संत एकनाथ अभंग ८०१ ते ९००

श्रीरामानामें तुटती यातना । म्हणोनि रामराणा दृढ धरा ॥१॥
यमाची यातना तुटेल निर्धारें । चुकतील फेरे चौर्‍याशींचे ॥२॥
जन्ममरणाचा तुटेल तो बोध । ठसावतां बोध रामनाम ॥३॥
एका जनार्दनीं नामापरतें थोर । नाहीं नाहीं निर्धार केला व्यासें ॥४॥

नाम जपे सर्वकाळ । त्यासी भयभीत काळ ॥१॥
रामी लीन ज्याची वृत्ती । त्याच्या दासी चारी मुक्ती ॥२॥
रामनामी जिव्हा रंगे । तोचि परब्रह्मा अंगें ॥३॥
म्हणे एका जनार्दनीं । राम दिसे जनीं वनीं ॥४॥

रामनाम ज्याचे मुखीं । तो नर धन्य तिहीं लोकीं ॥१॥
रामनामें वाजेटाळी । महादोषा होय होळी ॥३॥
रामनाम सदा गर्जे । कळेकाळ भय पाविजे ॥४॥
ऐसा रामनामीं भाव । तया संसाराचि वाव ॥५॥
आवडीने नाम गाय । एका जनार्दनीं वंदी पाय ॥६॥

जो देवांचें पद सोडी । सदा गोडी अंतरीं ॥१॥
पापें पळती रामनामें । खंडताती कर्माकर्में ॥२॥
नामें कळिकाळासी धाक । यमदुतां न मिळे भीक ॥३॥
ऐसा नामाचा महिमा । नाहीं आणिक उपमा ॥४॥
आवडी जो नाम गाय । एका जनार्दनीं वंदी पाय ॥५॥

रामनाम मुखीं गाय । यम त्यांचेंवंदी पाय ॥१॥
ऐसा नामाचा महिमा । सरी न पावेचि ब्रह्मा ॥२॥
उत्तमाउत्तम नाम । सर्व सुखासी विश्राम ॥३॥
एका जनार्दनीं नाम । भवसिंधु तारक धाम ॥४॥

या रे नाचुं प्रेमानंदे । रामनामचेनि छंदें ॥१॥
म्हणा जयरामा श्रीराम । भवसिंधु तारक नाम ॥२॥
ऐसी नामाची आवडी । काळ गेला देशोधडी ॥३॥
आवडीने नाम घोका । म्हणे जनार्दन एका ॥४॥

उघड दृष्टी करुन पाहुं । रामकृष्णनामें ध्याऊं ।
अहोरात्र मुखीं गाऊं । राम हरी वासुदेव ॥१॥
हेंचि अध्यात्माज्ञानाचें वर्म । येणें घडतीकर्माकर्म ।
ब्रह्माविद्येचा आराम । येणें पावे सर्वथा ॥२॥
सदा वाचे नामावळी । महा दोषा होय होळी ।
कळीकाळ पायांतळीं । ब्रह्मानंदें गर्जतां ॥३॥
एका जनार्दनीं नाम । भवसिंधु तारक धाम ।
साधकांचा श्रम । येणें दुर सर्वथा ॥४॥

नाहीं सायासाचें काम । वाचे वदा रामनाम ॥१॥
बहु कर्मा सोडवण । वाचेसि न घडे मौन ॥२॥
राम चिंता ध्यानीं मनीं । कळिकाळ वाहे पाणी ॥३॥
एका जनार्दनीं राम । वाचे उच्चारा निष्काम ॥४॥

जया हेत नामीं ध्यास । नेणें आणिक सायास ।
कोण लेखी संसारास । नामापुढें तृणवत ॥१॥
आम्हां नामाचें भूषण । नामें सुखासी मंडण ।
नामें होतसे खंडण । नानापरी पापांचे ॥२॥
जपतां नाम मंत्रावळी । काळ कांपतसे चळी ।
एका जनार्दनीं नव्हळी । रामनामें अतर्क्य ॥३॥

कलीमाजीं सोपें घेतां रामनाम । नाहीं कांहीं श्रम जपतप ॥१॥
न लगे साधन पंचाग्री धुम्रपान । नामेंचि पावन युगायुगीं ॥२॥
योगयाग यज्ञ न लगे वेरझारा । नाममंत्र पुरा जप आधीं ॥३॥
एका जनार्दनीं निश्चयो नामाचा । तेथें कळिकाळाचा रीघ नाहीं ॥४॥

कलियुगीं नाम सोपें तें सुजाण । ऐशी भाषा जाण बहुतांची ॥१॥
वाल्मिक सांगतु रामनाम जपा । तरले तरती सोपा राममंत्र ॥२॥
पुराणकर्ता तो व्यास मुगुटमणी । म्हणे रामकृष्ण वदनीं सोपा मंत्र ॥३॥
बहुतांच्या मतें एका जनार्दनी । रामनाम वाणी गाय सदा ॥४॥

