सुंदर तें ध्यान उभे विटेवरी
सुंदर तें ध्यान उभे विटेवरी ।
कर कटावरी ठेवूनियां ॥१॥
तुळसीहार गळां कासे पीतांबर ।
आवडे निरंतर हेंचि ध्यान ॥२॥
मकरकुंडले तळपती श्रवणी ।
कंठीं कौस्तुभमणि विराजित ॥३॥
तुका म्हणे माझें हेंचि सर्व सुख ।
पाहीन श्रीमुख आवडीने ॥४॥
आवडे हें रूप गोजिरें सगुण
आवडे हें रूप गोजिरें सगुण ।
पाहतां लोचन सुखावलें ॥१॥
आतां दृष्टीपुढें ऐसाचि तूं राहे ।
जों मी तुज पाहे पांडुरंगा ॥२॥
लांचावलें मन लागलीसे गोडी ।
ते जीव न सोडी ऐसें झालें ॥३॥
तुका म्हणे आम्ही मागावें लडिवाळीं ।
पुरवावी आळी मायबापें ॥४॥
सुखाचें ओतलें
सुखाचें ओतलें ।
दिसे श्रीमुख चांगलें ॥१॥
मनें धरिला अभिलास ।
मिठी घातली पायांस ॥२॥
होतां दृष्टादृष्टी ।
ताप गेला उठाउठी ॥३॥
तुका म्हणे झाला ।
लाभें लाभ दुणावला ॥४॥
राहो आतां हेंचि ध्यान
राहो आतां हेंचि ध्यान ।
डोळा मन लंपट ॥१॥
कोंडकोंडुनि धरीन जीवें ।
देहभावें पूजीन ॥२॥
होईल येणें कळसा आलें ।
स्थिरावलें अंतरीं ॥३॥
तुका म्हणे गोजिरिया ।
विठोबा पायां पडों द्या ॥४॥
तुझें रूपीं डोळे
तुझें रूपीं डोळे ।
निवती सकळ सोहळे ॥१॥
ध्यान साजिरें गोजिरें ।
कुंडले तीं मकराकारें ॥२॥
तुझ्या ध्यानाची आवडी ।
अवलोकितो घडोघडी ॥३॥
तुका म्हणे चित्ता ।
वाटे न व्हावा परता ॥४॥
धणी न पुरे गुण गातां
धणी न पुरे गुण गातां ।
रूप दृष्टी न्याहाळितां ॥१॥
बरवा बरवा पांडुरंग ।
कांति सांवळी सुरंग ॥२॥
सकळ मंगळाचें सार ।
मुख सिद्धीचें भांडार ॥३॥
तुका म्हणे सुखा ।
अंतपार नाहीं लेखा ॥४॥
रूपीं गुंतले लोचन
रूपीं गुंतले लोचन ।
पायीं स्थिरावलें मन ॥१॥
देहभाव हारपला ।
तुज पाहतां विठ्ठला ॥२॥
कळों नेदी सुख दुःख ।
तहान हारपली भूक ॥३॥
तुका म्हणे नव्हे परती ।
तुझ्या दर्शनें मागुती ॥४॥
तुज पाहतां सामोरी
तुज पाहतां सामोरी ।
दृष्टी न फिरे माघारी ॥१॥
माझें चित्त तुझ्या पायां ।
मिठी पडली पंढरीराया ॥२॥
नव्हे सारितां निराळें ।
लवण मेळवितां जळें ॥३॥
तुका म्हणे बळी ।
जीव दिला पायांतळी ॥४॥
राजस सुकुमार मदनाचा पुतळा
राजस सुकुमार मदनाचा पुतळा ।
रविशशिकळा लोपलिया ॥१॥
कस्तुरी मळवट चंदनाची उटी ।
रुळे माळ कंठीं वैजयंती ॥२॥
मुगुट कुंडले श्रीमुख शोभले ।
सुखाचें ओतलें सकळही ॥३॥
कासे सोनसळा पांघरे पाटोळा ।
घननीळ सांवळा बाईयांनो ॥४॥
सकळही तुम्ही व्हा गे एकीसवा ।
तुका म्हणे जीवा धीर नाहीं ॥५॥
साजिरें गोजिरें रूप मनोहर
साजिरें गोजिरें रूप मनोहर ।
ध्यानीं निरंतर आवडलें ॥१॥
वाळिया शिरोमणी उदारांचा राणा ।
आवडला मना जीवीं जीवा ॥२॥
रविकळा कोटी सांडा ओवाळुनी ।
कंठीं आभरणीं शोभतसे ॥३॥
तुका म्हणे झालें नेत्रांसी पारणें ।
मनोहर येणें रूप नांवें ॥४॥
गरुडाचे वारिके कांसे पीतांबर
गरुडाचे वारिके कांसे पीतांबर ।
सांवळें मनोहर कैं देखेन ॥१॥
बरवया बरवंटा घनमेघ सांवळा ।
वैजयंती माळा गळां शोभे ॥२॥
मुगुट माथां कोटी सूर्यांचा झळाळ ।
कौस्तुभ निर्मळ शोभे कंठीं ॥३॥
ओतीव श्रीमुख सुखाचें सकळ ।
वामांगीं वेल्हाळ रखुमादेवी ॥४॥
उद्धव अक्रूर उभे दोहींकडे ।
वर्णिती पवाडे सनकादिक ॥५॥
तुका म्हणे नव्हे आणिकांसारिखा ।
तोचि माझा सखा पांडुरंग ॥६॥
पैल पहातां श्रीमुख
पैल पहातां श्रीमुख ।
तहान हारपली भूक ॥१॥
पाहा पाहा डोळेभरी ।
मूर्ति सांवळी गोजिरी ॥२॥
रविशशि ज्याच्या कळा ।
तो हा मदनाचा पुतळा ॥३॥
तुका म्हणे वर्णूं काई ।
घेतों अलई बलई ॥४॥
सुकुमार सुंदर
सुकुमार सुंदर ।
अंगकांति मनोहर ॥१॥
विठु घननीळ सांवळा ।
लावण्य मदनाचा पुतळा ॥२॥
कसियेला पीतांबर ।
चरणीं ब्रीदाचा तोडर ॥३॥
निळा म्हणे माळा कंठीं ।
मुकुटीं मोरपिसावेटी ॥४॥
सगुण स्वरूप तुमचें हरी
सगुण स्वरूप तुमचें हरी ।
शोभलें तें विटेवरी ॥१॥
तेणें लागली टकमक ।
डोळियां नावडे आणिक ॥२॥
मनबुद्धीसीही भुली ।
इंद्रियें गुंगोनि राहिलीं ॥३॥
निळा म्हणे तनु प्राण ।
गेलीं आपणा विसरोन ॥४॥
सुहास्य वदन तुटती तारे
सुहास्य वदन तुटती तारे ।
पाउलें गोजिरीं विटेवरी ॥१॥
कटावरीं ठेविती हात ।
आयुधें मंडित शंखचक्र ॥२॥
पीतांबर वेष्टित कासे ।
मेखळे ठसे जडिताचे ॥३॥
निळा म्हणे हृदयावरीं ।
पदक तमारी तेजें झळके ॥४॥
उघडली सतेज खाणी
उघडली सतेज खाणी ।
लावण्याची बरवेपणी ॥१॥
विठो सुंदर सुंदर ।
रूप नागरा नागर ॥२॥
सुख अमृतकूपिका ।
पूर्णचंद्र उदयो लोकां ॥३॥
निळा म्हणे कटीं करीं ।
मूर्ति गोजिरी गोमटी ॥४॥
हा गे पहा विटे उभा
हा गे पहा विटे उभा ।
सच्चिदानंदाचा हा गाभा ॥१॥
देखे सकळांचेहि भाव ।
अध्यक्ष हें याचें नांव ॥२॥
जेथें तेथें जैसा तैसा ।
नव्हे न्यून पूर्ण ऐसा ॥३॥
निळा म्हणे माझ्या जीवीं ।
ठेला जडोनी तो गोसावी ॥४॥
मुगुट कुंडलें वनमाळा
मुगुट कुंडलें वनमाळा ।
केशर कस्तुरीचा टिळा ॥१॥
विठो देखिला म्यां दिठी ।
अंगीं चंदनाची उटी ॥२॥
जडित कंकणें मुद्रिका ।
कासे पीतांबर नेटका ॥३॥
कटी मेखळा विराजित ।
वांकी किंकिणी तोडर गर्जत ॥४॥
एक लावण्याची खाणी ।
जैसा चंद्र पूर्णपणी ॥५॥
निळा म्हणे कटीं कर ।
अंगकांति मनोहर ॥६॥
गुण लावण्याची खाणी
गुण लावण्याची खाणी ।
विठोजी मुकुटमणी सकळांचा ॥१॥
जाणे अंतरींचा भाव ।
देवाधिदेव पूजनीय ॥२॥
ब्रह्मादिक लागती पायीं ।
भूपती तोही आज्ञांकित ॥३॥
निळा म्हणे लागला भाग्यें ।
हातीं अनुज्ञेनें गीतां गातां ॥४॥
विठो लावण्याची राशी
विठो लावण्याची राशी ।
जननयनांसी पाहुणेरु ॥१॥
पाहतियां तटस्थ लागे ।
फिरोंचि मागें विसरती ॥२॥
सुघटित अवघेचि ठाण ।
भूषणां भूषण शोभवीत ॥३॥
निळा म्हणे जडला जीवीं ।
वैभव गोसावी विठो माझा ॥४॥
एक्यरूपें हरिहर
एक्यरूपें हरिहर ।
उभा कटीं कर विटेवरी ॥१॥
तो म्यां देखियेला दिठीं ।
भूवैकुंठीं पंढरीये ॥२॥
तुळसीमाळ वैजयंती ।
वेढिला संतीं टाळकरीं ॥३॥
निळा म्हणे विश्रांति मना ।
झालें लोचनां पारणें ॥४॥
आत्मा सकळांचा श्रीहरी
आत्मा सकळांचा श्रीहरी ।
तो हा उभा पंढरपुरीं ॥१॥
म्हणोनियां देव येती ।
दर्शना ऋषींच्या पंगती ॥२॥
प्रतिवर्षीं उपासक ।
येती यात्रे सनकादिक ॥३॥
निळा म्हणे त्रैलोक्यदाता ।
चिरंतन लक्ष्मीचा भर्ता ॥४॥
अवताराची राशी तो हा उभा विटेवरी
अवताराची राशी तो हा उभा विटेवरी ।
शंखचक्रगदापद्मसहित हरी ॥१॥
देखिला देखिला देवाधिदेव बरवा ।
समाधान जीवा पाहतां वाढे गे माये ॥२॥
सगुण चतुर्भुज रूपडें तेज पुंजाळती ।
वंदी चरणरज नामा विनवितसे पुढती ॥३॥
विटेवरी समचरण सुंदर
विटेवरी समचरण सुंदर ।
बाळ सुकुमार यशोदेचें ॥१॥
वाळे वांकी गज तोडर चरणीं ।
नाद झणझणी वाजताती ॥२॥
कांसे कसियेला पीत पीतांबर ।
लोपे झडकर तेणें प्रभा ॥३॥
नामा म्हणे नाहीं तुझिया रूपा पार ।
तेथें मी किंकर काय वानूं ॥४॥
रूप शामसुंदर नीलोत्पल गाभा
रूप शामसुंदर नीलोत्पल गाभा ।
सखीये स्वप्नीं शोभा देखियेली ॥१॥
नेत्र विशाल भाळ दंत हिऱ्या ज्योती ।
बाइये मदनमूर्ति देखियेला ॥२॥
शंख चक्र गदा शोभती चहूं करीं ।
सखीये गरुडावरीं देखियेला ॥३॥
शयन शेषापृष्ठीं नाभीं परमेष्ठी ।
गंगा वामांगी देखियेला ॥४॥
पीतांबर कटीतटीं दिव्य चंदन उटी ।
सखीये जगजेठी देखियेला ॥५॥
विचारितां मानसीं नये जो व्यक्तीसी ।
नामा केशवासी लुब्धोनी ठेला ॥६॥
वैकुंठीं पाहे तंव चतुर्भुज
वैकुंठीं पाहे तंव चतुर्भुज ।
परि सुंदर रूप तेथें नाहीं ॥१॥
क्षीरसागरीं पाहे तों तेथें निद्रिस्त ।
परि सुंदर रूप तेथें नाहीं ॥२॥
द्वारके पाहे तंव पाताळीं चरण ।
परि सुंदर रूप तेथें नाहीं ॥३॥
हृदयीं पाहे तंव अव्यक्तचि दिसे ।
परि सुंदर रूप तेथें नाहीं ॥४॥
नामा म्हणे ऐसा सर्व गुण संपूर्ण ।
पंढरीये उभा शोभतसे ॥५॥
योगियांचें ब्रह्म शून्य व्योमाकार
योगियांचें ब्रह्म शून्य व्योमाकार ।
आमुचें साकार विटेवरी ॥१॥
दाटोनि नागरु कटीं ठेवूनि कर ।
सर्वस्वें उदार भक्तांलागीं ॥२॥
ज्ञानियां सिद्धांतीं लक्षा परी नये ।
आमुची वाट पाहे अनाथांची ॥३॥
पुंडलिका भावा बोलिलें बोललें ।
नेणों काय कैसें प्रेम त्याचें ॥४॥
जाप्यकाचें जाप्य नाम मंत्रमय ।
आमुचें भक्तिप्रिय संसारीं कां ॥५॥
नामा म्हणे जीवें करीन ओवाळणी ।
झणीं चक्रपाणी दिठावसी ॥६॥
वेदांसी अगोचर परब्रह्म कारण
वेदांसी अगोचर परब्रह्म कारण ।
योगियां हृदयींचें ममत्व निर्वाण ।
आकळूं न कळेचि शेखीं धरियेलें मौन ।
तें रूप पंढरीये विटे समचरण ॥१॥
कानडा विठ्ठलवो ।
उभा भिवरेतीरीं ।
भक्तांचें आर्तवो जीवा लागलें भारी ॥धृ०॥
भूवैकुंठ पंढरी हे देवें रचियली पैं गा ।
शिवें ती वंदियेली विठो समचरणांची गंगा ।
सदाचा नामघोषु कलिमळ जाय भंगा ।
काय वानूं सुख तेथिंचें भेटिलिया पांडुरंगा ॥२॥
विठ्ठल नाम वाचे जना हाचि उपचारू ।
म्हणवूनियां दावितुसे कटीं ठेवूनियां करू ।
येरासी मायानदी कामक्रोध मगरू ।
ठेवा हा नामयाचा स्वामी विठ्ठल वीरू ॥३॥
अनिर्वाच्य ब्रह्म निगम म्हणती
अनिर्वाच्य ब्रह्म निगम म्हणती ।
शिणले वेदांती अठरा साही ॥१॥
तें हें पुंडलिकें चोहोंटा उभें केलें ।
भावें भुलविलें पंढरीये ॥२॥
घ्यारे घ्यारे तुम्हीं कैवल्याचें पीक ।
देतो पुंडलीक सकळ जीवां ॥३॥
उपनिषदांचें मतितार्थ जें साराचें यथार्थ ।
तो हा पंढरीनाथ प्रगट जगीं ॥४॥
हरिहर विरंची त्रिमूर्ति हाचि ।
माउली दीनांची लोभापरु ॥५॥
जो श्रवणांचा श्रवण नयनांचा नयन ।
ज्ञानाचा दर्पण दृष्ट होय ॥६॥
आदिमध्येंअंतीं व्यापक सर्वां भूतीं ।
तो हा झाला व्यक्ति भक्तिभावें ॥७॥
सदा चित्ता आनंदघन परिपूर्ण ।
कारण महाकारण प्रभा हाचि ॥८॥
चित्ता चेतविता बुद्धीतें पाळिता ।
मनादि चाळितां इंद्रियांसी ॥९॥
तो या चराचरीं जिवलग सोइरा ।
म्हणोनि अनुसरा पांडुरंगा ॥१०॥
नामा म्हणे काया वाचा मनें त्याचें ।
नाम जपा कैंचें जन्ममरण ॥११॥
नाम बरवें रूप बरवें
नाम बरवें रूप बरवें ।
दर्शन बरवें कानडिया ॥१॥
वेदांसी कानडें श्रुतीसी कानडें ।
परब्रह्म उघडें पंढरीये ॥२॥
नामा म्हणे विठो त्रिभुवन बरवें ।
त्याहूनि बरवें प्रेम तुझें ॥३॥
विश्वाच्या मोहना कपट नाटका
विश्वाच्या मोहना कपट नाटका ।
पंढरीनाथा पांडुरंगा ॥१॥
अवतार धरुनि होऊनि निमित्त ।
बुजविसी दैत्य सर्व खाणी ॥२॥
गोपिकांचें धरीं कामासी लंपट ।
करिसी धट गवळियांसी ॥३॥
भाव अभावाचा न करी कंटाळा ।
दाविसी बाळलीला म्हणे नामा ॥४॥
प्रल्हादा रक्षिलें पांडवां प्रतिपाळिलें
प्रल्हादा रक्षिलें पांडवां प्रतिपाळिलें ।
तया उभें केलें पुंडलिकें ॥१॥
बिभीषणा स्थापिलें ध्रुवासी अढळ केलें ।
तया उभें केलें पुंडलिकें ॥२॥
चैद्यादि मर्दिले खरवर तारिले ।
तया उभें केलें पुंडलिकें ॥३॥
अहिल्ये उद्धरिलें गजेंद्रा उद्धरिलें ।
तया उभें केलें पुंडलिकें ॥४॥
गयासुरा वधिलें बळीस पाताळीं घातलें ।
तया उभें केलें पुंडलिकें ॥५॥
नामा म्हणे केशवा भक्तांचें ठेवणें ।
घेऊनि कैंवि जाणें घडे तुज ॥६॥
पाय जोडूनि विटेवरी
पाय जोडूनि विटेवरी ।
कर ठेवुनी कटावरी ॥१॥
रूप सांवळें सुंदर ।
कानीं कुंडलें मकराकार ॥२॥
गळां माळ वैजयंती ।
पुढें गोपाळ नाचती ॥३॥
गरुड सन्मुख उभा ।
म्हणे जनी धन्य शोभा ॥४॥
अनंत लावण्याची शोभा
अनंत लावण्याची शोभा ।
तो हा विटेवरी उभा ॥१॥
पितांबर माल गांठीं ।
भाविकांसी घाली मिठी ॥२॥
त्याचे पाय चुरी हातें ।
कष्टलीस माझे माते ॥३॥
आवडी बोलें त्यासी ।
चला जाऊं एकांतासी ॥४॥
ऐसा ब्रह्मींचा पुतळा ।
दासी जनी पाहे डोळां ॥५॥
चतुर्भुज मूर्ति लावण्य रूपडें
चतुर्भुज मूर्ति लावण्य रूपडें ।
पाहतां आवडे जीवा बहु ॥१॥
वैजयंती माळा किरीट कुंडलें ।
भूषण मिरवलें मकराकार ॥२॥
कासे सोनसळा पीतांबर पिवळा ।
कस्तुरीचा टिळा शोभे माथे ॥३॥
शंख चक्र हातीं पद्म तें शोभलें ।
भानुदासें वंदिलें चरणकमळ ॥४॥
देखतांचि रूप विटेवरी गोजिरें
देखतांचि रूप विटेवरी गोजिरें ।
पाहतां साजिरें चरणकमळ ॥१॥
पाहतां पाहतां दृष्टी धाये जेणें ।
वैकुंठीचें येणें सहज हातीं ॥२॥
भानुदास म्हणे लावण्य पुतळा ।
देखियेला डोळां पांडुरंग ॥३॥
गोड साजिरें रूपस
गोड साजिरें रूपस ।
उभा आहे हृषीकेश ।
योगी ध्याती जयास ।
तो हा सर्वेश साजिरा ॥१॥
रूप मंडित सगुण ।
शंख चक्र पद्म जाण ।
गळां वैजयंती भूषण ।
पीतांबर मेखळा ॥२॥
कस्तुरी चंदनाचा टिळा ।
मस्तकीं मुकुट रेखिला ।
घवघवीत घन सांवळा ।
नंदरायाचा नंदनु ॥३॥
हरुषें भानुदास गात ।
नाम गातसे सदा वाचे ।
प्रेम विठोबाचें ।
अंगीं वसे सर्वदा ॥४॥
शामसुंदर मूर्ति विटेवरी साजिरी
शामसुंदर मूर्ति विटेवरी साजिरी ।
पाउलें गोजिरीं कोमळीं तीं ॥१॥
ध्वजवज्रांकुश चिन्हें मिरवती ।
कटीं धरिले कर अनुपम शोभती ॥२॥
ऐसा देखिला देव विठ्ठल माये ।
एकाजनार्दनीं त्यासी गाय ॥३॥
सुंदर बाळपणाची बुंथी घेउनिया श्रीपती
सुंदर बाळपणाची बुंथी घेउनिया श्रीपती ।
सनकादिक ध्याती तेथें कुंठित गे माय ॥१॥
ब्रह्म वेडावलें गे वेडावलें ।
पुंडलिकाधीन झालें गे माय ॥२॥
इंद्र चंद्र गुरु उपरमोनी जया सुखा ।
तो वाळुवंटी देखा संतांसवें गे माय ॥३॥
ऐसा नटधारी मनु सर्वांचे हरी ।
एका जनार्दनाचे करीं उच्छिष्ट खाय ॥४॥
डोळियांची भूक हारपली
डोळियांची भूक हारपली ।
पाहतां श्रीविठ्ठल माउली ॥१॥
पुंडलिकें बरवें केलें ।
परब्रह्म उभें ठेलें ॥२॥
अठ्ठावीस युगें झालीं ।
अद्यापि न बैसे खालीं ॥३॥
उगा राहिला तिष्ठत ।
आलियासी क्षेम देत ॥४॥
ऐसा कृपाळु दीनांचा ।
एकाजनार्दनीं साचा ॥५॥
विटेवरी दिसे स्वानंदाचा गाभा
विटेवरी दिसे स्वानंदाचा गाभा ।
श्रीमुखाची शोभा काय वानूं ॥१॥
कटीं पितांबर तुळसींचे हार ।
उभा सर्वेश्वर भक्तिकाजा ॥२॥
लावण्य रूपडें पाहे पुंडलीक ।
आणीक सम्यक नये दुजा ॥३॥
पाहतां पाहतां विश्रांती पैं झाली ।
एकाजनार्दनीं माउली संतांची ते ॥४॥
रूप सांवळें सुकुमार
रूप सांवळें सुकुमार ।
कानीं कुंडलें मकराकार ॥१॥
तो हा पंढरीचा राणा ।
न कळे योगियांच्या ध्याना ॥२॥
पीतांबर वैजयंती ।
माथां मुकुट शोभे दीप्ती ॥३॥
एका जनार्दनीं ध्यान ।
विटे पाउलें समान ॥४॥
मूर्ति सांवळी गोमटी
मूर्ति सांवळी गोमटी ।
अंगीं केशराची उटी ॥१॥
मुगुट कुंडलें वनमाळा ।
टिळक रेखिला पिवळा ॥२॥
कर्णी कुंडलें मकराकार ।
गळां शोभे वैजयंती हार ॥३॥
नेत्र आकर्ण सुकुमार ।
एका जनार्दनीं विटेवर ॥४॥
दोन्ही कर ठेवुनी कटीं
दोन्ही कर ठेवुनी कटीं ।
उभा भीवरेचे तटीं ॥१॥
रूप सांवळें सुंदर ।
गळां वैजयंती हार ॥२॥
कानीं कुंडलें मकराकार ।
तेज न समाये अंबर ॥३॥
एकाजनार्दनीं उदार ।
भीमातीरीं दिगंबर ॥४॥
भीमरथीचे तीरीं
भीमरथीचे तीरीं ।
उभा विठ्ठल विटेवरीं ॥१॥
रूप सांवळें सुंदर ।
कुंडलें कानीं मकराकार ॥२॥
गळां शोभे वैजयंती ।
चंद्रसूर्य तेजें लपती ॥३॥
कौस्तुभ हृदयावरी ।
उटी केशरी साजिरी ॥४॥
एकाजनार्दनीं निढळें ।
बरवें देखिलें साजिरें ॥५॥
चतुर्भुज साजिरी शोभा
चतुर्भुज साजिरी शोभा ।
चिन्मय गाभा साकार ॥१॥
शंख चक्र गदा कमळ ।
कांसे पीतांबर सोज्वळ ॥२॥
मुगुट कुंडलें मेखळा ।
श्रीवत्स शोभे वक्षस्थळा ॥३॥
निर्गुण सगुण ऐसें ठाण ।
एका जनार्दनीं ध्यान ॥४॥
सुंदर तें ध्यान मांडीवरी घेउनी
सुंदर तें ध्यान मांडीवरी घेउनी ।
कौसल्या जननी गीतीं गाये ॥१॥
सुंदर तें ध्यान नंदाच्या अंगणीं ।
गोपाळ गौळणी खेळताती ॥२॥
सुंदर तें ध्यान चंद्रभागे तटीं ।
पुंडलिका पाठीं उभें असे ॥३॥
सुंदर तें ध्यान एका जनार्दनीं ।
जिहीं वनीं मनीं भरलासे ॥४॥
जें या चराचरीं गोमटें
जें या चराचरीं गोमटें ।
पाहतां वेदां वाट न फुटे ।
तें पुंडलिकाचे पेठे ।
उभें नीट विटेवरी ॥१॥
सोपारा सोपार झाला आम्हां ।
शास्त्र वर्णिती महिमा ।
न कळे जो आगमानिगमा ।
वंद्य पुराणा तिहीं लोकीं ॥२॥
सहस्रमुखांचे ठेवणें ।
योगी ध्याती जया ध्यानें ।
तो नाचतो कीर्तनें ।
प्रेमळ भक्त देखोनी ॥३॥
एका जनार्दनीं देखा ।
आम्हां झाला सुलभ सोपा ।
निवारूनी भवतापा ।
उतरी पार निर्धारें ॥४॥
सर्वांचे जें मूळ सर्वांचे जें स्थळ
सर्वांचे जें मूळ सर्वांचे जें स्थळ ।
तें पदयुगुळ विटेवरी ॥१॥
साजिरे साजिरे कर दोन्ही कटीं ।
उभा असे तटीं भीवरेच्या ॥२॥
न ये ध्यातां मना आगमाच्या खुणा ।
कळासींचा राणा ध्यात जया ॥३॥
एका जनार्दनीं परेपरता दुरी ।
पुंडलिकाचे द्वारीं उभा विठो ॥४॥
वेदाचा विवेक शास्त्रांचा हा बोध
वेदाचा विवेक शास्त्रांचा हा बोध ।
तो हा परमानंद विठ्ठलमूर्ती ॥१॥
पुराणासी वाड साधनांचे कोड ।
ते गोडाचे गोड विठ्ठलमूर्ती ॥२॥
ब्रह्मादि वंदिती शिवादि ज्या ध्याती ।
सर्वांसी विश्रांती विठ्ठलमूर्ती ॥३॥
मुनीजनांचे ध्यान परम पावन ।
एका जनार्दनीं पावन विठ्ठलमूर्ती ॥४॥
सगुण निर्गुण मूर्ति उभी असे विटे
सगुण निर्गुण मूर्ति उभी असे विटे ।
कोटी सूर्य दाटे प्रभा तेथें ॥१॥
सुंदर सगुण मूर्ति चतुर्भुज ।
पाहतां पूर्वज उद्धरती ॥२॥
त्रिभुवनीं गाजे ब्रीदाचा तोडर ।
तोचि कटीं कर उभा विटे ॥३॥
एका जनार्दनीं नातुडे जो वेदा ।
उभा तो मर्यादा धरूनियां ॥४॥
परेहूनी परता वैखरीये कानडा
परेहूनी परता वैखरीये कानडा ।
विठ्ठल उघडा भीमातीरीं ॥१॥
शिणलीं दर्शनें भागलीं पुराणें ।
शास्त्रांचिये अनुमानें नये दृष्टी ॥२॥
नेति नेति शब्दें श्रुति अनुवादती ।
ते हे विठ्ठलमूर्ति विटेवरी ॥३॥
एका जनार्दनीं चहूं वाचा वेगळा ।
तेणें मज चाळा लावियेला ॥४॥
जयाची समदृष्टी पाहूं धांवे मन
जयाची समदृष्टी पाहूं धांवे मन ।
शोभती चरण विटेवरी ॥१॥
कानडे कानडे वेदांसी कानडे ।
श्रुतीसी जो आतुडे गीतीं गातां ॥२॥
परात्पर साजिरें बाळरूप गोजिरें ।
भाग्याचे साजिरें नरनारी ॥३॥
एका जनार्दनीं कैवल्य जिव्हाळा ।
मदनाचा पुतळा विटेवरी ॥४॥
अकार तो अकारू मकार तो मकारू
अकार तो अकारू मकार तो मकारू ।
उकाराचा पालव शोभे गे माय ॥१॥
आदि अंत नसे ज्या रूपावेगळें ।
तें कैसें वोळलें पुंडलिका गे माय ॥२॥
वेद उपशमला पुराणें कुंठित ।
शास्त्रांची मति नेणत तया सुखा गे माय ॥३॥
जाणते नेणते सर्व वेडावले ।
ठकलेचि ठेले सांगूं काय गे माय ॥४॥
या पुंडलिकें वेडाविलें चाळवूनि गोविलें ।
एका जनार्दनीं उभें केलें विटेवरी गे माय ॥५॥
अनंताचे गुण अनंत अपार
अनंताचे गुण अनंत अपार ।
न कळेचि पार श्रुतिशास्त्रां ॥१॥
तो हा महाराज विटेवरीं उभा ।
लावण्याचा गाभा शोभतसे ॥२॥
कटावरी कर ठेवी जगजेठी ।
पाहे कृपादृष्टी भक्तांकडे ॥३॥
पुंडलिकाचे तेजें जोडलासे ठेवा ।
एका जनार्दनीं सेवा देई देवा ॥४॥
आनंदाचा कंद उभा पांडुरंग
आनंदाचा कंद उभा पांडुरंग ।
गोपाळांचा संघ भोवता उभा ॥१॥
चंद्रभागातीरीं शोभे पुंडलीक ।
संत अलोलिक गर्जताती ॥२॥
भोळे भोळे जन गाती तें सांकडे ।
विठ्ठला आवडे प्रेम त्यांचें ॥३॥
नारीनर मिळाले आनंदें गजर ।
होत जयजयकार महाद्वारीं ॥४॥
एका जनार्दनीं प्रेमळ ते जन ।
करिती भजन विठोबाचे ॥५॥
देतो मोक्ष मुक्ती वांटितसे फुका
देतो मोक्ष मुक्ती वांटितसे फुका ।
ऐसा हा निश्चयो देखा करूनि ठेला ॥१॥
सांवळें रूपडें गोजिरें गोमटें ।
उभें पुंडलिक पेठें पंढरीये ॥२॥
वांटितसे इच्छा जयासी जे आहे ।
उभारूनी बाह्या देत असे ॥३॥
एका जनार्दनीं देतां न सरे मागें ।
जाहला असती युगें अठ्ठावीस ॥४॥
सर्वांघरीं बिंबला व्यापुनी राहिला
सर्वांघरीं बिंबला व्यापुनी राहिला ।
पुंडलिकें उभा केला विटेवरी ॥१॥
सांवळा चतुर्भुज कांसे पीतांबर ।
वैजयंती माळ शोभे कंठीं ॥२॥
कटावरीं कर पाउलें साजिरीं ।
उभा तो श्रीहरी विटेवरी ॥३॥
एका जनार्दनीं बिंबें तो बिंबला ।
बिंब बिंबोनी ठेला देहामाजीं ॥४॥
परा पश्यंती मध्यमा
परा पश्यंती मध्यमा ।
जो न कळे आगमा निगमा ।
पुंडलिकालागीं धामा ।
पंढरिये आला तो ॥१॥
तीरीं भीवरेचे तीरीं ।
कास घालुनी गोमटी ।
वैजयंती शोभे कंठीं ।
श्रीवत्सलांछन ॥२॥
शंख चक्र मिरवे करीं ।
उटी चंदनाची साजिरी ।
खोपा मिरवे शिरीं ।
मयूरपिच्छें शोभती ॥३॥
शोभे कस्तुरीचा टिळा ।
राजस सुंदर सांवळा ।
एका जनार्दनीं डोळां ।
वेधिलें मन ॥४॥
ध्यानाचे ध्यान ज्ञानाचे ज्ञान
ध्यानाचे ध्यान ज्ञानाचे ज्ञान ।
तें समचरण विटेवरी ॥१॥
भावाचा तो भाव देवाचा तो देव ।
वैकुंठींचा राव विटेवरी ॥२॥
कामाचा तो काम योगियां विश्राम ।
धामाचा तो धाम विटेवरी ॥३॥
वैराग्याचे वैराग्य मुक्तांचे माहेर ।
तो देव सर्वेश्वर विटेवरी ॥४॥
भोळियांचा भोळा ज्ञानियांचा डोळा ।
एका जनार्दनीं सोहळा विटेवरी ॥५॥
गोकुळीं जें शोभलें
गोकुळीं जें शोभलें ।
तें विटेवरी देखिलें ॥१॥
काळिया पृष्ठीं शोभलें ।
तें विटेवरी देखिलें ॥२॥
पूतनेहृदयीं शोभलें ।
तें विटेवरी देखिलें ॥३॥
काळयवनें पाहिलें ।
तें विटेवरी देखिलें ॥४॥
एका जनार्दनीं भलें ।
तें विटेवरी देखिलें ॥५॥
भीष्में जया ध्याइलें
भीष्में जया ध्याइलें ।
तें विटेवरी देखिलें ॥१॥
धर्मरायें पूजियेलें ।
तें विटेवरी देखिलें ॥२॥
शिशुपाळा अंतक जाहलें ।
तें विटेवरी देखिलें ॥३॥
एका जनार्दनीं पूजिलें ।
तें विटेवरी देखिलें ॥४॥
जें द्रौपदीने स्मरिलें
जें द्रौपदीने स्मरिलें ।
तें विटेवरी शोभलें ॥१॥
जें अर्जुनें स्मरिलें ।
तें विटेवरी शोभलें ॥२॥
जेणें गजेंद्रा उद्धरिलें ।
तें विटेवरी शोभलें ॥३॥
जें हनुमंतें स्मरिलें ।
तें विटेवरी शोभलें ॥४॥
जें पुंडलिकें ध्याइलें ।
तें एका जनार्दनीं देखिलें ॥५॥
रूप पाहतां लोचनी
रूप पाहतां लोचनी ।
सुख झालें वो साजणी ॥१॥
तो हा विठ्ठल बरवा ।
तो हा माधव बरवा ॥२॥
बहुतां सुकृताची जोडी ।
म्हणुनी विठ्ठलीं आवडी ॥३॥
सर्व सुखाचे आगर ।
बाप रखुमादेवीवर ॥४॥
बरवा वो हरी बरवा वो
बरवा वो हरी बरवा वो ।
गोविंद गोपाळ गुण गरुवा वो ॥१॥
सांवळा वो हरी सांवळा वो ।
मदनमोहन कान्हो गोवळा वो ॥२॥
पाहतां वो हरी पाहतां वो ।
ध्यान लागलें या चित्ता वो ॥३॥
पडिये वो हरी पडिये वो ।
बापरखुमादेवीवरु घडिये वो ॥४॥
अनुपम्य मनोहर
अनुपम्य मनोहर ।
कांसे शोभे पीतांबर ।
चरणीं ब्रीदाचा तोडर ।
देखिला देवो ॥१॥
योगियांची कसवटी ।
दावितसे नेत्रपुटीं ।
उभा भीवरेच्या तटीं ।
देखिला देवो ॥२॥
बापरखुमादेवीवरु ।
पुंडलिका अभयकरु ।
परब्रह्म साकारु ।
देखिला देवो ॥३॥
पांडुरंगकांती दिव्य तेज झळकती
पांडुरंगकांती दिव्य तेज झळकती ।
रत्नकीळ फांकती प्रभा ।
अगणित लावण्य तेजःपुंजाळलें ।
न वर्णवे तेथींची शोभा ॥१॥
कानडा हो विठ्ठलु कर्नाटकु ।
येणें मज लावियला वेधु ।
खोळ बुंथी घेऊनि खुणाची पालवी ।
आळविल्या नेदी सादु ॥२॥
शब्देंविण संवादु दुजेंवीण अनुवादु ।
हें तंव कैसेंनि गमे ।
परेहि परतें बोलणें खुंटलें ।
वैखरी कैसेंनि सांगें ॥३॥
पाया पडूं गेलें तंव पाऊलचि न दिसे ।
उभाचि स्वयंभु असे ।
समोर कीं पाठिमोरा न कळे ।
ठकचि पडिलें कैसें ॥४॥
क्षेमालागी जीव उतावीळ माझा ।
म्हणवूनि स्फुरताती बाहो ।
क्षेम देऊं गेलें तंव मीचि मी एकली ।
आसावला जीव राहो ॥५॥
बापरखुमादेविवरु हृदयींचा जाणुनी ।
अनुभवु सौरसु केला ।
दृष्टीचा डोळां पाहों मी गेलीये ।
तंव भीतरीं पालटु झाला ॥६॥
त्रिभंगी देहुडा ठाण मांडुनियां माये
त्रिभंगी देहुडा ठाण मांडुनियां माये ।
कल्पद्रुमातळीं वेणु वाजवित आहे ॥१॥
गोविंदु वो माये गोपाळु वो ।
सबाह्य अभ्यंतरीं अवघा परमानंदु वो ॥धृ०॥
सांवळें सगुण सकळां जीवांचें जीवन ।
घनानंद मूर्ति पाहतां हारपलें मन ॥२॥
शून्य स्थावर जंगम व्यापुनि राहिला अकळ ।
बापरखुमादेविवरु विठ्ठलु सकळ ॥३॥
तुरे कांबळा डांगेवरी विषाण वेणु घेऊनि करीं
तुरे कांबळा डांगेवरी विषाण वेणु घेऊनि करीं ।
वैजयंती रुळे कैशी वक्षस्थळावरी ॥१॥
गोविंदु वो पैल गोपाळु माये ।
सुरतरु तळवटीं देखे कैसा उभा राहे ॥धृ०॥
आडत्रिपुंड्र शोभत द्रुमिळ भारेंसि जे जात ।
नागर केशरीचीं पुष्पें कैसा खोप मिरवत ॥२॥
हिरिया ऐशा दंतपंक्ति अधर पोंवळ वेली ।
श्रवणीं कुंडलें ब्रह्मरसाचीं वोतलीं ॥३॥
विश्वाचें जीवन तें म्यां सार देखियलें ।
योगी ध्याती ध्यानीं ब्रह्म तेंचि गोकुळासि आलें ॥४॥
आजि धन्य धन्य जालें राया कृष्णासि देखिलें ।
निवृत्तिमुनिरायप्रसादें ध्यान तें हृदयासि आलें ॥५॥
स्वरूपीं पाहतां बिंबीं बिंब उमटे
स्वरूपीं पाहतां बिंबीं बिंब उमटे ।
तें मेघःश्याम दाटे बुंथी मनीं ॥१॥
चित्त वित्त हरि जाला वो साजणी ।
अवचिता आंगणीं म्यां देखियला ॥धृ०॥
सांवळा डोळसु चतुर्भुज रूपडें ।
दिसे चहूंकडे एक तत्त्व ॥२॥
ज्ञानदेव म्हणे द्वैत निरसूनि पाही ।
एका रूपें वाही तरशील ॥३॥
मुक्त जीव सदा होती पैं नामपाठें
मुक्त जीव सदा होती पैं नामपाठें ।
तेंचि रूप विटे देखिलें आम्हीं ॥१॥
पुंडलिकें विठ्ठल आणिला पंढरी ।
आणूनि लवकरी तारिलें जग ॥२॥
ऐसें पुण्य केलें एका पुंडलिकेंची ।
निरसली जनाची भ्रमभुली ॥३॥
मुक्ताई चिंतनें मुक्त पैं जाली ।
चरणीं समरसली हरिपाठें ॥४॥
प्रकृति निर्गुण प्रकृति सगुण
प्रकृति निर्गुण प्रकृति सगुण ।
दीपें दीप पूर्ण एका तत्त्वें ॥१॥
देखिलें गे माये पंढरीपाटणीं ।
पुंडलिका अंगणीं विठ्ठलराज ॥२॥
विज्ञानेंसी तेज सज्ञानेसी निज ।
निर्गुणेंसी चोज केलें सये ॥३॥
मुक्ताई तारक सम्यक विठ्ठल ।
निवृत्तीनें चोखाळ दाखविलें ॥४॥
शून्यापरतें पाही तंव शून्य तेंही नाहीं
शून्यापरतें पाही तंव शून्य तेंही नाहीं ।
पाहाते पाहोनि ठायीं ठेवियलें ॥१॥
कैसा गे माये हा तारकु दिवटा ।
पंढरी वैकुंठा प्रगटला ॥२॥
न कळे याची गती आदि मध्य अंतीं ।
जेथें श्रुति नेति नेति प्रगटल्या ॥३॥
मुक्ताई सप्रेम विठ्ठल संभ्रम ।
शून्याहि शून्य समशेजबाजे ॥४॥
विटेवरी उभा नीट कटावरी कर
विटेवरी उभा नीट कटावरी कर ।
वाट पाहे निरंतर भक्ताची गे माये ॥१॥
श्रीमुकुट रत्नाचा ढाळ देती कुंडलांचा ।
तुरा खोंविला मोत्याचा तो गे माये ॥२॥
कंठीं शोभे एकावळी ।
तोडर गर्जे भूमंडळीं ।
भक्तजनाची माउली तो गे माये ॥३॥
सोनसळा पीतांबर ।
ब्रीद वागवी मनोहर ।
सेना वंदी निरंतर तो गे माये ॥४॥
समचरण विटेवरी
समचरण विटेवरी ।
पाहतां समाधान अंतरीं ॥१॥
चला जाऊं पंढरीसी ।
भेटूं रखुमाईवरासी ॥२॥
होती संतांचिया भेटी ।
सांगूं सुखाचिया गोष्टी ॥३॥
जन्ममरणाची चिंता ।
सेना म्हणे नाहीं आतां ॥४॥
कटीं ठेवूनियां कर
कटीं ठेवूनियां कर ।
रूप पाहिलें मनोहर ॥१॥
तेणें समाधान चित्ता ।
पायीं ठेविलिया माथा ॥२॥
मुखें गातों गीत वाजवितों टाळी ।
नाचतों राउळीं प्रेमसुखें ॥३॥
सेना म्हणे नामापुढें ।
तुच्छ सकळ बापुडें ॥४॥
विटेवरी उभा नीट देखिला गे माये
विटेवरी उभा नीट देखिला गे माये ।
निवाली कांती हरपला देहभाव ॥१॥
तें रूप पाहतां मन माझें वेधलें ।
नुठेचि कांहीं केलें तेथुनि गे माये ॥२॥
अवघे अवघियाचा विसर पडियेला ।
पाहतां चरणाला श्रीविठोबाच्या ॥३॥
सेना म्हणे चला जाऊं पंढरीसी ।
जिवलग विठ्ठलासी भेटावया ॥४॥
विटेवरी उभा जैसा लावण्याचा गाभा
विटेवरी उभा ।
जैसा लावण्याचा गाभा ॥१॥
पायीं ठेवूनियां माथा ।
अवघी वारली चिंता ॥२॥
समाधान चित्ता ।
डोळां श्रीमुख पाहतां ॥३॥
बहु जन्मीं केला लाग ।
सेना देखे पांडुरंग ॥४॥
जो हा दुर्लभ योगिया जनासी
जो हा दुर्लभ योगिया जनासी ।
उभाचि देखिला पुंडलिकापासीं ॥१॥
हारपलें दुजेपण फिटला संदेह ।
निमाली वासना गेला देहभाव ॥२॥
विटेवरी उभा पंढरीचा राणा ।
सेना म्हणे बहु आवडतो मना ॥३॥
श्रीमुखाची शोभा कस्तुरी मळवट
श्रीमुखाची शोभा कस्तुरी मळवट ।
उभा असे नीट विटेवरी ॥१॥
कर दोनीं कटीं कुंडलें झळकतीं ।
तेज हें फांकतीं दशदिशां ॥२॥
वैजयंती माळा चंदनाची उटी ।
टिळक लल्लाटीं कस्तुरीचा ॥३॥
चोखा म्हणे माझ्या जीवींचा जीवनु ।
पाहतां तनु मनु भुलोनी जाय ॥४॥
गोजिरें साजिरें श्रीमुख चांगलें
गोजिरें साजिरें श्रीमुख चांगलें ।
ध्यानीं मिरवलें योगियांच्या ॥१॥
पंढरी भुवैकुंठ भीवरेच्या तीरीं ।
वैकुंठाचा हरी उभा विटे ॥२॥
राही रखुमाई सत्यभामा नारी ।
पुंडलिकें सहपरिवारीं आणियेला ॥३॥
वैजयंती माळ किरीटकुंडलें ।
प्रेमे आलिंगिलें चोखियानें ॥४॥
सर्वही सुखाचें ओतिलें श्रीमुख
सर्वही सुखाचें ओतिलें श्रीमुख ।
त्रिभुवननायक पंढरीये ॥१॥
कर दोन्ही कटीं सम पाय विटे ।
शोभलें गोमटें बाळरूप ॥२॥
जीवाचें जीवन योगियांचें धन ।
चोखा म्हणे मंडन तिन्ही लोकीं ॥३॥
उतरलें सुख चंद्रभागेतटीं
उतरलें सुख चंद्रभागेतटीं ।
पाहा वाळुवंटीं बाळरूप ॥१॥
बहुतां काळाचें ठेवणें योगियांचें ।
ध्येय शंकराचें सुख ब्रह्म ॥२॥
जयालागीं अहोरात्र विवादती ।
तो भक्ताचिये प्रीतीं उभा असे ॥३॥
चोखा म्हणे सर्व सुखाचें आगर ।
न कळे ज्याचा पार श्रुतिशास्त्रां ॥४॥
अनादि निर्मळ वेदाचें जें मूळ
अनादि निर्मळ वेदाचें जें मूळ ।
परब्रह्म सोज्वळ विटेवरी ॥१॥
कर दोन्ही कटीं राहिलासे उभा ।
नीळवर्ण प्रभा फांकतसे ॥२॥
आनंदाचा कंद पाउलें साजिरीं ।
चोखा म्हणे हरी पंढरीये ॥३॥
अनाम जयासी तेंचि रूप आलें
अनाम जयासी तेंचि रूप आलें ।
उभें तें राहिलें विटेवरी ॥१॥
पुंडलिकाच्या प्रेमा युगें अठ्ठावीस ।
समचरणीं वास पंढरीये ॥२॥
चोखा म्हणे ऐसा भक्तांचा कनवाळू ।
जाणे लळा पाळू भाविकांचा ॥३॥
व्यापक व्यापला तिहीं त्रिभुवनीं
व्यापक व्यापला तिहीं त्रिभुवनीं ।
चारी वर्ण खाणी विठू माझा ॥१॥
शंख चक्र करीं वैजयंती माळा ।
नेसला पिवळा पीतांबर ॥२॥
कटावरीं जेणें कर हे ठेविले ।
ध्यान मिरविलें भीमातीरीं ॥३॥
चोखा म्हणे माझा आनंदाचा कंद ।
नाम हें गोविंद मिरविलें ॥४॥
श्रीमुख चांगलें कांसे पीतांबर
श्रीमुख चांगलें कांसे पीतांबर ।
वैजयंती हार रुळे कंठीं ॥१॥
तो माझ्या जीवींचा जिवलग सांवळा ।
भेटवा हो डोळां संतजन ॥२॥
बहुतांचे धांवणें केलें नानापरी ।
पुराणेंही थोरी वानिताती ॥३॥
चोखा म्हणे वेदशास्त्रांसी जो साक्षी ।
तोचि आम्हां रक्षी नानापरी ॥४॥
वैकुंठ पंढरी भीवरेचे तीरीं
वैकुंठ पंढरी भीवरेचे तीरीं ।
प्रत्यक्ष श्रीहरी उभा तेथें ॥१॥
रूप हें सांवळें गोड तें गोजिरें ।
धणी न पुरे पाहतां जया ॥२॥
कांसे सोनसळा पीतांबर पिवळा ।
वैजयंती माळा गळां शोभे ॥३॥
चोखा म्हणे ऐसें सगुण हें ध्यान ।
विटे समचरण ठेवियेलें ॥४॥
सुखाचें जें सुख चंद्रभागेतटीं
सुखाचें जें सुख चंद्रभागेतटीं ।
पुंडलिकापाठीं उभें असे ॥१॥
साजिरें गोजिरें समचरणीं उभें ।
भक्ताचिया लोभें विटेवरी ॥२॥
कर दोनीं कटीं श्रीमुख चांगलें ।
शंख चक्र मिरवलें गदा पद्म ॥३॥
चोखा म्हणे शोभे वैजयंती कंठीं ।
चंदनाची उटी सर्व अंगीं ॥४॥
सुंदर मुखकमळ कस्तुरी मळवटीं
सुंदर मुखकमळ कस्तुरी मळवटीं ।
उभा देखिला तटीं भीवरेच्या ॥१॥
मकराकार कुंडलें श्रवणीं ढाळ देती ।
गळां वैजयंती मुक्तमाळा ॥२॥
शंख चक्र गदा पद्म चहूं करीं ।
गरुडवाहन हरी देखियेला ॥३॥
चोखा म्हणे सर्व सुखाचें आगर ।
तीरा भीवरा विठ्ठल उभा ॥४॥
ज्या कारणें वेदश्रुति अनुवादती
ज्या कारणें वेदश्रुति अनुवादती ।
तो हा रमापती पंढरीये ॥१॥
सुखाचें ठेवणें क्षीरसागरनिवासी ।
तो हा पंढरीसी उभा विटे ॥२॥
भाविकां कारणें उभवोनी हात ।
उदारपणें देत भुक्तिमुक्ति ॥३॥
न पाहे उंच नीच याती कुळ ।
क्षत्री शूद्र चांडाळ सरते पायीं ॥४॥
चोखा म्हणे ऐसा भावाचा भुकेला ।
म्हणोनि स्थिरावला भीमातटीं ॥५॥
जाणतें असोनी नेणतें पैं झालें
जाणतें असोनी नेणतें पैं झालें ।
सुखाला पावलें भक्तांचिया ॥१॥
कैसा हा नवलाव सुखाचा पाहा हो ।
न कळे माव ब्रह्मादिकां ॥२॥
तो हरी समर्थ पंढरीये उभा ।
त्रैलोक्याची शोभा शोभतसे ॥३॥
चोखा म्हणे आमुचे दीनांचें माहेर ।
तें पंढरपूर भीमातटीं ॥४॥
सत्यज्ञानानंत गगनाच प्रावण
सत्यज्ञानानंत गगनाच प्रावण ।
नाहीं रूप वण गुण जथे ॥१॥
तो
हा-श्रीहरी पाहिला डोळेभरीं') पाहतां पाहणे दुरीं सारोनियां २'ज्ञांनदेव
“म्हणे ज्यातिची निजज्येती ।
ते हे:उभीं मूर्ति विटेवर ॥३॥
समुद्रवलयांकित पृथ्वीचे दान
समुद्रवलयांकित पृथ्वीचे दान ।
करितां समान नये नामा ॥१॥
म्हणऊनि कोणी न करावा आळस ।
म्हणा रात्रंदिवस राम राम ॥२॥
सकळही शास्त्रें पठण करितां वेद ।
सरी नये गोविंद नामें एकें ॥३॥
सकळही तीर्थें प्रयागादि काशी ।
करितां नामासी तुळतीना ॥४॥
करवतीं काशी देहासी दंडण ।
करितां समान नये नामा ॥५॥
तुका म्हणे ऐसा आहे श्रेष्ठाचार ।
नाम हेंचि सार विठोबाचें ॥६॥
नाम पावन पावन
नाम पावन पावन ।
त्याहूनि पवित्र आहे कोण ॥१॥
शिव हाळाहळें तापला ।
तोही नामें शीतळ झाला ॥२॥
शिवास नामाचा आधार ।
केला कळिकाळ किंकर ॥३॥
मरण झालें काशीपुरीं ।
तेथें नामचि उद्धरी ॥४॥
तुका म्हणे अवघीं सोयरीं ।
एक हरिनाम सोयरे ॥५॥
नाम घेतां उठाउठी
नाम घेतां उठाउठी ।
होय संसाराची तुटी ॥१॥
ऐसा लाभ बांधा गांठीं ।
विठ्ठलपायीं पडे मिठी ॥२॥
नामापरतें साधन नाहीं ।
जें तूं करिसी आणिक कांहीं ॥३॥
हांकायोनि सांगे तुका ।
नाम घेतां राहूं नका ॥४॥
नाम गोड नाम गोड
नाम गोड नाम गोड ।
पुरे कोड सकळही ॥१॥
रसना येरां रसां विटे ।
घेतां घोट अधिक हें ॥२॥
आणिका रसें मरण गांठी ।
येणें तुटी संसारें ॥३॥
तुका म्हणे आहार झाला ।
हा विठ्ठल आम्हांसी ॥४॥
नाम घेतां कंठ शीतळ शरीर
नाम घेतां कंठ शीतळ शरीर ।
इंद्रियां व्यापार नाठवती ॥१॥
गोड हें गोमटें अमृतासी वाड ।
केला कैवाड माझ्या चित्तें ॥२॥
प्रेमरसें झाली पुष्ट अंगकांती ।
त्रिविध नासती ताप क्षणें ॥३॥
तुका म्हणे तेथें विकाराची मात ।
बोलों नये हित सकळांचें ॥४॥
नामाचिया बळें कैवल्यसाधन
नामाचिया बळें कैवल्यसाधन ।
उगेचि निधान हातां चढे ॥१॥
जाणोनियां वर्म भक्त भागवत ।
राहिले निवांत प्रेमबोधें ॥२॥
कोण यज्ञ तप वाहे हें काबाड ।
म्हणती अवघड यारे नाच ॥३॥
उघड समाधि हरिकथा सोहळा ।
नरनारी बाळा लहान थोर ॥४॥
छंदें वाहती टाळी गाती नामावळी ।
जयजयकारें होळी दहन दोषां ॥५॥
येणें ब्रह्मानंदें दुमदुमलें जग ।
सुलभ हा मार्ग सांपडला ॥६॥
तुका म्हणे हरिभक्तीच्या उल्हासें ।
आणियला त्रास यमदूतां ॥७॥
नामाचे पवाडे बोलती पुराणें
नामाचे पवाडे बोलती पुराणें ।
होऊनि कीर्तन तोचि ठेला ॥१॥
आदिनाथा कंठीं आगळा हा मंत्र ।
आवडीचें स्तोत्र सदा घोकी ॥धृ०॥
आगळें हें सार उत्तमा उत्तम ।
ब्रह्मकर्म नाम एक तुझें ॥२॥
तिहीं त्रिभुवनीं गमन नारदा ।
हातीं वीणा सदा नाम मुखीं ॥३॥
परिक्षितीं मृत्यु सातां दिवसांचा ।
मुक्त झाला वाचा उच्चारितां ॥४॥
कोळियाची कीर्ति वाढली गहन ।
केलें रामायण रामाआधीं ॥५॥
सगुण निर्गुण तुज म्हणे वेद ।
तुका म्हणे भेद नाहीं नामीं ॥७॥
बरवी नामावळी
बरवी नामावळी ।
तुझी महादोषां होळी ॥१॥
झालें आम्हांसी जीवन ।
धणीवरी हें सेवन ॥२॥
सोपें आणि गोड ।
किती अमृताही वाड ॥३॥
तुका म्हणे अच्युता ।
आमुचा कल्पतरू दाता ॥४॥
नामाची आवडी तोचि जाणा देव
नामाची आवडी तोचि जाणा देव ।
न धरी संदेह कांहीं मनीं ॥१॥
ऐसें मी हें नाहीं बोलत नेणतां ।
आणोनि संमतां संतांचिया ॥२॥
नाम म्हणे तया उतरले साधन ।
ऐसें हें वचन बोलों नये ॥३॥
तुका म्हणे सुख पावें या वचनें ।
ज्याचीं शुद्ध दोन्हीं मायबापें ॥४॥
प्रेम तेथें वास करी
प्रेम तेथें वास करी ।
मुखीं उच्चारितां हरी ॥१॥
प्रेम गांवीं तया गांवा ।
भोजवीत या वैष्णवां ॥२॥
प्रेम पाठीं लागे बळें ।
भक्त देखोनियां भोळे ॥३॥
प्रेम न वजे दवडितां ।
शिरें बळें जेथें कथा ॥४॥
तुका म्हणे थोर आशा ।
प्रेमा घरीं विष्णुदासा ॥५॥
काय करितील केलीं नित्य पापें
काय करितील केलीं नित्य पापें ।
वसे नाम ज्याचे विठोबाचें ॥१॥
तरणीं हुताशन लागतां ते राशी ।
जळतील तैसीं क्षणमात्रें ॥२॥
विष्णुमूर्तिपाद पाहतां चरण ।
तेथें धर्म कोण राहूं शके ॥३॥
तुका म्हणे नाम जाळी महादोष ।
जैं होय घोष कीर्तनाचा ॥४॥
रामनामाचे पवाडे
रामनामाचे पवाडे ।
अखंड ज्याची वाचा पढे ॥१॥
धन्य तो एक संसारी ।
राम नाम जो उच्चारी ॥२॥
राम नाम गर्जे वाचा ।
काळ आज्ञाधारक त्याचा ॥३॥
तुका म्हणे रामनामीं ।
कृतकृत्य झालों आम्हीं ॥४॥
कर्में धर्में नव्हती सांग
कर्में धर्में नव्हती सांग ।
उण्या अंगें पतन ॥१॥
भल्यां काळें नामावळी ।
सकळ भोळी भाविकां ॥२॥
यथाविधीनें पडती पायां ।
गाती तयां वैष्णवां ॥३॥
तुका म्हणे तुमचे दोष ।
करा घोष आनंदें ॥४॥
नव्हे गुरुदास्य संसारियां
नव्हे गुरुदास्य संसारियां ।
वैराग्य तरी नेणें कांहीं विषया ॥१॥
तैसें नाम नव्हे पंढरीराया ।
जया सायास न लागती ॥२॥
म्हणोनि गोड सर्व भावें ।
आंगोळी नलगे तोंड धुवावें ॥३॥
अर्थ धाड इतुके ।
नलगे त्यावें संसारां ॥४॥
कर्म तंव न पुरे सांसारिक ।
धर्म तरी फळदायक ॥५॥
नाम विठ्ठलाचें एक ।
नाहीं दुःख भवार्णवीं ॥६॥
न लगे सांठवण मांडणें ।
आराम निवासाचें देखणें ॥७॥
अवघें तुका म्हणे ।
विठ्ठलनामें आटोपे ॥८॥
हित तें हें एक राम कंठीं राहे
हित तें हें एक राम कंठीं राहे ।
नाठवती देहभाव देहीं ॥१॥
हाचि एक धर्म निज बीजकर्म ।
हेंचि जाळी कर्में केलीं महा ॥२॥
चित्त राहे पायीं रूप बैसे डोळां ।
जीवें कळवळा आवडीचा ॥३॥
अखंड न खंडे अभंग न भंगे ।
तुका म्हणे रंगे मिळणी सिंधु ॥४॥
मंत्रबळें पिसें लागतें सत्वर
मंत्रबळें पिसें लागतें सत्वर ।
अबद्ध ते फार तरलें नामें ॥१॥
अशौच तो बाधो आणिकां अक्षरां ।
नाम निरंतरा घेतां तरे ॥२॥
नाना ज्ञान घात चुकतां होय वेळ ।
नाम सर्वकाळ शुभदायक ॥३॥
आणिकां भजना बोलिला निषेध ।
नाम तें अभेद सकळां मुक्तीं ॥४॥
तुका म्हणे तपें घालिती बाळणी ।
वेश्या उद्धरोनि नेली नामें ॥५॥
नामें ज्ञानसंध्या केलें क्रियाकर्म
नामें ज्ञानसंध्या केलें क्रियाकर्म ।
त्याचा भवश्रम निवारला ॥१॥
आणिक दुरावलीं करितां खटपट ।
वाउगें बोभाट वर्माविण ॥२॥
रामनामें जिहीं धरिला विश्वास ।
तिहीं भवपाश तोडियेला ॥३॥
तुका म्हणे केलें कळिकाळ ठेंगणें ।
नामसंकीर्तनें भाविकांनीं ॥४॥
न पालटे एक
न पालटे एक ।
भोळा भक्तिचे भाविक ॥१॥
येरां नाश आहे पुढें ।
पुण्य सरतां उघडें ॥२॥
येणे गर्भवास ।
एक विष्णूचाचि दास ॥३॥
तुका म्हणे खरें ।
नाम विठोबाचें बरें ॥४॥
गायें नाचे वाहे टाळी
गायें नाचे वाहे टाळी ।
साधन कळी उत्तम हें ॥१॥
काय जाणों तत्त्वें किती ।
नांव आवडी या बैसोनि ॥२॥
साचाराचें नाहीं काम ।
घेतां नाम विठोबाचें ॥३॥
तुका म्हणे निर्वाणींचें ।
शास्त्र सांगें हें एक ॥४॥
तपासी तें मन करूं पाहे घात
तपासी तें मन करूं पाहे घात ।
घरोनि संगात इंद्रियांचा ॥१॥
म्हणोनि कीर्तन आवडलें मज ।
सांगोतियां लाज हेंचि करी ॥२॥
पाहतां आगमनिगमांचे ठाव ।
तेथें नाहीं भाव एकविध ॥३॥
तुका म्हणे येथें नाहीं जो विकार ।
नाम एक सार विठोबाचें ॥४॥
ब्रह्मयाचे वेद शंखासुरें नेले
ब्रह्मयाचे वेद शंखासुरें नेले ।
रघुनाथीं धरिलें मत्स्यरूप ॥१॥
तेणें आत्मा नव्हता केला ब्रह्मांडासी ।
काय ब्रह्मयासी नव्हतें ज्ञान ॥२॥
परि तेणें धावा केला आवडीने ।
आले नारायण कृपाळसिंधु ॥३॥
तुका म्हणे विठोबा मी नामधारक ।
पोसणें सेवक भेटों देई ॥४॥
वेदाचें गव्हर न कळे पाठकां
वेदाचें गव्हर न कळे पाठकां ।
अधिकार लोकां नाहीं येरां ॥१॥
विठोबाचें नाम सुलभ सोपारें ।
तारी एकसरें भवसिंधु ॥२॥
जाणत्या अज्ञात्या मंत्र तंत्र काळ ।
येर तो सकळ मूढ लोक ॥३॥
तुका म्हणे विधिनिषेध लोपला ।
उच्छेदू या झाला मार्गाचा ॥४॥
वेद अनंत बोलिला
वेद अनंत बोलिला ।
अर्थ इतुकाचि साधिला ॥१॥
विठोबासी शरण जावें ।
निजनिष्ठें नाम गावें ॥२॥
सकळ शास्त्रांचा विचार ।
अंतीं इतुकाचि निर्धार ॥३॥
अठरा पुराणीं सिद्धांत ।
तुका म्हणे हाचि हेत ॥४॥
चारी वेद जयासाठीं
चारी वेद जयासाठीं ।
त्याचें नाम धरा कंठीं ॥१॥
न करावी आणीक साधन ।
कष्टसी कां वायांविण ॥२॥
अठरा पुराणांचें पोटीं ।
नामाविण नाहीं गोठी ॥३॥
गीता जेणें उपदेशिली ।
ते ही विटेवरी माउली ॥४॥
तुका म्हणे सार धरीं ।
वाचें हरिनाम उच्चारीं ॥५॥
हांकेसरसी उडी
हांकेसरसी उडी ।
घालुनियां स्तंभ फोडी ॥१॥
ऐसी कृपावंत कोण ।
माझें विठाईवांचून ॥२॥
करितां आठव ।
धांवोनियां घाली कव ॥३॥
तुका म्हणे गीतीं गातां ।
नामें यावी सायुज्यता ॥४॥
मुखीं नाम हातीं मोक्ष
मुखीं नाम हातीं मोक्ष ।
ऐसी साक्ष बहुतांची ॥१॥
वैष्णवांचा माळ खरा ।
तुतारी वाजतुरी ॥२॥
भस्म दंड नलगे काठी ।
तीर्था आटी भ्रमण ॥३॥
तुका म्हणे आडकाठी ।
नाहीं भेटी देवाचे ॥४॥
विठोबाचें नाम ज्याचें मुखीं नित्य
विठोबाचें नाम ज्याचें मुखीं नित्य ।
त्या देखिलिया पतित उद्धरती ॥१॥
विठ्ठल विठ्ठल भावें म्हणे वाचे ।
तरी तो काळाचें दांत ठेंची ॥२॥
बहुत तारिलें सांगों किती आतां ।
ऐसा कोणी दाता दुजा नाहीं ॥३॥
तुका म्हणे म्यांही ऐकोनियां कीर्ति ।
धरिला एकांतीं हृदयामाजीं ॥४॥
लागोनियां पायां विनवितों तुम्हांला
लागोनियां पायां विनवितों तुम्हांला ।
करें टाळी बोला मुखें नाम ॥१॥
विठ्ठल विठ्ठल म्हणा वेळोवेळां ।
हा सुखसोहळा स्वर्गीं नाहीं ॥२॥
कृष्ण विष्णु हरि गोविंद गोपाळ ।
मार्ग हा प्रांजळ वैकुंठीचा ॥३॥
सकळांसी येथें आहे अधिकार ।
कलियुगीं उद्धार हरिनामें ॥४॥
तुका म्हणे नामापासीं चारी मुक्ती ।
ऐसे बहुतां ग्रंथीं बोलियेलें ॥५॥
कळे न कळे ज्या धर्म
कळे न कळे ज्या धर्म ।
ऐका सांगतों रे वर्म ॥
माझ्या विठोबाचें नाम ।
अट्टाहासें उच्चारा ॥१॥
तो या दाखविल वाटा ।
जया पाहिजे त्या नीटा ।
कृपावंत मोठा ।
पाहिजे तो कळवळा ॥२॥
पुसतां चुका होतो वाटा ।
सर्वें वोळावा गोमटा ।
मोडों नेदी कांटा ।
वेढूं सांठा चोरांसी ॥३॥
तुका म्हणे मोल ।
नलगे द्यावें याचा बोल ।
विठ्ठल विठ्ठल ।
ऐसा छंद मनासी ॥४॥
उभाउभी फळ
उभाउभी फळ ।
अंगीं मंत्राचें या बळ ॥१॥
म्हणा विठ्ठल विठ्ठल ।
गोड आणि रसाळ बोल ॥२॥
कलिकाळाची बाधा ।
नव्हे उच्चारितां सदा ॥३॥
तुका म्हणे रोगा ।
वारें भवऐसा भोग ॥४॥
ब्रह्मरस घेई काढा
ब्रह्मरस घेई काढा ।
जेणें पीडा वारेल ॥१॥
पथ्य नाम विठोबाचें ।
आणीक वाचे न सेवी ॥२॥
भवरोगा ऐसें जाय ।
आणीक काय औषध ॥३॥
तुका म्हणे नव्हे बाधा ।
आणीक कदा भूतांची ॥४॥
ऐसी जोडी करा नाम कंठीं धरा
ऐसी जोडी करा नाम कंठीं धरा ।
जेणें चुके फेरा गर्भवास ॥१॥
नाशिवंत आटी प्रियापुत्रधन ।
बीज ज्याचें हीन तेंचि फळ ॥२॥
नांव घड करा सहस्र नामांची ।
जें भवसिंधूची थडी पावे ॥३॥
तुका म्हणे काळा हाणा तोंडावरी ।
भाता भरा हरिरामबाणीं ॥४॥
स्वल्प वाटे चला जाऊं
स्वल्प वाटे चला जाऊं ।
वाचें गाऊं विठ्ठल ॥१॥
तुम्हीं आम्हीं खेळीमेळीं ।
गदारोळीं आनंदें ॥२॥
ध्वजा कुंचे गरुडटके ।
शृंगार निकें करोनिं ॥३॥
तुका म्हणे हेंचि नीट ।
जवळी वाट वैकुंठा ॥४॥
न कळे तें कळों येईल उगलें
न कळे तें कळों येईल उगलें ।
नामें या विठ्ठलें एकाचिया ॥१॥
न दिसे तें दिसों येईल उगलें ।
नामें या विठ्ठलें एकाचिया ॥२॥
न बोलों तें बोलों येईल उगलें ।
नामें या विठ्ठलें एकाचिया ॥३॥
न भेटे तें भेटों येईल आपण ।
करितां चिंतन विठोबाचें ॥४॥
अलभ्य तो लाभ होईल अपार ।
नाम निरंतर म्हणतां वाचें ॥५॥
तुका म्हणे जीव आसक्त सर्वभावें ।
तरतील नांवें विठोबाच्या ॥६॥
गर्जत जावें नामावळी
गर्जत जावें नामावळी ।
प्रेमे टाळी वाहोनी ॥१॥
येणें सुखें पुढती धांवे ।
भेटीसवें गोपाळा ॥२॥
लोटांगण घाला तळीं ।
वंदा धुळी संतांची ॥३॥
तुका म्हणे विठ्ठल लाहो ।
ऐसा वाहो उभारा ॥४॥
प्राणिया एक बीज मंत्र उच्चारी
प्राणिया एक बीज मंत्र उच्चारी ।
प्रतिदिनीं रामकृष्ण म्हण कां मुरारी ॥१॥
हेंचि साधन रे तुज सर्वहि सिद्धीचें ।
नाम उच्चारीं रे गोपाळाचें वाचें ॥२॥
उपास पारणें नलगे वनसेवन ।
नलगे धूम्रपान पंचाग्नितापणें ॥३॥
सुखाचें फुकाचें कांहीं न वेचे भांडार ।
कोटी यज्ञापरिस तुका म्हणे हें सार ॥४॥
नामापरतें साधन नाहीं पैं आणीक
नामापरतें साधन नाहीं पैं आणीक ।
भवसिंधुतारक हेंचि एक ॥१॥
उत्तमा उत्तम साहीं वरिष्ठ ।
नाम श्रेष्ठा श्रेष्ठ तिहीं लोकीं ॥२॥
शिव भवानी हें आवडीचें स्तोत्र ।
गुह्यमंत्र बीज एकांतींचा ॥३॥
तुका म्हणे कोण इतरांचा पाड ।
सर्वांहुनी वाड नाम आहे ॥४॥
नामसंकीर्तन साधन पैं सोपें
नामसंकीर्तन साधन पैं सोपें ।
जळतील पापें जन्मांतरिचीं ॥१॥
न लगती सायास जावें वनांतरा ।
सुखें येतो घरा नारायण ॥२॥
ठायींच बैसोनि करा एकचित्त ।
आवडी अनंत आळवावा ॥३॥
रामकृष्ण हरि विठ्ठल केशवा ।
मंत्र हा जपावा सर्वकाळ ॥४॥
याविण आणीक नाहीं पैं साधन ।
वाहतसे आण विठोबाची ॥५॥
तुका म्हणे सोपें आहे सर्वांहूनि ।
शहाणा तो धणी घेतो येथें ॥६॥
हरि म्हणतां गति पातक नासती
हरि म्हणतां गति पातक नासती ।
कळिकाळ कांपती हरि म्हणतां ॥१॥
हरि म्हणतां भुक्ति हरि म्हणतां मुक्ति ।
चुके यातायाती हरि म्हणतां ॥२॥
तपें अनुष्ठानें न लगती साधनें ।
तुटती बंधनें हरि म्हणतां ॥३॥
तुका म्हणे भावें जपा हरिचें नाम ।
मग काळ यम शरण तुम्हां ॥४॥
नाम घेतां नलगे मोल
नाम घेतां नलगे मोल ।
नाममंत्र नाहीं खोल ॥१॥
दोचि अक्षरांचें काम ।
उच्चारावें राम राम ॥२॥
नाहीं वर्ण धर्म याती ।
नामीं अवघींचि सरती ॥३॥
तुका म्हणे नाम ।
चैतन्य हें निजधाम ॥४॥
नाम घेतां वायां गेला
नाम घेतां वायां गेला ।
ऐसा कोणी आइकिला ॥१॥
सांगा विनवितों तुम्हांसी ।
संत महंत सिद्ध ऋषी ॥२॥
नामें तरला नाहीं कोण ।
ऐसा द्यावा निवडून ॥३॥
सकलांघिया उत्तरा ।
तुका म्हणे क्षमा करा ॥४॥
नाम न वदे ज्याची वाचा
नाम न वदे ज्याची वाचा ।
तो लेक दो बापांचा ॥१॥
हेचि ओळख तयाची ।
खूण जाणा अभक्ताची ॥२॥
ज्यासी विठ्ठल नाहीं ठावा ।
त्याचा संग न करावा ॥३॥
ठावा नाहीं पांडुरंग ।
जाणा जातीचा तो मांग ॥४॥
नाम न म्हणे ज्याचें तोंड ।
तेंचि चर्मकाराचें कुंड ॥५॥
तुका म्हणे त्याचे दिवशीं ।
रांड गेली महारापाशीं ॥६॥
काय नव्हे केलें
काय नव्हे केलें ।
एका चिंतितां विठ्ठलें ॥१॥
सर्व साधनांचें सार ।
भवसिंधु उतरी पार ॥२॥
योग याग तपें ।
केलीं तयानें अमूपें ॥३॥
तुका म्हणे जपा ।
मंत्र त्रिअक्षरी सोपा ॥४॥
चाल केलासी मोकळा
चाल केलासी मोकळा ।
बोल विठ्ठल वेळोवेळां ॥१॥
तुज पापचि नाहीं ऐसें ।
नाम घेतां जवळी वसे ॥२॥
पंच पातकांच्या कोडी ।
नामें जळतां न लगे घडी ॥३॥
केलीं मागें नको पाहों ।
तुज जमान आम्ही आहों ॥४॥
करी तुज जीं करितीं ।
आणीक नामें घेऊं कितीं ॥५॥
तुका म्हणे काळा ।
रीग नाहीं निघती ज्वाळा ॥६॥
नाम साराचेंही सार
नाम साराचेंही सार ।
शरणागत यमकिंकर ॥१॥
नाम उत्तम उत्तम ।
वाचें बोला पुरुषोत्तम ॥२॥
नाम जपतां चंद्रमौळी ।
नामें तरला वाल्हा कोळी ॥३॥
तुका म्हणे वर्णूं काय ।
तारक विठोबाचे पाय ॥४॥
वंदूं चरणरज सेवूं उष्टावळी
वंदूं चरणरज सेवूं उष्टावळी ।
पूर्वकर्मा होळी करुनी सांडूं ॥१॥
अमूप हें गांठीं बांधूं भांडवल ।
अनाथां विठ्ठल आम्हांजोगा ॥२॥
अवघे होती लाभ एका या चिंतनें ।
नामसंकीर्तनें गोविंदाच्या ॥३॥
जन्ममरणाच्या खुंटतील खेपा ।
होईल हा सोपा सिद्ध पंथ ॥४॥
गेले पुढें त्यांचा शोधीत मारग ।
चला जाऊं माग घेत आम्ही ॥५॥
तुका म्हणे घालूं जीवपणा चिरा ।
जाऊं त्या माहेरा निजाचिया ॥६॥
सर्व सुखां अधिकारी
सर्व सुखां अधिकारी ।
मुखें उच्चारी हरिनाम ॥१॥
सर्वांगें तो सर्वोत्तम ।
मुखीं नाम हरीचें ॥२॥
ऐसी उभारिली बाहे ।
वेदीं पाहें पुराणीं ॥३॥
तुका म्हणे येथें कांहीं ।
संदेह नाहीं भरंवसा ॥४॥
नाशिवंत देह नासेल हा जाणा
नाशिवंत देह नासेल हा जाणा ।
कां रे उच्चाराना वाचें नाम ॥१॥
नामेंचि तारिले कोट्यानुकोटी ।
नामें हें वैकुंठीं बैसविलें ॥२॥
नामापरतें सार नाहीं त्रिभुवनीं ।
तें कां तुम्हीं मनीं आठवाना ॥३॥
तुका म्हणे नाम वेदांसी आगळें ।
तें दिलें गोपाळें फुकासाठीं ॥४॥
नामद्वेषी त्याचें नको दर्शन
नामद्वेषी त्याचें नको दर्शन ।
विष तें वचन वाटे मज ॥१॥
अमंगळ वाणी नाइकवे कानीं ।
निंदेची पोहणी उठे तेथें ॥२॥
काय साच लभ्य त्याचिये वचनीं ।
कोणत्या पुराणीं दिली ग्वाही ॥३॥
काय आड लावूं त्याचिया तोंडासी ।
आतां या जिव्हेसी काय करूं ॥४॥
तुका म्हणे संत न मानिती त्यांस ।
घेऊं पाहे ग्रास यमदूत ॥५॥
झाडें बोरपोनि खाऊनियां पाला
झाडें बोरपोनि खाऊनियां पाला ।
आठवी विठ्ठला वेळोवेळां ॥१॥
वस्त्र नेसूनि चिंधिया वेढूनि ।
सांडी जवळूनि देहभान ॥२॥
लोकमान वमनासमान मानणें ।
एकांतीं राहणें विठोबासाठीं ॥३॥
सहसा करूं नये प्रपंचीं सौजन्य ।
सेवावें अरण्य एकांतवास ॥४॥
ऐसा हा निर्धार करी जो मनाचा ।
तुका म्हणे त्याचा पांग फिटे ॥५॥
युक्ताहार न लगे आणीक साधनें
युक्ताहार न लगे आणीक साधनें ।
अल्प नारायणें दाखविलें ॥१॥
कलियुगामाजीं करावें कीर्तन ।
तेणें नारायण येईल भेटी ॥२॥
नलगे लौकिक सांडावा वेव्हार ।
घ्यावें वनांतर भस्म दंड ॥३॥
तुका म्हणे मज आणीक उपाय ।
दिसती ते वाव नामेंविण ॥४॥
संध्या कर्म ध्यान जप तप अनुष्ठान
संध्या कर्म ध्यान जप तप अनुष्ठान ।
अवघें जोडे नाम उच्चारितां ।
न वेचे मोल कांहीं लागती न सायास ।
तरी कां आळस करिसी झणीं ॥१॥
ऐसें हें सार कां नेघेसी फुकाचें ।
काय तुझें वेचे मोल तया ॥धृ०॥
पुत्रस्नेहें शोक करी अजामेळ ।
तंव तो कृपाळ जवळी उभा ।
अनाथांच्या नाथें घातला विमानीं ।
नेला उचलूनि परलोका ॥२॥
अंतकाळीं गणिका पक्षियाच्या छंदें ।
राम राम पद उच्चारिलें ।
तंव त्या दीनानाथा कृपा आली कैसी ।
त्यानें तियेसी वैकुंठासी नेलें ॥३॥
अवचिता नाम आलिया हे गती ।
चिंतितां चित्तीं जवळी असे ।
तुका म्हणे भावें स्मरा राम राम ।
कोण जाणे तये देशे ॥४॥
काळ सार्थक केला त्यांनीं
काळ सार्थक केला त्यांनीं ।
धरिला मनीं विठ्ठल ॥१॥
नाम वाचें श्रवण कीर्ति ।
पाउलें चित्तीं समान ॥२॥
कीर्तनाचा समारंभ ।
निर्दंभ सर्वदा ॥३॥
तुका म्हणे स्वरूपसिद्धि ।
नित्य समाधि हरिनामीं ॥४॥
अनाहतध्वनि वाहे सकळां पिंडीं
अनाहतध्वनि वाहे सकळां पिंडीं ।
राम नाहीं तोंडीं कैसा तरे ॥१॥
सकळां जीवांमाजीं देव आहे खरा ।
देखिल्या दुसर्याविण न तरे ॥२॥
ज्ञान सकळांमाजीं आहे हें साच ।
भक्तीविण तेंच ब्रह्म नव्हे ॥३॥
काय मुद्रा कळल्या कराव्या सांगतां ।
दीप न लागतां उन्मनीचा ॥४॥
तुका म्हणे नका पिंडाचें पाळण ।
स्थापूं नारायण आटुडेना ॥५॥
रात्रीं दिवस आम्हां युद्धाचा प्रसंग
रात्रीं दिवस आम्हां युद्धाचा प्रसंग ।
अंतर्बाह्य जग आणि मन ॥१॥
जीवाही अगोज पडती आघात ।
येऊनियां नित्य नित्य वारूं ॥२॥
तुका म्हणे तुझ्या नामाचिया बळें ।
अवघियांचें काळें केलें तोंड ॥३॥
नामापाशीं भुक्तिमुक्ति
नामापाशीं भुक्तिमुक्ति ।
ज्ञान विरक्ति हरिनामीं ॥१॥
नामापाशीं दया शांति ।
साधना समाप्ती हरिनामीं ॥२॥
नामें प्राप्त नित्यानंद ।
स्वरूपावबोध हरिनामें ॥३॥
नामीं तिष्ठती ऋद्धिसिद्धि ।
तुटती उपाधी हरिनामें ॥४॥
निळा म्हणे हरिनाम सार ।
उतरी भवपार हरिनाम ॥५॥
होय अंतरीं पालट
होय अंतरीं पालट ।
करितां पाठ हरिनामें ॥१॥
देवापेक्षां देवचि होती ।
जे या भजती विठ्ठला ॥२॥
ऐसा याचा प्रताप थोर ।
प्रगटे सरिसा नामजपें ॥३॥
निळा म्हणे लटिक नव्हे ।
पहा स्वानुभवें आपुलिया ॥४॥
नामचिंतनें जडली प्रीती
नामचिंतनें जडली प्रीती ।
भगवद्भावना सर्व भूतीं ॥१॥
हेंचि परमार्थ साधन ।
मुखीं नाम हृदयीं ध्यान ॥२॥
विषयभोगीं निर्लोभता ।
मोह न बाधी त्या ममता ॥३॥
निळा म्हणे निजध्यासें ।
झाले मुक्त शुकाऐसे ॥४॥
निजात्मप्राप्तीलागीं सार
निजात्मप्राप्तीलागीं सार ।
हरिचिया उच्चार नामाचा ॥१॥
हेंचि बीज हेंचि गुज ।
हेंचि निज निजाचें ॥२॥
ऐसें संतीं पुरस्कारुनी ।
सांगितलें कानीं येऊनियां ॥३॥
निळा म्हणे परम प्राप्ती ।
नामींचि विश्रांति हरिचिया ॥४॥
यम नियम प्राणायाम
यम नियम प्राणायाम ।
साधे जपतां रामनाम ॥१॥
रामनाम जपतां आधीं ।
नासताती आधिव्याधी ॥२॥
रामनामीं जडली वाचा ।
हरिरूप होय साचा ॥३॥
निळा म्हणे रामनाम ।
पावलासे मोक्षधाम ॥४॥
विठ्ठल नामें वाहे टाळी
विठ्ठल नामें वाहे टाळी ।
ब्रह्मानंदाच्या कल्लोळीं ॥१॥
निजात्मसुखाचा सोहळा ।
विठ्ठल अवलोकिती डोळां ॥२॥
सकळही सुखें वोळलीं ।
विठ्ठलरूपें उभीं ठेलीं ॥३॥
निळा म्हणे जडली बुद्धी ।
नित्य हरिनामें समाधी ॥४॥
पशु पक्षी श्वापद याती
पशु पक्षी श्वापद याती ।
भृंग पतंग कीटक जाती ॥१॥
हरितें भजतां हरिरूप झालीं ।
निजानंदीं निमग्न ठेलीं ॥२॥
दैत्य दानव निशाचर ।
मानव याती नारीनर ॥३॥
निळा म्हणे भजतां हरी ।
अगाधपणें पावले थोरी ॥४॥
विठ्ठल विठ्ठल म्हणतां वाचें
विठ्ठल विठ्ठल म्हणतां वाचें ।
स्वरूप त्याचें आठवें ॥१॥
श्यामसुंदर कटीं कर ।
रूप मनोहर तेजराशी ॥२॥
दिव्य सुमनें तुळसीमाळा ।
मळवट पिंवळा रेखियेला ॥३॥
निळा म्हणे मुगुटावरी ।
खोविल्या मंजिरी कोवळिया ॥४॥
उच्चारितां नाम वाचें
उच्चारितां नाम वाचें ।
झालें त्याचें स्वरूपचि ॥१॥
नाहीं तया उरलें दुजें ।
आत्मतेजें जग भासे ॥२॥
ब्रह्मानंदीं निमग्न वृत्ति ।
विराजती स्वानंदें ॥३॥
निळा म्हणे गुणातीत ।
अखंडित निजबोधें ॥४॥
उपदेशिला एकचि सार
उपदेशिला एकचि सार ।
मजही उच्चार नामाचा ॥१॥
म्हणती न पडे साधन फंदीं ।
होशील दोंदी काळाचा ॥२॥
करीं संत समागम ।
गाईं हरिनाम कीर्तनीं ॥३॥
निळा म्हणे ऐसा संतीं ।
केला निजप्रीति उपदेश ॥४॥
हेंचि परमार्थाचें सार
हेंचि परमार्थाचें सार ।
हरिक्रिया उच्चार नामाचा ॥१॥
जिहीं केला पावलें ते ।
वैकुंठीं सरते सुखी झाले ॥२॥
गातां वानितां हरिगुणांसी ।
झाले त्रैलोक्यासी पूज्य ते ॥३॥
निळा म्हणे निका उपायो ।
सांपडला ठावो वैष्णवां ॥४॥
हेंचि आम्हांसी गुरुगम्य
हेंचि आम्हांसी गुरुगम्य ।
हरिचें नाम उपदेशिलें ॥१॥
आणिकां साधनीं चाडची नाहीं ।
घालिती अपायीं म्हणोनियां ॥२॥
योगाभ्यास मंत्रजप ।
पुरश्चरण तप हरिनाम ॥३॥
निळा म्हणे दाखविला मार्ग ।
हाचि हा चांग गुरुरायें ॥४॥
सुखें जन्मांतरें घेऊं
सुखें जन्मांतरें घेऊं ।
नामें आठवूं श्रीहरिचीं ॥१॥
नाहीं आम्हां त्याचें कोडें ।
संसार बापुडें तें काय ॥२॥
कलिकाळाचें भय तें किती ।
पायां पडती यमधर्म ॥३॥
निळा म्हणे सर्वहि सिद्धी ।
लोळती पदीं हरिनामें ॥४॥
संत एकांती बैसले
संत एकांती बैसले ।
सर्वही सिद्धांत शोधिले ।
ज्ञानदृष्टी अवलोकिले ।
सारांश काढिले निवडुनी ॥१॥
तें एक श्रीहरीचें नाम ।
सकळ पातकां करी भस्म ।
अधिकारी उत्तम आणि अधम ।
चारी वर्ण नरनारी ॥२॥
विठ्ठल नामें उच्चार ओठीं ।
मूर्ती पाहतां दृष्टी ।
लाभे ब्रह्मतेची पुष्टी ।
वाढे पोटीं निजशांती ॥३॥
देखतां कांपती त्या काळ ।
हरिच्या ऐसें अंगीं बळ ।
प्रगटे वैराग्य अढळ ।
तुटती मळ ममतेचे ॥४॥
महादोषांची झाडणी ।
अहंभावादिकांची गाळणी ।
उभय कुळें बैसवोनी ।
जाती विमानीं वैकुंठा ॥५॥
ऐसा नामाचा प्रताप ।
नेदी उरूं पुण्य पाप ।
भंगूनिया त्रिविध ताप ।
ठाकती सहज होऊनि ॥६॥
दृश्य नुरे त्याचिये दृष्टी ।
ब्रह्मानंदें कोंदे सृष्टी ।
निळा म्हणे धरितां कंठीं ।
बीज मात्र हरिनाम ॥७॥
नाम वाचें श्रवण कीर्ती
नाम वाचें श्रवण कीर्ती ।
पाउलें चित्तीं समान ॥१॥
काळ सार्थक केला त्यांनीं ।
धरिला मनीं विठ्ठल ॥२॥
कीर्तनाचा समारंभ ।
निर्दंभ सर्वदा ॥३॥
निळा म्हणे स्वरूपसिद्धी ।
नित्य समाधि हरिनामीं ॥४॥
नामाचा महिमा तेणेंचि पैं ब्रह्मा
नामाचा महिमा तेणेंचि पैं ब्रह्मा ।
म्हणोनियां कर्मा अनुसरला ॥१॥
नाम हेंचि कर्म नाम हेंचि धर्म ।
केशव हेंचि वर्म सांगितलें ॥२॥
नाम शुद्ध स्नान नाम शुद्ध संध्या ।
नामाविणें वेदां आणीक नाहीं ॥३॥
करितां आचमन केशव नारायण ।
करिती उच्चारण आधीं हेंचि ॥४॥
लग्नाचिये काळीं म्हणती सावधान ।
लक्ष्मीनारायण चिंतन करा ॥५॥
देहाचिये अंतीं प्रायश्चित्त देती ।
शेवटीं वदविती रामनाम ॥६॥
ऐसिया नामापरतें नाहीं सार ।
गिरिजेसी शंकर उपदेशी ॥७॥
करिती पितृश्राद्ध कर्म आचरती ।
शेवटीं म्हणती एको विष्णु ॥८॥
नामें होय गती नामें होय मुक्ति ।
नामयाचें चित्तीं रामनाम ॥९॥
नामाचा प्रताप जाणवेना कोणा
नामाचा प्रताप जाणवेना कोणा ।
समुद्रीं पाषाण तारियेलें ॥१॥
आवडींने कोणी चिंतितां उल्हास ।
काय तो तयास उपेक्षील ॥२॥
कुंटिणी ते नीच रायासाठीं नेली ।
वैकुंठीं ठेविली संन्निध ॥३॥
अजामिळ खळ पुत्राचिया मिषें ।
उद्धरिलें त्यास दीनानाथें ॥४॥
नामा म्हणे ऐसें सांगों आतां किती ।
नामापाशीं मुक्ति उभी असे ॥५॥
नामाचें सामर्थ्य नेणती वेदशास्त्रें
नामाचें सामर्थ्य नेणती वेदशास्त्रें ।
शेषाचीं तीं वक्त्रें मौनावलीं ॥१॥
गंगा गणपती चंद्रसूर्य श्रेष्ठ ।
शंकर वरिष्ठ मौनावले ॥२॥
भीष्म पाराशर उद्धव अंगद ।
ब्रह्मा मुचकुंद मौनावले ॥३॥
नामा म्हणे काय जाणें मी ते स्तुति ।
दाटोनि श्रीपति उभा केला ॥४॥
नामाचा प्रताप काय वानूं वाचें
नामाचा प्रताप काय वानूं वाचें ।
अक्षय सुखाचें स्थान दावी ॥१॥
नामाविण कांहीं नाहीं नाहीं सार ।
साधावें सत्वर भलेनें हें ॥२॥
अजामेळ पहा अजन्म पातकी ।
नामें नेला सेकीं वैकुंठासी ॥३॥
कुंटिणी जाणणी शुकामिषें गाये ।
वैकुंठासी जाये तत्क्षणीं ॥४॥
पहा वाल्हा कोळी उपराठया नामें ।
भविष्य संभ्रमें वसिष्ठ बोलें ॥५॥
नामा म्हणे किती सांगावा निर्धार ।
साधन सोपारें नाम एक ॥६॥
मंत्राचा पैं मंत्र हरी हा उच्चार