नाम मुखीं सदा वाचे । कांपती कळीकाळ साचे ॥१॥
दो अक्षरीं रामनाम । जपतां पावसी मोक्षधाम ॥२॥
नामावांचूनि परिपाठीं । साधन नाहीं नाहीं नेहटीं ॥३॥
नाममंत्र श्रेष्ठ सार । जड जिवांसी उद्धार ॥४॥
एका जनार्दनीं नाम । सुखधामाचा विश्राम ॥५॥

रामनामें नित्य जयासी आनंद । तया ठायीं भेदाभेद नुमटती ॥१॥
ऐसे जें रंगले रामनामी नर । चुकवी यमप्रहार जन्मो जन्मीं ॥२॥
धरावी वासना रामनामजप । दुजा तो संकल्प आन नाहीं ॥३॥
एका जनार्दनीं नामापरता मंत्र । दुजें नाहीं शस्त्र कलियुगीं ॥४॥

सकळ तपांचें तें तप । सोपा राममंत्र जप ॥१॥
नाहीं साधनांचे कोडें । राम म्हणा वाडें कोडें ॥२॥
न लगे जप तप अनुष्ठान । रामनामें सर्व साधन ॥३॥
एक जनार्दनी म्हणतां राम । नासे संसार भवभ्रम ॥४॥

राम कृष्ण हरी । नित्य वदे जो वैखरी ॥१॥
तयापाशी नुरे पाप । नासे त्रिविध हा ताप ॥२॥
नाम तेंचि परब्रह्मा । जप यज्ञ तो परम ॥३॥
एका जनार्दनीं जपा । रामकृष्ण मंत्र सोपा ॥४॥

वदतां वदनीं अहर्निशीं राम । उपदेश सुगम सोपा मंत्र ॥१॥
दो अक्षरीं राम तेणें जोडे धाम । आणिक तो श्रम वायां जाये ॥२॥
सर्वाभूति समदृष्टिते पहाणें । मग नाहीं पेणें आन दुजें ॥३॥
दुजें पेनें नाहीं एका जनार्दनीं । श्रीरामावाचुनीं आन नेणें ॥४॥

रामनाम वसे ज्याचे मुखीं नित्य । त्याचेनि पतीत उद्धरण ॥१॥
रामनाम मंत्र जपे नित्यकाळ । त्यासी कळिकाळ हात जोडी ॥२॥
रामनामीं त्याची जडली चित्तवृत्ती । वृत्तीची निवृती झाली त्यासी ॥३॥
एका जनार्दनीं जपे रामनाम । तेणें पूर्ण काम स्वयें झाला ॥४॥

उत्तम साधन रामनाम जाण । यापरतें निधान आणिक नाहीं ॥१॥
नलगे समाधि रामनाम घेतां । उघडा जप तत्त्वतां सूपा राम ॥२॥
नलगे विरक्ति नाम मंत्र तंत्र । रामनाम पवित्र जप सोपा ॥३॥
एका जनार्दनीं सोपें रामनाम ध्यान । पवित्र पावन रामनाम ॥४॥

कर्म आणि धर्म अष्टांग साधन । नको यज्ञदान नाम जपें ॥१॥
तुटेल बंधन खुंटेल पतन । नाममुखीं गर्जन सोपा मंत्र ॥२॥
कलियुगामाजीं सोपें हें साधन । रामनाम खुण मुक्त वाट ॥३॥
एका जनार्दनीं खुंटली उपाधी । सहज समाधि रामनामें ॥४॥

कृतांताचे माथां देऊनियां पाय । वाचे नाम गाय अहर्निशीं ॥१॥
उघडा रे मंत्र उघडा रे मंत्र । शिव जपे स्तोत्र रामनाम ॥२॥
एका जनार्दनीं न करी आळस । चौर्‍यांशीचा लेश नको भोगुं ॥३॥

सकाम निष्काम वदे नामावळी । सर्व दोषां होळी नाम मंत्रें ॥१॥
सोपाचि मंत्र नाहीं अवघड । तें जपा उघड रामनाम ॥२॥
यातीहिन असो भलते नारीनर । वाचे जो उच्चारी रामनाम ॥३॥
एका जनार्दनीं एकपणें शरण । वाचे नारायण जप करा ॥४॥

सकळ साधनांचें फळ । रामनामचि केवळ ॥१॥
जप तप अनुष्ठान । अंतीं नामचि प्रमाण ॥२॥
नाना मंत्र यंत्रावळी । सोडवीना अंतकाळीं ॥३॥
महापातकी पतित । नामें तरलें असंख्यात ॥४॥
नाम सारांचें हें सार । एका जनार्दनी निर्धार ॥५॥

नाम तारक सांगडी । तेणे उतरुं पैलथडी ॥१॥
रामनाम जप सोपा । तेणें नेणों पुण्यपापा ॥२॥
सर्व साधनांचे सार । भवसिंधुसी उतार ॥३॥
ऐसा नामाचा प्रताप । एका जनार्दनी नित्य जप ॥४॥