मंत्राचा पैं मंत्र हरी हा उच्चार ।
न लगे तो विचार करणें कांहीं ॥१॥
सुफळ नाम गाढें वाचेंसीं उच्चारूं ।
केशव हाकारा सर्वांभूतीं ॥२॥
नाहीं यासी पतन नोहेंचि बंधन ।
नित्य हेंचि स्नान रामनामें ॥३॥
नामा म्हणे भाव सर्वांभूतीं करा ।
आणीक पसारा घालूं नका ॥४॥
व्यापक तें नाम तेव्हांच होईल
व्यापक तें नाम तेव्हांच होईल ।
जेव्हां ओळखेल मीपणासी ॥१॥
आपुलेंच नाम न ओळखिलें ।
व्यापक सांगिलें जयाकरितां ॥२॥
आपुलेंच ओळख आपणासी पडे ।
मग सर्वत्र जाडें नाम तेव्हां ॥३॥
नामाविण नाम तेंचि होय विश्राम ।
नामदेव म्हणे संतां पुसे ॥४॥
केशव नाम गाय केशव नाम गाय
केशव नाम गाय केशव नाम गाय ।
केशव नाम गाय कामधेनु ॥१॥
वेणुनादीं चरे पाणी पी भीवरे ।
ती गाय हुंबरे भक्तालागीं ॥२॥
भक्तिसुखें धाय प्रेम तें पान्हाय ।
भुकेलिया खाय पातकासी ॥३॥
नामा म्हणे गाय ते पंढरीस आहे ।
पापिया न साहे पाठीं लागे ॥४॥
केशव म्हणतां क्लेश जाताती परते
केशव म्हणतां क्लेश जाताती परते ।
त्याहूनि सरतें आणीक नाहीं ॥१॥
वेद कां पठसी शास्त्र कां शिणसी ।
उद्धरूं वाचेंसी हरी म्हणा ॥२॥
याहूनि पैं सार नाहीं हो दुसरें ।
अभंग सुखशेज उपदेशिला ॥३॥
नामा म्हणे धरा केशवासी विश्वास ।
तुटे गर्भवास नामें एकें ॥४॥
विष्णुनाम श्रेष्ठ गाती देवऋषी
विष्णुनाम श्रेष्ठ गाती देवऋषी ।
नाम अहर्निशीं गोपाळाचें ॥१॥
हरि हरि हरि तूंचि गा श्रीहरी ।
वसे चराचरीं जनार्दन ॥२॥
आदि ब्रह्म हरी आळवी त्रिपुरारी ।
उमेप्रती करी उपदेश ॥३॥
नामा म्हणे राम हा जप परम ।
शंकरासी नेम दिननिशीं ॥४॥
करितां हरिचिया नाम सुखराशी
करितां हरिचिया नाम सुखराशी ।
उद्धार जीवासी एका नामें ॥१॥
तें हें रामनाम जपें तूं सप्रेम ।
जप हा सुगम सुफळ सदा ॥२॥
नामेंचि तरले नामेंचि पावले ।
नाम म्हणतां गेले वैकुंठासी ॥३॥
नामा म्हणे एका नामेंसीं विनट ।
ते वैकुंठींचें पेठ पावले देखा ॥४॥
रामकृष्ण माळ घालीं कां अढळ
रामकृष्ण माळ घालीं कां अढळ ।
तुटेल भवजाळ मायामोहो ॥१॥
होशील तूं साधु न पवसी बाधु ।
पूर्ण ब्रह्मानंदु तुटेल तुज ॥२॥
जपतां रामनाम पुरती सकळ काम ।
आदि अंतीं नेम साधेल तुज ॥३॥
नामा म्हणे कृतार्थ पूर्ण मनोरथ ।
न लगती ते अर्थ माया फांसे ॥४॥
हरिनाम पाठ हाचि भाव
हरिनाम पाठ हाचि भाव ।
हरी हरी हाचि देव ।
हरिविण न फिटे संदेह ।
सर्व जीवांचा जाण पां ॥१॥
हरीतचि ज्याचें देहीं ।
तोचि तरला येथें पाही ।
हरिविण या देहीं ।
भवसागर कैसा तरेल ॥२॥
रामकृष्ण वासुदेवा ।
हाचि सर्व जीवांचा विसांवा ।
येथें पोकाळितां धांवा ।
विठ्ठलनाम उच्चारीं ॥३॥
नामा जपे हृदयीं धरा ।
रामकृष्ण हाचि धरा ।
हरिनाम परमानंदा ।
हाचि जप जपतसे ॥४॥
विठ्ठलाचें नाम जें माउलीचें ओठीं
विठ्ठलाचें नाम जें माउलीचें ओठीं ।
विठो तिघे पोटीं गर्भवासी ॥१॥
जयाचिये कुळीं पंढरीची वारी ।
विठो त्याचें घरीं बाळलीला ॥२॥
नामा म्हणे जिवें कांहीं न मी रवा ।
अखंड केशवा वचन होतां ॥३॥
नामाचें चरित्र सदा अति गोड
नामाचें चरित्र सदा अति गोड ।
तीर्थें काय चाड नामामृतें ॥१॥
ऐसा हट मनीं करावा विचार ।
नाम परिकर कलियुगीं ॥२॥
नामा म्हणे नाम अनादि अक्षर ।
उमा कंठीं धरु भक्तांसाठीं ॥३॥
नाम हें अमृत भक्तांसी लाधलें
नाम हें अमृत भक्तांसी लाधलें ।
आपण घेतलें बोधरूप ॥१॥
नाम हें आळवा नाम हें आठवा ।
होईल दोहावा कामधेनु ॥२॥
न बाधेल विषय प्रपंच हें भान ।
नाम हेंचि खूण वैकुंठींची ॥३॥
नामा म्हणे जड जीव ब्रह्म सदा ।
हा गीतामाजीं भाव कृष्ण सांगे ॥४॥
नामामृत गोडी आहे वैष्णवांसी
नामामृत गोडी आहे वैष्णवांसी ।
येरां प्राकृतांसी कळेना ती ॥१॥
प्राकृत हे जन भुलले विषयीं ।
नामाचिया गांवीं कैंसे जाती ॥२॥
नामीं चित्त व्हावें जावें तेव्हां गांवा ।
मग नाम गांवा तेथें कैंचा ॥३॥
नाम तेंचि झालें वर्ण रूपातीत ।
अनाम स्वतंत्र स्वयं तो ॥४॥
नामदेव म्हणे नाम हें सुलभ ।
असतां दुर्लभ नानापरी ॥५॥
नाम गाऊं नाम ध्याऊं
नाम गाऊं नाम ध्याऊं ।
नाम विठोबासी पाहूं ॥१॥
आम्हीं देवाचे देवाचे ।
दास पंढरीरायाचे ॥२॥
टाळ दिंडी घेऊनि हातीं ।
केशवराज गाऊं गीतीं ॥३॥
नामा म्हणे लाखोली सदा ।
वाहूं नामाची गोविंदा ॥४॥
नामीं नारायण
नामीं नारायण ।
होय भक्तांचें आधीन ॥१॥
न मागतां भक्ति ।
नामापाशीं चारी मुक्ति ॥२॥
सुलभ नये जाण ।
नाम वैकुंठींचें निधान ॥३॥
नामा म्हणे ऐसें जाण ।
रम होती नारायणीं ॥४॥
नाम तेंचि रूप रूप तेंचि नाम
नाम तेंचि रूप रूप तेंचि नाम ।
नामरूपा भिन्न नाहीं नाहीं ॥१॥
आकारला देव नामरूपा आला ।
म्हणोनि स्थापिला नाम वेदीं ॥२॥
नामापरता मंत्र नाहीं हो आणीक ।
सांगती ते मूर्ख ज्ञानहीन ॥३॥
नामा म्हणे नाम केशव केवळ ।
जाणती प्रेमळ भक्त भले ॥४॥
नामापरता मंत्र नाहीं त्रिभुवनीं
नामापरता मंत्र नाहीं त्रिभुवनीं ।
ऐसी बोले वाणी वेदशास्त्रीं ॥१॥
पहा विचारोनि अनुभव मनीं ।
नका आडरानीं भ्रमूं भरो ॥२॥
नारायणाचिया तारलें जे म्हणती ।
ते अधर्म बुडती भवसागरीं ॥३॥
नामा म्हणे नाम ओंकाराचें मूळ ।
परब्रह्म केवळ रामनाम ॥४॥
नामावांचूनि कांहीं दुजें येथें नाहीं
नामावांचूनि कांहीं दुजें येथें नाहीं ।
वेगीं लवलाहीं राम जपा ॥१॥
गोविंद गोपाळ वाचेसी रसाळ ।
पावसी केवळ निजपद ॥२॥
ध्रुव प्रल्हाद बळी अंबऋषि षड्मुख ।
नामाचे निवडून झाले देखा ॥३॥
नामा म्हणे राम नामें जयां नाम ।
संसाराचे श्रम हरे नामें ॥४॥
नामाचा धारक विष्णुरूप देख
नामाचा धारक विष्णुरूप देख ।
वैकुंठींचें सुख लोळे पायीं ॥१॥
निराकार देव आकारासी आला ।
भक्तीं पैं स्थापिला नामरूपा ॥२॥
नाममंत्र बीज जपती नाहीं दुजा ।
तंववरी केशव दुजा नाहीं प्राप्त ॥३॥
नामा म्हणे नाम केशव केवळ ।
जाणती प्रेमळ हरिभक्त ॥४॥
नामचि जों जाणे आनु कांहीं नेणे
नामचि जों जाणे आनु कांहीं नेणे ।
संसार नामाविणें जाईजणा ॥१॥
नाम स्मरे त्यासी संसार नाहीं ।
खुंटली ते पाही येरझार ॥२॥
नामेंविण त्याचें जवळी कां जिआलें ।
वायांविण आलें संसारासी ॥३॥
नामा म्हणे मज नामींच सोयरसु ।
स्मरे हृषीकेश त्यासी पावे ॥४॥
नाम फुकाचें चोखट
नाम फुकाचें चोखट ।
नाम घेतां नलगे कष्ट ॥१॥
पडशील ज्या सागरीं ।
रामनामें आत्मा तारी ॥२॥
पुत्रभावें स्मरण केलें ।
तया वैकुंठासी नेलें ॥३॥
नामा म्हणे महिमान जाण ।
घेतो विठ्ठलाची आण ॥४॥
साराचेंहि सार भक्तीचें भांडार
साराचेंहि सार भक्तीचें भांडार ।
नाम निरंतर गातां वाचें ॥१॥
कासया करावें आणीक साधन ।
नामाविण क्षण जाऊं नेदी ॥२॥
दया शांति क्षमा हेंचि पैं भूषण ।
नामसंकीर्तन अहर्निशीं ॥३॥
नामा म्हणे जप अखंड नामाचा ।
काळ हा सुखाचा सदोदित ॥४॥
सार पैं नाम विठ्ठलाचें आहे
सार पैं नाम विठ्ठलाचें आहे ।
दिननिशीं सोय मना लावी ॥१॥
गुंफिजेल मन जोडतां पाउलें ।
तुळसी घेतलें मायाजाळ ॥२॥
नामचि कारण जप पैं सुफळ ।
उद्धार निर्मळ सकळ जीवां ॥३॥
नामा म्हणे तो हा विठ्ठल पंढरीये ।
नाम अमृतमय चराचरीं ॥४॥
सर्वांमाजीं सार नाम हें देवाचें
सर्वांमाजीं सार नाम हें देवाचें ।
सर्व साधनांचें सार जें कां ॥१॥
चार सहा आणीक अठरा वर्णिती ।
नामें निजप्राप्ति अक्षरणीं ॥२॥
व्यासादिकां नाम सांपडलें हट ।
प्रपंच काबाड निरसलें ॥३॥
नामदेव म्हणे निजनाम ब्रह्म ।
घेतां नेमधर्म सर्व साधे ॥४॥
शास्त्रांचें जें सार वेदांचें गव्हर
शास्त्रांचें जें सार वेदांचें गव्हर ।
उतराया पार आणीक नाहीं ॥१॥
विठ्ठल विठ्ठल म्हणा उघडा मंत्र जाणा ।
कळिकाळ अंकणा होईल तुम्हां ॥२॥
न करावें खंडन अखंड उच्चारण ।
तप अनुष्ठान न लगे तुम्हां ॥३॥
सिद्धीचें हें सार मुक्तीचें माहेर ।
उतरावया पार दुजें नाहीं ॥४॥
विठ्ठला परतें काय करिसी दुजें ।
परब्रह्म निजें पंढरीये ॥५॥
सिद्धीचें सहज भक्तीचें हें बीज ।
केशवीं दिलें मज म्हणे नामा ॥६॥
करितां वेदाध्ययन ज्योतिष
करितां वेदाध्ययन ज्योतिष ।
नामाचा तो लेश नये हातां ॥१॥
बहुत व्युत्पत्ति पुराण ।
व्यर्थ तें स्मरण नाम नव्हे ॥२॥
अनंत हें नाम जयांतूनि आलें ।
त्यांतचि मिळे जळीं जळ ॥३॥
सद्गुरु तें नाम सद्गुरुकृपेविण कोणा ।
साधन साधेना जपें तपें ॥४॥
नामदेव म्हणे स्वतःसिद्ध नाम ।
गुरुविण वर्म हातां नये ॥५॥
अभ्यासिले वेद झाला शास्त्रबोध
अभ्यासिले वेद झाला शास्त्रबोध ।
साधिल्या चतुर्दश नाना कळा ॥१॥
प्रेमाचा जिव्हाळा जंव नाहीं अंतरीं ।
तंव कैसा श्रीहरि करील कृपा ॥२॥
हित तें आचरा हित तें विचारा ।
नामीं भाव धरा जाणतेहो ॥३॥
प्रसंगीं पुराणें ऐकिलीं श्रवणीं ।
त्यांतील कोण मनीं धरिला अर्थ ॥४॥
काय तें सांडिलें काय तें मांडिलें ।
काय तें दंडिलें प्रवृत्तीसी ॥५॥
अनंत ह्या मूर्ति पाहिल्या लोचनीं ।
त्यांतील कोण ध्यानीं प्रतिबिंबली ॥६॥
स्वप्नाच्या परी देखसी आभास ।
न धरी विश्वास चित्त तुझें ॥७॥
वांझेचिये स्तनीं अमृताची धणी ।
मृगजळ पाणी तान्हेलिया ॥८॥
तरी प्रेमेविण फळती क्रियाकर्में ।
हातीं येती वर्म विठोबाचीं ॥९॥
दृष्टीचें देखणें श्रवणींचें ऐकणें ।
मनाचें विसरणें एक होय ॥१०॥
नामा म्हणे तरी विठो येऊनि भेटे ।
कायाचि पालटे कैवल्य होय ॥११॥
सार पैं सांगत उपनिषद तुम्हां
सार पैं सांगत उपनिषद तुम्हां ।
वाचे रामनामा जप करा ॥१॥
हेंचि पैं मथित सांगोनियां गेले ।
उच्चारितां ठेले ब्रह्मरूप ॥२॥
ज्योतीसी तें ज्योति भजन करील ।
आपणचि होईल हरी स्वयं ॥३॥
नामा म्हणे कैसें विपरीत करणें ।
भूतदया धरणें सर्वांभूतीं ॥४॥
सकळ साधनांचें सार
सकळ साधनांचें सार ।
रामकृष्ण हा उच्चार ॥१॥
म्हणा गोविंद नरहरी ।
सकळ जीवां तोचि तारी ॥२॥
नाम घेतां हरी माधव ।
तरताती सकळ जीव ॥३॥
नामा म्हणे केशव वाचे ।
धन्य जीवित वैष्णवांचें ॥४॥
सोपा हा सुगम उपायो परिस
सोपा हा सुगम उपायो परिस ।
धरीं तूं विश्वास नाम मनीं ॥१॥
नाम हेंचि गंगा नाम हेंचि भीमा ।
अंतरीं श्रीरामा जपिजेसु ॥२॥
अमृत सुरस रामनाम एक ।
वाचेचें वाचक मन करीं ॥३॥
नामा म्हणे सुरत ध्यायीं केशवास ।
दिनानिशीं हव्यास हाचि करी ॥४॥
म्हणतां वाचें नाम वैकुंठ जवळी
म्हणतां वाचें नाम वैकुंठ जवळी ।
नित्य वनमाळी भक्तांसंगें ॥१॥
होईल साधन विठ्ठलीं परिपूर्ण ।
चित्तीं नयन मूर्ति पाहतां ॥२॥
शंखचक्रांकित आयुधें शोभतीं ।
भाग्योदय प्राप्ती भावशीळा ॥३॥
नामा म्हणे तें रूप पंढरीस आहे ।
न सांडी तें सोये केशवाची ॥४॥
अखंड मुखीं रामनाम
अखंड मुखीं रामनाम ।
धन्य तयाचाचि जन्म ।
स्नान संध्येसी नेम ।
तो पुरुष महापवित्र ॥१॥
धन्य धन्य तयाचा जन्म ।
रामार्पण अवघें कर्म ।
तोचि तरला हाचि नेम ।
रामकृष्ण उच्चारणीं ॥२॥
अनंत जन्मांचें सांकडें ।
तेणेंचि उगविलें कोडें ।
जपतप येणें नावडें ।
रामकृष्ण उच्चारणीं ॥३॥
नामा म्हणे नाममात्रें ।
अवघीं निवारिलीं शास्त्रें ।
रामकृष्ण नाम वक्त्रे ।
उच्चारी तो धन्य ॥४॥
सर्व काळ हरी जप
सर्व काळ हरी जप ।
हेंचि तपामाजीं तप ।
नलगती घालावे संकल्प ।
नाना मंत्रांचे परियसी ॥१॥
मंत्रामाजीं मंत्रसार ।
रामकृष्ण हा उच्चार ।
नित्यानित्य निरविकार ।
हरी जोडेल साचार ॥२॥
मागें कृतयुगीं काय सांगा ।
त्रेतायुगीं काय ओळगा ।
द्वापारी कृष्ण रंगा रंगो ।
परी कळीमाजीं नाम तारक ॥३॥
नामा म्हणे ग्रंथीं ।
पाहें पां यथानिगुती ।
नाम जपतांचि तरती ।
हें व्यासाचें वचन असे ॥४॥
नाम वाचें उच्चारितां
नाम वाचें उच्चारितां ।
हरे संसाराची व्यथा ।
जाती दोषाचिया चळथा ।
रामकृष्ण उच्चारणीं ॥१॥
हरी माधव गोविंद ।
याचि नामाचा जया छंद ।
तोचि पावेल परमानंद ।
निजभुवन वैकुंठीं ॥२॥
जन्मजन्मांचि तप राशी ।
तेणें नाम आलें मुखासीं ।
स्मरतां हरी हृषीकेशी ।
सकळ पूर्वजा उद्धार ॥३॥
नामा जये ध्यानीं मतीं ।
अखंड विठ्ठल हरिकीर्तनीं ।
तेणें जप मेदिनी ।
कोटि यज्ञ घडले ॥४॥
तरले तरती हा भरंवसा
तरले तरती हा भरंवसा ।
पुढती न येती गर्भवासा ॥१॥
वाट सांपडली निकी ।
विठ्ठल नाम ज्याचे मुखीं ॥२॥
तीर्थ इच्छिती चरणींचे ।
रज नामधारकांचे ॥३॥
प्रायश्चित्तें सांडोनि प्रौढी ।
झाली दीनरूपें बापुडीं ॥४॥
ऋद्धि सिद्धी महाद्वारी ।
मोक्ष वोळंगण करी ॥५॥
नामा म्हणे सुखनिधान ।
नाम पतितपावन ॥६॥
नामें तो सरता नामें तो परता
नामें तो सरता नामें तो परता ।
नामें पंढरिनाथा भेटविलें ॥१॥
नाम हेंचि तारी नाम हेंचि भवसागरीं ।
उतरी पैलतीरीं नाम तुझें ॥२॥
नाम तें अंजन नामें बोधे मन ।
नामेंचि निधान चांगया झाला ॥३॥
मार्गीं जातां तुम्हीं उगेंचि नसावें ।
वाचेसी म्हणावें रामकृष्ण ॥४॥
राम कृष्ण हरि मुकुंद मुरारी ।
केशव नरहरी नारायण ॥५॥
ऐसा हा सतत आठव नामाचा ।
नामा म्हणे कैंचा दोष तया ॥६॥
तुटे मायाजाळ विघडे भवसिंधु
तुटे मायाजाळ विघडे भवसिंधु ।
जरी लागे छंद हरिनामाचा ॥१॥
येर कर्मधर्म करितां या कळीं ।
माजी कोण बळी तरला सांगा ॥२॥
न पढवे वेद नव्हे शास्त्रबोध ।
नामाचे प्रबंध पाठ करा ॥३॥
नव्हे अनुष्ठान न कळे ब्रह्मज्ञान ।
करावी सोपान कृष्णकथा ॥४॥
न साधे हा योग न करवे वैराग्य ।
साधा भक्तिभाग्य संतसंग ॥५॥
नामा म्हणे साधन न लगे आणीक ।
दिधली मज भाक पांडुरंगें ॥६॥
भवाब्धितारक रामकृष्ण नाव
भवाब्धितारक रामकृष्ण नाव ।
रोहिणीची माव सकळ दिसे ॥१॥
नाम हेंचि थोर नाम हेंचि थोर ।
वैकुंठीं बिढार रामनामें ॥२॥
राम हें निर्वाणीं जपतांचि अढळ ।
वैकुंठ तत्काळ तया जीवा ॥३॥
नामा म्हणे वैकुंठ नामेंचि जोडेल ।
अंतीं तुज पावेल नाम एक ॥४॥
सुखाचा सोहळा वाटतसे जीवा
सुखाचा सोहळा वाटतसे जीवा ।
भेटणें केशवाळागीं आजी ॥१॥
पाउलापाउलीं ययाचिया वाटे ।
पताकांचे थाट दिसताती ॥२॥
पैल तो कळस पाहें पां साजणी ।
नामघोष कानीं पडतसे ॥३॥
नामा म्हणे नामीं पारणें जो करी ।
तयांसी श्रीहरी उपेक्षीना ॥४॥
व्रत तप दान हवन पूजन
व्रत तप दान हवन पूजन ।
न चळे साधन नाम म्हणतां ॥१॥
रामकृष्ण हरी मुकुंदा मुरारी ।
जिव्हे क्षणभरीं न विसंबें ॥२॥
कळिकाळ दारुण करीतसे विघ्न ।
परजी नारायण नाम जिव्हे ॥३॥
शरण आलों जिव्हे तुवां नुपेक्षावें ।
नामा म्हणे गावें हरिनाम ॥४॥
आणीक हा मंत्र मोक्षदानी खरे
आणीक हा मंत्र मोक्षदानी खरे ।
अशौचाचा थार असे नये ॥१॥
नाममंत्र कांहीं बाधीना कोणासी ।
जया अहर्निशीं रामकृष्ण ॥२॥
तपाची मांडणी आकाशाचे खांब ।
इंद्रियांची हांव राहे तरी ॥३॥
यज्ञ तो आचार धनाचे सांकडें ।
तरी जाण द्वाड स्वर्गसुख ॥४॥
नामा म्हणे नाम साधकाची माता ।
जैसें तैसें घेतां भक्ति जोडे ॥५॥
तीर्थें तपराशी जप हृषीकेशी
तीर्थें तपराशी जप हृषीकेशी ।
नाम अहर्निशीं रामराम ॥१॥
तीर्थांचे पैं तीर्थ नाम हें समर्थ ।
होईल कृतार्थ रामनामें ॥२॥
साधेल साधन तुटेल बंधन ।
वाचे जनार्दन सुफळ सदा ॥३॥
नामा म्हणे हरी उच्चार तूं करी ।
उद्धरसी निर्धारीं इहलोकीं ॥४॥
तप तीर्थ दान हें सर्व कुवाड
तप तीर्थ दान हें सर्व कुवाड ।
नाम एक वाड केशवाचें ॥१॥
मुमुक्षु साधकीं सदा नाम गावें ।
तेणेंचिया व्हावें अखंडित ॥२॥
विपत्तीचें बळें न होतां विन्मुख ।
नाममात्र एक धरा वाचे ॥३॥
जीवन्मुक्त शुक मुनि ध्रुवादिक ।
तयासी आणिक ध्यास नाहीं ॥४॥
नामयाची वाणी अमृताची खाणी ।
घ्यावी आतां धणी सर्वत्रांही ॥५॥
पवित्र परिकर नाम हा उच्चार
पवित्र परिकर नाम हा उच्चार ।
उद्धरण साचार जगा यया ॥१॥
गोविंद केशव उच्चारी श्रीराम ।
न लगती नेम अमूप जप ॥२॥
तें हें विठ्ठल रूप पिकले पंढरी ।
नाम चराचरीं विठ्ठल ऐसें ॥३॥
नामा म्हणे विठ्ठल सर्वांत सखोल ।
उच्चारितां मोल नलगे तुज ॥४॥
हडबडलीं पातकें
हडबडलीं पातकें ।
घेतां रामनाम एक ॥१॥
नाम घेतां तत्क्षणीं ।
चित्रगुप्तें सांडिली लेखणी ॥२॥
घेऊनि पूजेचा संभार ।
ब्रह्मा येतसे समोर ॥३॥
नामा म्हणे जरी ये लटके ।
तरी माझें छेदावें मस्तक ॥४॥
हरिनाम गातां पवित्र
हरिनाम गातां पवित्र ।
सेविती हरिहर ब्रह्मादिक ॥१॥
नाम तारी नाम साहाकारी ।
नामें उच्चारी रूपें तुझीं ॥२॥
ऐसीं अनंत नामें तुझीं न वर्णवती देवा ।
नामा म्हणे केशवा विनंवीतसे ॥३॥
जप तप अनुष्ठान हरी
जप तप अनुष्ठान हरी ।
एकचि तो नमस्कारी ।
भूतद्वेष कदा न करी ।
तप सासुरें हेंचि तुझें ॥१॥
हरी माधव यादवा ।
कृष्णा गोविंदा केशवा ।
येणें करोनियां जीवा ।
सर्वकाळ रंजवीं ॥२॥
स्मरतां हरीचें नाम ।
पळोनि जाती काळ यम ।
तुटती नाना योनि जन्म ।
गर्भवासा मग नये ॥३॥
नामा जपे नामावळी ।
अखंड तप हेंचि सदा काळीं ।
हरिनामें पिटोनि टाळी ।
हाचि तरणोपाय सकळांचा ॥४॥
हाचि नेम सारी साधेल तो हरि
हाचि नेम सारी साधेल तो हरि ।
नाम हें मुरारी अच्युताचें ॥१॥
गोविंद गोविंद श्रीहरे मुरारे ।
यादव मोहरे रामनामें ॥२॥
न लगती कथा नानाविध वार्ता ।
नामचि स्मरतां राघवाचें ॥३॥
नामा म्हणे राम आम्हां हाचि नेम ।
नित्य तो सप्रेम जप आम्हां ॥४॥
असत्याचे मळ बैसलेल्या वाचें
असत्याचे मळ बैसलेल्या वाचें ।
ते न फिटती साचें तीर्थोदकें ॥१॥
हरिनामामृतें प्रक्षाळी जिव्हेतें ।
पाणिये बहुतें काय करितीं ॥२॥
गंगासागरादि तीर्थें कोटीवरीं ।
हरिनामाची सरी न पवतीं ॥३॥
हरिनाम गंगें सुस्नात पैं झाला ।
नाम्याजवळी आला केशिराज ॥४॥
सद्गुरुवांचूनि नाम नये हातां
सद्गुरुवांचूनि नाम नये हातां ।
साधन साधितां कोटीगुणें ॥१॥
जैसा कांतेविण करणें संसार ।
तैसा हा व्यापार साधनाचा ॥२॥
जंव सद्गुरु नाहीं केला भ्रतार ।
साधन विचार व्यर्थ गेला ॥३॥
नामदेव म्हणे सद्गुरुपासोनी ।
नाम घ्या जाणोनी नाना कांहीं ॥४॥
शेतीं बीज नेतां थोडें
शेतीं बीज नेतां थोडें ।
मोठें आणिताती गाडें ॥१॥
एकया नामें हरि जोडे ।
फिटे जन्मांचे सांकडें ॥२॥
बाळें भोळीं जनें ।
सर्व तरती कीर्तनें ॥३॥
नामा म्हणे नेणती मूढ ।
नाम स्मरावें साबडें ॥४॥
चिंतातुर देहीं न साहे काजळी
चिंतातुर देहीं न साहे काजळी ।
मनाची पाजळी उभयदिशीं ॥१॥
प्रकाश पडेल ब्रह्म हें दिसेल ।
वैकुंठ जोडेल भजनभक्तीं ॥२॥
नाहीं याती वर्ण नाहीं वेद उक्ती ।
नामेंचि संतृप्त होती जीव ॥३॥
नामा म्हणे नाम हेंचि बीजसार ।
तुटेल येरझार भवबंधाची ॥४॥
साधनांत सोपें नाम हें केवळ
साधनांत सोपें नाम हें केवळ ।
यावीण सकळ शीण वायां ॥१॥
धरारे धरारे नाम विठोबाचें ।
तेणें अज्ञानाचें मूळ नासे ॥२॥
नामें तारिले अपार पुराणीं वर्णिले ।
नामचि केवळ आत्मसत्ता ॥३॥
नामा म्हणे नामीं रंगला सुरंग ।
अंगीं स्वयमेव पांडुरंग ॥४॥
नामें सदा शुद्धि प्राणिया होतसे
नामें सदा शुद्धि प्राणिया होतसे ।
नामापाशीं असे भुक्ति मुक्ति ॥१॥
नामा ऐसें सोपें नाहीं त्रिभुवनीं ।
नाम संजीवनी साधकांसी ॥२॥
नामें भक्ति जोडे नामें कीर्ति वाढे ।
नामें सदा चढे मोक्ष हातां ॥३॥
यज्ञ दान तप नामें आलीं हातां ।
नामें सर्व सत्ता प्राप्त होय ॥४॥
नामा म्हणे सदा नाम ज्याचें मुखीं ।
नाहीं याच्या तुकी दुजा कोणी ॥५॥
भक्ति करुनियां कोण वायां गेला
भक्ति करुनियां कोण वायां गेला ।
सांगा हो विठ्ठला निवडुनी ॥१॥
द्वापाराचे अंतीं नामची सुकृत ।
अद्यापि निश्चित चालतसे ॥२॥
नाम ऐकतां तरती निर्धारीं ।
व्याख्यान श्रीधरीं टीकाकार ॥३॥
नामा म्हणे राम नाहीं त्रिभुवनीं ।
नाम तें निधानीं कलियुगीं ॥४॥
मायेचे भूचर रजतम सात्विक
मायेचे भूचर रजतम सात्विक ।
रामनाम एक सोडवण ॥१॥
राम हेंचि स्नान राम हेंचि ध्यान ।
नामें घडे यज्ञ कोटी देखा ॥२॥
न लगती साधन नाना मंत्र विवेक ।
रामनामीं सुख रंगीं कां रे ॥३॥
नामा म्हणे श्रीराम हेंचि वचन आम्हां ।
नित्य तें पौर्णिमा सोळा कळी ॥४॥
सर्वांभूतीं हरि आहे हेंचि साचें
सर्वांभूतीं हरि आहे हेंचि साचें ।
मायाजाळ कैसें भाविकांसी ॥१॥
सर्व ब्रह्म ऐसें वेद बोले गाढा ।
ब्रह्मीचा पवाडा अगम्य तो ॥२॥
जाणतां नेणतां हरिनाम उच्चार ।
मार्ग तो साचार सुफळ सदा ॥३॥
नामा म्हणे कारण जिव्हा होय स्मरण ।
सर्व नारायण हरी दिसे ॥४॥
एकांत एकला सर्व आहे हरी
एकांत एकला सर्व आहे हरी ।
ऐसेंचि अहर्निशीं ध्याइजे तूं ॥१॥
सर्वांभूतीं विठ्ठल आहे साचें ।
हें तंव वेदींचें वचन जाण ॥२॥
मार्ग हाचि सोपा गेले मुनिजन ।
जनीं जनार्दन हाचि भावो ॥३॥
नामा म्हणे नाम प्रेम उच्चारण ।
सर्व ही कारण होईल तुझें ॥४॥
नामचि हें आहे पंचतत्त्वां ठाव
नामचि हें आहे पंचतत्त्वां ठाव ।
नाहीं दुजा भाव देखावया ॥१॥
देखणारा जाहाली कर्पुराची वाती ।
नामासी विश्रांति ठायीं जाहाली ॥२॥
द्वैताद्वैत तेथें नेणें जाणपण ।
गेलें हारपोन नामें सर्व ॥३॥
नामदेव म्हणे अनाम तें नाम ।
नाना नाम श्रम तेथें दुजा ॥४॥
नांदतसे नाम आकाश पाताळीं
नांदतसे नाम आकाश पाताळीं ।
सर्व भूमंडळीं घनदाट ॥१॥
पाताळ फोडोनि किती आहे पुड ।
नाहीं अंत वाड नभवरीं ॥२॥
चौऱ्यांशी भोगिती दुर्मति पामर ।
नाहीं सारासार जाणत ते ॥३॥
नामदेव म्हणे नाम अविनाश ।
तेथें नाना वेष नाम सर्व ॥४॥
करीं घेऊनि ब्रह्मवीणा
करीं घेऊनि ब्रह्मवीणा ।
नारद वोळंगे नारायणा ॥१॥
हेंचि हेंचि तत्त्वसार ।
नाम म्हणे निरंतर ॥२॥
आपण शिव आणि शक्ति ।
रामनाम तें जपती ॥३॥
गात नाचत प्रल्हाद वीर ।
खांबीं केलासे अवतार ॥४॥
कुंटिणी पक्षिया म्हणे रामा ।
तिसी नेलें निजधामा ॥५॥
अहल्येसी लागतां चरण ।
तिसी आलें मनुष्यपण ॥६॥
अजामेळ पातकी अपार ।
नामें पावला पैल पार ॥७॥
केलें गजेंद्रें स्मरण ।
त्याचें तोडिलें बंधन ॥८॥
द्रौपदी स्मरे हृषीकेशी ।
वस्त्रें पुरविलीं तियेसी ॥९॥
परिक्षितीसीं घडलें स्मरण ।
त्यासी झाले सुलभ चरण ॥१०॥
नामा म्हणे निरंतरु ।
गगनीं अढळ केला ध्रुव ॥११॥
अग्नी जाळी तरी न जळती पांडव
अग्नी जाळी तरी न जळती पांडव ।
हृदयीं माधव म्हणोनिया ॥१॥
अग्नी जाळी तरी न जळती गोपाळ ।
हृदयीं देवकीबाळ म्हणोनिया ॥२॥
अग्नी जाळी तरी न जळे हनुमंत ।
हृदयीं सीताकांत म्हणोनिया ॥३॥
अग्नी जाळी तरी न जळे प्रल्हाद ।
हृदयीं गोविंद म्हणोनिया ॥४॥
अग्नी जाळी तरी न जळे पै सीता ।
हृदयीं रघुनाथ म्हणोनिया ॥५॥
लंकेसी उरलें बिभीषणाचें घर ।
हृदयीं सीतावर म्हणोनिया ॥६॥
नामा म्हणे तुम्हीं स्मरावें गोविंदा ।
चुके भवबाधा संसाराची ॥७॥
जीव शिव ग्रामीं मीतूंपण पाहीं
जीव शिव ग्रामीं मीतूंपण पाहीं ।
हा गौरव कांहीं नाहीं नामीं ॥१॥
नाहीं चतुर देह तूर्या हें उन्मनी ।
स्वयंभु तें खाणी निजनामाची ॥२॥
नामीं जडे चित्त तेथें काय उणें ।
लज्जित साधनें नाना जाहलीं ॥३॥
नामा म्हणे नामीं मीतूंपण ।
नाहीं कांहीं आन सर्व तेंचि ॥४॥
कांसवीचे दृष्टी जैं होईजे भेटी
कांसवीचे दृष्टी जैं होईजे भेटी ।
तें अमृताची वृष्टी घडे त्यासी ॥१॥
तैसें हें भजन श्रीरामाचें ध्यान ।
वाचे नारायण अमृतमय ॥२॥
धन्य त्याचें कुळ सदा पैं सफळ ।
दिनानिशीं पळ रामनाम ॥३॥
नामा म्हणे चोखट भक्त तो उत्तम ।
वाचेसी सुगम रामनाम ॥४॥
गोविंद गोपाळ वाचेसी निखळ
गोविंद गोपाळ वाचेसी निखळ ।
तो उद्धरे तात्काळ कळीमाजीं ॥१॥
नारायण नारायण हेंचि पारायण ।
तो उद्धरेल जन इहलोकीं ॥२॥
तुटती यातना कर्मांच्या भावना ।
जीवा उद्धरणा नाम स्मरा ॥३॥
नामा म्हणे राम हा जप परम ।
न लगती नेम नाना मतें ॥४॥
सोयरा सुखाचा विसांवा भक्तांचा
सोयरा सुखाचा विसांवा भक्तांचा ।
विठोबा निजाचा मायबाप ॥१॥
कृपाळू दीनाचा पडिभर नामाचा ।
तोडर ब्रीदाचा साच तया ॥२॥
काया मनें वाचा संग करा त्याचा ।
अनंत जन्माचा हरेल शीण ॥३॥
नामा म्हणे आम्हां दीनांचें माहेर ।
हरी निरंतर न विसंबे ॥४॥
देव दयानीधि भक्तांचा कैवारी
देव दयानीधि भक्तांचा कैवारी ।
नाममात्रें तारी सर्वांलागीं ॥१॥
तया देवराया गावें हो आवडी ।
लागे मनीं गोडी सर्वकाळ ॥२॥
नाहीं यातिकुळ उंच नीच भेद ।
भाव एक शुद्ध पाहतसे ॥३॥
नामा म्हणे काय सांगावें नवल ।
अखंड देऊळें ओंकार ॥४॥
रूपासी स्वरूप नाम हृषीकेश
रूपासी स्वरूप नाम हृषीकेश ।
पंढरी निवास जप करी ॥१॥
विठ्ठल श्रीहरी मुकुंद श्रीहरी ।
नामेंचि बोहरी प्रपंचाची ॥२॥
विठ्ठल नामामृत हेंचि जीवन हेत ।
नाम हें मुखांत केशवाचें ॥३॥
नामा म्हणे देव अमृताचा प्याला ।
मुखामाजीं पेठा होत नामें ॥४॥
अनंत जन्मेंचि मिळाले दुर्लभ
अनंत जन्मेंचि मिळाले दुर्लभ ।
तो प्राणवल्लभ शंकराचा ॥१॥
वेदशास्त्र मंथुनी काढिलेलें सार ।
ब्रह्मादिकां पार रामनामें ॥२॥
स्वर्गींचे देव चिंतिती मानसीं ।
भेटी आम्हां कैसी पांडुरंगी ॥३॥
नामा म्हणे केशवाचें नाम उच्चारितां ।
विमानासी बैसवितां नवल काय ॥४॥
ज्ञान व्हावें आधीं ओळखावें नांव
ज्ञान व्हावें आधीं ओळखावें नांव ।
मज जावें गांव तयाचिया ॥१॥
या नामाचें मूळ त्यामाजीं जो झाला ।
प्रपंचाचा घाला मग नाहीं ॥२॥
नाम गावें प्रपंच सर्व आहे नाम ।
ब्रह्मानंदें प्रेम घनदाट ॥३॥
नामदेव म्हणे नंदाचिया घरीं ।
होता एक हरी दुजें नाम ॥४॥
हरिविण देह मळीण सर्वथा
हरिविण देह मळीण सर्वथा ।
मंगळाची कथा रामकृष्ण ॥१॥
कथा करी कोणी ऐकती जे जन ।
वैकुंठभुवन हातां आलें ॥२॥
वेदशास्त्रां सार नामाचा उच्चार ।
अंतीं पैल पार दाखवितो ॥३॥
जन्मोनियां जगीं अलिप्त असावें ।
नाम तें स्मरावें म्हणे नामा ॥४॥
दृश्यही होतसे आलें जें आकारा
दृश्यही होतसे आलें जें आकारा ।
असोनि निर्धारा नाम नाहीं ॥१॥
नाम अनुभवे प्रपंचाचें ब्रह्म ।
जाहला सर्वोत्तम संतकृपे ॥२॥
म्हणोनिया संतां जाउनि शरण ।
साधावें निधान नामब्रह्म ॥३॥
नामदेव म्हणे संतांचिया कृपे ।
माझी नाम सोपें नांदतसे ॥४॥
गोक्षीर लाविलें आंधळिया मुखीं
गोक्षीर लाविलें आंधळिया मुखीं ।
तेथील पारखी जिव्हा जाणे ॥१॥
तैसें देवा तुझें नाम निरंतर ।
जिव्हेसी पाझर अमृताचे ॥२॥
सांडुनिया केळ साबरें चोखिलें ।
अंगार खाइलें तरी गोड ॥३॥
द्राक्ष फळा घड सेवितां चोखट ।
तयाहुनी गोड नाम तुझें ॥४॥
आकुलिया क्षीर कृपानिधिया आळ ।
काळविलें गूळ गोड जैसें ॥५॥
जाणोनियां नामा करी विनवणी ।
अमृताची खाणी नाम तुझें ॥६॥
ज्ञान ध्यान जप तप साधन
ज्ञान ध्यान जप तप साधन ।
तें नाम प्रत्ययांत नये कोणा ॥१॥
गुरुमुखीं जावें आधीं हो शरण ।
मी हें माझें ओळखून ध्यावें नाम ॥२॥
तें मूळ पाहोनिया त्यातें ।
मिळवावें द्वैत अद्वैतीतें ॥३॥
तयाचें द्वैत द्वैतातीत स्वयमेव संचलें ।
तेचि नाम आलें निजमुखीं ॥४॥
नामदेव म्हणे परब्रह्म तें नाम ।
द्वैत क्रियाकर्म नाहीं तेथें ॥५॥
अनंत ब्रह्मांडें व्यापक तें नाम
अनंत ब्रह्मांडें व्यापक तें नाम ।
अनादि निष्काम विश्वंभर ॥१॥
तोचि कृष्ण परब्रह्म द्वारकेसी ।
पांडवां मानसीं ठसावला ॥२॥
ठसावला तोचि पाहावा अनुभव ।
पांचा लागीं ठाव मग कैंचा ॥३॥
नामदेव म्हणे संपूर्ण आघवा ।
नामाचिया गांवीं शीव नाहीं ॥४॥
शिव हलाहलें तापला
शिव हलाहलें तापला ।
तोहि नामें शीतळ झाला ॥१॥
नाम पावन पावन ।
याहूनि पवित्र आहे कोण ॥२॥
नाम सर्वांसी आधार ।
केला कळिकाळ किंकर ॥३॥
मरण झालें काशीपुरीं ।
तेथें नामचि उद्धरी ॥४॥
अठरा पुराणांसी पुसोनी ।
नामाविण नाहीं गती ॥५॥
नामा म्हणे अवघीं थोर ।
एक हरिनाम होई रे ॥६॥
तूं तंव नेणता परी हरि जाणता
तूं तंव नेणता परी हरि जाणता ।
आहे तो समता सर्वांभूतीं ॥१॥
सर्व ब्रह्म हरी येणेंचि निर्धारीं ।
होसील झडकरी ब्रह्म तूंही ॥२॥
अच्युत माधव अमृताच्या पाठीं ।
लागतांची वाटे वैरी यम ॥३॥
नामा म्हणे होसील जिव्हाळा विष्णूचा ।
दास त्या हरीचा अंतरंगु ॥४॥
म्हणे दीनबंधु तुम्हीं सावध व्हावें
म्हणे दीनबंधु तुम्हीं सावध व्हावें ।
संतांशीं नमन नाम भावें करावें ॥१॥
नामापरतें साधन नाहीं या कलियुगांत ।
व्यर्थ श्रम होती पाहतां आणीक मत ॥२॥
मताभिमान धरुनी तुम्हीं जाल आडवाटां ।
अभिमानें उरविलें बादरायणीं श्रेष्ठां ॥३॥
आलिया जन्मास आतां न करिती आळस ।
नामदेवाळागीं सांगे जगन्निवास ॥४॥
देवाचे हें गुज सकळ मंत्रमय
देवाचे हें गुज सकळ मंत्रमय ।
जें कां निज ध्येय शंकराचें ॥१॥
तें हें रामनाम सेवितां स्वभावें ।
रामरूप व्हावें निर्धारेंसी ॥२॥
नष्ट अजामेळाचें पतितत्व गेलें ।
दिव्य रूप झालें वाल्मिकाचें ॥३॥
शरीर संपत्ति घळीनें देऊनि सकळ ।
केला द्वारपाळ नारायण ॥४॥
कृष्णाविण दुजें नेणती कायावाचा ।
झाला पांडवांचा साहाकारी ॥५॥
नामा म्हणे केशव आत्माराम लंपट ।
भक्तांसी निकट रातलासे ॥६॥
कां करिसी सोय मायेचा असोस
कां करिसी सोय मायेचा असोस ।
नल्हे तुज सोरस नामेंविण ॥१॥
नामचि हा मंत्र नामचि हें तंत्र ।
नामेंविण पवित्र न होसी देखा ॥२॥
तिन्हीं लोकीं पाहतां नामेंविण सर्वथा ।
अच्युत म्हणतां पुण्य कोटी ॥३॥
नामा म्हणे ब्रह्मा आदि अंतीं नेम ।
तें विटेवरी सम उभें असे ॥४॥
कृष्णकथा सांग जेणें फिटे पांग
कृष्णकथा सांग जेणें फिटे पांग ।
न लगे तुज उद्वेग करणें कांहीं ॥१॥
समर्थ सोयरा राम हा निधान ।
जनीं जनार्दन एक ध्याई ॥२॥
नाम हेंचि सार नाम हेंचि सार ।
तराल निर्धार श्रुति सांगे ॥३॥
नामा म्हणे उच्चार रामकृष्ण सार ।
तुटेल येरझार भवबंधाची ॥४॥
सर्वांभूतीं भज नमन करीं संतां
सर्वांभूतीं भज नमन करीं संतां ।
नित्य त्या अच्युता स्मरण करीं ॥१॥
ऐसें भजतां विघ्न सांपडेल वाट ।
रामकृष्ण नीट वैकुंठाची ॥२॥
न लगती साधनें वायांचि बंधनें ।
एका नामें होणें चतुर्भुज ॥३॥
नामा म्हणे थोर नामचि सधर ।
वैकुंठीं बिढार तया भक्तां ॥४॥
भजन करारे हरिहर
भजन करारे हरिहर ।
नारायण शिवशंकर ।
माझें बोलणें अवधारा ।
भेद न करा दोघांचा ॥१॥
तुम्हांसी सांगत सत्य वृत्तांत ।
पाहें पां वेदांचा दृष्टांत ।
नारायणें सेविलें अमृत ।
श्वेत झाला महादेव ॥२॥
शंभूनें गिळिलें हलाहल ।
म्हणोनि विष्णु झाला निळा ।
देखत देखत आंधळा ।
क्षणीं होसी गाव्हारा ॥३॥
लक्ष्मी रूपें आपण हरू ।
देवें धरिला शारंगधरु ।
गरुडरूपें महेश्वरु ।
वाहन झाला विष्णूचें ॥४॥
शक्तिरूपें शारंगपाणी ।
नारायण झाला भवानी ।
शारंगधर नंदी होऊनि ।
सन्मुखासनीं बैसला ॥५॥
एक तो एका वेगळा नाहीं ।
दृष्टांत तूं आगमीं पाहीं ।
नामा म्हणे एक केशव ध्यायीं ।
हरिहर पाहीं ज्याचे अवतार ॥६॥
आकारीक नाम जीवाने ठेविलें
आकारीक नाम जीवाने ठेविलें ।
शिवानें तें केलें निर्विकल्प ॥१॥
जीवशिव दोन्ही विराळे ज्यामाजीं ।
तें नाम राहिलें आद्य आहे ॥२॥
तया नामाविण जावयासी ठाव ।
नाहीं दुजा भाव तिळभरी ॥३॥
नामदेव म्हणे नाम घनदाट ।
प्रपंच निवांत नामापरी ॥४॥
आपुली पदवी सेवकासी द्यावी
आपुली पदवी सेवकासी द्यावी ।
तो एक गोसावी पांडुरंग ॥१॥
भावाचा आहुकता मुलला भक्तिसुखा ।
सोपविला फुका नामासाठीं ॥२॥
प्रेमाचा जिव्हाळा नामाची आवडी ।
क्षण एक न सोडी संग त्याचा ॥३॥
नामा म्हणे आम्हां दीनांचें माहेर ।
तो एक उदार पांडुरंग ॥४॥
विठ्ठल नामीं आळस न करीं गव्हारा
विठ्ठल नामीं आळस न करीं गव्हारा ।
वायांचि येरझारा शिणतोसी ॥१॥
हरी उच्चारण करीं हा विचार ।
नामचि साचार उद्धरण ॥२॥
मी म्हणतां अहंता वाढे हें सर्वथा ।
परी भजना परता नाहीं मार्ग ॥३॥
मायाजाळ विषय तोडी तोडी सांठा ।
विठ्ठल नाम पाठा वोळगे जना ॥४॥
सर्व हें लटिकें मोहजाळ फिकें ।
नामेंविण एकें नाहीं दुजें ॥५॥
नामा म्हणे उपदेश भजे केशवास ।
वैकुंठ निवास वोळगे तुज ॥६॥
अवघे ते दैवाचे विठ्ठल म्हणती वाचे
अवघे ते दैवाचे विठ्ठल म्हणती वाचे ।
अवघें कुळ त्याचें पुण्यवंत ॥१॥
अवघेचि संसारी जाणावे ते धन्य ।
ज्याचें प्रेम पूर्ण पांडुरंगीं ॥२॥
अवघा विठ्ठल भोगिती दिनरातीं ।
वोळगे किंकरवृत्ती नामा त्यातें ॥३॥
आम्हीं विठोबाचे दूत
आम्हीं विठोबाचे दूत ।
यम आणूं शरणांगत ॥१॥
मुखें नाम हातीं टाळी ।
महापापां करूं होळी ॥२॥
करूं हरिनामाचा घोष ।
कुंभपाक पाडूं ओस ॥३॥
करूं कथा कीर्तन ।
तोडूं यमाचे बंधन ॥४॥
एवढा प्रताप नामाचा ।
रीघ नोहे कळिकाळाचा ॥५॥
ऐसा नामा यशवंत ।
विठोबाचा शरणांगत ॥६॥
ब्राह्मण हो शूद्र वैश्य नारीनर
ब्राह्मण हो शूद्र वैश्य नारीनर ।
सर्वांसी आधार नाम सत्य ॥१॥
नामाविण गति नाहीं हो आणीक ।
वैकुंठनायक बोले मुखें ॥२॥
परी तेंचि नाम पाहावें शोधून ।
चौर्यांशी खाणी चुके तेव्हां ॥३॥
नामा म्हणे आतां सद्गुरु वंदुनी ।
नाम घ्या शोधोनि सत्यमुक्त ॥४॥
ब्राह्मणा न कळे आपुलें तें वर्म
ब्राह्मणा न कळे आपुलें तें वर्म ।
गवसे परब्रह्म नाम एका ॥१॥
लहान थोरांसी करितों प्रार्थना ।
दृढ नारायणा मनीं धरा ॥२॥
सर्वांप्रती माझी हेचि पैं विनंती ।
आठवा श्रीपती आपुले मनीं ॥३॥
केशव नारायण करावें आचमन ।
तेंचि संध्यास्नान कर्म तया ॥४॥
नामा म्हणे हेंचि करा नित्य भजन ।
ब्रह्मार्पण साधन याचे पायीं ॥५॥
गीता हेचि गंगा गुह्यभाव पैं गा
गीता हेचि गंगा गुह्यभाव पैं गा ।
नाम हेंचि जगा सोडवण ॥१॥
सर्व ब्रह्म हरी सांगतसे मुरारी ।
विश्वरूप श्रीहरी आपण झाला ॥२॥
उपदेश अर्जुना जनीं जनार्दना ।
अखंड भावना भूतदया ॥३॥
नामा म्हणे सर्व आहे हाचि देव ।
उदार माधव सर्वांभूतीं ॥४॥
गातां विठोबाची कीर्ति
गातां विठोबाची कीर्ति ।
महापातकें जळती ॥१॥
सर्व सुखाचा आगर ।
उभा असे विटेवर ॥२॥
आठवितां पाय त्याचे ।
मग तुम्हां भय कैंचे ॥३॥
काया वाचा मनें भाव ।
जनी म्हणे गावा देव ॥४॥
एक नाम अवघें सार
एक नाम अवघें सार ।
वरकड अवघें तें असार ॥१॥
म्हणोनियां परतें करा ।
आधीं विठ्ठल हें स्मरा ॥२॥
जनी देवाधिदेव ।
एक विठ्ठल पंढरीराव ॥३॥
काय हें करावें
काय हें करावें ।
धनवंतादि अवघे ॥१॥
तुझें नाम नाहीं जेथें ।
नको माझी आस तेथें ॥२॥
तुजविण बोल न मानीं ।
करीं ऐसें म्हणे जनी ॥३॥
नाम विठोबाचें घ्यावें
नाम विठोबाचें घ्यावें ।
मग पाउल टाकावें ॥१॥
नाम तारक हें थोर ।
नामें तारिले अपार ॥२॥
अजामेळ उद्धरिला ।
चोखामेळा मुक्तीस नेला ॥३॥
नाम दळणीं कांडणीं ।
म्हणे नामयाची जनी ॥४॥
नाम विठोबाचें थोर
नाम विठोबाचें थोर ।
तरला कोळी आणि कुंभार ॥१॥
ऐसी नामाची आवडी ।
तुटे संसाराची बेडी ॥२॥
नाम गाय वेळोवेळां ।
दासी जनीस नित्य चाळा ॥३॥
हरिहर ब्रह्मादिक
हरिहर ब्रह्मादिक ।
नामें तरले तिन्हीं लोक ॥१॥
ऐसा कथेचा महिमा ।
झाली बोलावयाची सीमा ॥२॥
जपें तपें लाजविलीं ।
तीर्थें शरणागत आलीं ॥३॥
नामदेवाचे कीर्ती ।
ध्वजा आल्या स्वर्गाहुनी ॥४॥
श्रुती देती ग्वाही ।
जनी म्हणे सांगूं कायी ॥५॥
तो हा भक्तांचे तोडरीं
तो हा भक्तांचे तोडरीं ।
वाचे उच्चारितां हरी ॥१॥
काम होऊनि निष्काम ।
काम भावभक्ति प्रेम ॥२॥
तो हा पूर्णकाम होय ।
अखंडित नाम गाय ॥३॥
काम निष्काम झाला मनीं ।
वंदी नाचे दासी जनी ॥४॥
जन्मा येऊनियां देख
जन्मा येऊनियां देख ।
करा देहाचें सार्थक ॥१॥
वाचे नाम विठ्ठलाचें ।
तेणें सार्थक देहाचें ॥२॥
ऐसा नामाचा महिमा ।
शेषा वर्णितां झाली सीमा ॥३॥
नाम तारक त्रिभुवनीं ।
म्हणे नामयाची जनी ॥४॥
नाम फुकट चोखट
नाम फुकट चोखट ।
नाम घेतां नये वीट ॥१॥
जड शिळा ज्या सागरीं ।
आत्माराम नामें तारी ॥२॥
पुत्रभावें स्मरण केलें ।
तया वैकुंठासी नेलें ॥३॥
नाममहिमा जनी जाणे ।
ध्यातां विठ्ठलचि होणें ॥४॥
विठ्ठल नामाची नाहीं गोडी
विठ्ठल नामाची नाहीं गोडी ।
काळ हाणोनि तोंड फोडी ॥१॥
गळां बांधोनि खांबासी ।
विघ्न लाविती जिव्हेसी ॥२॥
ऐसा अभिमानी मेला ।
नरककुंडीं थारा त्याला ॥३॥
नामा बोध करी मना ।
दासी जनी लागे चरणा ॥४॥
निराकाराचें नाणें
निराकाराचें नाणें ।
शुद्ध ब्रह्मींचें ठेवणें ॥१॥
प्रयत्नें काढिलें बाहेरी ।
संत साधु सौदागरीं ॥२॥
व्यास वसिष्ठ नारदमुनी ।
टांकसाळ घातली त्यांनीं ॥३॥
उद्धव अक्रूर स्वच्छंदीं ।
त्यांनीं आटविली चांदी ॥४॥
केशव नामयाचा शिक्का ।
हारप चाले तिन्ही लोकां ॥५॥
पारख नामयाची जनी ।
वरती विठोबाची निशाणी ॥६॥
जपतां नाम विठ्ठलाचें
जपतां नाम विठ्ठलाचें ।
भय नाहीं हो काळाचें ॥१॥
नाममंत्र त्रिअक्षर ।
करी सदा तो उच्चार ॥२॥
विठ्ठल नामें सुख आनंद ।
भानुदासा परमानंद ॥३॥
नामाचा महिमा शुक सांगे
नामाचा महिमा शुक सांगे ।
परीक्षिती राजा जाणे अंगें ॥१॥
जपतांचि रामकृष्ण नाम ।
दहन होती कर्माकर्म ॥२॥
नामें दया शांति क्षमा ।
नामें शीतळ शंकर उमा ॥३॥
नाम जप ध्यानीं मनीं ।
भानुदास वंदितो चरणीं ॥४॥
तारक नाम सोपें साचें
तारक नाम सोपें साचें ।
विठ्ठल विठ्ठल वदतां वाचे ॥१॥
जन्ममृत्यूचें खंडन ।
पापतापाचें दहन ॥२॥
नामें निजध्यास देखा ।
भानुदासा सुख सुखा ॥३॥
एक नामापरतें साधन
एक नामापरतें साधन ।
नाहीं नाहीं दुजें आन ॥१॥
वायां धावती वराडी ।
करिती संसाराची जोडी ॥२॥
न चुके जन्ममरण येरझारा ।
हें तों नकळे पामरा ॥३॥
नामावांचुनी जें जें कर्म ।
अवघा जाणा तो अधर्म ॥४॥
भानुदास प्रेमे नाचे ।
सदा नामघोष वाचे ॥५॥
चार युगांमाजीं पावन
चार युगांमाजीं पावन ।
कळीमाजीं सोपें भजन ॥१॥
मना दृढ करुनि साचा ।
विठ्ठल विठ्ठल वदे वाचा ॥२॥
संकल्प नको भिन्न ।
तेणें पावे हरिचरण ॥३॥
नामें जिवींचा जिव्हाळा ।
भानुदास जीवनकळा ॥४॥
तुमचें नाम गोड नाम गोड
तुमचें नाम गोड नाम गोड ।
पुरवी कोड जीवाचें ॥१॥
वाचे सुलभ नामावळी ।
महादोषां होय होळी ॥२॥
सुख अनुपम्य गातां नाम ।
भानुदास म्हणे आम्हां विश्राम ॥३॥
कल्पना अविद्या सांडोनियां गोडी
कल्पना अविद्या सांडोनियां गोडी ।
रामनाम जोडी करीं बापा ॥१॥
येर तें मायिक नको पडूं छंदा ।
आठवी गोविंदा एकपणें ॥२॥
द्वैताची तें वाढी छेदूनियां काढी ।
नामाची तूं गुढी उभवी सदा ॥३॥
भानुदास म्हणे सांडोनि कल्पना ।
चिंती तूं चरणा विठोबाच्या ॥४॥
ऐका नामाचें महिमान
ऐका नामाचें महिमान ।
नाम पावन तें जाण ॥१॥
हास्य विनोद घेतां नाम ।
तरती जन ते अधम ॥२॥
एकाजनार्दनीं धरीं विश्वास ।
नाम नासती दोष कळिकाळाचे ॥३॥
नामाचें महिमान सादर ऐका
नामाचें महिमान सादर ऐका ।
तारियले देखा महापापी ॥१॥
पापाची ते राशी अजामेळ जाण ।
जपतांचि पावन नामें जाहला ॥२॥
गणिका पांखरूं नाम जपे सदा ।
नोहे तिसरी बाधा गर्भवासा ॥३॥
एकाजनार्दनीं कळीमाजीं नाम ।
उत्तम उत्तम जपा आधीं ॥४॥
दोषी पापराशी नामाचे धारक
दोषी पापराशी नामाचे धारक ।
होतां तिन्हीं लोक वंदिती माथां ॥१॥
नामाचें महिमान नामाचें महिमान ।
नामाचें महिमान शिव जाणे ॥२॥
जाणती ते ज्ञानी दत्त कपिल मुनी ।
शुकादिक जनीं धन्य जाहले ॥३॥
एकाजनार्दनीं नाम परिपूर्ण ।
सांपडली खूण गुरुकृपे ॥४॥
जगासी तारक हरि हा उच्चार
जगासी तारक हरि हा उच्चार ।
सर्व येरझार खुंटे जेणें ॥१॥
पाहतां ब्रह्मांडीं व्यापक तो हरी ।
सबाह्य अभ्यंतरीं भरलासे ॥२॥
एका जनार्दनीं रिता ठाव कोठें ।
पुंडलिक पेठे उभा नीट ॥३॥
नाम तारक या मेदिनीं
नाम तारक या मेदिनीं ।
नाम सर्वांचे मुकुटमणी ।
नाम जपे शूळपाणी ।
अहोरात्र सर्वदा ॥१॥
तें हें सुलभ सोपारें ।
काम क्रोध येणें सरे ।
मोह मद मत्सर नुरे ।
नाममात्रें त्रिजगतीं ॥२॥
घेऊनि नामाचें अमृत ।
एकाजनार्दनीं झाला तृप्त ।
म्हणोनि सर्वांतें सांगत ।
नाम वाचे वदावें ॥३॥
नाम तारक हें क्षितीं
नाम तारक हें क्षितीं ।
तरले आणि पुढें तरती ॥१॥
न लगे साधन मंडण ।
नामें सर्व पाप दहन ॥२॥
योगयागांची परवडी ।
नामापुढें वायां गोडी ॥३॥
नाम वाचे आवडी देखा ।
म्हणे जनार्दन एका ॥४॥
नाम पावन पावन
नाम पावन पावन ।
नाम दोषांसी दहन ।
नाम पतितपावन ।
कळीमाजीं उद्धार ॥१॥
गातां नित्य हरिकथा ।
पावन होय श्रोता वक्ता ।
नाम गाऊनि टाळी वाहतां ।
नित्ययुक्त प्राणी तो ॥२॥
एकाजनार्दनीं नाम ।
भवसिंधु तारक नाम ।
सोपें सुगम वर्म ।
भाविकांसी निर्धारें ॥३॥
येणेंचि नामें तारिलें बहुतां
येणेंचि नामें तारिलें बहुतां ।
दोषी तो पुरता अजामेळ ॥१॥
गणिका आणि बाळा अजामेळ भिल्लणी ।
गोपाळ गौळणी तारियल्या ॥२॥
गजेंद्र तो पशु नाडितां जळचरें ।
धांवे देव सत्वर ब्रीदासाठीं ॥३॥
प्रल्हादा संकट पडतां निवारी ।
चोखियाचें करी बाळंतपण ॥४॥
दामाजीचा महार होऊनियां ठेला ।
उणेंपण त्याला येऊं नेदी ॥५॥
एकाजनार्दनीं भक्तांचा अंकित ।
उभाचि तिष्ठत विटेवरी ॥६॥
नाम पावन तिहीं लोकीं
नाम पावन तिहीं लोकीं ।
मुक्त जाहले महापातकी ॥१॥
नाम पांचां हें श्रेष्ठ ।
नाम जपे तो वरिष्ठ ॥२॥
नाम जपे नीळकंठ ।
वंदिताती श्रेष्ठ श्रेष्ठ ॥३॥
नाम जपे हनुमंत ।
तेणें अंगीं शक्तिवंत ॥४॥
नाम जपे पुंडलीक ।
उभा वैकुंठनायक ॥५॥
नाम ध्यानीं मनीं देखा ।
जपे जनार्दनीं एका ॥६॥
नाम गाये तो पवित्र क्षितीं
नाम गाये तो पवित्र क्षितीं ।
नामें उद्धार त्रिजगतीं ॥१॥
ज्याचें उच्चारितां नाम ।
निवारे क्रोध आणि काम ॥२॥
वेदशास्त्रीं विवेकी संपन्न ।
नामें होताती पावन ॥३॥
नामें उत्तम अधमां गती ।
एका जनार्दनीं ध्याये चित्तीं ॥४॥
हरिनामें तरले
हरिनामें तरले ।
पशुपक्षी उद्धरले ॥१॥
ऐसी व्याख्या वेदशास्त्रीं ।
पुराणें सांगताती वक्त्रीं ॥२॥
नामें प्रल्हाद तरला ।
उपमन्यु अढळपदीं बैसला ॥३॥
नामें तरली ती शिळा ।
तारियला वानरमेळा ॥४॥
हनुमंत ज्ञानी नाम ।
गणिका निजधामीं नाम ॥५॥
नामें पावन वाल्मिक ।
नामें अजामेळ झाला देख ॥६॥
नामें चोखामेळा पावन ।
नामें कबीर कमाळ तरले जाण ॥७॥
नामें उंच नीच तारिले ।
एकाजनार्दनीं नाम बोले ॥८॥
नामें पाषाण तरले
नामें पाषाण तरले ।
महापापी उद्धरले ।
राक्षसादि असुर तरे ।
एका नामें हरीच्या ॥१॥
घेई घेई नाम सदा ।
तेणें तुटेल आपदा ।
निवरेल बाधा ।
पंचभूतांची निश्चयें ॥२॥
हो कां पंडित ब्रह्मज्ञानी ।
तरती तारती मेदिनी ।
शरण एकाजनार्दनीं ।
नाम उच्चारणीं आनंद ॥३॥
हरीचे नामें हरीचे भक्त
हरीचे नामें हरीचे भक्त ।
उद्धरले असंख्यात ॥१॥
दैत्य दानव मानव ।
ऋषि वानर जीव सर्व ॥२॥
वृक्ष पाषाणादि तृण ।
हरिनामें तो पावन ॥३॥
पशु पक्षी अबळा ।
एकाजनार्दनीं तरल्या ॥४॥
हरिनामामृतें तरले अपार
हरिनामामृतें तरले अपार ।
ध्यास वाल्मिकादि निर्धार तरले जाण ॥१॥
सेवेचेनि मिसें अक्रूर तरला ।
उद्धवोनि जाहला हृदयामाजीं ॥२॥
सख्यत्वयोगें अर्जुन तरला ।
प्रत्यक्ष भेटला कृष्णराव ॥३॥
दास्यत्व निकटीं हनुमंता भेटी ।
हृदयसंपुटीं राम वसे ॥४॥
नामधारकपणें प्रल्हादु तरला ।
प्रत्यक्ष देखिला नरहरी ॥५॥
उपमन्यु बाळक दुधाचिया छंदें ।
तयासी गोविंदें कृपा केली ॥६॥
ऐसे अपरंपार तरले नामस्मरणीं ।
एकाजनार्दनीं नाम जपे ॥७॥
नामपाठ प्रेम सांवता तो गाये
नामपाठ प्रेम सांवता तो गाये ।
हृदयकमळीं वाहे नारायणा ॥१॥
नामपाठ निका ।
सुख लागे देखा देव त्यासी ॥२॥
जनार्दनाचा एका ऐकोनियां बोल ।
सांगत नवल संतांपुढें ॥३॥
नाम श्रेष्ठ तिहीं लोकीं
नाम श्रेष्ठ तिहीं लोकीं ।
म्हणोनि शिव नित्य घोकी ॥१॥
सदा समाधी शयनीं ।
राम चिंती ध्यानीं मनीं ॥२॥
अखंड वैराग्य वाणलें अंगीं ।
म्हणोनि वंद्य सर्वां जगीं ॥३॥
एकाजनार्दनीं वाचे ।
नाम वदे सर्वदा साचें ॥४॥
नामामृतापुढें
नामामृतापुढें ।
कायसें अमृत बापुडें ॥१॥
ऐसा नामाचा बडिवार ।
गोडी जाणे गिरिजावर ॥२॥
नाम जोडे ब्रह्मज्ञान ।
भुक्तिमुक्ति नामें जाण ॥३॥
एकाजनार्दनीं सार ।
ब्रह्मज्ञानाचें हें घर ॥४॥
नामें घडे निजशांती
नामें घडे निजशांती ।
तेथें वसे भुक्तिमुक्ति ।
नाम तारक त्रिजगतीं ।
दृढभावें आठवितां ॥१॥
म्हणोनि घेतलासे लाहो ।
रात्रंदिवस नाम गावो ।
कळिकाळाचें भेवो ।
सहज तेथें पळतसे ॥२॥
मज मानला भरंवसा ।
नामीं आहे निजठसा ।
एकाजनार्दनीं सर्वेशा ।
नाम जपे अंतरीं ॥३॥
सर्वकाळ ज्यांचा नेम
सर्वकाळ ज्यांचा नेम ।
वाचे विठ्ठलाचें नाम ।
दुजा नाहीं कांहीं श्रम ।
विठ्ठल विठ्ठल वदती ॥१॥
धन्य पुण्य तया साचें ।
नामस्मरण नित्य वाचे ।
त्रिअक्षरी नाम वाचे ।
धन्य त्यांचे पुण्य तें ॥२॥
ऐसा सरे जया नेम ।
तया सोय राखे आत्माराम ।
एकाजनार्दनीं परम ।
प्रिय तो देवाचा ॥३॥
नामापाशीं तिष्ठे देव
नामापाशीं तिष्ठे देव ।
नामापाशीं वसे भाव ।
नामापाशीं मुक्ति गौरव ।
अहर्निशीं वसतसे ॥१॥
नामापाशीं ऋद्धिसिद्धी ।
नामापाशीं ते समाधी ।
नामें तुटती उपाधी ।
जन्मोजन्मींच्या ॥२॥
नामापाशीं भुक्तिमुक्ति ।
नामापाशीं ते विरक्ति ।
नामें पातकें नासती ।
बहु जन्मांचीं ॥३॥
एकाजनार्दनीं नाम ।
गातां निरसे भवश्रम ।
साधन उत्तम ।
कलियुगामाझारीं ॥४॥
नामपाठ गाये सदोदित मनीं
नामपाठ गाये सदोदित मनीं ।
यमाची जाचणी नोहे तया ॥१॥
नामपाठ भावें आदरें जो गाये ।
सर्व सुख पाहें तया होय ॥२॥
जनार्दनाचा एका नामीं धरी आवडी ।
सर्वभावें जोडी नामपाठ ॥३॥
नामपाठ सार वेदाचें तें मूळ
नामपाठ सार वेदाचें तें मूळ ।
शास्त्रांचें तें फळ नामपाठ ॥१॥
योग याग विधी न लगे खटपट ।
नामपाठें स्पष्ट सर्व काय ॥२॥
जनार्दनाचा एका नामपाठ घोकी ।
गुढी तिहीं लोकीं उभारली ॥३॥
नामपाठें गीता ज्ञानेश्वरी होय
नामपाठें गीता ज्ञानेश्वरी होय ।
स्मरे तूं निर्भय ज्ञानदेवीं ॥१॥
नामपाठें सोपीं अक्षरें तीं उच्चार ।
ज्ञानेश्वरी उच्चार करी वाचे ॥२॥
जनार्दनाचा एका ज्ञानेश्वरी ध्याय ।
तेणें मुक्त होय युगायुगीं ॥३॥
नामपाठ ब्रह्म उघड बोले वाचा
नामपाठ ब्रह्म उघड बोले वाचा ।
वेदांतीं तो साचा निर्णय असे ॥१॥
नामपाठें भाव भक्ति तें कारण ।
आणीक साधन नाहीं दुजें ॥२॥
जनार्दनाचा एका गाये तो आवडी ।
तोडियेली बेडी संसाराची ॥३॥
नामपाठ जगीं सोपें तें साधन
नामपाठ जगीं सोपें तें साधन ।
म्हणोनि वर्तन वैष्णव करिती ॥१॥
आनंदें नाचती टाळी वाजविती ।
नामपाठ गाती सर्वभावें ॥२॥
जनार्दनाचा एका भुलला नामपाठीं ।
म्हणोनि वैकुंठीं घर केलें ॥३॥
गांवही सहस्र ब्राह्मण
गांवही सहस्र ब्राह्मण ।
तृप्त केलिया भोजन ।
पुण्यक्षेत्रींचा एकचि जाण ।
सुकृत तितुकेंचि जोडे ॥१॥
ऐसे पुण्यक्षेत्रींचे दश एक ।
तृप्त केलिया पाठक ।
पाहतां सुकृत ।
तितुकेंचि जोडे ॥२॥
ऐसे सहस्र वेदपाठक ।
तृप्त केलिया पंडित एक ।
पाहतां सुकृत ।
तितुकेंचि जोडे ॥३॥
तैसेचि पंडित सहस्र एक ।
तृप्त केलिया संन्यासी देख ।
तरी तें सुकृत तितुकेंचि जोडे ॥४॥
तैसे सहस्र संन्यासी ।
गणित एक परमहंस ।
पाहतां सुकृतासी ।
एक तृप्त केलिया ॥५॥
परमहंसीं सहस्र गणनी ।
तैसीच ब्रह्मज्ञानाची मांडणी ।
जोडे सुकृत तृप्तकरणीं ।
एक ब्रह्मवेत्ता ॥६॥
उपमा देतां ब्रह्मवेत्यासी ।
पाहतां ब्रह्मांडीं नाहीं त्यासी ।
तृप्त केलिया ब्रह्मवेत्यासी ।
हरिहर तृप्त ॥७॥
ऐसे वेत्ते अपरंपार ।
नये नामधारका बरोबर ।
नामधारका सादर ।
पाहे एकाजनार्दनीं ॥८॥
झाला नामपाठ झाला नामपाठ
झाला नामपाठ झाला नामपाठ ।
मोक्षमार्ग वाट सोपी झाली ॥१॥
आवडी आदरें नामपाठ गाये ।
हरिकृपा होय तयावरी ॥२॥
जनार्दनाचा एका नामपाठें निका ।
तोडियेली शाखा अद्वैताची ॥३॥
नाम तें ब्रह्म नाम तें ब्रह्म
नाम तें ब्रह्म नाम तें ब्रह्म ।
नामापाशीं नाहीं कर्म विकर्म ॥१॥
अबद्ध पढतां वेद बाधी निषिद्ध ।
अबद्ध नाम रटतां प्राणी होती शुद्ध ॥२॥
अबद्ध मंत्र जपतां जापक चळे ।
अबद्ध नाम जपतां जडमूढ उद्धरले ॥३॥
स्वधर्म कर्म करी पडे व्यंग ।
विष्णुस्मरणें तें समूळ होय सांग ॥४॥
नामापाशीं नाहीं विधिविधान ।
आसनीं शयनीं भोजनीं नाम पावन ॥५॥
एका जनार्दनीं नाम निकटीं ।
ब्रह्मानंदीं भरली सृष्टी ॥६॥
योग याग तप व्रतें आचरितां
योग याग तप व्रतें आचरितां ।
नाम सोपें गातां सर्व जोडे ॥१॥
पाहोनियां प्रचीत नाम घे अनंत ।
तुटे नाना घात जप नाम ॥२॥
एकाजनार्दनीं नामाचा महिमा ।
वर्णितां उपरमा होय आम्हां ॥३॥
नामें प्राप्त नित्यानंद
नामें प्राप्त नित्यानंद ।
नामें होय परमपद ।
नामें निरसे भवकंद ।
नाम तारक निर्धार ॥१॥
हेंचि मना दृढ धरीं ।
वायां नको पडूं फेरी ।
तेणें होसी हावभरी ।
मग पतनीं पडसील ॥२॥
म्हणे एका जनार्दन ।
नामें तरती अधम जन ।
नामें होय प्राप्त पूर्ण ।
वैकुंठचि निर्धारें ॥३॥
नामपाठ गाय संतांचे संगतीं
नामपाठ गाय संतांचे संगतीं ।
नाहीं पुनरावृत्ति तया मग ॥१॥
नामपाठ गाये सर्वभावें मनीं ।
चुकेल आयणी गर्भवास ॥२॥
जनार्दनाचा एका नामपाठ गाये ।
जनार्दन पाहे जनीं वनीं ॥३॥
सकळ साधनांचें सार
सकळ साधनांचें सार ।
मुखीं नामाचा उच्चार ॥१॥
सकळ तपांचें जें सार ।
मुखीं नामाचा उच्चार ॥२॥
सकळ ज्ञानाचें जें सार ।
मुखीं नामाचा उच्चार ॥३॥
सकळ ब्रह्मविद्येचें जें घर ।
एका जनार्दनाचें माहेर ॥४॥
सर्वांमाजीं सार नाम विठोबाचें
सर्वांमाजीं सार नाम विठोबाचें ।
सर्व साधनांचें घर जें कां ॥१॥
सहा चार अठरा वर्णिताती कीर्ति ।
नामें मोक्षप्राप्ती अर्धक्षणीं ॥२॥
शुकादिकीं नाम साधिलेंसे दृढ ।
प्रपंच काबाड निरसिलें ॥३॥
एकाजनार्दनीं जनीं ब्रह्मनाम ।
तेणें नेमधर्म सर्व होय ॥४॥
सुलभ सोपारें नाम मुखीं गातां
सुलभ सोपारें नाम मुखीं गातां ।
पातकांच्या चळथा कांपताति ॥१॥
हरिनाम सार वाचे तो उच्चार ।
तरले नारीनर नाममात्रें ॥२॥
वेदांत सिद्धांत तयांचा संकेत ।
नामें होती मुक्त महापापी ॥३॥
एका जनार्दनीं निजसार ।
नाम परात्पर जपती सर्व ॥४॥
महामंत्र हरीचें नाम
महामंत्र हरीचें नाम ।
तरती अधमादि अधम ।
हाचि कलिमाजीं धर्म ।
नामापरतें न देखे ॥१॥
जगीं नाम तारक नौका ।
आन उपाय नाहीं देखा ।
साधन साधितां साधकां ।
नामापरतें थोर नाहीं ॥२॥
धरा विश्वास बांधा गांठी ।
नाम जपा जगजेठी ।
एकाजनार्दनीं भय पोटीं ।
नाहीं तुम्हां काळाचें ॥३॥
अष्टांग साधन न करीं वाउगें
अष्टांग साधन न करीं वाउगें ।
धूम्रपान वेगें कासया करिसी ॥१॥
मनीं हरी धरीं मनीं हरी धरीं ।
वाउगा तूं फेरी पडूं नको ॥२॥
साधन फुकट वाउगे ते कष्ट ।
धरीं हरी वरिष्ठ मनामाजीं ॥३॥
साधन साधितां शिणताती मुनी ।
तो हरी कीर्तनीं नाचतसे ॥४॥
सायास नलगे करावे ते कांहीं ।
एकाजनार्दनीं पायीं बुडी दिली ॥५॥
चिंतन तें सोपें जगीं
चिंतन तें सोपें जगीं ।
रामकृष्ण म्हणा सत्संगीं ।
उणें पडों नेदी व्यंगीं ।
देव धांवे चिंतनें ॥१॥
चिंतन करितां द्रौपदी ।
पावलासे भलते संधीं ।
कपीश्वरांची मांदी ।
तृप्त केली क्षणमात्रें ॥२॥
चित्त रक्षी अर्जुना ।
लागों नेदी शक्ति बाणा ।
होऊनी अंकणा ।
रथारूढ बैसला ॥३॥
चिंतनें प्रल्हाद तारिला ।
जळीं स्थळीं सांभाळिला ।
एकाजनार्दनीं भला ।
चिंतनाचा अंकित ॥४॥
नामपाठ विठ्ठल पंचविसावा वाचे
नामपाठ विठ्ठल पंचविसावा वाचे ।
सार्थक जन्माचें झालें झालें ॥१॥
विठ्ठल विठ्ठल वदतां वो वाचे ।
सार्थक जन्माचें झालें साचें ॥२॥
जनार्दनाचा एका नामपाठ गाय ।
विठ्ठल विठ्ठल ध्याये वेळोवेळां ॥३॥
चिंतन बळीद्वारीं बंधन
चिंतन बळीद्वारीं बंधन ।
चिंतन होय समाधान ।
न म्हणे उच्छिष्ट अथवा पूर्ण ।
चिंतनेंचि सुख पसरी ॥१॥
चिंतिती भोळे भाविक जन ।
तयांचे घरीं नाना विध ।
धर्माघरीं उच्छिष्ट जाण ।
चिंतनासाठीं काढीतसे ॥२॥
चिंतनासाठीं सारथी जाहला ।
चिंतनासाठीं उभा ठेला ।
चिंतनेंचि गोविला ।
पुंडलिकें अद्यापि ॥३॥
चिंतनें उभा विटेवरी ।
न बैसे अद्यापिवरी ।
एकाजनार्दनीं निर्धारीं ।
चिंतन सोपें सर्वांत ॥४॥
चिंतनीं केला उद्धार
चिंतनीं केला उद्धार ।
चिंतनें तरले नारीनर ।
पशुपक्ष्यादि सचराचर ।
चिंतनेंचि तारिले ॥१॥
एवढी चिंतनाची थोरी ।
महापापां होय बोहरी ।
याती कुळाची वारी ।
कोण पुसे थोरिवा ॥२॥
भुक्तिमुक्तीचें सांकडें ।
तया न पडेचि बापुडें ।
चिंतनेंचि कोडें ।
सर्व हरे तयांचें ॥३॥
एकाजनार्दनीं मन ।
दृढ ठेवावें बांधून ।
चिंतनेंचि जाण ।
सर्व लाभ घडती ॥४॥
चिंतन तें हरिचरण
चिंतन तें हरिचरण ।
हेंचि कलीमाजीं प्रमाण ।
सर्व पुण्याचें फळ जाण ।
नामस्मरण विठ्ठल ॥१॥
मागें तरले पुढें तरती ।
याची पुराणीं प्रचिती ।
वेदशास्त्र जया गाती ।
श्रुतीहि आनंदें ॥२॥
हेंचि सर्वांसी माहेर ।
भूवैकुंठ पंढरपूर ।
एका जनार्दनीं नर ।
धन्य जाणा तेथींचे ॥३॥
पशु पक्षी वनचरें
पशु पक्षी वनचरें ।
श्वान श्वापदादि सकळ ॥१॥
पडतां नामघोष कानीं ।
पावन होती इथें जनीं ॥२॥
चतुष्पाद आणि तरुवर ।
नामें उद्धार सर्वांसी ॥३॥
उंच नीच नको याती ।
ब्राह्मणादि सर्वांसी ॥४॥
एकाजनार्दनीं अभेद ।
नामीं नाहीं भेदाभेद ॥५॥
अष्टादश पुराणें सांगती बडिवार
अष्टादश पुराणें सांगती बडिवार ।
नाम साराचें सार कलियुगीं ॥१॥
तारिले पातकी विश्वासघातकी ।
मुक्त झाले लोकीं तिहीं सत्य ॥२॥
सर्वांत सार नामजपु निका ।
जनार्दनाचा एका घोकितसे ॥३॥
तारिले नामें अपार जन
तारिले नामें अपार जन ।
ऐसा महिमान नामाचें ॥१॥
अधम तरले नवल काय ।
पाषाण ते पाहें तारियले ॥२॥
दैत्य दानव ते राक्षस ।
नामें साचार मुक्तिपद ॥३॥
एकाजनार्दनीं नाम सार ।
जपा निरंतर हृदयीं ॥४॥
साधन सोपें नाम वाचे
साधन सोपें नाम वाचे ।
तेणें भंगती पापाचे ।
विश्वासियातें साचें ।
नाम तारक कलियुगीं ॥१॥
अहोरात्र वदतां वाणी ।
ऐसा छंद ज्याचे मनीं ।
त्याचेनि धन्य ही मेदिनी ।
तारक तो सर्वांसी ॥२॥
एकाजनार्दनीं नाम ।
भाविकांचे पुरे काम ।
अभागियांतें वर्म ।
नव्हे नव्हे सोपारें ॥३॥
भाग्याचें भाग्य धन्य ते संसारीं
भाग्याचें भाग्य धन्य ते संसारीं ।
सांठविती हरी हृदयामाजीं ॥१॥
धन्य त्यांचें कुळ धन्य त्यांचें कर्म ।
धन्य त्यांचा स्वधर्म नाम मुखीं ॥२॥
संकटीं सुखांत नाम सदा गाय ।
न विसंबे देवराय क्षण एक ॥३॥
एका जनार्दनीं धन्य त्यांचें दैव ।
उभा स्वयमेव देव घरीं ॥४॥
जेणें नाम धारिलें कंठीं
जेणें नाम धारिलें कंठीं ।
धांवे त्याच्या पाठींपोटीं ॥१॥
नाम गातां जनीं वनीं ।
आपण उभा तेथें जाउनी ॥२॥
नामासाठीं मार्गीं धांवे ।
इच्छिलें तेणें पुरवावें ॥३॥
याती कुळ तयाचें ।
न पाहे कांहीं साचें ॥४॥
वर्णाची तो चाड नाहीं ।
नाम गातां उभा पाही ॥५॥
एकाजनार्दनीं भोळा ।
नामासाठीं अंकित झाला ॥६॥
राजाला आळस संन्याशाला सायास
राजाला आळस संन्याशाला सायास ।
विधवेसी विलास विटंबना ॥१॥
व्याघ्रासी शांतता गाईसी उग्रता ।
वैद्येसी हरिकथा विटंबना ॥२॥
दानेंविण पाणी घ्राणेंविण घाणी ।
नामेंविण वाणी विटंबना ॥३॥
एकाजनार्दनीं भावभक्तीविना ।
पुण्य केलें नाना विटंबना ॥४॥
अमृत तें स्वर्गीं निर्जर सेविती
अमृत तें स्वर्गीं निर्जर सेविती ।
परी चरफडती काळभयें ॥१॥
धन्य ते दैवाचे नाम घेती वाचे ।
होतो जन्माचें सार्थक ॥२॥
उपवास पारणें अष्टांग ।
नलगे नाना योग साधनें तीं ॥३॥
एकाजनार्दनीं नामामृत सार ।
उतरले पैलपार वैष्णव जन ॥४॥
नित्य नैमित्तिक कर्म
नित्य नैमित्तिक कर्म ।
जया न घडे हा धर्म ।
तेणें उच्चारावें नाम ।
सत्य निर्धार जाणावा ॥१॥
नामें कर्माची तुटे उपाधी ।
नामें तुटे आधिव्याधी ।
नामें शोक संदेह बुद्धी ।
नासते हरिनामें ॥२॥
नाना रोग तुटती नामें ।
घडती सर्व ब्रह्मकर्में ।
एकाजनार्दनीं नामें ।
धर्म सकळ साधती ॥३॥
दोष दुरितांचे पाळे
दोष दुरितांचे पाळे ।
पळती बळें नाम घेतां ॥१॥
नामप्रताप गहन ।
भवतारण हरिनाम ॥२॥
आणीक नको दुजी चाड ।
नाम गोड विठ्ठल ॥३॥
एका जनार्दनीं नाम ।
तरले तरती निष्काम ॥४॥
चिंतनें उद्धरला पापी
चिंतनें उद्धरला पापी ।
महादोषी केला निष्पापी ।
तया म्हणती कृपी तपी ।
पुराणीं तें सर्व ॥१॥
नारदें सांगोनियां मंत्र ।
केला जगीं तो पवित्र ।
चिंतना एवढें पावन ।
आन नाहीं सर्वथा ॥२॥
चिंतनें शुकादिक मुक्त ।
राजा झाला परीक्षित ।
देखे अपार आहेत ।
चिंतनें मुक्त जाहले ते ॥३॥
चिंतनाची एवढी थोरी ।
गणिका नारी परद्वारीं ।
वाचे उच्चारितां हरी ।
मोक्षधामीं बैसविली ॥४॥
चिंतनें हनुमंता समाधी ।
तुटोनि गेली आधिव्याधी ।
एकाजनार्दनीं बुद्धी ।
चिंतनींच जडलीसे ॥५॥
चिंतनें कंसासुर तरला
चिंतनें कंसासुर तरला ।
चिंतनें पूतनेचा उद्धार केला ।
चिंतनें आनंद जाहला ।
अर्जुनादिकांसी ॥१॥
म्हणोनि करावें चिंतन ।
काया वाचा आणि मन ।
संतांचे चरण ।
नित्यकाळ चिंतावें ॥२॥
चिंतन आसनीं शयनीं ।
भोजनीं आणि गमनागमनीं ।
सर्वकाळ निजध्यानीं ।
चिंतन रामकृष्णाचें ॥३॥
चिंतन हेंचि तप थोर ।
चिंतनें साधे सर्व संसार ।
एकाजनार्दनीं निर्धार ।
नामस्मरण चिंतनीं ॥४॥
सर्वांवरी वरिष्ठ सत्ता
सर्वांवरी वरिष्ठ सत्ता ।
वाचे गातां हरिनाम ॥१॥
साधन सोपें पाहतां जगीं ।
सांडा उगी तळमळ ॥२॥
रामनामें करा ध्यास ।
व्हारे उदास प्रपंचीं ॥३॥
एका जनार्दनीं मन ।
करा वज्राहुनी कठिण ॥४॥
जेथें हरिनामाचा गजर
जेथें हरिनामाचा गजर ।
कर्म पळतसे दूर ॥१॥
नामें निर्दळी पापातें ।
वदती शास्त्रें ऐशी मतें ॥२॥
पापांचे पर्वत ।
नाम निर्दळी सत्य ॥३॥
नाम जप जनार्दन ।
एका जनार्दनीं पावन ॥४॥
हरिनामीं ज्याची प्रीती
हरिनामीं ज्याची प्रीती ।
सदा वानिती हरिनाम ॥१॥
धन्य धन्य जन्म त्यांचा ।
उच्चार वाचा हरिनाम ॥२॥
नेणती शीण योगयागीं ।
घेती जगीं हरिनाम ॥३॥
एकाजनार्दनीं हरिनाम ।
उमेशी सांगे राम जप करीं ॥४॥
दुजा छंद नोहे साचे
दुजा छंद नोहे साचे ।
वदे वाचे हरिनाम ॥१॥
कोटी कुळें होती पावत ।
नामस्मरण करतांची ॥२॥
यम न पाहे तयाकडे ।
चाडें कोडें नमस्कारी ॥३॥
विधि शची उमारमण ।
वंदिती चरण आवडी ॥४॥
म्हणे जनार्दनाचा एका ।
उपाय नेटका कलियुगीं ॥५॥
चिंतनें धांवे भक्तांपाठीं
चिंतनें धांवे भक्तांपाठीं ।
धरीं कांबळी हातीं काठी ।
चिंतनें उठाउठी ।
बांधवितो आपणिया ॥१॥
ऐसा भुकेला चिंतनाचा ।
न पाहे यातीहीन उंचाचा ।
काय अधिकार शबरीचा ।
फळें काय प्रिय तीं ॥२॥
एका जनार्दनीं चिंतन ।
तेणें जोडे नारायण ।