आवडीनें नाम वदा कीं रें राम । नासे भवभ्रम क्षणमात्रें ॥१॥
सोपें हें साधन कलयुगा माझारी । नामें पैठा हरी धरें होय ॥२॥
नाम मुखी गातां कीर्तनीं नाचतां । तुटे भवव्यथा अनेक जन्म ॥३॥
एका जनार्दनीं सारांचे पैं सार । तुटे येरझार नाना योनी ॥४॥

सोपें वर्म अति सुगम । मुखे स्मरा रामनाम ॥१॥
ऐसा गजर नामाचा । कर्माकर्म लेश कैंचा ॥२॥
नामें पाप निर्दाळिलें । वेद शास्त्र हेंचि बोले ॥३॥
पुरणाचें हें संमत । नाम मुख्य मतितार्थ ॥४॥
एका जनार्दनीं नाम । तेणें निरसे कर्माकर्म ॥५॥

नामें तारिलें तारिले । महा पातकीं उद्धारिलें ॥१॥
ते हें सोपें रामनाम । जपतां निवारे क्रोध काम ॥२॥
नामें पावन जाले क्षिती । ऐसे पुराणे गर्जती ॥३॥
नाम सारांचे हें सार । एका जनार्दनीं निर्धार ॥४॥

अभक्त पातकी अपार । नामें पैल पार पावलें ॥१॥
ऐसं सोपें रामनाम । आणिकांसीतो विश्राम ॥२॥
नामें पावन होय त्रिजगती । वाचे जे वदतीं रामनाम ॥३॥
एका जनार्दनीं नाम । हरे श्रम बहुतांचा ॥४॥

तारावया जड मूढ । आहे उघड उपाव ॥१॥
सोपें रामनाम घेतां । नाहीं तत्त्वतां साधन ॥२॥
आणिकांसी साधन कष्ट । होती फलकट शेवटीं ॥३॥
तैसें नोहें नाम हें निकें । गोडी फिकें अमृत ॥४॥
एका जनार्दनीं सार । नामोच्चार सुलभ ॥५॥

नाम उत्तम चांगलें । मुक्त केलें पापियां ॥१॥
गातां मुखीं ज्याचीं कीर्ति । योगयाग घडती कोटी देखा ॥२॥
घडती सकळ तीर्थ प्रदक्षिणा । वाचे रामराणा स्मरताची ॥३॥
एका जनार्दनीं सोपें । सुलभ हरावया पापें ॥४॥

नाम पावन श्रीरामांचे । घेतां वाचे शुभची ॥१॥
नाहीं तेथें गोवांगुतीं । नामेंची चढ ती वैकुंठीं ॥२॥
भ्रमलियासी उद्धार । नाम सोपें जपतां सार ॥३॥
दोचि अक्षरांचे काम । वाचे म्हणा रामनाम ॥४॥
नाम आवडीनें घोका । म्हणे जनार्दनीं एका ॥५॥

सोपी नामावळी । वाचे वदावी सकळीं ॥१॥
उंच नीच वर्ण याती । रामनामें सर्वां मुक्ति ॥२॥
हा तो पुरणी अनुभव । तारियेलें जीव सर्व ॥३॥
येतों काकुळती । रामनाम धरा चित्तीं ॥४॥
एका जनार्दनीं राम । वदती दोषी निष्काम ॥५॥

मागा बहुतांचें मत । नामें तरले पतीत ।
हीच सोपी जगीं नीत । रामनाम अक्षरें ॥१॥
येणे तरलें पुढें तरती । ऐशी नामाची थोर ख्याती ।
नाम धरा दृढ चित्तीं । एका भावें आदरें ॥२॥
नाम श्रेष्ठांचे साधन । नामें तुटे भवबंधन ।
शरण एका जनार्दनीं । रामनाम वदतसे ॥३॥

सुखाची विश्रांति सुख समाधान । मनाचें उन्मन नाम गाता ॥१॥
तेंहें नाम सोपें रामकृष्ण हरी । प्रपंच बाहेरी उच्चारितां ॥२॥
अहं भाव द्वेष नुरे ती वासना । द्वैताची भावना दुरी ठाके ॥३॥
एका जनार्दनी नांम हे सोपारे । येणेंचि पैं सरे भवसिंधु ॥४॥

श्रीरामानें जगाचा उद्धार । करितां उच्चार दों अक्षरीं ॥१॥
पाहतां साधन आन नसे दुजें । रामनामें नासे महत्पाप ॥२॥
ब्रह्माहत्यारी वाल्हा नामेंचि तरला । रामायणीं मिरविला बडिवार ॥३॥
एका जनार्दनीं नामापरतें थोर । नसे बडिवार दुजियाचा ॥४॥

त्रिकाळ साधन न लगे अनुष्ठान । आसन वसन त्याग नको ॥१॥
सोपें सोपेंक जपा आधीं रामनाम । वैकुंठींचे धाम जपतां लाभें ॥२॥
एका जनार्दनीं नामाचा प्रताप । तरेल तें खेप चौर्‍यांशींची ॥३॥