आणिक न लगे साधन ।
कलीमाजीं सर्वथा ॥३॥
अविनाश नाम स्वयंभ संचलें
अविनाश नाम स्वयंभ संचलें ।
तें उभें चांगलें विटेवरी ॥१॥
वर्णितां वेदांसी न कळेचि पार ।
तें उभें साचार विटेवरी ॥२॥
मौन्यरूप श्रुती राहिल्या तटस्थ ।
तो आहे मूर्तिमंत विटेवरी ॥३॥
एकाजनार्दनीं नाम अविनाश ।
गातां जाती दोष जन्मांतरींचे ॥४॥
नामामृत गोडी वैष्णव जाणती
नामामृत गोडी वैष्णव जाणती ।
येर चरफडती काग जैसे ॥१॥
प्राकृत हे जन भुलले विषया ।
नामाविण वायां जाती देखा ॥२॥
नामें साधे भुक्ति नामें साधे मुक्ति ।
नामेंचि विरक्ति होत आहे ॥३॥
नाम तेंचि झालें वर्णरूपातीत ।
अनाम सतत उभें असे ॥४॥
एकाजनार्दनीं पूर्ण नामबोध ।
विठ्ठल नामीं छंद सदा असो ॥५॥
अंकितपणें राहिला उभा
अंकितपणें राहिला उभा ।
विठ्ठल चैतन्याचा गाभा ।
उजळली दिव्य प्रभा ।
अंगकांति साजिरी ॥१॥
पीतांबर माळ कंठीं ।
केशर कस्तुरीची उटी ।
मुकुटा तळवटीं ।
मयूरपिच्छें शोभतीं ॥२॥
सनकादिकांचें जें ध्यान ।
उभें विटे समचरण ।
भक्तांचें तें ठेवण ।
जाप्य गौरीशिवाचें ॥३॥
तो देवाधिदेव विठ्ठल ।
वाचे वदतां न लगे मोल ।
एका जनार्दनीं बोल ।
फुकाचें तें वेचितां ॥४॥
उभा विटेवरीं कट धरूनियां करीं
उभा विटेवरीं कट धरूनियां करीं ।
पीतांबर साजिरी कांसे शोभे ॥१॥
विठोबा विठोबा नामाचा हा छंद ।
मन तें उद्बोध जडो पायीं ॥२॥
त्रिअक्षर नाम जप हा परम ।
तो मंगळधाम विठ्ठल माझा ॥३॥
एकाजनार्दनीं विठ्ठल कानडा ।
देखिला उघडा विटेवरी ॥४॥
जगीं तो व्यापक भरुनी उरला
जगीं तो व्यापक भरुनी उरला ।
शरण तूं तयाला जाय वेगीं ॥१॥
उघडा मंत्र जाण वदे नारायण ।
नोहे तुज विघ्न यमदूत ॥२॥
अखंड वाचेसी उच्चार नामाचा ।
तेणें कळिकाळाचा धाक नाहीं ॥३॥
एकाजनार्दनीं सेवेविण ।
आणीक साधन नाहीं दुजें ॥४॥
नाम हें नौका तारक भवडोहीं
नाम हें नौका तारक भवडोहीं ।
म्हणोनि लवलाहीं वेग करा ॥१॥
बुडतां सागरीं तारूं श्रीहरी ।
म्हणोनि झडकरी लाहो करा ॥२॥
काळाचा तो फांसा पडला नाहीं देहीं ।
म्हणोनि झडकरी लाहो करा ॥३॥
एका जनार्दनीं लाहो करा वेळ ।
सर्वदा सर्वकाळ लाहो करा ॥४॥
देहीं न धरी जो आशा
देहीं न धरी जो आशा ।
चित्त पंढरीनिवासता ।
स्मरणाचा ठसा ।
रात्रंदिवस जयातें ॥१॥
तोचि होय हरीचा दास ।
तेणें पुरती सर्व सायास ।
नाहीं आशा पाहा ।
चिंतनावांचुनी सर्वथा ॥२॥
ध्यानीं मनीं नारायण ।
सदा सर्वदा हें चिंतन ।
एकाजनार्दनीं मन ।
जडलेंसे हरिपायीं ॥३॥
चिंतन तें करीं सदा
चिंतन तें करीं सदा ।
रामकृष्ण हरि गोविंदा ॥१॥
हेंचि एक सत्य सार ।
वायां व्युत्पत्तीचा भार ॥२॥
नको जप तप अनुष्ठान ।
वाचे वदे नारायण ॥३॥
एकाजनार्दनीं भाव ।
अवघा देहीं पाहे देव ॥४॥
सप्रेमें करितां भजन
सप्रेमें करितां भजन ।
तेणें घडती कोटी यज्ञ ॥१॥
प्रेम सार प्रेम सार ।
वायां भार कृतीचा ॥२॥
प्रेमेंविण न भेटे देवो ।
अवघा वावो पसारा ॥३॥
एकाजनार्दनीं प्रेमसार ।
तुटे येरझार येणें जाणें ॥४॥
अकार उकार मकार नामाचें ठेविलें
अकार उकार मकार नामाचें ठेविलें ।
शिवातेंही केलें निराकार ॥१॥
जीव शिव दोन्ही विराळे ज्यामाजीं ।
तें नाम सहजी विठ्ठल होय ॥२॥
नामाविण नाहीं आणिकांसी ठाव ।
दुजा नाहीं भाव जीवां सर्वां ॥३॥
एकाजनार्दनीं नाम घनदाट ।
भूवैकुंठ पेठ पंढरी देखा ॥४॥
तुमचें नाम आठवितां
तुमचें नाम आठवितां ।
धणी न पुरे पंढरीनाथा ॥१॥
सुख अनुपम्य कल्प कोडी ।
युगा ऐसी एक घडी ॥२॥
निजध्यास जडतां नामीं ।
सुखें सुख दुणावे प्रेमीं ॥३॥
एकाजनार्दनीं नाम ।
श्रेष्ठ धामांचें हें धाम ॥४॥
एकविध भावें हरी
एकविध भावें हरी ।
वाचे उच्चारी सर्वदा ॥१॥
सर्व साधनांचें सार ।
विठ्ठल मंत्राचा उच्चार ॥२॥
असो सदा हेंचि ध्यान ।
विठ्ठल नामाचें चिंतन ॥३॥
एकाजनार्दनीं जपा ।
विठ्ठल विठ्ठल मंत्र सोपा ॥४॥
न धरीं लौकिकाची लाज
न धरीं लौकिकाची लाज ।
तेणें सहज नाम गावें ॥१॥
अनायास देव हातां ।
साधन सर्वथा दुजें नाहीं ॥२॥
साधन तें खटपट ।
नाम वरिष्ठ नित्य गावें ॥३॥
एका जनार्दनीं सोपा ।
विठ्ठल नाम मंत्र जपा ॥४॥
एक वेळ गाय विठ्ठलाचें नाम
एक वेळ गाय विठ्ठलाचें नाम ।
मोक्ष मुक्ति सकाम पुढें उभें ॥१॥
लोटांगण घाली तया ।
संतांचे चरण वंदी माथां ॥२॥
पंढरीची वारी संतांचा सांगात ।
पुरती सर्व हेत निश्चयेंसी ॥३॥
एकाजनार्दनीं धरूनि विश्वास ।
संतांचा दास होय आधीं ॥४॥
कलियुगामाजीं एक हरिनाम साचें
कलियुगामाजीं एक हरिनाम साचें ।
मुखें उच्चारितां पर्वत छेदी पापांचे ॥१॥
सर्वभावें भजा एक हरीचें नाम ।
मंगळा मंगल करील निर्गुण निष्काम ॥२॥
दोषी अजामेळ तोहि नामें तरला ।
हरिनामें गणिकेचा उद्धार झाला ॥३॥
एका जनार्दनीं नाम सारांचें सार ।
स्त्रियादि अंत्यजा एकदांचि उद्धार ॥४॥
गायन तें सोपें गाऊं
गायन तें सोपें गाऊं ।
वाचे ध्याऊं विठ्ठल ॥१॥
तेणें सर्व होय सिद्धी ।
तुटे उपाधी जन्मजरा ॥२॥
साधनांचा न करूं श्रम ।
गाऊं नाम आवडी ॥३॥
शुकादिक रंगले रंगा ।
त्याचि मार्गीं आम्हीं जाऊं ॥४॥
एकाजनार्दनीं घरोघरीं ।
उच्चारूं हरी संतसंगें ॥५॥
विठ्ठल विठ्ठल वदतां वाचे
विठ्ठल विठ्ठल वदतां वाचे ।
स्वरूप त्याचें ठसावें ॥१॥
हा तो अनुभवा अनुभव ।
निरसे भेव काळाचें ॥२॥
रूप देखतां आनंद ।
जन्मकंद तुटे तेणें ॥३॥
एकाजनार्दनीं जपा ।
विठ्ठल विठ्ठल मंत्र सोपा ॥४॥
नामाचे पोवाडे वर्णिती सावडें
नामाचे पोवाडे वर्णिती सावडें ।
हरिनाम बागडें रंगले ते ॥१॥
नामापरतें आन नेणती सर्वथा ।
साधन चळथा वायां जाय ॥२॥
नामें निजधीर मानुनी भरंवसा ।
गाती ते उल्हासा रात्रंदिन ॥३॥
एकाजनार्दनीं ध्यानीं आणि मनीं ।
नामसंजीवनी जपतसे ॥४॥
न जाणती कळाकुसरी गोपाळ
न जाणती कळाकुसरी गोपाळ ।
नाम हें मंगळ अच्युताचें ॥१॥
हेंचि मज द्यावें सप्रेम आपुलें ।
ध्यातुसे पाउल एवढ्यासाठीं ॥२॥
न मागें नेघें कांहीं याविण आणीक ।
सप्रेमाची भूक तृष्णा करी ॥३॥
समर्थाचे घरीं कांहीं नाहीं उणें ।
अखंड प्रेम देणें कृष्णनामीं ॥४॥
इतुकेंचि दातारा पुरवीं माझें कोड ।
याविण काबाड भार नेघें ॥५॥
निवृत्ती सप्रेम संजीवनी मूळ ।
स्मरतां काळ वेळ नाहीं नामीं ॥६॥
नित्य नाम वाचे तोचि एक धन्य
नित्य नाम वाचे तोचि एक धन्य ।
त्याचेंचि शुद्ध पुण्य इये जनीं ॥१॥
रामनामांकित नित्य नाम वाचे ।
दहन पापाचें एका नामें ॥२॥
ऐसा जो नित्यता पढतसे नाम ।
नाहीं तया सम दुजें कोणी ॥३॥
निवृत्ती अव्यक्त रामनाम जपे ।
नित्यता पैं स्वरूपें रामनाम ॥४॥
नाम मुखीं सदा तोचि पैं भाग्याचा
नाम मुखीं सदा तोचि पैं भाग्याचा ।
तयासी यमाचा धाक नाहीं ॥१॥
रामनाम हरे सच काळ वसे ।
तेथेंचि विलसे हरीराज ॥२॥
हरिध्यान वसे अखंड सर्वदा ।
न पवे आपदा इये जनीं ॥३॥
निवृत्ति राम हरिभजन करी ।
सर्वत्र कामारी ऋद्धिसिद्धी ॥४॥
अखंड जपतु नाममंत्र वाचे
अखंड जपतु नाममंत्र वाचे ।
त्याहूनि दैवाचे कोण भूमीं ॥१॥
अमृतीं राहिला त्यासी कैंचें मरण ।
नित्यता शरण हरिचरणीं ॥२॥
नाममंत्रराशी अनंत पुण्य त्यासी ।
नाहीं पैं भाग्यराशी तयाहुनी ॥३॥
निवृत्ति म्हणे सार रामनाम मंजु ।
कैंचा त्यासी दाजु जिती जनीं ॥४॥
रामनाम नित्य अखंड पैं चित्तीं
रामनाम नित्य अखंड पैं चित्तीं ।
तयांचे पुरती सर्व काम ॥१॥
रामकृष्ण नामें तुटती संसार ।
नाहीं त्या येरझार योगमाळें ॥२॥
हरिध्यान आम्हां हाचि मंत्र थोर ।
न करी विचार अन्य शास्त्रीं ॥३॥
निवृत्ति अखंड जपतसे नाम ।
हृदयीं सप्रेम मूर्ति त्याची ॥४॥
ज्याचे मुखीं नाम अमृतसरिता
ज्याचे मुखीं नाम अमृतसरिता ।
तोचि एक पुरता घटु जाणा ॥१॥
नामचेनि बळें कळिकाळ आपणा ।
ब्रह्मांडा येसणा तोचि होय ॥२॥
न पाहे तयाकडे काळ अवचिता ।
नामाची सरिता जया मुखीं ॥३॥
निवृत्ति नामामृत उच्चारी रामनामें ।
नित्य परब्रह्म त्याचे घरीं ॥४॥
नाम नाहीं वाचे तो नर निंदेच
नाम नाहीं वाचे तो नर निंदेच ।
कैसेनि देव फावेल तया ॥१॥
जपे नाम वाचे रामनाम पाठें ।
जाईल वैकुंठ हरी म्हणतां ॥२॥
न पाहे पैं दृष्टी कळिकाळ तुज ।
रामनाम बीज मंत्रसार ॥३॥
निवृत्ति म्हणे नाम जपावें नित्यता ।
आपणचि तत्त्वता होईल हरी ॥४॥
हरिविण दैवत नाहीं पैं अणुचित्तीं
हरिविण दैवत नाहीं पैं अणुचित्तीं ।
अखंड श्रीपती नाम वाचे ॥१॥
रामकृष्ण मूर्ती या जपा आवृत्ति ।
नित्य नामें तृप्ती जाली आम्हां ॥२॥
नामाचेंनि स्मरणें नित्य पैं सुस्नात ।
दुजियाची मात नेणों आम्हीं ॥३॥
निवृत्ति जपतु अखंड नामावळी ।
हृदयकमळीं केशीराज ॥४॥
नामाचेंनि स्मरणें नित्यता पारणें
नामाचेंनि स्मरणें नित्यता पारणें ।
तेंचि विठ्ठलनाम नाणें पंढरीये ॥१॥
विठ्ठल विठ्ठल मंत्र हेंचि निजशास्त्र ।
विचारितां सर्वत्र दुजें नाहीं ॥२॥
नामेंविण मूर्ख नित्य पैं तया दुःख ।
नामें शुभरूप नित्य सदा ॥३॥
निवृत्तीचें जाप्य विठ्ठल नाम पाठ ।
एका नामें पाप कोटि जाय ॥४॥
नामाचेंनि बळें तरिजे संसार
नामाचेंनि बळें तरिजे संसार ।
आणीक विचार करूं नको ॥१॥
नाम जप वेगीं म्हणे हरी हरी ।
प्रपंच बोहरी आपेआप ॥२॥
नित्यता भजन देव द्विज करी ।
नाम हें उच्चारी रामनाम ॥३॥
निवृत्ति जपतु रामनाम वाचे ।
दहन पापाचें आपेआप ॥४॥
नाममंत्र सार नित्य निरंतर
नाममंत्र सार नित्य निरंतर ।
येणेंचि संसार तरे जाणा ॥१॥
एकेविण दुजें नाहीं नाहीं सहजें ।
नाम मुखें भोजें घेईजेसु ॥२॥
निवृत्ति म्हणे पाहुं विठ्ठलीं उच्चारुं ।
तयाचा संसार मोक्षरूप ॥३॥
रूप ध्यानीं आइकों पैं कीर्तनीं
रूप ध्यानीं आइकों पैं कीर्तनीं ।
पारणें श्रवणीं नयनाचिये ॥१॥
हृदयीं विठ्ठल ध्यातां निरंतर ।
वैकुंठ साचार प्राणियांसी ॥२॥
अनंत जन्मांचें प्रायश्चित्त हरी ।
विठ्ठल साजिरी ब्रीदावळी ॥३॥
निवृत्ति साधन रूप ध्यान ध्यानीं ।
मनाची उन्मनी हरिचरणीं ॥४॥
एक तत्त्व हरि असे पै सर्वत्र
एक तत्त्व हरि असे पै सर्वत्र ।
ऐसें सर्व शास्त्र बोलियेलें ॥१॥
हरिनाम उद्धरे हरिनामे उद्धरे ।
वेगीं हरि त्वरे उच्चारी जो ॥२॥
जपतां पै नाम यमकाळ कांपे ।
हरि हरि सोपें जपिजे सुखें ॥३॥
निवृत्ति म्हणे हरिनाम पाठ जपा ।
जन्मांतर खेपा अंतरती ॥४॥
संसार सुफळ हरि उच्चारितां
संसार सुफळ हरि उच्चारितां ।
येऱ्हवीं मरतां अधोगती ॥१॥
संसार असार श्रीपती हा सार ।
नामेंविण पार न पाविजे ॥२॥
हरि हरि म्हणतां उतरले पार ।
दुर्धर संसार तरले त्या ॥३॥
निवृत्तीचा जप हरि हा उच्चार ।
संसारसागरतारक हरि ॥४॥
सर्व रूपे हरी ऐसें मन करी
सर्व रूपे हरी ऐसें मन करी ।
वासना प्रहरी नामपाठ ॥१॥
रामकृष्ण वाड सवें हे वैकुंठ ।
दिसेल प्रगट निजरूप ॥२॥
व्रत तप तीर्थ नाम हे अनंत ।
माजी सामावत आत्मनाथीं ॥३॥
निवृत्ति म्हणे तं नाम राम वदे जप ।
फळेल संकल्प रामनामे ॥४॥
पुंडलीक पेठे वैष्णवांचा हाट
पुंडलीक पेठे वैष्णवांचा हाट ।
करिती बोभाट हरिनाम ॥१॥
वोळले अंबर अमृततुषार ।
झेलीत अमर चकोर झाले ॥२॥
देव मुनी सर्व ब्रह्मादिक पेठे ।
पंढरीये पेठे प्रेमपिसे ॥३॥
निवृत्ति निवाला ज्ञानदेव सोपान ।
खेचर तल्लीन विठ्ठलनाम ॥४॥
ज्याचेनि सुखे चळत पै विश्व
ज्याचेनि सुखे चळत पै विश्व ।
नांदे जगदीश सर्वांघटीं ॥१॥
त्याचें नाम हरी त्याचें नाम हरी ।
प्रपंच बोहरी कल्पनेची ॥२॥
शांती त्याची नारी प्रकृति विकारी ।
उन्मनी वोवरी हृदयांतु ॥३॥
निवृत्तिदेवीं धरिली निर्गुणीं ।
शांती हे संपूर्णी हरिप्रेमे ॥४॥
प्रवृत्ति निवृत्ति या दोन्ही सहज
प्रवृत्ति निवृत्ति या दोन्ही सहज ।
जनीं वनीं काज करुनी असती ॥१॥
नारायण नाम जपतांचि दोन्ही ।
एकतत्त्वीं करणी सांगिजे गुज ॥२॥
आहोचे विलास गुंफोनि महिमा ।
तत्त्वीं तत्त्व सीमा निजज्ञानें ॥३॥
निवृत्ति तत्त्वतां मनाचें मोहन ।
नित्य समाधान रामनाम ॥४॥
अचेत आत्मा चेतविला साचा
अचेत आत्मा चेतविला साचा ।
प्रबोध नामाचा शमनामीं ॥१॥
सुख साचार निरंतर सर्वीं ।
एकतत्त्वीं भावीं आचरण ॥२॥
निवृत्ति तत्त्वें आत्मा हाचि पैं विठ्ठल ।
नाहीं बहुसाल कर्मकांड ॥३॥
आशा पिपाशा नेघा पैं चित्तीं
आशा पिपाशा नेघा पैं चित्तीं ।
एका नामें तृप्ति सर्वकाळ ॥१॥
राम राम नाम आम्हांसी अखंड ।
नेणों पैं पाखांड नाना मतें ॥२॥
हरिनाम वाचे सार मंत्र आम्हां ।
अखंडित प्रेमा वसे चित्तीं ॥३॥
निवृत्ति सांगे ।
एका श्रीरंग जोडी करा ॥४॥
अष्टांग योगें न शिणिजे
अष्टांग योगें न शिणिजे ।
यमनेम निरोध न कीजे ।
गीत गाईजे ।
गातां नाचतां श्रवणीं ऐकिजे सया ॥१॥
गातां छंदें आनंदें डोलिजे ।
लीळाविनोदें संसार तरिजे सया ॥२॥
बापरखुमादेवीवरु विठ्ठलु ।
नामें जोडे हा उपावो कीजे सया ॥३॥
पन्नास अक्षरीं करिसी भरोवरी
पन्नास अक्षरीं करिसी भरोवरी ।
शेवटीं तुझें तोंड तुज वैरी सया ॥१॥
यापरी नामाची वोळ हें मांडुनी ।
संसार दवडुनी घाली परता ॥२॥
रकारापुढें एक मकार मांडी कां ।
उतरसी भूमी तुका झाडूच्या ॥३॥
बापरखुमादेवीवरा विठ्ठलु हृदयीं ।
आपुली आण वाही त्रिभुवनीं सया ॥४॥
कर्म आणि धर्म आचरिजे जयालागीं
कर्म आणि धर्म आचरिजे जयालागीं ।
साधक शिणले साधन साधितां अभागी ॥१॥
गोड तुझें नाम विठो आवडलें मज ।
तुज उच्चारितां मना वाटतसे लाज ॥२॥
भुक्ति आणि मुक्ति नामापाशी प्रत्यक्ष ।
चारी वेद सहा शास्त्रें वदताती साक्ष ॥३॥
बापरखुमादेवीवरा तुझी आण ।
काया वाचा चित्त चरणीं दिलें गहाण ॥४॥
अंडज जारज स्वेदज उद्भिज आदि
अंडज जारज स्वेदज उद्भिज आदि ।
हरिनाम नाटे तें बैसे ॥१॥
अखंड तें नाम चित्तीं ।
रखुमादेवीपति श्रीविठ्ठलाचें ॥२॥
हरीर आहे संपत्ति आहे ।
हरिनाम नाटे तें बैसे ॥३॥
बापरखुमादेवीवराचें नाम ताटें ।
युगें गेलीं परी उभा विटे ॥४॥
आरंभीं आवडी आदरें आलें नाम
आरंभीं आवडी आदरें आलें नाम ।
तेणें सकळ सिद्धि जगीं झालें पूर्ण काम ॥१॥
रामकृष्ण गोविंद गोपाळा ।
तूं माय माउली जीवीं जिव्हाळा ॥२॥
तुझियेनि नामें सकळ संदेहो फिटला ।
बापरखुमादेवीवरा श्रीविठ्ठला ॥३॥
सोनयाचा दिवस आजि अमृतें पाहिला
सोनयाचा दिवस आजि अमृतें पाहिला ।
नाम आठवितां रूपीं प्रगट पैं झाला ॥१॥
गोपाळा रे तुझें ध्यान लागो मना ।
आजि न विसंबे हरि जगत्रजीवना ॥२॥
तनु मनु शरण विनटलों तुझ्या पायीं ।
बापरखुमादेवीवरा वांचूनि आन नेणें कांहीं ॥३॥
नाम पवित्र आणि परिकर
नाम पवित्र आणि परिकर ।
कल्पतरूहुनी उदारु ।
तें तूं धरीं कारे सधरु ।
तेणें तरसी भव दुस्तरु ॥१॥
नरहरी नाम उच्चारीं ।
तेणें तरसी भवसागरीं ।
जपें न लाहसीं तपें न लाहसीं ।
क्रिये पटक न पवसी ।
नामें एकें रे पावसी ।
स्वर्गीं अमृतपान ॥२॥
क्षीर गोड ऐसें म्हणसी ।
परी तेथेंहि वीट असे ।
नाम उच्चारितां वाचे ।
कोटि जन्मांचें पातक नासे ॥३॥
मन मारूनियां सायासीं ।
परी तेथेंही अवगुण असे ।
नाम उच्चारितां वाचे ।
सकळिक ध्यान डोळां दिसे ॥४॥
बापरखुमादेवीवरु विठ्ठलाचें ।
विपायें नाम आलें वाचे ।
जळती डोंगर कल्मषाचे ।
भय नाहीं कळिकाळाचें ॥५॥
प्रेमाचा जिव्हाळा नाम सुखासीं आलें
प्रेमाचा जिव्हाळा नाम सुखासीं आलें ।
सार्थक पैं झालें संसाराचें ॥१॥
केशवनाम सार विठ्ठल उच्चार ।
राम निरंतर हृदयीं वसे ॥२॥
पाहतां हा भाव लीळा तो विग्रह ।
तेथींचा अनुभव विरळा जाणे ॥३॥
बापरखुमादेवीवरु पाहतां विस्तारु ।
नामाचा बडिवार न बोलवे ॥४॥
सकळ मंगळनिधी
सकळ मंगळनिधी ।
श्रीविठ्ठलाचें नाम आधीं ॥१॥
म्हण कारे म्हण कारे जना ।
श्रीविठ्ठलाचें नाम वाचे ॥२॥
पतितपावन साचें ।
श्रीविठ्ठलाचें नाम वाचे ॥३॥
बापरखुमादेवीवरु साचें ।
श्रीविठ्ठलाचें नाम वाचे ॥४॥
तत्त्वमस्यादि महावाक्य उपदेश
तत्त्वमस्यादि महावाक्य उपदेश ।
नामाचा अभ्यास नाहीं तेथें ।
म्हणोनि नामसंकीर्तन करितां जवळीं जोडिलासी आतां ।
क्षणभरी न विसंबे जिवाचिया जीवना सया ॥१॥
नाम निजधार गर्जती वैष्णव वीर ।
कळिकाळ यमाचे भार पळाले तेथें ॥२॥
म्हणोनि नाम वज्रकवच तोचि निर्गुणाचा अभ्यास ।
पाहें पां स्वयंप्रकाश विचारुनी ।
ऐसें सुंदर रूपडें हृदयीं धरिलें आतां ।
पाहातां केवीं होय पुनर्यानी सया ॥३॥
ऐसा सकळां अकळ कळला ।
हृदयीं धरिला समताबुद्धीं ।
बापरखुमादेवीवरु विठ्ठल चिंतितां ।
तुटली जन्माची आधिव्याधी सया ॥४॥
अग्नीचिया जपों नये
अग्नीचिया जपों नये ।
आणिकातें ऐकों नये ।
ऐसिया मंत्रातें जग बिहे ।
त्याचें फळणें थोडें परी क्षोभणें बहु ।
तैसा मंत्रराज नव्हे रे ॥१॥
नारायण नाम नारायण नाम ।
नारायण नाम झणत्कारें रे ।
बाहे उभारावी त्यावरी काहाळ लावावी ।
गातिया ऐकतिया उणीव येवों नेदावी ।
उत्तमापासूनी अंत्यजवरी ।
मुक्तीची सेल मागावी रे रे ॥२॥
काय करील यागें न शिणावें योगें हें तों व्यसनचि वाउगें ।
नरहरि नरहरि उदंड वाचा म्हणाल तरी कळिकाळ साहेल उगें रे रे ॥३॥
चरणीं गंगा जन्मली अहिल्या उद्धरली नामें प्रतिष्ठा पावली गिरिजा ।
सकळिकां साधनां वरिष्ठ हें नाम मना मनीं भाव न धरीं दुजा रे रे ॥४॥
तीर्थीं भजिजाल अमरीं पूजिजाल तुमचिया भावासारिखा देवो होईल ।
बापरखुमादेवीवरु विठ्ठल तुमचा ऋणवाई म्हणतां न लजेल रे रे ॥५॥
नाम प्रल्हाद उच्चारी
नाम प्रल्हाद उच्चारी ।
तया सोडवी नरहरी ।
उचलुनि घेतला कडियेवरी ।
भक्तसुखें निवाला ॥१॥
नाम बरवया बरवंट ।
नाम पवित्र आणि चोखट ।
नाम स्मरे नीळकंठ ।
निजसुखें निवाला ॥२॥
जें ध्रुवासी आठवलें ।
तेंचि उपमन्यें घोकिलें ।
तेंचि गजेंद्रा लाधलें ।
हित झालें तयांचें ॥३॥
नाम स्मरे अजामेळ ।
महापातकी चांडाळ ।
नामें झाला तो सोज्वळ ।
आपणासहित निवाला ॥४॥
वाटपाडा कोळिकु ।
नाम स्मरे तो वाल्मिकु ।
नामें उद्धरिले तिन्हीं लोकु ।
आपणासहित निवाला ॥५॥
ऐसे अनंत अपार ।
नामें तरले चराचर ।
नाम पवित्र आणि परिकर ।
रखुमादेवीवराचें ॥६॥
सार सार सार विठोबा नाम तुझें सार
सार सार सार विठोबा नाम तुझें सार ।
म्हणोनि शूळपाणी जपताहे वारंवार ॥१॥
आदि मध्य अंतीं निजबीज ओंकार ।
ध्रुव प्रल्हाद अंबऋषि मानिला निर्धार ॥२॥
भुक्ति मुक्ति सुखदायक साचार ।
पतित अज्ञान जीव तरले अपार ॥३॥
दिवसेंदिवस व्यर्थ जात संसार ।
बापरखुमादेवीवर विठ्ठलाचा आधार ॥४॥
गाते श्रोते आणि पाहाते
गाते श्रोते आणि पाहाते ।
चतुर विनोदी इश्विते ।
सोहंभावीं पूर्ण ज्ञाते ।
या सकळांतें विनवणी ॥१॥
करा विठ्ठल स्मरण ।
नामरूपीं अनुसंधान ।
जाणोनि भक्तां भवलक्षण ।
जघनप्रमाण दावितो ॥२॥
पुंडलीकाच्या भावार्था ।
गोकुळींतुनी झाला येता ।
निजप्रेम भक्ति भक्तां ।
घ्या घ्या आतां म्हणतसे ॥३॥
मी माझें आणि तुझें ।
न धरीं टाकीं परतें ओझें ।
भावबळें फळती बीजें ।
बापरखुमादेवीवरु विठ्ठलीं ॥४॥
विठ्ठलु नाहीं जये शरीरीं
विठ्ठलु नाहीं जये शरीरीं ।
वायां कां गा जन्मलें संसारीं ।
विठ्ठल नाहीं जये नगरीं ।
तें अरण्य जाणावें ॥१॥
विठ्ठल नाहीं जये देशीं ।
स्मशानभूमी ते परियेसी ।
रविशशीविण दिशा जैसी ।
रसना तैसी विठ्ठलेंविण ॥२॥
विठ्ठलावेगळें जितुकें कर्म ।
विठ्ठलावेगळा जितुका धर्म ।
विठ्ठलावेगळें बोलती ब्रह्म ।
तितुकाही श्रम जाणावा ॥३॥
सच्चिदानंदघन ।
पंढरिये परिपूर्ण ।
कर ठेवोनियां जघन ।
वाट पाहे भक्तांची ॥४॥
विठ्ठलेंविण देवो म्हणती ।
ते संसार पुढती पावती ।
विठ्ठलाविण तृप्ती ।
नाहीं प्रती विठ्ठलेंविण ॥५॥
श्रीगुरुनिवृत्तीनें दिधलें ।
तें प्रेम कोणें भाग्यें लाधलें ।
बापरखुमादेवीवर विठ्ठलें दिधलें ।
ऐसें केलें ज्ञानदेवा ॥६॥
ॐ नमो भगवते वासुदेवाया
ॐ नमो भगवते वासुदेवाया ।
वोडियाणा बंध देहुडा घालुनि लागसील पावो ।
ओतप्रोत मना सांडुनि धरिसी अहंभावो ।
कारबिंदुचा न पवसी ठावो ।
वोळगे वोळगे कृष्ण द्वारावतिये रावो ॥१॥
हरि आला रे हरि आला रे
हरि आला रे हरि आला रे ।
संतसंगें ब्रह्मानंद झाला रे ॥१॥
हरि येथें रे हरि तेथें रे ।
हरिवांचूनि न दिसे रितें रे ॥२॥
हरि पाहीं रे हरि ध्याईं रे ।
हरिवांचूनि दुजें नाहीं रे ॥३॥
हरि वाणी रे हरि नाचे रे ।
हरि पाहतां आनंदु साचे रे ॥४॥
हरि आदीं रे हरि अंतीं रे ।
हरि व्यापक सर्वांभूतीं रे ॥५॥
हरि जाणा रे हरि वाना रे ।
बापरखुमादेवीवरु राणा रे ॥६॥
भक्तीचें तें ज्ञान वाचे नारायण
भक्तीचें तें ज्ञान वाचे नारायण ।
दया ते संपूर्ण सर्वांभूतीं ॥१॥
ज्ञान नारायण ध्यान नारायण ।
वाचे नारायण सर्वकाळ ॥२॥
संसारकामीं नाम हाचि सांठा ।
पावाल वैकुंठा नामें एकें ॥३॥
गोविंद गोपाळ वाचेसी निखळ ।
पद पावाल अढळ अच्युताचें ॥४॥
नामाचि तरे शुकादिक दादुले ।
जडजीव उद्धरले कलियुगीं ॥५॥
स्मरण करितां वाल्मिक वैखरी ।
वारुळाभीतरीं रामराम ॥६॥
सर्वांमाजीं श्रेष्ठ पुण्य भूवैकुंठ ।
विठ्ठल मल्लपीठ जगदोद्धार ॥७॥
निवृत्तीचें निरोपण ज्ञानदेवा ध्यान ।
सर्वत्र नारायण एकरूप ॥८॥
सकळ धर्माचें कारण
सकळ धर्माचें कारण ।
नामस्मरण हरिकीर्तन ।
दया क्षमा समाधान ।
संतजन साधिती ॥१॥
निजधर्म हा चोखडा ।
नाम उच्चारूं घडघडा ।
भुक्तिमुक्तीचा संवगडा ।
हा भवसिंधुतारक ॥२॥
लावण्य मान्यता विद्यावंत ।
सखे स्वजन पुत्र कळत्र ।
विषयभोग वयसा व्यर्थ ।
देहासहित मरणांतीं ॥३॥
जें जें देखणें सकळ तें हें स्वप्नींचें मृगजळ ।
म्हणोनि चिंतीं चरणकमळ ।
रखुमादेवीवर विठ्ठलाचें ॥४॥
त्रिभुवनींचें सुख एकतत्त्व विठ्ठल
त्रिभुवनींचें सुख एकतत्त्व विठ्ठल ।
नलगे आम्हां मोल उच्चारितां ॥१॥
विठ्ठल उघडा मंत्र कळिकाळा त्रास ।
घालूनियां कांस जपों आधीं ॥२॥
सत्वर सत्त्वाचें जपती नामावळी ।
नित्यता आंघोळी घडे तया ॥३॥
बापरखुमादेवीवरु जिव्हाळा हृदयीं ।
जीवाचा जीव ठायीं एक पाहीं ॥४॥
रामकृष्ण गोविंदाचें नामस्मरण वाचे
रामकृष्ण गोविंदाचें नामस्मरण वाचे ।
घडिये घडिये साचें ध्यान श्रीविठ्ठलाचें ॥१॥
एक नाम आठवितां दूतां पडियेली चिंता ।
नाम आनंदें गातां पाविजे सायुज्यता ॥२॥
तिहीं लोकीं नाम थोर वेदशास्त्रांचें सार ।
सगुण निर्गुणाकार निजब्रह्म सार ॥३॥
बापरखुमादेवीवरु कृपाळु उदारु ।
नामस्मरणें पारु उतरी हा निर्धारु ॥४॥
निरंतर ध्यातां हरी
निरंतर ध्यातां हरी ।
पापें जाती बोहरी ।
दोष जाती दिगंतरीं ।
रामकृष्ण उच्चारणीं ॥१॥
जप तीर्थ हेंचि नाम ।
जपतां हाचि नेम ।
देव धरोनियां प्रेम ।
तोचि भक्त तरेल ॥२॥
जीव शिव एक करी ।
शांति क्षमा जरी धरी ।
त्यापाशीं नित्य श्रीहरी ।
प्रत्यक्ष आपण उभा असे ॥३॥
ज्ञानदेव म्हणे नित्य ।
त्याचें वचन तेंचि सत्य ।
त्याचें वचन सर्व कृत्य ।
सिद्धी पावेल सर्वथा ॥४॥
पदपदार्थ संपन्नता
पदपदार्थ संपन्नता ।
व्यर्थ टवाळी कां सांगतां ।
हरिनामीं नित्य अनुसरतां ।
हे सार सर्वार्थी ॥१॥
हरिनाम सर्वपंथी ।
पाहावे नलगे ये अर्थी ।
जे अनुसरले ते कृतार्थी ।
भवपंथा मुकले ॥२॥
कुळ तरल तयांचे ।
जीहीं स्मरण केलें नामाचें ।
भय नाहीं त्या यमाचे ।
सर्व ग्रंथीं बोलियेलें ॥३॥
नलगे धन नलगे मोल ।
न लगती कष्ट बहुसाल ।
कीर्तन करितां काळवेळ ।
नाहीं नाहीं सर्वथा ॥४॥
हरि सर्वकाळ अविकल ।
स्मरे तो योगिया धन्य केवळ ।
त्याचेनि दर्शन सर्वकाळ ।
सुफळ संसार होतसे ॥५॥
ज्ञानदेवीं जप केला ।
मन मुरडुनि हरि ध्याइला ।
तेणें सर्वांगीं निवाला ।
हरि झाला निजांगे ॥६॥
जन्मजन्मांतरीं असेल पुण्यसामुग्री
जन्मजन्मांतरीं असेल पुण्यसामुग्री ।
तरीच नाम जिव्हायीं येईल श्रीरामाचें ॥१॥
धन्य कुळ तयाचें रामनाम हेंचि वाचे ।
दोष हरतील जन्माचे श्रीराम म्हणतांची ॥२॥
कोटी कुळाचे उद्धरण ।
मुखीं राम नारायण ।
रामकृष्ण स्मरण ।
धन्य जन्म तयाचें ॥३॥
नाम तारक सांगडी ।
नाम न विसंबे अर्धघडी ।
तप केलें असेल कोडी ।
तरीच नाम येईल ॥४॥
ज्ञानदेवीं अभ्यास मोठा ।
नामस्मरण सुखावाटा ।
पूर्वज गेले वैकुंठा ।
हरि हरि स्मरतां ॥५॥
विठ्ठल उच्चारिसी
विठ्ठल उच्चारिसी ।
तरी सर्वकांडीं पडेसी ॥१॥
विठ्ठलनाम उच्चारी ।
आळसु न करी क्षणभरी ॥२॥
विठ्ठलनाम तीन अक्षर ।
अमृतपान केलें साचार ॥३॥
रखुमादेवीवरा विठ्ठलें ।
महापातकी उद्धरले ॥४॥
प्रेम जयाचें कथेवरीं
प्रेम जयाचें कथेवरीं ।
तोचि धन्य ये चराचरीं ।
रामकृष्ण निरंतरीं ।
मुखीं आवडीं जपतसे ॥१॥
धन्य धन्य तोचि वंशीं ।
धन्य धन्य माता कुशी ।
धन्य धन्य काळ तयासी ।
रामकृष्ण म्हणतांची ॥२॥
ऐसा धन्य जन्म तयाचें ।
धन्य धन्य पुण्य साचें ।
त्यासी भय कळिकाळाचें ।
नाहीं जन्म घेतलिया ॥३॥
एवढा महिमा नामाचा ।
धन्य जो राम उच्चारी वाचा ।
धन्य जन्म तयाचा ।
ज्ञानदेव म्हणे ॥४॥
रामकृष्णनामें ये दोन्ही साजिरीं
रामकृष्णनामें ये दोन्ही साजिरीं ।
हृदयमंदिरीं स्मरा कां रे ॥१॥
आपुली आपण करा सोडवण ।
संसारबंधन तोडा वेगीं ॥२॥
ज्ञानदेवा ध्यानीं रामकृष्ण माळा ।
हृदयीं जिव्हाळा श्रीमूर्ति रया ॥३॥
वाजतसे बोंब कोणी नायकती कानीं
वाजतसे बोंब कोणी नायकती कानीं ।
हरि हरि न म्हणती तया थोर झाली हानी ॥१॥
उठा उठा जागा पाठीं भय आहे मोठें ।
पंढरीवांचुनी दुजा ठाव नाहीं कोठें ॥२॥
तापत्रय अग्नीचा लागला वणवा ।
कवण रिघे आड कवण करी सांवाधावा ॥३॥
देखोनि ऐकोनि एक बहिर अंध झाले ।
विषयांचे लंपट बांधोनि यमपुरीस नेले ॥४॥
आजा मेला पणजा मेला बाप मना नेला ।
देखत देखत नातु पणतु तोही वेडा झाला ॥५॥
व्याघ्र लासी भूतें ये लागतील पाठीं ।
हरिभजन न करितां सगळें घालूं पाहे पोटीं ॥६॥
सत्संग धरा तुम्हीं हरिभजन करा ।
पाठीं लागतसे काळ दांत खातो करकरां ॥७॥
बापरखुमादेवीवर विठ्ठला शरण ।
भाव न निघतां न चुके जन्ममरण ॥८॥
जोडुनियां जोडी जेणें हिंडारिली दुरी
जोडुनियां जोडी जेणें हिंडारिली दुरी ।
भिकेचि आवडी तया नावडे पंढरी ॥१॥
करंटें कपाळ ज्याचें नाम नये वाचे ।
सदैव सभाग्य तोचि हरीरंगीं नाचे ॥२॥
आपण न करी याचा दुजियासी जाऊं नेदी ।
विषयांचा लंपट शिकवी कुविद्या कुबुद्धी ॥३॥
ऐसे जे जन्मोनि नर भोगिती अघोर ।
न करिती तीर्थयात्रा तया नरकीं बिढार ॥४॥
पुंडलिक भक्तें तारिलें विश्वजना ।
वैकुंठीची मूर्ति आणिली पंढरपुर पाटणा ॥५॥
काया वाचा मनें जीवें सर्वस्व उदार ।
बापरखुमादेवीवर विठ्ठलाचा वारिकर ॥६॥
एक मूर्ख नेणती
एक मूर्ख नेणती ।
नाम हरीचें न घेती ।
सुख भलतेंचि जल्पती ।
ते पावती अधःपंथा ॥१॥
नामेंविण सुटका नाहीं ।
ऐसी वेदशास्त्रीं ग्वाही ।
जो वेदमस्तकीं पाही ।
ब्रह्मयानें वांदिला ॥२॥
नित्य नामाची माळा ।
जिव्हे घेतां गळाळा ।
तो नर कर्मावेगळा ।
ऐसें बोलती पुराणें ॥३॥
नयनीं श्रवणीं हरी ।
आणीक काम न करी ।
तो साधुभक्त निर्धारी ।
हरिचा आवडता ॥४॥
ज्ञानदेवीं पाहिलें ।
हरिनाम साधुनी घेतलें ।
तेणें समाधी केलें ।
पुष्पशयनीं आसन ॥५॥
भ्रम धरिसी या देहाचा
भ्रम धरिसी या देहाचा ।
विठ्ठल म्हणे कां रे वाचा ॥१॥
पडोन जाईल कलेवर ।
विठ्ठल उच्चारी पैं सार ॥२॥
रखुमादेविवर अभयनायक ।
मस्तकीं ठेविला हा निर्धार ॥३॥
संपत्तिविपत्ति दुःख
संपत्तिविपत्ति दुःख ।
हरेल अवघा शोक ।
वेगीं धरूनियां विवेक ।
हरिस्मरण करी ॥१॥
मंत्र यंत्र हृषीकेशी ।
सिद्ध साध्य तोचि हरी ।
नित्य जपोनि वैखरी ।
आपुलासा करी हरीसी ॥२॥
ध्यान मन एक चित्त ।
अलक्ष लक्षी अच्युत ।
न सांगे हिताची मात ।
अखंड जपे हरिनाम ॥३॥
ज्ञानदेवें जप केला ।
मग समाधीस बैसला ।
नाम घेतां बोध झाला ।
देव आला हृदयासी ॥४॥
यश कीर्ति वानूं नेणें मी वाखाणूं
यश कीर्ति वानूं नेणें मी वाखाणूं ।
रामकृष्ण आम्हां सण नित्य दिवाळी ॥१॥
नरहरि रामा हरहरि रामा ।
पुराण पुरुषोत्तमा हरि गोपाळा ॥२॥
या नामीं अक्षर बोखिला परिक्षिती ।
उपदेशिला अजुनासि जाला साह्यकारी ॥३॥
ज्ञानदेव म्हणे नामेंविण जो नर ।
तो होय भूमिभार या संसारीं ॥४॥
अनंत नामाचें पाठांतर
अनंत नामाचें पाठांतर ।
रामकृष्ण नाम निरंतर ।
सर्व सुखाचें भांडार ।
हरि श्रीधर नाम वाचे ॥१॥
हरिनाम गजरू करा ।
येणें तूं तरशील पैलतीरा ।
जन्म जुगाच्या येरझारा ।
खंडती एक्या हरिनामें ॥२॥
अनंत तीर्थांचे मेळा ।
साधिलिया हरिनाम कल्लोळ ।
पूर्वजांसहित अजामेळ ।
उद्धरिला सहपरिवारें ॥३॥
कोटी जन्मांचे दोष ।
हरतील पातकें जातील निःशेष ।
अंतीं होईल वैकुंठवास ।
कोटी कुळांसी उद्धार ॥४॥
हें योगियांचें निजजीवन ।
राम कृष्ण नारायण ।
येणें जप य होय पावन ।
हरिस्मरण जीवांसी ॥५॥
ज्ञानदेवीं घर केलें ।
हातीं पैसें रत्न सांठविलें ।
डोळीं कोटिकुळां उद्धरिलें ।
हरि हरि स्मरितां निशिदिनीं ॥६॥
समाधिसाधन संजीवन नाम
समाधिसाधन संजीवन नाम ।
शांति दया सम सर्वांभूतीं ॥१॥
शांतीची पै शांति निवृत्ति उतारू ।
हरिनाम उच्चारू दिधला तेणें ॥२॥
शम दम कळा विज्ञान सज्ञान ।
परतोनि अज्ञान नये ठाया ॥३॥
ज्ञानदेवा सिद्धि साधन अवीट ।
भक्तिमार्ग नीट हरिपंथीं ॥४॥
भावाचेनि बळें घेतलें वैकुंठ
भावाचेनि बळें घेतलें वैकुंठ ।
हरिनाम नीट वैकुंठ मार्ग ॥१॥
सोपें हें साधन साधावयालागीं ।
न लगे उपाधी नाना मतें ॥२॥
ज्ञानसहित ज्ञान विज्ञानेसि धन ।
हातींचें समाधान निवृत्ति करी ॥३॥
शांति दया क्षमा करुणानिधि प्रेम ।
तेऊनि परब्रह्म भावें मिळती ॥४॥
ज्ञानदेव सांगे भावो निर्मळा गंगे ।
हृन्नात सर्वांगीं हरी गंगा ॥५॥
सहज कर्मभक्ति घडावया कोडें
सहज कर्मभक्ति घडावया कोडें ।
ज्ञानघन निवाडें नाम जपा ॥१॥
नाम मात्र नमन ज्ञानघन पूर्ण ।
रामनामें कर्ण भरूं रया ॥२॥
सत्वाचें सागरीं उतरोनि पैलथडी ।
रितीं अंधथडी जावों नेदी ॥३॥
ज्ञानदेवा चित्त अवघें धन गोता ।
रामनामें तृप्त सकळ जीव ॥४॥
आठवितां विसरलें आपुलिया गोता
आठवितां विसरलें आपुलिया गोता ।
हरिनामें त्वरिता मोक्ष जाला ॥१॥
त्याचें नामचि त्वरित प्रल्हादें केलें प्रसन्न ।
तेणें संजीवन जालें त्याचें देह ॥२॥
बापरखुमादेवीवर हृषीकेशरूपें देखे ।
दैत्य हरिखें धरी जाळू ॥३॥
ज्याचे मुखीं हरि तोचि धन्य ये जगीं
ज्याचे मुखीं हरि तोचि धन्य ये जगीं ।
तरला पै वेगीं विठ्ठलनामें ॥१॥
हरि हाचि आत्मा तत्त्व पै सोपें ।
हरितील पापें हरिनामें ॥२॥
वैकुंठींचें सुख नलगे पै चित्तीं ।
हरि हेचि मूर्ति विठ्ठल ध्यावो ॥३॥
याचेनि स्मरणें कैवल्य साचार ।
चोखा म्हणे विचार हरि जपे ॥४॥
हरिनाम जपें सहस्रवरी लोपे
हरिनाम जपें सहस्रवरी लोपे ।
जातील रे पापें अनंतकोटी ॥१॥
हरिविण नाम नाहीं रे पैं सार ।
दुसरा विचार करूं नको ॥२॥
हरिध्यान बोल पवित्र परिकर ।
नित्यतां शंकर हरिध्यानीं ॥३॥
सोपान म्हणे हरिजप करा रे सर्वथा ।
न पावाल व्यथा भवजाळीं ॥४॥
मोक्षालागीं धन वेचावें नलगे
मोक्षालागीं धन वेचावें नलगे ।
रामकृष्ण घोळगे जपिजेसु ॥१॥
रामकृष्ण मुखें तया अनंत सुखें ।
तो जाय विशोखें वैकुंठभुवना ॥२॥
वेगाचेनि वेगें जया लाभ घेणें ।
प्रपंच वाउगें हरिनामें ॥३॥
सोपान संचित रामनामामृत ।
नित्यतां सेवित हरिकथा ॥४॥
रूप हें सांवळें भोगिताती डोळे
रूप हें सांवळें भोगिताती डोळे ।
उद्धवा सोहळे अमृतासी ॥१॥
पदरज वंदी ध्यान तें गोविंदी ।
उद्धव मुकुंदी तहानला ॥२॥
विठ्ठल सुखाचा नाम जपे वाचा ।
श्रीकृष्ण तयाचा अंगिकारी ॥३॥
निवृत्तीचें ध्यान ज्ञानदेव खूण ।
सोपान आपण नामपाठ ॥४॥
सत्वाचा कोंदला निवांत उगला
सत्वाचा कोंदला निवांत उगला ।
रामरसें रंगला अरे जना ॥१॥
हरि रामकृष्ण हरि रामकृष्ण ।
दिननिशीं प्रश्न मुख करा ॥२॥
तरला पै संसार रामनाम निरंतर ।
अखंड जिव्हार रामरसें ॥३॥
सोपान जपतु रामनामार्थ ऋतु ।
नित्यतां समतु रामकृष्ण ॥४॥
आवडीचे मागें प्रवृत्तीचे नेघे
आवडीचे मागें प्रवृत्तीचे नेघे ।
नाममार्गे निघे वेगीं रया ॥१॥
नाम परब्रह्म नाम परब्रह्म ।
नित्य रामनाम सुख जपीजेसु ॥२॥
सोपान निवांत रामनाम सुखांत ।
नेणें दुजी मात हरीविण ॥३॥
अलिप्त संसारीं हरिनामपाठें
अलिप्त संसारीं हरिनामपाठें ।
जाइजे वैकुंठीं मुक्तपणा ॥१॥
हरिवीण मुक्त न करी हो सर्वदा ।
संसार आपदा भव तोडी ॥२॥
आशेच्या निराशीं अवेतनवारी ।
नेतो विठ्ठल हरी आपुलें ॥३॥
मुक्ताई जीवन्मुक्ती सर्वदा ।
अभिनव पै भेदा भेदियेलें ॥४॥
नाममंत्रें हरी निजदासां पावे
नाममंत्रें हरी निजदासां पावे ।
ऐकोनियां धांवे झडकरी ॥१॥
सुदर्शन करीं पावे झडकरी ।
पांडवां सहकारी श्रीकृष्ण रया ॥२॥
निजानंद दायीं उघड पै वैकुंठ ।
नामेंचि प्रगट आम्हांलागीं ॥३॥
मुक्ताई जीवन्मुक्त हा संसार ।
हरि पारावार झाला आम्हां ॥४॥
भजनभावो देहीं नित्य नामपेठा
भजनभावो देहीं नित्य नामपेठा ।
नामेंचि वैकुंठा गणिका गेली ॥१॥
नाममंत्र आम्हां हरीरामकृष्ण ।
दिननिशीं प्रश्न मुक्तिमार्गु ॥२॥
नामेंचि तारक तरले भवसिंधु ।
हरिनाम छंदू मंत्रसार ॥३॥
मुक्ताई चिंतन हरिप्रेम पोटीं ।
नित्य नाम घोटी अमृत सदा ॥४॥
मुक्तामुक्त दोन्हीं नाइकतों कानीं
मुक्तामुक्त दोन्हीं नाइकतों कानीं ।
हरिनामपर्वणी सर्वकाळ ॥१॥
नाहीं काळ तेथें आम्हां वेळ कैसी ।
हरिनामछंदासी गोडी थोरी ॥२॥
नाना चित्र बाधा नाइकों आम्हीं कदा ।
निरंतर छंदा रामकृष्ण ॥३॥
मुक्तपणें मुक्त मुक्ताई पै रत ।
हरिनाम स्मरत सर्वकाळ ॥४॥
मुक्तलग्न चित्त मुक्त पैं सर्वदा
मुक्तलग्न चित्त मुक्त पैं सर्वदा ।
रामकृष्ण गोविंदा वाचे नित्य ॥१॥
हरि हरि छंद तोडी भवकंदू ।
नित्य नामानंदु जपे रया ॥२॥
सर्वत्र रूपडें भरलेसें हृदया ।
ज्ञाता ज्ञेय भास हरिमाजीं ॥३॥
मुक्ताई सघन हरिरूप चित्तीं ।
संसारसमाप्ति हरिच्या नामें ॥४॥
आदि मध्य ऊर्ध्वे मुक्त भक्त हरी
आदि मध्य ऊर्ध्वे मुक्त भक्त हरी ।
सबाह्य अभ्यंतरीं हरि पुरी ॥१॥
न लगती तीर्थ हरिरूप मुक्त ।
अवघेचि सूक्त जपिन्नलें ॥२॥
जयाचेनि नामे मुक्त पै जडकूढ ।
तरळे दगड समुद्री देखा ॥३॥
मुक्ताई हरिनाम सर्वदा पै मुक्त ।
नाहीं आदि अंत उरला आम्हा ॥४॥
अंतरीचें पुरे काम
अंतरीचें पुरे काम ।
घेतां नाम विठोबाचें ॥१॥
नाम साराचेंही सार ।
हारणांगत यमकिंकर ॥२॥
पाहिले वेदांत ।
निश्चय केला निगमांत ॥३॥
सेना म्हणे न वचे कांहीं ।
लाभ नाहीं या पेक्षा ॥४॥
करितां योगा याग
करितां योगा याग ।
न भेटेची पांडुरंग ॥१॥
एका भावावांचोनि कांहीं ।
देव जोडे ऐसा नाहीं ॥२॥
धूम्रपानादिक साधन ।
करितां व्यर्थ होय शीण ॥३॥
करितां साधन सिणली ।
सेना म्हणे वायां गेली ॥४॥
घेतां नाम विठोबाचें
घेतां नाम विठोबाचें ।
पर्वत जळती पापांचे ॥१॥
ऐसा नामाचा महिमा ।
वेद शिणला झाली सीमा ॥२॥
नामें तारिले अपार ।
महापापी दुराचार ॥३॥
वाल्ह्या कोळी ब्रह्महत्यारी ।
नामें तारिला निर्धारीं ॥४॥
सेना बैसला निवांत ।
विठ्ठलनाम उच्चारीत ॥५॥
नामाचें चिंतन श्रेष्ठ पैं साधन
नामाचें चिंतन श्रेष्ठ पैं साधन ।
जातील जळोनि महापापें ॥१॥
नलगे धूम्रपान पंचाग्नि साधन ।
करितां चिंतन हरी भेटे ॥२॥
बैसोनि निवांत करा एक चित्त ।
आवडी गावें गीत विठोबाचें ॥३॥
सकळांहुनि सोपें हेंचि पैं साधन ।
सेना म्हणे आण विठोबाची ॥४॥
नाम साधनाचें सार
नाम साधनाचें सार ।
भवसिंधु उतरी पार ॥१॥
तिहीं लोकीं श्रेष्ठ ।
नाम वरिष्ठ सर्वां हें ॥२॥
शिव भवानीचा ।
गुप्त मंत्र आवडीचा ॥३॥
सेना म्हणे इतरांचा ।
पाड कैसा मग येथें ॥४॥
म्हणा हरी हरी
म्हणा हरी हरी ।
अवघें सकळ नर नारी ॥१॥
येणें तुटेल बंधन ।
भाग निवारेल शीण ॥२॥
प्रेमे ध्यारे मुखीं नाम ।
हरे सकळही श्रम ॥३॥
सेना म्हणे चित्तीं धरा ।
बळकट रखुमाईच्या वरा ॥४॥
खेवा ते आवडी उच्चाराचे लास 1 भेदाभेद काम निवारूनि र
खेवा ते आवडी उच्चाराचे लास 1 भेदाभेद काम निवारूनि र
नळगे हाळावे चालावं बाहेरी ।
अवघेचि. घरीं बेसलिया ॥२॥
देवाचींच नामे
'देवाचिया शिरीं ।
सर्व अळंकारीं समर्पावी ॥३॥
नाम तेंचि रूप रूप तेंचि. नाम
नाम तेंचि रूप रूप तेंचि. नाम ।
नामख्पा भिन्न
आकारळा देव नामख्पा आला ।
म्हणोनी स्थापिले नाम
मंत्र नाही हो आणिक ।
सांगती ते मूख ज्ञानहीन ॥३॥
केशव केवळ ।
जाणती प्रेमळ भक्त भळे ॥४॥
रामकृष्ण नामें
रामकृष्ण नामें ।
ऐसीं उच्चारावीं प्रेमे ॥१॥
तेणें काळ दुरी पळे ।
जाती दोष ते सकळे ॥२॥
ऐसा नामाचा प्रताप ।
नामें निवारिला ताप ॥३॥
मुखीं रामनाम उच्चारी ।
सेना म्हणे निरंतरीं ॥४॥
नलगे योग तप
नलगे योग तप ।
करणें साटोप आम्हांसी ॥१॥
सोपें साधन आमुचें ।
नाम गाऊं विठोबाचें ॥२॥
जो नातुडे धूम्रपानीं ।
राहे सन्मुख येऊनी ॥३॥
जया नाहीं रूप ।
आम्हां कीर्तनीं समीप ॥४॥
सेना म्हणे लडिवाळ ।
जाणे हरिसी निर्मळ ॥५॥
करिसी खटपटी पोटासाठी आटाआटी
करिसी खटपटी ।
पोटासाठी आटाआटी ॥१॥
नाम घेतां विठोबाचें ।
काय तुझ्या बापाचें वेंचे ॥२॥
धनाचिया आशा ।
वाउगा फिरसी दाही दिशा ॥३॥
जावें हरिकीर्तना ।
नावडेचि तुझ्या मना ॥४॥
सेना म्हणे ऐसा नरा ।
जन्मकीर्ति दूर करा ॥५॥
मुखीं नाम नाहीं
मुखीं नाम नाहीं ।
त्याची संगती नको पाहीं ॥१॥
ऐसियाचें मुखीं माउली ।
वार घालितां विसरली ॥२॥
जया नावडे संतसंगती ।
अधम जाणावा निश्चितीं ॥३॥
नाम घेतां लाज वाटे ।
ऐसें निर्लज्ज भेटे ॥४॥
जातां हरिकीर्तना ।
नावडे ज्याच्या मना ॥५॥
सेना म्हणे त्यास ।
कुळा सुद्धां नर्कवास ॥६॥
नाम हें सोपें जपतां विठ्ठल
नाम हें सोपें जपतां विठ्ठल ।
अवघेंचि फळ हातां लागे ॥१॥
योग याग जप तप अनुष्ठान ।
तीर्थें व्रत दान नाम जपतां ॥२॥
सुखाचें सुख नाहीं यातायाती ।
बैसोनि एकांतीं नाम स्मरा ॥३॥
चोखा म्हणे येणें साधेल साधन ।
तुटेल बंधन भवपाशा ॥४॥
अखंड नामाचें चिंतन सर्वकाळ
अखंड नामाचें चिंतन सर्वकाळ ।
तेणें सफळ संसार होय जना ॥१॥
सर्व हें मायीक नाशिवंत साचें ।
काय सुख याचें मानितसां ॥२॥
निर्वाणीं तारक विठोबाचें नाम ।
येणें भवश्रम दूर होय ॥३॥
चोखा म्हणे नाम जपें दिननिशीं ।
येणें सदा सुखी होसी जना ॥४॥
त्रैलोक्य वैभव ओंवाळोनि सांडावें
त्रैलोक्य वैभव ओंवाळोनि सांडावें ।
नाम सुखें ध्यावें विठोबाचें ॥१॥
आणिक साधनें आहेत बहुतापरी ।
नामाची ती सरी न पवती ॥२॥
म्हणोनि सुलभ विठ्ठल एक नाम ।
गातां नाचतां प्रेमे मुक्ति तया ॥३॥
चोखा म्हणे माझा अनुभव उघडा ।
भव भय पीडा येणें वारे ॥४॥
योगा याग तप व्रत आणि दान
योगा याग तप व्रत आणि दान ।
करितां साधन नाना कष्ट ॥१॥
सुलभ सोपारें नाम विठोबाचें ।
सकळ साधनाचें मूळ बीज ॥२॥
येणें भवव्यथा तुटेल जीवाची ।
प्रतिज्ञा संतांची हीच असे ॥३॥
म्हणोनि नामाचा करा गदारोळा ।
म्हणे चोखामेळा विठ्ठल वाचे ॥४॥
महादोषराशि पापाचे कळप
महादोषराशि पापाचे कळप ।
नामें सुखरूप कलियुगीं ॥१॥
म्हणोनि आळस करूं नका कोणी ।
नाम जपा धणी सर्वकाळ ॥२॥
आसनीं शयनीं नामाचा आठव ।
आन ठावाठाव करूं नका ॥३॥
चोखा म्हणे खातां जेवितां वाचे ।
नाम श्रीविठ्ठलाचें उच्चारावें ॥४॥
नामाचें सामर्थ्य विष तें अमृत
नामाचें सामर्थ्य विष तें अमृत ।
ऐसी हे प्रचित आहे जीवा ॥१॥
तें नाम सोपें विठ्ठल विठ्ठल ।
नको काळ वेळ जपे आधीं ॥२॥
नेमधर्म कांहीं नलगे साधन ।
सुखें नारायण जप करी ॥३॥
चोखा म्हणे मज भरंवसा नामाचा ।
येणें कळिकाळाचा भेव नाहीं ॥४॥
अवघ्या साधनांचें सार
अवघ्या साधनांचें सार ।
रामकृष्ण हा उच्चार ॥१॥
येणें घडे सकळ नेम ।
वाचे नाम जपतांचि ॥२॥
मागें होय संतभेटी ।
सांगा गोष्टी सुखाच्या ॥३॥
चोखा म्हणे मज आनंद झाला ।
जीवकळा भेटला मायबाप ॥४॥
सुखाकारणें करी तळमळ
सुखाकारणें करी तळमळ ।
जपे सर्वकाळ विठ्ठल वाचे ॥१॥
येणें सर्व सुख होईल अंतरीं ।
चुकती येरझारा जन्ममरण ॥२॥
नलगे वेचावें धनाचिये पेटी ।
धरा नाम कंठीं विठोबाचें ॥३॥
बैसोनि निवांत करावें चिंतन ।
रामकृष्ण नारायण दिननिशीं ॥४॥
चोखा म्हणे ऐसा करावा निर्धार ।
नाम एक सार विठोबाचें ॥५॥
नामें दोष जळती
नामें दोष जळती ।
नामें पापी उद्धरती ॥१॥
हें आलें अनुभवा ।
सत्य जीवा प्रत्यया ॥२॥
नामें अपार तारिलें ।
नामें जीवन्मुक्त केलें ॥३॥
कान्होपात्रा नाम घेतां ।
पायीं जडली तत्त्वतां ॥४॥
नाम फुकाचें फुकाचें
नाम फुकाचें फुकाचें ।
देवा पंढरिरायाचें ॥१॥
नाम अमृत हें सार ।
हृदयीं जपा निरंतर ॥२॥
नाम संतांचे माहेर ।
प्रेमसुखाचें आगर ॥३॥
नाम सर्वांमध्ये सार ।
नरहरी जपे निरंतर ॥४॥
फांसासाठीं व्हावें जिवासीं मुक्त
फांसासाठीं व्हावें जिवासीं मुक्त ।
सांडुनियां चित्त प्रेमसुख ॥१॥
वैष्णवांचा दास झाला नारायण ।
इतर त्या मिळोन असे काम ॥२॥
काय त्या गांठींचें पडलें सुटोन ।
उगीच बैसोनि धरी शुद्ध ॥३॥
सुख आम्हांसाठीं केलें हें निर्माण ।
निर्देव तो कोण हाणे लाता ॥४॥
तुका म्हणे मज नलगे सायुज्यता ।
राहीन या संतां समागमें ॥५॥
मोक्षपदें तुच्छ केलीं या कारणें
मोक्षपदें तुच्छ केलीं या कारणें ।
आम्हां जन्म घेणें युगायुगिं ॥१॥
विटे ऐसें सुख नव्हे भक्तिरस ।
पुढत पुढती आस सेवावी हे ॥२॥
देवाहातीं रूप धरवूं आकार ।
नेंदूं निराकार होऊं त्यासी ॥३॥
तुका म्हणे जिवें नियत राहिलों ।
ध्यानें तीं पाउलें विटेवरी ॥४॥
मुनी मुक्त झाले भेणें गर्भवासा
मुनी मुक्त झाले भेणें गर्भवासा ।
आम्हां विष्णुदासां सुलभ तो ॥१॥
अवघाचि संसार केला ब्रह्मरूप ।
विठ्ठलस्वरूप म्हणोनियां ॥२॥
पुराणीं उपदेश साधनीं उद्भट ।
आम्हां सोपी वाट वैकुंठींची ॥३॥
तुका म्हणे जना सकळांसहित ।
घेऊं अखंडित प्रेमसुख ॥४॥
मुक्तिपांग नाहीं विष्णूचिया दासां
मुक्तिपांग नाहीं विष्णूचिया दासां ।
संसार तो कैसा न देखती ॥१॥
बैसला गोविंद जडोनियां चित्तीं ।
आदि तींचि अंतीं अवसानीं ॥२॥
भोग नारायणा देऊनि निराळीं ।
ओविय मंगळीं तोचि गाती ॥३॥
बळ बुद्धि त्यांची उपकारासाठीं ।
अमृत तें पोटीं सांठविलें ॥४॥
दयावंत तरी देवास सारिखी ।
आपुली पारखी नोळखती ॥५॥
तुका म्हणे त्यांचा जीव तोचि देव ।
वैकुंठ तो ठाव वसती ते ॥६॥
सांडुनि सुखाचा वांटा
सांडुनि सुखाचा वांटा ।
मुक्ति मागे तो करंटा ॥१॥
कां रे न घ्यावा जन्म ।
प्रेम लुटावें नाम ॥२॥
येथें मिळतो दहीभात ।
नाहीं वैकुंठीं ते मात ॥३॥
तुका म्हणे मुक्ति नलगे ।
राहीन संतांचिया संगें ॥४॥
मुक्त कासया म्हणावें
मुक्त कासया म्हणावें ।
बंधन तें नाहीं ठावें ॥१॥
सुखें करितों कीर्तन ।
भय विसरलें मन ॥२॥
देखिजेना नाश ।
घालूं कोणावरी फांस ॥३॥
तुका म्हणे सोहें ।
देव आहे तैसा आहे ॥४॥
देवा ऐकें हे विनंति
देवा ऐकें हे विनंति ।
मज नको रे हे मुक्ति ॥१॥
तया इच्छा गती ।
हेंचि सुख आगळें ॥२॥
या वैष्णवांचे घरीं ।
प्रेमसुख इच्छा करी ॥३॥
रिद्धिसिद्धि हातीं ।
कर जोडुनी तिष्ठती ॥४॥
नको वैकुंठींचा वास ।
असे तया सुखा नास ॥५॥
अद्भुत हा रस ।
कथाकाळीं नामाचा ॥६॥
तुझ्या नामाचा महिमा ।
तुज न कळे रे मेघश्यामा ॥७॥
तुका म्हणे आम्हां ।
जन्म गोड यासाठीं ॥८॥
मोक्ष तुमचा देवा
मोक्ष तुमचा देवा ।
तुम्हीं दुर्लभ तो ठेवा ॥१॥
मज भक्तीची आवडी ।
नाहीं अंतरीं ते गोडी ॥२॥
आपल्या प्रकारा ।
करा जतन दातारा ॥३॥
तुका म्हणे भेटी ।
पुरे एकचि शेवटीं ॥४॥
आत्मस्थिति मज नको हा विचार
आत्मस्थिति मज नको हा विचार ।
देई निरंतर चरणसेवा ॥१॥
जन्मोजन्मीं तुझा दास पुरुषोत्तमा ।
हेचि गोडी माझ्या देई जीवा ॥२॥
काय सायुज्यता मुक्ति सर्वें चाड ।
देवभक्त कोड तेथें नाहीं ॥३॥
काय तें निर्गुण पाहों कैसयापरी ।
वर्णूं तुझी हरी कीर्ति कैसी ॥४॥
गोड चरणसेवा देवभक्तपण ।
मज देवा ऋणें इतुकेंसीं ॥५॥
जाणिवेपासूनि सोडवीं माझा जीव ।
देई चरणसेवा निरंतर ॥६॥
तुका म्हणे गोडा गोड नलगे प्रीति ।
सेवेसिवण चित्तीं सार नाहीं ॥७॥
पांडुरंगा कांहीं आइकावी मात
पांडुरंगा कांहीं आइकावी मात ।
न करावें मुक्त आतां मज ॥१॥
जन्मांतरें मज ऐसीं देईं देवा ।
जेणें चरणसेवा घडे तुझी ॥२॥
वाचाळपणें कीर्ति आपुलिया मुखें ।
नाचेन मी सुखें तुजपुढें ॥३॥
करसी कामारी दास दीनाहुनी ।
आपुल्या अंगणीं ठाव मज ॥४॥
तुका म्हणे आम्ही मृत्युलोकीं भले ।
तुम्हींच अंकिले पांडुरंगा ॥५॥
मी तों बहु सुखी आनंदभाकिता
मी तों बहु सुखी आनंदभाकिता ।
आहे साधुसंतांमेळीं सदा ॥१॥
कांहीं व्हावें ऐसें नाहीं माझ्या जीवा ।
आणीक केशवा तुजविण ॥२॥
नलगे वैकुंठ मोक्ष सायुज्यता ।
सुख वाटे घेतां जन्म ऐसें ॥३॥
मृत्युलोकीं कोण धरील वासना ।
पावावया जनार्दना दुःख ॥४॥
तुका म्हणे तुझा दास ऐसें लोकीं ।
कांहीं सकळिकां कळों यावें ॥५॥
करित तपादि साधनें
करित तपादि साधनें ।
कोणी साधित गोरांजनें ॥१॥
आम्ही न वजों तया वाटां ।
नाचूं पंढरीबोहाटां ॥२॥
पावोत आत्मस्थिति ।
कोणी म्हणोत उत्तम मुक्ति ॥३॥
तुका म्हणे छंद ।
आम्हां हरिच्या दासां निंद्य ॥४॥
भक्तिप्रेमसुख नेणवे आणिकां
भक्तिप्रेमसुख नेणवे आणिकां ।
पंडित वाचका ज्ञानियांसी ॥१॥
आत्मनिष्ठ जरी झाले जीवन्मुक्त ।
तरी भक्तिसुख दुर्लभ त्या ॥२॥
तुका म्हणे कृपा करील नारायण ।
तरीच हें वर्म पडे ठायीं ॥३॥
प्रेम देवाचें देणें
प्रेम देवाचें देणें ।
देहभाव जाय जेणें ।
न धरावी मनें ।
शुद्धि देशकाळाची ॥१॥
मुक्त लज्जाविरहित ।
भाग्यवंत हरिभक्त ॥२॥
झाले वोंसंडत ।
नाम कीर्ति पवाडे ॥३॥
जोडी झाली अविनाश ।
जन्मोनि झाले हरिचे दास ।
त्यास नव्हे गर्भवास ॥४॥
सौरस परब्रह्मीं ।
हेचि वाहाती संकल्प ।
पुण्य प्रसंगाचें जप ।
तुका म्हणे पाप ।
गांठीं नाहीं हरिजना ॥५॥
नामपाठ मुक्ताफळांच्या ओवणी
नामपाठ मुक्ताफळांच्या ओवणी ।
हें सुख सगुणीं अभिनव ॥१॥
तरी आम्ही झालों उदास निर्गुणा ।
भक्तांचिया मना मोक्ष नव्हे ॥२॥
ध्यावें ध्यावें ऐसा ऐसें उरे भाव ।
काय ठाया ठाव पुरोनियां ॥३॥
तुका म्हणे आतां अमृतदान करा ।
म्हणोनि विश्वंभरा दिल्हें ऐसें ॥४॥
जंववरी नाहीं देखिली पंढरी
जंववरी नाहीं देखिली पंढरी ।
तंववरी थोरी वैकुंठींची ॥१॥
मोक्षसिद्धि तेथें हिंडे दारोदारीं ।
होऊनि कामारी दीनरूप ॥२॥
वृंदावन सडे चौकरंगमाळा ।
अभिनव सोहळा घरोघरीं ॥३॥
नामघोष कथा पुराण कीर्तनीं ।
ओविया कांडणीं पांडुरंग ॥४॥
सर्व सुख तेथें असे सर्वकाळ ।
ब्रह्म तें केवळ नांदतसे ॥५॥
तुका म्हणे जें न साधे सायासें ।
तें हें प्रत्यक्ष दिसे विटेवरी ॥६॥
आमुतें उचित हेचि उपकार
आमुतें उचित हेचि उपकार ।
आपुलाची भार घालूं तुज ॥१॥
भूक लागलिया भोजनाची आळी ।
पांघरूणें काळीं शीताचिया ॥२॥
जेणें कळे उठी मनाची आवडी ।
तेंचि मागों घडी आवडे तें ॥३॥
दुःख येऊं नेदी आपुलिया घरा ।
चक्र करी फेरा भोंवताला ॥४॥
तुका म्हणे नाहीं मुक्तींसवें चाड ।
हेंचि आम्हां गोड जन्म घेतां ॥५॥
सोळीव जें सुख अंत सुखाहूनी
सोळीव जें सुख अंत सुखाहूनी ।
उभें तें अंगणीं वैष्णवांच्या ॥१॥
वृंदावन सडे चौक रंगमाळा ।
नाचें तो सोहळा देखोनियां ॥२॥
भूषणमंडित सदा सर्वकाळ ।
मुद्रा आणि माळ तुळसी कंठीं ॥३॥
नामघोष मुखीं अमृताचें सार ।
मस्तक पवित्र सहित रजें ॥४॥
तुका म्हणे मोक्ष भक्तांचिया मना ।
नये वासना त्याची कधीं ॥५॥
एका हातीं टाळ एका हातीं चिपळिया
एका हातीं टाळ एका हातीं चिपळिया ।
घालिती हुमरी एक वाहताती टाळिया ॥१॥
मातले वैष्णव नरहरी नानाछंदें ।
नाहीं चाड मोक्षपदीं भजनीं आवडी ॥२॥
हांका आरोळिया गर्जित वाचे सुख सोहळे ।
जाय तें न कळे कैसा रजनी दिवस ॥३॥
तीर्थीं नाहीं चाड नलगे जावें वनांतरा ।
तुका म्हणे हरिहरासकळिव पृथ्वीवरी ॥४॥
तेथें सुखाची वसति
तेथें सुखाची वसति ।
गाती वैष्णव नाचती ।
दिंड्या पताका झळकती ।
गर्जती हरिनामें ॥१॥
दोष झालीं ये रे मारी ।
पळती भरल्या दिशा चारी ।
न येती माघारीं ।
नाहीं उरी परतावया ॥२॥
विसरोनि देहपणा ।
उभा पंढरीचा राणा ।
विटेवरी निर्गुणा ।
रूप धरिलें गोजिरें ॥३॥
पोट सेवितां न धाये ।
भूक भुकेलीच राहे ।
तुका म्हणे पाहे ।
कोण वास मुक्तीची ॥४॥
नको कांहीं पडों ग्रंथांचिये भरीं
नको कांहीं पडों ग्रंथांचिये भरीं ।
शीघ्र व्रत करी हेंचि एक ॥१॥
देवाचिया चाडें आठवावें देवा ।
ओस देहभावा पाडोनियां ॥२॥
साधनें घालितीं काळाचिये मुखीं ।
गर्भवास दुःखीं न चुकती ॥३॥
उधाराचा मोक्ष होय नव्हे ऐसा ।
पतनासी इच्छा आवश्यक ॥४॥
ऐकुनी पातली अंगसंगें जरा ।
आतां उजगरा कोठवरी ॥५॥
तुका म्हणे वारी नामासाठीं उडी ।
पांडुरंग थडी पाववील ॥६॥
नाम सांडोनि मुक्ति येणें
नाम सांडोनि मुक्ति येणें ।
ही तों लक्षणें अधमाचीं ॥१॥
आम्हां विष्णुदासां धर्म ।
नित्य नेम कथेचा ॥२॥
काय करूं त्या हरिप्राप्ति ।
वडील हांसती पूर्वज ॥३॥
निळा म्हणे करावी सेवा ।
आवडी देवा हे माझी ॥४॥
देवां कांहींच न येती
देवां कांहींच न येती ।
मुक्ति मुक्ति ऋद्धिसिद्धि ॥१॥
म्हणोनियां संकट थोर ।
वाटे दुस्तर मज यांचें ॥२॥
वैकुंठासी नेऊं म्हणती ।
चित्तीं तत्त्वतां ऐकोनि ॥३॥
निळा म्हणे रंगले रंगीं ।
माझिया निजांगीं विठ्ठलें ॥४॥
कोटी जन्म घेईन देवा
कोटी जन्म घेईन देवा ।
करीन सेवा तुमचीच ॥१॥
मुक्ति मुक्ति नका आड घालूं ।
संकट मज वाटे ॥२॥
काय करूं ते आत्मस्थिति ।
खंडन कीर्ती भजनाचें ॥३॥
निळा म्हणे राहों ठायीं ।
विश्वास पायीं तुमचिये ॥४॥
सांडुनि पंढरीची वारी
सांडुनि पंढरीची वारी ।
मोक्ष मागती ते भिकारी ॥१॥
वाटे वोंगळें निकें ।
सांडुनि कवण जाय निकें ॥२॥
जें येणें नामगोडी ।
तोचि कीर्ति चरफडी ॥३॥
आम्हां पंढरीचें लोटें ।
न पडतां वैकुंठींचें वाटे ॥४॥
क्षणी चांडाळ गर्भवासा ।
नामा म्हणे विष्णुदासा ॥५॥
मुक्ति मुक्ति मागों तुज
मुक्ति मुक्ति मागों तुज ।
तरी मज हांसती पूर्वज ॥१॥
मज प्रेम पाहिजे देवा ।
न मागें आन कांहीं केशवा ॥२॥
चाड धरिन ब्रह्मज्ञानां ।
तरी मज व्यर्थ गेली जननी ॥३॥
मोक्ष मागूं तुजप्रति ।
संत हळुवारें हांसती ॥४॥
होऊं इंद्राचा सांपडिता ।
हवें सांडिलें सर्वथा ॥५॥
नामा म्हणे तूं जाणसी ।
माझा भाव हृषीकेशी ॥६॥
मुक्तिपद मी गा अभिलाषीन चित्तीं
मुक्तिपद मी गा अभिलाषीन चित्तीं ।
क्षणीं अंतरती पाय तुझे ॥१॥
निर्वासना चित्तें भजन तुझें करितां ।
क्षणीं सायुज्यता देसी मज ॥२॥
मग मी काय करूं वैकुंठनायका ।
ऐसा प्रेमसुखा कोठें पाहें ॥३॥
ध्यान सुखें करूं पाहें हृदयकमळीं ।
पक्षिणी ऐसी आळी करिसी क्षणीं ॥४॥
संकल्पीं धांवें वाटे चरणांजवळीं ।
विकल्पराजाळीं क्षणीं देसी ॥५॥
नामा म्हणे आतां कांहींच मी न करीं ।
मज होत कोटीवरी गर्भवास ॥६॥
नलगे तुझी मुक्ति नलगे तुझी भक्ति
नलगे तुझी मुक्ति नलगे तुझी भक्ति ।
मज आहे विश्रांति वेगळीच ॥१॥
माझें मज कळलें माझें मज कळलें ।
माझें मज कळलें प्रेमसुख ॥२॥
न करीं तुझें ध्यान नलगे ब्रह्मज्ञान ।
माझी आहे खूण वेगळीच ॥३॥
न करीं तुझी स्तुती न वाखाणीं कीर्ति ।
धरितों हे युक्ति वेगळीच ॥४॥
न करीं काया-क्लेश इंद्रियां निरोध ।
मज आहे बोध वेगळाचि ॥५॥
नामा म्हणे नाम गाईन निर्विकल्प ।
येसी आपोआप गिंवसीत ॥६॥
तुझे चरण देखोनि हरली भवव्यथा
तुझे चरण देखोनि हरली भवव्यथा ।
पुढती एक चिंता वाटे थोर ॥१॥
क्षणीं मज मुक्ति देसी पांडुरंगा ।
मग मी संतसंग कोठें पाहें ॥२॥
पंढरीचा आनंद हा सुख सोहळा ।
कवणाचिया डोळां पाहें देवा ॥३॥
मग हरिकथा अमृत संजीवनी ।
कवणाच्या श्रवणीं ऐकें देवा ॥४॥
म्हणोनि माझ्या जीवा वाटे जडभारी ।
उदास मुखरीं करिसी क्षणीं ॥५॥
नामा म्हणे मज तुझी चरणसेवा ।
जन्मोजन्मीं देवा द्यावी मज ॥६॥
पंढरीचें सुख जिहीं अनुभविलें
पंढरीचें सुख जिहीं अनुभविलें ।
भावें अनुसरले विठ्ठल पायीं ॥१॥
काया वाचा मन रंगले चरणीं ।
धरियेला मनीं पांडुरंग ॥२॥
नामाचेनि बळें उडविलीं साधनें ।
तोडिलीं बंधनें संसाराचीं ॥३॥
मुक्तिपद कोणी नेघे फुकासाठीं ।
हिंडे वाळवंटी दीनरूप ॥४॥
योगियांचें घर रिघे काकुळती ।
अहंकारिलें संतीं म्हणोनियां ॥५॥
दोन्ही कर जोडुनी मोक्ष पाहे वास ।
म्हणे होईन दास हरिदासांचा ॥६॥
तंव ते तुच्छ करोनि न पाहती दृष्टी ।
आर्पांगिलें शेवटीं ब्रह्मज्ञानीं ॥७॥
अष्टमहासिद्धि म्हणती करुणा गाती ।
यांचें काकुळती कवणालागीं ॥८॥
मोक्ष मुक्ति जिहीं हाणितल्या पायीं ।
आसक्ती ते सोपी काय धरिती ॥९॥
ऐसें भक्तराज देवां वंध झाले ।
ते एक राज्य केलें पुंडलिकें ॥१०॥
हेंचि निर्धार नामा नाचें महाद्वारीं ।
कीर्ति चराचरीं वर्णितसे ॥११॥
निवळोण करूं पंढरीच्या सुखा
निवळोण करूं पंढरीच्या सुखा ।
आणीक पुंडलीका मायबापा ॥१॥
पाहतां भूमंडळीं नाहीं आणीक रे ।
पांडुरंग क्षेत्र वांचोनियां ॥२॥
अणिमादिसिद्धि भक्तांचिये द्वारीं ।
होऊनि कामारी वोंगळती ॥३॥
परलोकीं येती पतितीं मागुतें ।
सर्व सुख तेथें भोगावया ॥४॥
मुक्तिपद कोणी नघे फुकासाठीं ।
हिंडे वाळवंटी दीनरूप ॥५॥
भक्तांचिया पायां पडतो पुढती पुढती ।
मज करा सांगाती मोक्ष म्हणे ॥६॥
सत्यलोकीं जया सुखाची शिराणी ।
तें आम्हां अनुदिनीं प्रत्यक्ष दिसे ॥७॥
वंदीजना नामा उभा महाद्वारीं ।
कीर्ति चराचरीं वर्णितसे ॥८॥
कृपा करोनि त्वां मज प्रसन्न व्हावें
कृपा करोनि त्वां मज प्रसन्न व्हावें ।
आणि ह्या मागावें बुद्धि ज्ञान ॥१॥
ऐसी भुली मज न घालीं पांडुरंगा ।
विघड सत्संगा न करीं मज ॥२॥
मोक्षासाठीं साधन एक ती उपाधि ।
दासत्वेनि बुद्धि भंग केलें ॥३॥
एक पुत्र कळत्र राज्याचा संभ्रम ।
न देखोनि दुर्गम श्रम केला ॥४॥
नामा म्हणे तुझ्या प्रेमालागीं भक्ति ।
घेतली म्यां हातीं जन्ममरण ॥५॥
पंढरीची वारी जयाचिये कुळीं
पंढरीची वारी जयाचिये कुळीं ।
त्याची पायधुळी लागो मज ॥१॥
तेणें त्रिभुवनीं होईन सरता ।
नलगे पुरुषार्थां मुक्ति चारी ॥२॥
नामाची आवडी प्रेमाचा जिव्हाळा ।
क्षण जीवावेगळा न करी त्यासी ॥३॥
नामा म्हणे माझा सोयरा जिव्हाळा ।
सदा पांडुरंग तयाजवळीं ॥४॥
जन्मजन्मांतरीं असेल सामग्री
जन्मजन्मांतरीं असेल सामग्री ।
तरीच नाम ये जिव्हाग्रीं श्रीरामाचें ॥१॥
कर जोडुनी दोन्ही मोक्ष पाहे वास ।
म्हणे होईन दास हरिदासांचा ॥२॥
तरी ते तुच्छ करूनी न पाहती दृष्टी ।
आर्पांगिलें शेवटीं ब्रह्मज्ञानीं ॥३॥
नामाचेनि बळें उडविलीं साधनें ।
तोडिलीं बंधनें संसाराचीं ॥४॥
मुक्तिपद कोणी न घेती फुकासाठीं ।
हिंडे वाळवंटी दीनरूप ॥५॥
योगियांचें घर रिघे काकुळती ।
अहंकारिलें संतीं म्हणोनियां ॥६॥
रिद्धिसिद्धि म्हणती आमुची करुणा गाती ।
यांचें काकुळती कवणालागीं ॥७॥
मोक्ष मुक्ति जिहीं हाणितल्या लाथीं ।
ते काय धरिती आसक्ती सोय ॥८॥
ऐसें सर्व देवां श्रीदेवेत पूज्य ।
केलें एक राज्य पुंडलिकें ॥९॥
हेंचि निर्धार नामा नाचे महाद्वारीं ।
मुखीं निरंतरीं नामघोष ॥१०॥
बांधोनियां हात गयावळ मारिती
बांधोनियां हात गयावळ मारिती ।
दंड ते करिती मोक्षासाठीं ॥१॥
गेले ते पितर मोक्षालागीं तुझे ।
आतां देईं माझें दक्षिणेसी ॥२॥
बापुडें कैसें बोंडिती मिशी दाढी ।
मग दक्षिणा हिरडी खातसे हे ॥३॥
फार काय सांगों मेल्याविण मुक्ति ।
नाहीं तें वांछिती स्वमुख ॥४॥
अनंत जन्म मृत्यू होतां जैसें दुःख ।
त्याहूनि अशेष आहे तेथें ॥५॥
गांधवळें जन धांवें आटाआटी ।
सोडोनियां कोटी अनंतपद ॥६॥
नलगे गाळावें नलगे तळावें ।
नलगे मरावें मुक्तीसाठीं ॥७॥
मुक्ति लागे पायां जाउनीया पाहे ।
जीव जातां देह जगीं नाहीं ॥८॥
गर्भवासा भीती ते आंधळे जन
गर्भवासा भीती ते आंधळे जन ।
मुक्तिसी कारण नाहीं आम्हां ॥१॥
गर्भवास झालिया संतसेवा घडती ।
मुक्त झालिया न कळे भगवद्भक्ति ॥२॥
आम्ही सुखें गर्भवास घेऊं इच्छा ।
मुक्तीचिया मस्तका पाय देऊं ॥३॥
एका जनार्दनीं गर्भवास सोसू ।
संतांचा सोहळा हातीं लागे ॥४॥
मुक्ति मुक्तीचें सांकडें नाहीं विष्णुदासां
मुक्ति मुक्तीचें सांकडें नाहीं विष्णुदासां ।
प्रपंचाची आशा मा तेथें कैंची ॥१॥
वैकुंठ कैलास अमरपदें तिन्हीं ।
तुच्छवत् मनीं मानिताती ॥२॥
राज्य भोग संपत्ती धन मान ।
विष्ठे ते समान ज्ञानसूर ॥३॥
मा ब्रह्मज्ञान तेथें कोण पुसे तत्त्वतां ।
घर रिघोनि सायुज्यता येत असे ॥४॥
एका जनार्दनीं नामाची प्रौढी ।
ऋद्धि सिद्धि दडी घरीं देती ॥५॥
सुटलों म्हणतां बांधला होता
सुटलों म्हणतां बांधला होता ।
मुक्त म्हणे त्याचें अंगीं ये बद्धता ॥१॥
बद्धता नाहीं जेथें मुक्त ते काई ।
शांती ते ठायीं झोंबतसे ॥२॥
स्वप्नींचेनी सुखें सुखासनीं बैसे ।
जागा झालिया कांहींच नसे ॥३॥
एका जनार्दनीं एकपणा तुटी ।
बद्धमोक्षाची तेथें वार्ताहि तुटी ॥४॥
ऐसें सुख कोठें आहे
ऐसें सुख कोठें आहे ।
भजन सांडोनि करिशी काय ॥१॥
सांडोनि भजनाचा प्रेमा ।
मुक्ति मागसी अधमा ॥२॥
सांडोनियां संतसंगा ।
काय मुक्ति ते अभंगा ॥३॥
एका जनार्दनीं मुक्ति ।
भजन केलिया दासी होती ॥४॥
वारंवार जन्म घेऊं
वारंवार जन्म घेऊं ।
परी पाहीं पंढरपूर ॥१॥
दुजें मागणें नाहीं देवा ।
करूं सेवा वैष्णवांची ॥२॥
न मागों मुक्ति आणि मुक्ति ।
ती फजिती कोण सोसी ॥३॥
एका जनार्दनीं मागे ।
कीर्तन रंगीं रंगवा वेगें ॥४॥
निवळोण करूं पंढरीच्या सुखा
निवळोण करूं पंढरीच्या सुखा ।
आणीक पुंडलिका भाकराया ॥१॥
परलोकींचे येती पतितोनि मागुती ।
सर्व सुख येथें पहावया ॥२॥
अष्टमहासिद्धि जयाचिये द्वारीं ।
होऊनि कामारी वोंगळती ॥३॥
मुक्तिपद देवां न ये फुकासाठीं ।
ते हिंडे वाळवंटी दीनरूप ॥४॥
एका जनार्दनीं करि निवळोण ।
विटेसहित चरण ओवाळावे ॥५॥
माझें मन राहो तुझे पायीं
माझें मन राहो तुझे पायीं ।
वास पंढरीचा देई ॥१॥
जन्म देशीं भलते परी ।
वाचे राम विठ्ठल हरी ॥२॥
जन्मासी या भिणें ।
हें तों आम्हां लाजिरवाणें ॥३॥
मोक्ष मुक्तीचे देवा ।
नको गोड तया ठावा ॥४॥
म्हणे जनार्दनीं एका ।
संतसंग द्यावा निकां ॥५॥
वेद तो कलिपक शास्त्र तें आणिक
वेद तो कलिपक शास्त्र तें आणिक ।
पुराण सकळीक वाचककवि ॥१॥
वाउलीं तो जीव रुद्रपति तो शिव ।
मिथ्याचि हें भाव जग सर्व ॥२॥
येथें कैंचा मुक्त मुळींच नाहीं बद्ध ।
सर्वाहि अबद्ध दिसे जें कां ॥३॥
एका जनार्दनीं ऐसी याची खूण ।
जाणे तोचि धन्य गुरुपुत्र ॥४॥
गुरुत्व हृन्मंतादि आपण
गुरुत्व हृन्मंतादि आपण ।
समोरा येत जगजीवन ॥१॥
आवडी कीर्तनीं ऐसी ।
लक्ष्मी तेथें प्रत्यक्ष दासी ॥२॥
मोक्षादिकां नव्हे वाड ।
याचा कोण वाहे काबाड ॥३॥
एका जनार्दनीं गुरुकृपा ।
उघडा कीर्तनीं रंगला ॥४॥
मोक्ष मेल्यापाठीं आम्हांसी होईल
मोक्ष मेल्यापाठीं आम्हांसी होईल ।
ऐसें जे म्हणतील अतिमूर्ख ॥१॥
दीप गेल्यावरी कैंचा जी प्रकाश ।
ज्ञाता ज्ञाती त्यास कासयाची ॥२॥
जंववरी देह आहे तंववरी साधन ।
करुनियां ज्ञान सिद्ध करा ॥३॥
गृह दग्ध न होतां सिंपिजे उदक ।
शेखीं तो निरर्थक काय कीजे ॥४॥
आहे मी हा कोण करावा विचार ।
म्हणे ज्ञानेश्वर निवृत्तीचा ॥५॥
मुक्तपणें क्रीड वांझोनियां द्विजा
मुक्तपणें क्रीड वांझोनियां द्विजा ।
नेणती तें बीज केशव हरी ॥१॥
ज्याचेनि सुकृता सहजी पैं मुक्त ।
करुनियां रत न सेविती ॥२॥
वेदां बोलियेलें ब्रह्मरूप भावें ।
सदा मुक्त व्हावें अरे जना ॥३॥
मुक्ताई मुक्त हरिनाम सेवित ।
अवघेचि मुक्त सेवितां हरी ॥४॥
स्वर्गींचें अमर मागताती देवा
स्वर्गींचें अमर मागताती देवा ।
संतांची सेवा करावया ॥१॥
पंढरीचें सुख देखोनि नयनीं ।
करिती विनवणी जोडुनी हात ॥२॥
चारी मुक्ति तेथें हिंडती दीनरूप ।
येऊं नेदी समीप कोणी तया ॥३॥
भिकारिनी तया घालिती बाहेरीं ।
मागुती पायांवरी लोळताती ॥४॥
वैष्णवां शरण येती काकुळती ।
आमुची ती गती काय सांगा ॥५॥
या सुखाचा थेंबुटा न मिळे ब्रह्मादिकां ।
तेथें सेना देखा सरता झाला ॥६॥
न लगे मुक्ति मुक्ति वैकुंठींचा वास
न लगे मुक्ति मुक्ति वैकुंठींचा वास ।
सुखें पंढरीस राहीन देवा ॥१॥
आणिक सांकडें पडोत मातापरी ।
परी मी पंढरी सोडोनि न वजें कोठें ॥२॥
खावयासी जरी न मिळेचि अन्न ।
उदक सेवीन क्षणवरी ॥३॥
कोणी निंदो कोणी म्हणोत कां वंदा ।
जेणें नव्हे पीडा भजनासी ॥४॥
चोखा म्हणे मज आहे हेंच सुख ।
आणीक ठायीं दुःख नानापरीचें ॥५॥
अवीट हें क्षीर हरिकथा माउली
अवीट हें क्षीर हरिकथा माउली ।
सेवितां सेविली वैष्णवजनीं ॥१॥
अमृत राहिलें लाजोनि माघारें ।
येणें रसें थोरें ब्रह्मानंदें ॥२॥
पतित पातकी पावन पंगती ।
चतुर्भुज होती देवाऐसे ॥३॥
सर्व सुखें तया मोहोरती ठाया ।
जेथें दाटणी या वैष्णवांची ॥४॥
निर्गुण हें सांग धरिलें गुणवंता ।
धरुनियां प्रीति गाये नाचे ॥५॥
तुका म्हणे केली साधन गाळणी ।
सुलभ कीर्तनीं होऊनि ठेला ॥६॥
कीर्तन चांगा कीर्तन चांगा
कीर्तन चांगा कीर्तन चांगा ।
होय अंग हरिरूप ॥१॥
प्रेमछंदें नाचें डोले ।
हरपले देहभाव ॥२॥
एकदेशीं जीवनकळा ।
हा सकळां सोयरा ॥३॥
तुका म्हणे उरला देवा ।
गेल्या भेवा त्या काळें ॥४॥
कीर्तनाच्या सुखें सुखी होय देव
कीर्तनाच्या सुखें सुखी होय देव ।
पंढरीचा राव संगीं आहे ॥१॥
भक्त जाय सदा हरिकीर्ति गात ।
त्यासवें अनंत हिंडतसे ॥२॥
त्रैलोक्य भ्रमण करित नारद ।
त्यासवें गोविंद फिरतसे ॥३॥
नारद मंजुळ सुस्वरें गीत गाये ।
मागें चालताहे संगे हरि ॥४॥
तुका म्हणे त्याला गोडी कीर्तनाची ।
नाहीं आणिकांची प्रीति ऐसी ॥५॥
निजल्याने गातां उभा नारायण
निजल्याने गातां उभा नारायण ।
बैसल्या कीर्तन करितां डोले ॥१॥
उभा राहोनियां मुखीं नाम वदे ।
नाचे हा गोविंद नाना छंदें ॥२॥
मार्गीं चालतां मुखीं नाम धणी ।
उभा चक्रपाणी मागेंपुढें ॥३॥
तुका म्हणे यासी कीर्तनाची गोडी ।
प्रेमे घाली उडी नामासाठीं ॥४॥
प्रेम अमृताची धार
प्रेम अमृताची धार ।
वाहे देवासी समोर ॥१॥
उभें वाहोनि हरिकथा ।
सुखटाकणी सकळां तीर्थां ॥२॥
शिवाचें जीवन ।
जाळी महादोष कीर्तन ॥३॥
तुका म्हणे हरि ।
इच्छी स्तुती वाणी थोरी ॥४॥
कथा देवाचें ध्यान कथा साधन मंडण
कथा देवाचें ध्यान कथा साधन मंडण ।
कथेऐसें पुण्य आणीक नाहीं सर्वथा ॥१॥
ऐसा साच खरा भावो ।
कथेमाजीं उभा देव ॥२॥
मंत्र स्वरूप जना उच्चारितां वाचे मना ।
म्हणतां नारायण क्षणें जळती महादोष ॥३॥
भावें करितां कीर्तन तरे तारी आणीक जन ।
भेटे नारायण संदेह नाहीं म्हणे तुका ॥४॥
न गमे क्षण एक वैकुंठीं श्रीरंगासीं विश्रांति
न गमे क्षण एक वैकुंठीं श्रीरंगासीं विश्रांति ।
जाय तेथें हाटीं वैष्णवांची धांवती ॥१॥
भाविक हे माझे भोळे गुणानें आवडे तयांचे नाम घेतां तयांसी ॥२॥
जो नावडे कर्मकपटी ।
वर्म दावी होतों ॥३॥
म्हणतां वाचे हरी ।
रामकृष्ण गोविंदा ॥४॥
चोखा भुवनांचा पवित्रा ।
चित्त प्रेम दोहींची ॥५॥
जया रूप ना आकार ।
धरी नाना अवतार ॥६॥
घेतलीं हजार ।
नावें ठेवुनि आपणां ॥७॥
ऐसा भक्तांचा ऋणी ।
पाहतां आगमीं पुराणीं ॥८॥
नाहीं तुका म्हणे ध्यानीं ।
तो कीर्तनीं नाचतसे ॥९॥
न लाहिजे जपें न लाहिजे तपें
न लाहिजे जपें न लाहिजे तपें ।
आम्हांसीं हें सोपें गीतां गातां ॥१॥
न करितां ध्यान न करितां धारणा ।
तो नाचे कीर्तनामाजीं हरी ॥२॥
जयासी नाहीं रूप आणि आकार ।
तोचि कटी कर उभा विटे ॥३॥
अनंत ब्रह्मांडें जयाचिया पोटीं ।
तो आम्हां संपुष्टीं भक्तिभावें ॥४॥
तुका म्हणे वर्म जाणती लडिवाळें ।
जे होती निर्मळें अंतर्बाहीं ॥५॥
कथा त्रिवेणी संगम
कथा त्रिवेणी संगम ।
देव भक्त आणि नाम ।
तेथींचें उत्तम ।
चरणरज वंदितों ॥१॥
जळती दोषांचे डोंगर ।
शुद्ध होती नारी नर ।
गाती ऐकती सादर ।
जे पवित्र हरिकथा ॥२॥
तीर्थें तया ठायां ।
येती पुनित व्हावया ।
पर्वकाळ पायां ।
तळीं वसे वैष्णवां ॥३॥
अद्भुत हा महिमा ।
नाहीं द्यावया उपमा ।
तुका म्हणे ब्रह्मा ।
नेणे वर्णूं या सुखा ॥४॥
कथा दुःख हरी कथा मुक्त करी
कथा दुःख हरी कथा मुक्त करी ।
कथा याचि बरी विठोबाची ॥१॥
कथा पाप नासी उद्धरिले दोषी ।
समाधि कथेसी मूढजना ॥२॥
कथा तप ध्यान कथा अनुष्ठान ।
अमृत हें पान हरिकथा ॥३॥
कथा मंत्रजप कथा हरी ताप ।
कथा काळीं कांप कळिकाळासी ॥४॥
तुका म्हणे कथा देवाचें ध्यान ।
समाधि लागोन उभा तेथें ॥५॥
कथा हें भूषण जनांमध्ये सार
कथा हें भूषण जनांमध्ये सार ।
तरले अपार बहुत येणें ॥१॥
नीचियें कुळींचा उंच वंध होय ।
हरिचे जो गाय गुणानुवाद ॥२॥
देव त्याचीं मस्तकीं वंदी पायधुळी ।
दीप जाला कुळीं वंशामध्यें ॥३॥
त्याची निंदा करी त्याची कुळ वाणी ।
मुख संवरणी रजकाची ॥४॥
तुका म्हणे नाहीं जीविका व्यापार ।
विठ्ठलाचें सार नाम ध्यावें ॥५॥
नामाचें चिंतन प्रगट पसारा
नामाचें चिंतन प्रगट पसारा ।
अजाड तें करा जैसें तैसें ॥१॥
सोडवील माझा स्वामी निश्चयेंसीं ।
प्रतिज्ञा हे केली आम्हां ॥२॥
गुणदोष नाहीं पाहात कीर्तनीं ।
प्रेमे चक्रपाणी उभय होय ॥३॥
तुका म्हणे कंठ दाटतो प्रपंच ।
रोकडें रोमांच दंडतसे ॥४॥
टाळघोळ सुख नामाचा गजर
टाळघोळ सुख नामाचा गजर ।
घोषें जयजयकार ब्रह्मानंदें ॥१॥
गरुडटके दिंडी पताकांचे भार ।
आनंद अपार ब्रह्मादिकां ॥२॥
आनंदें वैष्णव जाती लोटांगणीं ।
एक एकाहूनि भद्रजाती ॥३॥
तेणें सुखें सुटे पाषाणा पाझर ।
नष्ट खळ नर शुद्ध होती ॥४॥
तुका म्हणे सोपें वैकुंठासी जातां ।
रामकृष्ण कथा हेचि वाट ॥५॥
सांगतां दुर्जन ज्ञानाचिया गोष्टी
सांगतां दुर्जन ज्ञानाचिया गोष्टी ।
अनुभव तो पोटीं कैंचा घडे ॥१॥
भजनाचें सोंग जगा परिहार ।
नेणतां सादर चित्त करूं ॥२॥
नाइकावे कानीं साधन उगवण ।
ऐकतां गाये हरिचें गीत ॥३॥
नव्हे आरण्यक जावयाची घना ।
येथ काममना हरिकथेचा ॥४॥
काळाचिया साधना कोंगा अंगीं बळ ।
चित्ताचा मंगळ अमृतपूर ॥५॥
तुका म्हणे आम्ही केलों भांडवलें ।
विभागासी मुलें भोळीं येथें ॥६॥
सोपें वर्म आम्हां सांगितलें संतीं
सोपें वर्म आम्हां सांगितलें संतीं ।
टाळ दिंडी हातीं घेउनि नाचा ॥१॥
समाधीचें सुख सांडा ओवाळुनी ।
ऐसा या कीर्तनीं ब्रह्मरस ॥२॥
पुढती घडे चलतें सेवन आंगळें ।
भक्तिभाग्यबळें निर्भरता ॥३॥
उपजोनि नये संदेह चित्तासी ।
मुक्ति चारी दासी हरिदासांच्या ॥४॥
तुका म्हणे मन पावोनि विश्रांति ।
त्रिविध नासती ताप क्षणें ॥५॥
काय ते विरक्ति न कळेचि आम्हां
काय ते विरक्ति न कळेचि आम्हां ।
जाणों एकां नामा विठोबाच्या ॥१॥
नाचेन मी सुखें वैष्णवांचे मेळीं ।
दिंडी टाळ घोळी आनंदें या ॥२॥
शांति क्षमा दया तें मी काय जाणों ।
विठ्ठल कीर्तनीं वांटोनियां ॥३॥
कासया उदास होऊं देहावरी ।
अमृतसागरीं बुडोनियां ॥४॥
कासया एकांत सेवूं तया वना ।
आनंदें या जनामाजीं असों ॥५॥
तुका म्हणे आम्हां आहे भरंवसा ।
विठ्ठल सरिसा चालतसे ॥६॥
संसाराचें अंगीं अवघेंचि व्यसनें
संसाराचें अंगीं अवघेंचि व्यसनें ।
आम्ही या कीर्तनें शुद्ध झालों ॥१॥
आतां हें सांवळें जाळूं त्रिभुवन ।
विषम घोऊन सांडियेलें ॥२॥
ब्रह्मपुरीं वास करणें अखंड ।
न देखिजे तोंड विटाळाचें ॥३॥
तुका म्हणे आम्हां एकांताचा वास ।
ब्रह्मीं ब्रह्मरस सेवूं सदा ॥४॥
स्वर्गींचें अमर इच्छिताती देवा
स्वर्गींचें अमर इच्छिताती देवा ।
मृत्युलोकीं व्हावा जन्म आम्हां ॥१॥
नारायण नामें होऊं जीवन्मुक्त ।
कीर्तनीं अनंत गाऊं गीतें ॥२॥
वैकुंठींचें जन सदा चिंतिताती ।
कई येथें येती हरिचे दास ॥३॥
यमधर्म वाट पाहे निरंतर ।
जोडोनियां कर तिष्ठतसे ॥४॥
तुका म्हणे पावावया पैलपार ।
नाममंत्र सार भाविकांसी ॥५॥
करूं याची कथा नामाचा गजर
करूं याची कथा नामाचा गजर ।
आम्हां संसार काय करी ॥१॥
म्हणवूं हरिचे दास लेऊं तीं भूषणें ।
कांपे तया येणें कळिकाळ ॥२॥
आशा भय लाज आड नये चिंता ।
ऐसी तया सत्ता समर्थाची ॥३॥
तुका म्हणे करूं ऐसियाचा संग ।
जेणें नव्हे भंग चिंतनाचा ॥४॥
घोरवीण टाळ ब्रह्मांडाच्या हातीं
घोरवीण टाळ ब्रह्मांडाच्या हातीं ।
मुक्तां आत्मस्थिति सांडवीत ॥१॥
ब्रह्म भूतकाया होतसे कीर्तनीं ।
भाग्य तरी ऋणी होणें ऐसा ॥२॥
तीर्थें श्रमकारीं आणोनि आळस ।
करूं स्वर्गवास कीर्तन भोग ॥३॥
सांडवील तपोनिधां अभिमान ।
यज्ञ आणि दान लाजवीन ॥४॥
भक्तिमार्गप्रेमा साधीन पुरुषार्थ ।
ब्रह्मींंचा जो अर्थ निजडेहा ॥५॥
फुकट म्हणविन इहलोकीं लोकां ।
भाग्यें आम्ही तुका देखियेला ॥६॥
सांहूंनी कीर्तन न करी आणीक काज
सांहूंनी कीर्तन न करी आणीक काज ।
नाचेन निर्लज्ज तुझ्या रंगीं ॥१॥
आवडीचें आर्त पुरवीं पंढरीराया ।
शरण तुझ्या पायां याचिलागीं ॥२॥
टाळी वाजवुनियां विठ्ठल म्हणेन ।
तेणें निवारीन भवश्रम ॥३॥
तुका म्हणे देवा उपदेशाचें आम्हां ।
ध्यावें निजधामा आपुलिया ॥४॥
लटिकें तें ज्ञान लटिकें तें ध्यान
लटिकें तें ज्ञान लटिकें तें ध्यान ।
जरी हरिकीर्तन प्रिय नाहीं ॥१॥
लटिकेंचि श्रम घातलें दुकान ।
वाचाळिलें जन पोटासाठीं ॥२॥
लटिकेंचि वेदपारायण ।
जरी नाहीं तो सुकृत प्रेममय ॥३॥
लटिकें तें तप लटिका तो जप ।
आळस निद्रा झोंप कथाकाळीं ॥४॥
नाम आवडे तो करील बोहरी ।
नाहीं त्याची खरी चित्तशुद्धि ॥५॥
तुका म्हणे ऐसीं गर्जतीं पुराणें ।
शिष्टांचीं वचनें मागिलाहीं ॥६॥
नमस्कार कीर्तनरंगा
नमस्कार कीर्तनरंगा ।
संत श्रोते भाविक लिंगा ॥१॥
प्रेम चढो माझिया अंगा ।
देह निःसंग होवोनियां ॥२॥
आरंभीं नमितों देवता ।
कुळींचे कुळस्वामिणी आतां ।
मुख्य सद्गुरु तो दाता ।
चरणीं माथां जयाच्या ॥३॥
चढा विनायक मारुती ।
बाहेरीं हरिदासाच्या मूर्ती ।
ब्रह्मरूप ब्रह्मींच्या मूर्ती ।
आदि शक्ति आदि माया ॥४॥
चौरांयच माझ्या गणपती ।
राधाई रुक्मिणी सरस्वती ।
गौरवाच बलभीम मारुती ।
अगाध कीर्ति जयाची ॥५॥
सांवता माझा काळभैरव ।
उद्धव चिरंजिव करीं ।
पोटीं सांठविला हरी ।
निजनिश्चयें ॥६॥
आदिनाथ निवृत्तिनाथ ।
ज्ञानराज महाविष्णूची ज्योत ।
सोपान ब्रह्मरूप मूर्ती ।
आदिशक्ति मुक्ताई ॥७॥
नवविधभक्ति नवविधरत्न ।
आरंभीं करितों स्तवन ।
तुका म्हणे आलों शरण ।
करितों नमन सेवेशीं ॥८॥
बोलाचें गौरव
बोलाचें गौरव ।
नव्हे माझा हा अनुभव ॥१॥
माझी हरिकथा माउली ।
नव्हे आणिकांसी पांगिली ॥२॥
व्याघ्रीं वाघिणिलें ।
निजपदीं निजविलें ॥३॥
दाटली वोंसंडे ।
त्रिभुवन ब्रह्मरसें ॥४॥
विष्णु जोडी कर ।
माथां रज वंदी हर ॥५॥
तुका म्हणे बळ ।
तोडीन हा कळिकाळ ॥६॥
हरिकथेची आवडी देवा
हरिकथेची आवडी देवा ।
करितों सेवा दासांची ॥१॥
म्हणोनियां हिंडे मार्गे मागें ।
धरुनी आंगें घालितसे ॥२॥
निर्लज्ज भोजें नाचत रंगीं ।
भरतें अंगीं प्रेमाचें ॥३॥
तुका म्हणे विकले देवें ।
आपणां भावें संवसाटीं ॥४॥
आनंदें कीर्तन कथा करी घोष
आनंदें कीर्तन कथा करी घोष ।
आवडीचा रस प्रेमसुखें ॥१॥
मज या आवडे वैष्णवांचा संग ।
तेथें नाहीं लाग कळिकाळा ॥२॥
सकळ मंत्र यांचे बैसलासे निका ।
रामकृष्ण ऐसा नारायण ॥३॥
उच्चारितां दुजें वाटे मज लाज ।
उपदेशें काज आणीक नाहीं ॥४॥
तुका म्हणे तया नरक न चुकती ।
सोपडले हातीं यमाचिया ॥५॥
धीर तो कारण
धीर तो कारण ।
साह्य होतों नारायण ।
नेदी होऊं शीण ।
वाहे चिंता दासांची ॥१॥
मुखें करावें कीर्तन ।
हर्षें गावें हरिचे गुण ।
वारी सुदर्शन ।
आपणचि कळिकाळ ॥२॥
जीव वेंची माता ।
बाळा जडभारी होतां ।
तो तो नव्हे दाता ।
प्राकृत यांसारिखा ॥३॥
हें तों माझ्या अनुभवें ।
अनुभवा आलें जीवें ।
तुका म्हणे सत्य व्हावें ।
आहाच नव्हे कारणा ॥४॥
कथाकाळींची मर्यादा सांगतों ते भावें वंदा
कथाकाळींची मर्यादा सांगतों ते भावें वंदा ।
प्रीतिनें गोविंदा हेचि एक आवडे ॥१॥
टाळ वाद्य नृत्य गीत अंतःकरणें प्रेमभरित ।
वाणितां तो कीर्ति तद्रूपावें व्हावें ॥२॥
नये आळसें मोडूं अंग कथेमाजीं कथाच हुंग ।
हेळणेचा रंग दावी तो चांडाळ ॥३॥
तोंडी विडा माने ताठ थोरपणें घाली गांठ ।
चित्त नेदी नामपाठ गोष्ट लावी तो चांडाळ ॥४॥
कथा इच्छी मान दावुनियां थोरपण ।
रजा संकोचून लुगडी सांवरी तो चांडाळ ॥५॥
आपण बैसे बाजेवरी सामान्य हरिच्या दासां घरी ।
तरी तो मूर्खावरी बाहिजे निश्चयेंसीं ॥६॥
येतां न करी नमस्कार कर जोडोनियां न म्हणतां थोर ।
आणिकां भेटी तो चांडाळ ॥७॥
तुका विनवी जना कथें नाणावें अवगुणा ।
करा नारायणा ऋणी समर्पक भावें ॥८॥
साता दिवसांचा जरी झाला उपवासी
साता दिवसांचा जरी झाला उपवासी ।
तरी कीर्तनासी टाकूं नये ॥१॥
फुटो हे मस्तक तुटो हें शरीर ।
नामाचा गजर सोडूं नये ॥२॥
शरीराचे होत दोनी तेही भाग ।
परी कीर्तनाचा रंग सोडूं नये ॥३॥
तुका म्हणे ऐसा नामीं ज्या निर्धार ।
तेथें निरंतर देव असे ॥४॥
हरिकथा नाहीं
हरिकथा नाहीं ।
विश्वास ज्याचे ठायीं ॥१॥
त्याची वाणी अमंगळ ।
कान उघडूं नये वेळ ॥२॥
सांडुनी हा रस ।
करिती आणीक सायास ॥३॥
तुका म्हणे पिसीं ।
वांचा गेलीं किती ऐसीं ॥४॥
त्या हरिदासांची भेटी होतां
त्या हरिदासांची भेटी होतां ।
नर्का उभयतांसीं जातां ॥१॥
मातापितरें थेरें कन्या ।
माउ घेतां न लाजे ॥२॥
देतां येतो नर्कद्वारीं ।
उभयतांसीं संखच ॥३॥
तुका म्हणे नर्कसांठा ।
जाती हांव धरुनी ॥४॥
कथा करोनीयां द्रव्य देती घेती
कथा करोनीयां द्रव्य देती घेती ।
तया अधोगती नरकवास ॥१॥
रवरव कुंभपाक भोगिती यातना ।
नये नारायणा करुणा त्यांची ॥२॥
असिखड्गधारा छेदिती सर्वांगा ।
तप्तभूमि अंगा लोळविती ॥३॥
तुका म्हणे तया नरक न चुकती ।
सोपडले हातीं यमाचिया ॥४॥
गायत्री विकून पोट जे जाळिती
गायत्री विकून पोट जे जाळिती ।
तया होय गती यमलोकीं ॥१॥
कन्येचा जे नर करिती विकरा ।
ते जाती अघोरा नरकपाता ॥२॥
नाम गाउनियां द्रव्य जे मागती ।
नेणों तया गती कैसी होय ॥३॥
कैसें होय त्यांचे तेच हो जाणती ।
आम्हांसी संगती नलगे त्यांची ॥४॥
आमुचा सांगाती आहे तो श्रीहरी ।
नलगे दुराचारी तुका म्हणे ॥५॥
कथा करोनीयां मोल ज्यापें घेती
कथा करोनीयां मोल ज्यापें घेती ।
तेही दोघे जाती नरकामध्यें ॥१॥
ब्रह्म पूर्ण कथा ब्रह्म पूर्ण कर्ता ।
अखंडित स्मरा रामनाम ॥२॥
मधुर वाणीच्या नका पडों भरीं ।
जाळ यमपुरीं भोगावया ॥३॥
तुका म्हणे करी ब्रह्मांड हंगणें ।
हात पसरती जिणें धिक् त्याचें ॥४॥
जेथें कीर्तन करावें
जेथें कीर्तन करावें ।
तेथें अन्न न सेवावें ॥१॥
बुक्का लावूं नये भाळा ।
माळ घालूं नये गळां ॥२॥
तट्टा वृषभासी दाणा ।
तृण मागों नये जाणा ॥३॥
तुका म्हणे द्रव्य घेती ।
देती तेही नरका जाती ॥४॥
दीन आणि दुर्बळांसी
दीन आणि दुर्बळांसी ।
सुखराशि हरिकथा ॥१॥
तारूं भवसागरिंचें ।
उंचनीच अधिकार ॥२॥
वाचिजे तें उच्चारावें ।
केलें देवें गोंधळी ॥३॥
तुका म्हणे आवडी धरी ।
कृपा करी म्हणउनी ॥४॥
यम सांगे दूतां
यम सांगे दूतां ।
तुम्हां नाहीं तेथें सत्ता ।
जेथें होय कथा ।
सदा घोष नामाचा ॥१॥
नका जाऊं तया गांवा ।
नाम धारकाच्या शिवा ।
सुदर्शन याचा ।
घरटी फिरे भोंवतीं ॥२॥
चक्रगदा घेउनि हरी ।
उभा असे त्यांचें द्वारीं ।
लक्ष्मी कामारी ।
रिद्धि सिद्धि सहित ॥३॥
ते वळिया शिरोमणी ।
हरिभक्त ये मेदिनीं ।
तुका म्हणे कानीं ।
यम सांगे दूतांचे ॥४॥
थारे नाचों अवघे जण
थारे नाचों अवघे जण ।
भावें प्रेमे परिपूर्ण ॥१॥
गाऊं पंढरीचा राणा ।
क्षेम देउनी संतजना ॥२॥
सुख फुकासाठीं ।
साधें हरिनाम बोलासाठीं ॥३॥
प्रेम वांटितो उदार ।
देतां नाहीं सान थोर ॥४॥
पाय धराल बापुडीं ।
काळ झाला देशधडी ॥५॥
तुका म्हणे धन्य काळ ।
आजि प्रेमाचा सुकाळ ॥६॥
हरिची कथा अमृतरस
हरिची कथा अमृतरस ।
गोड आस नामावळी ॥१॥
तेणें करूं सर्वदा तृप्ती ।
सुखें निवृत्ति तृष्णेची ॥२॥
अजर अमर होतों सकळा ।
भविया मायानिरसोनि ॥३॥
निळा म्हणे कीर्तनीं सिद्धि ।
लाभे समाधि हरिभक्तां ॥४॥
धन्य रूप झाला काळ
धन्य रूप झाला काळ ।
करितां कथा गदारोळ ॥१॥
आजि पोखल्या आखणी ।
प्रेम सुखाचिया जेवणी ॥२॥
होउनी ठेला दिव्य रूप ।
पुण्य निसंतोनी पाप ॥३॥
निळा म्हणे निमखता ।
झाली मन बुद्धि चिंता ॥४॥
लोळा आळा भाविकांचा
लोळा आळा भाविकांचा ।
पूर अद्भुत या प्रेमाचा ॥१॥
वेध लागती वोंसाणें ।
स्वानंदेचि नामस्मरणें ॥२॥
मनोमोनि तळपताती ।
गोड अघींतें कवळिती ॥३॥
निळा म्हणे उभय तीरीं ।
श्रोत वक्ते निर्मळ भरी ॥४॥
श्रीहरिच्या संकीर्तनें
श्रीहरिच्या संकीर्तनें ।
तुटती बंधनें बहुतांचीं ॥१॥
होउनीया उपरती ।
राजा परीक्षितीं उद्धरला ॥२॥
कीर्तनें नारद मुक्त शुक ।
आणि सनकादिक प्रल्हाद ॥३॥
निळा म्हणे हरिची कथा ।
एकात्मता देवभक्तां ॥४॥
ऐकतां श्रवणीं परमानंद
ऐकतां श्रवणीं परमानंद ।
उपमेसि कंद मायेचा ॥१॥
घोष गजरें गर्जे वाचा ।
जो श्रुति शास्त्राचा गुह्यार्थ ॥२॥
परम रसाळ मधुराक्षरें ।
चालती सुस्वरें हरिभजनें ॥३॥
निळा म्हणे सुमंगळ ।
ऐश्वर्य कल्लोळ प्रेमाचें ॥४॥
सोहळा तो देखोनियां
सोहळा तो देखोनियां ।
लागती पायां मोक्ष मुक्ति ॥१॥
जयें रंगीं नाचे हरी ।
कीर्तन गजरीं सत्संगें ॥२॥
तेथें कोण पाड येरा ।
साधन श्रमाचा तर्क वादा ॥३॥
निळा म्हणे योगायाग ।
टाकती मूग आरोगुनी ॥४॥
जो जो काळ कीर्तनीं जाय
जो जो काळ कीर्तनीं जाय ।
तो तो होय सार्थक ॥१॥
घटिका पळही नव्हे वांया ।
चुकती अपायापासूनी ॥२॥
न लगे जन्मांतरा येणें ।
पुढती मरणें मागुती ॥३॥
निळा म्हणे ऐसा निका ।
उपाय नेटका सकळांसी ॥४॥
पाहोनियां हरिकीर्तन
पाहोनियां हरिकीर्तन ।
होती प्रसन्न देव तुम्हां ॥१॥
रूपकाधिक येती भेटी ।
कथा गोमटी ऐकावया ॥२॥
संतसहित येउनी पुढें ।
बैसती गाढें कीर्तनीं ॥३॥
निळा म्हणे पांडुरंग ।
संगीं रंग मेळवील ॥४॥
कथाश्रवणें स्वरूप सिद्धि
कथाश्रवणें स्वरूप सिद्धि ।
लाभे समाधि साधकां ॥१॥
ऐसा लाभ जोडे जोडी ।
बैसतां आवडी हरिकथे ॥२॥
कथा श्रवणें परिहार दोषा ।
होताती पाशमुक्त पापी ॥३॥
निळा म्हणे हरिकथा श्रवणें ।
करी बोळवण जन्ममृत्या ॥४॥
कथा श्रवणें विरक्ति जोडे
कथा श्रवणें विरक्ति जोडे ।
निजशांती वाढे उल्लासें ॥१॥
कथा श्रवणें परमानंद ।
प्रगटे स्वानंद निजहृदयीं ॥२॥
श्रवणें उपाधी तुटे ।
भवबाधी आटे निःशेष ॥३॥
निळा म्हणे कथाश्रवणें ।
हरती मरणें जन्म जरा ॥४॥
सांगों जातां न कळे वाचा
सांगों जातां न कळे वाचा ।
महिमा कथेचा अपार ॥१॥
श्रवणें पळो हरिची कीर्ति ।
नाना याति उद्धरल्या ॥२॥
चतुष्पदें श्वापदसूकरें ।
श्रवणद्वारें मुक्ति त्या ॥३॥
निळा म्हणे कीर्तिकथें ।
कीर्तनें वृक्षां हरिप्राप्ती ॥४॥
निर्यानंदघोषें करितां हरिचें कीर्तन
निर्यानंदघोषें करितां हरिचें कीर्तन ।
श्रोते आणि वक्ते होती परमपावन ॥१॥
आणीकही लोक तरती त्यांच्या सहवासें ।
भाळल्या भाळल्या भाविकांसी लाभ अनायासें ॥२॥
जेथें नित्य नामघोष टाळिया गजर ।
तेथें रंगीं नृत्य करी रखिमणीवर ॥३॥
निळा म्हणे तोचि प्रसन्न होउनी दासासी ।
भुक्ति आणि मुक्ति ठेवी त्यांच्या सदनासी ॥४॥
नित्यानंदघोषें करितां हरिचें कीर्तन
नित्यानंदघोषें करितां हरिचें कीर्तन ।
श्रोते आणि वक्ते होती परम पावन ॥१॥
आणीकही लोक तरती त्यांच्या सहवासें ।
भाळल्या भाळल्या भाविकांसी लाभ अनायासें ॥२॥
जेथें नित्य नामघोष टाळिया गजर ।
तेथें रंगीं नृत्य करी रखिमणीवर ॥३॥
निळा म्हणे तोचि प्रसन्न होउनी दासासी ।
भुक्ति आणि मुक्ति ठेवी त्यांच्या सदनासी ॥४॥
वैराग्याचा मेह तो गौरशंकर
वैराग्याचा मेह तो गौरशंकर ।
तोडियेलें कर आणिसाठीं ॥१॥
महाद्वारीं कथा श्रवण करितां ।
टाळी वाजवितां निवती नव्हे ॥२॥
तुम्ही देवा कृपाळू अवलोकीला ।
हृदयीं तो धरिला प्रीतिकरीं ॥३॥
निळा म्हणे तुम्हां दासाचा अभिमान ।
अवतार म्हणवून धरणें लागे ॥४॥
शिंपी सोनार चांभार ब्राह्मणादि नारी नर
शिंपी सोनार चांभार ।
ब्राह्मणादि नारी नर ॥१॥
हरिच्या कीर्तनें हरिचे भक्त ।
होउनि ठेले जीवन्मुक्त ॥२॥
सुतार कुंभार यवन ।
अंत्यजादि हीन जन ॥३॥
निळा म्हणे क्षत्रिय शूद्र ।
वैश्यादि पावले मुक्तिपद ॥४॥
कीर्तनरंगीं रंगले जे जे
कीर्तनरंगीं रंगले जे जे ।
ते ते सहजें हरिप्रिय ॥१॥
येर सुशुष्क जे जे होती ।
कीर्तनें पावती ते लाभा ॥२॥
महा अनुष्ठान हरिची कथा ।
नित्य जोडतां सुखप्राप्ती ॥३॥
निळा म्हणे कैवल्यपद ।
पावती अभेद हरिकीर्ती ॥४॥
कीर्तनाची आवडी मोठी
कीर्तनाची आवडी मोठी ।
धांवें पाठीं वैष्णवां ॥१॥
जेथें होती नामघोष ।
नाचे उदास ते ठायां ॥२॥
ऐकोनियां आपुली कीर्ति ।
सुखें जगपती सुखावे ॥३॥
निळा म्हणे टाळिया छंदें ।
डुले आनंदें सुखेंसी ॥४॥
आवडीनीं रूप मनीं धरिलें वदनीं हरिनाम
आवडीनीं रूप मनीं धरिलें वदनीं हरिनाम ॥१॥
त्याचें सांग झालें सफळ ।
आलियाचें फळ नरदेहा ॥२॥
रचला संतसमागम ।
आपुलिया धर्मकुळाचा ॥३॥
निळा म्हणे भाग्यकथा ।
गातां ऐकतां निजमोक्ष ॥४॥
देखोनियां संतमेला
देखोनियां संतमेला ।
कीर्तनसोहळा धांव घाली ॥१॥
ऐकावया आपुलें नाम ।
गुणसंभ्रमें नित्य नवे ॥२॥
बैसोनियां प्रेम वांटी ।
नाचे परवडी मग सवें ॥३॥
निळा म्हणे आपुल्या सुखें ।
वांटी हरिखें भुक्ति मुक्ति ॥४॥
हरिकीर्तनाच्या योगें
हरिकीर्तनाच्या योगें ।
आम्हांसी जगे जागिजे ॥१॥
नाहीं तरी होती ठावा ।
कोठें देवा कोणासी ॥२॥
जेवीं वोंहळासी प्रतिष्ठा ।
पावतां तटा गंगोदका ॥३॥
निळा म्हणे प्रकाशदीप्ति ।
चंद्रज्योति वह्निसंगें ॥४॥
जेणें कीर्तनीं धरिली निष्ठा
जेणें कीर्तनीं धरिली निष्ठा ।
झाला वरिष्ठ वरिष्ठ तो ॥१॥
पहा प्रल्हाद दैत्यवंशीं ।
झाला देवासी परमपूज्य ॥२॥
नामा शिंपी विष्णुदास ।
यवन कबिरास बहुमान ॥३॥
निळा म्हणे कीर्तनरंगीं ।
रंगले जगीं धन्य झाले ॥४॥
नारद वैष्णवांचा शिरोमणी
नारद वैष्णवांचा शिरोमणी ।
नाचे कीर्तनीं सर्वदा ॥१॥
देवोचि त्याची पूजा करी ।
आणि नमस्कारी भेटतां ॥२॥
दैत्यवंशीं बहुमान त्याचा ।
ऐसा कीर्तनाचा बडिवार ॥३॥
निळा म्हणे तिन्ही लोकांत ।
कीर्तन विख्यात हरिभक्त ॥४॥
भवरोगें जे पीडले लोक
भवरोगें जे पीडले लोक ।
तिहीं आवश्यक सेवावें ॥१॥
महामाता हरिकीर्तन ।
उत्तम रसायन निजनिमुक्ती ॥२॥
मार्गे बहुतां गुणासी आलें ।
आरोग्यचि ठेवलें करुनियां ॥३॥
निळा म्हणे सांगतां फार ।
होईल विस्तार नामें त्यांचीं ॥४॥
आतां अवघे हरिचे जन
आतां अवघे हरिचे जन ।
करा हो चिंतन नामाचें ॥१॥
देव तुष्टेल सर्वथा ।
करा कथा कीर्तन ॥२॥
टाळ मृदंग वाजवा भेरी ।
नाचा गजरीं हरिनामें ॥३॥
निळा म्हणे वैकुंठवासी ।
येती संतींसी तुमचिये ॥४॥
सुखें भिक्षा मागोन खावें
सुखें भिक्षा मागोन खावें ।
हरिचें करावें कीर्तन ॥१॥
कलियुगीं साधन सार ।
भवसिंधु पार पाववितें ॥२॥
नेणोनियां गुणदोष ।
करावें घोष हरिनामाचा ॥३॥
निळा म्हणे सुगम सिद्धि ।
तुटती उपाधी सकळही ॥४॥
कोणाचाही न धरूनी आशा
कोणाचाही न धरूनी आशा ।
भजावें जगदीशा कीर्तनें ॥१॥
मग तो कृपेचा सागर ।
उतरील पार भवसिंधु ॥२॥
तोडोनियां ममता जाळ ।
करील कृपाळ वर्षी कृपा ॥३॥
निळा म्हणे आवडी त्यासी ।
कीर्तनापाशी तिष्ठतु ॥४॥
कीर्तनीं धुमट केलें लोकां
कीर्तनीं धुमट केलें लोकां ।
दोष कळिकाळापासूनी ॥१॥
टाळिया हरिनामाच्या घोषें ।
पळती त्रासें कळिमळ ॥२॥
स्वानुभवें वेधल्या वृत्ती ।
श्रोतेहि होती चतुर्भुज ॥३॥
निळा म्हणे कीर्तनसुखें ।
हरिलें दुःख बहुतांचें ॥४॥
बोलूं ऐसें बोल
बोलूं ऐसें बोल ।
जेणें बोले विठ्ठल डोले ॥१॥
प्रेम सर्वांगाचें ठायीं ।
वाचे विठ्ठल रखुमाई ॥२॥
नाचूं कीर्तनाचे रंगीं ।
ज्ञानदीप लावूं जगीं ॥३॥
परेहूनि परतें घर ।
तेथें राहूं निरंतर ॥४॥
सर्व सत्ता आली हातीं ।
नामयाचा खेचर दाता ॥५॥
कीर्तनाच्या सुखें सुखी होतो देव
कीर्तनाच्या सुखें सुखी होतो देव ।
कोणतें वैभव वाणी आतां ॥१॥
अंत्यज आणि जातिवंता ।
मुखीं नाम घेतां उडी घाली ॥२॥
बैसोनि आसनीं आठवितां नाम ।
उभा सर्वोत्तम तयापुढें ॥३॥
प्रेमाचिया भरें उभ्याने गर्जतां ।
नाचे हा अनंत तयासवें ॥४॥
नामा म्हणे तया कीर्तनाची गोडी ।
घालितसे उडी नेटपाटें ॥५॥
ऐकतां कीर्तन होती जीवन्मुक्त
ऐकतां कीर्तन होती जीवन्मुक्त ।
द्विजसिं अनंत नाममात्रें ॥१॥
मृत्युलोकीं जो जन्म इच्छी नर ।
त्याच्या पुण्या पार कोण वाणी ॥२॥
भक्तिसागरामृत श्रेष्ठ कलियुगीं ।
उद्धरिले योगी ब्रह्मादिक ॥३॥
नामा म्हणे मज नाहीं चिंता भय ।
हृदयीं तुमचे पाय पुरे आतां ॥४॥
काळवेळ नसे नामसंकीर्तनीं
काळवेळ नसे नामसंकीर्तनीं ।
उंचनीच योनी हेहि नसे ॥१॥
धरा नाम कंठीं सदा सर्वकाळ ।
मग तो गोपाळ सांभाळील ॥२॥
कृपाळू कोवसा सुखाचा सागर ।
करील उद्धार भाविकांसी ॥३॥
नामा म्हणे फार सोपें हें साधन ।
वाचे नाम घेणें इतुकेचि ॥४॥
साधावया स्वरूपसिद्धी
साधावया स्वरूपसिद्धी ।
सिद्ध साधक समाधी ।
बैसोनि ध्यानस्थ बुद्धी ।
परी तो हरी न सांपडे ॥१॥
धन्य धन्य वैष्णवसंग ।
अखंड तेथें पांडुरंग ।
कीर्तनीं नाचतसे अभंग ।
अखंड काळ सर्वदा ॥२॥
नाम घेतां धांवें विठ्ठल ।
नलगे तप नलगे मोल ।
कष्ट न लगती बहुताळ ।
हा कृपाळु कीर्तनीं ॥३॥
नामा म्हणे भक्तीचें कारण ।
भक्तिसी तुझे नारायण ।
याचें करितां कीर्तन ।
आपेआप तुष्टेल ॥४॥
पांडुरंगें प्रास होईल सकळ
पांडुरंगें प्रास होईल सकळ ।
चरणकमळ ध्यावें मनीं ॥१॥
मनीं मानसिक न करावा कर्मीं ।
नाम ध्यावें आधीं केशवाचें ॥२॥
केशवाचें नाम पावन पवित्र ।
महामंत्र सूत्र हेंचि सांगे ॥३॥
नामा म्हणे तुम्ही करावें कीर्तन ।
पंढरीचें ध्यान चुको नका ॥४॥
सर्वांगीं साजिरीं आहेत इंद्रियें
सर्वांगीं साजिरीं आहेत इंद्रियें ।
तंव साध्य होय हरिकथा ॥१॥
कीर्तन नर्तन वाचे जनार्दन ।
न पवसी पतन येसाठीं ॥२॥
पूर्ण मनोरथ घडती एका नामें ।
दाटेल सप्रेमें जीवनहेतु ॥३॥
नामा म्हणे विलास न करीं तूं आणीक ।
सर्वां सर्वां एक नाम असे ॥४॥
सगुण चरित्रें परम पवित्रें सादर वर्णावीं
सगुण चरित्रें परम पवित्रें सादर वर्णावीं ।
निरभिमानें सुखदुःखें आधीं वंदावीं ॥१॥
संतसंगें अंतरंगें नाम बोलावें ।
कीर्तनरंगीं देवासन्निध सुखें डोलावें ॥२॥
भक्तिज्ञानाविरहित गोष्टी इतरा न कराव्या ।
मनोभावें वैराग्याच्या युक्ति विवराव्या ॥३॥
जेणें सदैव मूर्ति ठसावी अंतरीं श्रीहरिची ।
ऐसी कीर्तनमर्यादा या संतांच्या घरची ॥४॥
श्रवणकीर्तनें अद्वैतभजनें वाजवी करटाळी ।
एकाजनार्दनीं मुक्त होय तात्काळीं ॥५॥
कीर्तनाची आवडी देवा
कीर्तनाची आवडी देवा ।
वैकुंठाहूनी घाली धांवा ॥१॥
नवल वैकुंठींच नसे ।
तो कीर्तनीं नाचतसे ॥२॥
भाळल्या भोळ्यासाठीं ।
धांवे त्यांच्या पाठींपाठीं ॥३॥
आपुलें सुख तया धांवें ।
दुःख आपण भोगावें ॥४॥
दीनानाथ पतित पावना ।
एकाजनार्दनीं वचनां ॥५॥
देवासी तों मुख्य कीर्तनाची गोडी
देवासी तों मुख्य कीर्तनाची गोडी ।
म्हणोनियां उडी घाली स्वयें ॥१॥
नावडे तया आणीक संकल्प ।
कीर्तनीं विकल्प करितां क्षोभे ॥२॥
सावडे भोळे भोळे नाचताती रंगीं ।
प्रेम तें अंगीं देवाचिये ॥३॥
एकाजनार्दनीं धांवें लवलाहें ।
न तो कांहीं पाहे आपणातें ॥४॥
कीर्तनाचे थोर सुख
कीर्तनाचे थोर सुख ।
यदुनायक राहे उभा ॥१॥
भाळे भोळे घेती नाम ।
करिती आराम कीर्तन ॥२॥
नाना साधनांचे चोखी ।
न लगे सांकडी सोसावया ॥३॥
एकाजनार्दनीं सोपें बहु ।
कीर्तनीं पाहे देवातें ॥४॥
देवासी दुजें नावडे सर्वथा
देवासी दुजें नावडे सर्वथा ।
करितां हरिकथा समाधान ॥१॥
येउनी नाचे कीर्तनीं सर्वदा ।
निवारी आपदा सर्व त्यांची ॥२॥
भाविकांसाठीं मोठा लाभ फार ।
नाचतां निर्भर कीर्तनांत ॥३॥
एकाजनार्दनीं आवडे कीर्तन ।
म्हणोनियां वैकुंठाहून नावडेचि ॥४॥
देवासी प्रिय होय कीर्तन
देवासी प्रिय होय कीर्तन ।
नाचे येऊन आनंदें ॥१॥
न विचारी यातिकुळ ।
असोत अमंगळ भलतेसे ॥२॥
करती कीर्तन अनन्यभावें ।
ते पदवीये जीवभावें ॥३॥
शरण एकाजनार्दनीं ।
कुळें पावन होती कीर्तनीं ॥४॥
कीर्तन तोचि अघोक्षज
कीर्तन तोचि अघोक्षज ।
राहे लाज भक्तांची ॥१॥
धांवें द्रौपदीचें पातासाठीं ।
भांड मोठा कीर्तनाची ॥२॥
दहा गर्भवास सोसिले ।
उण नाहीं आलें भक्तांचे ॥३॥
एका विनवी जनार्दना ।
कीर्तनीं प्राणा धन्य होती ॥४॥
कीर्तनाची आवडी मोठी
कीर्तनाची आवडी मोठी ।
प्रेमे देव घाली मिठी ॥१॥
कीर्तन प्रिय पैं गोविंदा ।
आनंद पूजितो नारदा ॥२॥
कीर्तन करितां अभेद ।
आदरें ऐकिला प्रल्हाद ॥३॥
गजेंद्र करी नामस्मरण ।
धांवण्या धांवें नारायण ॥४॥
एकाजनार्दनीं कळवळा ।
भक्तालागीं देव भोळा ॥५॥
कीर्तनाची देवा आवडी
कीर्तनाची देवा आवडी ।
म्हणोनी धांवें तो तांतडी ॥१॥
सुख कीर्तनीं अद्भुत आहे ।
शंकरराज जाणताहे ॥२॥
गोडी सेविती संतजन ।
यशां न कळे महिमान ॥३॥
ऐसा कीर्तनसोहळा ।
एकाजनार्दनीं पहा डोळां ॥४॥
कीर्तन तें पूजा कीर्तन तें भक्ति
कीर्तन तें पूजा कीर्तन तें भक्ति ।
कीर्तन होय मुक्ति सर्व जीवां ॥१॥
पातकी चांडाळ असोत भलते ।
कीर्तनीं सरते कलियुगीं ॥२॥
कीर्तन श्रवण मनन पठण ।
कीर्तनें पावन तिन्ही लोक ॥३॥
एकाजनार्दनीं कीर्तनाची आवडी ।
घालितसे उडी वैकुंठाहूनी ॥४॥
मधुपर्कादिक नावडे पूजन
मधुपर्कादिक नावडे पूजन ।
आवडे कीर्तन भाविकांचें ॥१॥
शोडशोपचारादिक नावडती मनीं ।
वोंवाळितसें पाणी भाजोपाना ॥२॥
लक्ष्मींसारिखी नावडती जीवा ।
आवडे या देवा तुळसी पूजा ॥३॥
एकाजनार्दनीं कीर्तनीं नाचे ।
आणीक सुख त्यांचें नये मना ॥४॥
कीर्तनीं आवडी जया नरा देखा
कीर्तनीं आवडी जया नरा देखा ।
चुकतील खेपा जन्म कोटी ॥१॥
कीर्तनीं समाधी कीर्तनीं समाधी ।
तुटे आधिव्याधी कीर्तनेंचि ॥२॥
कीर्तनें बोध कीर्तनें सिद्धी ।
एका जनार्दनीं गोविंद कीर्तनें देख ॥३॥
आवडी करितां हरिकीर्तन
आवडी करितां हरिकीर्तन ।
हृदयीं प्रगटे जनार्दन ॥१॥
थोर कीर्तनाचें सुख ।
स्वयें तिथें आपण देख ॥२॥
घात आलिया निवारी ।
चक्रगदा घेउनी करी ॥३॥
कीर्तनीं होउनि सादर ।
एकाजनार्दनीं तत्पर ॥४॥
कीर्तनें सिद्धि कीर्तनें सिद्धि
कीर्तनें सिद्धि कीर्तनें सिद्धि ।
कीर्तनें निरसे आधिव्याधी ॥१॥
कीर्तनें काया कीर्तनें माया ।
कीर्तनें सर्व एक ठायां ॥२॥
हृदयींत भेद दुरीच ठाव ।
कीर्तनीं तिथें उमाचे देव ॥३॥
निंबेमाजीं वोंसणे देवा ।
म्हणे मज ठावो कीर्तनीं ॥४॥
एकाजनार्दनीं कीर्तनासाठीं ।
देव धांवें भक्तापाठीं ॥५॥
धन्य भाग्याचे जन इहलोकीं
धन्य भाग्याचे जन इहलोकीं ।
कीर्तनें झाले सुखी कृतकृत्य ॥१॥
पातकी घातकी याति सोपा पंथ ।
कीर्तनें सरते कलिमाजीं ॥२॥
योगयाग व्रत तप कर्मकांडी ।
तेथें नाहीं ॥३॥
वेदशास्त्र पुराण श्रुतीचें अनुमोदन ।
करा रे कीर्तन कलिमाजीं ॥४॥
एकाजनार्दनीं आलें हें कीर्तन ।
करितां श्रोते वक्ते जण पावन होती ॥५॥
धन्य धन्य तें शरीर
धन्य धन्य तें शरीर ।
जेथें कथा निरंतर ॥१॥
गुण गाती भगवंताचे ।
तेचि जाणावें देवाचें ॥२॥
स्वयें बोलिलें जगजीवन ।
थोर कलियुगीं कीर्तन ॥३॥
एकाजनार्दनीं भले ।
हरिकीर्तनें उद्धरिले ॥४॥
नरदेह उत्तम चांगा
नरदेह उत्तम चांगा ।
धरा लागा कीर्तनीं ॥१॥
वायां जाऊं नेदा घडी ।
करा जोडी कीर्तन ॥२॥
क्षणभंगुर हा देहो ।
करा लाहो कीर्तनीं ॥३॥
संसार अवघा नासे ।
खरें दिसे कीर्तन ॥४॥
म्हणे जनार्दनीं एका ।
उपाय निका कीर्तन ॥५॥
हरिकीर्तन नामोच्चार
हरिकीर्तन नामोच्चार ।
जे नर करिती वारंवार ।
तया नाहीं संसार ॥१॥
ब्रह्मादि देव वंदिती ।
कीर्तनमहिमा नारद जाणतसे परमानंदु ॥२॥
जालासे स्वयें वेधु ।
देवां असुर मानवां ॥३॥
कीर्तनसारिखा परिक्षिती ।
जाणतसे परम प्रीती ।
अंतीं सायुज्यता मुक्ति पावती झाले ॥४॥
कीर्तनमहिमा जाणे शुक ।
जाणती ते व्यासादिक ।
वाल्मिकादि सर्व सुख कीर्तनें सरते ॥५॥
कीर्तनमहिमा जाणे प्रल्हाद ।
तोडियेला मायाकंद ।
कोरडे काष्ठीं गोविंदु प्रगटला ॥६॥
कीर्तनमहिमा जाणे चंद्रा ।
याहक झाला वनमाळी ।
एकाजनार्दनीं म्हणे कीर्तनें न वीलो ॥७॥
तरले तरती भवसरा
तरले तरती भवसरा ।
कीर्तन महिमा हा ऐसा ॥१॥
म्हणोनियां हरिचे दास ।
कीर्तन करिती सावकाश ॥२॥
एकाजनार्दनीं कीर्तन ।
आनंदें होती ते पावन ॥३॥
हेचि कलिमाजीं साधन
हेचि कलिमाजीं साधन ।
आवडी कीर्तन हरिचें ॥१॥
न घडे योग याग तप ।
होय अनुताप कीर्तनीं ॥२॥
भावभक्ति लागे हातीं ।
प्रेम धरितां कीर्तनीं ॥३॥
आवडी धरा हरिकीर्तनीं ।
एका शरण जनार्दनीं ॥४॥
एक कीर्तन करितां पंढरीसी
एक कीर्तन करितां पंढरीसी ।
सुकृताच्या राशी ब्रह्मा नेणे ॥१॥
संतसमागम टाळघोळ नाद ।
ऐकतां गोविंद सुख पावे ॥२॥
जनार्दनाचा एका करी निरवणी ।
मस्तक चरणीं ठेवितसे ॥३॥
जुनाट कीर्तन महिमा
जुनाट कीर्तन महिमा ।
तया काय देऊं उपमा ॥१॥
धन्य धन्य हरिचे दास ।
करिती आस कीर्तनीं ॥२॥
मार्गे तरले पुढें तरती ।
पहा प्रचीती पुराणीं ॥३॥
म्हणोनि एका काकुळती ।
कीर्तन करा दिनरातीं ॥४॥
महा पापराशी तरले कीर्तनीं
महा पापराशी तरले कीर्तनीं ।
प्रत्यक्ष पुराणीं ग्रंथ जाले ॥१॥
वाल्ह्या अजामेळ तारिली गणिका ।
त्रैलोक्यीं देखा सरते जाले ॥२॥
कीर्तनें दोष पळती रानोरान ।
श्रापदवें आन दुजें नाहीं ॥३॥
एकाजनार्दनीं कीर्तन सार ।
तेणें पैलपार उतरले ॥४॥
अंतर शुद्धीचें कारण
अंतर शुद्धीचें कारण ।
वाचे करा हरिकीर्तन ॥१॥
कीर्तन देवा आवडी कैसी ।
धेनु धांवे वत्सा जैसी ॥२॥
कीर्तनीं तारिला वाल्हा कोळी ।
अजामेळ दोषी बळी ॥३॥
कीर्तनीं तारिली गणिका ।
नामस्मरणें मोक्ष देखा ॥४॥
ऐसी कीर्तनाची गोडी ।
एकाजनार्दनीं घाली उडी ॥५॥
कीर्तन श्रेष्ठ कलियुगीं सेवा
कीर्तन श्रेष्ठ कलियुगीं सेवा ।
तरले पातकी ते देवा ॥१॥
वाल्ह्या तारिला कीर्तनीं ।
पावन झाला त्रिभुवनीं ॥२॥
गणिका कीर्तनें तारली ।
मोक्षधामा ती गेली ॥३॥
अजामेळ जैसा महार ।
कीर्तनीं तारले अपार ॥४॥
एकाजनार्दनीं कीर्तन ।
तिन्ही लोक जाले पावन ॥५॥
येती कीर्तना आल्हादें
येती कीर्तना आल्हादें ।
गाती नाचती परमानंदें ॥१॥
सुखाची तीं दोंदें ।
आनंदें तयासी ॥२॥
धन्य धन्य कीर्तन ।
धन्य धन्य संतजन ॥३॥
जाले कीर्तनीं पावन ।
परमानंद गजरीं ॥४॥
हरि कृष्ण गोविंद ।
हाचि तया नित्य छंद ॥५॥
तेणें जाय भेदाभेद ।
कीर्तनगजरीं ॥६॥
एकाजनार्दनीं सार ।
कीर्तनीं केलासे निर्धार ॥७॥
आणीक नाहीं दुजा विचार ।
कीर्तनावांचोनी ॥८॥
कर्मीं गुंतले उत्तमोत्तम
कर्मीं गुंतले उत्तमोत्तम ।
भजनीं उद्धरिले अधमाधम ॥१॥
भजनमहिमा निःसीम ।
अधमा पदवी हे उत्तम ॥२॥
एकाजनार्दनीं भजन ।
पावन होती अधम जन ॥३॥
धन्य धन्य कीर्तन जगीं
धन्य धन्य कीर्तन जगीं ।
संत तेचि रसामागीं ॥१॥
गाती कीर्तनीं उल्लास ।
सदा प्रेमे हरिदास ॥२॥
नाहीं आणीक चिंतन ।
करितां आदरें कीर्तन ॥३॥
एकाजनार्दनीं शरण ।
जाले कीर्तनीं पावन ॥४॥
आणीक तें आम्हां न दिसे प्रमाण
आणीक तें आम्हां न दिसे प्रमाण ।
कीर्तनावांचून आनु नेणों ॥१॥
रामकृष्ण हरि विठ्ठल उच्चार ।
करूं हा गजर वाद्यें टाळीं ॥२॥
आनंदें नामावळी गाऊं पैं कीर्तनीं ।
श्रोतीं टाळघोळ लाउनी गजरसी ॥३॥
एकाजनार्दनीं हाचि आम्हां छंद ।
वाउगा तो धंदा न करूं कांहीं ॥४॥
नसे वैकुंठी अमृतात
नसे वैकुंठी अमृतात ।
नाचतां पवित्र कीर्तनीं ॥१॥
त्याचा छंद माझें मनीं ।
अनुभवितां कीर्तन ॥२॥
नेणें कांहीं दुजें आतां ।
कीर्तनपरता छंद नाहीं ॥३॥
एकाजनार्दनीं वैभव ।
कीर्तनछंद गोड देवा ॥४॥
नावडे वैकुंठ शेषशयन
नावडे वैकुंठ शेषशयन ।
वैष्णवांसून आवडलें ॥१॥
रमा म्हणे कैसी नवलपरी ।
देव भुलले वैष्णवांवरी ॥२॥
जो नातुडे ध्यानीं समाधिसाधनीं ।
तो स्वानंदें कीर्तनीं नाचतसे ॥३॥
जो षड्रिपुवादां कांहीं नये माथें ।
तो द्वाराशी क्षीराब्धी उभा उभा धांवें ॥४॥
लक्ष्मी म्हणे देव आवडे कवणबुद्धीं ।
वैष्णवांची सेवा करावी त्रिशुद्धीं ॥५॥
वैष्णवांघरीं लक्ष्मी कामारी ।
एकाजनार्दनीं देव दासत्व करी ॥६॥
नित्य नवा कीर्तनीं कैसा वोसंडला रंग
नित्य नवा कीर्तनीं कैसा वोसंडला रंग ।
श्रोता आणि वक्ता स्वयें झाला श्रीरंग ॥१॥
आल्हादें वैष्णव करिती नामाचा घोष ।
हरिनाम गर्जतां गगनीं न माये हर्ष ॥२॥
परेहूनि कीर्तनीं निवताहे जनमन ।
आवडी भुकेली तिन्ही गिळिले गगन ॥३॥
एकाजनार्दनीं गातां हरिचें नाम ।
निमालें इंद्रियें विषय विसरली काम ॥४॥
नामनिर्मळी चतुरानन न कळे तया महिमान
नामनिर्मळी चतुरानन न कळे तया महिमान ।
तो सापडे कीर्तनीं ॥१॥
तेथें नाचे सर्वदा ।
नातुडे जो सदा ध्यानीं ॥२॥
योगयाग षड्दर्शनें ।
अष्टांगयोग करितां साधनीं ॥३॥
न लाभेचि सर्वथा ।
भावले वेद गीतां गातां ॥४॥
श्रमलीं शास्त्रें वेदांतां ।
पुराणें तो सर्वथा ॥५॥
तयां न कळे महिमान ।
तो उभा भीमातिरीं ॥६॥
भक्तकरुणाकर श्रीहरी ।
एकाजनार्दनीं विनंती करी ।
वास देई हृदयीं ॥७॥
क्षीरसागर सांडोनि हरी
क्षीरसागर सांडोनि हरी ।
कीर्तनीं उभा सहपरिवारीं ॥१॥
लक्ष्मी गरुड कामारी ।
होती तया कीर्तनीं ॥२॥
आलिया विघ्न निवारी आपण ।
शंखचक्र गदा हातीं घेऊन ॥३॥
सुदर्शन कौस्तुभमंडित जाण ।
उभा असे चतुर्भुज ॥४॥
गरुड तिष्ठे जोडिल्या करीं ।
लक्ष्मी तेथें कामारी ॥५॥
रिद्धि सिद्धि सहपरिवारीं ।
तिष्ठताती स्वानंदें ॥६॥
कीर्तन गजरें वाहे टाळी ।
महादोषांची होय होळी ॥७॥
एकाजनार्दनीं गदारोळी ।
नामोच्चार आनंदें ॥८॥
कीर्तनीं प्रल्हाद तरला
कीर्तनीं प्रल्हाद तरला ।
विभीषण मुक्त जाला ॥१॥
ऐसा कीर्तन महिमा ।
गणिका गेली निजधामा ॥२॥
तारिलें वानर असुर ।
कीर्तनीं पावन चराचर ॥३॥
गाई गोपाळ संवगडे ।
कीर्तनीं तरले वाडेकोडें ॥४॥
अजामेळ नाहीं क्षण ।
एकाजनार्दनीं कीर्तन ।
केलें कलिमष नाशीं क्षण ॥५॥
श्रीशंभुचें आराध्यदैवत क्षणीं वैकुंठी
श्रीशंभुचें आराध्यदैवत ।
क्षणीं वैकुंठी क्षणीं क्षीरसागरांत ॥१॥
जयालागीं योगी तप तपती समस्त ।
तो सांपडला आम्हां कीर्तन रंगांत ॥२॥
धन्य धन्य कीर्तन भूमंडळीं ।
महा दोषां होतसे होळी ॥३॥
पूर्वज उद्धरती सकळी ।
वाहतां टाळी कीर्तनीं ॥४॥
पार्वतीसी गुज सांगे आपण ।
शंकर राजा बोले वचन ॥५॥
माझें आराध्य दैवत जाण ।
कीर्तन रंगणीं उभें आहे ॥६॥
मी निश्चळ पाहुपत घेउनी करीं ।
कीर्तनाभोंवतीं त्रिशूळ धरी ॥७॥
विघ्न हाणोनि लया निवारी ।
रक्षी स्वयें हरिदासां ॥८॥
त्यांचें चरणींचे रज वंदी आपण ।
हें पार्वतीसी सांगे गुह्य ज्ञान ॥९॥
एकाजनार्दनीं शरण ।
कीर्तन रंगीं नाचतसे ॥१०॥
शाम चतुर्भुज पीतांबरधारी
शाम चतुर्भुज पीतांबरधारी ।
शंखचक्र मिरवे करीं ॥१॥
आला पुंडलीकाकारणें ।
आवडी कीर्तनीं धरुनी ॥२॥
युगें अठ्ठावीस झाली ।
न बैसे उभा समपाउलीं ॥३॥
कीर्तनीं भक्तिरस हेत ।
उभा राहिला तिष्ठत ॥४॥
एका शरण जनार्दनीं ।
अनुदिनीं करा कीर्तन ॥५॥
नारदें केलासे प्रश्न
नारदें केलासे प्रश्न ।
सांगतसे जगजीवन ।
कलिमाजीं प्रमाण ।
कीर्तन करावें ॥१॥
महापापियाचा उद्धार ।
पावन करिती हरिहर ।
ब्रह्मादिक सामोरे ।
लोटांगण घालिती ॥२॥
श्रुतीस्मृती वाक्यार्थ ।
कीर्तन तोचि परमार्थ ।
शास्त्रांचा मथितार्थ ।
कीर्तन पहाता ॥३॥
एका शरण जनार्दन ।
कीर्तनें तरती विश्वजन ।
हें प्रभूचें वचन ।
धन्य धन्य नामाचें ॥४॥
परंपरा कीर्तन चाली
परंपरा कीर्तन चाली ।
मागुत आली अनिवार ॥१॥
उद्धवा सांगे जनार्दन ।
कीर्तन पावन कलिमाजीं ॥२॥
अर्जुन तोचि उपदेशा ।
कीर्तन उद्देशा सर्वथा ॥३॥
एकाजनार्दनीं तत्पर ।
कीर्तन करावें निरंतर ॥४॥
भजन भावांत उपजवी
भजन भावांत उपजवी ।
देव भक्तांत निवजवी ॥१॥
ऐसा भजनाचि देव केला ।
भक्त वंदिल देव घातला ॥२॥
भक्ताकारणें हा संकल्प ।
भक्त देवाचाही बाप ॥३॥
देव भक्तांचिये पोटीं ।
जाला म्हणोनियां आवड मोठी ॥४॥
एकाजनार्दनीं नवलाची ।
भक्तीचि केला जाला देव ॥५॥
तुमचे चरित्र श्रवण
तुमचे चरित्र श्रवण ।
आवडी करूं तें कीर्तन ॥१॥
संसार पुरसोनियां वांच ।
निजपद देईन ठाव ॥२॥
स्वभावें कीर्तन करितां ।
एवढा लाभ येत हातां ॥३॥
एका जनार्दनीं कीर्तन ।
होती पातकी पावन ॥४॥
मागणें तें आम्हीं मागों देवा
मागणें तें आम्हीं मागों देवा ।
देईं ठेवा कीर्तनीं ॥१॥
दुजा हेतु नाहीं मनीं ।
कीर्तनावांचोनी तुमचिया ॥२॥
प्रेमे हरिदास नाचत ।
कीर्तन होत गजरें ॥३॥
एकाजनार्दनीं कीर्तन ।
पावन होती चराचर जाण ॥४॥
आजी परमानंदु मजसीं
आजी परमानंदु मजसीं ।
संत भेटलां सुखराशीं ॥१॥
कीर्तनें तारिलें सर्वांसी ।
विठ्ठलनामस्मरणें ॥२॥
धन्य धन्य विठ्ठल मंत्र ।
सोपा तीन अक्षरीं पवित्र ॥३॥
कळिकाळ उद्धरोनि नेत्र ।
पाहे न शके जयासी ॥४॥
एकाजनार्दनीं शुद्ध भक्ति ।
कीर्तनें प्राप्त सर्व स्थिति ।
जयजय रामकृष्ण म्हणती ।
ते तरती कलिमाजीं ॥५॥
पुरुष अथवा नारी
पुरुष अथवा नारी ।
नाचती कीर्तनीं गजरीं ॥१॥
तया कोणही जे हांसती ।
त्यांचे पूर्वज नरका जाती ॥२॥
आपुली आपण कीर्तनीं सोडवण ॥३॥
देहीं असोनि विदेहता ।
कीर्तनीं होय पैं तत्त्वतां ॥४॥
ऐसा कीर्तनमहिमा ।
एकाजनार्दनीं उपमा ॥५॥
करतां हरिकीर्तन
करतां हरिकीर्तन ।
तेथें सेविती जे अन्न ॥१॥
ऐसे अभागी खळ ।
परम चांडाळ कलियुगीं ॥२॥
हरिकथा माउली ।
विकिताती अर्थमूलीं ॥३॥
पंचमहापातक ।
तयां घडे दोष देख ॥४॥
एकाजनार्दनीं करा कीर्तन अनुदिनीं ॥५॥
करतां कीर्तन मागती जे द्रव्य
करतां कीर्तन मागती जे द्रव्य ।
तें जाणावें वैधव्य शिष्याचें ॥१॥
सर्व अलंकार शरीर शोभलें ।
कार्यापरी गेले कुंकूहिन ॥२॥
मानपान भावें करावें कीर्तन ।
आनंदें नर्तन वैष्णवांपुढें ॥३॥
एकाजनार्दनीं कामनिक कीर्तन ।
करितां पतन जन्मोजन्मीं ॥४॥
नित्य हरिकथा वैष्णव सांगात
नित्य हरिकथा वैष्णव सांगात ।
तोचि परमार्थ शुद्ध त्याचा ॥१॥
नाहीं कर्म घेत तें सदर तें अद्भुत ।
आनंदसहित सर्वकाळ ॥२॥
परमार्थ साधनीं विसरितसे अंग ।
वाउगा उद्योग न करी कांहीं ॥३॥
एका जनार्दनीं ऐसा त्याचा हेत ।
त्याचें मनोरथ पूर्ण होती ॥४॥
या हो या चला जाऊं कीर्तना
या हो या चला जाऊं कीर्तना ।
आनंद तेणें मना नाचविती वैष्णव ॥१॥
रामकृष्ण हरी वासुदेवा ।
गाताती प्रेमभावा आवडीं आदरें ॥२॥
सुख तेथें शांति विरक्ति कोण पुसे ।
सबाह्य अभ्यंतरीं अवघा वासुदेव वसे ॥३॥
एकाजनार्दनीं वासुदेवीं मन ।
जनवन तेथें अवघा जनार्दन ॥४॥
सप्रेम नाचोनी वाजवा टाळी
सप्रेम नाचोनी वाजवा टाळी ।
गातां हरिकथा नामावळी ॥१॥
वेगीं करुनी आवडी ।
दोष गेले देशधडी ॥२॥
सेवितां कथामृतसार ।
दीन वंदनें दिसे संसार ॥३॥
एकाजनार्दनीं प्रेम ।
स्वयें सांगे पुरुषोत्तम ॥४॥
नेणें वेदशास्त्र पुराण पठण
नेणें वेदशास्त्र पुराण पठण ।
नेणें नाम कीर्तन करावें ॥१॥
कलिमाजीं सोपा मार्ग तरावया जग उत्तम हें ॥२॥
नोहे यज्ञ याग योग व्रत ।
करावें व्रत एकादशी ॥३॥
एकाजनार्दनीं सार ।
वाचे उच्चार हरिनाम ॥४॥
आमुच्या स्वहित्ता आम्हीं जागों
आमुच्या स्वहित्ता आम्हीं जागों ।
वाउगा न लागों मार्गासी ॥१॥
करूं पूजन संतसेवा ।
हेंचि देवा आवडते ॥२॥
तुळसीमाळा घालूं गळां ।
मस्तकीं टिळा चंदन ॥३॥
मुद्रा अलंकार भूषण ।
करूं कीर्तन दिननिशीं ॥४॥
एकाजनार्दनीं न सेवूं आन ।
वाहे आण देवाची ॥५॥
बीज परमात्मा दोहीं
बीज परमात्मा दोहीं ।
ऐसें जाणते तेचि ज्ञानी ॥१॥
ऐसें असोनी सोपान ।
सदा करिती माझें भजन ॥२॥
माझिया भजना हातीं ।
परंतु नाहीं दिवस रातीं ॥३॥
जन नोहे जनार्दन ।
एकाजनार्दनीं लोटांगण ॥४॥
वेदाचिया मतें विसरती कीर्तन
वेदाचिया मतें विसरती कीर्तन ।
करिती जे पठण शीण त्यांसी ॥१॥
वेदाचा अर्थ न कळेचि पाठका ।
कीर्तनीं नेटका भाव सोपा ॥२॥
श्रुतींचेनि मतें पाहे तो उच्चार ।
परी सारासार विचार कीर्तनीं ॥३॥
एकाजनार्दनीं पुराणाच्या गोष्टी ।
कीर्तन वाक्पुष्टी करा सुखें ॥४॥
नित्य हरिकथा नित्य नामावळी
नित्य हरिकथा नित्य नामावळी ।
वैष्णवांचें कुळीं धन्य जन्म ॥१॥
म्हणोनियां पंढरी उपजावें संसारीं ।
प्रत्यक्ष श्रीहरी तीरीं उभा ॥२॥
नित्यतां दिवाळी नाहीं तेथें द्वैत ।
नित्यतां अच्युत तिष्ठतसे ॥३॥
निवृत्ति सधर विष्णुमय सार ।
विठ्ठल आचार पंढरीचें ॥४॥
पाहतां साधन विठ्ठलकीर्तन
पाहतां साधन विठ्ठलकीर्तन ।
भक्तसंजीवन आत्माराम ॥१॥
विठ्ठल सधर शिवरा तें नीर ।
नाम निरंतर केशवाचें ॥२॥
शिव सुहास्य चिंतितीं सुदार ।
कीर्तन विचार पंढरीसी ॥३॥
निवृत्ति कीर्तन दिननिशीं ध्यान ।
मनाचें उन्मन इये रूपीं ॥४॥
पांगुळ झालों देवा नाहीं हात ना पाय
पांगुळ झालों देवा नाहीं हात ना पाय ।
बैसलों जयावरी सैराट तें जाय ।
खेटितां कुंप कांटी खुंट दरडी न पाहे ।
आधार नाहीं मज कोणी बाप ना माये ॥१॥
दाते हो दान करा ।
जातें पंढरपुरा ।
न्या मज तेथवरी ।
अखमाचा सोयरा ॥धृ०॥
हिंडतां गव्हानें गा शिणलों येरझारीं ।
न मिळेचि दाता कोणी जन्मदुःख निवारी ।
कीर्ति हे संतांमुखीं तोचि दाखवा हरी ।
पांगुळा पाय देतो नांदे पंढरपुरी ॥२॥
या पोटाकारणें गा झालों पांगिला जना ।
न सरेचि बापमाय भीक नाहीं खंडणा ।
पुढारा म्हणती एक तया नाहीं करुणा ।
श्वान हें लागे पाठीं आशा बहु दारुणा ॥३॥
काय मी चुकलों गा मागें नेणवे कांहीं ।
न कळेचि पापपुण्य तेथें आठव नाहीं ।
मी माजी भुललों गा दीप पतंगासोयीं ।
द्या मज जीवदान संत महानुभाव कांहीं ॥४॥
दुरोनि आलों मी गा दुःख झालें दारुण ।
यावया येथवरी होतें हेंचि कारण ।
दुर्लभ भेटी तुम्हां पायीं झालें दरुषन ।
विनवितो तुका संतां दोन्ही कर जोडून ॥५॥
प्रेमसुखें कीर्तन
प्रेमसुखें कीर्तन ।
आनंदें गाऊं हरिचे गुण ॥१॥
धरिला वैष्णवांचा संग ।
नाहीं लागा कळिकाळा ॥२॥
सकळ मंत्र हाचि जाण ।
रामकृष्ण नारायण ॥३॥
वाचे न उच्चारी कांहीं ।
याविण आणीक नाहीं ॥४॥
सेना म्हणे रंगले ठायीं ।
माझें चित्त तुझे पायीं ॥५॥
म्हणवितों विठोबाचा दास
म्हणवितों विठोबाचा दास ।
शरण जाईन संतांस ॥१॥
सदा सुकाळ प्रेमाचा ।
नाचे मळ दुःख बुद्धीचा ॥२॥
ऐकत हरिचें कीर्तन ।
अभक्ति भक्ति लागे ज्ञान ॥३॥
उभा राहे कीर्तनांत ।
हर्षें डोले पंढरीनाथ ॥४॥
सेना म्हणे हें सुख ।
नाहीं ब्रह्माद्यांसी देख ॥५॥
सांडोनि कीर्तन न करीं आणीक साधन
सांडोनि कीर्तन न करीं आणीक साधन ॥१॥
पुरवा आवडीचें आर्त ।
तुम्हां आली शरणांगत ॥२॥
मुखीं नाम वाजीन टाळी ।
नाचेन निर्लज्ज गजरीं ॥३॥
सेना म्हणे मुखींभावें ।
हेंचि माझें जीवभावें ॥४॥
कातेन ऐकावया भुळले श्रवण
कातेन ऐकावया भुळले श्रवण ।
उदित हे भाग्य होईल कोणें काळीं ।
चित्त तळमळी म्हणऊनि ॥२॥
उता-
वीळ बाह्या भेटिळागी दंड ।
लोटांगणीं धड जावयासी ॥३॥
ठका ह्मणे माथा
ठेवीन चरणीं ।
होतीछ पारणीं इंद्रियांची ॥४॥
जरी माझी कोणी कापितील मान
जरी माझी कोणी कापितील मान ।
तरी नको आन वदों जिव्हे ॥१॥
सकळां इंद्रियां हे माझी विनंती ।
नका होऊं परतीं पांडुरंगा ॥२॥
आणिकांची मात नाइकावी कानीं ।
आणीक नयनीं न पाहावें ॥३॥
चित्तीं तुझे पायीं रहावें अखंडित ।
होऊनी निश्चित एकविध ॥४॥
चला हात पाय हेंचि काम करा ।
माझ्या नमस्कारा विठोबासी ॥५॥
तुका म्हणे तुम्हां भय काय करी ।
आमुचा कैवारी नारायण ॥६॥
पतिव्रता नेणे आणिकांची स्तुती
पतिव्रता नेणे आणिकांची स्तुती ।
सर्वभावें पति ध्यानीं मनीं ॥१॥
तैसें माझें मन एकविध जालें ।
नावडे विठ्ठलाविण दुजें ॥२॥
सूर्यविकासिनी नेघे चंद्रकळा ।
गाय तें कोकिळा वसंतेंसीं ॥३॥
तुका म्हणे बाळ मातेपुढें नाचे ।
बोल आणिकांचे नावडती ॥४॥
पतिव्रते जैसा भ्रतार प्रमाण
पतिव्रते जैसा भ्रतार प्रमाण ।
आम्हां नारायण तैशापरी ॥१॥
सर्वभावें लोहा आवडे हें धन ।
आम्हां नारायण तैशापरी ॥२॥
तुका म्हणे एकविध जालें मन ।
विठ्ठलावांचून नेणें दुजें ॥३॥
बाळ मायेविण क्षणभरी न राहे
बाळ मायेविण क्षणभरी न राहे ।
न देखतां होय कासावीस ॥१॥
आणीक उदंड बुझाविती जरी ।
छंद त्या अंतरीं माउलीचा ॥२॥
नावडती तया बोल आणिकांचे ।
देखोनियां नाचे माय दृष्टी ॥३॥
तुका म्हणे माझी विठ्ठल माउली ।
आणिकांचे बोलीं चाड नाहीं ॥४॥
असोत लोकांचे बोल विपरीत
असोत लोकांचे बोल विपरीत ।
माझी मज प्रीति विठ्ठलाईं ॥१॥
आर्पांगिलें मज आहे ते कृपाळू ।
बहुत कनवाळू अंतरींची ॥२॥
वेदशास्त्रें जिचीं वर्णिती पुराणें ।
तिचें मी पोरसें लडिवाळ ॥३॥
जिचें नाम कामधेनु कल्पतरु ।
तिचें मी लेकरूं तुका म्हणे ॥४॥
माझें अंतरींचें तोचि जाणे एक
माझें अंतरींचें तोचि जाणे एक ।
वैकुंठनायक पांडुरंग ॥१॥
जीवभाव त्याचे ठेवियेला पायीं ।
मज चिंता नाहीं कवणेविशीं ॥२॥
सुखसमारंभें संतसमागम ।
गाऊं वाचे नाम विठोबाचें ॥३॥
गातां पुण्य होय आइकतां लाभ ।
संसारबंध तुटतील ॥४॥
तुका म्हणे जीव तयासी विकिला ।
आणीक विठ्ठलाविण नेणें ॥५॥
आम्हां भाविकांची जाती
आम्हां भाविकांची जाती ।
एकविध श्रीपति अलंकार युक्ति ॥१॥
इसें दोष शकेनिता जाणे माउली ह्या खुणा ।
क्षोभ उपजो नेदी मना ॥२॥
शांतवृत्ति रतना लाभी अहो कृपाळे ।
तुज अवघें होऊं घेत ॥३॥
परि मज वाटों नये चित्तें ।
उपासनेपरतें नये कांहीं आवडों ॥४॥
करूं मुखीं नाम नारायण ।
तुका म्हणे जना जळ स्थळ देखतां ॥५॥
एकविध आम्हां न धरूं पालट
एकविध आम्हां न धरूं पालट ।
न संडूं हें वाट सांपडली ॥१॥
म्हणवुनि केला पाहिजे सांभाळ ।
माझें बुद्धिबळ पाय तुझे ॥२॥
बहुत बोलतां न कळे प्रकार ।
अंतरा अंतर साक्ष असे ॥३॥
तुका म्हणे अगा जीविंच्या जीवना ।
तूंचि नारायणा साक्षी माझा ॥४॥
आम्हां एकविध पुण्य सर्वकाळ
आम्हां एकविध पुण्य सर्वकाळ ।
चरणकमळ स्वामीचें तें ॥१॥
चित्ताचे संकल्प राहिलें चळण ।
आज्ञा ते प्रमाण करुनी असे ॥२॥
दुजियापासाव परतलें मन ।
केलें ध्यान दान होईल तें ॥३॥
तुका म्हणे आतां पुरला नवस ।
एकाविण ओस सकळही ॥४॥
धीर तो कारण एकविध भाव
धीर तो कारण एकविध भाव ।
पतिव्रते नाहीं सर्वभावें ॥१॥
चातक हें जळ न पाहाती दृष्टी ।
वाट पाहे कंठीं प्राण मेघा ॥२॥
सूर्य विकासिनी नेघे चंद्रामृत ।
वाट पाहे अस्त उदयाची ॥३॥
धेनु घेऊं नेदी जवळी आणिकां ।
आपुल्या बाळकाविण वत्सा ॥४॥
तुका म्हणे नेम प्राणासवें साठीं ।
तरीच या गोष्टी विठोबाची ॥५॥
तिघांचें अवघें गोड
तिघांचें अवघें गोड ।
वाटे कोड कौतुक ॥१॥
बैसलिया भाव पायीं ।
बरा तंव नाचेन ॥२॥
स्वामी कळे सावधान ।
तरी मन उल्हासे ॥३॥
तुका म्हणे आश्वासावें ।
प्रेम द्यावें विठ्ठलें ॥४॥
लौकिकापुरती नव्हे माझी सेवा
लौकिकापुरती नव्हे माझी सेवा ।
अनन्य केशवा दास तुझा ॥१॥
म्हणउनि करीं पायांसवें आळी ।
आणीक वेगळी नेणें परी ॥२॥
एकविध आम्ही स्वामीसेवेसाठीं ।
वरीं तोचि पोटीं एक भाव ॥३॥
तुका म्हणे करीं सांगितलें काम ।
तुजवीण धर्माधर्म ठावे देवा ॥४॥
आणिकांची स्तुति आम्हां ब्रह्महत्या
आणिकांची स्तुति आम्हां ब्रह्महत्या ।
एकावांचुनी त्या पांडुरंगा ॥१॥
आम्हां विष्णुदासां एकविध भाव ।
न म्हणों या देव आणिकांसी ॥२॥
इतुकेंच माझी होईल रसना ।
जरी या वचना पालटेन ॥३॥
तुका म्हणे मज आणिकां संकल्पें ।
अवघींच पापें घडतील ॥४॥
आणिक दुसरें मज नाहीं आतां
आणिक दुसरें मज नाहीं आतां ।
नेमिलें या चित्तापासुनियां ॥१॥
पांडुरंग ध्यानीं पांडुरंग मनीं ।
जागृती स्वप्नीं पांडुरंग ॥२॥
पडिलें वळण इंद्रियां सकळां ।
भाव तो निराळा नाहीं दुजा ॥३॥
तुका म्हणे नेत्रीं केली ओळखण ।
तटस्थ हें ध्यान विटेवरी ॥४॥
आणीक मात माझ्या नावडे जीवासी
आणीक मात माझ्या नावडे जीवासी ।
काय करूं यासी पांडुरंगा ॥१॥
सुखा तेचि गोडी श्रवणीं आवडी ।
चित्त माझें ओढी तुझे पायीं ॥२॥
जये घडी नाहीं विठ्ठलाचें नाम ।
मज होती श्रम आइकतां ॥३॥
आणिकांचे मज म्हणवितां लाज ।
वाटे हें सहज न बोलावें ॥४॥
तुका म्हणे मज तूंचि आवडसी ।
सर्वभावेंसीं पांडुरंगा ॥५॥
आम्हांसी तों नाहीं आणीक प्रमाण
आम्हांसी तों नाहीं आणीक प्रमाण ।
नामासी कारण विठोबाच्या ॥१॥
वाल्ह्यांनीं कास करितां कैवाड ।
धांगे नेदी आड कळिकाळासी ॥२॥
अवघड वांकुडें जैसेतैसेंपरी ।
वाचे हरी हरी उच्चारावें ॥३॥
तुका म्हणे आम्हां सांपडलें निज ।
सकळ हें बीज पुराणाचें ॥४॥
न पूजीं आणीकां देवा न करीं त्यांची सेवा
न पूजीं आणीकां देवा न करीं त्यांची सेवा ।
न मनीं या केशवाविण दुजें ॥१॥
काय उणें जालें मज तयापाशीं ।
तें मी मागों कांहीं कवणासी ॥२॥
आणिकांची कीर्ति नाइकेंन बोल ।
चाड या विठ्ठलाविण नाहीं ॥३॥
न पाहे लोचनीं श्रीमुखावांचुनी ।
पंढरी सांडोनि नवजें कोठें ॥४॥
न करीं कांहीं आन मनींचे सायास ।
न भें संसारास येतां जातां ॥५॥
तुका म्हणे कांहीं नव्हे ऐसें जीवा ।
नाहीं या केशवाविण दुजें ॥६॥
कोणाचिया न पडों छंदा
कोणाचिया न पडों छंदा ।
गोविंदासी आळवूं ॥१॥
बहुतांचीं बहुत मतें ।
अवघीं रितीं फोकळ ॥२॥
घटपट उघडी मन ।
होय शीण न करूं तें ॥३॥
तुका म्हणे पांडुरंगा ।
भुरु भाग आला तों ॥४॥
काय करूं आन देवतें
काय करूं आन देवतें ।
एकाविण पंढरीनाथें ॥१॥
सांगतां मिळाली सागरीं ।
आणिकां नांवां कैंची उरी ॥२॥
अनेक दीपिका प्रकाशा ।
सूर्य उगवतां नाश ॥३॥
तुका म्हणे नेणें दुजें ।
एकाविण पंढरीराजें ॥४॥
न करीं पठण घोष अक्षरांचा
न करीं पठण घोष अक्षरांचा ।
बीज मंत्र आमुचा पांडुरंग ॥१॥
सर्वकाळ नामीं चित्तल मातर्लो समाधि ।
न करीं अग्निमाजि कृपासाठीं ॥२॥
जाऊन तेथें वाटो वैष्णवांची ।
आन नेणें कांहीं नव्हे तपासी ॥३॥
नाचे दिंडीपाशीं जागरणीं ।
उपवास व्रत न करीं पारणें ॥४॥
रामकृष्ण म्हणे नारायण ।
आणिकांची स्तुति सेवा नेणें वाणूं ॥५॥
तुका म्हणे आन दुजें नाहीं ॥६॥
सर्व काळ डोळां बैसो नारायण
सर्व काळ डोळां बैसो नारायण ।
नये अभिमान आड पुढें ॥१॥
धड पडो माझ्या थोरपणावरी ।
वाचे हरी हरी उच्चारीत ॥२॥
जळो अंगींचें सर्व जाणपण ।
विवेकवचन अहंतेचें ॥३॥
सकळां चरणीं गाळित माझा जीव ।
तुका म्हणे भाव एकविध ॥४॥
आतां माझा सर्वभावें हा निर्धार
आतां माझा सर्वभावें हा निर्धार ।
न करीं विचार आणिकांसी ॥१॥
सर्वभावें नाम गाइन आवडीं ।
सर्व माझी जोडी पाय तुझे ॥२॥
लोटांगण तुझिया घालीन अंगणीं ।
पाहीन भरोनि डोळे मुख ॥३॥
निर्लज्ज होउनि नाचेन रंगणीं ।
येऊं नेदी मनीं शंका कांहीं ॥४॥
अंकित अंकिला दास तुझा देवा ।
संकल्प हा जीवा तुका म्हणे ॥५॥
हेंचि माझें तप हेंचि माझें दान
हेंचि माझें तप हेंचि माझें दान ।
हेंचि अनुष्ठान नाम तुझें ॥१॥
हेंचि माझें तीर्थ हेंचि माझें व्रत ।
सत्य हें सुकृत नाम तुझें ॥२॥
हेंचि माझें कर्म हाचि माझा धर्म ।
हाचि नित्य नेम नाम तुझें ॥३॥
हाचि माझा योग हाचि माझा याग ।
हेंचि तप त्याग नाम तुझें ॥४॥
हाचि कुळाचार हाचि कुळधर्म ।
हाचि नित्य नेम नाम तुझें ॥५॥
हा माझा आचार हा माझा विचार ।
हा माझा निर्धार नाम तुझें ॥६॥
तुका म्हणे दुजें सांगायासि नाहीं ।
नामेंविण कांहीं धनवित्त ॥७॥
हेंचि सर्व सुख जाणावा विठ्ठल
हेंचि सर्व सुख जाणावा विठ्ठल ।
न दवडावा पळ क्षण वायां ॥१॥
हेंचि एक सर्व साधनांचें मूळ ।
अटहें गोपाळ येणें पंथें ॥२॥
न लगती कांहीं तपाचिया राशी ।
करणें वाराणसी नाना तीर्थें ॥३॥
कल्याण हें तिळ देहीं अभिमान ।
नये नारायण जवळी त्याच्या ॥४॥
तुका म्हणे नामें देव नेदी भेटी ।
म्हणे त्यांचें हातीं कुळ होय ॥५॥
नव्हे जाखाई जोखाई
नव्हे जाखाई जोखाई ।
मायरणी मेसाबाई ॥१॥
बळिया माझा पंढरीराव ।
जो या देवांचाहि देव ॥२॥
रंडीचंडी शक्ति ।
मद्य मांसातें भक्षिती ॥३॥
बहिरव खंडेराव ।
रोटी सुटीसाठीं देव ॥४॥
गणोबा विक्राळ ।