उत्तम अधम येथें नाहीं काम । जपें तूं श्रीराम सर्वकाळ ॥१॥
मंत्रतप कांहीं योगाची धारणा । न लगे नामस्मरणा वांचुनियां ॥२॥
योग याग तप वाउगा बोभाट । अष्टांग नेटपाट न लगें कांहीं ॥३॥
एका जनार्दनीं गावें मुखी नाम । तेणें वारे काम क्रोध सर्व ॥४॥

दानधर्म कोणान घडे सर्वथा । राम नाम घेतं सर्व जोडें ॥१॥
कर्म धर्म कांहीं न होती सांग । रामनामें पांग फिटे त्याचा ॥२॥
वेदशास्त्रांव्युप्तत्ती पढतां श्रम पोटीं । रामनामें कोटी जप घडे ॥३॥
आचार विचार न कळे साचार । एका जनार्दनीं निर्धार राम जपा ॥४॥

ऐका नामाचें महिमान । नामें पातकी पावन ।
तरले ते अधम जन । कलयुगामाझारीं ॥१॥
धन्य धन्य राम पावन । सर्व साधनांचें साधन ।
मोक्ष नामचि पूर्ण । स्मरतांचि जोडे ॥२॥
न लगे आन विधि मुद्रा । न लगे तपांचा डोंगरां ।
कासया हिंडताती सैरा । नाम जपा सादर ॥३॥
भोळ्या भाविकां हें वर्म । दृढ जपावें हो नाम ।
एका जनार्दनीं धाम । पावे वैकुंठीचें ॥४॥

सुख बहु असे आम्हां । तुझा गातां नाममहिमा ।
तेणें अंगी होतसे प्रेमा । नामीं दृढता सदोदित ॥१॥
तें नाम सोपें जयराम । भवसिंधुतारक निष्काम ।
मुखें गातां उत्तमोत्तम । सुलभ आणि सोपारे ॥२॥
नाम नौका जगालागीं । नामें पावन होत कलियुगीं ।
एका जनार्दनीं मुराला अंगीं । पावन होय नाम घेता ॥३॥

जग रामनाम म्हणे । तया कां न येती विमानें ॥१॥
नवल स्मरणाची ठेव । नामीं नाही अनुभव ॥२॥
नष्ट गणिका राम म्हणे । तिसीं वैकुंठींचे पेणें ॥३॥
एका जनार्दनीं ध्यात । राम पाहे ध्याना आंत ॥४॥

वाऊगाची सोस करितोसी तूं मना । चिंती तुं चरणां विठोबाच्या ॥१॥
अविनाश सुख देईल सर्वदा । वाचे वदा सदा रामनाम ॥२॥
तारिले पातकी पावन कलियुगी । नामनौका जगीं तारावया ॥३॥
भवसिंधु पार रामनाम सार । न करीं विचार दुजां कांहीं ॥४॥
एका जनार्दनीं घ्यावा अनुभव । प्रत्यक्ष पाहा देव विटेवरी ॥५॥

श्रीराम श्रीराम वाचे म्हणतां । तेणें सायुज्यता हातां लागे ॥१॥
श्रीराम श्रीराम ध्यान जयासी । तोची तपराशी पावन झाला ॥२॥
श्रीराम श्रीराम ज्याची वाणी । धन्य धन्य जनीं पावन तो ॥३॥
एका जनार्दनीं श्रीराम ध्यात । निरंतर चित्त रामनामीं ॥४॥

श्रीरम ऐसें वदतांचि साचें । पातक नासतें अनंत जन्माचें ॥१॥
श्रीराम ऐसें जो उच्चारी । तयाचा पापाची होतसे बोहरीं ॥२॥
श्रीराम ऐसें उच्चारी नाम । एका जनार्दनीं नासती क्रोध काम ॥३॥

गुतंली भ्रमर कमळणी कोशीं । आदरें आमोदासी सेवितसे ॥१॥
तैसें रामनामीं लागतां ध्यान । मन उन्मन होय जाण रामनामीं ॥२॥
रामनाम बळें कर्माकार्मीं चळे । जीवासी सोहळे रामनामें ॥३॥
एका जनर्दनीं राम परिपूर्ण । प्रपंच परमार्थ रामचि जाण ॥४॥

रामनामें नामरुपा निरास । कृष्णकर्म स्मरतां कर्माचा ग्रास ॥१॥
नामें जिव्हां गर्जत अहर्निशीं । भवभव तें बापुडें परदेशीं ॥२॥
रामनाम जपतां जीवीं । जीव पवे ब्रह्मापदवी ॥३॥
जीव म्हणतां तोचि परब्रह्मा । नामें निरसलें कर्माकर्म ॥४॥
रामनामाची जीं जीं अक्षरें । तीं तंव क्षराक्षरातींत सारें ॥५॥
एका जनार्दनीं चमत्कार । नाम तें चैतन्य निर्धार ॥६॥