लाडु मोदकांचा काळ ॥५॥
मुंजा म्हैसासुरें ।
हें तों कोण लेखीं पोरें ॥६॥
वेताळ फेताळें ।
जळो त्यांचे तोंड काळें ॥७॥
तुका म्हणे चित्तीं ।
धरा रखुमाईचा पति ॥८॥
जप तप ध्यान न लगे धारणा
जप तप ध्यान न लगे धारणा ।
विठ्ठल कीर्तनामाजीं उभा ॥१॥
राहे माझ्या मना हाचि या वचनीं ।
आणीक तें मनीं न धरावें ॥२॥
कीर्तन समाधि साधन तें मुद्रा ।
राहतील थारा धरुनियां ॥३॥
तुका म्हणे मुक्ति हरिदासांच्या घरीं ।
ओळंगती चारी रिद्धि सिद्धि ॥४॥
ध्याइन तुझें रूप गाइन तुझें नाम
ध्याइन तुझें रूप गाइन तुझें नाम ।
आन न करीं काम जिव्हा मुखें ॥१॥
पाहीन तुझे पाय ठेवीन मी डोई ।
पृथक तें कांहीं न करीं आन ॥२॥
तुजविण गुणवाद आइकेन कांहीं ।
आणिकांची वाणी पुरे आतां ॥३॥
कीर्तन सेवा करीं चालीन मी पायीं ।
आणीक न वजें ठायीं तुजविण ॥४॥
तुका म्हणे जीव ठेवीन मी पायीं ।
आणीक तें कांहीं देऊं कवणा ॥५॥
आम्हीं नामाचे धारक
आम्हीं नामाचे धारक ।
नेणों प्रकार आणीक ॥१॥
सर्वभावें एका विठ्ठलाचि प्रमाण ।
नलगे जाणावें नेणावें ॥२॥
गावें आनंदें नाचावें प्रेमसुख ध्यावें ॥३॥
वैष्णवांचे संगतीं सावधें चालूं काम ।
लज्जा चिंता दवडूं आस ॥४॥
पायीं निजध्यास म्हणों दास विष्णूचे ॥५॥
भय नाहीं जन्म घेतां ।
मोक्षसुखा हाणों लाता ॥६॥
तुका म्हणे सत्ता तितुकें करूं सेवेची ॥७॥
तुझिया नामाची आवडी
तुझिया नामाची आवडी ।
आम्हां विठो तुझी वेडी ॥१॥
आतां न वजों आणिकां ठायां ।
गाऊं गीत लागों पायां ॥२॥
काय वैकुंठ बापुडें ।
तुझिया प्रेमसुखापुढें ॥३॥
संतसमागम मेळ ।
प्रेमसुखाचा सुकाळ ॥४॥
तुका म्हणे तुझिया पायीं ।
जन्ममरणा ठाव नाहीं ॥५॥
विठ्ठल हा चित्तीं
विठ्ठल हा चित्तीं ।
गोड लागे गातां गीतीं ॥१॥
आम्हां विठ्ठल जीवन ।
टाळ चिपळिया धन ॥२॥
विठ्ठल विठ्ठल वाणी ।
अमृत हे संजीवनी ॥३॥
रंगला या रंगें ।
तुका विठ्ठल सर्वांगें ॥४॥
विठ्ठल सोयरा सज्जन सांगाती
विठ्ठल सोयरा सज्जन सांगाती ।
विठ्ठल हा चित्तीं बैसलासे ॥१॥
विठ्ठल हें अंग व्यापिली हे काया ।
विठ्ठल हें छाया माझी मज ॥२॥
बैसला विठ्ठल जिव्हेचिया माथां ।
न वदे अन्यथा आन दुजें ॥३॥
सकळां इंद्रियां मन एक प्रधान ।
तेही करी ध्यान विठोबाचें ॥४॥
तुका म्हणे या विठ्ठलासी आतां ।
नये विसंबतां माझें मज ॥५॥
तूं आम्हां सोयरा सज्जन सांगाती
तूं आम्हां सोयरा सज्जन सांगाती ।
तुजलागीं प्रीति वाटे सदा ॥१॥
तूं माझा जिव्हाळा जीवाचा जीवला ।
होसी अंतरंग अंतरींचा ॥२॥
गण गोत मित्र तूं माझें जीवन ।
अनन्य शरण तुझिया पायीं ॥३॥
तुका म्हणे सर्वगुणें तुझा दास ।
आवडे अभ्यास रूप तुझें ॥४॥
तूं माझा मायबाप सकळ वित्त गोत
तूं माझा मायबाप सकळ वित्त गोत ।
तूंचि माझें हित करितां देवा ॥१॥
तूंचि माझा देव तूंचि माझा जीव ।
तूंचि माझा भाव पांडुरंगा ॥२॥
तूंचि माझा आचार तूंचि माझा विचार ।
तूंचि सर्वभार चालविसी ॥३॥
सर्वभावें मज तूं होसी प्रमाण ।
ऐसी तुझी आण वाहतसें ॥४॥
तुका म्हणे तुज विकला जीवभाव ।
कळेल तो उपाय करी आतां ॥५॥
विठ्ठलावांचोनि ब्रह्म जे बोलती
विठ्ठलावांचोनि ब्रह्म जे बोलती ।
वचन तें संतीं मानूं नये ॥१॥
विठ्ठलावांचोनि ज्या ज्या उपासना ।
अवघाचि जाणा श्रमचि तो ॥२॥
विठ्ठलावांचोनि सांगतील गोष्टी ।
वांझा ते हिंपुटी होती जाणा ॥३॥
विठ्ठलावांचुनी जें कांहीं जाणती ।
तितुक्या विपत्ति वाउगिया ॥४॥
तुका म्हणे एक विठ्ठलचि खरा ।
येर तो पसारा वाउगाचि ॥५॥
अनन्य जीवन आम्हां तुमचे चरण
अनन्य जीवन ।
आम्हां तुमचे चरण ।
करुनि सांठवण ।
तें धरिलें हृदयीं ॥१॥
सुख झाले अंगसंगती ।
आनंद न समाये चित्तीं ।
कवतुकें प्रीति ।
गाऊं नाचूं उल्हासें ॥२॥
करुणाकरेंसीं करूं आळवण हरी ।
जाऊं नेऊं दुरीं ॥३॥
प्रेमप्रीतिप्रतिष्ठेनें मोही ममता करी गोवा ।
ऐसें आहे जी केशवा ।
तुका म्हणे सेवा आणीक नाहीं जाणत ॥४॥
तुझा शरणागत जालों मी अंकित
तुझा शरणागत जालों मी अंकित ।
करी माझें हित पांडुरंगा ॥१॥
पतितपावन तुझी ब्रीदावळी ।
तें आतां सांभाळी मायबापा ॥२॥
अनाथाचा नाथ बोलतातां संत ।
ऐकोनियां मात विश्वासलों ॥३॥
न करावी निरास न धरावें उदास ।
देईं चरणांपाशीं कृपादान ॥४॥
तुका म्हणे मी तों पातकांची राशी ।
देईं पायापाशीं ठाव देवा ॥५॥
आणीक कोणाचा न करीं मी संग
आणीक कोणाचा न करीं मी संग ।
जेणें होय भंग माझिया चित्ता ॥१॥
विठ्ठलावांचुनि आणीक जे वाणी ।
नाइकें मी कानीं आपुलिया ॥२॥
समाधानासाठीं बोलावी हे मात ।
परि माझें चित्त नाहीं कोठें ॥३॥
जिवाहुनी मज तेचि आवडती ।
आवडे त्यां चित्तीं पांडुरंग ॥४॥
तुका म्हणे माझें तोचि जाणे हित ।
आणिकांच्या चित्त नेदी बोलों ॥५॥
माझी विठ्ठल माउली
माझी विठ्ठल माउली ।
प्रेमपान्हा पान्हाइली ॥१॥
कुर्वाळुनी लावी स्तनीं ।
न वजें दुरी जवळुनी ॥२॥
केली पुरवी आळी ।
नव्हे निष्ठुर कोवळी ॥३॥
तुका म्हणे घास ।
मुखीं घाली ब्रह्मरस ॥४॥
एक धरिला चित्तीं
एक धरिला चित्तीं ।
आम्ही रखुमाईचा पति ॥१॥
तेणें जालें अवघें काम ।
निवारिला भवश्रम ॥२॥
परद्रव्य परनारी ।
जालीं विषाचियेपरी ॥३॥
तुका म्हणे फार ।
नाहीं लागला व्यवहार ॥४॥
एक गाऊं आम्हीं विठोबाचें नाम
एक गाऊं आम्हीं विठोबाचें नाम ।
आणिकांचें काम नाहीं आतां ॥१॥
मोजोनियां वाटा सुखम दुस्तर ।
केला राज्यभार चालूं ऐसा ॥२॥
त्यावुनी सुंदर श्रुती टाळघोष ।
सेवूं ब्रह्मरस आवडीने ॥३॥
तुका म्हणे महापातकी पतित ।
होती जीवन्मुक्त हेलामात्रें ॥४॥
काम क्रोध आम्हीं वाहिलें विठ्ठलीं
काम क्रोध आम्हीं वाहिलें विठ्ठलीं ।
आवडी धरिली पायांसवें ॥१॥
आतां कोण पाहे मार्ग परतोनी ।
गेले हारपोनि देहभाव ॥२॥
ऋद्धिसिद्धि सुखें हाणितल्या लाता ।
तेथें या प्राकृता कोण मानी ॥३॥
तुका म्हणे आम्ही विठोबाचे दास ।
करुनि ठेलों ग्रास ब्रह्मांडाचा ॥४॥
माझा विठोबाचा कैसा प्रेमभाव
माझा विठोबाचा कैसा प्रेमभाव ।
आपणचि देव होय गुरु ॥१॥
पढिये देहभाव पुरवी वासना ।
अंतीं ते आपणापाशीं न्यावे ॥२॥
मार्गीं पुढें उभा राहे सांभाळीत ।
आलिया आघात निवारावे ॥३॥
योगक्षेम त्याचें जाणे जडभारी ।
वाट दावी करी धरुनियां ॥४॥
तुका म्हणे नाहीं विश्वास ज्या मनीं ।
पाहावें पुराणीं विचारुनी ॥५॥
माझी सर्व चिंता आहे विठोबासी
माझी सर्व चिंता आहे विठोबासी ।
मी त्याच्या पायांसी न विसंबें ॥१॥
विसरतां रूप क्षण एक चित्तीं ।
जिवलग मूर्ति सांवळी ते ॥२॥
विसरतां हरि क्षण एक घडी ।
अंतरींची जोडी लक्षलाभ ॥३॥
तुका म्हणे माझ्या विठोबाचे पाय ।
संजीवनी आहे हृदयामाजीं ॥४॥
जतन करीन जीवें
जतन करीन जीवें ।
शुद्ध भावें करुनी ॥१॥
विठ्ठल विठ्ठल हें धन ।
जीवन अंतकाळींचें ॥२॥
वेळ हे संचित साहूं ।
वसवा करूं उदरीं हा ॥३॥
तुका म्हणे हृदयपेटीं ।
हें संपुष्टीं सांठवूं ॥४॥
जिवींचा जिव्हाळा
जिवींचा जिव्हाळा ।
पाहों आपुलिया डोळां ॥१॥
आम्हां विठ्ठल एक देव ।
येर अवघेंचि वाव ॥२॥
पुंडलिकाचे पाठीं ।
उभा हात ठेवुनी कटीं ॥३॥
तुका म्हणे चित्तीं ।
वाहे रखुमाईचा पति ॥४॥
आठविच नेदी आवडी आणीक
आठविच नेदी आवडी आणीक ।
भरलिया लोक तिन्ही पाहे ॥१॥
मन धांवें तेथें तिथेंचि हुमते ।
संपूर्ण आइतें सर्वकाळ ॥२॥
नलगे वळवावी इंद्रियें धांवती ।
ठाव नाहीं रिता उरी दिला ॥३॥
तुका म्हणे समपाउलांचा खुंट ।
केला बळकट हालों नेदी ॥४॥
मागें ऐसी जाली जोडी
मागें ऐसी जाली जोडी ।
आतां घडी न विसंबें ॥१॥
विटेवरी समचरण ।
संतां खूण सांगितली ॥२॥
अवघें आतां काम साधें ।
हाचि करूं कैवाड ॥३॥
तुका म्हणे खंडू सेवा ।
पुढें पापपुण्याच्या ॥४॥
आमुच्याहें आलें भागा
आमुच्याहें आलें भागा ।
जिव्हार या जगाचें ॥१॥
धरुनियां ठेविलें जीवें ।
बळकट भावें एकविध ॥२॥
आणोनियां केला रूपा ।
उभा सोपा जवळी ॥३॥
तुका म्हणे अंकित केला ।
खालीं आला वचनें ॥४॥
रूपी रूपी घेऊं गोडी
रूपी रूपी घेऊं गोडी ।
प्रेम सुख जाली जोडी ॥१॥
काळ जाऊं नेदूं वायां ।
चिंतूं विठोबाच्या पायां ॥२॥
करूं भजन भोजन ।
धणी घेऊं नारायण ॥३॥
तुका म्हणे जीव धाला ।
होय तुष्टांगें विठ्ठला ॥४॥
आजी आनंदु रे एकी परमानंदु रे
आजी आनंदु रे एकी परमानंदु रे ।
जया श्रुति नेति नेति म्हणती गोविंदु रे ॥१॥
विठोबाची वेडी आम्हां आनंदु सदा ।
गाऊं नाचूं वाहूं टाळी रंजवूं गोविंदा ॥२॥
सदा सण सात आम्हां नित्य दिवाळी ।
आनंदें निर्भर आमुचा कैवारी बळी ॥३॥
तुका म्हणे नाहीं जन्ममरणाचा धाक ।
संत सनकादिक हें तों आमुचें कौतुक ॥४॥
आमुची विश्रांति तुमचे चरण कमळापति
आमुची विश्रांति ।
तुमचे चरण कमळापति ॥१॥
हेंचि एक जाणे ।
कायावाचा आणि मनें ॥२॥
पुढती पुढती नमन ।
लडिवाळां लोटांगण ॥३॥
निज जनांलोकीं ।
निळा पायांसी तुका ॥४॥
बहुतां छंदांचें बहु असे जन
बहुतां छंदांचें बहु असे जन ।
नये वाडें मन त्यांचिया संगें ॥१॥
करावा जतन आपुला विश्वास ।
अंगा आला रस आवडीचा ॥२॥
सुखासाठीं समाधि हरिच्या माउली ।
विश्रांति साउली तिणालियांची ॥३॥
तुका म्हणे बुडें बांधोनि दगड ।
तेथें काय कोड धांवायाचें ॥४॥
मज अभयदान देईं तूं दातारा
मज अभयदान देईं तूं दातारा ।
कृपेच्या सागरा मायबापा ॥१॥
देहभाव तुझ्या ठेवियेला पायीं ।
आणीक मी कांहीं दुजें नेणें ॥२॥
देवा भक्तिहीन नेणता पतित ।
आतां माझें हित तुझ्या पायीं ॥३॥
म्हणे माझें सर्वही साधन ।
नाम संकीर्तन विठोबाचें ॥४॥
पाहों ग्रंथ तरी आयुष्य नाहीं हातीं
पाहों ग्रंथ तरी आयुष्य नाहीं हातीं ।
नाहीं ऐसी मति अर्थ कळे ॥१॥
होईल तें हो या विठोबाच्या नांवें ।
अर्जिलें तें भावें जीवीं धरूं ॥२॥
एकादां अंगासी येईल प्रकार ।
विचारितां फार युक्ति वाढे ॥३॥
तुका म्हणे आळसी करितां गोमटी ।
मायबाप पोटीं येते दया ॥४॥
जैसा तैसा आतां मज प्रमाण अनंता
जैसा तैसा आतां मज प्रमाण अनंता ।
पायां पडणें न सोडीं पोटीं तेच घर तोंडीं ॥१॥
एका भावें चाड ।
आदि तेचि अंतीं गोड ॥२॥
तुका म्हणे आम्हां ।
टळणेंचि नाहीं नेमा ॥३॥
माझी भक्ती भोळी
माझी भक्ती भोळी ।
एकविध भाव बळी ॥१॥
मी कां पडेन निराळा ।
ऐसा सांडुनी सोहळा ॥२॥
आतां अंगारिसा ।
येथें न व्हावें सहसा ॥३॥
तुका म्हणे जोडुनी पाय ।
पुढें उभा उमा राहे ॥४॥
सिद्धीचा दास नव्हे श्रुतीचा अंकिला
सिद्धीचा दास नव्हे श्रुतीचा अंकिला ।
होईन विठ्ठला दास तुझा ॥१॥
सर्व सुख असे माझिये मानसीं ।
राहिलें तयासीं नाश नाहीं ॥२॥
पुण्य पाप पाहे लोचनीं ।
आणिका वांचुनी पांडुरंगा ॥३॥
न करीं आस मुक्तीचे सायास ।
भक्तिप्रेमरस सांडीनीयां ॥४॥
गर्भवासीं धाक नाहीं येतां जातां ।
हृदयीं राहतां नाम तुझें ॥५॥
तुका म्हणे झालों तुझाचि अंकिला ।
न में मी विठ्ठल कळिकाळासी ॥६॥
येणें बोधें आम्ही असों सर्वकाळ
येणें बोधें आम्ही असों सर्वकाळ ।
करुनी निर्मळ हरिकथा ॥१॥
आम्ही भूमिवरी एक पै देवाचे ।
निधान हें वाचे सांपडलें ॥२॥
तरतील कुळें दोन्ही उभयतां ।
गातां आइकतां मुखरूप ॥३॥
न चळे हा मंत्र न म्हणे यातींकुळ ।
न लगे काळवेळ विचारावी ॥४॥
तुका म्हणे माझा विठ्ठल विसांवा ।
सांठवीन हांवा हृदयांत ॥५॥
गण गोत अवघें धन
गण गोत अवघें धन ।
आम्हां चरण विठोबाचे ॥१॥
आणखी दुजें नेणों कांहीं ।
चाडचि नाहीं धनमानें ॥२॥
देवाविण वाटती ओस ।
वैकुंठ कैलास नावडती ॥३॥
निळा म्हणे आवडी जाणे ।
पुरवी खुणें जिवींचे तो ॥४॥
न वजों यावरी आतां कोठें
न वजों यावरी आतां कोठें ।
सांठविले चरण हे गोमटे ॥१॥
जोडलें तें आस्थेचेंसीं ।
येणें काळें संतसंगें ॥२॥
लुंबियलों बरवेनी वरी ।
प्रेम अमृताच्या धारीं ॥३॥
निळा म्हणेनि सांठी ।
केली जीव देवासी मिठी ॥४॥
मार्ग पुढें अवघा हरी
मार्ग पुढें अवघा हरी ।
घरीं दारीं हृदयांत ॥१॥
याविण रितें न दिसे कोठें ।
सानें मोठें अणुमात्र ॥२॥
माझा दिशा महितळी ।
माझी पोकळी तोचि तो ॥३॥
निळा म्हणे मना हुडसी ।
माझी संधी इंद्रियांच्या ॥४॥
जडला जीवीं तो नव्हेचि परता
जडला जीवीं तो नव्हेचि परता ।
चित्तीं चित्ता व्यापुनियां ॥१॥
बुद्धीमाजीं यावेचि ठाणें ।
रहाटे करणें अहोरात्र ॥२॥
अंतःकरणीं धरिला धावा ।
आंतु शरीराबाहेरी हा ॥३॥
निळा म्हणे अवघाचि हरी ।
आम्हां घरीं दारीं दाटला ॥४॥
झालें डोळियां पारणें
झालें डोळियां पारणें ।
इंद्रियांनीं पुरतेपणें ॥१॥
विठो देखतांचि दृष्टी ।
जीवीं जीवां पडली मिठी ॥२॥
बुद्धि निश्चयाचें घर ।
तेहि झाली तदाकार ॥३॥
निळा म्हणे कायावाचा ।
मन संकल्प हा तयाचा ॥४॥
चित्तीं माझें पांडुरंग
चित्तीं माझें पांडुरंग ।
वेगळा अभंग न ढळेसा ॥१॥
जातां दिवस जातां राती ।
स्वप्नीं जागृतीं सुषुप्तीं तो ॥२॥
देखतां डोळां ऐकतां कानीं ।
बोलतां वदनीं तोचि पुढें ॥३॥
निळा म्हणे बुद्धि मन ।
गेली विरोन त्यामाजी ॥४॥
जाणोंचि माझी शिकवूनि ठेला
जाणोंचि माझी शिकवूनि ठेला ।
नेणोंविते प्याला निपटुनियां ॥१॥
निळेपणें मज करुनी ठेविलें ।
जीवपणेंसीं हरिलें जीवपण ॥२॥
घातली ते हा जाणीव नेदी ।
प्राप्तीच्या उपाधी परमार्थिका ॥३॥
निळा म्हणे येणें केलें आपण ।
मीहि केली थार दोहींकडे ॥४॥
देह जावो अथवा राहो
देह जावो अथवा राहो ।
पांडुरंगी दृढ भावो ॥१॥
चरण न सोडीं सर्वथा ।
तुझी आण पंढरीनाथा ॥२॥
वदनीं तुझें मंगळ नाम ।
हृदयीं अखंडित प्रेम ॥३॥
नामा म्हणे केशवराजा ।
केला नेम चालवीं माझा ॥४॥
जें जें घडेल तें घडो
जें जें घडेल तें घडो ।
देह राहो अथवा पडो ॥१॥
नाम न सोडीं सर्वथा ।
दीनबंधु पंढरीनाथा ॥२॥
जैसा जैसा असेल भोग ।
तैसा तैसा घडेल योग ॥३॥
नामा म्हणे केशवरावें ।
घडेल तें घडो या देहांत ॥४॥
तयें विठ्ठल क्षेत्र विठ्ठल
तयें विठ्ठल क्षेत्र विठ्ठल ।
देव विठ्ठल देवपूजा विठ्ठल ॥१॥
माता विठ्ठल पिता विठ्ठल ।
बंधु विठ्ठल गोत विठ्ठल ॥२॥
गुरु विठ्ठल गुरुदेवता विठ्ठल ।
निधान विठ्ठल निरंतर विठ्ठल ॥३॥
नामा म्हणे मज विठ्ठल सांपडला ।
म्हणोनियां कळिकाळा पाड नाहीं ॥४॥
आम्हां सांपडलें वर्म
आम्हां सांपडलें वर्म ।
करूं भागवतधर्म ॥१॥
अवतार हा घेतला ।
नोंदूं चालूं हा विखला ॥२॥
असे हा भावाचा लंपट ।
सांडीनि आवडे वैकुंठ ॥३॥
संतसंगतीं साधावा ।
धरुनि हृदयीं बांधावा ॥४॥
नामा म्हणे घेता जाय ।
आमुचा गळां त्याचे पाय ॥५॥
धांवुनि जाईन श्रीमुख पाहीन
धांवुनि जाईन श्रीमुख पाहीन ।
डोळां विठोबाची तया सुखा दृष्टि लागेल वो क्षणीं ॥१॥
मग मी साजणी काय करूं ।
म्हणोनि माझें चित्त व्यापिलें उद्धवें ॥२॥
शिणलों मी उन्मन जनमोजन्मीं ।
धरोनियां झाली जीवाचें अंतरीं ॥३॥
आंतोनी बाहेरी जाऊं नेदी ।
वासना पापिणी करील पायबंध ॥४॥
मग हा अनुभव कोठें पाहूं ।
वृत्तिसहित करीन मनाचें सांडणें ॥५॥
न विसंबे प्राणें म्हणे नामा ॥६॥
तूं अवकाश मी भूमिका
तूं अवकाश मी भूमिका ।
तूं लिंग मी साळुंका ।
तूं समुद्र मी द्वारका ॥१॥
स्वयें दोन्हीं तूं वृंदावन मी चिरी ।
तूं तुळशी मी मंजिरी ।
तूं पावा मी मोहरी ॥२॥
स्वयें दोन्हीं तूं चांद मी चांदणी ।
तूं नाग मी पद्मिणी ।
तूं कृष्ण मी रुक्मिणी ॥३॥
स्वयें दोन्हीं तूं नदी मी थडी ।
तूं तारूं मी सांगडी ।
तूं धनुष्य मी भातोडी ॥४॥
स्वयें दोन्हीं तूं वेद मी स्तविता ।
तूं शास्त्र मी गीता ।
तूं गंध मी अक्षता ॥५॥
स्वयें दोन्हीं नामा म्हणे पुरुषोत्तमा ।
स्वयें जडलो तुझ्या प्रेमा ।
मी कुडी तूं आत्मा ॥६॥
पाहतां तुझें चरण हरली भवव्यथा
पाहतां तुझें चरण हरली भवव्यथा ।
पुढती एक चिंता वाटतसे ॥१॥
क्षणीं मतिभ्रष्ट देसी पांडुरंगा ।
मग या संतसंगा कोठें पाहूं ॥२॥
मग हे पंढरी आनंदसोहळा ।
करुणेचे डोळां पाहूं देवा ॥३॥
मग हे हरिकथा अमृतसंजीवनी ।
करुणेचे श्रवणीं ऐकों देवा ॥४॥
नामा म्हणे मज पंढरीची सोय ।
अनंत जन्म होय याविलागीं ॥५॥
मायबापासी सांडीनीयां आस
मायबापासी सांडीनीयां आस ।
धरियेली तुझी कास पांडुरंगा ॥१॥
क्षणीं पांडुरंगा उपेक्षिसी मातें ।
तरी हासतां तूंते संतजन ॥२॥
नामा म्हणे तुझी पाउलें समान ।
तेथें माझें मन स्थिरावलें ॥३॥
माझी कोण गती सांगा पंढरीनाथा
माझी कोण गती सांगा पंढरीनाथा ।
वारिसी अनाथा कां बुद्धीवेसी ॥१॥
मनापासोनियां सांग मजप्रती ।
पुढें काळकळती जीवाचिया ॥२॥
न बोलसी कां रे धरिला अबोला ।
कोणासी विठ्ठला शरण जाऊं ॥३॥
कोणासी सांकडें घालावें हें सांगा ।
नको करूं राग दीनावरी ॥४॥
बाळकासी जैसी एकलीच माय ।
तैसे तुझे पाय आम्हांलागीं ॥५॥
नामा म्हणे देवा अनाथाच्या नाथा ।
कृपाळुवा कांता रुक्माईच्या ॥६॥
तुझ्या चरणांचें तुटतां अनुसंधान
तुझ्या चरणांचें तुटतां अनुसंधान ।
जाईल माझा प्राण तत्क्षणीं ॥१॥
मग हें ब्रह्मज्ञान कोणातें सांगसी ।
विचारीं मानसीं पांडुरंगा ॥२॥
वदनीं तुझें नाम होतांचि खंडणा ।
इतकेंचि रुदन होईल माझें ॥३॥
सांवळें सुंदर रूप पाहतां तुझें दृष्टी ।
न देखतां उठाउठी नयन माझे ॥४॥
तुजपरतें सख्य आणिक नाहीं साधन ।
सारिख माझें मन होईल अनंत ॥५॥
नामा म्हणे केशवा अनाथाच्या नाथा ।
क्षणीं माझा अंत पाहसी देवा ॥६॥
तुझिये चरणीं असतां दृढ भाव
तुझिये चरणीं असतां दृढ भाव ।
तरीच हा जीव नरककुंडीं ॥१॥
बोल बोलूं एक मनीं असे आणिक ।
तरी तयासी देख दोन बाप ॥२॥
तुजवीण सुख आणिकांचे मानीं ।
तरी मज जननी देइन देवा ॥३॥
नामा म्हणे माझा सत्याचा साहाकारी ।
आस मी न करीं आणिकांची ॥४॥
मान तोडावया करूं शब्दांचे
मान तोडावया करूं शब्दांचे ।
कठीण बहुतांचें उभारितों ॥१॥
तरी न वदे न वदे आन ।
आन कांहीं या विठोबावांचून ॥२॥
विठोबापरतें दैवत आहे म्हणती ।
ऐसें श्रुतिस्मृती जरी बोलती ॥३॥
तरी ते अपशब्द कानीं पडों न द्यावे ।
पाषांडी म्हणती जरी उगाचि असावें ॥४॥
ब्रह्मदेवेंसीं जाहलिया भेटी ।
तोहि जरी वदेल ऐसिया गोष्टी ॥५॥
या विठोबापरतें दैवत म्हणेल सृष्टीं ।
चवदा पोटीं निघोत जाणा ॥६॥
कोटी कोटी ब्रह्मांडें एक एक रोमि ।
व्यापुनियां व्योमीं वर्ततसे ॥७॥
तो हा माझा विठोबा सर्वांघटीं सम ।
न संडावें वर्म म्हणे नामा ॥८॥
सर्वभावें तुझे जे धरिती दातारा
सर्वभावें तुझे जे धरिती दातारा ।
त्यांचिया संसारा तूंचि होसी ॥१॥
ज्यांचें चित्त नाहीं आणिक कांहीं काम ।
त्याचा योगक्षेम तूंचि होसी ॥२॥
ऐसेंच पत्र जें कांहीं देसीजे ।
तें तुवां होईजे मायबापा ॥३॥
नामा म्हणे माझी भक्ति हे माउली ।
केशवा वाहिली चरणांसी ॥४॥
जीवप्राणें एक विठ्ठलची व्हावा
जीवप्राणें एक विठ्ठलची व्हावा ।
ऐसिया मी भावा रातलिया ॥१॥
आवडे पंढरी आवडे चंद्रभागा ।
येती यमुना गंगा प्रतिदिनीं ॥२॥
आवडे पक्षतीर्थ आवडे गरुडपार ।
राउळीं माहेर पांडुरंग ॥३॥
नामा म्हणे असा विठ्ठाई रुक्माई ।
आणिकांपाशीं नाहीं चित्त माझें ॥४॥
न पाहे गे माय विठाईविण डोळां
न पाहे गे माय विठाईविण डोळां ।
सर्वस्वें कंटाळा आणिकांचा ॥१॥
विठोबाविण कांहीं नायके मी कानीं ।
जडलों चरणीं चित्तवृत्ती ॥२॥
आणिकांचे मार्गीं न चालोत पाय ।
जीव धांवें स्वयें पांडुरंग ॥३॥
नामा म्हणे करीं आणिकांची पूजा ।
न करीं गरुडध्वजावांचुनियां ॥४॥
जीव तूं प्राण तूं
जीव तूं प्राण तूं ।
आम्हां तूं गा विठ्ठला ॥१॥
जनक तूं जननी तूं ।
सोयरा तूं गा विठ्ठला ॥२॥
माझा गुरु तूं गुरुमंत्र तूं ।
सर्वस्व तूं माझें म्हणे नामा ॥३॥
भक्ति आम्हीं केली सांडीनी उद्देगा
भक्ति आम्हीं केली सांडीनी उद्देगा ।
पावलो सत्संग सुखप्रेमें ॥१॥
प्रेम काय करी बहु होय वारी ।
वैकुंठामाझारीं वस्ती देखी ॥२॥
सुख झालें आम्हां धरूं याचा संग ।
पळे भवभंग श्रुतितया ॥३॥
नामा म्हणे सुख बहु झालें जीवा ।
घडेलिया सेवा विठोबाची ॥४॥
वारंवार काय विनवावें आतां
वारंवार काय विनवावें आतां ।
समजावें चित्ता आपुलिया ॥१॥
तूं काय म्हणसी कंटाळेल हातीं ।
जाईल उगवोनि उगोनियां ॥२॥
मजलागीं देवा जासी चुकवोनी ।
आणिन धरुनी तुजलागीं ॥३॥
दृढ भक्तिभाव प्रेमाचा हा दोरा ।
बांधीन सर्वदा तुझें पायीं ॥४॥
नामा म्हणे बोल काय विठो आतां ।
भेटावें सर्वथा शांत बरें ॥५॥
जीवनमुक्त केले नामाचें गजरीं
जीवनमुक्त केले नामाचें गजरीं ।
सेवक अधिकारी विठोबाचे ॥१॥
कायीं उतराई होऊं तुज देवा ।
उदारा केशवा मायबापा ॥२॥
अंतरीं देखोनि प्रेमाचा जिव्हाळा ।
मुक्तीचा सोहळा भोगविसी ॥३॥
नामा म्हणे आम्हां दीनांचें माहेर ।
हृदयीं निरंतर ध्यान करूं ॥४॥
हातीं विणा मुखीं हरी
हातीं विणा मुखीं हरी ।
गायें राउळाभितरीं ॥१॥
अन्न उदक सोडिलें ।
ध्यान देवाचें लागलें ॥२॥
स्त्री पुत्र बाप माय ।
यांचा आठव न होय ॥३॥
देहभाव विसरला ।
छंद हरीचा लागला ॥४॥
नामा म्हणे हेंचि देईं ।
तुझे पाय माझे डोयीं ॥५॥
तीर्थांसी जाऊनि काय म्यां करावें
तीर्थांसी जाऊनि काय म्यां करावें ।
वाउगें हिंडावें पंथ तेणें ॥१॥
माझें तीर्थ क्षेत्र पंढरी पै जाण ।
उभें निधान इंद्रियापुढें ॥२॥
मार्गीं थोर थोरीं हेचि पै सांधिलें ।
नाम्यासी दिसलें देवघर यानें ॥३॥
माझा भाव तुझे चरणीं
माझा भाव तुझे चरणीं ।
तुझें रूप माझे नयनीं ॥१॥
सांपडलो एकमेकां ।
जन्मोजन्मीं नोहे सुटका ॥२॥
त्वां मज केलें बा विदेही ।
म्यां तुज धरिलें हृदयीं ॥३॥
त्वां तोडिली माझी माया ।
मी तों जडलो तुझ्या पायां ॥४॥
नामा म्हणे गा सुजाणा ।
सांग ठकिलें कोणे कोणा ॥५॥
मन झालें उन्मन वासना तल्लीन
मन झालें उन्मन वासना तल्लीन ।
देखिलें हरिचरण सर्वांठायीं ॥१॥
गुरुशब्दश्रवणें हरपला देहांत ।
प्रत्यक्ष त्वरीत हरि झाला ॥२॥
नामा पाहे देहीं तव उमा उभा ।
दिशादुमित दाहीं हरि दिसे ॥३॥
कोटी दिवाळ्या दसरे
कोटी दिवाळ्या दसरे ।
आम्हां हेचि झालें पुरे ॥१॥
घरोघरीं ओवाळणी ।
विठ्ठल देखिला नयनीं ॥२॥
झाला सुखाचा शेजार ।
करा नामाचा गजर ॥३॥
नामयाचा स्वामी आला ।
ब्रह्मादिकां आनंद झाला ॥४॥
कोटी सूर्यप्रभादीप्ती
कोटी सूर्यप्रभादीप्ती ।
गगनीं झळकली अवचितीं ॥१॥
संत नामस्मरणें सांगाती ।
पैल आला कमलापति ॥२॥
वत्सलागीं जैसी धेनु ।
तैसा धांवे जगजीवनु ॥३॥
गरुडाचे पुच्छावरीं ।
दाटी दिशा अंबरावरी ॥४॥
हरिकंठीं सुमनमाळा ।
इटोनीं आली भूमंडळां ॥५॥
सर्वे चाले सुदर्शन ।
भक्त करावया रक्षण ॥६॥
उचलोनि दोहीं बाहीं ।
नामा धरिला हृदयीं ॥७॥
ऐसें माझें मनीं येतें पंढरीनाथा
ऐसें माझें मनीं येतें पंढरीनाथा ।
न सोडीं सर्वथा चरण तुझें ॥१॥
यासि काय करूं सांगा जी गोपाळा ।
कां होई लावियेला पूर्वीं तुम्हीं ॥२॥
हृदयीं चित्तवृत्ति मनेंसीं मिळोनी ।
अवघी तुझ्या चरणीं सुरवाडिली ॥३॥
नामा म्हणे केशवा धरिली तुझी सेवा ।
सुखा अनुभवा अनुभवलें ॥४॥
मी माझें उरलें बाळक माय पोटीं
मी माझें उरलें बाळक माय पोटीं ।
पाहे तंव कोठेंही नाहीं ॥१॥
तेथींचें तेथें दांपत्य लोपलें ।
कळिकाळें मंथिलें नाम थोर ॥२॥
तोचि बैसोनि ठेलों मी येथें लोपलो ।
ब्रह्मींच रंगलों ब्रह्मामेळें ॥३॥
नामा म्हणे चैतन्य चैतन्या मिळालें ।
अरूपरूप ठेलें आपणांमाजी ॥४॥
नामयाने बंधन घातलें विठोबासी
नामयाने बंधन घातलें विठोबासी ।
नामा आला रे म्हणती ॥१॥
येणें कळिकाळ कांपती ।
आत्मसुख करुनि कुडी ॥२॥
विठ्ठल पायीं जडली बेडी ।
देह करुनि बंदिखाना ॥३॥
विठ्ठल सांठविला निधान ।
कांहीं शब्द मार केला ॥४॥
विठ्ठल काकुळती आला ।
नामा म्हणे विठ्ठलातें ॥५॥
जीव गेल्या न सोडीं तूंते ॥६॥
आम्ही देह केले दुकान
आम्ही देह केले दुकान ।
तेथें सांठविलें ब्रह्मज्ञान ॥१॥
एकें खेपें पै लाभ झाला ।
आम्हां पंढरीनाथ भेटला ॥२॥
पुण्यसंतांची केली सांगडी ।
ब्रह्म वस्तु बांधली पुडी ॥३॥
तुझा दास मी वाणिया भला ।
नामा केशवचरणीं विनटला ॥४॥
आतां होणार तें हो कां पंढरीनाथा
आतां होणार तें हो कां पंढरीनाथा ।
न सोडीं सर्वथा पाय तुझे ॥१॥
हृदयीं तुझें ध्यान मुखीं जपे नाम ।
हाचि नित्यनेम सर्व माझा ॥२॥
आम्हां तुझी देवा धरियेली कास ।
न करीं उदास पांडुरंगा ॥३॥
नामा म्हणे देवा भक्तजनवत्सला ।
क्षण जीवावेगळा न करीं मज ॥४॥
कायाकापारिस मत म्यां केलें वाड
कायाकापारिस मत म्यां केलें वाड ।
सांपडलें गोड प्रेमसुख ॥१॥
जिकडे पाहे तिकडे विठोबा अवघा ।
भेना चंद्रभागा पुंडलिक ॥२॥
बाहेरीं भीतरीं सर्वे निरंतरीं ।
हें ब्रह्मांड पंढरी झाली मज ॥३॥
माहुरलें तरुवर फळीं पुष्पीं भार ।
तेचि निर्विकार सनकादिक ॥४॥
आवडीचा आनंद तोचि वेणुनाद ।
अनुभवें गोविंद गोपीवेषें ॥५॥
नामा म्हणे विठो भक्तीच्या वल्लभा ।
मागें पुढें उभा सांभाळित ॥६॥
तापत्रय अग्नीची जलतसे शेगडी
तापत्रय अग्नीची जलतसे शेगडी ।
आहाळोनि कोरडी झाली काया ॥१॥
केंदें करुणाघना बोलसी अंतरीं ।
निवविसी नरहरी कृपादृष्टीं ॥२॥
शोक मोहाचिया झळंबलो ज्वाळीं ।
क्रोधाचे काजळी पोळतसे ॥३॥
चित्तेचा बोणा लागला चहूंकडां ।
धांव देवा धांव धांव करुणावंता तुजविण ॥४॥
नामा म्हणे प्राण जातो माझा ॥५॥
तुज लोभ नाहीं देवा
तुज लोभ नाहीं देवा ।
तुझी करीन मी सेवा ॥१॥
नाहीं अंगीं थोरपण ।
भिक्षा घालिसी गुमान ॥२॥
रागा येउनी काय करिसी ।
तुझें बळ आम्हांपाशीं ॥३॥
नाहीं सामर्थ्य तुज हरी ।
जनी म्हणे धरिली चोरी ॥४॥
तुझे चरणीं घालीन मिठी
तुझे चरणीं घालीन मिठी ।
चाड नाहीं रे वैकुंठीं ॥१॥
सर्वभावें गाईन नाम ।
सखा तूंचि आत्माराम ॥२॥
नित्य पाय वंदीन माथा ।
तेणें नासे भवभयव्यथा ॥३॥
रूप न्याहाळीन दृष्टीं ।
सर्वसुखें सांगेन गोष्टी ॥४॥
दीनानाथा चक्रपाणी ।
दासी जनी ध्यावी ध्यानीं ॥५॥
माझें चित्त तुझे पायीं
माझें चित्त तुझे पायीं ।
ठेवीं वेळोवेळां डोई ॥१॥
मुखीं उच्चार नामाचा ।
काय मने जीवें वाचा ॥२॥
धरणें तें ऐसें धरूं ।
जनी म्हणे विठ्ठल स्मरूं ॥३॥
आतां भीत नाहीं देवा
आतां भीत नाहीं देवा ।
आदि अंत तुझा ठावा ॥१॥
झालें नामाचेंनि बळकट ।
तेणें वैकुंठ पायवाट ॥२॥
ज्ञान वैराग्य विवेकबळें ।
तें तंव आम्हांसवें खेळे ॥३॥
दया क्षमा आम्हांपुढें ।
जनी म्हणे झालें वेडें ॥४॥
मनालागीं हाचि धंदा
मनालागीं हाचि धंदा ।
राम कृष्ण हरि गोविंदा ॥१॥
जिव्हे करूं नित्य नेम ।
सदा विठोबाचें नाम ॥२॥
नामामध्यें नाम सार ।
जप करीं निरंतर ॥३॥
म्हणे जनी नाम घेणें ।
नाममंत्रें शंकर होणें ॥४॥
आम्ही स्वर्गलोक मानूं जैसा ओक
आम्ही स्वर्गलोक मानूं जैसा ओक ।
देखोनियां सुख वैकुंठींचें ॥१॥
न लगे वैकुंठ न वांछूं कैलास ।
सर्वस्वाची आस विठोबापायीं ॥२॥
न लगे संपत्ति धन आणि मान ।
एक करणें ध्यान विठोबाचें ॥३॥
सत्य कां मार्मिक आमुचें बोलणें ।
तुमची तुम्हां आण सांगा हरी ॥४॥
जीव भाव आम्ही सांडीं आंबाळुनी ।
म्हणे दासी जनी नामयाची ॥५॥
मी तो समर्थांची राहिली
मी तो समर्थांची राहिली ।
मिठी घालीन पायांसी ॥१॥
हाचि माझा दृढभाव ।
करीन नामाचा उत्सव ॥२॥
आम्हां दासींस हें काम ।
मुखीं विठ्ठल हरि नाम ॥३॥
सर्वे सुख पायीं लोळे ।
जनीसंगे विठ्ठल बोले ॥४॥
नामयाचे ठेवणें जनीस लाभलें
नामयाचे ठेवणें जनीस लाभलें ।
धन सांपडलें विटेवरी ॥१॥
धन्य माझा जन्म धन्य माझा वंश ।
धन्य विष्णुदास स्वामी माझा ॥२॥
धाम धाम माझें विठोबाचे पाय ।
दिवसानिशीं पाहे हारपली ॥३॥
माझ्या वडिलांचें दैवत तो हा पंढरीनाथ ।
तेणें माझा आर्त पुरविला ॥४॥
संसाराचें सुख नेघे माझें चित्तीं ।
तरीच पुनरावृत्ति चुकविली ॥५॥
नामयाचें जनी आनंद पै झाला ।
हृदयीं बिंबला पांडुरंग ॥६॥
आम्ही पातकांच्या राशी
आम्ही पातकांच्या राशी ।
आलों तुझ्या पायापाशीं ॥१॥
मना येईल तें तूं करीं ।
आतां तारीं अथवा मारीं ॥२॥
जनी म्हणे सृष्टीवरीं ।
एक अससी तूं बा हरी ॥३॥
आनंदाचें डोहीं
आनंदाचें डोहीं ।
जो कां समूळ झाला नाहीं ॥१॥
कीर्तीनें जन्मला ।
हरिभक्तीनें जिंपिला ॥२॥
आठवितसे अंतरीं ।
वाचे नाम लाही करी ॥३॥
समूळ झाला नाहीं ।
देखे जनी विठ्ठलपायीं ॥४॥
मनामागें मन लावूं
मनामागें मन लावूं ।
तेथें सर्व सुख पाहूं ॥१॥
मग आम्हां काय उणें ।
दया करी नारायण ॥२॥
जनी म्हणे ऐसें मन ।
करूं देवा हो आधीन ॥३॥
देखतां कांडितां
देखतां कांडितां ।
तुज गाईन अनंता ॥१॥
न विसंबे क्षणभरी ।
तुझें नाम गा मुरारी ॥२॥
नित्य हाचि कारभार ।
मुखीं हरि निरंतर ॥३॥
मायबाप बंधु बहिणी ।
तूं बा सखा चक्रपाणी ॥४॥
लक्ष लागलें चरणांसी ।
म्हणे नामयाची दासी ॥५॥
जात्यावरिल गीतासी
जात्यावरिल गीतासी ।
टळणामिसें गोष्टी दासी ॥१॥
देहबुद्धीचें वैरण ।
वरवा हाणा हो निघून ॥२॥
नामाचा हो कोळी ।
गुरुआइंत मी पाळी ॥३॥
मज भरंवसा नामयाचा ।
गजर दासी जनीचा ॥४॥
चला पंढरीस जाऊं
चला पंढरीस जाऊं ।
रखुमादेवीवरा पाहूं ॥१॥
स्नान करूं भीवरेसी ।
पुंडलिका पायापाशीं ॥२॥
डोळे भरून पाहूं देवा ।
तेणें इश्वर जोडा भावा ॥३॥
ऐसा निश्चय करुनी ।
म्हणे नामयाची जनी ॥४॥
जनी म्हणे नामदेवासी
जनी म्हणे नामदेवासी ।
चला जाऊं पंढरीसी ॥१॥
आला विष्णुदासा कंटाळा ।
जाऊं भेटूं त्या गोपाळा ॥२॥
आवडीने जगजेठी ।
गळां घालुनियां मिठी ॥३॥
आवडीने गुज कानीं ।
म्हणे नामयाची जनी ॥४॥
जरि हें आकाश वर पडों पाहे
जरि हें आकाश वर पडों पाहे ।
ब्रह्मगोळ भंगा जाये ।
वडवानळ त्रिभुवन खाये ।
तरी तुझीच वाट पाहें गा विठोबा ॥१॥
न करीं आणिकांचाांगिला ।
नामधारक तुझाचि अंकिला ॥२॥
सतसागर एकवट होती ।
जरी हें विरोनि जाय क्षिती ।
पंचमहाभूतें प्रळय पावती ।
परि मी तुझाची सांगाती गा विठोबा ॥३॥
भलतैसें घडो भलें ।
नाम न संडीं नेमा न टळे निर्धारीं ।
जैसी पतिव्रता प्राणेश्वरी ।
विनवी भानुदास म्हणे अवधारीं गा विठोबा ॥४॥
आम्हांसी तो पुरे विठ्ठलचि एक
आम्हांसी तो पुरे विठ्ठलचि एक ।
वारयाची देख दुजा न मनीं ॥१॥
ध्यान धरूं विठ्ठल करूं तयाचें कीर्तन ।
आणिक चिंतन नाहीं दुजें ॥२॥
ध्येय ध्याता ध्यान खुंटला पै शब्द ।
विठ्ठल उद्धवोन्मुख आम्हां ॥३॥
एकाजनार्दनीं विठ्ठल भरला ।
रिता ठाव उरला कोठें सांगा ॥४॥
एक विठ्ठलचि चित्त
एक विठ्ठलचि चित्त ।
आणिक दुजें नेघे मन ॥१॥
ऐसें घडतां साधन ।
जोडे सर्व तयासी ॥२॥
हेचि एकविधा भक्ति ।
येणें जोडे सर्व मुक्ति ॥३॥
पर्वकाळ चित्रवर्ती ।
तेथें येती सर्वदा ॥४॥
तीर्थे वोळवती माथा ।
दंडिताती सर्वथा ॥५॥
तपांच्या चळल्या ।
दंडिताती आपोआप ॥६॥
घडतें यज्ञांचें पुण्य ।
आणिक तया नाहीं बंधन ॥७॥
एकाजनार्दनीं निश्चय ऐसा जयाचा ॥८॥
आम्हां नाहीं विठ्ठल दुजें
आम्हां नाहीं विठ्ठल दुजें विठ्ठल ।
हृदयीं विठ्ठल मिळतसे ॥१॥
आम्ही धातु विठ्ठल मातु विठ्ठल ।
गातु विठ्ठल आनंदें ॥२॥
आम्हां राग विठ्ठल रंग विठ्ठल ।
संग विठ्ठल घेणाऱ्यांचा ॥३॥
आम्हां टाळ विठ्ठल मेळ विठ्ठल ।
कल्लोळ विठ्ठल कीर्तनें ॥४॥
आम्हां श्रुती विठ्ठल स्मृती विठ्ठल ।
अर्था विठ्ठल वदनीं ॥५॥
आम्हां मनीं विठ्ठल ध्यानीं विठ्ठल ।
एकाजनार्दनीं अवघा विठ्ठल ॥६॥
देव विठ्ठल तीर्थ विठ्ठल
देव विठ्ठल तीर्थ विठ्ठल ।
अवघा विठ्ठल भरलासे ॥१॥
जन विठ्ठल वन विठ्ठल ।
जळीं स्थळीं विठ्ठल भरलासे ॥२॥
भाव विठ्ठल देव विठ्ठल ।
अवघा विठ्ठल भरलासे ॥३॥
एकाजनार्दनीं मनीं विठ्ठल ।
जप तप ध्यान विठ्ठल ॥४॥
एकपण पाहतां हृषी
एकपण पाहतां हृषी ।
भरला हृषी विठ्ठल ॥१॥
नाहीं द्वैताची भावना ।
बैसला ध्याना विठ्ठल ॥२॥
भीतृपण ठाव ठाव ।
बैसला सर्व विठ्ठल ॥३॥
ध्यानीं विठ्ठल मनीं विठ्ठल ।
एकाजनार्दनीं अवघा विठ्ठल ॥४॥
रिता ठाव न दिसे पाहतां
रिता ठाव न दिसे पाहतां ।
भरला पुरता विठ्ठल ॥१॥
जनीं वनीं विजनीं देखां ।
विठ्ठलसखा भरलासे ॥२॥
पाहतां पाहणें परतलें ।
विठ्ठल व्यापिलें सर्वत्र ॥३॥
नाहीं पाहण्यासी ठाव ।
अवघा भाव विठ्ठल ॥४॥
एकाजनार्दनीं व्यापक ।
विठ्ठल देख त्रिभुवनीं ॥५॥
मागेंपुढें विठ्ठल भरला
मागेंपुढें विठ्ठल भरला ।
रिता ठाव नाहीं उरला ॥१॥
जिकडे पाहावें तिकडे आहे ।
दिशादुम भरला पाहे ॥२॥
एकाजनार्दनीं सर्व देशीं ।
विठ्ठल व्यापक निश्चयेंसीं ॥३॥
विठलावांचूनि आणिकांचें ध्यान
विठलावांचूनि आणिकांचें ध्यान ।
नाहीं आम्हां चिंतन दुजियाचें ॥१॥
आमुचें कुळींचें विठ्ठल दैवत ।
कुळधर्म समस्त विठ्ठल देव ॥२॥
विठलावांचूनि नेणों क्रिया कर्म ।
विठलावांचूनि धर्म दुजा नाहीं ॥३॥
एकाजनार्दनीं विठ्ठल भरला ।
भरुनी उरला पंढरीये ॥४॥
गातों एका ध्यातों एका
गातों एका ध्यातों एका ।
अंतरबाहीं पाहतों एका ॥१॥
अगुणीं एका सगुणीं एका ।
गुणातीत पाहतों एका ॥२॥
जनीं एका वनीं एका ।
निर्जनीं देखों एका ॥३॥
संतजन पदिये एका ।
जनार्दनीं कुळीये एका ॥४॥
गाऊं तरी एक विठ्ठलचि गाऊं
गाऊं तरी एक विठ्ठलचि गाऊं ।
ध्याऊं तरी एक विठ्ठलचि ध्याऊं ॥१॥
पाहूं तरी एक विठ्ठलचि पाहूं ।
आणिकां न गाऊं वासना ही ॥२॥
आठवूं तो एक विठ्ठल आठवूं ।
आणिक न सांठवूं हृदयामाजीं ॥३॥
विठलावांचूनि मनीं नाहीं आन ।
सर्वभाव प्रमाण विठ्ठल मज ॥४॥
एकाजनार्दनीं जडला जिव्हारीं ।
विठ्ठल चराचरीं व्यापुनि ठेला ॥५॥
काय करिसी सकळ देवांचें वैभव विलास
काय करिसी सकळ देवांचें वैभव विलास ।
माझिया स्वामिविण ते अवघे उदास रया ॥१॥
तपन त्या कमळां कमळीं विकास ।
सुखेचि मयंकु काय करिसी अरे बा सुधांशु ॥२॥
सातांही वारांचें दिवसु एकियाचि सुरिजें ।
तैसें सर्वां सर्वपण माझ्याच श्रीराजें ॥३॥
सर्वेश सुंदर देव होतुके भलतैसे ।
परि जडतां नेत्रद्वयते आणिकांरूपें नसें ॥४॥
जया नांव नाहीं रूप चिन्ह कांहीं ।
नाम रूप चिन्ह स्वयेंचि पाहो ॥५॥
बापरखुमादेविवरु आहे तैसाचि पुरे ।
काय करिसी आणिक देवांची गोवा रे रया ॥६॥
पूर्वीं एके भाव जगवला नव्हाळी कमळणीं
पूर्वीं एके भाव जगवला नव्हाळी कमळणीं कमळीं विकासु केला ।
उत्पळकुळ असु जागा स्तोवरु प्रवरिला कमळणीं संकोचु केला गे बाइये ॥१॥
पाहतांचि मानसीं बहु बसे ।
असे दुरी तें जवळींचि वसे रया ॥२॥
दोलक्षीं सोम अंतरीं ।
त्यांचे गुण उमटती सागरीं ।
अंतरीं कवळींतु ग्रह दिसे अंबरीं ॥३॥
तैसा संबंधु ये शरीरीं रया ।
गगनीं वोळली ध्रुववरे तेणें क्षितीवरीं नांवतीं मयुरे ॥४॥
सोम शीतपणें कळा मिरवी अमृत ठेवा आणती चकोर रया ।
वोळली स्वातीची अमृतें तें तत्त्व झेलिती शुक्तिकासंपुटें ॥५॥
घरे नक्षत्रें वर्तती निमिषें काय जळें तयाचें घोसटें रया ।
चातकु चंद्राते चिंतितु तो तयाचे मनोरथ पुरवितु ॥६॥
बापरखुमादेविवर विठ्ठल तो मी सदा असे हृदयीं ध्यातु रया ॥७॥
बुद्धि आण वाहिन गा देवराया
बुद्धि आण वाहिन गा देवराया ।
बहु आवडसी जीवापासुनिया ॥१॥
निया कानडिया विठोबा कानडिया ।
बहु आवडसी जीवापासुनिया ॥२॥
बापरखुमादेविवर विठ्ठल राया ।
बहु आवडसी जीवापासुनिया ॥३॥
आकार स्थूळ नाशिवंत
आकार स्थूळ नाशिवंत ।
हें तंव जाईल भूमिआंत ॥१॥
त्यावरीं हरि चाळता ।
तेणें होईन कृतकृत्य ॥२॥
देहीं जागों अथवा राहों ।
पांडुरंगी दृढ भावो ॥३॥
दुजा गुण आधीं मिळे ।
तरी मी होईन गंगाजळें ॥४॥
हरिअभिषेक अनुदिनीं ।
सुखें सर्वांगावरीं खेळे ॥५॥
तिजा गुण तेजरूप ।
तरी मी होईन महादीप ॥६॥
हरिरूपाणीं दीपमाळा ।
दीप उजळीन सर्वांप ॥७॥
वायु व्यापक चौथा गुण ।
तरी मी विंजणा होईन ॥८॥
हरि अष्टांगीं निववीन मना ।
ऐसा दृढ भक्तितु गुणा ॥९॥
आकाश पांचवा गुण ।
तरी मी प्रासादीं राहीन ॥१०॥
बापरखुमादेविवरा ।
अखंड तुझें अनुसंधान ॥११॥
पतीचा जिव्हाळा म्हणोनि सासुरियाचें साहिजें
पतीचा जिव्हाळा म्हणोनि सासुरियाचें साहिजें ।
येऊनी हें बाहिजें चामाची मोट ॥१॥
न पाहे वास न धरी मनीं आस ।
याचा निरस काय उपेगासी ॥२॥
बापरखुमादेविवर विठ्ठलचि पुरे ।
चाड नाहीं आम्हां दुजाविण ॥३॥
आम्ही विष्णूचे दास
आम्ही विष्णूचे दास ।
न मानूं आणिक देवास ॥१॥
स्तुति आणिकांची करितां ।
ब्रह्महत्या पडे माथां ॥२॥
तुजविण देव म्हणतां ।
अवघीं पापें पडों माथां ॥३॥
न करीं पूजा आणि सेवन ।
सेना म्हणे तुझी आण ॥४॥
बहु मत ग्रंथ करितां पठण
बहु मत ग्रंथ करितां पठण ।
सुख समाधान नव्हे तेणें ॥१॥
वेदशास्त्र पुराण करितां श्रवण ।
सुख समाधान नव्हे तेणें ॥२॥
अष्टांग साधन करितां जय यज्ञ ।
सुख समाधान नव्हे तेणें ॥३॥
चोखा म्हणे सुख समाधान वृत्ति ।
पाहतां विठ्ठल मूर्ति विटेवरी ॥४॥
कासया गा मज घातलें संसारीं
कासया गा मज घातलें संसारीं ।
चित्त पायावरीं नाहीं तुझ्या ॥१॥
कासया गा मज घातलें या जन्मा ।
नाहीं तुझा प्रेमा नित्य नवा ॥२॥
नामाविण माझी वाणी अमंगळ ।
ऐसा कां चांडाळ निर्मियेला ॥३॥
तुका म्हणे माझी जळो जळो काया ।
विठ्ठल सखयावांचुनिया ॥४॥
संसारतापें तापलो मी देवा
संसारतापें तापलो मी देवा ।
करितां या सेवा कुटुंबाची ॥१॥
म्हणऊनी तुझे आठविले पाय ।
ये वो माझे माय पांडुरंगे ॥२॥
बहुता जन्मींचा झालो भारवाही ।
सुटिजे हें नाहीं वर्म ठावें ॥३॥
वेढियेलों चोरीं अंतर्बाह्यकारीं ।
कणव न करी कोणी माझी ॥४॥
बहु गांजविलों बहु नागविलों ।
बहु दिवस झालों कासावीस ॥५॥
तुका म्हणे आतां धांव घाली वेगीं ।
ब्रीद तुझें जगीं दीनानाथा ॥६॥
शिणलों दातारा करितां येरझारा
शिणलों दातारा करितां येरझारा ।
आतां सोडवी संसारा पासोनियां ॥१॥
न सुटेचि बाहीं नव्हे झाडापाडा ।
घातलेंसे खोडा हाउनींच्या ॥२॥
मायबापें माझीं जिवाची सांगाती ।
तीं देखील हातीं काळाचिया ॥३॥
पडताळुनी सुरी वेगळा सेजारीं ।
धर्मकांसा करीं येउनीयां ॥४॥
पाठीं पोटीं एकें लागली सकळीं ।
नाती नरकापाशीं ओढुनियां ॥५॥
जन साह्यभूत असे या सकळीं ।
मी एक निराळा परदेशीं ॥६॥
कोणा काकुळती नाहीं कोणापरी ।
तुजविण हरी कृपाळुवा ॥७॥
तुका म्हणे मज तुझाचि भरंवसा ।
म्हणऊनि आशा मोकलिली ॥८॥
कैसा तो देखिला होसील गोपाळा
कैसा तो देखिला होसील गोपाळा ।
पुण्यवंतीं डोळां नारायणा ॥१॥
तेणें लोभें जीव झालासे खवाडी ।
आम्ही ऐसी जोडी कई लाभों ॥२॥
असेल तें कैसें दर्शनाचें सुख ।
अनुभवें श्रीमुख अनुभवितां ॥३॥
तुका म्हणे वाटे देसी आलिंगन ।
अवस्था ते क्षणाक्षणा होते ॥४॥
काम क्रोध माझे जीताती शरीरीं
काम क्रोध माझे जीताती शरीरीं ।
कोणीएके घरीं बोलतसे ॥१॥
कैसा मी सरता झालों तुझ्या पायीं ।
पांडुरंगा कांहीं न कळे हें ॥२॥
पुराणांची ग्वाही वदतील संत ।
तैसें नाहीं चित्त शुद्ध झालें ॥३॥
तुका म्हणे मज आपुला अनुभव ।
दाखवी हें देवा साच खरें ॥४॥
तुमचे स्तुतीयोग्य कोठें माझी वाणी
तुमचे स्तुतीयोग्य कोठें माझी वाणी ।
मस्तक चरणीं ठेवितसें ॥१॥
भक्तिभाग्य तरी नेदी तुळसी दळ ।
जोडूनि अंजुळ उभा असे ॥२॥
कैचें भाग्य ऐसें पाविजे सन्निध ।
नेणें पाखंड विध करूणा माझी ॥३॥
संतांचें सेवटीं उच्छिष्टाची आस ।
करुनीयां वास पाहतसें ॥४॥
करी इच्छा मज म्हणोत आपुलें ।
एखादिया बोलें निर्मळाच्या ॥५॥
तुका म्हणे शरण आलों हें साधन ।
करितों चिंतन रात्रंदिवस ॥६॥
माझें मज कळों येती अवगुण
माझें मज कळों येती अवगुण ।
काय करूं मन अनावर ॥१॥
आतां आड उमा राहे नारायणा ।
दयासिंधुपणा साच करीं ॥२॥
वाचा वदे परी करणें कठीण ।
इंद्रियांआधीन झालों देवा ॥३॥
तुका म्हणे तुझा जैसा तैसा दास ।
न धरीं उदास मायबापा ॥४॥
कनवाळू कृपाळू भक्तालागीं मोही
कनवाळू कृपाळू भक्तालागीं मोही ।
पांडुरंगा धांवा तुवां केला विठाई ॥१॥
पांडुरंगे येवो पांडुरंगे ।
जीवाचें जिवलगे ये वो पांडुरंगे ॥२॥
भक्तांच्या कैवारी कष्टलीस विठ्ठले ।
आंबऋषीकारणें जन्म दहा घेतले ॥३॥
प्रल्हादाकारणें स्तंभीं अवतार केला ।
विदारुनी दैत्य प्रेमपान्हा पाजिला ॥४॥
उपमन्युकारणें कैसी धांवसी लवलाहीं ।
पाजी प्रेमपान्हा क्षीरसागराठायीं ॥५॥
कौरवां पांचाळी सभेमाजीं आणिली ।
वस्त्रहरणावेळीं कैसी झाली माउली ॥६॥
दुर्वास पातला धर्मा छळावया वनीं ।
धांवसी लवलाहीं शाखादेठ घेउनी ॥७॥
कृपाळू माउली भक्तिमुक्ति भांडार ।
करी माझा अंगीकार तुका म्हणे विठ्ठले ॥८॥
माय मोकलिलें कोठें जावें बाळें
माय मोकलिलें कोठें जावें बाळें ।
आपुलिया बळें न वंचे तें ॥१॥
रुसोनियां पळे सांडुनियां ताट ।
मागें पाहे वाट यावी ऐसी ॥२॥
भांडवल आम्हां आळी करावी हें ।
आपणाची माय धावशील ॥३॥
तुका म्हणे आळी करुनियां निकी ।
दईतील भावभक्ती बुजाउनी ॥४॥
धरणियां सोई परतलें मन
धरणियां सोई परतलें मन ।
अनुलक्षीं चरण करुनियां ॥१॥
येई पांडुरंगे नेई सामोखोनी ।
करुणावचनीं आठवितों ॥२॥
बुद्धि झाली साह्य परी नाहीं बळ ।
अवलोकितों जळ वाहे नेत्रीं ॥३॥
न चलती पाय गांठित झाली काया ।
म्हणऊनि दया येऊं द्यावी ॥४॥
दिशेच्या कांतीं वारियासी मात ।
जोडीनीयां हात वाट पाहे ॥५॥
तुका म्हणे वेगा करावा सत्वर ।
धावावया तीर भवनदीचें ॥६॥
मायबापापुढें लाडिकें लेकरूं
मायबापापुढें लाडिकें लेकरूं ।
तैसें बोल करूं कवतुकें ॥१॥
कृपावंता झाली प्रेमपान्हा दृष्टि ।
वोसंडली पांडुरंगा ॥२॥
नाहीं धीर घडीजवळीं दुरी ।
ठायींच पाझर कळवळेत ॥३॥
तुका म्हणे मज होऊं नेदी शीण ।
कळों नेदी भिन्न आहे ऐसें ॥४॥
तुजवरी विसर नको माझिया जीवा
तुजवरी विसर नको माझिया जीवा ।
क्षण एक केशवा मायबापा ॥१॥
जावो राहो देह आतां येचि घडी ।
पायासी आवडी राखी मज ॥२॥
कुश्चित इंद्रियें आपुलिया गुणें ।
धांवावीं पाळणें कोण हित ॥३॥
पुत्र पत्नी बंधु सोयरे गणगोत ।
यांचा कोण धरी संग आतां ॥४॥
विटंब हा उरला आणिकाचा पाश ।
सर्वही लागे उपास त्या पाठीं ॥५॥
तुका म्हणे नाहीं आणिक सोयरे ।
तुजविण दुसरें पांडुरंगा ॥६॥
आम्ही जाणावें तें काई तुझें वर्म
आम्ही जाणावें तें काई तुझें वर्म कोणें ठायीं ।
अंतपार नाहीं ऐसें श्रुती बोलती ॥१॥
होई मज तैसा मज तैसा साता सहस्रार हृषीकेशा ।
पुरवा माझी आशा भुजा चारी दाखवी ॥२॥
खालता सहस्रीं पाताळां वरता स्वर्गाहूनि निराळा ।
तो मी मशक डोळां कैसा पाहों आपुल्या ॥३॥
मज असे हा भरंवसा पंढरीं होसी तया तैसा ।
पंढरींनिवासा तुका म्हणे गा विठोबा ॥४॥
तुज घालोनियां पूजितों संपुष्टीं
तुज घालोनियां पूजितों संपुष्टीं ।
परि तुझ्या पोटीं चराचर भुवनें ॥१॥
तुज नाचवितो दावितों कौतुक ।
परि रूरेखा नाहीं तुज ॥२॥
तुजलागीं आम्ही गात असों गीत ।
परि तूं अतीत शब्दाहूनि ॥३॥
तुजलागीं आम्ही घातियेलिया माळा ।
परि तूं वेगळा कर्तृत्वासी ॥४॥
तुका म्हणे आतां होऊनी परिमळा ।
माझें कांहीं हित विचारावें ॥५॥
मौन कां धरिलें विश्वाच्या जीवना
मौन कां धरिलें विश्वाच्या जीवना ।
उत्तर वचना देईं माझिया ॥१॥
तूं माझें संचित तूंचि पूर्वपुण्य ।
तूं माझें प्राचीन पांडुरंगा ॥२॥
तूं माझें सत्कर्म तूं माझा स्वधर्म ।
तूंचि नित्यनेम नारायणा ॥३॥
कृपावचनाची वाट पाहातसें ।
करुणावोरसें बोल कांहीं ॥४॥
तुका म्हणे प्रेमळाच्या प्रियांसमा ।
बोल सर्वोत्तमा मजसवें ॥५॥
कां जी आम्हां होतें दोषांचें दर्शन
कां जी आम्हां होतें दोषांचें दर्शन ।
तुज समर्पून देहभाव ॥१॥
पांडुरंगा कृपाळुवा दयावंता ।
धरियेली सत्ता सकळही ॥२॥
कां जी आम्हांवरी आणिकांची सत्ता ।
तुम्हांसीं असतां जवळीक ॥३॥
तुका म्हणे पायीं केलें निवेदन ।
उचित तें दान करीं सत्ता ॥४॥
कोठें गुंतलासी योगियांचें ध्यानीं
कोठें गुंतलासी योगियांचें ध्यानीं ।
आनंदें कीर्तनीं पंढरीच्या ॥१॥
काय काज कोठें पडलेंसे गुंतीं ।
कांहीं न पडती बोल माझें ॥२॥
काय शेषशयनीं सुखनिद्रा आली ।
सोय कां सांडिली तुम्ही देवा ॥३॥
तुका म्हणे कोठें गुंतलासी सांगा ।
किती पांडुरंगा वाट पाहों ॥४॥
कोठें गुंतलासी कोणाच्या धांवेया
कोठें गुंतलासी कोणाच्या धांवेया ।
आलों देवराया निजा तुज ॥१॥
कोठें गुंतलासी भक्तिप्रेमसुखें ।
न सुटती मुखें गोपिकांचीं ॥२॥
काय पडलें तुज कोणाचें संकट ।
दुरी पंयवाट न चालवे ॥३॥
काय माझें तुज गुणदोष दिसती ।
म्हणोनि श्रीपती कोपलासी ॥४॥
काय झालें सांग माझिया कपाळा ।
उरला जीव डोळां तुका म्हणे ॥५॥
सत्य तूं सत्य तूं सत्य तूं विठ्ठला
सत्य तूं सत्य तूं सत्य तूं विठ्ठला ।
कां गा हा दाविला जगदाकार ॥१॥
सांबाळीं सांबाळीं आपुलें हें माया ।
आम्हांसी कां भयभीत केलें ॥२॥
रूप नाहीं त्यासी ठेवियेलें नाम ।
घटकाची भ्रम वाढविला ॥३॥
तुका म्हणे कां गा झालासी चतुर ।
होतासी निजुर निर्विकार ॥४॥
तुज म्हणतील कृपेचा सागर
तुज म्हणतील कृपेचा सागर ।
तरी कां केला धीर पांडुरंगा ॥१॥
अजुनि कां नये तुज माझी दया ।
काय देवराया पाहातोसी ॥२॥
आळवितों जैसें पाडस कुरंगिणी ।
पांखरिलिया वनीं तानभुकें ॥३॥
प्रेमरसपान्हा पाजी माझे आई ।
धांवें वो विठाई वोसंडोनी ॥४॥
तुका म्हणे माझें कोण हरी दुःख ।
तुजविण एक पांडुरंगा ॥५॥
येई गा विठ्ठला येई गा विठ्ठला
येई गा विठ्ठला येई गा विठ्ठला ।
प्राण हा फुटला आळवितां ॥१॥
पडियेलें वनीं थोर चिंतवनीं ।
उशीर कां अजुनी लावियेला ॥२॥
काय तुज नाहीं लोकिकाची शंका ।
आपुल्या बाळका मोकलिलें ॥३॥
तुका म्हणे बहु संतें वाटे जीवा ।
धरियेलें देवा दुरी दिसे ॥४॥
माझ्या इंद्रियांसी लागलें भांडण
माझ्या इंद्रियांसी लागलें भांडण ।
म्हणताती कान रसना घाली ॥१॥
करिती तळमळ हस्त पाद भाळ ।
नेत्रांसी दुकाळ पांडुरंगा ॥२॥
गुण गाये मुख आइकती कान ।
आमुचें कारण तैसें नव्हे ॥३॥
दर्शने फिटे सकळांचा पांग ।
जेथें ज्याचा भाग घेईल तें ॥४॥
तुका म्हणे ऐसें करीं नारायणा ।
माझी ही वासना ऐसी आहे ॥५॥
कां हो पांडुरंगा न करा धांवणें
कां हो पांडुरंगा न करा धांवणें ।
तरी मज कोणें सोडवावें ॥१॥
तुम्हा म्हणविती आणिकापें उमा ।
राहों हें तों शोभा नेदी आतां ॥२॥
काळें पुरविलें पाठीं दुरवरीं ।
पुढें पायां थोरीं राहो नेदी ॥३॥
नको आण माझें संचित मजसी ।
पावन आहेसी पतितां तूं ॥४॥
तुका म्हणे चाले आणिकांची सत्ता ।
तुज आळवितां नवल हें ॥५॥
भागलों मी आतां आपुल्या स्वभावें
भागलों मी आतां आपुल्या स्वभावें ।
कृपा करीन देवें आश्वासीजे ॥१॥
देऊनि आलिंगन प्रीतीच्या पांघरें ।
अंगें हीं दातारे निववावी ॥२॥
अमृताची दृष्टी घालुनियां वरी ।
शीतळ हा करी जीव माझा ॥३॥
वेई उचलुनि पुसे तानभूक ।
पुसी माझें मुख पीतांबरें ॥४॥
बुझाओनी माझी धरी हनुवटी ।
ओवाळुनी दिठी करुनी सांडी ॥५॥
तुका म्हणे बापा अहो विश्वंभरा ।
आतां कृपा करा ऐसी कांहीं ॥६॥
येऊनी जाऊनी पाहे तुजकडे
येऊनी जाऊनी पाहे तुजकडे ।
पडिल्या सांकडें नारायणा ॥१॥
आणीक कोणाचा मज नाहीं आधार ।
तुजवरी भार जीवेंभावें ॥२॥
निष्ठुर अथवा होई तूं कृपाळ ।
तुज सर्व काळ विसरेना ॥३॥
आपुलें वचन राहावें सांभाळून ।
तुम्हां आम्हां जाण पांडुरंग ॥४॥
ज्याच्या वचनासी अंतर पडलें ।
बोल तो होईल तयाकडे ॥५॥
तुम्हां आम्हां तैसें नाहीं म्हणे तुका ।
होशील तूं सखा जीवाचा ॥६॥
बाळ मातेपाशीं सांगे तानभूक
बाळ मातेपाशीं सांगे तानभूक ।
उपायाचें दुःख काय जाणे ॥१॥
त्यापरी करी पाळण हें माझें ।
येउनीयां ओझें सकळ भार ॥२॥
कासया गुणदोष आणिसील मना ।
सर्व नारायणा अपराधी ॥३॥
सेवाहीन दीन पातकांची राशी ।
आतां विचारिसी काय ऐसें ॥४॥
जेणें काळें पायीं अनुसरलें चित्त ।
निर्धार हें हित झालें ऐसें ॥५॥
तुका म्हणे तुम्ही तारिलें बहुतां ।
माझी कांहीं चिंता असों द्यावी ॥६॥
माझें शरणागत तारिले बहुत
माझें शरणागत तारिले बहुत ।
म्हणती दीनानाथ तुज देवा ॥१॥
पाहिलें अपराध नाहीं याती कुळ ।
वारिसी अनाथाचे बाळ ॥२॥
अळवणी बाळ वैसविलें उरीं ।
क्षीराचा सागर उपमन्यु ॥३॥
गजेंद्र पशु ताडिला जळचरें ।
भवसिंधुपार उतारिला ॥४॥
प्रल्हाद अघात राखिला जळांत ।
विषाचें अमृत तुझ्या नामें ॥५॥
पांडवां संकट पडतां उदयासी ।
त्यांचा तूं कैवारी नारायण ॥६॥
तुका म्हणे तूं या अनाथाचा नाथ ।
एकोनियां मात शरण आलों ॥७॥
साच मज काय कळों नये देवा
साच मज काय कळों नये देवा ।
काय तुझी सेवा काय नव्हे ॥१॥
करावें तें बरें जेणें समाधान ।
सेवावें हें वन न बोलावें ॥२॥
शुद्ध माझा भाव होईल तुझें पायीं ।
तरीच हें देई निजखुणी ॥३॥
उचित अनुचित कळों आली गोष्टी ।
तुझे कृपादृष्टीं पांडुरंगा ॥४॥
तुका म्हणे मज पायांसवें चाड ।
सांगसी तें गोड आहे मज ॥५॥
तुझा शरणागत झालों मी अंकित
तुझा शरणागत झालों मी अंकित ।
करीं माझें हित पांडुरंगा ॥१॥
पतितपावन तुझी ब्रीदावळी ।
तें आतां सांभाळीं मायबापा ॥२॥
अनाथाचा नाथ बोलतील संत ।
ऐकोनियां मात विश्वासलों ॥३॥
न करावी निरास न धरावी उदास ।
देई याचकास कृपादान ॥४॥
तुका म्हणे मी तों पातकांची राशी ।
देई पायापाशीं ठाव देवा ॥५॥
नको ब्रह्मज्ञान आत्मस्थिति भाव
नको ब्रह्मज्ञान आत्मस्थिति भाव ।
मी भक्त तूं देव ऐसें करीं ॥१॥
दावी रूप मज गोपिकारमणा ।
ठेवीं हे चरणावरी माथा ॥२॥
पाहीन श्रीमुख देईन आलिंगन ।
जीवें निंबलोण उतरीन ॥३॥
पुसतां सांगेन हितगुज मात ।
बैसोनि एकांत सुखगोष्टी ॥४॥
तुका म्हणे यासी न लावी उशीर ।
माझें अभ्यंतर जाणोनियां ॥५॥
तुझा दास ऐसा म्हणती लोकपाळ
तुझा दास ऐसा म्हणती लोकपाळ ।
म्हणऊनी सांभाळ करीं माझा ॥१॥
अनाथांचा नाथ पतितपावन ।
हें आतां जतन करीं नाम ॥२॥
माझें गुणदोष पाहतां नलगे अंत ।
ऐसें माझें चित्त मज ग्वाही ॥३॥
येणें तुझी कैसी करावी हे सेवा ।
जाणसी तूं देवा अंतरींचें ॥४॥
तुका म्हणे तूं या कृपेचा सिंधु ।
तोडी भवबंधु माझा देवा ॥५॥
इतुलें करीं देवा ऐकें हें वचन
इतुलें करीं देवा ऐकें हें वचन ।
समूळ अभिमान जाळीं माझा ॥१॥
इतुलें करीं देवा ऐकें हें गोष्टी ।
सर्व समदृष्टी तुज देखें ॥२॥
इतुलें करीं देवा विनवितों तुज ।
संतचरणरज वंदी माथा ॥३॥
इतुलें करीं देवा ऐकें हें मात ।
हृदयीं पंढरीनाथ दिवसरात्रीं ॥४॥
भलतिया भावें तारीं पंढरीनाथा ।
तुका म्हणे आतां शरण आलों ॥५॥
कोण आम्हां पुसे शिणलें भागलें
कोण आम्हां पुसे शिणलें भागलें ।
तुजविण उगलें पांडुरंगा ॥१॥
कोणापाशीं आम्ही सांगावें सुखदुःख ।
कोण वासमुख निवारील ॥२॥
कोण या तापाचा करील परिहार ।
उतरिल पार कोण दुजा ॥३॥
कोणापें इच्छेचें मागावें भातुकें ।
कोण कवतुकें बुझावील ॥४॥
कोणावरी आम्ही करावी हे सत्ता ।
होईल साहता कोण दुजा ॥५॥
तुका म्हणे अगा स्वामी सकळांणा ।
दंडवत चरणा तुमच्या देवा ॥६॥
काय कीर्ति करूं लोक दंभ मान
काय कीर्ति करूं लोक दंभ मान ।
दाखवी चरण तुझे मज ॥१॥
मज आतां ऐसें नको करूं देवा ।
तुझा दास जावा वांचोनी ॥२॥
होईल थोरपण जाणिवेचा भार ।
दुरावेन दूर तुझ्या पायीं ॥३॥
अंतरींचा भाव काय कळे लोकां ।
एक मानीं एका देखादेखी ॥४॥
तुका म्हणे तुझे पाय आवडती ।
ते मज विपरीत गोड देवा ॥५॥
देवरूप तरी नेती कां लवण
देवरूप तरी नेती कां लवण ।
निवडोनि भिन्न दाखविलें ॥१॥
तुझें वर्म तूंचि दावूंनि अनंता ।
होतासी नेणता कोणापुणें ॥२॥
रडावया भोक्ता तरी कां नव्हे सांगा ।
उणें पडतां अंग क्षेम घडे ॥३॥
धरसी तूं या भूतांचें अंतरीं ।
तरी कां भेद हरी दावियेला ॥४॥
तपवियेंसूनि तुझें मूर्तिमान ।
तरी कां अभिमान आड येतो ॥५॥
आतां क्षमा कीजे विनवितों तुका ।
देऊनीयां धोका उभा द्वारीं ॥६॥
आमुची कां नये तुम्हांसी करुणा
आमुची कां नये तुम्हांसी करुणा ।
किती नारायणा आळवावें ॥१॥
काय जाणां तुम्हीं दुर्बळांचें जिणें ।
वैभवाच्या गुणें आपुलिया ॥२॥
देती घेती करिती खटपटा आणिकें ।
निराळा कौतुकें पाहोनियां ॥३॥
दिवस बोटीं आम्हीं धरियेलें माप ।
वाहतों संकल्प स्वहिताचा ॥४॥
तुका म्हणे मज देसी कोण्या काळें ।
झुरझुर दुर्बळ होतों आम्ही ॥५॥
आळवितां कंठ सोकला भीतर
आळवितां कंठ सोकला भीतर ।
आयुष्य वेचें धीर नाहीं मना ॥१॥
अजुन कां नये हें तुझ्या अंतरा ।
दीनाच्या माहेरा पांडुरंगा ॥२॥
घन दिसे डोळां दगडाचें परी ।
भोग तें शरीरीं विष झालें ॥३॥
चुकलों काय तें मज क्षमा करीं ।
आलिंगुनि हरी प्रेम द्यावें ॥४॥
अवस्था राहिली रूपाची अंतरीं ।
बाहेर भीतरीं सर्वकाळ ॥५॥
तुका म्हणे माझें सकळ उपाय ।
पांडुरंगा पाय तुझे आतां ॥६॥
पोटीं शूळ अंगीं उठी चंदनाची
पोटीं शूळ अंगीं उठी चंदनाची ।
आवडी सुखाची कोण तया ॥१॥
तैसें मज कांगा केलें पंढरीराया ।
लौकिक हा वायां वाढविला ॥२॥
उवरिलियापुढें वाढिलें मिष्टान्न ।
काय चर्वी तेणें ध्याती त्यांची ॥३॥
तुका म्हणे महें झगारीलें घरीं ।
तेचि झाली परी मज देवा ॥४॥
आतां होई माझे बुद्धीचा जाणिता
आतां होई माझे बुद्धीचा जाणिता ।
आवरावें चित्ता पांडुरंगा ॥१॥
येरझारियां कोठें न वजें बाहेरीं ।
ऐसें मज धरी सत्ताबळें ॥२॥
अनावर गुण बहुतां जातींचे ।
न बोलावे वाचे ऐसें करीं ॥३॥
तुका म्हणे हित कोणियें जातींचें ।
तुज ठावें साचें मायबापा ॥४॥
प्रीतीचिया बोला नाहीं पेचपाड
प्रीतीचिया बोला नाहीं पेचपाड ।
भलतैसें गोड करुनि घेईं ॥१॥
तैसें विठ्ठलराया तुज मज आहे ।
आवडीने गाये नाम तुझें ॥२॥
वेडें वांकुडें बाळकाचें बोल ।
करिती नवल मायबाप ॥३॥
तुका म्हणे तुज येवो माझी दया ।
जीवींच्या सखया जिवलगा ॥४॥
पतित मी पापी शरण आलों तुज
पतित मी पापी शरण आलों तुज ।
राखी माझी लाज पांडुरंगा ॥१॥
तारियेलें भक्त न कळे तुझा अंत ।
थोर मी पतित पांडुरंगा ॥२॥
द्रोपदी बहिणी जैसी गांजियेली ।
आपणापेसी केली पांडुरंगा ॥३॥
प्रल्हादाकारणें स्तंभीं अवतार ।
माझा कां विसर पांडुरंगा ॥४॥
सुदामा ब्राह्मण दरिद्री पीडिला ।
आपणापेसी केला पांडुरंगा ॥५॥
तुका म्हणे तुज शरण निजभावें ।
पाप निरसावें पांडुरंगा ॥६॥
तुजलागीं माझा जीव झाला पिसा
तुजलागीं माझा जीव झाला पिसा ।
अवलोकितों दिशा पांडुरंगा ॥१॥
सांडिला व्यवहार माया लोकाचार ।
छंद निरंतर हाचि मनीं ॥२॥
आइकिलें कानीं तें रूप लोचन ।
देखावया शीण करिताती ॥३॥
प्राण हा विकळ होय कासावीस ।
जीवनाविण मत्स्य तयापरी ॥४॥
तुका म्हणे आतां कोण तो उपाय ।
करूं तुझे पाय आतुडे तो ॥५॥
एक वेळ करीं या दुःखावेगळें
एक वेळ करीं या दुःखावेगळें ।
हरितांचें जाळें उगवूनि ॥१॥
आठवीन पाय हा माझा नवस ।
रात्रो आणि दिवस पांडुरंगा ॥२॥
बहु दूरवरी भोगविलें भोगा ।
आतां पांडुरंगा सोडवावें ॥३॥
तुका म्हणे काया करीन कुरवंडी ।
ओवाळुनी सांडीं मस्तक हें ॥४॥
आणीक म्यां कोणापें काकुळती
आणीक म्यां कोणापें काकुळती ।
कोण कामा येती अंतकाळीं ॥१॥
तूं वो माझी सखी होसी पांडुरंगे ।
लवकरी ये गे वाट पाहे ॥२॥
काया वाचा मनें हेचि आस करीं ।
पाउलें गोजिरीं चिंतितसें ॥३॥
तुका म्हणे माझी पुरवी हे आव ।
घाली ब्रह्मरस भोजन हें ॥४॥
पांडुरंगे पांडुरंगे
पांडुरंगे पांडुरंगे ।
माझे गे माउलिये ॥१॥
पान्हा घाली प्रेमधारा ।
पूर क्षीरा लोटों दे ॥२॥
अंग कुरवंडी ।
करीं धणी पेडाया ॥३॥
तुका म्हणे घेऊनि उड्या ।
सांडींन कुभावकाळा ॥४॥
जाणतें लेकरूं माता लागे दूर धरूं
जाणतें लेकरूं माता लागे दूर धरूं ।
तैसें न करीं कृपावंते ॥१॥
पांडुरंगे माझे मातें ।
नाहीं मुक्ताफळा भेटी साउली त्या जळा ॥२॥
तुका म्हणे लोणी ।
ताक सांडी निवडुनी ॥३॥
गंगा गेली सिंधूपाशीं
गंगा गेली सिंधूपाशीं ।
जरी तो ठाव नेदी तिसी ॥१॥
तिणें जावें कवण्या ठाया ।
मज सांगा पंढरीराया ॥२॥
जळ क्षोभलें जळचरा ।
माता बाळा नेदी थारा ॥३॥
तुका म्हणे आलों शरण ।
देवा त्वां कां धरिलें मौन ॥४॥
तुझें दारींचा कुतरा
तुझें दारींचा कुतरा ।
नको मोकलूं दातारा ॥१॥
धरणें घेतलें दारांत ।
नको धरून उठवूं हात ॥२॥
बहु झालों लंड ।
पायीं घातली मुखमुंड ॥३॥
तुका म्हणे जगजीवना ।
ब्रीद राखी नारायणा ॥४॥
शरण शरण नारायणा
शरण शरण नारायणा ।
मज अंगीकारा दीना ॥१॥
भावें आलों लोटांगणीं ।
हळूं तुमचे चरणीं ॥२॥
सांडियेली काया ।
वरी ओवाळूनि पायां ॥३॥
तुका म्हणे धीर ।
ठेवियेलें पायांवर ॥४॥
उच्चारूं यासाठीं आम्ही नाम तुझें कंठीं
उच्चारूं यासाठीं आम्ही नाम तुझें कंठीं ॥१॥
ऐसी धांवत धांवत ।
माउलिये कृपावंत ॥२॥
पाय चित्तीं धरूं ।
क्रीडा भलते ठायीं करूं ॥३॥
तुका म्हणे माझे गंगे ।
प्रेम भरित पांडुरंगे ॥४॥
बुद्धीहीना जडजीवा
बुद्धीहीना जडजीवा ।
नको देवा उपेक्षूं ॥१॥
परिसावी विज्ञापना ।
आम्हां दीनां दासांची ॥२॥
चित्तीं तुझीं आळे पाय ।
त्यांसी काय वंचन ॥३॥
तुका म्हणे पुरुषोत्तमा ।
करी क्षमा अपराध ॥४॥
माझें जीवन तुझे पाय
माझें जीवन तुझे पाय ।
कृपाळुं तूं माझी माय ॥१॥
नेदीं दिसों किविलवाणें ।
पांडुरंगा तुझें तान्हें ॥२॥
जन्ममरण तुजसाठीं ।
आणीक नेणें दुजी गोष्टी ॥३॥
तुका म्हणे तुजविण ।
कोण हरील माझा सीण ॥४॥
आतां येथें माझें भार सकळीं ओझें
आतां येथें माझें भार सकळीं ओझें ।
काय करिसी होई वाड ॥१॥
आलों पोतरासी दगड ।
तुंचि डोळें वाती ॥२॥
होई दीपक सांगाती ।
तुका म्हणे कांहीं विचाराया चाड नाहीं ॥४॥
संत मानितील मज
संत मानितील मज ।
तेणें वाटतसे व्याज ॥१॥
तुम्हीं कृपा केली नाहीं ।
चित्त माझें मज नव्हे ॥२॥
गोविंदें थोरिवा दुःख वाटतसे जीवा ।
तुका म्हणे माया आपुली हें पंढरीराया ॥४॥
आतां घेई माझे
आतां घेई माझे ।
मार सकळही ओझे ॥१॥
काय करिसी होई
वाड ।
आलो पोटासी दगड ॥२॥
तूंचि डोळे वाती ।
होई दीपक सांगाती ॥३॥
तुका म्हणे कारही ।
विचाराया चाड नाही ॥४॥
संत मानितील मज
संत मानितील मज ।
तेणे बाटतसं लाज ॥१॥
तुम्ही कृपा केली
नाही ।
चित्त माझे मज ग्वाही ॥२॥
गोविलो थोरिवा।
दुःख बाटतसे जीवा ॥३॥
तुका म्हणे माया ।
आवरा हे पंढराराया ॥४॥
* - एकविध अभंग
* - एकविध अभंग
वियन टल... त... पिटर स.
निया ।
कानडिया विठोबा कानडिया ।
बद्ध आवडसी जीवापाखुलिया ॥२॥
गातो भाव नाहीं अंगी
गातो भाव नाहीं अंगी ।
भूषण करावया जगीं ॥९॥
परि तुं पातित-
पावन ।
करी साच ह वचन ॥२॥
मुख म्हणविता दास ।
चित्ती माया लोभ
आस ॥३॥
तुका म्हणे दावी वेष ।
तेसा अंतरी नाहीं लेदहा॥४॥
करा नारायणा
करा नारायणा ।
माझ्या दुःखाची खंडणा ॥१॥
वृत्ती राखा पाया-
पाहीं ।
वस्ती धरूनि मानसी ॥२॥
पाळोनिया लळा ।
आतां पावबवाबे फ्ळा ॥३॥
तुका म्हणे दोने ।
त्यांचा हरतिया शीण ॥४॥
क्रियामतिहीन
क्रियामतिहीन ।
पक मी गा तुझे दीन ॥१॥
देवा करावा सांभाळ ।
बारी माझी तळमळ ॥२॥
नको माझे ठायीं ।
गुण दोष घाळूं कांही ॥२॥
अपरा-
धघांच्या कोटी ।
तुका म्हणे घाला पोटीं ॥४॥
क ८१० तुझे थोर थोर ।
भक्त करिती विचार ॥१॥
जृपतपादि साधन ।
मज
चितवेना् मने ॥२॥
करुणावचंने ।
म्या भाकावीं तुम्हां दीन ॥३॥
तुका म्हणे घेइ ।
माझं थोड फार ठायी ॥४॥
तुझे थोर थोर
तुझे थोर थोर ।
भक्त करिती विचार ॥१॥
जपतपा(द सघन ।
मज
चिंतवेना मने ॥२॥
करुणावचंने ।
म्या भाकावीं तुम्हां दीन ॥३॥
तुका म्हणे घेई ।
माझें थोड फार ठायीं ॥४॥
र”
<११ आयुष्य गेळ वायांविण ।
थोर झाली नागवण ॥१॥
आतां धांवे
धांवे तश ।
काय पाहतोखी हरी ॥२॥
माझे तुझे याचि गती. ।
दिवस गेळे तोडी
माती ॥३॥
मन वाव घेऊं नेदी ।
बुडवू. पाहे भवनदीं ॥४॥
पडिला विष्रयाचा
घाला ! तेणे नागविळें मला ॥५॥
शरण आला आतां घांव ।
ठुका म्हणे
मज़पाव॥६॥
आयुष्य गेल वायांविण
आयुष्य गेल वायांविण ।
थोर झाली नागवण ॥१॥
आतां धांवे
धांबे तरी ।
काय पाहतोसी हरी ॥२॥
माझे तुझें याचि गती ।
दिवस गेले तांडी
माती ॥३॥
मन वाव घेऊं नेदी ।
बुडवू पाहे भवनदीं ॥७॥
पडिला विषयाचा
घाला ।
तेणे नागविळें मला ॥५॥
शरण आलो. आतां धांबे ।
ठुका म्हणे
मज पाव ॥६॥
आपुल्या महिमान
आपुल्या महिमान ।
धातु परिस केळ सोनं ॥१॥
तेस न मनीं माझे
आतां ।
गुणदोष पंढरिनाथा ॥२॥
गांवामागीळ ओहळ ।
गंगा न मनी अमंगळ ॥४॥
तुका म्हणे माती ।
केली कस्तर्रीने सरती ॥४॥
कांही बोलिला वोबडं
कांही बोलिला वोबडं ।
मायदापा तुम्हांपुढ ।
सलगी लाड
कोंडे ।
मज क्षमा करावा ॥१॥
काय जाणावा महिमा ।
तुमचा म्यां पुरूपो-
त्तमा ।
आवडीन सीमा ।
सांडविली मजञजहातीं२ घड अवज्ञा सख्यत्व ।
बाळं
वापासी न भ्यावे ।
काय म्यां सांगावे ।
आहे ठावे तुम्हांसी ॥३॥
तुका म्हणे
देवा ।
प्रेमलोभ न संडावा ।
पाळिला पाळावा ।
लळा पुढती आगळा ॥४॥
याती हीन मति हीन कम हीन माझे
याती हीन मति हीन कम हीन माझे ।
सर्व लऱ्ज्ञा सांडोनीयां
झारण आळा तुज ॥१॥
येइ गा तूं मायवापा पंढराच्या राया ।
तुजविण सीण
वाटे क्षीण झाली काया ॥२॥
दीनानाथ दीनबंधू नाम तुम्हां खाज ।
पतितपावन
नाम ऐेसी न्नीदावळी गाजे ॥३॥
विटेवरीं नीट उभा कटावरीं कर ।
तुका म्हणे
- हेचि आम्हां ध्यान निरंतर ॥४॥
काय करूं देवा ऐसें
काय करूं देवा ऐसें ।
माझें मन अनावर ॥१॥
तुजविण कोण माझा ।
तुका म्हणे पांडुरंगा ॥२॥
पाप ताप माझे गुणदोष निवारी
पाप ताप माझे गुणदोष निवारी ।
कृष्णा विष्णु हरी नारायणा ॥१॥
फामक्रोध वेरी घाळोनी बाहेरी ।
तूं राहे अंतरी पांडुरंगा ॥२॥
करिशील तरी
नव्हे कांहीं एक ।
निर्मिळे त्रैलोक्य हेळामा्रे ॥३॥
समथासी काय आम्हीं [शिक-
वाव ।
तुका म्हणे यावे पांडुरंगा ॥४॥
वबोद्ध अवतार माझिया अदण
वबोद्ध अवतार माझिया अदण ।
मौन्य सुखं निष्ठा घरियिली ॥१॥
लोकांचियेसाठीं शाम चतुभुज ।
संतांसंव गुज बोळतसां ॥२॥
आले कलियुग
माझिया संचिता ।
डोळां. हाकलिता न पडेसी ॥३॥
म्यांच तुझं काय केलें
नारायणा ।
कां नये करुणा तुका म्हणे ॥४॥
तं. माउलीहून मायाळ
तं. माउलीहून मायाळ ।
चंद्राहुनि शीतळ ।
पाणियाहनि पातळ ।
कल्लोळ प्रेमाचा ॥१॥
देऊं कशाची उपमा ।
दुजी तुज पुरुषोत्तमा ।
ओवा-
ळूनि नामा ।
तुझ्यावरुनी टाकिलो ॥२॥
तुवां केले र असता ।
गोड़ त्याही
परतां ।
पांचा तत्वांचा जानिता ।
सकळ सच्तानायक ॥२॥
कांहीं न बोटोनि
आतां ।
उगाच चरणीं ठेवितों माथां ।
तुकां म्हणे पंढरीनाथा ।
क्षमा करी
अपराध ॥४॥
मी अवगुणी अन्यायी । किती म्हणोन लांगा काइ । आतां मज
मी अवगुणी अन्यायी ।
किती म्हणोन लांगा काइ ।
आतां मज
पार्यी ।
ठाव देह विठ्ठले ॥१॥
पुरे पुरे हा खंलार।
कमे बळिवंत दुस्तर ।
राहो
नेदी स्थिर ।
एके ठायीं निश्चळ ॥२॥
अनेक बुद्धीचे तरंग ।
क्षणक्षणां पाळटती
करुणापर अभंग ११७
रंग ।
घरूं जातां संगर ।
तब तो होतो बाधक ॥२॥
तुका म्हणे आतां ।
अवधी
तोडी माझी चिंता ।
येऊनी पंढरीनाथा ।
वास करी हृदयीं ॥४॥
आळी करावी तें कळते बाळका
आळी करावी तें कळते बाळका ।
दुझवावें हें कां नेणा तुम्ही ॥१॥
निबाड तो तेथे असे पायांपाशीं।
तुम्हां आम्हांविशीं एके ठायीं ॥२॥
आणीक तों आम्ही न देखोंसे झाले ।
जाणावे शिणळे भागलेसं ॥३॥
ठ्फका
म्हणे तुम्हां छागतें सांगावे ।
अंतरींचें ठावे काय नाही ॥४॥
कासया वाचुनी झालों भूमिभार
कासया वाचुनी झालों भूमिभार ।
तुझ्यापायीं थार नाहीं तरी ॥१॥
जातां भलें काय डोळियांचें काम ।
जिव पुरुषोत्तम न देखती ॥२॥
मुख पैं प्रभुपादांचें धांव ।
नित्य तुझें नांव उच्चारितों ॥३॥
तुका म्हणे आतां पांडुरंगाविण ।
न वाचता क्षण जीव भला ॥४॥
बाळ मातें निष्ठुर होये
बाळ मातें निष्ठुर होये ।
परी ते स्नेह करीत आहे ॥१॥
तैसा तूं गा पुरुषोत्तमा ।
घडी न विसंबसी आम्हां ॥२॥
नेणती भूक साहे तुहान ।
तयाचें राखे समाधान ॥३॥
तुका म्हणे प्राण काठी ।
आपुला जीव देऊं पाहे ॥४॥
झालिया दशन मी करीन खेवा
झालिया दशन मी करीन खेवा ।
आणीकही देवा नलगे दुजे ॥१॥
प्रारघाआर्धींन अन्न आच्छादून ।
स्थिर करोनि मन ठेवी पायी रेयेगायेगा
ये गा कृपाळुवा हरी ।
निवबी अभ्यंतरी देऊनि भेटी ॥२॥
आखावल मन जीव-
नाचे ओढी ।
नामरूप गोडी लावियेली ॥४॥
काय, तुम्हांपा्शी नाहीं भांडवल ।
माझे मिथ्या बोल जाती ऐेख ॥५॥
काय लोखंडाचे पाहे गण दोष ।
सिधोन
परीस खोनं करी ॥६॥
तुका म्हणे माझं अवघे असां द्यावे ।
आपुले करावे
घ्रीद साच ॥७॥
इच्छिती तयांसी व्हावें जी अरूप
इच्छिती तयांसी व्हावें जी अरूप ।
आम्हांसी स्वरूपस्थिति चाड ॥१॥
आतां नव्हे माझा भाव अनारिसा ।
पाउलांनी इच्छा गोवियेली ॥२॥
लेकरासी कौतुक जाणत्याच्यापरी ।
करूं येतें दुरी धरावया ॥३॥
लागली न सुटे नामाची आवडी ।
माझी भावजोडी भंग नको ॥४॥
तुका म्हणे माझा कांठें भक्तिरस ।
पाडावया ओस चाड वीरसी ॥५॥
नको मायेंसी बाळ निरवावें
नको मायेंसी बाळ निरवावें ।
आपुल्या स्वभावें ओढ त्यासी ॥१॥
मज कां लागला करणे विचार ।
ज्याचा जो भार त्याचें माथां ॥२॥
गोड घड त्यासी देई न मागतां ।
समाधान खातां नेदी मना ॥३॥
खेलावया गुंतलें उमगुनी आणी ।
वैसोनियां स्तनीं लावी बळें ॥४॥
तुका म्हणे दुःखें पडें आपण बापांरीं ।
लाही तरी वरीं होय जैसी ॥५॥
देह विसरे आपुला ।
आघात तो त्याला लागूं नेदी ॥६॥
न घडे मायबापे बाळकाचा घात
न घडे मायबापे बाळकाचा घात ।
आपणा देखत होऊं नेदी ॥१॥
कां मी मर्नी चिंता वाडुं भय धाक ।
काय नव्हे एक करितां तुज ॥२॥
वम
जाणें त्याच्या हिताचे उपाय ।
तान भूक बाहे कडिये खांर्दौ ॥२॥
तुका म्हणे
तूं गा कृपावंत भारी ।
ऐेसं मज हरी कळा आले ॥४॥
नेणें गति काय कवण अघोगती
नेणें गति काय कवण अघोगती ।
मानिली निश्चिती तुझ्या पायां ॥१॥
कर्म धर्म कोण नेणें हा उपाय ।
तुझ्यापायां भाव ठेवियेला ॥२॥
नेणें पाप पुण्य काय ।
म्हणऊनि पाय धरीले तुझे ॥३॥
तुका म्हणे माझा तो उपाय कवण तेथें ॥४॥
ऐसें भाग्य कई लाहाता होईल
ऐसें भाग्य कई लाहाता होईल ।
अवघें देखे जन ब्रह्मरूप ॥१॥
मग तया सुखा अंत नाहीं पार ।
आनंदें सागर हेलावती ॥२॥
शांति क्षमा दया मूर्तिमंत अंगीं ।
विवेकासहित वैराग्याचें बळ ॥३॥
तुका म्हणे माझी पुरवी वासना ।
कोण नारायणा तुजविण ॥४॥
न पाहे माघारे आतां परतोनी
न पाहे माघारे आतां परतोनी ।
संसारापासूनि विटला जीव ॥१॥
खामोर॑ येऊनि कवळी दातारा ।
काळाचा हांकारा न साहावे ॥२॥
सावधान
चित्त होईल आधारं ।
खेळतांही बरं वाटईल ॥४॥
तुका म्हणे कंठ दाटला या
खलोखे ।
न पवेचि केखं जवळी हं ॥५॥
स्त्रीपुत्रादिकीं राहिला आदर
स्त्रीपुत्रादिकीं राहिला आदर ।
विषर्यी पडिभर अतिशय ॥१॥
आतां सोडवणे घांवा नारायणा ।
मज हे वासना अनावर ॥२॥
येउनियां आड
ठाके लोकलाज ।
ते हे दिसे काज अंतरळं ॥३॥
तुका म्हणें आम्हां जेथ जेथे
गोवा ।
तेथें तुम्ही देवा सांभाळावे ॥४॥
क्षानियांचे घरी चोजवितां देव
क्षानियांचे घरी चोजवितां देव ।
तेथें अहंभाव पाठीं लागे ॥१॥
म्हणोनिया अवघे सांडिळे उपाय ।
घरियेळे पाय हढ तुझे ॥२॥
वेदपरायण
पॅडित वाचक ।
न मिळती एक एकामधीं ॥३॥
पाहो गेला भाव केली आत्म-
निष्ठा ।
तेथे देखे चेश विपर्रंत ॥४॥
आपुलिया नाहीं निवाळे जे अंगें ।
योगी
करिती राग गुरगुरू ॥५॥
तुका म्हणे मज कोणाचा पांगिला।
नको बा विठ्ठला
करूं आता ॥९॥
कई ऐसी दशा येईल माझ्या अंगीं
कई ऐसी दशा येईल माझ्या अंगीं ।
चित्त पांडुरंगा झुरतसे ॥१॥
नाठवती देह पायांचें चिंतन ।
अवसान तें क्षीण नाहीं मनीं ॥२॥
काय असा पाप होईन लागासी ।
कई हृषीकेशी तुष्टिलासी ॥३॥
तुका म्हणे धन्य मानिन संचित ।
येईन नित्यनित्य प्रेमसुख ॥४॥
गरुडाचे पायीं ठेविली वेळोवेळां डोई
गरुडाचे पायीं ठेविली वेळोवेळां डोई ।
मज दीनाचें उद्धरी पथ लक्ष्मिच्या हातीं ॥१॥
तुका म्हणे शरण आलो ॥४॥
विहळ माझी माय
विहळ माझी माय ।
आम्हां खुखा उणें काय ॥९॥
घेता असताची
धणी ।
प्रेम बोसंडळें स्तनी ॥२॥
क्रीडा वैष्णवांच्या मेळीं ।
करूं आनंदाच्या
जळीं ॥३॥
तुका म्हणे कुपाबंत ।
ठेवी आम्हापाशीं चित्त ॥४॥
कोड आवडीचे
कोड आवडीचे ।
पुराना बाळकाचे ॥१॥
तेव्हां केसी ते माऊली ।
जाणा कशासाठीं व्याली ॥२॥
घत्साचिये आसे ।
धेनु घांवेना वोरसें ॥३॥
तुझा
म्हणे घरीं ।
बाळ टाकिलें वानरीं ॥४॥
मुखें बोलावें तें जीवाचे जाणसी
मुखें बोलावें तें जीवाचे जाणसी ।
विदित पायांपाशीं सर्व आहे ॥१॥
आतां देईं भले माउली करुणा ।
विनियोग तो जाणां तुम्हीं ॥२॥
तुका म्हणे देह दिला पिंडदान ।
वेळोवेळां कोण चिंता करीं ॥४॥
सुख बोळावे तं जीवीचे जाणसी
सुख बोळावे तं जीवीचे जाणसी ।
विदित पायांपाशीं सर्व
आहे ॥१॥
आतां हेचि भळें भाकावी करुणा ।
दिनियोग' तो जाणा तम्ही
त्याचा ॥२॥
आपले तों तेथ केळं नव्हे कांहीं ।
साधनाच्या वाहीं पंडा नये ॥३॥
ठका म्हणे देह दिला पिंडदान ।
वेळोवेळां कोण चिंता करीं ॥४॥
-_
<२३७ पाळिलो पोसिा जन्मजन्मांतरी ।
वागविळा करीं धरोनियां ॥१॥
आतां काय माझा घडेल अव्हेर ।
मागग बहु दूर वागविलें ॥२॥
तेदी वारा
अंगीं लागों आघाताचा ।
घेतला ठायींचा भार माथां३ तुका म्हणे बोळ
करितों आवडी ।
अविट तेची गोडी अंतरीची ॥४॥
तुझा दास मज म्हणती अंकित
तुझा दास मज म्हणती अंकित ।
अबघे सकळिक लहान थोर ॥१॥
हंचि आतां ळागे करावें जतन ।
तुझे थोरपण तुज देवा ॥२॥
होउनी निभेर
राहिलो निश्चित ।
पावनपतित नाम तुझें ॥३॥
करितां तुज होय डोंगराची राइ।
न लगतां कांहीं पात्या पाते ॥४॥
तुका म्हणे तुज काय ते आहांका ।
तारिर्ता
मदाका मज दीना ॥५॥
भलते जन्मी मज घालिसील तरी । न खोडी मी हरी नाम तुझे
भलते जन्मी मज घालिसील तरी ।
न खोडी मी हरी नाम तुझे ॥१॥
खुख दुःख तुज देईन भोगितां ! मग मज चिंता कासयाची ॥२॥
तुझा दाख
म्हणवीन मी ऑकिला ।
भोगितां विहळा गर्भवास ॥३॥
कासया मी तुज भाकितां
करूणा ।
तारी नारायणा म्हणऊनी ॥४॥
तुका म्हणे तुज येऊं पाहे उणे ।
तारि-
साल तेण आम्हां तया ॥५॥
सप भुळोन गुंतला नादा
सप भुळोन गुंतला नादा ।
गारुडिये झफांदा घातलासे ।
हिंड-
बूनि पोट भरी दासोदारीं ।
कोंडुनि पेटारी असे रया ॥१॥
तेसी परी मज जाळी
पडरंगा ।
गुंतळां तो मी गा सोडी आतां।
माझे मज कांही स चेस
जाळे ।
कृपा तुज न करितां ॥२॥
आविस मीन लावियला गळी ।
भक्ष तो
गिळी म्हणूनियां ।
काढूनि बाहेरी प्राण धेऊं पाहे।
तेथें बापमाये कवण
१२० करुणापर अभंगः
स्या रे पक्षी पिल्यां पातळें आशा ।
देखोलियां फांसा गुंते बळं।
मरण
सायास नेणं धांबोनि वोरसे ।
जीवित्वा नास जालीं बाळे ॥४॥
गोंडपणें मारती
लिगाडी गुंतली ।
सांपडे फडफडी अधिकाधिक ।
तुका म्हणे प्राण घेतला
आशा ।
पंढरीनिवासा धांव घाळीं ॥५॥
देह तंब आहे प्रारब्धाआधीन
देह तंब आहे प्रारब्धाआधीन ।
यांचा मी कां सीण वाहूं भार ॥१॥
खरो माझा काळ तुझिया चितने ।
कायावाचामने इच्छीतसे ॥२॥
लाभ तो
न दिखे याहूनि दुखरा ।
आणीक दातारा येणें जन्मे ॥३॥
तुका म्हणे आला
सोखीत संकटे ।
मी माझें बोखटें आहे देवा ॥४॥
नाही आलं भक्तिखुख अनभवा । तो मी ज्ञान देवा काय करू १
नाही आलं भक्तिखुख अनभवा ।
तो मी ज्ञान देवा काय करू ॥१॥
नसावे जी तुम्ही कांहीं निश्चितीने ।
माझिया घचने अभेदाच्या ॥२॥
एकाएकीं
मन नेदी समाधान ।
दोखिल्या चरण वांचनियां ॥३॥
तुका म्हणे वाचा गुणी
लांचावली ।
न राहे उगली मान्य मज ॥४॥
न कळतां काय करावा उपाय
न कळतां काय करावा उपाय ।
जणं राहे भाव तुझ्या पायी ॥१॥
येऊनियां वास करिसी हृदयीं ।
पेसे घडे कई कासयान ॥२॥
साच भावे तुझे
चिंतन मानसीं ।
राहे हे करिसी कें गा देवा ॥३॥
लटिक हे माझं करूनियां
दुरी ।
लाच तूं अंतरी येडाने राहे ॥२॥
तुका म्हणे मज राखावे पतिता ।
आपु
लिया सत्ता पांडरंगा॥४॥
आळिकरा कोठें खाहाते कठीण
आळिकरा कोठें खाहाते कठीण ।
आपुला तं प्राण देऊं पाहे ॥१॥
खांभाळाव मायबाप कुपादष्टी पीडितां त दृष्टी देखा नये ॥२॥
अंतरला माग लव-
खलाराहातीं ।
पार्यांपे सरती झालो नाही ॥३॥
तुका म्हणे तुम्ही विचाराजी देवा ।
ठेवाळ त ठेवा कोणेपरी ॥४॥
अवघ्या पातकांची मीचि एक रासी
अवघ्या पातकांची मीचि एक रासी ।
अवघा तूं होखी सखवो-
सम ॥१॥
जेला तेखा करणं लागे अर्गीकार ।
माझा सवे भार चालविणे ॥२॥
अवघाचि मज गिळियेळे काळ ।
अवर्घांच बळें तुझे अंगी ॥३॥
तुका म्हणे आतां
खुंस्ला उपाय ।
अवघेचि पाय तुझे मज ॥४॥
८७९६ किती विवंचना करीतसे जीवीं ।
मन धांबंडवबी दाही दिशा
कोणा एका भाव तुम्ही अंगिकार ।
करावा विचार याचखाठीं ॥२॥
इतर ते
आतां लाभ तुच्छ जाले ।
अनुभवा आले गणागुण ॥३॥
तुका म्हणे लागा अखंड
समाधी ।
जावं प्रेमवोर्धी बु्डधानेयां॥४॥
अवघ्या पातकांची मीचि एक राशी
अवघ्या पातकांची मीचि एक राशी ।
अवघा तूं होसी सर्वोत्कृष्ट ॥१॥
जैसा तैसा करणें लागे अंगीकार ।
माझा सर्व भार चालविणें ॥२॥
अवघेंचि मज गिळियेलें काळें ।
अवघींचि बळें तुझें अंगीं ॥३॥
तुका म्हणे आतां खुंटला उपाय ।
अवघेचि पाय तुझे मज ॥४॥
पतीचा जिव्हाळा म्हणोनि सासुऱ्याचे साहिजे
पतीचा जिव्हाळा म्हणोनि सासुऱ्याचे साहिजे ।
थेऱ्हवीं हे
वाहिजें चामाची मोट ॥१॥
न पाहे वास न घरी मनीं आस ।
वाया लिकण भूरू
काय उपणिसखी ॥२॥
बापरखुमादेविवरू विठळुचि पुरे ।
चाड नाहीं आम्हां
दुज्ञेविण ॥३॥
आम्ही विष्णुचे दाख
आम्ही विष्णुचे दाख ।
त मानू आणिक देवास ॥१॥
स्तुति
आणिकांची करितां ।
ब्रह्महत्या पड़े माथां ॥२॥
तुजविण देव म्हणतां ।
अवघी पापे पडी माथां ॥३॥
बहु मत ग्रंथ करितां पठण! खुख समाधान नव्हे तेणे १ 'वेद-
बहु मत ग्रंथ करितां पठण! खुख समाधान नव्हे तेणे ॥१॥
'वेद-
शास्त्र पुराण करितां श्रवण ।
सुख समाधान नने तेण२ अष्गरंग खाधन
करितां जप यज्ञ ।
खुख खमाधान नव्हे तेणे ॥४॥
काय पुण्य ऐेसं आहे मजपाशी
काय पुण्य ऐेसं आहे मजपाशी ।
तांतडी धांबसी पांडुरंगा ॥१॥
काय ऐसा भक्त घायां गेलां थोर ।
तू मज समोर होसी वेगां ॥२॥
काय नष्ट
माझी देखिली चाकरी ।
तो तू झडकरी पाचारिशी ॥३॥
कोण मी नांवाचा थोर
गेलो मोठा ।
अपराधी करंटा नारायणा ॥४॥
तुका म्हणे नाही ठाऊक संचित ।
येणें जन्म हित नाही केळ ॥५॥
उदार तू हरी
उदार तू हरी ।
ऐेसी फीति चराचरी ।
अनंत हे थोरी ।
गजे-
ताती पवाडे ॥१॥
तुझे पायी माझा भाव ।
पुसी ज'ममरण ठाव ।
देघाचा तूं
देव ।
स्वामी सकळां ब्रम्हांडां ॥२॥
मागणें ते तुज मार्गा ।
जीवभाव तुज
सांगा ।
लागां तरी लागा ।
पायां तमच्या वातारा ॥३॥
दिसो देसी किविल-
बाणे ।
तरी तुजचि हे उण ।
तुका म्हणे जिणं ।
माझं तुज अधीन ॥४॥
सुकृतिया फोमा अत्यंत जळघेरें
सुकृतिया फोमा अत्यंत जळघेरें ।
तेणेंचि प्रकारें न्याय असे ॥१॥
न चले पाउलीं सांडी गरुडासन ।
मनाचें हें मन त्वरेलगि ॥२॥
भूक न साहवे काळा ।
जीवनाची कळा ओढलिसे ॥३॥
असोनि न कीजे अलिप्त अहंकारे
असोनि न कीजे अलिप्त अहंकारे ।
उगीच फा भारे कथाडेथी ॥१॥
घांवा सोडवणे घेगीं लवकरी ।
मी तो जालों हरी शक्तिहीन ॥२॥
अमल्याने
दिसे बांधल्याचे परी ।
माझे मजवरी वाहोनियां ॥३॥
तुझा ग्हणे धांव देतळीसे
साई ।
आता पुढ येइ लवकरीं॥४॥
काम क्रोध माझे जीताती शरीरीं
काम क्रोध माझे जीताती शरीरीं ।
कोवळं ते वरी बोळतखे ॥१॥
कसा मी सरतां झालो तुझ्या पायीं ।
पांडरंगा फांहीं न कळे हे ॥२॥
पुराणींची
गाह्दी वदतील संत ।
तैसे नाहीं चित्त शुद्ध झालें ॥३॥
तुका म्हणे मज आण्णूनि
अनुभवा ।
दाखवी हे देवा खाच खरे ॥४॥
आतां नये बोलो अव्हेराची मात
आतां नये बोलो अव्हेराची मात ।
वाळावरीं चित्त असा द्यावे ॥१॥
तुज फां सांगणे लागे हा प्रफार ।
परि हं उत्तर आवर्डाचे ॥२॥
न वंची बो
कांही पकहा प्रकार ।
आपणां अंतर नफा मज ॥२॥
तुका म्हणे मोहो राखावा
सतत ।
सये पाहा अंत पांइरंगा ॥४॥
माझे मज कळा येती अवगुण
माझे मज कळा येती अवगुण ।
काय करूं मन अनावर ॥१॥
आतां
आड उभ्रा राहे नारायणा ।
दयासिधुपणा साच करी ॥२॥
वाचा वदे परी करण
कठाण ।
ड्रांद्रयांआधीन झाला देवा ॥३॥
तुका म्हणे तुझा असा तसा दाख ।
न घरी उदास मायबापा ॥४॥
पाह मजकडे भरोनियां दृष्टी
पाह मजकडे भरोनियां दृष्टी ।
बहुत हिंपुटी जालो माते ॥१॥
करावेसे वाटे जीवा स्तनपान ।
नव्हे हे घचन दुंगारिक ॥२॥
सत्यासाठी माझी
शब्दविवंचना ।
जाडिल्या बचनाचें तं नव्हे ॥३॥
तुका म्हणे माझी कळवळ्याची
कीव ।
भागलासे जीव कतव्याने ॥४॥
जीव जायवरी सांडी करी माता
जीव जायवरी सांडी करी माता ।
हे तो आश्भयंता बाळकाची ॥१॥
दुबेळ कीं नाहीं आइकत कानीं ।
काय नारायणी न्यून जाळे ॥२॥
क्षणक्षणां
माझा नेघाबा सांभाळ ।
अभाग्याचा काळ पेसा आला ॥३॥
तुका म्हणे नाही
बचनासी खचि ।
फलकट वचि ते ते होय ॥४॥
पडियेलां वनीं थोर चिंतवनी
पडियेलां वनीं थोर चिंतवनी ।
उसीर कां अझ्लानि लावियेला ॥१॥
थेई गा विठ्ठला येडे गरा विहला ।
प्राण हा फुटला आळवितां ॥२॥
काय तुज
नाहीं लोकिकाची शंका ।
आपुल्या बाळका मोकलितां ॥३॥
तुका म्हणे बहु
खंती वाटे जीवा ।
धरियेलं देवा दुरी दिसे॥४॥
भायबापापुढे लाडिक लेकरूं
भायबापापुढे लाडिक लेकरूं ।
तेस बोळ करूं फवठुके ॥१॥
क्पा-
चता घाळी प्रेमपान्हारस ।
वोळळी वोरसत पांडुरंगा ॥२॥
नाहीं घीर खुंटीजवरळी
हरेवरे ।
ठार्यांच पाखर कळविते ॥३॥
तुका म्हणे मज होऊं नेदी शीण ।
कळो
तेदि भिन्न आहे पेस ॥४॥
उचिताचा दाता
उचिताचा दाता ।
कृपावंता तूं अनंता ॥१॥
कां रे ल घालिसी
'चांव ।
तुझें उच्चारितां तांब ॥२॥
काय बळ युक्क ।
नाही तुझे अंगीं शक्ति ॥३॥
तुझा म्हणे तूं विश्वंभर ।
वो माझ का अंतर॥४॥
आम्ही जाणावे ते काई तुझं वम कोणें ठायी
आम्ही जाणावे ते काई तुझं वम कोणें ठायी ।
अंतपार नाहीं
पेसे श्रती बोलती ॥१॥
होई मञ तेसा मज तसा साना सक्ुमार हृषीकेशा।
पुरवी माझी आशा भुज्ञा चारी दाखवी ॥२॥
खालता सम्तही पाताळा वरता
स्वगाहानि हिसाळा ।
तो मी मशक डोळां केसा पाहों आपुल्या ॥३॥
मज असे
हा भरंवसा पढीये होसी तया तैसा ।
पंढरीनिवासा तुका म्हणे गा विठोबा ॥४॥
जे जे कांही मज होईल वासना
जे जे कांही मज होईल वासना ।
ते ते नारायणा व्हावे तुम्ही ॥१॥
काय भाव पक निषडूं निराळा ।
जाणसी तूं कळा अंतरींची ॥२॥
वुजर्वांण मज
कोण आहे खखा ।
जे सांगो आणिकां जीवभाव ॥३॥
अवघे पिश्चुन झाळें असे
जन ।
आपपर कोण नाठबे हे ॥४॥
तुका म्हणे तूंचि जीवांचे जीवन ।
माझे
लमाधान तुझे हाती ॥५॥
तुझा म्हणवूनि दिसतो गा दीन
तुझा म्हणवूनि दिसतो गा दीन ।
हाचि अभिमान सरे तुझा ॥१॥
अज्ञान बाळका कोपली जननी ।
तयासी निवाणीं कोण पावे ॥९॥
तेरा पिठो
तुजाविण परदेशी ।
नको या दुःखासी गोवूं मज ३२ तुका म्हणे मज सव तुझी
आशा ।
अगा जगदीद्या पांड्रगा ॥४॥
कांजी आम्हां होते दोषाचे दर्शन
कांजी आम्हां होते दोषाचे दर्शन ।
तुज समपून देहभाव ॥१॥
पाडरंगा क्रपाळुवा दयावंता ।
धरसील सत्ता सकळही ॥२॥
कां जी आम्हावरी
आणिकांची सत्ता ।
तुम्हांसी असतां जवळिक ॥३॥
तुका म्हणे पायी केलें
निवेदन ।
उचित ते दान करीं सत्ता ॥४॥
कोठें गरंतळासी योगीयांचें ध्यानीं
कोठें गरंतळासी योगीयांचें ध्यानीं ।
आनंदे की्लनीं पंढरीच्या ॥१॥
काय काज कोटें पडलीसे गुंती ।
कानीं न पडती बोळ माझे ॥२॥
काय
शेषदायनीं खुखनिद्रा आळी ।
सोय कां सांडिली तुम्ही देवा ॥३॥
तुका. म्हणे
कोठें युंतळेती सांगा ।
किती पांडुरंगा वाट पाहूं ॥४॥
जेणे तुझी फास भावे धरियेली
जेणे तुझी फास भावे धरियेली ।
त्याची नाही केली सांडी
देवा ॥१॥
काय माझया भोग आहे तो न कळे ।
खुखे तुम्हा डोळे शांका
देवा ॥२॥
राब रंक तुम्हां सारिखेची जाणा ।
नाहीं थोर साना तुम्हांपासां ॥२॥
तुका म्हणे तुम्हीं आपंगिलं भक्तां ।
माडिया संचिता कुपान्ये ॥४॥
कोठं आम्ही आतां वेचाबी हे वाणी
कोठं आम्ही आतां वेचाबी हे वाणी ।
कोण मना आणी जाणो-
नियां ॥१॥
न कराबी सांडी आतां टाळाटाळी ।
देन ह कळी होइल माजी ॥२॥
घरोघरीं झाल्या शञानाचिया गोष्टी ।
सत्यासव गांठी न पडावी ॥३॥
तुका म्हणे
आम्ही भाकितां करुणा ।
भलताचि दहाहाणा शोघ काढी ॥४॥
तुज म्हणतीळ कृपेचा सागर
तुज म्हणतीळ कृपेचा सागर ।
तरि कां केला धीर पांडुरंगा ॥१॥
अझुनि कां नये तुज माझी दया ।
काय देवराया पाहातोसी ॥२॥
आळवितो
जेख पाडस कुरॅगिणी ।
पीडिलिया वनीं तालभूक ॥३॥
प्रेमरसपान्हा पाजी
माझे आई ।
धावे वो विठाई वोरखोनि ॥४॥
तुका म्हणें माझें कोण हरी दुःख ।
तुजविण एक पांडुरंगा ॥५॥
आईइकावीं माझी कवतुक उत्तर । देउनी सादर चित्त देवा १
आईइकावीं माझी कवतुक उत्तर ।
देउनी सादर चित्त देवा ॥१॥
वोरखं आवडी आला पायापाशी ।
होय ते मनसी सुख काजेर तुमचं न
भंगे सर्वासमपण ।
करितां समाधान टेॅकराचे ॥३॥
तुका म्हप्पे आम्ही बोलतां
बोषडं ।
तरी लाड कोडं कबतुक॥४॥
मज अनाथाकारणें करीं येणें केशवा
मज अनाथाकारणें करीं येणें केशवा ।
जीव झुरे तुजसाठीं वाट पाहतसे ॥१॥
चित्त रंगलें चरणीं ।
तुजवांचुनी न राहे ॥२॥
तुका म्हणे कृपावंता माझी चिंता असावी ॥४॥
आतां पाहाहील काय माझा अंत
आतां पाहाहील काय माझा अंत ।
आला शरणागत तुज
देवा ॥१॥
करी अंगीकार राख पायांपार्शी ।
झणीं दिसो देसी किविलवाणे ॥२॥
नाही आइकिली माग ऐसी मात ।
जे त्वां धारणागत उपेक्तिले ॥२॥
तुका म्हणे
आतां धरी अभिमान ।
आहेसी तूं दानशूर दाता ॥४॥
पाहे मजकडे भरोनियां दृष्टी
पाहे मजकडे भरोनियां दृष्टी ।
बहुत हिंडुटी जातों मातें ॥१॥
करावेंसें वाटे जीवा रतनपान ।
नव्हे हें वचन शृंगारिक ॥२॥
जोडिल्या वचनाचें तें नव्हे ।
तुका म्हणे माझी कळवळ्याची कीव ॥४॥
जीवनाबषांचूनी तळमळी मासा
जीवनाबषांचूनी तळमळी मासा ।
प्रकार हा तेसा होतो जीवा ॥१॥
न संपडेसे झाले भूमिगत धन ।
चरफडी मन तयापरी ॥२॥
मातेचा वियोग
झालिया हो बाळा ।
हा तो कळवळा जाणा देवा ॥३॥
सांगाव ते किती
तुम्हांसी प्रकार ।
सकळाच सार पाय दार्वी ॥४॥
येचि चित माझा करपला
भीतर ।
कां नेणा विसर पडिला माझा ॥५॥
तुका म्हणे तूं हं जाणखी सकछ ।
यावरी कृपाळ होई देवा ॥१६॥
करिसी कीं न करिखी माझा अंगीकार । हा मज विचार पडिला
करिसी कीं न करिखी माझा अंगीकार ।
हा मज विचार पडिला
देवा ॥९॥
देसी को न देसी पायांचे दर्शन ।
म्हणऊनी मन स्थिर नाही ॥२॥
थोलसी कीं न बोलसी मजसवे देवा ।
म्हणोनियां जीवा भय वाटे ॥३॥
होईल
कीं न होय तुज माझा आठघ ।
पडिला संदेह हाचि मज ७४ तुका म्हणे मी
तो कमाइचा हीण ।
म्हणऊनी सीण करी देवा ॥५॥
तुज न करितां काय नव्हे पक
तुज न करितां काय नव्हे पक ।
हे तां सकळिक संतथाणी ॥१॥
घेई माझा भार करी कइवार ।
उतरी हा पार भर्वसिधु ॥२॥
उचित अनुचित
पापपुण्यकाला ।
हा ता. नय मला निर्वाडतां ॥३॥
कुंठित राहिली बोलतां
बोलतां ।
पार न पवतां वाणी पुढे ॥४॥
पुसतांही कोणां नकळे हे गुज।
राख
आतां लाज पांड्रंगा ॥५॥
तुका म्हणे बदू पाहिले या जीव ।
वम ज्ञाठं जी
ठावे नाम तुझें ॥६॥
खाच मज काय कळा नये देवा
खाच मज काय कळा नये देवा ।
काय तुझी खवा काय नव्हे ॥१॥
करावे त बरे जेणे समाधान ।
सेवावे हे दन न बोलावे ॥२॥
शुद्ध माझा भाव
होईल तुझें पायी ।
तरीच हें देई निवडूनी ॥३॥
उचित अऱुचित कळों आली
गोष्टी ।
तुझे कृपादृष्टी पांडुरंगा ॥४॥
तुका म्हणे मज पायांसवे चाड सांगसी
त॑ गोड आहे मज ॥५॥
शिकल्या शब्दाचे उत्पादितो ज्ञान
शिकल्या शब्दाचे उत्पादितो ज्ञान ।
दर्पणीच धन उपर षायां ॥१॥
अनुभव क$ होईन भोगितां ।
हांकडे ते आतां हेचि आले ॥२॥
गाये नाचे करीं
दारीराचे धमे ।
बीजनाम बम तुझे दान ॥३॥
तुका म्हणे केला उश्ांर न साहे ।
द्याळ तरी आहे सर्व सिद्ध ॥४॥
मज अनाथाकारणें करीं येणें केशवा
मज अनाथाकारणें करीं येणें केशवा ।
जीव झुरे तुजसाठीं वाट पाहतसे ॥१॥
चित्त रंगलें चरणीं ।
तुजवांचुनी न राहे ॥२॥
तुका म्हणे कृपावंता ।
माझी चिंता असावी ॥४॥
पदोपदीं पायां पडणें
पदोपदीं पायां पडणें ।
करुणा जाण माउली ॥१॥
ये गा ये गा विसांविया ।
करुणादयासागरा ॥२॥
जोडोनियां करकमळ ।
नेईं जळ भरोनी ॥३॥
तुका उभा दानपात्र ।
पुरवी आर्त विठोबा ॥४॥
हेंचि जतन करा दान
हेंचि जतन करा दान ।
धरुनि चरण राहिलों ते ॥१॥
ध्यानीं माझ्या होतें सेवा ।
हेंचि देवा विनवणी ॥२॥
आणीक कांहीं न घालीं भार ।
बहुत फार सांकडें ॥३॥
तुका म्हणे दास ।
त्याची आस पुरवावी ॥४॥
परक्यांत राहिलों बाहेर
परक्यांत राहिलों बाहेर ।
सोयरीं अहो तुमचीयें ॥१॥
आतां यावें लागवेगें ।
पांडुरंगे धांवत ॥२॥
वैसावयाची इच्छा मोठी ।
चाडही खंडे रूपताती ॥३॥
तुका म्हणे कृपाळुवा ।
करणें सेवा लागली ॥४॥
जोडोनियां कर
जोडोनियां कर ।
उभा राहिला समोर ॥१॥
हंचि माझे भांडवल ।
जाणे कारण विठल ॥२॥
भाकिता करुणा ।
आर्ता नुपेक्षावे दीना ॥३॥
तुका म्हणे
डोई ।
ठेवी वेळोबेळां पाथी ॥४॥
क्षेम देयाला हो
क्षेम देयाला हो ।
स्फुरताती दंड बाहो ॥१॥
आतां झडझडां चाले ।
येई उचलोनी पाडलें ॥२॥
सांडी हंसगती ।
बहु उत्कंठा हे चित्तीं ॥३॥
तुका म्हणे आई ।
श्रीरंगे विठाई ॥४॥
पंढरीच्या राया
पंढरीच्या राया ।
माझें दंडवत पायां ॥१॥
तुमचे कृपेचे पोसणे ।
माझा समाचार घेणें ॥२॥
नाम घरियळें फेटीं।
असे आतभरूत पोटीं ॥३॥
जीचीचें
त जाणा ।
तुका म्हणे नारायणा ॥४॥
पतितपावना
पतितपावना ।
दिनानाथां नारायणा १९ तुझे रूप माझे मनीं ।
राहो नाम जपा वाणी ॥२॥
त्रह्मांडनायका ।
विश्वजनाच्या पाळका ॥३॥
जीवबी-
चिया जीवा ।
तुका म्हणे देवदेवा ॥४॥
आळबीन स्वर केशा मधुरा उत्तरं २ ये घो ये बो पांडरंगं
आळबीन स्वर केशा मधुरा उत्तरं ॥२॥
ये घो ये बो पांडरंगं ।
प्रेमपान्हा मज दे गे ॥२॥
प्खरूनि चांची ।
घचनें ही करुणेची ॥३॥
तुका म्हणे
बळी ।
आम्ही लडिवाळे आळी ॥४॥
आतां होई माझे बुद्धीचा जनिता
आतां होई माझे बुद्धीचा जनिता ।
आक्रावे चित्ता पांडुरंगा ॥१॥
येथानियां कोठें न वजे बाहेरी ।
ऐस मज धरी सतन्ताबळे ॥२॥
अनावर गण
बहुतां जातींचे ।
न बोळावे वाचे ऐसें करीं ॥३॥
तुका म्हणे हित. कोणिये
ज्ञातीचें ।
तुज ठावे साचे मायबापा ॥४॥
प्रीतिचिया बोला नाहीं पेचपाड
प्रीतिचिया बोला नाहीं पेचपाड ।
भलतेसं गोड करूनि घेई ॥१॥
तेखे विठलराया तुज मज आहे ।
आवडीने गाये नाम तुझं ॥२॥
वेडे वांकुडे
बाळकाचे बोळ ।
करिती नवळ मायबाप ॥३॥
तुका म्हणे तुज येवो माझी
दया ।
जीवींच्या सखया जिवलगा ॥४॥
बाहावतो पुरीं
बाहावतो पुरीं ।
आतां उचित तं करी ॥१॥
माझी शक्ति नारायणा ।
कींव भाकावी करुणा ॥२॥
आम्हां ओढी काळ।
तुझे क्षीण ग्राल बळ ॥२॥
तुका
म्हणे गोडी ।
जीवा मातेचिया ओढी ॥४॥
तूं श्रियेचा पती
तूं श्रियेचा पती ।
माझी बहु हान याती ॥१॥
दोघे अर्खा पके
ठायीं ।
माझा माथा तुझे पार्यी ॥२॥
माझ्या दीनपणा पार ।
नाहीं बहु तूं उदार ॥३॥
तुका म्हणे पांडुरंगा ।
मी ओहोळ तूं गंगा ॥४॥
नेणे करूं सेवा
नेणे करूं सेवा ।
पांडुरंगा कृपाळुवा ॥१॥
धांवे बुडतो मी काढी ।
सत्तां आपुलिया ओढी ॥२॥
क्रियाकर्महीन) जाळा इंद्रिया अधीन ॥३॥
तुका विनंति
करी ।
वेळोवेळां पाय घरी ॥४॥
आणीक म्यां कोणा यावे काकुळती
आणीक म्यां कोणा यावे काकुळती ।
कोण कामा येती अंतः
काळी ॥१॥
तं. वो माझी रूखी होसी पांडुरंगे ।
लवकरी ये गे वाट पाहे ॥२॥
काया वाचा मतें हेचि आस करी ।
पाऊळे गोजिरीं चितीतसं ॥३॥
इच्छिती तयांसीं व्हावे जी अरूप
इच्छिती तयांसीं व्हावे जी अरूप।
आम्हांसी स्वरूपस्थिती
चाड ॥१॥
आतां नव्हे माझा भाव अनारिला1 पाउळांनीं इच्छा गोवियेली ॥२॥
छकरासी कोठें जाणत्याची परी ।
करूं येतं दुरी धरावया ॥३॥
लागली न सुटे
नामाची आवडी ।
माझी भावजोडी भंग नको ॥४॥
घेसी आहेवेढे सुक्तीच्या
अमिलासे ।
चाळवी जा पिसे ब्रह्मज्ञानी ॥५॥
तुका म्हणे माझा कोटें भाकिरस ।
पाडावया ओस चाळविसी ॥६॥
हंचि माझं धन
हंचि माझं धन ।
तुमचे बंदावे चरण ॥१॥
येणं भाग्ये असो जीत ।
एवढ खमपूनी चित्त ॥२॥
सांभाळिले देवा ।
मज अनाथा जी जीवा ॥३॥
जोड-
नियां कर ।
तुका विनवितो किकर ॥४॥
आधार तो व्हावा
आधार तो व्हावा ।
ऐेसी आस करी देवा ॥१॥
तुम्हांपाशी फाय
उणें ।
काय वेचे समाधान ॥२॥
सेवेच्या अभिळासं ।
बन बहु जालं पिसं ॥२॥
अरे
भक्तपराधीना ।
तुका म्हणे नारायणा ॥४॥
अगा करुणाकरा करितसं धांवा
अगा करुणाकरा करितसं धांवा ।
या मज सोडवा लवकर्री ॥१॥
ऐकोनिया माझी करुणेची घचने ।
व्हावे नारायणे उतावीळ ॥२॥
मामे पुड
अवघा दिसे रिता ठाव ।
ठेवूनि पायी भाष वाट पाहे ॥२॥
उन्ञारतो आतां न
पाहिजे केला ।
अहो जी विठळा मायबापा ॥४॥
उरले ते पक हचि मज आतां ।
अवघे विचारितां शून्य जाळं ॥५॥
तुका म्हणे आतां करी कुपादान।
पाउले
खमान दाबी डोळां ॥६॥
पेले भाग्य कई लाहाता होईन
पेले भाग्य कई लाहाता होईन ।
अवघे देखं जन च्रह्मरूप ॥१॥
मग
तया सुखा अंत नाहीं पार ।
आनंदे सागर हेळावती ॥२॥
शांति क्षमा दया
मूर्तिमंत अंगीं ।
परावृत्त संगी कामादिका ॥३॥
विवेकासहित वैराग्याचे बळ।
धगधगितो ज्वाळ अक्नि जसा 9 भक्ति नदविधा भाव शुद्ध वरीं ।
अळंकारा-
वरी सुगटमणी ॥५॥
तुका म्हणे माझी पुरवी वासना ।
कोण नारायणा
* तुजविण ॥६॥
आ न पाहें माघारे आतां परतोनी ।
संसारापासूनि विटळा जीव ॥१॥
सामोरे येऊनि कवळी दातारा ।
काळाचा हांकारा न साहावे ॥२॥
सावधान
चित्त होईल आधारे ।
खेळतांही बरे वाटईळ ॥४॥
तुका म्हणे कंठ दाटला या
सोस ।
न पंवेचि कैस जवळी ह ॥५॥
उच्चारूं यासाठीं
उच्चारूं यासाठीं ।
आम्ही नाम तुझें कंटीं ॥१॥
येसी धांवत
धांबत ।
माउलिये कृपावंत ॥२॥
पाय चित्तीं धरूं।
क्रीडा भते ठायीं करूं ॥३॥
तुका म्हणे माझे गंगे ।
प्रेम भरित पांडुरंगे ॥४॥
दुद्धीहिना जडजीवा
दुद्धीहिना जडजीवा ।
नको देवा उपेक्षूं ॥१॥
परिसावी विज्ञापना ।
आम्हां दीनां दासांची ॥२॥
चिंतुनियां आले पाय ।
त्यांसी काय वचन ॥४॥
तुका
म्हणे पुरुषोत्तमा ।
करी क्षमा अपराघ ॥४॥
स्वमुखचि तुम्ही सांगा मज सेवा
स्वमुखचि तुम्ही सांगा मज सेवा ।
ऐसे माझे देवा मनोरथ ॥१॥
नेघो आम्ही कांही आपल्या उदार ।
चित्तवित्त घरं जीवावरी ॥२॥
बोल पर-
स्पर वाढवावे सुख ।
पाहावे श्रीमुख डोळेभरी ॥३॥
तुका म्हणे सत्य बोलतो
वचन ।
करूनी चरण साक्ष तुझे ॥४॥
येगा येगा पांडुरंगा
येगा येगा पांडुरंगा ।
घेई उचलुनी वोसंगा ॥१॥
ऐसी असोनियां
बेसी ।
दिसतो मी परदेसी ॥२॥
उगवूनी गोवा ।
सोडवूने न्यावें देवा ॥३॥
स्यावयासी मूळ पाठवील कधी
स्यावयासी मूळ पाठवील कधी ।
मज कृपानिधी पांडरंग ॥१॥
प्राण
फुटे माझा त्याचिया वियोग ।
घडी जाय युगे येकी येकी ॥२॥
त्याचिये गांदींची
आवडती जीवा ।
जीव हा सांडावा बोवाळुनी ॥३॥
दिनो दिनं चिता वाटते
बहुत ।
नावड संचित करावस ॥४॥
तुका म्हणे आतां आहे ताच सरो ।
कोण
करी भरोवरीं. मग ॥५॥
सकळ कल्याण तं माझे अंतरीं
सकळ कल्याण तं माझे अंतरीं ।
अगा विटेवरीं ठाकालिया ॥१॥
मायबापा माझ्या खखया पांडुरंगा ।
लवकरी येगा वाटपाह ॥२॥
तीथ कुळरखी
हंचि ओषध पाचन ।
अंतरीं जीवन प्रेम तुझे ॥३॥
तुका म्हणे ज्याचे : नाम
विश्वंभर ।
त्याचे निरंतर ध्यान करी ॥४॥
म्हणवूने दास नव्हे ऐसा झाली
म्हणवूने दास नव्हे ऐसा झाली ।
अल्लुभव बोलो रवामीपुढे ॥१॥
छां नाही वचन प्रतिउत्तराचे ।
मीच माझ्या वेच अट्टाहास ॥२॥
कासयाने गोडी
उपजावा विश्वास ।
प्रीती कांही रस घांचुनियां ॥३॥
तुका म्हणे अगा च्तुरा-
शिरोमणी ।
विचारावे मनीं फेडीराजा ॥४॥
आसखावळं मन जीवनाचे ओढीं
आसखावळं मन जीवनाचे ओढीं ।
नामख्पी गोडी लावियिळी ॥१॥
छाय तुझे पायी नाहीं भांडवळ ।
माझे मिध्या बोल जाती ऐसे ॥२॥
काय
लोखंडाचे पांहे गुणदोष ।
सिवोन परीस सोन करी ॥३॥
तुका म्हणे माझं अवघे
असों द्यावें ।
आपुले करावे ब्रीद साच ॥४॥
जाणता तेणता नाहीं पांडुरंगा
जाणता तेणता नाहीं पांडुरंगा ।
कां जी मज सांगा उपेक्षिळें ॥१॥
अव ल आआआ जि सि टवलि टकल टुपातटडट
अ ह क 1 टी मच ॥४॥
2 क
तुज ठावे होतें पातकी मी खरा ।
आधींच कां थांरा (देव्हा पाथा २अंक तो
पडिला हरिचा मी दास ।
भेद पैगतीस छरूं नये ३े तुका म्हणे आजीं जितिले
तं खरे ।
आतां उणे पुरे तुम्हालागी ॥४॥
फिरविले देऊळ जगामाजी ख्याती
फिरविले देऊळ जगामाजी ख्याती ।
नामदेवाहातीं दूध प्याला ॥१॥
भरस्थिली हुंडी नरसींमेहत्याची धनाजी जाटाचीं होते पेरी ॥२॥
मिरावाई-
साठीं प्याळा तो. विषाचा ।
लाख्या [ फोलाट्याचा ढोल पिटी ॥३॥
कबिराचे
मार्गी विणू लागे होळे ।
सूळ उटविळे कुंभाराचे ॥४॥
आतां तुम्ही दया करा
पंढरिराया ।
तुका विनवी पायां वेळोवेळां ॥५॥
वांयां जाय पेसा
वांयां जाय पेसा ।
आतां उगवावा फांसा ॥१॥
माझं परिसावे
गाऱ्हाणे ।
सुखदुःखाची वच ॥२॥
हाचि आम्हां ठाव ।
पार्यी निरोपाया भाव ॥३॥
तुका म्हणे जार ।
तुझा तुज देवा भार्॥४॥
केलियाचे दान
केलियाचे दान ।
करा आपुले जतन ॥१॥
माझी बुद्धि रिथिर देवा ।
नाही विषयांचा हेवा ॥२॥
भावा अंतराय ।
येती अंवरती पाय ॥३॥
विनवितो दोवटीं
विनवितो दोवटीं ।
आहे तैसें माझें पोटी ॥१॥
कंठीं राहावे राहाव ।
होथ मागतसे भाव ॥२॥
पुरली वासना ।
येण होईल नारायणा ॥३॥
ह॒का म्हणे
जो देहाडा ।
तोचि वर्णीन पवाडा ॥४॥
धांव पाव करी साह्य
धांव पाव करी साह्य ।
देवा तूंचि वापमाय ॥१॥
तुजवीण प्राथ
कोणा ।
आसरा नाहीं नारायणा ॥२॥
माझ्या जीवींची कांचणी ।
दूर करा
चक्रपाणी ॥३॥
तुका म्हणे झाला वेडे ।
तुम्हां घातलें सांकडे ॥४॥
तुझा म्हणउनि जालों उत्तराई
तुझा म्हणउनि जालों उत्तराई ।
हातीं धरोनियां द्यावी मज वाट ॥१॥
पुढें कोण नेदी तेंचि देवा ।
देवभक्तपण करावें जतन ॥२॥
दोहीं पक्षीं जाण तुझीच कळी ।
अभिमान तुज लागली हें लाज ॥३॥
शरणागतां काज करावया ।
तुका म्हणे बहु नेणता मी फार ॥४॥
कां हो देवा कांहीं न बोळाची गोष्टी
कां हो देवा कांहीं न बोळाची गोष्टी ।
कां मज हिंपुटी करिः
तका ॥१॥
कठी प्राण पाह वचनाची वास ।
तों दिसे उदास धरिले पेस ॥२॥
येण काळें थी घेतलीसे खोळ ।
कां नये विटाळ होऊं माझा ॥३॥
लाज वाटे
मज म्हणवितां देवाचा ।
न पुसती फुकाचा तुका म्हणे॥४॥
आतां खोडवणं न या नारायणा
आतां खोडवणं न या नारायणा ।
तरि मी वांचेना काळाहातीं ॥१॥
पेसे सांगोनियां जाळा उतराई ।
आर्णीक तें काई. माझे हातीं ॥२॥
केलि-
याचे माप न ये सेवटासी ।
करितील लासी अंतराय ३े तुका म्हणे भय
बाटतसे झीवा ।
घांवणियां घांवा लवकरी ॥४॥
सवांपरी तुझे गुण गा उत्तम
सवांपरी तुझे गुण गा उत्तम ।
तुझे ठायीं प्रेम राही माझे ॥१॥
माउलीपरिस्त आहेसी उदार ।
तरि कां निष्ठुर मनकेले ॥२॥
गजद्राकारणं केलं त्वां
घांवणे ।
तीरे कां निवाण पाहातोसी ॥२॥
प्रल्हादा खंकटीं रक्षिले स्वां देवा ।
तारे कां केशवा सांडी केली ॥४॥
अन्यायी अजामेळ तो झाला पावन ।
पेसे हें
पुराण हाका मारी ॥५॥
तुका म्हणे माझे थोर अदराध ।
नाम करी €&द क्षण-
मात्रे॥६॥
तुम्हांसी हे अवघे ठावे
तुम्हांसी हे अवघे ठावे ।
किती द्याव स्मरण ॥१॥
कां दा ऐस नेणे ।
निष्ठर्पण टाळितसां ॥२॥
आळवितां मायदापा ।
नये कृपा अझूना रे तुका म्हणे
जगदीशा ।
काय असां निजले ॥४॥
करीन कोल्हाळ
करीन कोल्हाळ ।
आतां हाचि सर्वकाळ ॥१॥
आतां ये वो माझे
आई ।
देई भातुके विठाई ॥२॥
उपायासी नाम ।
दिलं याचि पुढे क्षेम ॥३॥
बीज
आणि फळ ।
हेचि तुका म्हणे मूळ ॥४॥
तझा म्हणवून तुज नेणं
तझा म्हणवून तुज नेणं ।
पेस काय माझे जिणे ॥१॥
तरि मज
कवणाचा आधार ।
करोनियां राहा धीर ॥२॥
लाहीं गणदोष लिपी देत अंगीं
लाहीं गणदोष लिपी देत अंगीं ।
झाडितां प्रसंगीं वरावरी ॥१॥
निकटवासेैया आळवितो धांवा ।
येथ्रलियां देवा सोडदाव ॥२॥
उमटे अंतरी
त करूं पगट ।
कळोनी बोभाट घाव घाली ॥३॥
तुका म्हणे तरि वांचला या
छकाळे ।
समथांचे दळे सुखी असो ॥४॥
आणीक कांही नेणे
आणीक कांही नेणे ।
असं पायांच्या चितन ॥१॥
माझा न व्हावा
विसर ।
नाही आणीक आधार ॥२॥
भाडवल सेवा ।
_ हाचि टेवियेला टेवा ॥३॥
करा मान भावा ।
तुका विनंतीं करी देवा ॥४॥
ज्ञे दोष घडले न फिटे करितां कांहीं
ज्ञे दोष घडले न फिटे करितां कांहीं ।
संरते तुट्या पायी जाले
तैसे ॥१॥
माझा कां हो करूं नये अंगीकार ।
जालेती वि्ठर पांडरंगा ॥२॥
यातिहीन
तये ऐका ज्यां वेद ।
तयां दिले पद वेकुंटीचे ॥३॥
ठुका र्हणे कां रे एकाचा
आभार ।
घेखा माथां भार वाहोनियां॥४॥
माझें जीवन तुझे पाय
माझें जीवन तुझे पाय ।
कृपाळू तं. माझीं माय ॥१॥
नेदी दिसा
केवीलवाणें ।
पांडुरंगा तुझे तान्हे ॥२॥
जन्ममरण तुजसखाठा ।
आणीक नेणें
इुज़ी गोष्टी ॥३॥
तुका म्हणे तुजविण ।
कोण हरेल माझ सीण ॥४॥
एकाएकी हातोफळी
एकाएकी हातोफळी ।
ठायां बळी पावळे ते ॥१॥
आम्ही देवा
शक्तिहीने ।
भाळूं तेणें करुणा ॥२॥
पावटणी केला काळ ।
जया बळ होतें तं
तुका म्हणे वीयावीर ।
संतधीर समुद्र ॥४॥
होबटींची हे विनंती
होबटींची हे विनंती ।
पाय चित्ती रहावे ॥१॥
ऐेसं करा कृपादान ।
तुम्हां मन सन्निध ॥२॥
भाग्येविण केची भेटी ।
नव्हे तुटी चिंतन ॥३॥
तुका म्हणे
फळखला आले ।
हे विठल परिलाव ॥४॥
पापाची मी राशी
पापाची मी राशी ।
सेवाचोर पायांपाशीं ॥१॥
करा देड नाराः
यणा ।
माझ्या मानाची खंडणा ॥२॥
जनाहातीं सेवा ।
घेता ल॑डपण देवा डे
देव ना संसार ।
तुक दोहींकडे चोर ॥४॥
सकळिकांच समाधान । नव्हे देखिल्यावांचून १ रूप दाखूवी रे
सकळिकांच समाधान ।
नव्हे देखिल्यावांचून ॥१॥
रूप दाखूवी रे
आतां ।
सहस्त्रभुजांच्या मंडिता ॥२॥
दखचक्रपझ्मगदा ।
गरुडासाहित गाविदा ॥२॥
तुका म्हणे कान्हा ।
भूक लागली नयनां ॥४॥
नाही तुम्ही केला
नाही तुम्ही केला ।
अंगीकार तो विहला ॥९॥
साग न पवीजे थडी ।
माजी फुटकी सांगडी ॥२॥
प्रेम नाही अंगीं ।
भले म्हणविळ जगी ॥२॥
तुझा म्हणे
देवा ।
मज बांयां कां चाळवा ॥४॥
कोण दुजं ह रो सीण
कोण दुजं ह रो सीण ।
हरण दीन आल्याचा ॥१॥
तुम्हांबिण जग-
दिशा ।
उदार ठसा त्रिभुवनी ॥२॥
कोण पेसे घारी पाप ।
हरि ताप जन्माचा ॥३॥
सुका म्हणे धांव घाली ।
कोण चाली मनाची ॥४॥
का ९३० आतां माझा सवभावे हा निर्धार।
न करी विचार आणिकांसी ॥१॥
सर्वमावं नाम गाइंन आवडी ।
सव माझा जोडी पाय तुशो ॥२॥
लोटांगण तझ्या
घालीन अगणा ।
पांहेन भरोनि डोळे मुख ॥३॥
निलंज्ज होऊाने नाचेन रंगणीं ।
येऊं नेदी मनीं शंका कांही ॥४॥
अंकित अंकिला दास तुझा देवा ।
संकल्प हा
जीवा तुका म्हणे ॥५॥
आतां माझा सवभाव हा निर्धार
आतां माझा सवभाव हा निर्धार ।
न करीं विचार आणिकांसी ॥१॥
सर्वभावे नाम गाइन आवडी ।
सर्व माझी जोड़ी पाय हुट्टो ॥२॥
छोटांगण तुझ्या
घाळीन अगणी ।
पांहेन भरोनि डोळे सुख ॥३॥
निर्लज्ज होंडानि नाचेन रंगणीं।
येऊं नेदी मनीं शंका कांही ॥४॥
अंकित अँकिला दास तुझा देवा ।
संकल्प हा
जीवा तुका म्हणे ॥५॥
आयुष्य गेळ वायांविण
आयुष्य गेळ वायांविण ।
थोर झाली नागवण ॥१॥
आतां धांवे
धांवे तश ।
काय पाहतोखी हरी ॥२॥
माझे तुझे याचि गती. ।
दिवस गेळे तोडी
माती ॥३॥
मन वाव घेऊं नेदी ।
बुडवू. पाहे भवनदीं ॥४॥
पडिला विष्रयाचा
घाला ! तेणे नागविळें मला ॥५॥
शरण आला आतां घांव ।
ठुका म्हणे
मज़पाव॥६॥
आणीक कोणापुढे वाख मुख सांग
आणीक कोणापुढे वाख मुख सांग ।
माझ अंतरंग कोण जाणे ॥१॥
पार्ह तजकंडे येऊनी जाऊनी ।
पांडुरंगा मनीं विचारावे ॥२॥
भय चिंता
अवघे उद्योग सांडिले।
आठवुनीं पाउळें असं तुझी ॥३॥
नका विसरू मज
धेकुठनायका ।
विनवीतसे तुका बंदीजन ॥४॥
माय लॅकरांत भिन्न
माय लॅकरांत भिन्न ।
नाहीं उत्तरांचा सीण ॥१॥
घाडी घाडी वो
भातुके ।
रंजविल्याचे कातु्क ॥२॥
करूनि नवळ।
याचे बोलिला ते बोल ॥३॥
तुका म्हणे माते ।
पांडरंगे कृपावंते ॥४॥
पूर्वी अढळपद दिघधळं पकासी
पूर्वी अढळपद दिघधळं पकासी ।
क्षीरासंधूवासी केळं पका ॥१॥
पकाचे साहीले गभेवास अंग ।
तेख मी न माग संकटाचे ॥२॥
न घाली लंकट
करुणापर अभंग १३१
'संसाराचे कांहीं ।
स्वर्ग मोक्ष तेही नटगती ॥३॥
तका म्हणे चरण दाखवी
डोळेभरी ।
पावळो श्रीहरी मग सव ॥४॥
प्रपंच वोसरो
प्रपंच वोसरो ।
चित्त तुझें पायीं सुरी ॥१॥
ऐसें करी गा पांडुरंगा ।
शुद्ध रगवाव रंगा ॥२॥
पुरे पुरे आतां।
नको दुजियाची सत्ता ॥३॥
लटिके त
फेडा।
तुका म्हणे ज्ञाय पीडा ॥४॥
जाळा तुम्ही माही मीपण
जाळा तुम्ही माही मीपण ।
येणे माझा खून मांडियेला ॥१॥
खादले पच तरिच ते हित ।
ओकलिया थीत पिड पाडी ॥२॥
तरि भळें भोग
जोडिले ते घन ।
पडिलिया खाण जीवनासी ॥३॥
तुका म्हणे मज तारी गा
विहला ।
नेणताचि भला दास तुला ॥४॥
कोण्या काळे येईल मना
कोण्या काळे येईल मना ।
नारायणा तुमचिया ॥१॥
साझा करण
अंगिकार ।
सव भार फेडली ॥२॥
लागलीये तळमळ नित्ता ।
तरी इश्चिता
संसारीं ॥३॥
सुखाचीच पाहे वास ।
मागे दास सांभाळी ॥४॥
इच्छा पूर्ण जाल्या-
विण ।
कसा सीण वारेळ ॥५॥
ळाहो काया मन वाचा ।
दिवसाच्या भेटीचा ॥६॥
कंटाळा तो न घरावा।
तुम्ही देवा दासाचा ॥७॥
आत माझ्या बहु पोटीं
आत माझ्या बहु पोटीं।
व्हावी भेटी पायांसी ॥१॥
यासी तुःही
कृपावंता ।
माझी चिंता असो द्या ॥२॥
तळमळ करी चित्त ।
अखंडित वियोगे ॥३॥
तुका म्हणे पंढरिनाथा ।
जाणे व्यथा अंतारची ॥४॥
मी अवगुणी अन्यायी
मी अवगुणी अन्यायी ।
किती म्हणोन सांगो काई ।
आतां मज
पायीं ।
ठाव देई विठळे ॥१॥
पुरे पुरे हा संसार।
कर्म बळिवंत दुस्तर ।
राहो
तेदी स्थिर ।
एके ठायीं निश्चळ ॥२॥
अनेक इद्धीचे तरंग ।
क्षणक्षणां पालटती
करुणापर अभंग सर
निकस जि 23232 च न वि क अन अक
रंग ।
धरूं जातां संग ।
तव तो होतो बाधक ॥३॥
तुका म्हणे आतां ।
अवघी
तोडी माझी चिता ।
येऊनी पंढरीनाथा ।
वास करीं हृदयीं ॥४॥
सांगा पांडुरंगा मज हा उपाय
सांगा पांडुरंगा मज हा उपाय ।
जेणें तुझें रूप आतुडती ॥१॥
न कळे हा निर्धार ब्रह्मादिकां पार ।
कायसा विचार माझा तेथें ॥२॥
तुका म्हणे आतां धरुनियां धीर ।
राहूं कोठवर मायबापा ॥३॥
काय देवा कांहीं न बोलसी गोष्टी
काय देवा कांहीं न बोलसी गोष्टी ।
कां मज हिंडुटी करितोसी ॥१॥
कंठीं प्राण पाहे वचनाची आस ।
त्वां दिसे उदास धरियेलें ॥२॥
येणें काळें बुद्धि घेतलेंसे थार ।
कां नये विठ्ठल होई माझा ॥३॥
लाज वाटे मज म्हणती देवाचा ।
न पुसीसी फुकाचा तुका म्हणे ॥४॥
काय माझें वेढें सरलें भांडवल
काय माझें वेढें सरलें भांडवल ।
नव्हेची मुहूर्त तुटी आलों ॥१॥
ऐसें मज तरी कळलेंयापरी ।
मग तुज हरी आठवूं ना ॥२॥
काय दिलें धन राज्य माळ चित्त ।
तेणें झालें चित्त समाधान ॥३॥
तुका म्हणे करी धरिला अबोला ।
सांगा जी विठ्ठला मायबापा ॥४॥
झालिया दशन मी करीन खेवा
झालिया दशन मी करीन खेवा ।
आणीकही देवा..नळगे दुजें ॥१॥
प्रारब्धाआर्धीन अन्न आच्छादन ।
स्थिर करोनि मन ठेवी पायीं रये गाये गा
ये गा कृपाळुवा हरी ।
निववीं अभ्यंतरीं देऊनि भेटी ॥३॥
आखादंळें मन जीव-
नाचे ओढी ।
नामख्पें गोडी छावियेली ४. काय तुम्हांपाशीं नाहीं भांडवळ ।
माझे मिथ्या बोळ जाती ऐस ॥५॥
काय छोखंडाचे पाहे गुण दोष ।
सिंदोन
परीस सत्रोने करी ॥६॥
तुका म्हणे माझें अवघें असों द्यावे ।
आपुलें करावें
घ्रीद खाच ॥७॥
सळगा केली तोडपिटी
सळगा केली तोडपिटी ।
आम्ही लडिवाळ धाकुटी ॥१॥
बोलूं
नये तवे बोळे ।
देवा पाहिजे साहिल ॥२॥
अवघ्यामध्ये एकचि वेड ।
माय
खेळवी त्यासी कोड ॥३॥
तुका म्हणे मायबापा ।
आम्हांबरी करी कृपा ॥४॥
नलगे मायेसी बाळ निरवावें
नलगे मायेसी बाळ निरवावें ।
आपुल्या स्वभावें ओढे त्यासी ॥१॥
मज कां लागला करणे विचार ।
ज्याचा जार भार त्याचे माथां ॥२॥
गोड
घड त्यासी टेबी न मागतां ।
समाधान खातां नेदी मना ॥३॥
खेळाया युंतळे
उमगूनी आणी ।
बेसोनियां स्तनीं लावीं बळे ॥७॥
त्याच्या दुःखे पडे आपण
खापरी ।
ळाही तळीं वरीं होय जी ॥५॥
तुका ग्हणे देह विसरे आपुळा ।
आघात तो त्याला लागा नेदी ॥६॥
भवाचिये भेणे भ्याले माझे मन
भवाचिये भेणे भ्याले माझे मन ।
तुम्हासि शरण आला
देबा ॥१॥
अंकितासी राखा जाणसी तूं पक ।
अभय हस्तक देऊनियां ॥२॥
पती-
ताखी तारी नाम तुझे एक ।
भवाब्धीतारक मायबापा ॥२॥
खुखाच माहर नाम
तुझे हरी ।
तुका म्हणे तारी जडजीवां ॥४॥
नेणे गति काय कवण अधोगती
नेणे गति काय कवण अधोगती ।
मानिळी निश्चिती तुझ्यापा्यीं ॥१॥
कर्म धम कोण नेणे हा उपाव ।
तुझ्यापायी भाव ठेवियेला ॥२॥
नेणे निरस.