महापुरी जैसें वहातें उदक । मध्य ती तारक नौका जैशी ॥१॥
तैसें प्राणियासी नाम हें तारक । भव सिंधु धाक नुरे नामें ॥२॥
तये नावेंसंगें ब्राह्मण तरती । केवीं ते बुडती अनामिक ॥३॥
नाना काष्ठ जात पडे हुताशनीं । जाती ते होऊनी एकरुप ॥४॥
तेथें निवेडना धुरें रुई कीं चंदन । तैसा भेदवर्ण नाहीं नामीं ॥५॥
पूर्वा न वोळखे तेंचि पैं मरण । एका जनार्दनीं स्मरण रामनाम ॥६॥

रामनामे जो धरी भाव । तया सुलभ उपाव । नामस्मरणीं जीव । सदोदित जयाचा ॥१॥
तेणें सधिलें साधन । आभ्यासिला हो पवन । अष्टांग योग साधून । लय लक्ष दिधलें ॥२॥
योगयाग कसवटी । अभ्यासिल्या चौसष्टी । हृदयीं चिदानंद राहाटी । रामनामें ॥३॥
ध्यान धारणा मंत्रतंत्र । अवघा श्रीराम पवित्र । एका जनार्दनीं सतत । जपे वक्त्रीं ॥४॥

आयुष्याच्या अंतीं । राम म्हणतां वक्त्रीं । ते नर सेविती मुक्ती । संदेह नाहीं ॥१॥
हात पाय सिद्ध आहे । तंव तूं तीर्था जाये । तीर्थाचें मूळ पाहे । राम जप ॥२॥
नको जप माळा कांहीं । उगाच बैसे एके ठायीं । हृदयीं दृढ ध्याई । राम नाम ॥३॥
ऐसे घेई पा उपदेश । नको करुं वाउगा सोस । तेणें होय नाना क्लेश । जन्म यातना ॥४॥
हेंचि तुज सोपे वर्म । येणें तुटे कर्माकर्म । एका जनार्दनीं श्रम । सर्व नासे ॥५॥

नामे प्रायाश्चित्तांच्या कोटी । पळताती बारा वाटी ॥१॥
ऐसें नाम समर्थ जपा । तेणें सोपा सुपंथ ॥२॥
रामानामें पतित पावन । रामनामें उद्धरती जन ॥३॥
एका जनार्दनीं वाचे । घोका साचे रामनाम ॥४॥

आदरें आवडी गाती जे नाम । तया न बाधी क्रोध काम ॥१॥
नाम आठव नाम अठवा । हृदयीं सांठवा रामनाम ॥२॥
संत समुदाय वंदावे आवंडीं । अंतरीची गोडी नित्य नवी ॥३॥
एक जनार्दनीं प्रेमाचा पुतळा । विठ्ठल देखिला डोळां धन्य झालों ॥४॥

निष्ठा ते भजन वाचे नारायण । तया सत्य पेणें वैकुंठीचें ॥१॥
ऐसें वेदशास्त्रें पुराणें सांगतीं । नामें जोडे मुक्ति नारीनरां ॥२॥
भलतिया भावे मुखीं नाम गावें । तयासै राणिवे वैकुंठीचें ॥३॥
एक जनार्दनीं प्रेमाचा पुतळा । विठ्ठल देखिल डोळां धन्य झालों ॥४॥

सकाम निष्काम । वाचे गातां रामनाम ॥१॥
नाम उच्चारितां होटीं । जन्म जरा तुटे आटी ॥२॥
नामांचे महिमान । महा दोषी जाहले पावन ॥३॥
ब्रह्महत्य बाळहत्यारी । नामें तरलें निर्धारीं ॥४॥
एका जनार्दनीं नाम । उत्तमा उत्तम निजधाम ॥५॥

सकळ पापांपासोनि मुक्त । वाचे उच्चारित राम हरि ॥१॥
ऐसे महिमा वेद सांगें । नक आड मार्गें जाऊं कोण्ही ॥२॥
भावे करितं भगवद्भक्ती । मोक्षप्राप्ति तात्काळ ॥३॥
स्वानंदें भगवद्भजन । एका वंदी त्याचे चरण ॥४॥

जन्मोजन्मी केला लाग । म्हणोनि भाग पावलों ॥१॥
तेणें घडे संतसेवा । हेंचि देवा परम मान्य ॥२॥
आलिया जन्मांचे सार्थक । गांतां रामनाम देख ॥३॥
नामावांचुनी सुटिका । ब्रह्मादिकां नोहे देखा ॥४॥
नाम जपे शूलपाणी । एका जनार्दनीं ध्यानीं ॥५॥

राम हें माझें जीवींचें जीवन । पाहतां मन हें जालें उन्मन ॥१॥
साधन कांहीं नेणें मी अबला । शाम हें वीजु बैसलेंसे डोळा ॥२॥
लोपल्या चंद्रसुर्याच्या कळा । तो राम माझा जीवीचा जिव्हाळा ॥३॥
प्रकाश हा दाटला दाही दिशा । पुढें वो मार्ग न दिसे आकाशा ॥४॥
खुंटली गति श्वासा वो उश्वासा । तो राम माझा भेटेल वो कैसा ॥५॥
यासी हो साच परिसा हो कारण । शरण एका जनार्दन नेणें तेंचि साधन ॥६॥