पाप पुण्य नेणें काय ।
म्हणऊनि पाय धरिले तुझे ॥३॥
वेडा मी अविचार न
कळे विचार ।
तुज माझा भार पांडरंगा ॥४॥
तुका म्हणे तुज कारेतां नव्हे
काय ।
माझा तो उपाय कवण तेथ ॥५॥
पेसे भाग्य कई लाहाता होईन
पेसे भाग्य कई लाहाता होईन ।
अवघें देखे जन ब्रह्मरूप ॥१॥
मग
तया खुखा अंत नाहीं पार ।
आनंदे सागर हेळावती ॥२॥
शांति क्षमा दया
सूतिमंत अगा ।
परावृत्त संगा कामादिका दे विवेकास्सहित वेणग्याचे बळ ।
धगगितो ज्वाळ अन्नि जसा ॥४॥
भक्ति नवविधा भाव शुद्ध वरीं ।
अळंकारा'
अ ॥५॥
तुका म्हणे माझी पुरवी वासना ।
कोण नारायणा
न ॥६॥
फाय विचाराचं पडिले खांकड
फाय विचाराचं पडिले खांकड ।
काय पख कोड उपजले ॥१॥
काय उपज्लल न बोलावी गोष्टी ।
काय दया पोटीं आंबरिली ॥२॥
काय आतां
काडा करिसी निराख ।
धरिली हे आस तुझे ठायी ॥३॥
तुका म्हणे आम्ही
कीं गळीत ।
नको पाहू अंत पांड्रंगा ॥४॥
वांझा गाई दुभती
वांझा गाई दुभती ।
देवा पेली तुझी ख्याती ॥१॥
ऐेखं मागत
नाही तुज ।
चरण दाखवावे मज ॥२॥
चातक पाखरू ।
त्यासी वर्षे भेक्यारू ॥३॥
पक्षी राजहंस ।
अमोलिक मोती त्यास ॥४॥
तुका म्हणे देवा।
कां शा खाप्च*
खासी जीवा ॥५॥
माझ्या बोबडिया बोला
माझ्या बोबडिया बोला ।
वित्त द्याचे बा विहला ॥१॥
तुझ्या
नामाची न डाज ।
जनालवे काय काज ॥२॥
मज हासर्ताल लोक ।
परी मी
गाईन निःांक ॥३॥
तुका म्हणे कमळापती ।
माझा परिसाबी बिनंती ॥४॥
सुकलिया कोभा अत्यंत जळधरे
सुकलिया कोभा अत्यंत जळधरे ।
तेणचच प्रकार न्याय असे ॥१॥
न चले पाउल्लीं सांडी गरुडासून ।
मनाचे हो मन त्वरेळागी ॥२॥
तुका म्हणे
भूक न सहावे काळा ।
जीवनाची कळा ओढळीसे ॥३॥
माझें जड भारी
माझें जड भारी ।
आतां अवघें तुम्हांवरी ॥१॥
जालों अंकित तुमचा ।
करितों जें काम ॥२॥
माझी सेवा तुझें नाम ।
तुका म्हणे पायां लागे ॥४॥
अनायां जीवन
अनायां जीवन ।
आम्हां तुमचे चरण ।
करुनि लांठवण।
ते
धरिले हृदयी ॥१॥
पुष्ट झाली अंगकांति ।
आनंद न समाये चित्ती ।
कघतुक
प्रीति ।
गाऊं नाचो डल्हासं ॥२॥
करुणाउत्तरी ।
करूं आळवण हरी ।
जाऊं
र्ड एकाविध अभंग
नेदूं दुरी ।
प्रेममीतिपडिभरं ॥३॥
मोहो ममता करी गोवा ।
ऐसे आहे जी केशवा ।
तुका म्हणे सेवा ।
आणीक नाहीं जाणत ॥४॥
तुजवांचुनियां मज कोण आहे
तुजवांचुनियां मज कोण आहे ।
दुजा कोण साह्य होय मज ॥१॥
प्रेमभाव माझा असे तुझे पायी ।
जीवभाव आई तूंचि आम्हा ॥२॥
तुज वांचु-
नियां देव नसे मज ।
साक्षी माझी तुज देत आहे ॥३॥
देह जड भारी रोग
नाना भोग ।
विकार अव्यंग पडे जेथे ॥४॥
तेथे सांभाळाव वेगीं नारायणा ।
पतीतपावना तम्ही मज ॥५॥
तुका म्हणे म्यां तो निवेदिहा बोळ ।
कृपाळू
विठळछ पायांपाशी ॥६॥
मज नाही कृपा केळी पांडुरंगे
मज नाही कृपा केळी पांडुरंगे ।
संताचिया संग पोट भरी ॥१॥
चतुराचे सभे पडित कुशळ ।
मी काय दुबळ विष्णुदास ॥२॥
तुका म्हण नेण
करूं समाधान ।
धरिळे चरण विठोबाचे ॥३॥
कधीं निजञविसी हरी
कधीं निजञविसी हरी ।
आत्मखुखसेजवरीं ॥१॥
कधीं पाहीन मी
डोळां ।
तुझें खप घननीळा ॥२॥
करी होईल विश्रांती ।
चुकतील यातायाती ॥३॥
छधीं संतसंग मिळे ।
नामरूप तुझें कळे ॥४॥
तुका म्हणे पांडरंगा ।
जाणतोसी
अतरगा ॥७॥
बोले बोळे घो विहले
बोले बोळे घो विहले।
आम्ही तुझें काय केलं ॥१॥
सांवता कां तुय़्ा
वाप।
त्याचे पोटीं झाला गप्प ॥२॥
पकनाथ तुझा काका त्याचे पाणी वाहस्पी
फुका ॥३॥
कबीर काय तुझा मामा ।
शेळे विणसी पुरुषोत्तमा ॥४॥
नामदेव
तुझा मावसखा।
त्याच्या खंग जेविसी कसा ॥५॥
कान्होपात्रा तुझी आत ।
तिखी
माडोत केळ गत्त ॥६॥
मीराबाई तुझी आड ।
विष प्याला लबलाही ॥७॥
जनाबाइ
तुझी मावशी ।
तिच्या खंगे तूं राबसी ॥८॥
तुका म्हणे घेतली आळ ।
ललगीने
बोळे बाळ ॥९॥
९५९. नका माझे माते आहाच ते शब्द ।
कळवळयाचा वाद करीतले
//%-/४/४८/६€ ॥१॥
काखयान बळ करूं पा्यांपासी ।
भाकावी ते दासी करुणा आम्ही ॥२॥
काय मज चाड अस या लोकिक ।
परी असे निक अनुभवाचं ॥३॥
लांचा-
वबल्यालाठा वचनाची आळी ।
टकळ्यान घोळी जवळी मन ॥४॥
वाटतसे आस
पुरविसी पेस ।
तरी अंगीं पिसे लावियेळे ॥५॥
तुका म्हणे माझा यर्थेचि
आवडी ।
श्रीमुखाची जोडी इच्छितिसं ॥६॥
भलते जन्मीं मज घालिसील तरी
भलते जन्मीं मज घालिसील तरी ।
न सोडी मी हरी नाम तुझं ॥१॥
सुख दुःख तुज देइन भोगितां।
मग मज [चता कासयाची ॥२॥
ठझा दाख
म्हणवीन मी आकेला ।
भोगितां विठळा गर्भवास ॥३॥
कासया मी तुज भाकितां
करुणा ।
तारी नारायणा म्हणऊनी ॥४॥
तुका म्हणे तुज येडं पाहे उणे ।
.तारि-
साल तेणे आम्हां तया ॥५॥
सप भुळोन गुंतला नादा
सप भुळोन गुंतला नादा ।
गारुडिये झफांदा घातलासे ।
हिंड-
बूनि पोट भरी दासोदारीं ।
कोंडुनि पेटारी असे रया ॥१॥
तेसी परी मज जाळी
पडरंगा ।
गुंतळां तो मी गा सोडी आतां।
माझे मज कांही स चेस
जाळे ।
कृपा तुज न करितां ॥२॥
न कळे तो काय करावा उपाव
न कळे तो काय करावा उपाव ।
जेण राह भाव तुड्या पायीं ॥१॥
येऊलियां वाख करिसी हृदयी ।
पेसे घडे कद कासयाने ॥२॥
साच भावे तुझं
र्चतन मानसीं ।
राहे हे करिसी क॑ गा देवा ॥३॥
टिक ह माझे करखलनयां दुरी ।
स्तराच त् अंतरी येडान राह ॥७॥
तुका म्हणे मज राखाव पातता।
आपुलिया
सत्ता पांडरगा ॥७॥
कृपावंत कोप न धरावा चित्तीं
कृपावंत कोप न धरावा चित्तीं ।
छळूं वक्रोक्ति स्तुति करूं ॥१॥
आम्ही तुझा पार काय. जाणां देवा ।
नेणो करी सेवा करावी ते ॥२॥
अनंता अरूपा अलक्षा अच्युता ।
नि्गुणा सच्चिदा सवॉत्तमा ॥३॥
चांगलीं हीं
नामे घेतलीं ठेवून ।
जाळासी लहान भक्तिकाज़ञा ४७ तुका म्हणे तुझ्या पायां-
बरीं खदा ।
मस्तक गोविंदा असा माझा ॥५॥
भक्तिखुख आलं नाहीं अनुभवा
भक्तिखुख आलं नाहीं अनुभवा ।
तों मी ज्ञान देवा काय करूं ॥१॥
नसावें जीं तुम्हीं कांही निश्चितीने ।
माझिया वचने अभेदाच्या ॥२॥
एकापकी
मन नेदी समाधान ।
देखिल्या चरण वांचूनियां ॥३॥
तुका म्हणे वाचा गुणीं
लांचावळी ।
न राहे उगली मोन्य मज ॥४॥
ऐेसा माझा कोण आहे भीडभार
ऐेसा माझा कोण आहे भीडभार।
नांवाचा मी फार वांयां गेलां ॥१॥
काय सेवा रुजू आहे सत्ताबळ ।
ते मज राऊळ कृपा करी ॥२॥
काय याती
शुद्ध आहे कुळधमं ।
तेणे पड वर्म तुझे ठायीं ॥३॥
कोण तपोर्निधि दानधम-
शीळ ।
अंगी एक बळ आहे सत्ता ॥४॥
तुका म्हणे वांयां झाला भूमिभार ।
होइळ विचार काय नेणो ॥५॥
काय तुज कैसे जाणावेगा देवा
काय तुज कैसे जाणावेगा देवा ।
आणावे अनुभवा केशा-
परी ॥१॥
सगुण निगुंण स्थूल कीं लहान।
न कळे अच्ुमान मज. तुझे ॥२॥
कोण
तो निघार करूं हा विचार ।
भवसिंधु पार तरावया ॥३॥
तुका म्हणे केरे पाय
आतुडती।
न पडे श्रीपती वर्म ठावे ॥४॥
दर्शनाचें आर्त जीवा
दर्शनाचें आर्त जीवा ।
बहु देवा राहिलें ॥१॥
आतां जाणसी तें ।
तुजविण कोण हरील सीण ॥२॥
तुका म्हणे पांडुरंगा ।
दया करीं मायबापा ॥४॥
आवडेल तेस तुज आळवीन
आवडेल तेस तुज आळवीन ।
बाटे समाधान जीवा तैसें ॥१॥
नाही येथे कांहीं लोकिकाची चाड ।
तुर्जविण गोड देवराया ॥२॥
पुरवी मनो
र्थ अंतरींचे आत ।
घायेवरी गीत गाय तुझें ॥३॥
तुका म्हणे लेकी आळवी
माहेय।
गाऊं या संसारा तुज तैस ॥४॥
तुझा म्हणवूनि दिसतो गा दीन
तुझा म्हणवूनि दिसतो गा दीन ।
हाचि अभिमान सरे ठ्झा
अज्ञान बाळका कोपळी जननी ।
तयारी निवाणीं कोण पावे ॥२॥
तेसखा विठो
ठुजविण परदेशी ।
नको या दुःखासी गोवूं मज ॥२॥
ठुका म्हणे मज सव
ठुझी आशा ।
अगा जगदीशा पाइरगा ॥४॥
लेकराची आळी न पुरवी कैसी
लेकराची आळी न पुरवी कैसी ।
काय तयापाशीं उणे जाळे ॥१॥
आम्हां लडिवाळां नाहीं ते प्रमाण ।
कांही ब्रह्मज्ञान आत्मास्थिंति ॥२॥
वचनाचा घेइनं, अचुभव पद्रीं।
ज ह जनाचारी [मिरावळ ॥३॥
तुका म्हणे
माझी भोळिवेची आटी ।
दावीन दहोवटीं कोठुक ह॥४॥
करुणापर अभंगः
करुणापर अभंगः
स्या रे पक्षी पिल्यां पातळें आशा ।
देखोलियां फांसा गुंते बळं।
मरण
सायास नेणं धांबोनि वोरसे ।
जीवित्वा नास जालीं बाळे ॥४॥
गोंडपणें मारती
लिगाडी गुंतली ।
सांपडे फडफडी अधिकाधिक ।
तुका म्हणे प्राण घेतला
आशा ।
पंढरीनिवासा धांव घाळीं ॥५॥
स्वामिसेवा गोड
स्वामिसेवा गोड ।
माते बाळकाचे कोड ॥१॥
जे जे मागाव
भातुक ।
ते ते पुरवी कोतुक ॥२॥
खेळविलं कोडं ।
हरुषं बोले कीं बोबडं ॥३॥
तुका म्हणे लाड ।
तेथे पुरे माझं कोड ॥४॥
नाहीं दिल कर्धी कठिण उत्तर
नाहीं दिल कर्धी कठिण उत्तर ।
तरी कां अंतर पड्यिल ॥१॥
म्हणऊनि आतां वियोग न साहे ।
लांचाबल देहे संघष्टण ॥२॥
वेळोवेळां वाप्चे
आठवितो नाम ।
अधिकचि प्रेम चढे घेतां ॥३॥
तुका म्हणे पांडुरंगे जननिथे ।
घेऊनि कडिये बुझाविलं॥४॥
तुज करितां होते आनाचे आन
तुज करितां होते आनाचे आन।
तारिले पाषाण उदकीं देषा ॥१॥
काँ नये केवार करूं अंगिकार ।
माझा बहु भार जाड जाला ॥२॥
चुकळाखी
म्हणा तरी जिवांचाही जीव ।
रिता नाहीं ठाव उरो दिला ॥३॥
तुका म्हणे पेस
काय सत्तावळ ।
माझे परी कृपाळ आम्हां तुम्ही ॥४॥
थोडे तुम्ही माग होते उद्धरिले
थोडे तुम्ही माग होते उद्धरिले ।
मज णऐेसे गेळे वांयां जीव ॥१॥
याचा कांहीं न मनाबा भार ।
कृपेचा सागर आहेसी तूं ॥२॥
तुज आळवितां
पापाची वसती ।
राहे अंगी किती बळ त्याच ॥३॥
तुका म्हणे जसे तारिळे
दगड ।
तेसा मीही जड पक देवा ॥४॥
अवघ्या पातकांची मीचि एक रासी
अवघ्या पातकांची मीचि एक रासी ।
अवघा तूं होसी सवा-
त्तम ॥१॥
जेखा तैसा करणें लागे अंगीकार ।
माझा सर्व भार 'चाळविणें ॥२॥
अवघाचि मज गिळियेलें काळ ।
अवर्घाच बळं तुझे अंगीं ३. तुका म्हणे आतां
खुंम्ला उपाय ।
अवघेचि पाय तुझे मज ॥४॥
किती विवंचना करीतसे जीवीं
किती विवंचना करीतसे जीवीं ।
मन धांवंडवी दाही दिशा ॥१॥
कोणा एका भांव तुम्ही अंगिकार-।
करावा विचार याचसाठी ॥२॥
इतर ते
आतां छाभ तुच्छ जाळे ।
अचुभवा आळे गुणागुण ॥३॥
तुका म्हणे लागों अखंड
समाधी ।
जावे प्रेमबोर्धी बुडोनियां॥४॥
नव्हे मी स्वतंत्र अंगाचा पाइक
नव्हे मी स्वतंत्र अंगाचा पाइक ।
. जे हे सकळिक सत्ता वारूं ॥१॥
तुम्हां आळवाव पाउलापाउळी ।
क्षपेची साउली करी मंज ॥२॥
शक्तिहीन तरी
जाला शरणागत ।
आपुला वृत्तांत जाणोनियां ॥३॥
तका म्हणे भवाभेणं धरिले
पाय ।
आणीक उपाय नेणं कांहीं ॥४॥
पेणावळें ढोर मार खाय पाठी
पेणावळें ढोर मार खाय पाठी ।
बैसळ तं चुठी तेथूनियां ॥१॥
तेसी
माझ्या मना परी झाली देवा ।
घांव अहभावा सांडवळो ॥२॥
कडां घाली उडी
मागिलांच्या मेण ।
पडणे मरणें न कळेचि ॥३॥
तुका म्हणे झालो त्यापरी
दुःखित ।
असे बोळावीत पांडुरंगा ॥४॥
येई गा तूं मायबापा पंढर्सच्या राया
येई गा तूं मायबापा पंढर्सच्या राया ।
तुजविण सीण वाटे
क्षीण जाळी काया ॥१॥
याती हीन मती हीन कम हान माझ ।
सव लग्जा
सांडोनियां शरण आला तज ॥२॥
दिनानाथ दीनबंधु नाम तुज साजे ।
पतित-
पावन नाम पेसी ब्रीदावळी गाजे ॥३॥
विटेवरी उभा नीट कटावरीं कर ।
तुका
म्हणे हचि आम्हां ध्यान निरंतर ॥४॥
नाहीं जप तप जीवासी आटणी
नाहीं जप तप जीवासी आटणी ।
मनासी दाटणी नाहीं केली ॥१॥
निजलिया ठायी पोकारिला धांवा ।
सांकडे ते देवा तुज माझ ॥२॥
नाही
आणू यिनां खर्मापळे जळ ।
सेवा ते केवळ चितनाची ॥३॥
तुका म्हणे आम्हीं
बचिला उत्तर ।
घेतलीं उदारे मायबापे ॥४॥
वारंवार तुज धावया आठव
वारंवार तुज धावया आठव ।
आइक तो भाव माझा कैसा ॥१॥
गळा मज नये फिरोन दिवस ।
पहिल्यांची आस गणित नाहीं ॥२॥
गुणावगुणें पडती आघात ।
तेणें होय चित्त कासावीस ॥३॥
कांहीं एक तुज न दुसरें आधार ।
म्हणउनि धीर नाहीं जीवा ॥४॥
तुका म्हणे तूं या ब्रह्मांडाचा जीव ।
तरी कां आम्ही कीं भाकीतलों ॥५॥
तळमळी चित्त दहनाची आशा
तळमळी चित्त दहनाची आशा ।
बहु जगदांशा करूणा केली ॥१॥
वचनींच संत पावले स्वरूप ।
माझे नेंदी पाप योगा येऊ ॥२॥
घेठाणेसा करी
भक्तिवेवलाव।
न पवेचि जीव समाधान ॥३॥
तुका म्हणे कई देस्वील (विखांवा ।
पांडरगी घावा धत मन ॥४॥
हुंगारिक माझें न म्हणतां उत्तर
हुंगारिक माझें न म्हणतां उत्तर ।
आळवितों खरे अवश्यच्या ॥१॥
न घालावा मनीं कामाचा विलंब ।
तुम्ही तों स्वयंबू करुणामूर्ती ॥२॥
तुका म्हणे वदन केलें सम्मुख ।
देखतां चरण पोटाळीन ॥३॥
विठोबा विसांविया विसांविया
विठोबा विसांविया विसांविया ।
पडा देइगा पायां ॥१॥
वह खेद
क्षीण ।
आला सोखालयां चन ॥२॥
बहुतां काकुळती ।
आला खोसिली फजिती
२३ केली तुजसाठी ।
तुका म्हणे येवढा आटा ॥४॥
आश्ुषा वचतीं मातेचा आवडी
आश्ुषा वचतीं मातेचा आवडी ।
म्हणऊनि तांतडी घेत नाहीं ॥१॥
काय द्ोईल माझें मांडिले कवतुक ।
आदराचा भूक रडारोवी ॥२॥
लपोनियां
करीं चुकूर माउली ।
नाहीं होत केलो निष्ठा सांडी ३. तुका म्हणे करा
पारखी वचने ।
भरेवउनि तान्ह आळवाव ॥४॥
सकळ तुझे पायीं मानिलें विश्वास
सकळ तुझे पायीं मानिलें विश्वास ।
न करीं उदास आतां मज ॥१॥
वाचे गातां गोड आइकतां कानीं ।
पाहतां लोचनीं मूर्ति तुझी ॥२॥
स्थिर माझें झालेंसें निश्चळ ।
वारिलें सकळ आशापाश ॥३॥
जें मजपयांधीं निवडिलें दुःख ।
वोसंडलें सुख प्रेमधारीं ॥४॥
तुका म्हणे मज झाला हा निर्धार ।
आतां वांझां फार काय बोलों ॥५॥
अंतर्यचा भाव जाणोनियां गुज
अंतर्यचा भाव जाणोनियां गुज ।
तस केळे काज पांडरंगा ॥१॥
घातल वचन न पडांच खाला ।
तू आम्हा माउली अनाथांची ॥२॥
मज याच-
काची पुरवली आशा ।
पंडरीनिवासा मायढापा ॥३॥
लाशिली आइका
माझिया जीवाची ।
उरळी भेदाची होती कांहा ॥४॥
तुका म्हणे आता कला
मी निभर ।
गाइन अपार शण तुझ ॥५॥
काय माझा पण हॉईल ळटिका
काय माझा पण हॉईल ळटिका ।
ब्रिदावळा लोकां दादिली ते
खरी करूनिया देई माझी आळी ।
येर्डान कुरवाळी फांडरंगे ॥२॥
आणीक म्यां
कोणा म्हणवावें हातीं ।
नये काकुळती इांजयास्त ३े ठुका म्हण मज यर्थाच
ओळखी ।
होईन तो खुखी पायांनाच ॥४॥
नित्य मनासी करितों विचार
नित्य मनासी करितों विचार ।
तो हें अनावर विषयळोभी ॥१॥
आतां मज राखं आपुल्या वळे ।
न देख हे जाळे उगवतां ॥२॥
खांपडलळा गळी
नाहीं त्याची सत्ता ।
उगळीं मागुता घेतला तो ॥३॥
तुका म्हणे मी तों अज्ञा-
नचि आहे ।
परि तुझी पाह वास देवा ॥४॥
आम्ही देवा भक्तीहीन
आम्ही देवा भक्तीहीन ।
नेणों ज्ञान योगाचे ॥१॥
म्हणोनि येतो
काकुळती ।
पुढतो पुढती तुम्हासी ॥२॥
भाव नाही न कळे ज्ञान ।
कैसे साधन
छरावें ते ॥३॥
निळा म्हणे दिवसरातीं ।
उद्देग चित्तीं राहिला हा ॥४॥
काय नेणों आचरण केळें
काय नेणों आचरण केळें ।
जया आलिंगिले हृद्येखी ॥१॥
हॅ ता न
$.... अ माझिये > [चीछागीं ६. नि
कळे माझिये मती ।
य चित्तीं व्याकूळ ॥२॥
कोण्या भजने प्रसन्न
व्हाळ।
आपुला म्हणवाळ शरणागत ॥३॥
निळा म्हणे दिवाभीता ।
जेवीं
कां सविता उगवला ॥४॥
सुकलिया कोभा अत्यंत जळधरे
सुकलिया कोभा अत्यंत जळधरे ।
तेणीच प्रकारे न्याय असे ॥१॥
न चले पाउलीं सांडी गरुडासून ।
मनाचें हो मन त्वरेळार्गी ॥२॥
तुका म्हणे
भूक न साहांवे काळा ।
जीवनाची कळा ओढळीसे ॥३॥
करूं येईल अंगिकार । तरि करा फार काय बोलां १ नाहीं
करूं येईल अंगिकार ।
तरि करा फार काय बोलां ॥१॥
नाहीं
घोकिळे ऐकिले कांही ।
सेवा घडली नाही वेष्णवांची ॥२॥
स्वघमे विधि न
कळे आचार ।
केसा तो प्रकार साधनाचा ॥२॥
निळा म्हणे आहे मूढ दगड ।
ठायीचीच जड बुद्धी माझी ॥४॥
पकदां तरी देखिल्याविण
पकदां तरी देखिल्याविण ।
कैसेनि मी कोण ओळख ॥१॥
अस्-
ताची ऐेकिल्या गोडी ।
रस ते फुडी कवि छामे ॥२॥
सांगावे उगवुनी न कळे तयासी
सांगावे उगवुनी न कळे तयासी ।
तुम्हीदो मानसीं साक्ष माझे ॥१॥
विश्वाचे व्यापक चाळक चित्ताचे ।
साक्षी अंतरीचे जेथे तेथ ॥२॥
ब्नम्हा-
दिक देव तेहि आज्ञाघार ।
तुमचे किंकर काळ काम ३े निळा म्हणे माझा
करा अंगिकार ।
हेचि निरंतर विनवितस ॥४॥
मागे पाळिली पोशिलीं
मागे पाळिली पोशिलीं ।
अपत्ये त्वां वाढविळीं ॥१॥
पेसे बोलि-
धेळे संत ।
लटकी वाटे ते ते मात ॥२॥
हें गे मजि उपेक्षिळें ।
नाहीं समाधान
कोळे ॥३॥
निळा म्हणे येऊनियां ।
भेटे पुरवी माझ्या थाया ॥४॥
पाहे मजकडे भरोनियां दृष्टी
पाहे मजकडे भरोनियां दृष्टी ।
बहुत हिंपुटी जाळा माते ॥१॥
करावेस वाटे जीवा स्तनपान ।
नव्हे हे वचन ट्रांगारिक ॥२॥
सत्यासाठी माझी
शब्दविवंचना ।
जोडिल्या वचनाचे ते नव्हे ॥३॥
तुका म्हणे माझी कळचळ्याची
छीव ।
भागलासे जीव कतंव्याने ॥४॥
जीव ज्ञायवरीं सांडी करी माता
जीव ज्ञायवरीं सांडी करी माता ।
हें ता आश्चर्यंता वाळकाची ॥१॥
दुर्बळ कीं नाहीं आइकत कानीं ।
काय नारायणी न्यून जाले ॥२॥
क्षणक्षणां
माझा नेघावा सांभाळ ।
अभाग्याचा काळ ऐसा आला ॥२॥
तुकां म्हणे नाही
.बचनासी रुचि ।
फकट वॅचि ते तं होय ॥४॥
पडियेला वतीं थोर चिंतवनीं
पडियेला वतीं थोर चिंतवनीं ।
उसीर कां अझुनि ळावियेला ॥१॥
“येई गा विठळा येई गा विठळा ।
प्राण हा फुटला आळवितां ॥२॥
काय तुज
नाहीं लौकिकाची शांका ।
आपुल्या बाळका मोकलितां ॥३॥
तुका म्हणे दड
खंती वाटे जीवा ।
घरियेळे देवा दुरी दिसे ॥४॥
मोकलितां धाय
मोकलितां धाय ।
नाईकसी कैसी माय ॥१॥
सांडियेलं दूर
देशीं ।
नये करूणा कांहीं ऐकली ॥२॥
वेट्िलें श्वापदीं ।
अहंकारमोहमदीं रे निळा
म्हणे या वरी आई ।
घांच घाली बो विठाई ॥४॥
पांडुरंगा दयाघना
पांडुरंगा दयाघना ।
ग्रणनिधाना सुखसिंधु ॥१॥
भाव माझा
जाणोनियां ।
हेवा ज्ञी पायां जवळिक ॥२॥
भक्तवत्सळ मनमोहना ।
राजीव-
नयना निज्ञात्मया ॥३॥
निळा म्हणे करुणाकरा ।
विश्वंभरा विश्वजनित्या ॥४॥
नारायणा तुमच्या चरणीं
नारायणा तुमच्या चरणीं ।
भुक्तिसुक्तिचिया र मोक्ष
सर्वदा तिष्त ।
चरणीं जोडोनियां हस्तक ॥२॥
क्रद्धि सिद्धि ' ।
चरणीं तुमचिया श्रीपती ॥३॥
निळा म्हणे अवलोकितां ।
पाड.छ खुकुमार
सायुज्यता ॥४॥
कांहो माझी सांडी केली ह्षीकेशी
कांहो माझी सांडी केली ह्षीकेशी ।
आम्ही कोणापाझीं तोंड
बास ॥१॥
किती देवा तुळा यावे काकुळती ।
काय या संचितीं लिहिले माझ्या ॥२॥
ब्रीदाचा तोडर गर्जे चिभुवनीं ।
तूंचि एक धनी ब्रेळोक्याचा ॥३॥
समूळ
घेतळा पृथ्वीचा भार ।
माझाचि जोज़ार काय तुज ॥७॥
नको पाहू अंत पांडुरंगे
आई ।
नामा हरीपा्यी घाली मिठी ॥५॥
अनाथासी साह्य होसी नारायणा
अनाथासी साह्य होसी नारायणा ।
करुणावचना बोळविसी ॥१॥
पाइरंगा कपा करा मजञवरीं ।
पामरा उद्धरी पाहतांची ॥२॥
गणिकछे सत्वर
१४० क करूणापर अभंग
मोक्षपद् देसी ।
उपमन्युवाळासी क्षीरसिंघु रे नामा म्हणे काय याति न
विचारी ।
विदुरुन्चे घरी खासी कण्या ॥४॥
अलाथाचा नाथ भक्ताचा कवारी
अलाथाचा नाथ भक्ताचा कवारी ।
पुराणीं हं थोरी. आयि-
किळी ॥१॥
ऐकोनियां कीति आळों तुजपाशी ।
निवारी दुःखारी केशिराजा ॥२॥
ब्रिताप तापला दःखे आहाळलो ।
कासाविस झाला दयास्धू ॥३॥
तुज-
[विण आतां कोणाते मी सांगूं ।
तोडी हा उद्वेग नारायणा ॥४॥
नामा म्हणे
आतां नको पाहूं अंत ।
उद्धरी त्वरीत पांडर्गा ॥५॥
अन्चिमाजीं पड़े बाळु
अन्चिमाजीं पड़े बाळु ।
माता धांवे कनवाळू ॥१॥
तसरा घांच
माझिया काजा ।
अँकिला मी दास तुझा ॥२॥
सवचि क्षेपाचे पक्षिणीं ।
पिटी
पडतांचि धरणी ॥३॥
भुकेले दत्सराव ।
धेनु हंबरत घाव ॥४॥
वणवा लागलास
वनीं ।
पाडस चिंतीत हरणी ॥५॥
नामा म्हणे मेघा जसा ।
(विनावेतो चातक
तस्रा॥६॥
छेचु विये वनीं तीसी कची खुयणा
छेचु विये वनीं तीसी कची खुयणा ।
तरा त वत्स स्तनी
लावी कवण ॥१॥
भुञंगाचीं पिलीं उपजतांचि वेगळी ।
त्यास डखु (शञकविल
हो कोणी ॥२॥
सहज लक्षण जयाचिये ठायीं ।
तो आपुटिय सोड घांबतस ॥३॥
उपजतांची फूळ मोगऱ्याच्या माथां ।
त्यासी परिमळता कोणे लावियेली ॥४॥
कडु दध्याच्या आळ्यासी साखर टुघ घातलं ।
त आध्ेकच्या कडुवाळ फवण
केले ॥५॥
गाळिला तोंडिटा खंडविखंडी ।
उसन संडा साय गोडासा ॥६॥
नामा
म्हणे तेस आहे गा श्रीहरी ।
सोइचे व्यापारी घेइन दूत ॥७॥
कुपणाचें घन असे भूमिआंत
कुपणाचें घन असे भूमिआंत ।
जथे जाय चित्त तेथ धन ॥१॥
पेसख्री मज देवा लावावी संवय ।
हेचि मज द्यावे पांडुरंगा ॥२॥
ज्ञेथे
जेथे मन जाईल हे माझं ।
तेथें तेथ तुझें रूप भासो ३े नामा म्हणे सवापरी
मी अज्ञान ।
विनवी आसत करून पांडुरंगा ॥४॥
सांड़ोनि संसार झाला मी अंकित प्यँदयाचा अंत पाहे
सांड़ोनि संसार झाला मी अंकित प्यँदयाचा अंत पाहे
नको ॥१॥
प(तकी मी सत्य पातकी मी सत्य ।
पातकी मी सत्य पांडुरंगा ॥२॥
माझे गुण दोष न घरिसा चित्ता ।
थोरपण ख्यात द्यावा आम्हां ॥२॥
ऐसा
अपराध आणूं नको मना ।
ऐंढर्रचा राणा म्हणोल्यिट॥४॥
वत्साकारणं मोहाळु गाय
वत्साकारणं मोहाळु गाय ।
अच्ुसरल्या पान्हाय ॥१॥
तस तुझे
वांसरूं बांधळो मी असं ।
मज लावीं कासे आपुलिया ॥२॥
मज बांधळ त्वां
संसारखंटी ! माझी माउली दूर वेकुंठी ॥३॥
थोरु करा मना लाहो ।
तंव
आणिके नेती पान्हावो ॥४॥
थोरू नव्हे याचि परी ।
नामा विनवितसे सुरारी ॥५॥
विठल विद्टदे पुंडळीकवरदे
विठल विद्टदे पुंडळीकवरदे ।
अनंत अभद रूप तझी ॥१॥
येइगे
विठळे मजळागीं झडकरीं।
इुडतो भवसागरी काढीं मज ॥२॥
आकांता
करुणापर अभंग १४१
अवसरीं स्मरिले गजेद्रें ।
दीनानाथें ब्रीद. सत्य केलीं ॥३॥
स्मरळी संकटी
द्वौपदी वनवासी ।
घांवोनि आलासी लवळाहीं ॥४॥
प्रल्हादें तुजळागीं स्मरिळें
निर्वाणी ।
संकटापासने राखियेले ॥५॥
देशीं परदेशी झालों तुजवीण
देशीं परदेशी झालों तुजवीण ।
माझं समाधान कोण करी ॥१॥
चातक चकोरापरी पाहे वास ।
तूं कांहो उदास पांडरंगा ॥२॥
कामा म्हणे चित्त
देई माझ्या बोला ।
जीव तो उरला निघों पाहे ॥३॥
सुंगा[चया गळां बांधोनिया मेरु
सुंगा[चया गळां बांधोनिया मेरु।
तेण हा प्रकारू कळा
आला ॥१॥
माळियाचे पोरे लपविलं पोटीं ।
तेणे जगजेठी सुख मानीं ॥२॥
कुला-
छाचे हातीं तुडविले मूळ ।
दाखवी नवळ तयासाठीं ३े मजसाठीं काय
घारेलेसी मान ।
धांव नारायणा नामा म्हणे ॥४॥
मज गांजिल्याचा धांवा
मज गांजिल्याचा धांवा ।
सावधान परिसावा ॥१॥
विठो सछुजञजा-
णाच्या राया ।
धांव माझ्या करुणाळ्या ॥२॥
मोहोपाशीं मज बांधिले ।
थोर
वर त्वां साधिले ॥३॥
माझे मन हे पामर ।
आंत हिंडे दारोदार ॥४॥
गणदोष माझे पाहो नको आतां
गणदोष माझे पाहो नको आतां।
तारिसी अनंता मज आता ॥१॥
अगाध महिमा काय वाणूं हरी ।
गोकुळाभीतरीं गाइ राखीं ॥२॥
अंबक्कषा-
साठीं जन्म सोशियले ।
महत्त्वाचे केलें इंड स्वये ॥३॥
नामा म्हणे तुझ नामा-
चेनि बळ।
प्रसादे केवळ लाघलो मा ॥४॥
मीं तो तुझा दास न करी उदाख
मीं तो तुझा दास न करी उदाख।
माया मोहपाश लाडा
देवा ॥१॥
पाण ज्ञावो परी नको करूं त्याग ।
करी अंगसंग अंगिकार ॥२॥
अंगीकारी आतां अजामेळ अंतीं ।
समान श्रीपती सम करा३ नामा म्हण
पेस वणाव॑ म्यां किती ।
नाम केली ख्याती चराचरी ॥४॥
वानराच्या संगे स्वयें क्षेम देसी
वानराच्या संगे स्वयें क्षेम देसी ।
मज हृषीकेशी न बोलावे ॥१॥
रिसापाशीं सदा स्वभावे तुम्ही खेळा ।
माझिया कपाळा नाठुडस् त
पक्षी जराय़चे लेकरू तूं होसी ।
माझ्या का मनास नातुडसी ॥३॥
लाबान
रण तारियिदी शिळा ।
कोळियाचा केला अंगीकार ॥४॥
नामा म्हणे तुम्हा
खागाव म्यां किती ।
राग माना चित्ती काय वाणुं॥५॥
पतितपावना धांवसी निर्वाणी
पतितपावना धांवसी निर्वाणी ।
ब्रीद चक्रपाणी सत्य केळ ॥१॥
काय अपराध कोणाचे पाहिले ।
नाही तूं त्यागिले नष्ट खळां ॥२॥
अजामंळा-
साठीं भाहार वजिळे ।
बीज तं भाजले भवम़ळ ॥३॥
नामा म्हणे देवा नागवण
बारे ।
आतां उणं पुरं पाहूं नको ॥४॥
जगत्नजीवना अगा नारायणा
जगत्नजीवना अगा नारायणा ।
का नये करुणा दासाची हे ॥१॥
अच्युता केशवा येगा दीनानाथा ।
स्वेज्ञा समर्थ कृपामूर्ती ॥२॥
चिदघना
पा विरंचीच्या बापा ।
करावी जी कपा सर्वाभूतीं ॥४॥
तुझें म्हणाविलं
उपेक्षिसी जरी ।
नामा म्दणे हरी ब्रीद काय ॥४॥
विश्वंभर नाम तुझें कमळापती
विश्वंभर नाम तुझें कमळापती ।
जगीं श्रुतिस्मृति वाखाणिती ॥१॥
गोळ्यांचें धरायें दहां लोकीं चोरुनी ।
खातां चक्रपाणी लाजसीना ॥२॥
आतां दीनानाथा तुझें ब्रीद साचें ।
तरी भूषण आमुचें जतन करीं ॥३॥
येर देहबोळी कांयसी आतां ।
तुम्हां विनवितों नामा केशवराजा ॥४॥
वारंवार भावें खुणिया भोंवते
वारंवार भावें खुणिया भोंवते ।
आपआपणियांतें गोवियेलें ॥१॥
तैसी परी मज झाली गा देवा ।
गुंतलों मी भावा लटिकिया ॥२॥
नामा म्हणे केशवा तोडी कां बंधनें ।
मी एक पोसणे भक्त तुझा ॥३॥
तुजविण आम्हां कोण हो पोशिता
तुजविण आम्हां कोण हो पोशिता ।
अहो जी क्रपावंता पंढरि-
राया १न कशे चिठळा आतां लाजिरवाणे ।
मी तुझे पोसणे पांडुरंगा ॥२॥
फाकुळती कोणा येऊं हो मी आतां ।
अनाथाच्या नाथा चिठळा तूं रे एक
वेळ आतां पाहे मजकडे ।
नामा म्हणे वेडें रंक तुझें ॥४॥
आशा मनीशा तृष्णा लागलीसे पाठी
आशा मनीशा तृष्णा लागलीसे पाठी ।
घांव जगजेटी स्वामी
माझ्या ॥१॥
गेळासि केउता वाहिले दथ्चिता ।
अगा कृपावंता स्वामी माझ्या ॥२॥
नामा म्हणे मज नाहीं कोण गत ।
तारिसी अनंत स्वामी माझ्या ॥३॥
साझे मनोरथ पूर्ण कीजे देवा
साझे मनोरथ पूर्ण कीजे देवा ।
केदावा माधवा नारायणां ॥१॥
नाहीं कहीं मज आणिक सोयरा ।
न करी अव्हेरा पांडुरंगा ॥२॥
अनाथांचा
नाथ होशी त् दयाळा ।
किती वेळोवेळां प्राथ आतां ॥३॥
नामा म्हणे जीव
होतो कासावीस ।
केली तुझी आस आतां बरी ॥४॥
आखप साबडे तेण कांहीं वेडे
आखप साबडे तेण कांहीं वेडे ।
जन्मोनि खांकडें केळे तुज ॥१॥
जाणसी तै करी क्ृपाळुवा हरी ।
लाज सवीपरी आहे तुज ॥२॥
मी तंव अप-
राधी अस लक्ष कोटी ।
म्हणतां जगजेठी दास तुझा ॥२॥
नाही तुझी सेवा
कळी मनाभाव ।
ळोभदंभगवे श्रांत झाळा ॥४॥
कात म्यां ऐकिली बहुतांच्या
सखीं।
केळी बहु खुखी शरणागतें ॥५॥
नामा म्हणे मज मोकलीसी झणी 1
अनाथ म्हणोनि शरण आलों ॥६॥
न आ ले प वाकळ ।
हासता सकळ लाज कोणा
बापा ।
आम्हांसि तं कैसा विसरलासली ॥२॥
देखा तूं अविनाश ब्विझुवनींचा राजा ।
नामा म्हणे माझा तंचि
स्वामौ ॥३॥
समथाचे बाळू पांघरे वाकळ
समथाचे बाळू पांघरे वाकळ ।
हांसती सकळ लाज कोणा ॥१॥
देव असतां दैन्य उरे केचे वापा ।
आम्हांसि तूं केसा विसरळासी ॥२॥
पेसा तूं. अविनादा त्रिभुवनींचा राजा ।
नामा म्हणे माझा तूंचि
स्वामौ॥३॥
देहाभिमाने पुरविली पाठी
देहाभिमाने पुरविली पाठी ।
कांहो जगजेठी नये कपा ॥१॥
स्वात्मसुखासाठा स्तुती करी ब्रह्मा ।
व्याघा तिजधामा स्थिर पद ॥२॥
काय
करुणापर अभंग १४३
करीतसे मातृपितृ्भाक्ति ।
तया ज़गत्पति नाचतसखे ॥३॥
नाचती वैठुुंडीं सर्व
न्नह्येवर ।
नामा म्हणे पार चाहीं नाहीं ॥४॥
विठळ माउली कृपेची कोवळी
विठळ माउली कृपेची कोवळी ।
आठादितां घाली घेमपान्हा ॥१॥
मज कां मांकाळल कवणा [नरावळ ।
का[ठण फच झालं हृद्य तुझ ॥२॥
ठ्ञः
विण जिवलग दुजे कोण होईळ ।
ते माझं साहील जड आरी ॥२॥
तूं माझी
माउली मी वो ठुझा वत्स ।
पश्ता पसरतो वास पाहे ठुझी ॥४॥
माता मोहे
कैसा न विसंबे सर्वथा ।
अंतरीची व्यथा कोण ज्ञाणे ॥५॥
नामा म्हणे विठले
कां गे रुसळीसि ।
केव्हां सांभाळिसी अनाथनाथे ॥६॥
विठळ माउली कपेची साउली
विठळ माउली कपेची साउली ।
आठवितां घाळी भेमपान्हा ॥१॥
त सांगतां सर्व जाणे तान्ह भूक ।
जवळीं व्यापक न वदिसंबे ॥२॥
माया मोह
केसा करावा सवंथा ।
अंतरींची व्यथा तोचि जाणे ॥३॥
सुखशांतिरूपे लेवः
विळी अंगी ।
लागा नेदी धी संसाराची ॥४॥
देऊनि अभय करें कुरवाळी ।
करित खाउली पीतांबर ॥५॥
झुखीं नाम माळा कीर्तन श्रवणी ।
लेवविली
छेणीं नवदिध ॥६॥
नयनीं अंजन सदले सांवळं ।
समाधान झालें सव अंग ॥७॥
अच्छत अनत खुचणाचा पटा घातलिसे कंठा 1[नावकार < चतुभुज शोभा
खूप मध्ये मणी ।
प्रभा त्रिमवनीं विराजित ॥९॥
सुक्तलग शुद्ध वबिंदुळी गोजिरीं।
पद्महस्त शिरी स्थापित १० संतपायरजञ़ कपाळीं टिळका ।
नाहीं भथ शंका
फळिकाळा ११ सग्ण साजिरा कटीं कडदोर।
अवण दुभरा दृढ बोधु १२
कामक्रोधादिक करूनि पुतळे ।
पायीं जे घातले पायवाट १३ वासनेची दृष्टी
लागेल त्या झणी ।
उभा चक्रपाणी मागे पुढ १४ संतापाी नामा शुंगार-
मॉडतु।
अखंड क्रीडतु महाद्वारीं ॥१५॥
काय अपराध पाहसी कोणाचे
काय अपराध पाहसी कोणाचे ।
धांबे भाविकांचे कामकार्जी ॥१॥
काय केऱाराजा वाणं मी दुबळे ।
हारणागता छळे पुराविशा ॥२॥
पतातपावन
ब्रीद चराचरी ।
तेथें मी भिकारी कोणीकडे ॥३॥
नामा तूंचि करिशी
उद्धार ।
मज देवा पार नाहीं भाग्या ॥४॥
शरण आल्याचा न पाहसी अवगुण
शरण आल्याचा न पाहसी अवगुण।
कृपेचे लक्षण सहज आहे ॥१॥
गज़द्र गणिकेची राखिळी त्वां टाज़।
सोडविला द्विज अजामिळ ॥२॥
सांगणें हे काय तुम्हीं दिलें देवा ।
उदारा केशवा मायदापा ॥३॥
लामा म्हणे
झणीं अव्हेरिखी मज ।
जगीं होईल लाज थोर तुज ॥४॥
काया हरूपे फुटूं नेदी
काया हरूपे फुटूं नेदी ।
टाळ [देंडी वाहिन खांदी ॥१॥
तूं
माझा तूं दा माझा ।
तं वा माझा केशिराज्ा ॥२॥
आळवणीचा तूं. बा चाचे ।
तेण छंद प बा नाचे रे तू बा माझा मी दास तुझा।
विनवितो नामा
केशीराजा ॥४॥
अनंत जम्मींचें चुकवीसी सांकडे
अनंत जम्मींचें चुकवीसी सांकडे ।
काय मी बापुडे विनवू
क्स ॥२॥
6 म र
कैसे ॥१॥
सगुण गुणाची वोळलीसखे सूर्ति ।
राहो माझं चित्तीं निरंतर ॥२॥
माझा
मीच झाली सकळ व्यापारी ।
संस्राराबांहेरी कोण काढी ॥३॥
तुज न पोसबे दातारा
तुज न पोसबे दातारा ।
तरी ऐशा घाळी चिरा ।
एक्का पोटा
दुर्सण ।
अब्हेरूं नको दातारा ॥१॥
तुज म्यां जीवीं अनुसरावे ।
तुम्हीही तसेंच
अपंगाचे ।
परी मी आणि कांचे न स्हणवावे ।
जन्मोजन्मी दातारा ॥२॥
विष्णु-
दास नामा म्हणे ।
मज उपेक्षिसी झणें ।
जन्मोजन्माचं पोसणे ।
केशवा उणे
येऊं नदेई॥३॥
काय करूं आतां देवा विश्वंभर
काय करूं आतां देवा विश्वंभर ।
मजलागी थारा नाहीं कोठे ॥१॥
उवगतीं खोयरीं घायरीं समस्त ।
काय करूं अंत पाहती माझा ॥२॥
तूंचि
मातापिता गुरू वंचु होसी ।
जाऊं या कोणासी शरण आतां ॥३॥
पार्या थारा
मागे नाम्याची विनंति ।
चित्त द्या श्रीपती आतां वेगे ॥४॥
नेणें भक्ति कांही करूं केसी रूचा
नेणें भक्ति कांही करूं केसी रूचा ।
हे तो. मज देवा रूमजेचा ॥१॥
करूं कैसा जप करूं कैसे ध्यान ।
नाही माझें मन स्थिर देवा ॥२॥
कामक्रोध
यांची मोठी दे जाचणी ।
झाळी वेडा रानी समजेना ॥३॥
नामा म्हणे माझे
खांवळे विठाई ।
येऊनिया राहीं हृदयामाजीं ॥४॥
भागळासी देवा धांव धांबणिया
भागळासी देवा धांव धांबणिया ।
दाखविरी पायां पांडुरंगा ॥१॥
गर्जेद्र गणिका तुम्हां श्रमविळें ।
मी काय उगले परदेशी ॥२॥
खोळा सहस्त्र
गोपी त्या उद्धरती ।
माझी कींव चिती कां बा नये ॥३॥
नामा म्हणे आम्हां
पुरे तुझा संग ।
वारंवार मग वारी कोण ॥४॥
झणी दृष्टि छागो तुझ्या खगुणपणा
झणी दृष्टि छागो तुझ्या खगुणपणा ।
जेणे भाइया मना दोघ
केला ॥१॥
अनंता जन्माचे विसरलो दुःख ।
पाहतां तुक्षें सुख पांडुरंगा ॥२॥
योगि-
यांच्या घ्यानीं ध्यातां नातुडसी ।
तो तं आम्हांपाशी मागे पुढ ॥२॥
नामा
म्हणे जीवे करीन बिंबळोण ।
विटेसहित चरण बोवाळीत ॥४॥
विषयीं. आसक्त झालें मन माझे
विषयीं. आसक्त झालें मन माझे ।
करीं तुझं ध्यान पंढरीराया ॥१॥
नाथेछें संकल्प करी नानाविध ।
तेणें थोर खेद पावतसे ॥१॥
ऐसा मी अपराधी
दुराचारी देवा ।
भेटसी केडावा कवणेपरी रे आयुष्य खरे परे न सरे कल्पना ।
भोगवी यातना नानाविध ॥४॥
जन्ममरण कष्ट भोगितां संकटीं ।
होतसे हिंपुटी
येरझारीं ॥५॥
मायामोहरत आंत माझं चित्त ।
चुकळा निजहित नारायणा ॥६॥
तूं, अनाथ कैवारी म्हणोनी थांबा करी ।
सोडवी सुरारी म्हणे नामा ॥७॥
तुझिया चरणाचे तुटतां अनुसंधान
तुझिया चरणाचे तुटतां अनुसंधान ।
नेल माझे मन पडवी ॥१॥
धांव गा विठला सोडवी आपुला दास ।
थोर कासावीस केले बापा ॥२॥
कम्म
करुणापर अभंग ,
कुळाचार क्रोध हा आतिवारं ।
मदे निरंतर शांत केळें ॥३॥
मत्सर तुजसी
दुराविलें देवा ।
छोभें केळा गोवा गरवासीं ॥४॥
दंभ रसातळीं जातसे घेऊनि ।
विश्वचश्ष होऊनि पांहासी कैसा ॥५॥
नामा म्हणे मज तुझाचि भरंबखा ।
अनाथा कोवसखा होसी देवा ॥६॥
काय माझ्या दुःखाचा अंत
काय माझ्या दुःखाचा अंत ।
देवा तुझ्या पायीं चित्त ॥१॥
आतां मजवरी कृपा करीं ।
तुजविण कोण हरी ॥२॥
तुका म्हणे पांडुरंगा ।
शरण आलो तुझ्या अंगा ॥४॥
रमासिधमार्जी सौंदर्याची धणी
रमासिधमार्जी सौंदर्याची धणी ।
त्रीदे चक्रपाणी मिरविसी ॥१॥
मेघ देहाकृती घनःश्याम मूति ।
नटतसे भक्ती भक्तजना ॥२॥
भाक देऊनिया
गोळीयाचे घरी ।
गाई निरंतरी चारीतसे ॥३॥
इंद्र बेडाबला मुनि थोर थोर ।
नकळेचि पार म्हणे नामा ॥४॥
पांचय़ुखीं रुद्र स्वये करी स्तुति
पांचय़ुखीं रुद्र स्वये करी स्तुति ।
चह सुखी कीर्ति वणी
> ६> चे
ब्रह्मा ॥९॥
देवी देव सवे विस्मयो पावती ।
विठोबाची ख्याती कोण वानी ॥२॥
परिक्षितीसारठी प्राण त्यज़ी सर्व ।
रावणाचे गर्व रव्य हाणी ॥३॥
भिर्डनि रिघीजे समथीचे पोटीं
भिर्डनि रिघीजे समथीचे पोटीं ।
विषयांची तो भेटी नको.
मज ॥१॥
तैसा मी हारण आलो केशवे ।
सज त्वां गाखावें पायांतळी ॥२॥
नको
उदासीन राखो अभिमान ।
माझे आगम विचारी कां ॥३॥
तुझेनि होईल तेच
मी मागेन ।
न खोडी चरण अहनिंशीं ॥४॥
अविद्या अपार संचरली देवा।
आम्हासी कुढावा नाहीं कोणी ॥५॥
देवा आतां मञ नको गर्भवास ।
नामा
विष्णुदास क्लिवीतसे ॥६॥
न
१२४५ नावडे प्रपंच तापत्रय. माया ।
येई धांवोनिया. केशीराजा ॥१॥
भवभयें फार भ्याला जन्मांतरा ।
चौऱ्यांशीचा फेता चुर्कावतां ॥२॥
सत्कथा
श्रवण नामसंकीर्दन ।
न घडे भजन मज देवा रे नवविधा भक्ति कोणें केली
कैसी ।
नामा म्हणे ऐसी दावी मज ॥४॥
नावडे प्रपंच तापत्रय. माया
नावडे प्रपंच तापत्रय. माया ।
येई धांवोनिया. केशीराजा ॥१॥
भवभयें फार भ्याला जन्मांतरा ।
चौऱ्यांशीचा फेता चुर्कावतां ॥२॥
सत्कथा
श्रवण नामसंकीर्दन ।
न घडे भजन मज देवा रे नवविधा भक्ति कोणें केली
कैसी ।
नामा म्हणे ऐसी दावी मज ॥४॥
येंगे माझे विठाबाई
येंगे माझे विठाबाई ।
क्ुणादष्टीने तू पाही ॥९॥
तुजबिण न
सुचे कांहीं ।
आतां मी बो करुं काड ॥२॥
माझा भाव तुजवरी ।
आतां रक्षी
नानापरी ॥३॥
येई सखये धांउनी ।
म्हणे नामयाची जनी ॥४॥
सख्या घेतले पदरीं
सख्या घेतले पदरीं ।
आतां न टाकावे दुरी ॥१॥
थोरांची उचिते ।
ख.सं.गा. ....१० * - ,
हॅचि काय सांगो /तूंते ॥२॥
ब्रम्हियाच्या ताता ।
सज्जना लक्षुमीच्या कांता ॥३॥
आपुला म्हणवून ।
आपंगाची दासी जनी ॥४॥
गंगा गेळी सिंधूपाशीं
गंगा गेळी सिंधूपाशीं।
त्यान अव्हेरिले तिसी ॥१॥
तरी त
सांगाव कवणाळा ।
पेस वोल वा विठहला ॥२॥
जळ कोप जळचछरा।
माता
अब्हेरी छकुरा ॥३॥
जनी म्हणे शरण आले ।
अव्हेरितां ब्रीद गेलें ॥४॥
संसारींच्या आद्या आहाळलों भारी
संसारींच्या आद्या आहाळलों भारी ।
तिवबी गाश्रीहरी अम्दुत-
दी ॥१॥
अनाथ अपराधी दुर्बळ दुराचारी ।
क्ृपाळुबा हरी तारी मजञञ ॥२॥
कागा न येसी बिहला
कागा न येसी बिहला ।
ऐेखा कोण दोष मला ॥१॥
माय बाप
तूंचि धनी ।
मला सांभाळी निवाणीं ॥२॥
त्वां बा उद्धरिळे थोर ।
तेथे काय
मी पामर ॥३॥
दीनानाथा दीनबंधू ।
जनी म्हणे कृपासखधू ॥४॥
अगा रुक्मिणीनायका
अगा रुक्मिणीनायका ।
छुरा असुरां प्रिय लोकां ॥१॥
ते तूं धांवे माझे आई ।
सखे साजणी विठाबाई ॥२॥
अगा शिवाचिया जपा ।
मदनताता निष्पापा ॥३॥
आपुली म्हणवुनी ।
आपंगावी दासी जनी ॥४॥
स्मासिंधुमा्जी सौंदर्याची धणी
स्मासिंधुमा्जी सौंदर्याची धणी ।
ब्रीद चक्रपाणी मिरविसी ॥१॥
भेघ देहाकृती घनःद्याम मूर्ति ।
नटतसे भक्ती भक्तजना ॥२॥
भाक देऊनिया
गौळीयाचे घरीं ।
गाई निरंतरीं चारीतसखे ॥३॥
इंद्र वेडावळा सुनि थोर.थोर ।
नकळेचि पार म्हणे लामा ॥४॥
अहो नारायणा
अहो नारायणा ।
मजवरी कृपा कां कराना ॥१॥
मी ता
अज्ञानाची राशी ।
म्हणोन आलं पायांपाशी ॥२॥
जनी म्हणे आतां ।
मज
खोडवी कुपाबंता ॥३॥
आधीं घेतळं पदरी
आधीं घेतळं पदरी ।
आतां न धरावं दुरी ॥१॥
तुम्हा थोराचे
डाचत ।
हाचे काय सांगूं तूंते ॥२॥
अहो ब्रह्मयाच्या ताता ।
शखया लक्षमीच्या
काता ॥३॥
दयेच्या सागरा ।
जनी म्हणे अमरेश्वरा ॥४॥
आम्ही जाव कवण्या ठाया
आम्ही जाव कवण्या ठाया ।
न बोलसी पढरार्[्या ॥१॥
सरिता.
- गेला [सध्वपाशीं ।
जरी तो ठाव न दे तिसी ॥२॥
जळ कोपे जळचरासी ।
माता न थे बाळकासी ॥३॥
म्हणे जनी आल शरण ।
जरी त्वां
घरिलेसे मीन ॥४॥
घेक बापा हृषीकेशी
घेक बापा हृषीकेशी ।
मज ठेवीं पार्यापा्शी ॥१॥
तुझं रूप पाहिन
डोळां ।
मुखीं नाम वेळो वेळां ॥२॥
हातीं धरिल्याचि ठाज ।
माझं लव करीं
काज ॥२॥
तुजविण देवराया ।
कोणी नाही रे खखया ॥४॥
कमळापाते कमळ-
पाणी ।
दासी जनी लागे चरणीं ॥५॥
पोट भरोनि व्याळासी
पोट भरोनि व्याळासी ।
मज सांडुनी कोठें जासी ॥१॥
धीर
करुणापर अभंग १४७
सिचन िनलली पिसवा विस िललल्यु र क्या नन.
धीरा पांडुरंगा ।
मज कां टाकिले निसंगा ॥२॥
ज्याचा जार त्यासी भार।
'
मजला नाहीं आणिक थार ॥३॥
विठाबाई मायवहिणी ।
तुझे कर्पे
तरळी जनी ॥४॥
रक्मणाच्या कुंका
रक्मणाच्या कुंका ।
सुरा अमरां भिय लोकां ॥१॥
ते धांव माझे
आह 1 सखे साजणी विठावाइ ॥२॥
दिावाचिया जपा ।
मदनताता या निष्पापा ॥३॥
दयेच्या सागरा ।
म्हणे जनी अमरेश्वरा ॥४॥
६०५९ मी वत्स माझी गाई ।
नये आतां करूं काई ॥१॥
तुम्ही तरी
सांगा कांहीं ।
शेखी विनवा विठावाइ ॥२॥
येइ माझिये हरणी ।
चुकल पाडस
दासी जनी ॥३॥
१०९० सल्या पंढरीच्या राया ।
घडे देडवत पायां ॥१॥
ऐेसं करी अखं-
डींत ।
शुद्ध प्रेम शुद्ध चित्त ॥२॥
वेध माझ्या चिष्ता ।
हाचि लागो पंढरीनाथा ॥३॥
जाइ ओवाळुनी ।
जन्मोजन्मी म्हणे जनी ॥४॥
माझी आंधळयाची काठी
माझी आंधळयाची काठी ।
आडकली कवणे देटीं ॥१॥
आतां
सांगूं मी कवणासी ।
धांवे पावे हृषीकेशी ॥९॥
तुजवांच्नीं विठला ।
कोणी
नाहीं रे मजला २३ माथा ठेवीं तुझे चरणीं ।
म्हणे नामयाची जनी ॥४॥
कां गा न येली विठळा
कां गा न येली विठळा ।
ऐसा कोण दोष मळा ॥१॥
माय बाप
तूंचि धनी ।
मळा सांभाळी निवाणीं ॥२॥
त्वां बा उद्धरिळे थोर ।
तेथे काय
मी पामर ॥३॥
दीनानाथा दीनवंध्चू ।
जनी म्हणे क्रपासधू ॥४॥
अगा रुक्मिणीनायका
अगा रुक्मिणीनायका ।
खुरा अखुरां प्रिय लोकां ॥१॥
ते तं धांवे
माझे आई ।
सखे सखाजणी विठाबाई ॥२॥
अगा शिवाचिया जपा ।
मद्नताता
तिष्पापा ॥३॥
आपुली स्हणवुती ।
आपंगावी दासी जनी ॥४॥
शिणल्या बाल्या आतां
शिणल्या बाल्या आतां ।
येऊनियां लाबी हातां ॥१॥
वू माझे बो
माहेर ।
काय पाहतोखी अंतर ॥२॥
वोवाळुनीं पायां ।
जीवभाव पंढरीराया ॥२॥
धमताता भम लेका ।
म्हणे जनी हे विलोकी ॥४॥
योग न्यावा सिद्ध
योग न्यावा सिद्ध ।
खकळ गुणाचिया निधी ॥१॥
अरूपाच्या
रूपा 1 सांब राज़ञाचिया जपा ॥२॥
ब्रह्मियाच्या ताता ।
म्हणे जनी पंढर्यीनाथा ॥३॥
साय मेली बाप मेळा
साय मेली बाप मेळा ।
आतां सांभाळी विहला ॥१॥
मी तुझें गा
लेकरूं1 नको मजशीं अब्हेरुं२ मतिमंद मी तुझी दासी ।
ठाव द्यावा पायांपाशीं ॥२॥
तुजविण सखे कोण।
माझें फरील संरक्षण ॥४॥
अंत किती पाहास्रीदेवा।
थोर'
श्रम झाळा जीवा ॥५॥
काय करूं या कमॉसीं'
काय करूं या कमॉसीं'।
धांव पाव हषिफेशी ॥१॥
नाश होतो
आयुष्याचा ।
झे नांव नये वाचा ॥२॥
फाय जिणे या देहाचे ।
अस्वेड अचघ्या
शत्नीचे ॥३॥
व्यथ कष्टविली माता ।
तुझें नाम नये गातां ॥४॥
जन्ममरणाचें
दुःख ।
म्हणे जनी दाखवी सुख ॥५॥
”
,, १०६६ अहो ब्रह्मांडपाळका।
ऐके रूकिमणीच्या छुंका ॥१॥
देवा घेतडे
पदरी ।
त तं टाकू नको ट्री ॥२॥
होतें लोकांमध्ये निय ।
त त्वां जगांत क्ले
बंध ॥२॥
विनवीतसे दासी जनी ।
पारिसाची माझी विनवणी ॥४॥
अहो ब्रह्मांडपाळका
अहो ब्रह्मांडपाळका ।
पके रुक्मिणीच्या कुका ॥१॥
देवा घेतळे
पदरी ।
त तं टाकू नको दरी ॥२॥
होत ठोकांमध्य निंद्य ।
त त्वा जगांत केल
वेद्य ॥३॥
विनवीतसं दासी जनी ।
पारसावी माझा विनवणी ॥४॥
येई जिवाचिया जीवा
येई जिवाचिया जीवा ।
रामा देवाचिया देवा ॥१॥
सूच देवं देदी
पाडिले ।
रामा तुम्ही खोडवचिळे ॥२॥
मारलिया ल॑कापात ।
सोडविळी सीता”
सती ॥३॥
देवा तुमची ऐसी ख्याती ।
ख्द्रादिक ते वाणती ॥४॥
झारण आळे नारायणा
झारण आळे नारायणा ।
आतां तास हो पावना ॥१॥
झारण
आला मारुतिराया ।
त्याची दिव्य केळी काया ॥२॥
शरण प्रल्हाद ता आका ।
हिरण्यकऱ्यप़ मारिला ॥३॥
जनी म्हणे देवा झरण।
व्हावे भल्याने जाणोन ॥४॥
एक बापा माझ्या पंढरीच्या राया
एक बापा माझ्या पंढरीच्या राया ।
कातना आलेया आतं"
भूतां ॥१॥
माझ्या दुणेदारा पुरबी त्याची आस ।
न करी निरास आतभूता ॥२॥
घेळोक्याच्या राया सख्या उमरावा ।
अभय तो द्यावा कर तयां ॥३॥
जैसा
चंद्रश्रवा सूय उच्चश्चवा ।
अढळ पद प्षवा दिधलस ॥४॥
उपमन्यु बाळका
क्षीराचा सागरू ।
पेखा ते दातारू काय वानूं ॥५॥
म्हणे दाखी जनी आलेया
कोतनीं ।
तया कंटाळुनी पिटूं तका ॥६॥
गजंद्वासी उद्धरिळे
गजंद्वासी उद्धरिळे ।
आम्ही तुझ फाय केल ॥१॥
तारिली
गणिका ।
तिहीं लोकीं तुझा शिक्का ॥२॥
वाल्हा काळी अजामेळ।
पापी केला
पुण्यशीळ ॥३॥
गुणदोष मना नाणी ।
म्हणे नामयाची जनी ॥४॥
राजाइ गोणाइ
राजाइ गोणाइ ।
अखंडित तुजे पायीं ॥१॥
मज ठेवियेळ हारी ।
नीच म्हणोने बाहेरी ॥२॥
नारा गोदा महादा विठा ।
ठेवियळ अग्रवाटा ॥३॥
देवा केव्हां क्षम देसी ।
जापुली म्हणोनि जनी दासी ॥४॥
काय करूं पंढरीनाथा
काय करूं पंढरीनाथा ।
काळ साह्य नाही आतां ॥१॥
मज
टाकिले परदेशी ।
नारा विठा ठुजपा्ी ॥२॥
श्रम दह जाला जीवा ।
आता
सांभाळी केदावा ॥३॥
कोण सखा तुजविण ।
माझं करीं समाधान ॥४॥
हीन दीन
तुझे पोटी ।
जनी स्हणे द्यावी भेटी ॥५॥
आंधळ्याची काठी
आंधळ्याची काठी ।
अडकळी कवणे बेटी ॥१॥
माझिये हरणी ।
गुंतलील कोणे रानी ॥२॥
सुक मी पाडस ।
चुकल भोष पाह वाख ॥३॥
तुजवीण
काय करूं ।
प्राण किती कठी घरुं ॥७॥
आतां जीव जाऊं पाह ।
धांब घाली
माझे आये ॥५॥
माझी भेटवा जननी ।
खंतां विनवी दाली जनी ॥६॥
धन्य कळत माय
धन्य कळत माय ।
सवे जोडी तुझे पाय ॥१॥
सखा तुञचाण
पाही ।
तुजा कोणी मज नाहीं ॥२॥
माझी न करावा सांडणा ।
स्हणे तुझी
दासा जनी ॥३॥
अविद्येच्या बो रात्रीं
अविद्येच्या बो रात्रीं ।
आडकळ अंधारी ॥१॥
तथुना काढावे
गोविंदा ।
यशोदेच्या परमानंदा ॥२॥
तुझे सन्षिघेच पाशा ।
ठाव बाहा आंबव-
देसीं ॥३॥
तुझे संगतीं पावन ।
उद्धारिळे ब्रह्म पूण ॥४॥
अजामेळ शुद्ध केला ।
म्हण दासी जनी भला ॥५॥
किती सांगूं तूंते
किती सांगूं तूंते ।
इद्धिशिकवणे ह मात १खामवशाच्या छूपणा।
करुणापर अभंग १४९
क
प्रतिपाळी हर दीना ॥२॥
शिकवावे तूते ।
हाचि अपराध आसते ॥३॥
स्वामीलागीं
धीट पेसी ।
म्हणती शिकवी जनी दारी ॥४॥
येरे यरे माझ्या शामा
येरे यरे माझ्या शामा ।
मलमोहन मेघन्द्यामा ॥१॥
संतमिख भेटी ।
देई देई क्पागोष्टी ॥२॥
आमची चुकवी जन्मव्याधी ।
आम्हा देई हो समाधी ॥३॥
जञमा स्हणे चक्रपाणी ।
करी ऐसी हो करणी ॥४॥
१७०८ पाहतां पंढस्रिया ।
त्याच्या सक्ति लागे. पायां ॥१॥
पुरषार्थ
चारी ।
त्याचे मोक्ष आडव करीं ॥२॥
घनसंपत्तीचा दाता ।
होय पाहातां पंढरी-
ताथा ॥३॥
संतांचे चरणी ।
लोळ नाचे दासी जती ॥४॥
पाहतां पंढस्रिया
पाहतां पंढस्रिया ।
त्याच्या सक्ति लागे. पायां ॥१॥
पुरषार्थ
चारी ।
त्याचे मोक्ष आडव करीं ॥२॥
घनसंपत्तीचा दाता ।
होय पाहातां पंढरी-
ताथा ॥३॥
संतांचे चरणी ।
लोळ नाचे दासी जती ॥४॥
चंचळ हे मन नावरे माझ्याने
चंचळ हे मन नावरे माझ्याने ।
कामाच्या व्यसने पीडितखे ॥१॥
आविवेकाचे बळ झालं असं फार ।
धांवती पडूविकार सैरावैरां ॥२॥
विवेकाची
शक्ति होऊानियां क्षीण ।
सत्कर्माखी हीन ढृद्धि झाली ॥२॥
चित्ताचा चालक
अगा खूत्रघारी ।
भाऱुदास हरी कृपा करी ॥४॥
अधोगती आम्ही जावें पंढरीनाथा
अधोगती आम्ही जावें पंढरीनाथा ।
पेसे तुझ्या चित्ता आले
काय ॥१॥
पडिलो पदरीं अन्यायी मी दीन ।
नेई सांभाळून केस तरी ॥२॥
देवा कोठबरीं अंत पाहतोसी
देवा कोठबरीं अंत पाहतोसी ।
प्राण कंठापाशीं ठेवियेला ॥१॥
पळमात्र चित्ता नाही समाधान ।
चिंतेने व्यापन घेतलेस ॥२॥
नानापरीचे दुःख
येवोनी आदळत ।
शोके व्याकुळ चित्त होत असे ॥३॥
यासी तो उपाव न
कळेचि मज ।
हरण आलां तुज देवराया ॥४॥
इच्छा पुरदुनी खुखरूप ठेवी
भानुदास पायीं ठाव मागे ॥५॥
मज निरविळें कोणाचिथे हातीं
मज निरविळें कोणाचिथे हातीं ।
चेकुंठी श्रीपती राहीलाखी ॥१॥
कोणी नाही मज ठाऊक तजला ।
संकटाचा घाला केसा केला ॥२॥
दुरी टाकु
निया केलखं निष्ठुर ।
दुःखान बेजार केळे मज ॥३॥
काय राग आला तुझिय़ा
मनांत ।
तयामुळे शोकांत पाडियेळ ॥४॥
अन्यायाची राशी देहचि सगळा] हा
राग गोपाळा न मानावा ॥५॥
क्षमा करी माझे सवे अपराध ।
न घरावा भेद
कांही देवा ॥६॥
भानुदास म्हणे अंगिकार त्वरित ।
करूनी आनंदांत ठेवा
पायीं ॥७॥
पतीत म्हणोनि झालो शरणागत । अनाथाचा नाथ म्हणती
पतीत म्हणोनि झालो शरणागत ।
अनाथाचा नाथ म्हणती
तुम्हां ॥१॥
ते आपले ब्रीद सांभाळी अनंता ।
नको पां परता दाख तुझा ॥२॥
तुझा
दुशख म्हणोनि जगीं जाहली मात ।
अनाथाचानाथा तंत म्हणती ॥३॥
भानुदास
म्हणे सांभाळी वचन ।
पतीतपावन त्रीद जगीं ॥४॥
अनाथाचा नाथ भक्ताचा केवारी
अनाथाचा नाथ भक्ताचा केवारी ।
पेसे चराचरी ब्रीद गाज ॥१॥
त आम्हा सखापडळ खाप वम हाता 1 म्हणो[ने अच्युता बोलतसा ॥२॥
आम्हा
पतीतांनीं घालांब सांकडे ।
उगवणें कोड तुमचे हाती ॥३॥
भानुदास विनवी
चरणीं ठेवुनी माथा ।
सांभाळी अनाथनाथा आम्हांळागी ॥४॥
दील आम्ही रंक पतीत पतीत
दील आम्ही रंक पतीत पतीत ।
पावन तं अनंत स्वामी माझा ॥१॥
धरिला भरंवसा नामावरीं चित्त ।
नाहीं दुजा हेत मती कांहीं ॥२॥
देणं घेणं
नको पुरला मनोरथ ।
बोळणें ती मात वेगळी असे ॥३॥
भाजुदास म्हणे अहो
पंढरीराया ।
कपा करी सखया धरा हातीं ॥४॥
अहो पांडुरंगा पर्तातपावना
अहो पांडुरंगा पर्तातपावना ।
आसुची विज्ञापना एक असे ॥१॥
नामाचा उच्चार संतांचा सांगात ।
पुरवावा हेत जन्मोजन्मी ॥२॥
भलतीये
यातीं भलतीये कुळी ।
जन्म दे निघारीं देवराया ॥३॥
भाऱुदास म्हणे दुजा
नको धंदा ।
रात्रंदिवस गोविंदा वाचे नाम ॥४॥
भाकितां करूणा पंढरीच्या राया
भाकितां करूणा पंढरीच्या राया ।
अगा यादवराया श्रीकृष्ण-
रामा ॥१॥
तूं माय माऊळी जीवी जावनकळा ।
भक्ताचा लळा पुरवीसी ॥२॥
आवडे लावड भक्ताच कीतन ।
नाचली थेऊन निरभिमान ॥३॥
भानुदास म्हेण
पुरवी माझे ठळे ।
विहल सांवळे माऊलीये ॥४॥
वेदांत सिद्धांत ऐकोनिया गोष्टी
वेदांत सिद्धांत ऐकोनिया गोष्टी ।
मन झाळ चावटी देवराया
१- परि त्याचा बोध नये कांहीं चित्ता ।
फजिती तत्वता मार्ग पुढ ॥२॥
संसा-
राचे जाळे पडतसे गुंतीं ।
करितां कुंथाकथी न निघेचि ॥३॥
भानुदास म्हणे
सांवळ्या श्रीरामा ।
देई तुझा प्रेमा दुजे नको ॥४॥
माझा तो भरंबसा तुझे नामीं आहे
माझा तो भरंबसा तुझे नामीं आहे ।
येणें कार्य होय आसुचे
देवा ॥१॥
तूं जगाचे जीवन मनाचे मोहन ।
ब्रह्मसनातन तूपचि देवा ॥२॥
स्थावर
जंगम जगीं प्रकाहाला ।
ह्या अचोज अबोला दिसे देवा ॥३॥
भानुदास म्हणे
विश्वांतिसी स्थान ।
पंढरीवांचून दुजे नाहीं ॥४॥
तुझिया रूपाची आवडी मज देवा
तुझिया रूपाची आवडी मज देवा ।
वाचेखी तो हेवा राम- '
नाम ॥१॥
थ्रंव्णी पेकेन तुमचें पोवाडे ।
दुजे वाडेकोडे न करी कांही ॥२॥
चरणे
प्रदक्षणा घालीन छोटांगणा ।
चंदिन चरणा संतांचिया रे भानुदास म्हणे हीच
मति स्थिर ।
राम नाम निघीर गाईन सुखी ॥४॥
चरित एकाचिये घरीं दारपाळ होय ।
पकासी ते पाहे खांदा वाहे ॥१॥
पकाचिया घरी उच्छिष्ट तं काढी ।
एकाची आवडी उभा राहे ॥२॥
एका धरीं
कण्या आवडान खाये ।
पका घरीं न ज्ञाय बोलावितां ॥३॥
एकाचिये . घरीं
करुणापर अभंग श्प्श
उच्छिष्ट भातुक ।
खाय कवतुक मिटक्या मारी ॥४॥
चरित एकाचिये घरीं दारपाळ होय
चरित एकाचिये घरीं दारपाळ होय ।
पकासी ते पाहे खांदा वाहे ॥१॥
पकाचिया घरी उच्छिष्ट तं काढी ।
एकाची आवडी उभा राहे ॥२॥
एका धरीं
कण्या आवडान खाये ।
पका घरीं न ज्ञाय बोलावितां ॥३॥
एकाचिये . घरीं
करुणापर अभंग श्प्श
उच्छिष्ट भातुक ।
खाय कवतुक मिटक्या मारी ॥४॥
शेंबडी वांकुडीं गौळियांचीं पोरें
शेंबडी वांकुडीं गौळियांचीं पोरें ।
तेथें नाचे निर्धारें आवडीने ॥१॥
जाणते वेदांती न करिती तिकडे तोंड ।
म्हणे हे तों होती भांड शाब्दिक ते ॥२॥
चोरितांना लोणी बांधिती गौळणी ।
तेथें काकुळतीं पाय धरी ॥३॥
यज्ञाचे ठायीं अन्नदान न घे ।
विदुरासी मागे आणी कण्या ॥४॥
भानुदास म्हणे जाणते नेणते ।
दोन्ही ते सरते होती पायीं ॥५॥
तुम्ही कृपानिधी संत
तुम्ही कृपानिधी संत ।
मी पतित अन्यायी ॥१॥
सलगी बोलियेला फार ।
न कळे निर्धार योग्यता ॥२॥
म्हणवी दास तुमचा देवा ।
करितां हेवा पुढिल्याचा ॥३॥
उच्छिष्ट प्रसादाची आस ।
म्हणे भानुदास तुमचा ॥४॥
धांव नारायणा
धांव नारायणा ।
माझ्या दुःखाच्या निरसना ॥१॥
संसार मी
कष्टलां ।
तुजलागी हरण आलो ॥२॥
कोण सोडविल आतां ।
तुजविण अनंता ॥३॥
तूंचि मायवापा ।
निवारिसी सव तापा ॥४॥
पका जनादनीं पाय ।
धरूनियां
चित्तीं राहे ॥५॥
रुक्मिणीच्या छुंका
रुक्मिणीच्या छुंका ।
खुरां अमरां प्रिय लोकां ॥१॥
तं घांव माझे
आई ।
सखे साजणी विठादाई ॥२॥
शिवाचिया जपा ।
मद्नताता या निष्पापा ॥३॥
दयेच्या सागरा ।
म्हणे जनी अमरेश्वरा ॥४॥
तुजविण आह्यां कोण आहे देवा
तुजविण आह्यां कोण आहे देवा ।
धांव यादवराया माय
बापा ॥१॥
पडिलांसं डोहीं प्रपंच आवती ।
कोण करी शांति तुजविण ॥२॥
जन्ममरणाचा पडिलासे फेरा ।
सोडवी. दातारा मायबापा ॥३॥
पएकाजनादनीं
धांवे लवलाही ।
येवोनियां हृदयीं ठाव देई ॥४॥
तुमच्या चरणांपरतं
तुमच्या चरणांपरतं ।
हरण न जाय आणिकांत ॥१॥
पेले चरण
पावन ।
उद्धरले असंख्य जन ॥२॥
चरणरजाचे ध्यान ।
दंकर करितो
आपण ॥३॥
एकाजनादनीं शरण ।
धरिळे चरण न खोडी जाण ॥४॥
कृपाळु माधव तूं मुरारी
कृपाळु माधव तूं मुरारी ।
अच्युतां अनंता श्रीहरी ॥१॥
तुम्ही
तारिळ आहिल्येखी ।
उद्धरिळ अजामेळालखी ॥२॥
महा दोषांची दाष-
श्रेणी ।
ती तारिली कुंटिणी ३२ रामनाम जपे अनुदिनी ।
हरण एका
जनादेनीं॥४॥
शिणल्या वाछ्ला आतां
शिणल्या वाछ्ला आतां ।
येऊनियां लावी हातां ॥२॥
वं माझें वो.
माहेर ।
काय पाहतोसी अंतर २.वोवाळुनीं पायां।
जीवभाव पंढरीराया ॥३॥
धर्मताता धमम ळेकी ।
म्हणे जनी हे विळोकी ॥४॥
तुम्ही कृपाळ कृपाळ
तुम्ही कृपाळ कृपाळ ।
बिश्वजनप्रतिपाळ ॥१॥
म्हणोनी येतो
काकुळती ।
कुपाळवा श्रीपती ॥२॥
एकाजनादेनीं देवा।
सवे सारूनी पायीं
ठेवा॥३॥
कैं मनाची इच्छा पुरेल ही धांव
कैं मनाची इच्छा पुरेल ही धांव ।
पाहीन पंढरीराव जाऊन ।
निघोनि आळिया जन्माचें होईल सार्थक ।
निवारेल दुःख भय पीडा कैं हे ।
मस्तक ठेवीन चरणीं ।
पाहीन डोळे भरुनी श्रीमुख तें ॥३॥
एकाजनार्दनीं कैं होईल पाव ।
नासेल समस्त तापत्रय ॥४॥
काय करूं या कमॉसीं'
काय करूं या कमॉसीं'।
धांव पाव हषिफेशी ॥१॥
नाश होतो
आयुष्याचा ।
झे नांव नये वाचा ॥२॥
फाय जिणे या देहाचे ।
अस्वेड अचघ्या
शत्नीचे ॥३॥
व्यथ कष्टविली माता ।
तुझें नाम नये गातां ॥४॥
जन्ममरणाचें
दुःख ।
म्हणे जनी दाखवी सुख ॥५॥
आम्ही दीन तूं दीनानाथ
आम्ही दीन तूं दीनानाथ ।
तिही लोकीं तुझी मात ॥१॥
आम्ही
पतीत तूं पावन ।
ऐेसं साजे नामाभिधान ॥२॥
आम्ही अनाथ तूं केवारी ।
ऐेखी
तुझी आहे थोरी ॥३॥
आम्ही दीन ते वत्सल ।
पेकिला तो ऐेसा बोळ ॥४॥
नको
धरू दुजे आतां ।
कृपाळ तू दानानाथा ॥५॥
एका शरण जनादनीं ।
ऐेख चाटत
आले दुरूनी ॥६॥
अनाथाचा नाथ दीनाचा दयाळ
अनाथाचा नाथ दीनाचा दयाळ ।
स्हणवोनी सांभाळ करी
माझा ॥१॥
तुज पेसा देव नाही चिभुवनीं ।
म्हणवाली चरणीं विनटळो ॥२॥
बापा
जनार्दना कूपा करीं दान ।
सांभाळीं वचन आपुलें त ॥३॥
एकाजनार्दनी भेटी
देई देवा ।
संतांपाई भावा मिठी पडो ॥४॥
मी माझें करुनि देह चाळाविखी वायां
मी माझें करुनि देह चाळाविखी वायां ।
आता ज्ञेथिचा तेथें
लिमोनि जाय पेसे कीजे देवराया ॥१॥
जंब जंब गोड तंब तंव जाड डा
गोड दोन्ही नको स्या ॥२॥
चिशुण वोझें जडपण रचुनि लोटुन देसी महापरीं।
आवत वबोळसा पडिलीया मग तेथे कची असे उरी रया ॥३॥
षड 2.