जनार्दनें मज सांगितला मंत्र । रामनम पवित्र जप करीं ॥१॥
सोडवील राम संसार सांकडीं । न पडेचि बेडी अरिवर्गां ॥२॥
जप तप साधन पुराण श्रवण । नाम घेतां जाण सर्व घडती ॥३॥
एका जनार्दनीं टाकुनी संशयो । नाम मुखीं राहो प्रेमें पोटीं ॥४॥

नाम सुलभ इहलोकीं । तरले तरले महापातकी ।
म्हणोनि वाचे जो घोकी । नित्य नेमें आदरें ॥१॥
तयाचें तुटतें बंधन । होय जन्माचें खंडन ।
वाचे गातां जनार्दन । सोपें जाण साधन हें ॥२॥
नमन करुनी समाधान । आठवी रामनामाचें ध्यान ।
शरण एका जनार्दनीं । समाधान संतोष ॥३॥

ॐ कार हा वर्ण नामाचें पैं मूळ । परब्रह्मा केवळ रामनाम ॥१॥
रामकृष्ण हरी गोविंदा गोपाळा । आठवा वेळोवेळां अहो जन ॥२॥
एका जनार्दनीं वदतां वैखरीं । देखे चराचरीं परब्रह्मा ॥३॥

वाणी वदे रामनाम । तेणें साधे सर्व काम ॥१॥
मनें रामाचें चिंतन । नामीं चित्त समाधान ॥२॥
बुद्धिलागीं हाचि छंद । नित्य वदावा गोविंद ॥३॥
गोविंदावांचुनी । दुजा ध्यास नाहीं मनीं ॥४॥
एका जनार्दनीं मन । नित्य करी ब्रह्माध्यान ॥५॥

उत्तम स्त्री देखोनि दृष्टी । मुर्ख कैसा लाळ घोटी ॥१॥
तैसा विनटें रामनामा । तेणें चुकशी कर्माकर्मा ॥२॥
मुषक देखोनि मार्जार । तैसे उभे यम किंकर ॥३॥
मीन तळमळी जैसा । विषयीक प्राणी तैसा ॥४॥
शरण एका जनार्दनीं । दुजा छंद नाहीं मनीं ॥५॥

वाचे सदा रामनाम । तया न बाधी क्रोध काम ॥१॥
हेंचि एक सत्य सार । वायां नको वेरझार ॥२॥
संसार वायां न म्हणे सार । करी परमार्थ विचार ॥३॥
एका जनार्दनीं रामनाम । वाचे वदे तुं निष्काम ॥४॥

साधन तें साधा वाचे । नाम म्हणा गोविंदाचें ॥१॥
तेणें तुटेल बंधन । वाचे गातां रामकृष्ण ॥२॥
नामासरसींवाजे टाळी । महा पापा होय होळी ॥३॥
हा तो पुराणीं निश्चय । नाम निशिदिनीं गाय ॥४॥
आवडीनें नाम गाय । एका जनार्दनीं वंदी पाय ॥५॥

वोखद घेतलिया पाठीं । तेणें तुटी होय रोगा ॥१॥
पथ्य साचार साचार । नामीं धरा निर्धार ॥२॥
वोखदासी कारण पथ्य । भवरोगीयां रामनामें मुक्त ॥३॥
एका जनार्दनीं करा । श्रीराम राम उच्चारा ॥४॥

अभिमान नका धरुं पोटीं । होय अर्थासवें तुटी ॥१॥
म्हणोनि स्मरा रामराम । तेणें पावाल निजधाम ॥२॥
विहित करा आपुलें कांहीं । आठवा वाचे राम देहीं ॥३॥
काकुलती येतां जनां । शरण एका जनार्दनीं ॥४॥

अहोरात्र वाचे वदा । राम गोविंद नामची ॥१॥
तेणें तुटे भेदाभेद । निरसे संसाराच्या कंद ॥२॥
ध्यानीं मनीं आणि शयनीं । वाचे वदा चक्रपाणी ॥३॥
ध्येय ध्याता ध्यान । आठवावें मधुसुदन ॥४॥
एका जनार्दनीं घोका । आवडीनें रामसखा ॥५॥

इतुकी करावीहे जोडी । रामनामीं धरा गोडी ॥१॥
आणिक नलगे साधन । एकलें मन जिंका पूर्ण ॥२॥
एका जनार्दनीं मन । देवा पायीं बांधून ॥३॥

उठतां बैसतां खेळता बोलतां । चालतांनिजतां राम म्हणा ॥१॥
आसनीं शयनी भोजनीं परिपुर्ण । वाचे राम नारायण जप करीं ॥२॥
कार्याकारणीं समाधीं उन्मनीं । राम ध्यानींमनीं जपे सदा ॥३॥
एकांती लोकांती देहत्यागांअंती । रामनाम वस्ती जिव्हेवरी ॥४॥
एका जनार्दनीं वाचे वदे राम । अखंड निष्काम होसी बापा ॥५॥

नको कर्म धर्म वार्ता । सुखें करा हरिकथा । भवजन्मव्यथा । येणें तुटे तुमची ॥१॥
सोपें साधनाचें सार । वाचे नरहरी उच्चारी । भयें चुके येरझार । चौर्‍यांशींची ॥२॥
नका वेदशास्त्र पाठ । नामें धरा नीट वाट । पंढरी हे पेठ । भूवैकुंठ महीवरी ॥३॥
म्हणोनि करा करा लाहो । वाचे रामनाम गावो । एका जनार्दनी भावो । दृढ ठेवा विठ्ठलीं ॥४॥

उत्तम मध्यम कनिष्ठ यांचें नाहीं काम । जपावें तें नाम आधीं आधीं ॥१॥
वर्णाश्रम धर्म याचें नाहीं काम । जपावें तें नाम आधीं आधीं ॥२॥
रज तम सत्व यांचें नाहीं काम । जपावें तें नाम आधीं आधीं ॥३॥
एका जनार्दनीं हें परतें सारा । जपा रघुवीरा एका भावें ॥४॥

काळिकाळावरी नाम । जाले जैसे मनोधर्म । वदतं पुरुषोत्तम । पुण्य जोडे असंख्य ॥१॥
वाचे सदा श्रीराम । तेणें पुरे सर्व काम । मोक्षामार्ग सुगम । नाम उच्चारणें जोडें ॥२॥
आधीं पाहिजे विश्वास । म्हणा आम्हीं विष्णुदास । पापाच तो लेश । कद नुरे कल्पातीं ॥३॥
धरा वैष्णव सांगात । आणिक नका दुजा हेत । एका जनार्दनीं चित्त । रामनामीं असों द्या ॥४॥

तुमचें तुम्हां सांगतों साचें । मनें वाचे रामनाम ॥१॥
तेणें उतराल पैलथडी । चुकेल बेडी चौर्‍याशींची ॥२॥
प्रपंचाचें भोवर जाळें । यांत सगळे अटकाल ॥३॥
काया वाचा आणि मनें । एका जनार्दनीं आठवावा ॥४॥

नामें प्रायश्चिती शिक । हाचि देख परमार्थ ॥१॥
श्रेष्ठ नाम पावन जगीं । तरतीं अंगीं अधम जन ॥२॥
नेणती यांसी सोपें वर्म । जाणती कर्म सर्वही ॥३॥
कळाकुसरी कांहीं नका । वाचे घोका रामनाम ॥४॥
एका एकापणें मीनला । एका जनार्दनीं भेटला ॥५॥

विश्रांतीचें आसन घालुनियां जपा । मंत्र तोचि सोपा रामनाम ॥१॥
सर्व याती वर्णा आहे अधिकार । रामनाम उच्चार सोपा बहु ॥२॥
कल्पना अविद्या टाकुनी उपाधी । रामनामें समाधि उघड दिसे ॥३॥
एका जनार्दनीं नाम पवित्र परिकर । साधनाचें सार हेंचि एक ॥४॥

लावुनी आसन बैससी समाधी । तों तों उपाधी सहज लागे ॥१॥
नाममुखीं गातीं जोडे सायुज्यता । उपाधि तत्त्वतां दूरी पळे ॥२॥
घडती कोटी यज्ञयागांचें तें फळ । मुखीं रामनाम सबळ असो ॥३॥
एका जनार्दनीं जयी ऐसा नेम । तोचि पुरुषोत्तम जनामाजीं ॥४॥

देवासी तुष्टण्या एक युक्ति आहे । रामनाम गाय मुखीं सदा ॥१॥
काया वाचा मनें संतासींशरण । तेणें नारायण तुष्ट होय ॥२॥
नामापरतें साधन आणीक नाहीं दुजें । एका जनार्दनीं निज नाम सार ॥३॥

कळिकाळसी दरारा । रामनाम स्मरण करा ॥१॥
भुक्ति मुक्ति लागती पायां । करितां दया वैष्णवांनीं ॥२॥
सुगम सोपें हेंचि वर्म । नको श्रम मज दुजा ॥३॥
एका जनार्दनीं नाम सार । नाहीं बडिवार दुसरा ॥४॥

देवासी तो प्रिय एक नाम आहे । म्हणोनि तूं गाये सदोदित ॥१॥
कला हें कौशल्या अवघे विकळ । मंगळां मंगळ रामनाम ॥२॥
एका जनार्दनीं नाम मुखीं गातां । मुक्ति सायुज्यता पाठीं लागे ॥३॥

जगामाजीं कीर्ति ऐक श्रीराम । वाउगा तुं श्रम न करीं जना ॥१॥
सदा सर्वकाळ आठवी वेळोवेळां । मग सुखसोहळा काय उणें ॥२॥
येणें यातायाती चुकती संसार । भवभ्रम निर्धार दुरी ठाके ॥३॥
सांपडलें वर्म आम्हां इह जनीं । एका जनार्दनीं नाम गाऊं ॥४॥

जयां नामाचा विश्वास । धन्य तेंचि हरिचे दास । वंदीन पायंस । वारंवार तयांच्या ॥१॥
कुळ तारिलें सकळ । वाचे नामावळी अढळ । गाती रामनाम सरळ । नोहे क्षण आराणूक ॥२॥
ते भाग्याचे नरीनर । ज्यांचा ऐसा निर्धार । एका जनार्दनीं साचार । दृढ भाव रामनामीं ॥३॥

भवरोगियांसी औषध हें नाम । सेवावे परम आवडीनें ॥१॥
सर्वकाळ करा नामाचें चिंतन । सदा समाधान होय तेणें ॥२॥
एका जनार्दनीं रामनामीं वृत्ती । वृत्तीची निवृत्ती सहज होय ॥३॥

जपजाप्य मंत्र नको यंत्र तंत्र । वर्णिजें जगत्र रामनाम ॥१॥
पाउला पाउली घडतसें यज्ञ । तेणें सर्व पुण्य हातीं जोडे ॥२॥
संतांची संगतीं नामाचा निजध्यास तेणें । जोडे सौरस हातीं मग ॥३॥
होई सावधान म्हणे जनार्दन । एकनाथ पूर्ण होईल धन्य ॥४॥

सांगेन तें धरा पोटी । वायां चावटीं बोलुं नये ॥१॥
एक नाम वदतां वाचे । कोटी जन्माचें सार्थक ॥२॥
चुके जेणें वेरझार । करी उच्चार रामनाम ॥३॥
एका जनार्दनीं साधन सोपें । संगतों जपें श्रीराम ॥४॥

सकामासी स्वर्गप्राप्ती । ऐशी बोले वेदश्रुती ॥१॥
हाचि घेई अनुभव । सकाम निष्कम भजे देव ॥२॥
भजतां निष्काम पैं देवा । स्वर्ग मोक्ष कोणे केवा ॥३॥
एका जनार्दनीं निष्काम । वाचे वदे रामनाम ॥४॥

मुळींच पापाचा नाहीं लेश । ऐसा घोष नामाचा ॥१॥
ब्रह्माहत्या मात्रागमन । दारूण कठीण पाप हें ॥२॥
तेंही नासें नामें कोटी । उच्चारी होटीं रामनाम ॥३॥
नामें नासे पाप । एका जनार्दनीं अनुताप ॥४॥

वोखद घेतलिया पाठी । जेवीं होय रोग तुटी ॥१॥
तैसें घेतां रामनाम । नुरे तेथें क्रोध काम ॥२॥
घडतां अमृतपान । होय जन्माचें खंडन ॥३॥
एका जनार्दनीं जैसा भाव । तैसा भेटे तया देव ॥४॥

वाचे म्हणा रामनाम । तेणें निवारे क्रोध काम । संसाराचा श्रम । नुरे कांहीं तिळमात्र ॥१॥
न लगे वेदविधि आचार । सोपा मंत्राचा उच्चार । अबद्ध अथवा शुचि साचार । राम म्हणा सादर ॥२॥
एका जनार्दनीं धरूनी भाव । वाचे वदा रामराव । भवसिंधूचें भेव नुरे तुम्हां कल्पातीं ॥३॥

अवघे रामराम वदा । नाहीं कळिकाळाची बाधा ॥१॥
अवघें वदतां नाम । नाममात्रें निष्काम ॥२॥
अवघे रंगुनी रंगले । अवघें नामें उद्धरिलें ॥३॥
अवघियां भरंवसा । एका जनार्दनीं ऐसा ठसा ॥४॥

न करी आळस रामनाम घेतां । वाचे उच्चारितां काय वेंचे ॥१॥
न लगे द्रव्य धन वेचणेंचि कांहीं । रामनाम गाई सदा मुखीं ॥२॥
सोहळे आचार न लगे विचार । पवित्र परिकर नाम मुखीं ॥३॥
शुद्ध याति कुळ अथवा चांडाळ । स्त्री अथवा बाळ हो कां नीच ॥४॥
एका जनार्दनीं नाहीं यातीचें कारण । वाचे उच्चारण तोचि शुचि ॥५॥

कळिकाळ बापुडें नामापुढें दडे । ऐसे थोर पोवाडे श्रीरामाचे ॥१॥
ऐसे वर्म सोपें सांडोनी शिणती । वायां हीन होती हांव भरी ॥२॥
असोनियां देहीं फिरती ते वायां । वाउगाचि तया शीण होय ॥३॥
एका जनार्दनीं आत्माराम देहीं । आसोनी न कळे कांहीं शिणती वायां ॥४॥

जन्म कर्म अवघें व्यर्थ । ज्ञाते विवेकीं घेती अर्थ ॥१॥
हरि हाचिधर्मा मुख्य । रामकृष्ण उच्चारी मुखें ॥२॥
दिन जाऊं नेदी वाउगा जाण । काळाचें जनन रामकृष्ण ॥३॥
एका जनार्दनीं जन्म कर्म धर्म । ब्रह्मार्पण वर्म हेंचि खरें ॥४॥