गाऱ्हाणें देवा मी किती ।
तंव तुज नये काकुलती ।
बापरखमादेविवरा
विठला ।
म्यां तुजमाजीं घेतळी खुति स्या ॥४॥
एक वापा माझ्या पंढरीच्या राया
एक वापा माझ्या पंढरीच्या राया ।
कातना आलया आत*
भूतां ॥१॥
माझ्या दुगेदारा पुरवी त्याचा आस ।
न करी निरास आतभूतां ॥२॥
बरेठोक्याच्या राया सख्या उमरावा ।
अभय तो द्यावा कर तयां ॥३॥
जसा
चंद्रश्रवा खय उच्चैश्रवा ।
अढळ पद छ्ठवा दिघलळसख ॥४॥
उपमन्यू बाळका
क्षीराचा सागरू ।
पेसा ते दातारू काय वानूं ॥५॥
म्हणे दासा जनी आल्या
कीर्तनी ।
तया कंटाळुनी पिट्टंलका ॥६॥
शरण जाऊं कोणासी
शरण जाऊं कोणासी ।
तुजविण हृषिकेशा ॥१॥
पाहतां नाहीं
त्रिथुवनी ।
दुजा तुज ऐेसा कोणी ॥२॥
पाहला शोधुनी ।
बेद शास्त्र पुराणी ॥३॥
सेना म्हणे पंढरिराया ।
हारण सांभाळी सखया ॥४॥
अन्यायी अन्यायी
अन्यायी अन्यायी ।
किती म्हणोन सांगां काई ॥९॥
तूं तो उदा-
राचा राणा ।
क्षमा करी नारायणा ॥२॥
काम क्रोध लोभ मोहो ।
नाडिलो
याचेनि पहा हो ॥३॥
नावडे संतसंगती ।
नाहीं केळी हरी भक्ती ॥७॥
निदा केली
भाविकांची ।
चित्ती आस धनाची ॥५॥
सेना पापाचा पुतळा ।
तुज शरण
जी दयाळा ॥६॥
तूं जीवाचें जागसी
तूं जीवाचें जागसी ।
मुखें बोलावें मानसि ।
आतां भाकितों करुणा ।
नको मोकळें नारायणा ॥२॥
आपुलें केलें न चळे कांहीं ।
साधन वाजऊं पाहिं ॥३॥
सेना म्हणे आशा कांहीं ।
नाहीं देहाची पाहीं ॥४॥
बुडतो भवसागरीं
बुडतो भवसागरीं ।
मज काढीं वा मुरारी ।
आतां न मानी भार कांहीं ।
माझी पाही माउली ॥२॥
करी जतन श्रद्धावळी ।
बागावरी तें सांभाळी ॥३॥
मी महादेवी चांडाळ ।
सेना म्हणे तूं दयाळ ॥४॥
अगा पंढरीनाथा
अगा पंढरीनाथा ।
शरण आलों कृपावंता ॥१॥
याचा धरी अभि-
मान ।
सत्त्य कराव वचन ॥२॥
गीता भागवतीं ।
स्वये बोले रमापती ॥३॥
म्हणती
दानानाथ ।
हाचि सांभाळी कीं व्रत ॥४॥
मोकलितां दुरी ।
सेना न ठेविची
उरी॥५॥
, 7” १११५ लेकराची आळी मायबापापुढें।
पुरवी लाडे फोड लळे त्याचे ॥१॥
करावा सांभाळ सर्वस्वी गा आतां ।
कांहो अव्हेरितां जवळींचा ॥२॥
:आम्हावरा चाले सत्ता आणिकांची ।
थोरीव तुमची काय मग ॥३॥
आळा
सेना न्हावी पायांपें जवळी ।
आतां टाळाटाळी नका करूं ॥४॥
लेकुराची आळी मायबापापुढे
लेकुराची आळी मायबापापुढे ।
पुरवी लाडकोड लळे त्याचे ॥१॥
करावा सांभाळ सर्वस्वा गा आतां ।
कां हो अव्हेरितां जवळींचा ॥२॥
आम्हांवरी चाले सत्ता आणिकांची ।
थोरीव तुमची काय मग ॥३॥
आला सेना न्हावी पायांपें जवळी ।
आतां टाळाटाळी नका करूं ॥४॥
आम्हां प॒काविध भाविकांची जाती
आम्हां प॒काविध भाविकांची जाती ।
न जाणे निश्चिती दुजें
कांही ॥९॥
खूण जाणे चित्ता क्षोभ उपजेना ।
कळवळुनि स्तना लावी पाळी ॥२॥
अवघे होऊं येतं तुज वाटे चित्त ।
उपासनंपरत नाचडे कांही ॥३॥
डोळां
सुख पाहूं सुखी नाम गाऊं ।
सेना म्हणे पाहूं जळी स्थळीं ॥४॥
अंगिकार केला
अंगिकार केला ।
भार चालवी विठळा ॥१॥
संतीं. सांगितल '
तं म्यां हृदयी धरिले ॥२॥
तारिळा आजामिळ ।
महा पापी की चांडाळ ॥३॥
पतितपावन ।
करीं नाम हें जतन ॥४॥
वांगवी अभिमान ।
सेना न्हावी
यातीहीन ॥७५॥
पेशी आवडी आहे माझ्या जीवा
पेशी आवडी आहे माझ्या जीवा ।
तुजसी केशवा निवेदिले ॥१॥
पांडुरंगा पेस चाटतसं जीवा ।
करीन संतसेवा अर्हाधशी ॥२॥
नळग वित्त
गोत वेकुंठीं राहणे ।
सायुऱ्यसदनीं चाड नाही ॥३॥
करुणास्वर सेवा वाहात
विठळा ।
हेतु पुरविला आवडीचा ॥४॥
स्तुति करूं पेला नाही अधिकार
स्तुति करूं पेला नाही अधिकार ।
दिणला फणीबर बणवेना ॥१॥
तेथ मी सरता होइन कशापरी ।
वणावया हरी कार्ति तुझी ॥२॥
अठराहा
भागले सहाही शिणले ।
चाऱ्हीही राहिले मोन्यची ॥३॥
रुक्मादेवीबरं ओगकार
केला ।
निवांत राहिला सेना न्हावा ॥४॥
आतां यांचा अर्थ पुरे पुरे देवा
आतां यांचा अर्थ पुरे पुरे देवा ।
येऊंया कनवळा तुम्हालागीं ।
गुंतलों कांता यांतुनी बाहेरीं ।
माझें तों हरि कांहीं न चाले ।
वारंवार करुणा करितों देवराया ।
कां न ये कनवळा तुम्हालागीं ।
चोखा म्हणे आतां न करा उदास ।
पुरवावी आस मायबापा ॥४॥
आतां कासया हा दाखवितां खेळ । म्यां तंव सकळ जाणि-
आतां कासया हा दाखवितां खेळ ।
म्यां तंव सकळ जाणि-
तला ॥१॥
जेथे त्रह्मादिक वेडेपिखे झाळे।
न कळे घहिलं तयांलागी ॥२॥
कोणासी
हा पार न कळे तुमचा ।
काय बोला वाचा कीति तुमचा ॥३॥
चोखा म्हणे
तुमचा अविट हा खेळ ।
भुलले सकळ त्रह्मांडचि॥४॥
मज निरविळें कोणाचिये हातीं
मज निरविळें कोणाचिये हातीं ।
वैकंटीं श्रीपती राहीलासी १:
कोणी नाहीं मज ठाऊक तुजला ।
संकटाचा घाला फेसा केला ॥२॥
दुरी टाकु-
तिया केलेस निघुर ।
दुःखाने बेजार केळे मज ॥३॥
काय राग आला तुझ्झ्या
मनांत ।
तयासुळे झोकांत पाडियेलें ॥४॥
अन्यायाची राशी देहचि सगळा ।
हा
राग गोपाळा न मानावा ॥५॥
क्षमा करी माझे सव अपराध ।
न धरावा भेद
कांहीं देवा ॥६॥
पतीत म्हणोति झाली शरणागत
पतीत म्हणोति झाली शरणागत ।
अनाथाचा नाथं म्हणती
ब. स्ट जी [83 ६.4 £ « न. $... र क
तुम्हां ॥१॥
ते आवळे ब्रीद सांभाळी अनंता ।
नको पां परता दास तुझा ॥२॥
तुज्ञा
दास म्हणोनि जगीं जाहली मात ।
अनाथाचानाथा तूते म्हणती ॥३॥
भानुदास
म्हणे सांभाळी वचन ।
पतीतएावन च्रीद जगीं ॥४॥
अगाध हे विठला तुमची
अगाध हे विठला तुमची ।
महिमा आणिकाची काय
करुणापर अभंग १५.५
सांगा ॥१॥
पुराण भागली नेति नेति दाब्द ।
श्वतांचा अठवाद खुटलासे ॥२॥
शेषादिकां जेथ न कळेचि अंत ।
तथ मी पतित काय वात ॥३॥
चोखा म्हणे
माझा नाहीं अधिकार ।
कसा हा विचार होइल मेणा ॥४॥
काय हे मातेसी बाळे शिकवावे
काय हे मातेसी बाळे शिकवावे ।
आपुल्या स्वभाव वोढ-
तसे ॥१॥
तेखाच प्रकार तुमचीया घरीं ।
ऐेसीच निघोरी आली वाट ॥२॥
तेचि
आजी दिसे वोखटे झालं ।
संचिताचे बळें दिसे ऐेसं ॥२॥
चोखा म्हणे हा
तो तुम्हां नाही बोळ ।
आमुचे सखोल कमे दिसं॥४॥
खुखाचिया लागीं करितो उपाव
खुखाचिया लागीं करितो उपाव ।
तो अवघखि वाब दिसा
येत ॥१॥
करितां तळमळ मन ह राहिना ।
अनावर जाणा बासना हे ॥२॥
अव-
घर्चि साकडं दिसोनिया आल ।
न बोलवे ते भल कोणापुढे ॥२॥
चोखा म्हणे
मा पडिला गुऱ्हाडी ।
लोडवी तांतडी यांतूनिया ॥४॥
भाकितों करुणा पंढरीच्या राया
भाकितों करुणा पंढरीच्या राया ।
अगा यादवराया श्रीक्रष्ण-
रामा ॥१॥
त् माय माऊळी जीवीं जीवनकळा ।
भक्ताचा लळा पुरवीसी ॥२॥
आवडें साबडे भक्ताचे कीतन ।
नाचली येऊन निरभिमान ॥२॥
भाचुदास म्हेण
पुरवी माझे लळे ।
विठळें सांवळे माऊलीये ॥४॥
कोण माझा आतां करील परिहार
कोण माझा आतां करील परिहार ।
तुजविण डांगर उतरी
कोण १९ तूं बो माझा माय तू बो माझी माय ।
दाखवी गे पाय झडकरी ॥२॥
बहुत कनवाळा तुझिया गा पोटी ।
आतां नको तुटी करुं संबा ॥२॥
चोखा
म्हणे मज घ्याव पद्रांत ।
ठेवा माझे चित्त तुमच पायी ॥४॥
अहो करुणाकरा रुक्मिणीच्या वरा
अहो करुणाकरा रुक्मिणीच्या वरा ।
उदारा धीरा पांडरंगा ॥१॥
काय म्यां पामर वानावे जाणाव ।
न कळे केसं गाव नाम तुमचे ॥२॥
विध
अविघ कोणता प्रकार ।
नेणों न कळं साचार मजटागीं ॥३॥
चोखा म्हणे मज
कांहीच न कळे ।
उगाचि मी ळांळें महाद्वारी ॥४॥
असं करणें होते तुला'
असं करणें होते तुला'।
तरी कां'जन्म दिला मला ॥१॥
जन्म
देवोनी सांडिल ।
कांह्यो निष्ठुर मन केले ॥२॥
कोठें गेला माझे वेळीं ।
केळे
कोणाचे सांभाळीं ॥३॥
चोखा म्हणे देवा ।
नका मोकळुं केहावा ॥४॥
भ्रमण करितां भागला जी देवा
भ्रमण करितां भागला जी देवा ।
न मिळे विसांवा मज कोठे ॥१॥
लागलसे कम आसुचे पाठारीं ।
आतां कोणावरीं बोल ठेऊं ॥२॥
सांपडली
वेरियाचे भांडवलीं।
1न कळे चिखली रोवियेला ॥३॥
चोखा म्हणे अहे पंढरी-
निवासा ।
तुम्हांविण फांसा उगवा काण ॥४॥
शेंबडी वाकुडीं गोळियांचीं पोरे
शेंबडी वाकुडीं गोळियांचीं पोरे ।
तेथ नाचे निघारे आवडीने ॥१॥
ज्ञाणते वेदांती न करीत तिकडे तोंड ।
म्हणे हे ता होती भांड शाक्दिकि
ते२ चोरितांना छोणी बांधिती गौळणी ।
तेथे काकळूनि पाय घरी ॥२॥
यज्ञाचे
ठायीं अषदान तेथे ।
विदूरासी मागे आणी कण्या ॥४॥
भाऱुदास म्हणे जाणते
नेणते ।
दोनी ते सरते होती पायीं ॥५॥
हानयाती माझी देवा
हानयाती माझी देवा ।
केसी घडे तुझी सेवा ॥१॥
मज दूर दूर
हा म्हणता ।
तुज भट्ट कवण्या शाती ॥२॥
माझा लागतांचि कर ।।
सितोडा
घताता करार ॥३॥
माझ्या गाधदा गोपाळा ।
करुणा भक्ती चोखामेळा ॥४॥
जन्माची वेरझारी
जन्माची वेरझारी ।
तुह्मांविण कोण वारी ।
जाचलळो संसारी ।
सोडवण करा देवरावा ॥१॥
शरण हारण पंढरीराया ।
तुम्हां आळा यादव-
राया ।
विवारोनियां भयां ।
मज तारा या सागरीं ॥२॥
तुम्हांविण माझें कोडे ।
कोण निवारी स्ांकड ।
मी तों झालो असें वेडे ।
उपाव पुढें सुचेना ॥३॥
चोखा म्हणे दीनानाथा ।
आतां निवारी हे भवव्यथा ।
म्हणोनी ठेबितसं
माथा ।
चरणावर [वठूच्या ॥१४॥
काय हे मातेली वाळे शिकवावे
काय हे मातेली वाळे शिकवावे ।
आपुल्या स्वभावे वोढ-
तसे ॥१॥
तैसाच प्रकार तुमचीया घरीं ।
पेसरीच निधीरीं आली वाट ॥२॥
तच
आजी दिसे वोखटे झालें ।
संचिताचे बळे दिसे पेसे ॥३॥
चोखा म्हणे हा
ता तुम्हां नाही बोल ।
आसुच सखे, कम दिस ॥४॥
तुम्ही कपानिधी संत
तुम्ही कपानिधी संत ।
मी पतीत अन्यायी ॥१॥
सलगी बाछ-
थेला फार ।
न कळे निधार योग्यता ॥२॥
म्हणवी दास तुमचा देवा ।
करितां
हेवा पुढिल्याचा ॥३॥
उच्छिष्ट प्रसादाची आख ।
म्हणे भानुदास तुमचा ॥४॥
धांव नारायणा
धांव नारायणा ।
माझ्या दुःखाच्या निरसना ॥१॥
संसारे मी
कष्टला ।
तुजळागीं शरण आलो ॥२॥
कोण सोडविल आतां ।
तुजविण अनंता ॥३॥
तूंचि मायबापा ।
निवारिसी सव तापा ॥४॥
एका जनादनीं पाय ।
धरूनिया
चित्तीं यहे ॥५॥
अगा वैकुंठींच्या राया
अगा वैकुंठींच्या राया ।
अगा विठ्ठल रखुमाई ॥१॥
अगा नारायणा ।
अगा वसुदेवनंदना ॥२॥
अगा पुंडलीक वरदा ।
अगा विष्णु तू गोविंद ॥३॥
अगा रुख्माईच्या कांता ।
कान्होपात्रा राखी आतां ॥४॥
तुजविण आह्मां कोण आहे देवा
तुजविण आह्मां कोण आहे देवा ।
धांव यादवराया माय
बापा ॥१॥
पडिलोसे डोहीं प्रपंच आवती ।
कोण करी शांति तुजविण ॥२॥
जन्ममरणाचा पडिलासे फेरा ।
सोडवी दातारा मायबापा रे एकाजनादेनी
धांवे लवलाही ।
येवोनियां हृदयीं ठाव देइ ॥४॥
तुमच्या चरणांपरत
तुमच्या चरणांपरत ।
शरण न जाय आणिकांत ॥१॥
ऐसे चरण
पावन ।
उद्धरले असंख्य जन ॥२॥
चरणरजाच ध्यान ।
शकर करितो
आपण ॥३॥
एकाजनादेनीं शरण ।
धरिले चरण न खोडी ज्ञाण ॥४॥
दीन पतित अन्यायी
दीन पतित अन्यायी ।
हरण आलें विठाबाई ॥१॥
मी तो आहे
यातीहीन ।
न कळे कांहीं आचरण ॥२॥
मज अधिकार नाहीं ।
भेटी देई बिठा-
बाई ॥२॥
ठाव देह चरणापाशीं ।
तुझी कान्होपात्रा दाखी ॥४॥
शरणगता कृपाळू उदार पेरढरिराणा
शरणगता कृपाळू उदार पेरढरिराणा ।
ज्ञाणतसे खुणा अंतरीं-
१५२ करूणापर अभंग
गि व व अ
च्या ॥१॥
तिहीं िभुवनीं चाळे एक सत्ता ।
म्हणोनि तत्त्वतां कीव भाकी ॥२॥
करुणाकरा ठ्म्ही भक्तांचे जीवन ।
हें आम्हां वचन श्वृतिबाबय दे. एका-
जनादनी आलास शरण ।
काया वाचा मन जडळ पायी ॥४॥
समथीचें बाळ पांधरे बांकळ
समथीचें बाळ पांधरे बांकळ ।
हासती सकळ लोक कोणा ॥१॥
समंर्थासी
व्याज आपुल्या नांवाची ।
शरण आल्याची लागे चिता ॥२॥
तरी तुज कांहीं
होइल डाचित ।
तरी हा पतित तारी तुका॥३॥
वियोगाच्या दुःख ,
वियोगाच्या दुःख ,।
आळवितों करुणायुखं १. क्रपावंते माझे
आई ।
धांव घाळी बो विठाई'२ देऊनियां भेटी ।
आतां अवलोकावें दिठीं३े
निळा म्हणे प्रेमपान्हा ।
पाजी लाब्वूनियां स्तना ॥४॥
दीन पतित अन्यायी
दीन पतित अन्यायी ।
शरण आलें विठाबाई ॥१॥
मी तों आहे
यातीहीन ।
न कळे कांहीं आचरण ॥२॥
मज अधिकार नाहीं ।
भेटी देई विठा-
बाई ॥२॥
ठाव देई चरणापाशीं ।
तुझी कान्होपात्रा दासी ॥४॥
हेंचि सुख पुढें मागतों आगळें
हेंचि सुख पुढें मागतों आगळें ।
आनंदाचें फळें सेवाधन ॥१॥
जन्मजन्मांतरीं तुझाचि अंकिला ।
करीन विठ्ठल दास ठेवि ॥२॥
तुजा भाव आड येऊं नेदी चिंता ।
करावा अनंता नाश त्याचा ॥३॥
अभय देऊनि करावे सादर ।
क्षण तो विसर पडों नेदीं ॥४॥
तुका म्हणे आम्हीं जे जे इच्छा करूं ।
ते ते कल्पतरू पुरवावीं ॥५॥
हेचि सुख पढ मागतो आगळ
हेचि सुख पढ मागतो आगळ ।
आनंदाचीं फळं सेवादान ॥१॥
जंन्मजन्मांतरी तुझाचि अंकिला।
कर्खन विठळा दास ठेवी ॥२॥
दुजा भाव आड
येंऊं नेदीं चित्ता ।
करावा अनंता नास त्याचा रे अभय देऊनी कराव
खादर ।
क्षण तो विसर पडो नेदी ॥४॥
तुका म्हणे आम्हीं जे जे इच्छा करूं ।
ते ते कल्पतरू पुरवाची ॥५॥
राहाणें ते पायांपाशीं
राहाणें ते पायांपाशीं ।
आणिकां री विटोनी ॥१॥
ऐखा धीर
देई मना ।
नारायणा विनवितों ॥२॥
अंतरीं ता च्झा_ वास ।
आणिकां नास
कारणां ॥३॥
अम्रताची फळ अमृताची वेळी
अम्रताची फळ अमृताची वेळी ।
तेचि पुट चाली बीजाचीह्दी ॥१॥
पेसियांचा संग देई नारायणा ।
ओळावा वचना जयांचिया ॥२॥
उत्तम
खेवन सितळ कंठासी।
पुष्टी कांती तैसी दिसे वरी ॥३॥
तुका म्हण तः होई
जत संगे ।
वास ळागे अंगे चंदनाच्या ॥४॥
_ _
११०८ इच्छेपा्शीं आळी फिरोनि मागुता ।
स्वामीसेबकता आवडीची ॥१॥
द्यावे लवकरीं मागितले दान ।
सुळींचें जतन करूनी अस ॥२॥
उपाय हे
करी पएकाचि वचना ।
दावूनिया खुणा ठाया येतो रे ठुका म्हण ।
किती गांठी
ठुजपाशीं ।
जगाच्या तोंडेसी चिंतनाने ॥४॥
मागर्णापर अभंग "प्
१४९ विश्वात धरूनि राहिलों निवांत ।
ठेवूनिया चित्त तुझ पायीं
तराव इुडाचं तुझिया वचने ।
निधार हा मन फेलळा माझ्या ॥२॥
न कळे हे मज
साच चाळविले ।
देसी तें उगले घेइन देवा ॥२॥
मागणे ते सरं ऐसे करी
दवा।
नाहीं तरी सेवा सांगा पुढ ३े कराव कांह्य का पहावेश उगले ।
तुका म्हणे बोळ पांडुरंगा ॥४॥
अम्रताची फळ अमृताची वेळी
अम्रताची फळ अमृताची वेळी ।
तेचि पुट चाली बीजाचीह्दी ॥१॥
पेसियांचा संग देई नारायणा ।
ओळावा वचना जयांचिया ॥२॥
उत्तम
खेवन सितळ कंठासी।
पुष्टी कांती तैसी दिसे वरी ॥३॥
तुका म्हण तः होई
जत संगे ।
वास ळागे अंगे चंदनाच्या ॥४॥
विश्वास धरुनी राहिलों निवांत
विश्वास धरुनी राहिलों निवांत ।
ठेवुनिया चित्त तुझें पायीं ॥१॥
तरावें बुडावें तुझिया वचनें ।
निर्धार हा मनें केला माझ्या ॥२॥
न कळे हे मज साच चाळविलें ।
जैसी तें उगाळें घेईन देवा ॥३॥
मागणें तें सरें ऐसें करुं देवा ।
नाहीं तरी सेवा सांगा पुढें ॥३॥
करावें कांहीं कीं पाहिजे उगाळें ।
तुका म्हणे बोल पांडुरंगा ॥४॥
अहो कृपावंता
अहो कृपावंता ।
होय डद्धीचा ये दाता ॥१॥
जेणें पाविजे उद्धार ।
तुझे पायीं थार ॥२॥
दिला तैसा संग राखे तैसे परी
दिला तैसा संग राखे तैसे परी ।
नको ठेवू उरी दोघांमध्ये ॥१॥
तुझे पायी माझी दृढ जडो दिठी ।
न खुटेचि मिठी कदाकाळीं ॥२॥
मधावरी माशी चातकासरी पाणी ।
तैसें चक्रपाणी करी मज ॥३॥
तुका म्हणे तान्हे मातेच्या संयोग ।
तैसा मज संग देई देवा ॥४॥
माझे पाय तुझी डोई
माझे पाय तुझी डोई ।
ऐसे करि गा भाक देई ॥१॥
पाहतां दिसे उफराटे ।
घडे तई भाग्य मोठें ॥२॥
बहु साधन मोलाचे ।
यासी जोडा इज कैचे ॥३॥
नका अनुमानूं विठ्ठला ।
तुका म्हणे घडा जाला ॥४॥
लक्ष्मीवल्लभा
लक्ष्मीवल्लभा ।
दीनानाथा पद्मनाभा ॥१॥
सुख वसे तुझे पायीं ।
मज ठेवी तेचि ठायीं ॥२॥
माझी अल्प हे वासना ।
तू तो उदाराचा राणा ॥३॥
तुका म्हणे भोग ।
पीडा केली धांव वेग ॥४॥
नाहीं तुम्हां कांहीं लाविले मागणें
नाहीं तुम्हां कांहीं लाविले मागणें ।
कांटाळ्याच्या भेणें त्रासलेती ॥१॥
एखादिये परी टाळावी करकर ।
हा नका विचार देखो कांहीं ॥२॥
पायांच्या वियोगीं प्राणासवटीं ।
न घेवेसी तुटी झाली आतां ॥३॥
तुका म्हणे तुम्हां मागणें तें आतां ।
हेंचि कृपावंता चरणीं वास ॥४॥
न म्हणे कवणा सिद्ध साधक गव्हार
न म्हणे कवणा सिद्ध साधक गव्हार ।
अवघा विश्वंभर वांचूनिया ॥१॥
ऐसे माझे बुद्धि काया वाचा मन ।
लावी तुझे ध्यान पांडुरंगा ॥२॥
गातां प्रेमगण झोंका माझ्या मनीं ।
नाचतां रंगणीं नाठवावी ॥३॥
देई चरणसेवा भूतांचें भजन ।
वर्ण अभिमान सांडवूनि ॥४॥
आशापाश माझी तोडी माया चिंता ।
तुजविण व्यथा नको कांहीं ॥५॥
तुका म्हणे सर्व भाव तुझे पायीं ।
राहे ऐसे देई प्रेम देवा ॥६॥
तुज मागणें तें देवा
तुज मागणें तें देवा ।
आम्हां तुझी चरणसेवा ॥१॥
आनंदें नेघों देसी तरी ।
रिद्धिसिद्धि मुक्ति चारी ॥२॥
संतसंगती सर्वकाळ ।
थोर प्रेमाचा सुकाळ ॥३॥
तुका म्हणे नाम ।
तेणें पुरे माझें काम ॥४॥
काय नव्हे करतां तुज
काय नव्हे करतां तुज ।
आतां राखे माझी लाज ॥१॥
मी तो अपराधाची राशी ।
शिखा अगुष्ट तो पाशी ॥२॥
ताहे चाहे चाहे ।
मज कृपादृष्टी पाहे ॥३॥
तुका म्हणे देवा ।
सत्य घ्यावी आतां सेवा ॥४॥
इच्छेपाशीं आलो फिरोनि मागुता
इच्छेपाशीं आलो फिरोनि मागुता ।
स्वामीसेवकता आवडीची ॥१॥
द्यावे लवकरीं मागितले दान ।
सुळींचें जतन करूनि असें ॥२॥
उपाय हे करी एकाचि वचना ।
दावूनिया खुणा ठाया येतो ॥३॥
तुका म्हणे किती गांठी तुजपाशीं ।
जगाच्या तोंडेसी चिंतनाने ॥४॥
आम्हां वैष्णवांचा कुळधर्म कुळींचा
आम्हां वैष्णवांचा कुळधर्म कुळींचा ।
विश्वास नामाचा एका भावें ॥१॥
तरीच हरिचे दास म्हणवितां साजे ।
निर्वासना कीजे चित्त आधीं ॥२॥
गाऊं नाचूं प्रेमे आनंद कीर्तनीं ।
भुक्ति मुक्ति दोन्ही न मागों तुज ॥३॥
तुका म्हणे देवा ऐसियांची सेवा ।
द्यावी जी केशवा जन्मोजन्मीं ॥४॥
मज दास करीं त्यांचा
मज दास करीं त्यांचा ।
संतदासांच्या दासांचा ॥१॥
मग होत कल्पवरीं ।
सुखें गर्भवास हरी ॥२॥
नीचवृत्ती काम ।
परी सुखी तुझें नाम ॥३॥
तुका म्हणे सेवे ।
माझे संकल्प वंचावें ॥४॥
देव वसे चित्तीं
देव वसे चित्तीं ।
त्याची घडावी संगती ॥१॥
ऐसें आवडतें मना ।
देवा पुरवावी वासना ॥२॥
संतजनासवें भेटी ।
न हो अंगसंगे तुटी ॥३॥
तुका म्हणे जिणें ।
भलें संतसंघट्टण ॥४॥
हरिदासाचिये घरीं
हरिदासाचिये घरीं ।
मज उपजवा जन्मांतरीं ॥१॥
म्हणसी कांहीं मागा ।
हेंचि दे गा पांडुरंगा ॥२॥
संतां लोटांगणीं ।
जातां लाजा नको मनीं ॥३॥
तुका म्हणे अंगीं ।
शक्ति देई नाचें रंगीं ॥४॥
लक्ष्मीवल्ुभा
लक्ष्मीवल्ुभा ।
दिनानाथा पद्मनाभा ॥१॥
खुख वस तुझे पायीं ।
मज ठेवी तेचि ठायीं ॥२॥
माझी अल्प हे वासना ।
तू. तो उदाराचा राणा ॥३॥
ठुका म्हण भोग ।
पीडा केली धांव वेगे ॥४॥
हेंचि दान देगा देवा
हेंचि दान देगा देवा ।
तुझा विसर न व्हावा ॥१॥
गुण गाईन आवडी ।
हेंचि माझी सर्व जोडी ॥२॥
नलगे मुक्ति धन संपदा ।
संतसंग देई सदा ॥३॥
तुका म्हणे गर्भवासा ।
सुखें घालावे आम्हासी ॥४॥
तुझं पोटीं ठाव
तुझं पोटीं ठाव ।
व्हावा ऐसा माझा भाव ॥१॥
करी वासने सारिखें ।
प्राण फुटे येणें दुःखें ॥२॥
अहंकार खोटा ।
वाटे श्वापदांची थाटा ॥३॥
तुका म्हणे आई ।
हातीं धरून संग देई ॥४॥
जाणों नेणों काय
जाणों नेणों काय ।
चित्तीं धरूं तुझे पाय ॥१॥
आतां हेंचि वर्म ।
गाऊं धरूनियां प्रेम ॥२॥
काय सांडूं मांडूं ।
भावें हृदय कोंडूं ॥३॥
तुका म्हणे देवा ।
जन्मोजन्मीं माग सेवा ॥४॥
काय पेला सांगा
काय पेला सांगा ।
धर्म मज पांडुरंगा ॥१॥
तुझे पायीं पावे ऐसा ।
जेणें उगवे हा फांसा ॥२॥
कर कृपादान ।
तेणें बोलवी वचन ॥३॥
तुका म्हणे देवा ।
माझे हृदय वळवा ॥४॥
करूं जातां सन्निधान
करूं जातां सन्निधान ।
क्षणीं जन पालटे ॥१॥
आतां गोमटे ते पाय ।
तुझे माय विठ्ठले ॥२॥
हरिदासांचा समागम ।
अंगीं प्रेम विसावे ॥३॥
तुका म्हणे हेंचि मत ।
इच्छादान मागतसे ॥४॥
कानडीने केला मऱ्हाटा भ्रतार
कानडीने केला मऱ्हाटा भ्रतार ।
एकाचे उत्तर एका नये ॥१॥
तसं मज नको करूं कमळापति ।
देई या संगति सज्जनांची ॥२॥
तिनें पाचारिलें इळबा म्हणोन ।
येर पळे आण झाली आतां ॥३॥
तुका म्हणे येर येरा जे विच्छिन्न ।
तेथे वाढे शीण सुखापोटी ॥४॥
आतां पंढरीराया
आतां पंढरीराया ।
माझ्या निरसावें भया ॥१॥
मनीं राहिली आहांका ।
स्वामि भयाची सेवका ॥२॥
ठेवा माथां हात ।
कांहीं बोला अभय मात ॥३॥
तुका म्हणे लाडें ।
खेळें ऐसें करा पुढें ॥४॥
समचरण विटेवरीं साजिरी
समचरण विटेवरीं साजिरी ।
तेथ माझी हरी वृत्ति राहो ॥१॥
आणिक नलगे मायिक पदार्थ ।
तेथें माझें चित्त नको देवा ॥२॥
ब्रह्मादिक पदें दुःखाची शिराणीं ।
तेथें चित्त झणीं जडो देसी ॥३॥
तुका म्हणे त्याचे छळळ आम्हां वर्म ।
जे जे कर्म धर्म नाशिवंत ॥४॥
सदा माझे डोळे जडो तुझे मूर्ती
सदा माझे डोळे जडो तुझे मूर्ती ।
रखुमाईच्या पती सोयरिया ॥१॥
गोड तुझें रूप गोड तुझें नाम ।
देई मज प्रेम सर्व काळ ॥२॥
विठो माउलिये हाचि वर देई ।
संचरोनि राहीं हृदयामाजीं ॥३॥
तुका म्हणे कांहीं न मागें आणीक ।
तुझे पायीं सुख सर्व आहे ॥४॥
सावळे सुंदर रूप मनोहर
सावळे सुंदर रूप मनोहर ।
राहा निरंतर हृदयीं माझें ॥१॥
आणिक कांहीं इच्छा आम्हां नाहीं चाड ।
तुझें नाम गोड पांडुरंगे ॥२॥
जन्मोजन्मीं ऐसें मागितलें तुज ।
आम्हांसी सहज द्यावें आतां ॥३॥
तुका म्हणे तुज ऐसे दयाळ ।
धुंडितां सकळ नाहीं आम्हां ॥४॥
आतां माझ्या भावा
आतां माझ्या भावा ।
अंतराय नको देवा ॥१॥
आळ भागा तें करितां ।
तुझें नाम उच्चारितां ॥२॥
दृढ माझें मन ।
येथें राखावें बांधोन ॥३॥
तुका म्हणे वाटे ।
नको फुटों देऊं फांटे ॥४॥
माझें सुख नामीं रंगो सर्व काळ
माझें सुख नामीं रंगो सर्व काळ ।
गोविंद गोपाळ रामकृष्ण ॥१॥
अवद्ध चांगळें गाऊं भलतेंसें ।
बाल वदे जसें मायबापा ॥२॥
तुका म्हणे मज न लावी वांकडें ।
मी तुझें बोबडें बाळ तान्हें ॥३॥
राम राम म्हणतां जावो माझा प्राण
राम राम म्हणतां जावो माझा प्राण ।
हेंचि कृपादान देई देवा ॥१॥
नको धनमान न वाढो संतान ।
सुखीं नारायण प्राण जावां ॥२॥
नको विद्या मंत्र फारसें आयुष्य ।
नलगे आम्हां पिसें मुक्तीचे तें ॥३॥
तुका म्हणे दीन काकुळती येतो ।
तुम्हां विनवितों पांडुरंगा ॥४॥
काय पेसा सांगा
काय पेसा सांगा ।
घर्म मज़ पांडरंगा ॥१॥
तुझं पाथी पावे ऐसा ।
जेणें उगव हा फांसा ॥२॥
करी कृपादान ।
तेस बोळवी वचन ॥३॥
तुका म्हणे
देवा ।
माझं हृद्य ववा ॥४॥
नको मज ताठा नको अभिमान
नको मज ताठा नको अभिमान ।
तुजवांचुनि क्षीण होतो जीव ॥१॥
दुर्धर हे माया न होय सुटका ।
वैकुंठलायका सोडवी मज ॥२॥
तुका म्हणे तुझे झालिया दर्शन ।
मग निवारण होईल सर्व ॥३॥
एकांतीचे सुख देई मज देवा
एकांतीचे सुख देई मज देवा ।
आघात या जीवा चुकवूनी ॥१॥
ध्यानीं रूप वाच नाम निरंतर ।
आपुला विसर पडो नेदीं ॥२॥
मायबाळा भेटी सुखाची आवडी ।
तैसी मज गोडी देई देवा ॥३॥
चित्तीं ऐकोनियां आळ शरणागत ।
दासाचें तूं हित करितोसि ॥४॥
तुका म्हणे मी तो दीन पापराशी ।
घालावे पाठीशी मायबापा ॥५॥
आतां पंढाश्यिया
आतां पंढाश्यिया ।
माझ्या निरखावे भया ॥१॥
मनीं राहिली
आशंका ।
स्वामि भयाची सेवका ॥२॥
ठेवा माथां हात ।
कांही बोला अभय
मात ॥३॥
तुका म्हणे लाडे ।
खेळं ऐसें करा पुढे ॥४॥
देवा मज नाहीं कोणी
देवा मज नाहीं कोणी ।
तुमच्या पाउलावांचोनी ॥१॥
कोणावर घालूं भार ।
तुझ्या नामाचा आधार ॥२॥
आप्त होती दूर झाली ।
तुझ्या नामें दूरावली ॥३॥
तुका म्हणे शरणागत ।
त्याचें करावें स्वागत ॥४॥
वारंवार हाचि न पडावा विसर
वारंवार हाचि न पडावा विसर ।
वसावे अंतर तुमच्या गुणीं ॥१॥
इच्छेचा ये दाता तू एक समर्थ ।
अगा कृपावंता मायबापा ॥२॥
लाभाचिये ओढी उताविळ मन ।
त्यापरी चिंतन चरणाचें ॥३॥
तुका म्हणे जीवों जीवन ओलावा ।
पांडुरंगे द्यावा शीघ्र आतां ॥४॥
लक्ष्मीवलुभा
लक्ष्मीवलुभा ।
दिनानाथा पक्मनाभा ॥१॥
सुख वसें तुझे पायी ।
मज ठेची तेचि ठायीं ॥२॥
माझी अल्प हे वासना ।
तू तो उदाराचा राणा ॥३॥
ठका म्हणे भोगे ।
पीडा केली घांव वेगे ॥४॥
आतां माझ्या भावा
आतां माझ्या भावा ।
अंतराय नको देवा ॥१॥
आळ भागा ते
करिता ।
तुझे नाम उच्चारितो ॥२॥
दृढ माझं मन ।
येथे राखावे बांधोन ३े
तुका म्हणे वाटे ।
नको फुटों देऊं फांटे ॥४॥
हीच व्हावी माझी आस
हीच व्हावी माझी आस ।
जन्मोजन्मीं तुझा दास ॥१॥
पंढरीचा वारकरी ।
वारी चुको नेदी हरी ॥२॥
संत समागम ।
अंगीं भरोनियां प्रेम ॥३॥
चंद्रभागे स्नान ।
तुका मागे हेचि दान ॥४॥
राम राम म्हणतां जावो माझ्य प्राण
राम राम म्हणतां जावो माझ्य प्राण ।
हचि क्पादान देई
देवा ॥१॥
नको धनमान न वाढा संतान ! सुखीं नारायण प्राण ज्ञावां ॥२॥
नको
विद्या मंत्र फारखे आयुष्य ।
नळगे आम्हां पिसे सक्तीचे त ॥३॥
तुका म्हणे
दीन काकुलती येतो ।
तुम्हां विनवितो पांडरंगा ॥४॥
दुर्डावर दुडा
दुर्डावर दुडा ।
चाले माकळा गुजरा ॥१॥
ध्यान डागा. ऐसें
स.सं.गा. ....११
१६२ सागणीपर अर्भग
हशी ।
तुझे चरणीं तैश्ापरी ॥२॥
आवंतण्याची आपन ।
जैसी लागे दुर्घळास ॥३॥
छोभ्या कळांतरांची आस ।
बोटे मोजी दिवस मास ॥४॥
तुका म्हणे पंढ-
रिताथा ।
मजला आणिक नको व्यथा ॥७॥
नावडावे जन नावडावा मात
नावडावे जन नावडावा मात ।
करूनि प्रमाण तूंच होसी ॥१॥
सोडवून देहसंबंध व्यसने ।
ऐसी नारायणे कृपा कीजे ॥२॥
नावडावे रूप नावडावे रस ।
अवघी राहो आस पायांपाशीं ॥३॥
तुका म्हणे आतां आपुलिया साचा ।
करूनि अनंता ठेवा ऐसें ॥४॥
पावले पावले तुझें आम्हां सर्व
पावले पावले तुझें आम्हां सर्व ।
दुजा नको भाव आम्हां देऊं ॥१॥
जेथ तेथ देखों तुझींच पाउले ।
त्रिभुवन संचले विठ्ठला गा ॥२॥
भेदाभेद मतें भ्रमाचें संवाद ।
आम्हां नको वाद त्यांशीं देऊं ॥३॥
तुका म्हणे अणु तुजविण नाहीं ।
वचनीं पाहिं वाड आहे ॥४॥
नर नारी वाळे अवघा नारायण
नर नारी वाळे अवघा नारायण ।
ऐसें माझें मन करी देवा ॥१॥
न ये काम क्रोध द्वेष दंभ दवंद ।
अवघा गोविंद निःसंशय ॥२॥
असोचि म्या सदा विषयीं विरक्त ।
कायावाचा चित्त तुझ्या पायीं ॥३॥
करूनियां साद्य पुरवी मनोरथ ।
व्हावें कृपावंत तुका म्हणे ॥४॥
दुबुद्धितें मना
दुबुद्धितें मना ।
कदा चुको नारायणा ॥१॥
आतां मज ऐसें करा ।
तुझे पाय चित्तीं धरा ॥२॥
उपजला भावो ।
तुमची कृपा सदा जावो ॥३॥
तुका म्हणे आतां ।
लाभ नाहीं यापरता ॥४॥
पाहातोसी काय
पाहातोसी काय ।
आतां पुढें करी पाय ॥१॥
वरी ठेवूं दे मस्तक ।
टेको जोडोनि हस्तक ॥२॥
बरें करीं स्वामी ।
नको भंग देऊं प्रेम ॥३॥
तुका म्हणे चला ।
पुढती सामोरे विठ्ठला ॥४॥
जेण मारे चित्त राहें तुझ्या पारी
जेण मारे चित्त राहें तुझ्या पारी ।
अखंड त॑ देई प्रेमसुख ॥१॥
देहभाव राख दीन करूलियां ।
जनाचार्श वायां ज्ञाय तेखा ॥२॥
ड्रव्छ दारा
नको मानाची आवडी ।
कवणेविशीं गोडी प्रपंचाची दे तुझ नाम माझ घरू-
निया चित्त ।
एकांत लोकांत सदा राहो ॥४॥
ठुका म्हणे तुले जडोनियां पार्यी ।
झाला उतराई पांडुरंगा ॥५॥
चिंतनाची जोडी
चिंतनाची जोडी ।
हाचि छाम घडोघडीं ॥१॥
तुम्हीं वसूनि अंतरी।
मज जागवा निधारी ॥२॥
जेथें जेथें जाय मन।
आड घाला खुदर्षान ॥३॥
तुका
म्हणे भोज ।
मग मी नाचेन निळेज्ज ॥४॥
हीच व्हावी माझी आख
हीच व्हावी माझी आख ।
जन्मोजन्मी ठुझा दास ॥१॥
पंढरीचा
मागणींपर अभंग १६३
वारकरी ।
वारी चुका नेदी हरी ॥२॥
संत समागम ।
अंगीं भरोनियां प्रेम ॥३॥
चंद्रभागे स्नान ।
तुका मागे हचि दान ॥४॥
पहा ते पांडव अखंड वनवासी
पहा ते पांडव अखंड वनवासी ।
परि त्या देवासी आठविती ॥१॥
प्रल्हादासी पिता करितो जाचणी ।
परि तो स्मरे मनीं नारायणा ॥२॥
छुदामा
ब्राह्मण दरिद्र पीडिला ।
नाहीं विसरला पांडुरंगा ॥३॥
तुका म्हणे तुझा न
पडाव( विसर ।
दुःखाचे डोंगर झाले तरी ॥४॥
ठाकळोसे द्वारीं
ठाकळोसे द्वारीं ।
उभा याचक भिकारी ॥१॥
मज भीक कांहीं देवा ।
प्रेमभातुकें पाठवा ॥२॥
याचकाचा भार ।
घेऊं नये येरझार ॥३॥
तुका म्हणे दान ।
सेवा घेतल्यावांचून ॥४॥
खदखदित कंठ दाटा
खदखदित कंठ दाटा ।
येणें फुटो हृदय ॥१॥
चिंतनाचा एक लाहो ।
तुमच्या अहो विठ्ठला ॥२॥
नेत्रीं जळ वाहो सदा ।
आनंदाचे सुमांच ॥३॥
तुका म्हणे कृपादान ।
इच्छी मन हे जाण ॥४॥
पावले पावळें तुझें आम्हां सवे
पावले पावळें तुझें आम्हां सवे ।
दुजा नको भाव हांझं देऊं ॥१॥
जेथ तेथ देख तरझींच पाउले ।
त्रिभुवन संचले विठा गा ॥२॥
भेदाभेद मतं
श्रमाचे संवाद ।
आम्हां नको वाद त्यांशीं देऊं ॥३॥
तुफा म्हणे अणु तुजविण
नही ।
नभाइनि पाहीं वाड आहे ॥४॥
अनाथ परदेशी हीन दीन भोळे
अनाथ परदेशी हीन दीन भोळे ।
उगलेचि लोळ तुझे रंगीं ॥१॥
आपुल म्हणोनि मज उपेक्षावें ।
प्रेमसुख द्यावें मायबापा ॥२॥
कासवीचे परी दृष्टी पाहे मज ।
विज्ञानीं उमज दावुनियां ॥३॥
तुका म्हणे तुझा आला शरणागत ।
कायावाचा चित्त दुर्ज नाहीं ॥४॥
माझे हातीं आहे करावे चिंतन
माझे हातीं आहे करावे चिंतन ।
तुम्ही कृपादान प्रेम द्यावे ॥१॥
मागतियां भांडवळ आळवण ।
नामाची जतन दातियासी ॥२॥
चाळक धांवोनी आड रिघे स्तनीं ।
घालावा जननी कृपे पान्हा ॥३॥
तैशापरी पुढें तुझिया मी आहे ।
ज्ञान वोरसें देई भेटी ॥४॥
तुका म्हणे करीं कासवाचे परी ।
आहे सूत्रदोरी तुझे हातीं ॥५॥
पाहातोसी काय
पाहातोसी काय ।
आतां पुढं करीं पाय ॥१॥
चरी ठेवूं दे मस्तक ।
टेली जोडोनि हस्तक ॥२॥
खरच करीं सम ।
नको भंगा देऊं प्रेम ॥३॥
तुका
म्हणे चला ।
पुढती सामोरे विठला ॥४॥
आमुची कृपाळू तूं होसी माउली
आमुची कृपाळू तूं होसी माउली ।
विठ्ठले साउळी शरणागता ॥१॥
प्रेमपान्हा स्तनीं सदा सर्वकाळ ।
दृष्टी हें निर्मळ असो तुझी ॥२॥
भूक तान दुःख वाटा नेदीं शीण ।
अंतरीचा गुण जाणोनियां ॥३॥
आशा तृष्णा माया चिंता दवडी दूरी ।
ठाव आम्हां करी खेळावया ॥४॥
तुका म्हणे लावी संतांचा सांगात ।
जेथें न पवे हात कळीकाळाचा ॥५॥
काय बोला सांगा
काय बोला सांगा ।
याउपरी पांडुरंगा ॥१॥
कांहीं आधारावांचून ।
पुढें न चले वचन ॥२॥
वाढे ऐसा रस ।
कांहीं करावा खोरस ॥३॥
भक्तभाग्य सीमा ।
द्यावा जोडोनिया प्रेमा ॥४॥
कोरड्या उत्तरीं ।
नका गौरव बैखरी ॥५॥
करीं विज्ञापना ।
तुका प्रसादाची दाना ॥६॥
तुज आठवितां तोचि छाभ झाला
तुज आठवितां तोचि छाभ झाला ।
नाटवदितां गेला काळ
वायां १ते माजी शिदोरी पुरवावी मज ।
लामकी्ति भोज देई सदा ॥२॥
वाहिली
हे वाचा तुज ऐस करी ।
एक क्षणभरी न विसरे ॥३॥
तुका म्हणे तुझी दया
भक्तावरी ।
तरी देइ हरा घ्याल तुझ ॥४॥
मागता भिकारी झाला तुझे द्वारीं
मागता भिकारी झाला तुझे द्वारीं ।
देइ मज हरी कृपादान ॥१॥
प्रेम प्रीति नाम उचित कराव ।
भाव संचरावे हृदयामाजीं ॥२॥
सर्बभावे
शरण आळा पांडुरेगा ।
क्रपाळू तू जगामाजीं एक ॥३॥
तापत्रये माझी ताप-
विळी काया ।
शीतळ व्हावया पाय तुझे ॥४॥
संबंधीं जनवाद पीडीलो परो-
परी ।
अंतरळां दरी तुजञख्री तेण ॥५॥
तुका म्हणे आतां तुझा शरणागत ।
कराव सनाथ मायबापा ॥६॥
जेणें वेळ लागे
जेणें वेळ लागे ।
ऐसें सांड पांडुरंगे ॥१॥
कंठ कंठा मिळो देई ।
माझा वोरस तूं घेई ॥२॥
नको पीतांबर ।
सांवरूं हे अलंकार ॥३॥
टाकीं वो भातुकें ।
लौकिकाचें कौतुक ॥४॥
हातां पायां नको ।
कांहीं वेगळालें राखो ॥५॥
तुका म्हणे यावरी ।
मग सखे अलंकारी ॥६॥
करी ऐसे जागे
करी ऐसे जागे ।
वेळोवेळां पायां लागे ॥१॥
प्रेम झोंबे कंठीं ।
देह धरणें लोटी ॥२॥
राहे लोकाचार ।
पडे अवघा विसर ॥३॥
तुका म्हणे ध्यावे तुज व्यभिचारभावे ॥४॥
न कळतां कोणी मोडियले वत
न कळतां कोणी मोडियले वत ।
तया प्रार्याश्वित चाले फांदी ॥१॥
जाणतिया वज्भलेप जाले थोर ।
तयास अघोर कुंभपाक ।
जातां जरी कोणी
नाइके सांगतां ।
तया शिकवितां तेचि पाप ॥३॥
काय करूं मज देवे बोळ
विळे ।
माझें खोळंबळें काय होतें ॥४॥
तुका म्हणे जन पाहा विचारूनी ।
सुख
वाट मनीं ताचे करा ॥५॥
अनाथ परदेशी हीन दीन भोळे
अनाथ परदेशी हीन दीन भोळे ।
उगळेचि लोळ तुझे रंगी ॥१॥
आपुल म्हणावं मज चुपेक्षांव ।
प्रेमखुख द्याव मायबापा ॥२॥
कासवीचे परी
दृष्टा पाह मज ।
विज्ञानीं उमज दावुनियां रे तुका म्हणे तुझा आला शर-
णागत ।
कायावाचा चित्त दुजे नाहीं ॥४॥
देवा मज नाहीं कोणी
देवा मज नाहीं कोणी ।
तुमच्या पाउळावांचोनी ॥१॥
छोणावरी
घाळूं भार ।
तुझ्या नामाचा आघार ॥२॥
आप्त होती दूर झाली ।
तुझ्या नामें दुरा-
वलीं ॥३॥
तुका आळा शरणागत ।
त्याच करावे स्वहित ॥४॥
कंठीं राहो नाम
कंठीं राहो नाम ।
अंगीं भरोतियां प्रेम ॥१॥
ऐसें द्यावें कांहीं दान ।
आला पतित शरण ॥२॥
संतांच्या पायीं ।
वेळोवेळां ठेवी डोई ॥३॥
तुका म्हणे तर ।
भवसिंधु एका सर ॥४॥
येणे सुखें तुझे वर्णीं गुण नाम
येणे सुखें तुझे वर्णीं गुण नाम ।
तैसेंचि मज प्रेम देई देवा ॥१॥
डोळे भरूनियां पाहें तुझें सुख ।
तेचि मज सुख देई देवा ॥२॥
कान भरोनियां ऐकें तुझी कीर्ती ।
ते मज विश्रांती देई देवा ॥३॥
वाहें रंगीं टाळी नाचेन उदास ।
हें देई हातांस पायां बळ ॥४॥
तुका म्हणे माझा सकळ देहभाव ।
आणीक नको ठाव चिंतूं यासी ॥५॥
हरि तुझें नाम गाईन अखंड
हरि तुझें नाम गाईन अखंड ।
याविण पाखंड नेणें कांहीं ॥१॥
अंतरीं विश्वास अखंड नामाचा ।
काया मने वाचा देई हेंचि ॥२॥
तुका म्हणे आतां देई संतसंग ।
तुझे नामीं रंग भरी मना ॥३॥
बहे त्राहे त्राहे सोडवी अनंता
बहे त्राहे त्राहे सोडवी अनंता ।
लळा दे ममता तुझे पायीं ॥१॥
एकचि मागणे देई तुझी गोडी ।
नलगे आवडी आणिकाची ॥२॥
तुझे गुण नाम वर्णीन पवाडे ।
आवडीच्या कोडे नाचें रंगीं ॥३॥
बापा विठ्ठलराया हेंचि देई दान ।
जोडती चरण जेणें तुझे ॥४॥
आवडीसारिस मागितलें जरी ।
तुका म्हणे करी समाधान ॥५॥
देवा आतां ऐसा करी उपकार
देवा आतां ऐसा करी उपकार ।
देहाचा विसर पाडी मज ॥१॥
तरंच हा जीव सुख पावे माझा ।
वरे केशीराजा कळा आळे ॥२॥
ठाव देई चित्त राखे पायांपाशीं ।
सकळ वृत्तीसी अखंडित ॥३॥
आस भय चिंता लाज काम क्रोध ।
तोडावा संबंध यांचा माझा ॥४॥
मागणें ते एकचि आहे आतां ।
नाम सुखी संतसंग देई ॥५॥
तुका म्हणे नको वरपंग देवा ।
घ्यावी माझी सेवा भावशुद्ध ॥६॥
ज्ञेणे वेळ लागे
ज्ञेणे वेळ लागे ।
ऐस सांडी पांडुरंगे ॥१॥
कंठ कंठा मिळो देई.
माझा वोरस तूं घेई ॥२॥
नको पीदांबर।
सांबरं हे अळंकार रेटाकीं वो भातु्के ।
लाकिकाचे कवतुक ॥४॥
हातां पायां नको ।
कांहीं वेगळाले राखा ॥५॥
तुका
म्हणे यावर ।
मग सख अळंकारी ॥६॥
करी ऐस जागे
करी ऐस जागे ।
वेळोवेळां पायां लाग ॥१॥
प्रेम झाबे कंठीं ।
देह धराणिय लोटी ॥२॥
राहे लोकाचार ।
पडे अवघा विसर ॥२॥
तुका म्हणे ध्यावे
तज व्यभिचारभावे ॥४॥
न लगे देवा तुझें आम्हांसी वैकुंठ
न लगे देवा तुझें आम्हांसी वैकुंठ ।
सायुज्याचा पट नलगे मज ॥१॥
देई तुझें नाम मज सवें काळीं ।
मागणें वनमाळी हेंचि तुज ॥२॥
तार तुंबर उद्धव प्रल्हाद ।
बळा रुक्मांगद नाम ध्याती ॥३॥
सिद्ध साधुगण गंधर्व किन्नर ।
करिताती गजर रामनामें ॥४॥
तुका म्हणे हरी देई तुझें नाम ।
अखंडित प्रेम हेंचि द्यावें ॥५॥
रामकृष्ण गोविंद नारायण हरी
रामकृष्ण गोविंद नारायण हरी ।
केशवा मुरारी पांडुरंगा ॥१॥
लक्ष्मीनिवासा पाहें दीनबंधु ।
तुझा लागो छंद सदा मज ॥२॥
तुझ्या नामीं प्रेम देई अखंडित ।
नेणें तप व्रत दान कांहीं ॥३॥
तुका म्हणे माझें हेंचि गा मागणें ।
अखंडहि गाणें नाम तुझें ॥४॥
पुत्राची वार्ता
पुत्राची वार्ता ।
शुभ ऐके जेवीं माता ॥१॥
तैसें राहो माझें मन ।
गातां ऐकतां हरिगुण ॥२॥
नादें क्षुब्ध झाला अंग ।
देह विसरला अंग ॥३॥
तुका म्हणे पाहे ।
कासवीचे पिळे माये ॥४॥
दाता लक्ष्मीचा पती
दाता लक्ष्मीचा पती ।
माझें मागणें तें किती ॥१॥
ज्ञाने तान्ह्याची ताहान ।
पीता गंगा नव्हे न्यून ॥२॥
कल्पतरु झाला देता ।
तेथ पोटाचा मागता ॥३॥
तुका म्हणे संता ध्याता ।
परब्रह्मची आले हाता ॥४॥
लहानपण देगा देवा
लहानपण देगा देवा ।
संगी साखरेचा रवा ॥१॥
ऐरावत रत्न थोर ।
त्यासी अंकुशाचा मार ॥२॥
ज्याचे अंगीं मोठेपण ।
तया यातना कठीण ॥३॥
तुका म्हणे ज्ञान ।
व्हावें लहानाहुनि लहान ॥४॥
हरि तुझें नाम गाईन अखंड
हरि तुझें नाम गाईन अखंड ।
याविण पाखंड नेणं कांही ॥१॥
अंतरी विश्वास अखंड नामाचा ।
काया मनं वाचा देई हेचि ॥२॥
तुका म्हणे
आतां देई संतसंग ।
तुझे नामीं रंग भरी मना ॥२३॥
लडिवाळ म्हणोनि निष्ठुर न बोला
लडिवाळ म्हणोनि निष्ठुर न बोला ।
परी सखांभाळीला छागे घात ॥१॥
बहु वागवीत आणिल दुरुनी ।
दिसांची पोसणीं बहु आहे ॥२॥
नाहीं लागा दिला आघाताचा वारा ।
निष्ठुर उत्तरा कोमेजतो ॥३॥
तुका म्हणे तुम्हीं कृपावंत हरी ।
शांतवा उत्तरीं अमृताच्या ॥४॥
देवा आतां ऐसा करी उपकार
देवा आतां ऐसा करी उपकार ।
देहाचा विसर पाडी मज ॥१॥
तर्शाच हा जीव खुख पावे माझा ।
बरे केशीराजा कळा आले ॥२॥
ठाव देई
.चित्ता राख पायांपासीं ।
सकळ वृत्तींसी अखंडित ॥३॥
आस भय चिंता
लाज काम क्रोध ।
तोडावा संबंध यांचा माझा ॥४॥
मागणें तं एकहचि
आहे आतां ।
नाम सुखी संतसंग देई ॥५॥
तुका म्हणे नको वरपंग देवा ।
घ्यावी माझी सेवा भावशुद्ध ॥६॥
ठाकळोसे द्वारीं
ठाकळोसे द्वारीं ।
उभा याचक भिकारी ॥१॥
मज भीक कांही
देवा ।
प्रेमभातुकें पाठवा ॥२॥
याचकाचा भार ।
घेऊं नये येरझार ॥३॥
ठका
म्हणे दान ।
सेवा घेतल्यावांचून ॥४॥
नसे तरी मनीं नसो
नसे तरी मनीं नसो ।
परी वाचें तरी' वसो ॥१॥
देह पडा या
चित ।
विठलनामसंकीर्तने ॥२॥
दंभश्थिती भळत्या भाव ।
मज हरीजन
म्हणावें ॥३॥
तुका म्हणे काळे तरी ।
मज सांभार्ळाल हरी ॥४॥
न लगे देवा तुझें आह्ांसी वैकुंठ
न लगे देवा तुझें आह्ांसी वैकुंठ ।
सायुज्याचा पट नलगे
मज ॥१॥
देई तुझ नाम मज सर्व काळी ।
मागणें वनमाळीहेचि ठुज२
तार तुबर उद्धव प्रल्हाद ।
वळी रूक्मांगद नाम ध्याती ॥३॥
सिद्ध झानिगण
गंध किन्नर ।
करिताती गजर रामनामे ॥४॥
तुका म्हणे हरी देई तुझं नाम ।
अखीडत प्रेम हेचि द्यावे ॥५॥
रामकृष्ण गोविंद नारायण हरी
रामकृष्ण गोविंद नारायण हरी ।
केशवा मुरारी पांडुरंगा ॥१॥
लक्षमीनिवासा पाहे दीनवंघु ।
तुझा लागो छंद सदा मज ॥२॥
हले नामी
प्रेम देई अखंडित ।
नेणें तप बत दान कांही ॥३॥
तुका म्हणे माझं हेचि. गा
मागणे ।
अखंडहि गाणें नाम तुझे ॥४॥
माझे हाती आहे करावे चिंतन
माझे हाती आहे करावे चिंतन ।
तुम्ही कृपादान प्रेम द्याचे ॥१॥
मार्गतियां भांडवळ आळवण ।
नामाची जतन दातियासी ॥२॥
वाळक धांबोनी
आड रिघ स्तनीं ।
घाळावा जननी कृपे पान्हा ॥३॥
तैशापरी पुढें तुझिया मी
आहे ।
घावा!न वोरसं देई भेटी ॥४॥
तुका म्हणे करी कांसर्वाचे परी।
आहे
खूत्रदोरा तुझे हातीं ॥५॥
वायां जातो देवा
वायां जातो देवा ।
नेणें भक्ति करूं सेवा ॥१॥
आतां जोडोनियां हात ।
उभा राहिलों निवांत ॥२॥
करावें तें काय ।
न कळे अवलोकितों पाय ॥३॥
तुका म्हणे दान ।
दिलें पदरीं घेईन ॥४॥
तान्हेल्याची धणी
तान्हेल्याची धणी ।
फिटे गंगा नव्हे उणी ॥१॥
माझे मनोरथ सिद्धी ।
पाववावे कृपानिधी ॥२॥
तूं तो उदारांचा राणा ।
माझी अल्पचि वासना ॥३॥
कृपादृष्टी पाहे ।
तुका म्हणे होई साह्ये ॥४॥
मागत्याची कोंठें घडते निरास
मागत्याची कोंठें घडते निरास ।
छॅकरा उदास नाहीं. होत ॥१॥
कासया मी होऊ उतावीळ जीवीं ।
जाणता गोसाधी सर्व आहे ॥२॥
झाला
तरी वेळ कवतुकासाठीं ।
नि्दैया ता पोटीं उपजना ॥३॥
तुका म्हणे त्यारी
ठाडके उचित ।
होईल संकेत नेमिवेला ॥४॥
लडिवाळ म्हरणोति निष्ठुर न बोळा
लडिवाळ म्हरणोति निष्ठुर न बोळा।
परी' सांभाळीला छागे
घात ॥१॥
बहु वागवीत आणिलें दुरुनी ।
दिसांची पोसणीं बहु आहे ॥२॥
नाही
लागो दिला आघाताचा वारा ।
निष्ठुर उत्तरा कोमेजतो ॥३॥
तुका म्हणे तुम्हीं
कृपावंत हरी ।
शांतवा उत्तरी अम्रताच्या ॥४॥
आतां द्यावें अभयदान
आतां द्यावें अभयदान ।
जीवन हें कृपेचें ॥१॥
उभारोनि बाहो देवा ।
हात ठेवा मस्तकी ॥२॥
नाभी नाभीया उत्तरे ।
करुणाकर शांतवीजे ॥३॥
तुका म्हणे केली आस ।
तो हा दिवस फळाचा ॥४॥
कां जी तुम्ही पेसे नव्हे कृपावंत
कां जी तुम्ही पेसे नव्हे कृपावंत ।
निव मान्ने चित्त ठायींच्या
ठायीं ॥१॥
कांहीं सम नये विषम अंतरा ।
शांताचा तो बरा ऐसा योग ॥२॥
. ... आर र $... भ्र हज
दुःखी होतों पंचभ्रूतांच्या विकार ।
जडत्व दातारे राखावी तीं ॥३॥
तुंकाः म्हणे
मोडा अहंकाराची मान ।
घरिता चरण म्हणवूनि॥४॥
आपुलिया हिता जो असे जागता
आपुलिया हिता जो असे जागता ।
धन्य माता पिता तयाचिया ॥१॥
कुळी कन्या पुत्र होतीं जी सात्विक ।
तयाचा हरिख वाटे देवा ॥२॥
गीता भागवत करिती श्रवण ।
अखंड चिंतन विठोबाचें ॥३॥
तुका म्हणे मज घडो त्यांची सेवा ।
तरी माझ्या दैवा पार नाहीं ॥४॥
मागणें तें एक तुजपाशीं आहे
मागणें तें एक तुजपाशीं आहे ।
देसी तरी पाह पांडुरंगा ॥१॥
या संतांसी निरवी हाचि मज देई ।
आणिक दुजें कांहीं न मागें तुज ॥२॥
तुका म्हणे आतां उदार तूं होई ।
मज ठेवीं पायीं संतांचिया ॥३॥
कुळीचे दैवत ज्याचें पंढरीनाथ
कुळीचे दैवत ज्याचें पंढरीनाथ ।
होईन दाखीखुत त्याचें घरीं ॥१॥
शुद्ध याती कुळ वर्ण चाड नाहीं ।
करी भलते ठायीं दास तुझा ॥२॥
पंढरीस कोणी जाती वारकरी ।
होईन त्याचे घरीं पशुयाती ॥३॥
विठ्ठल चिंतन दिवस रात्रीं ध्यान ।
होईन पायातेंन त्याचे पायीं ॥४॥
तुळसीवृंदावन जयाचे अंगणीं ।
होईन केरझुणी त्याचे घरीं ॥५॥
तुका म्हणे हाचि भाव माझ्या चित्तीं ।
नाहीं आणिका गती चाड मज ॥६॥
अखंड जया तुझी प्रीति
अखंड जया तुझी प्रीति ।
मज दे तयाची संगति ।
मग मी
कमळापांते ।
ठुजळा नाणीं कांटाळा ॥१॥
पडन राहन तये टायी।
उर्गाचि
संतांचिये पायी ।
न मागें न करी कांहीं! तुझी आण गा विटोबा ॥२॥
तुम्ही
आम्ही पीडा जिणे ।
दोन्ही वारती एकानें ।
बसलो धरणं ।
हाका देत द्ाराशीं ॥३॥
तुका म्हणे या बोळा ।
चित्त द्याव वा चिठला ।
न पाहिजे केला ।
अवघा
माझा अव्हेर ॥४॥
वायां जातो देवा
वायां जातो देवा ।
नेणें भक्ति करूं सेवा ॥९॥
आतां जोडोनियां
हात।
उभा राहिलों निवांत ॥२॥
करावे ते काय ।
न कळे अवलोकितो पाय ॥३॥
तुका म्हणे दान ।
दिलें पदरीं घेईन ॥४॥
तान्हेल्याची धणी
तान्हेल्याची धणी ।
फिटे गंगा नव्हे उणी ॥१॥
माझे मनोरथ
सिद्धी ।
पाववावे क्कृपार्निधि ॥२॥
तूं तो उदारांचा राणा ।
माझी अहपचि
घासना ॥२॥
कृपादृष्टी पाहे ।
तुका म्हणे होई साह्ये॥४॥
आळस पाडी विषयकामीं
आळस पाडी विषयकामीं।
शक्ती देई तुझ्या नामी ॥१॥
आणिक
वचना सुफी वाणी ।
तुमच्या गजा द्यावी शुणीं ॥२॥
हेचि विनवणी ।
विनविली
धरा मनी ॥३॥
तुका म्हणे पाय डोळां ।
पाहे एरवीं अंधळा ॥४॥
केला तैसा औशिकार
केला तैसा औशिकार ।
माझा भार साळवी ॥१॥
होऊं अंतराय
>
> त्य «> 4 >
डुद्धी।
कृपानिधी नेदावी ॥२॥
आम्ही तरी जड जीव।
कचा भाव पुरता रे. अनन्य-
आवे घ्यावी सेवा ।
आम्हां देवा घडेंखी ॥४॥
तुझी आम्हीं शरणागत ।
कृपावंते ।
रक्षीज ॥५॥
तुका म्हणे भाकूं कोव ।
असा जीव जड आम्ही ॥६॥
माझ्या मना लागों चाळा
माझ्या मना लागों चाळा ।
पाहावया विठ्ठल डोळा ॥१॥
आणीक नाहीं चाड ।
नलगे संसार हा गोड ॥२॥
तरिचि फळ जन्मा आला ।
सरता पांडुरंगी आलों ॥३॥
तुका म्हणे देवा ।
देई चरणांची सेवा ॥४॥
तुझें नाम सुखी न घेतां आवडी
तुझें नाम सुखी न घेतां आवडी ।
जिव्हां तेचि घडी झ्डो
माझा १६ मज देई ह मज देई ।
आणिक दुजे कांही न मागे तुज ॥२॥
बहिर
कान तुझी कीत नाइकतां ।
पाय न देखतां ज्ञात डोळे रे मना तुझे ध्यान
नाहीं नेत्य काळ ।
धिग तें चांडाळ जळा जळा ॥४॥
हातपाय तेणे पथ न
*- सागणीपर अभंग -१६७
चालतां ।
जावो तै अनंता गळोनियां ॥५॥
तुजविण जिणे नाहीं मज चाड।
चुका.म्हणे गोड नाम तुझें ॥६॥
आपुलिया हिता ज्ञो असे जागता
आपुलिया हिता ज्ञो असे जागता ।
धन्य माता पिता तया-
चिया ॥१॥
कुळीं कन्या पुत्र होती जी सात्विक ।
तयाचा हरिख वाटे देवा।
गीता भागवत करिती श्रवण ।
अखंड चिंतन विठोबाचे ॥६॥
तुक्का म्हणे मज
घडा त्यांची सेवा ।
तरी माझ्या दैवा पार नाहीं ॥४॥
आतां काढाकाढी कशी बा पंढरीराया
आतां काढाकाढी कशी बा पंढरीराया ।
नाहीं तरी वायां गेलों दास ॥१॥
जाणतां बैसला दगडाचे नावे ।
तिचा तो स्वभावचि प्राण ध्यावा ॥२॥
मनाचा संकल्प इंद्रियांची ओढी ।
पतनाची जोडी वरी हांच ॥३॥
तुका म्हणे झाली अंधळ्याची परी ।
आतां मज हरी वाट दावी ॥४॥
मातेची अवस्था काय जाणं बाळ
मातेची अवस्था काय जाणं बाळ ।
तिसी तो खलकळ चिंता
त्याची ॥१॥
पेसा परस्परे आहे हा विचार ।
भोपळ्याचा तारा दगडाखी ॥२॥
भुजंग पोटाळी चंदनाचे अंग ।
निवे परी खंग नव्हे तेसा ॥३॥
तुका म्हणे
करी परिखाचे परी ।
मज ठेवा सरी ळोखंडाच ॥४॥
खारीन त आतां पकाचि भोजन
खारीन त आतां पकाचि भोजन ।
वारीन मागणे वेळा वेळां ॥१॥
शेवटींचा घास गोड करी माते ।
अगे कुपावंते पांडुरंगे ॥२॥
बंचूं नये आतां
कांहीच प्रकार ।
धाकल्याचे थोर जाल्यावरी ॥३॥
तुका म्हणे आतां बहु चाळ-
बाव ।
कांही नेदा ठावे उरा मार्ग ॥७४॥
कधीं निजविसी हरी
कधीं निजविसी हरी ।
आत्मखुखसेजञेवरीं ॥१॥
कधीं पाहील
मी डोळां ।
तुझं खूप घननीळा ॥२॥
कधीं होईल विश्रांति ।
चुकतील याता-
घाती ॥३॥
कधीं संतसंग मिळे ।
नामरूप तुझ फळे ॥४॥
तुका ग्हणे पांडुरंगा ।
ज्ञाणतोखी अंतरंगा ॥७॥
आतां माझ्या मायबापा
आतां माझ्या मायबापा ।
तूं या पापा प्रायश्चित्त ॥१॥
फजित केले खळ ।
तो विटाळ निवारी ॥२॥
प्रेमा आतां पाजी रस ।
करीं वास अंतरीं ॥३॥
तुका म्हणे पांडुरंगा ।
जिवळगा माझिया ॥४॥
धर्मांची तं. मूर्ती
धर्मांची तं. मूर्ती ।
पापपुण्य तुझे हाती ॥१॥
मज साडची
दातारा ।
कमीपाखूनि दुस्तर ॥२॥
करिसीध्अंगिकार ।
तरी काय माझा भार ॥३॥
जीवींच्या जीवना ।
तुका म्हणे नारायणा ॥३॥
उपासाहोवरीं अन्नासवे भेटी
उपासाहोवरीं अन्नासवे भेटी ।
तैसी माझी मिटी पडो पायी ॥१॥
पुरवीं वासना साच सव जाणा ।
आम्हां नारायणा ऑकितांची ॥२॥
बहु दिसां
पुच्ना मातेस सेटी ।
तैसा दाटो पोटीं प्रीतिडभड दे तुका म्हणे धन कूपणा
सोहर ।
यापरी दुसरे नहा आतां ॥४॥
पहियंते आम्ही तुजपाशीं मागावे
पहियंते आम्ही तुजपाशीं मागावे ।
जीवीचे सांगावे हितगुज
श्द्ट मागर्णीपर अभंग
वि ती लि अक क न ॥१॥
पाळशील टळे दीन वो वत्सले ।
विठळे क्ृपाळे जननिये ॥२॥
जीव भाव
तझ्या ठेवियेला पायीं ।
तूंचि सर्वाठायीं एक आम्हां ॥३॥
दुजियाचा संग
लागा नेदी वारा ।
नाहीं जात घरा आणिकांच्या ॥४॥
सर्व सत्ता एकी आहे
तुजपाशी ।
ठावे आहे देसरी मागेन ते ॥५॥
म्हणउलि पुढं मांडियेली आळी ।
थिंकोनिया चोळी डोळे ठुका ॥६॥
छथेची सामग्री
छथेची सामग्री ।
देह अवसानावरा ॥१॥
नको जाऊं देऊं भंगा।
गात्रे माझीं पांडुरंगा ॥२॥
आयुष्य करीं उणें ।
परि मज आवडो फीतंन ॥३॥
तुका म्हणे हानी ।
यावेगळी मना नाणीं ॥४॥
भाववळ कसा जालाखली लहान
भाववळ कसा जालाखली लहान ।
माग खंती ध्यान वाणयेल ॥१॥
ते मज उचित करोनिया देवा ।
दाखवी केशवा मायषापा ॥२॥
पाहोतियां
डोळां बोळेन मी गोष्टी ।
आठिंगनी मिठी देईन पार्यी ॥३॥
चरणीं दृष्टि उभा
राहेन समोर ।
जोडोनियां कर पुढे दोन्ही ॥४॥
तुका म्हणे उत्कंठित हे वासना ।
पुरवी नारायणा आते माझे ॥५॥
तुझ्या रूपं माझी काया
तुझ्या रूपं माझी काया ।
भरा द्यावी पंढरिराथा ।
द्पणींची
छाया ।
पका रूपं भिज्ञत्व ॥१॥
सुख पडिले सांटवण।
सत्ता वेचे हाने हाने!
अडचणीचे कोन ।
चारी मार्ग उगवले ॥२॥
बसो डोळ्यांची बाहुली ।
कवळे
भिन्न छाया झाली ।
कृष्णांजन चाली ।
नव्हे परती माघारी ॥३॥
जीव ठसावला
शिवं ।
मना आले तेथे जावे ।
फांटा पशिला नांबे ।
तुका म्हणे खंडळे ॥४॥
रणीं निघतां झूर न पाहदे माघारे
रणीं निघतां झूर न पाहदे माघारे ।
ऐशा मज धीरे राख आतां ॥१॥
खंसारा हाती अंतरळों दुरी ।
आतां कपा करी नारायणा ॥२॥
वागवितों
तुझिया नामाचे हत्यार ।
हाचि दडिवार मिरवितो ॥३॥
तुका म्हणे मज (फिरता
माघारे ।
तेणें उणें पुर तुम्ही जाणा ॥४॥
वचन ऐका कमळापती
वचन ऐका कमळापती ।
मज रंकाची विनंती ॥१॥
कर जोडितों वेळोवेळीं ।
आपण असावें जवळी ॥२॥
घेई घेई माझी भाक ।
जरी कां मागेन आणिक ॥३॥
तुकयाबंधु म्हणे देवा ।
शब्द इतुकाची राखावा ॥४॥
करूनी उचित
करूनी उचित ।
प्रेम घाली हृदयांत ॥१॥
आलां दान मागायास ।
थोर करूनियां आल ॥२॥
चिंतनसमयी ।
सेबघा आपुलीच देई ॥३॥
तुकयाबंधु
म्हणे भावा ।
मज निरवाब देवा ॥४॥
तान्हेल्याची धणी
तान्हेल्याची धणी ।
फिटे गंगा नव्हे उणी ॥१॥
माझे मनोरथ
सिद्धी ।
पाववावे. कपा्निधि ॥२॥
तूं तो उदारांचा राणा ।
माझी अल्पचि
घासना ॥२॥
क्रृपादृ्टी पाहें ।
तुका म्हणे होई साह्ये ॥४॥
निरोप मागावया संत
निरोप मागावया संत ।
आले राउळा समस्त ॥१॥
चरणीं ठेवोनियां माथा ।
विनविती पंढरीनाथा ॥२॥
म्हणती कृपा असों द्यावी ।
उपेक्षा आसुची न करावी ॥३॥
निळा म्हणे पंढरीनाथा ।
वियोग न साहे सर्वथा ॥४॥
पेढरिहूनि गांवा जातां
पेढरिहूनि गांवा जातां ।
घाटे खंती पेढरिनाथा ॥१॥
आतां
बोळवीत यावे ।
आसुच्या गांवा आम्हांसवे ॥२॥
तुम्हांलागी प्राण फुटे ।
मागणीांपर अभंग १७३
वियोगदुःखं पूर लोटें ॥३॥
निळा म्हणे पंढरीनाथा ।
चळा गांबा आमच्या
आता ॥४॥
आतां माझा अंगीकार
आतां माझा अंगीकार ।
करा थार पायांपें ॥१॥
छाऊनियां आपुल्या गुणीं ।
माझी वाणी रंजवा ॥२॥
बाळी भोळी करीन सेवा ।
तुमची देवा ते घ्यावी ॥३॥
निळा म्हणे विनवूं नेणें ।
तरी पोसणें मी तुमचें ॥४॥
पुढिलाचे इच्छी फळ
पुढिलाचे इच्छी फळ ।
नांहीं बळ तें अंगीं ॥१॥
संत गेले तया
ठायां ।
देवराया पाववी ॥२॥
उ्येष्ठांची कां आम्हां जोडी ।
परवडी न लभ ॥३॥
तुका म्हणे करी कोड ।
पुरवी लाड आसुचा ॥४॥
दंभ मान नका
दंभ मान नका ।
देऊं वैकुंठनायका ॥१॥
तुमची गाऊं द्या निश्चळ ।
गुण नामें सर्वकाळ ॥२॥
शांती क्षमा दया ।
त्यांही नका पंढरीराया ॥३॥
निळा म्हणे निरुपाधी ।
ठेवा माझी चरणीं बुद्धी ॥४॥
माझें मस्तक तुझें पायीं
माझें मस्तक तुझें पायीं ।
ऐसे करिं गा विठाबाई ॥१॥
अहर्निश तुझें ध्यान ।
सुखें नामसंकीर्तन ॥२॥
हृदयीं बसावें येऊन ।
करी माझें समाधान ॥३॥
निळा म्हणे हें वासना ।
माझी पुरवी नारायणा ॥४॥
कुळीचे दैवत ज्याचें पंढर्रनाथ
कुळीचे दैवत ज्याचें पंढर्रनाथ ।
होईन दासीुत त्याचें घरीं ॥१॥
शुद्ध यातिकुळ वर्णा चाड नाहीं ।
करी भळते ठायीं दास तुझा ॥२॥
पंढरीस
कोणी जाती वारकरी ।
होईन त्याचे घरीं पशुयाति ॥३॥
विठठल चिंतन दिवस-
रात्रीं ध्यान ।
होईन पायतन त्याचे पार्या ॥४॥
तुळखीदृंदावन जयाचे अंगणीं।
होईन केरसुणी त्याचे घरीं ॥५॥
तुका म्हणे हाचि भाव माझ्या चित्ती ।
नाहीं
आणिका गती चाड मज ॥६॥
सेल दिठी मागा पेसी
सेल दिठी मागा पेसी ।
ज ज्ञ तुम्हांसी आवडे ॥१॥
तरी द्याहो
आपुल नाम ।
अखंडित प्रेम नेसागक ॥२॥
सयकाळ राहो चित्तीं ।
सगुण
मार्त तुमची हे ।
निळा म्हणे नित्य नवी ।
कीतनीं आवडी निज द्यावी ॥४॥
मागण्याची न करूं गोष्टी
मागण्याची न करूं गोष्टी ।
तुम्हां पोटीं भय वाटे ॥१॥
नामाचि तुमचे पुरे देवा ।
न करूं हेवा आणिक ॥२॥
माझें आहे स्वाधीन मन ।
न इच्छी मान धन कांहीं ॥३॥
निळा म्हणे सत्य साचा ।
हाचि संकल्पाचा निर्धार ॥४॥
तुमचे चरणीं राहो मन
तुमचे चरणीं राहो मन ।
करा हें दान कृपेचें ॥१॥
नामीं तुमचे रंगो वाचा ।
अंगीं प्रेमाचा आविर्भाव ॥२॥
हृदयीं तुमची राहो मूर्ति ।
वाचे कीर्ति पवाडे ॥३॥
निळा म्हणे ठेवा ठायीं ।
जीवभाव पाया आपुलिये ॥४॥
अस्ताहुनि गोड नाम तुझे देवा
अस्ताहुनि गोड नाम तुझे देवा ।
मन माझें केशवा फां व!
१७४ मागरणापर अभंग
नेघे ॥९॥
सांग पंढरिराया काय करूं यासी ।
कां नये घ्यानाली रूप तुझे ॥२॥
कीर्तनी बैखतां निद्ठे नागविळें।
मन माझे भुलले विषयखुखा ॥२॥
हरिदास
गर्जती हरिनामाच्या फोती ।
नये माझ्या चित्ती म्हणे नामा ॥७॥
तुझिया चरणाची न संडी मी आस
तुझिया चरणाची न संडी मी आस ।
होत गर्भवास कोटिवरी ॥१॥
हाचि मज देई जन्मजन्मांतरी ।
वाचे श्रीहरी नाम तुझे ॥२॥
तुझिया नामाचा कीर्ति विसावा ।
मनाचा हा ठेवा तुझे पायीं ॥३॥
नामा म्हणे माझे हेंचि मनोरथ ।
होईन शरणागत जन्मोजन्मी ॥४॥
अवघीं भूते साम्या आलीं
अवघीं भूते साम्या आलीं ।
देखिली म्यां क होती ॥१॥
विश्वास
तो खरा मग ।
पांइंरंग कृपेचा ॥२॥
माझी कोणी न धरा शांका ।
हो फां लोकां
निर्दद ॥३॥
तुका म्हणे जें जें भेटे ।
ते त वाटे मी पेस ॥४॥
देव देवी देवतार्चन
देव देवी देवतार्चन ।
तूंचि माय पूर्णपण ॥१॥
न मगे न मर विठ्ठला ।
येथूनियां राहे उगळा ॥२॥
तुझी भक्ति हाचि गोंड ।
आणिक आम्हां नाहीं चाड ॥३॥
जप तप नेम निष्ठा ।
तुजचि जाणा गा वैकुंठा ॥४॥
यज्ञ याग मंत्र तंत्र ।
तूंचि आसुचें कुळगोत्र ॥५॥
येथूनि पंढरीराय हरी ।
आम्हांसि तूं अंगीकारी ॥६॥
आम्ही करितों कीर्तन ।
तारावें हें तुवां जन ॥७॥
हाचि मागणें हो देवा ।
नामा म्हणे घ्यावी सेवा ॥८॥
काय मागूं विठ्ठल धुरे
काय मागूं विठ्ठल धुरे ।
एक तुळशीदळ पुरे ॥१॥
मागूं मुकुट माथाचा ।
तसा तो आणिला इंद्राचा ॥२॥
मागूं कुंडलें कर्णींचीं ।
तरी तीं आणिली कर्णाची ॥३॥
मागूं पितांबर होळा ।
तरी तो कासेसी कसिला ॥४॥
मागूं पादुका चरणींच्या ।
तरी त्या आणिल्या शेषाच्या ॥५॥
मागूं तोडर पायींचा ।
धाक जाईल असुरांचा ॥६॥
मागूं जातां लक्ष्मीसी ।
रिद्धिसिद्धी जिच्या दासी ॥७॥
मागूं म्हणे शंख जरी ।
तरी तो मिरवे तुमच्या करीं ॥८॥
मागूं सुदर्शन चक्र ।
त्या शस्त्राचें तुम्हां बळ ॥९॥
मागूं वैजयंती माळ ।
तरी शून्य दिसेल वक्षस्थळ १० कारण तेंचि मागितलें ।
नामया केशवाचे प्रेम देई ११ नामा म्हणे कांहीं न मागा ।
तुझे चरणीं लक्ष लागों ॥१२॥
देवा दिवस गेले वांयांविण
देवा दिवस गेले वांयांविण ।
हरिसी न रिघतां शरण ।
बाळकत्व अज्ञानपण ।
ते आठवण नव्हेचि ॥१॥
आला तारुण्याचा अवसरू ।
सर्वचि विषयाचा पडिभरू ।
काम क्रोध मदमत्सरू ।
अति व्यापारू तृष्णेचा ॥२॥
वेच वृद्धत्व पातळे ।
सकळ इंद्रियें सांडियले ।
देह न करीं म्हणितले ।
अंतर पडले भक्तीसी ॥३॥
देवा हित कांहीं नव्हे माझें ।
दास्यत्व न घडेचि तुझें ।
आयुष्य गेले वायां काजें ।
धरणिये ओझें पै झालें ॥४॥
पुनरपि जन्मा येणें मागुता ।
कवण जाणे कैसी व्यवस्था ।
कैसा देह लागेल अनंता ।
केव्हां तव चरणीं येईल ॥५॥
आतां मज करूं नको उदास ।
तुझिया नामाचा विश्वास ।
हृदयीं नांदे हृषीकेश ।
विष्णुदास म्हणे नामा ॥६॥
मज चालतां आयुष्यपंथें
मज चालतां आयुष्यपंथें ।
तारूण्यवन पातळ तेथे ।
मद-
मत्सरादि श्वापदे बहुत ।
आली कळकळीत मजपाशी ॥१॥
तीं घांबती पाठो-
पाठीं ।
पाहे तंब विषयाचे घाटीं ।
काम आंध व्याघ्रांची दाटी ।
देखोाने पोटीं
खिघाळे पाय ॥२॥
मग स्वधममार्गी रिघाळा ।
तंव अहंकार तस्कर॑ आकळिलों।
राहे राहे म्हणोनि उभा केला ।
तेणें अंतरला स्थामिया रे जंव वलण उक
उघडिले डोळे ।
पाहे तंब फठ व्याप्लिा व्याळें।
मायामोह्सरपी डंखिल।
त्यांचिये गरळें झळंबळी ॥४॥
सांडूनि संसार झालों मी किती
सांडूनि संसार झालों मी किती ।
ऐशियाचा अंत पाहूं नको ॥१॥
पातकी मी सत्य पातकी मी सत्य ।
पातकी मी सत्य पांडुरंगा ॥२॥
माझे गुणदोष न धरसी चित्तीं ।
थोरपण ख्याति दावी आम्हां ॥३॥
ऐसा अपराध आप नको मना ।
पंढरीचा राणा म्हणोनिया ॥४॥
आसतीं दायनीं भोजनी मनी ध्यानी
आसतीं दायनीं भोजनी मनी ध्यानी ।
तुझे चरण दोन्ही देई मज ॥१॥
पातक कल्मष समूळचि छेद ।
मज परमानंद तुझे नामीं ॥२॥
घ्यावी हृषीकेशा भक्तजनपरेशा ।
अनाथा सोयरा गोवळिया ॥३॥
विष्णुदास विनवी मेघश्यामा ।
संसारींच्या श्रमा तारी देवा ॥४॥
सगुण निर्गुण श्रुति ज्या बोलती
सगुण निर्गुण श्रुति ज्या बोलती ।
तो तूं माझे चित्तीं पंढरीराया ॥१॥
आहेसि तितुका तूं सर्वांगत ।
मी काय अनाथ म्हणूं तुज ॥२॥
चरणींची आवडी न संडावी मने ।
यापरी पोषणें मायबापा ॥३॥
साक्ष भीमस्थळी संत पुंडलीक ।
नाम्याते आणीक नलगे कांहीं ॥४॥
वाहेरीं भीतरी तुझाचि मी देखे
वाहेरीं भीतरी तुझाचि मी देखे ।
चित्त तेणें सुखें वेडावळे ॥१॥
संतसंगे मज पालट हा झाला ।
पाहतां विठ्ठल रूप तुझें ॥२॥
मीपणासहित आनंदीं बुडालें ।
न उरे कांहीं केले चित्त माझें ॥३॥
नामा म्हणे एक उरलीसे वासना ।
स्वामीसेवकपणा देई देवा ॥४॥
मनुष्य करिसी तरी भक्तीचेति मिथ
मनुष्य करिसी तरी भक्तीचेति मिथ ।
तुझे दारी वस ऐेसं
करी ॥१॥
श्वान करिसी तरी उच्छिषाचेनि मिषं ।
तुझे द्वारी वस पेखं करी ॥२॥
पक्षि करिसी तरी चारियाचेनि मिषे ।
तुझे हारी बसं पेस करी ॥३॥
झाड
करिसी तरी तुळसीचेनि मिष ।
तुझे द्वारी वलं ऐखं करी ॥४॥
वृक्ष करिसी
तरी मंडप मेखाचेनि मिष ।
तुद्य द्वारे वसं ऐस करी ॥५॥
पाषाण करिसी
तरी रंग शिळेचोने मिष ।
तुझे द्वारी वसं वेस करी ॥६॥
उद्क करिसी तरी
१७६ मागरणीपर अभंग
खडियाचेनि मिषं ।
तुझ द्वारी वर्स पेसे करी ॥७॥
नामा म्हणे विठो कीतेना-
चेनि मिष ।
तुझे द्वारी बखे पेसे करी ॥८॥
वेदपरायण मनी तो घ्राह्मण
वेदपरायण मनी तो घ्राह्मण ।
चिष्त समाधान संतष्ट सदा ॥१॥
येरा माझे नमन सवसाधारण ।
ग्रंथाचे राखण म्हणोनियां ॥२॥
शास्त्रज्षपंडित
तोचि मी बहुमानी ।
जो आपणात जाणोनि तन्मय झाला ॥३॥
पुराणिक पेसा
सानितो कृताथ ।
विषयी विरक्त विधी पाळी ॥७॥
मानी तो हरिदास ज्या
नामी विश्वास ।
मी त्याचा दास देहे भाव ॥५॥
नामा म्हणे पेसे कई भेट-
विसी विठ्ठला ।
त्यालागी फुटला प्राण माझा ॥६॥
ज्ञानीपण शहाणीपण वाहियले ओझे
ज्ञानीपण शहाणीपण वाहियले ओझे ।
तेणें चरण तुझे अंतरले ॥१॥
आतां नेणतेचि करी मज हरी ।
लौकिकाबाहेरी घालीं मज ॥२॥
तुझिया नामाचे लागों दे गा पिसे ।
देहीं देह न दिसे ऐसें करी ॥३॥
नामा म्हणे तुज पाहतें मी जाण ।
रहित कारणें कल्पनेस ॥४॥
दभ मान नका
दभ मान नका ।
देऊं वैकुंठनायका ॥१॥
तुमचीं गाऊं द्या
तिश्चळ ।
गुण नामे सरव काळ ॥२॥
शांती क्षमा दया ।
त्याहि नका पंढरि-
राया ॥३॥
निळा म्हणे निरुपाधी ।
ठेवा माझी चरणीं डाद्वि ॥४॥
अगे तूं माउली संताची साउली
अगे तूं माउली संताची साउली ।
आठवितां घाली प्रेमपान्हा ॥१॥
प्रेमपान्हा पाजी अगे माझे आई ।
धांवे वो विठाई वोरसोनी ॥२॥
येतो काकुळती प्रेमपान्हासाठीं ।
उभा तो धूर्जटी मागें पुढें ॥३॥
नामा म्हणे आस पुरवावी माझी ।
तान्हलिया पाजी प्रेमपान्हा ॥४॥
येई गे विठ्ठले अनाथाचे नाथे
येई गे विठ्ठले अनाथाचे नाथे ।
माझे कुळदैवते पंढरीराया ॥१॥
पंचही प्राणांचा उजळोनी दीप ।
सुंदर श्रीमुख ओवाळीन ॥२॥
मनाचा मळ तुझलागीं केला ।
रंगभोग आपुला घेऊनि राहे ॥३॥
आनंदाचा भोग घालूनि आसनी ।
वैकुंठवासिनी तुझ्या नांवें ॥४॥
आपुलें म्हणवावें सनाथ करावें ।
भावें संचरावें हृदयघटीं ॥५॥
नामा म्हणे माझें पुरवीं मनोरथ ।
दे सदोदित प्रेमकळा ॥६॥
अंगी ऐश्वर्य येऊनि बाणें
अंगी ऐश्वर्य येऊनि बाणें ।
तुमचे भक्तींचीं लक्षणें ॥१॥
तैं तो मान्य होय जगीं ।
विश्व वंदी तयालागीं ॥२॥
शांती क्षमा आलिया वस्ती ।
संतलक्षणाची प्रशस्ती ॥३॥
कामक्रोधामोडली चाली ।
सर्व भूतीं साम्यता झाली ॥४॥
तुटोन गेले आशापाश ।
नुरोनि कल्पना नि:शेष ॥५॥
निळा म्हणे नाहीं ममता ।
कृपा तुमची ते अनंता ॥६॥
अंतरींचा जाणती हेत
अंतरींचा जाणती हेत ।
कृपावंत मग होती ॥१॥
सर्वजाण सर्वजाण ।
संत निपुण ये अर्थी ॥२॥
देखोनियां आर्तिकांसी ।
करिती त्यांसी निजबोध ॥३॥
निळा म्हणे विठ्ठल मंत्रीं ।
देती श्रोती उपदेश ॥४॥
कळिच्या काळा नागवती
कळिच्या काळा नागवती ।
जिहीं विठ्ठल धरिली चित्तीं ॥१॥
तेचि देव झाले अंगे ।
अहंमोह ममतात्यागें ॥२॥
देहचि असोनि देहातीत ।
भोगीं अभोक्ते सतत ॥३॥
निळा म्हणे नामासाठीं ।
विठ्ठल सांठविला पोटीं ॥४॥
काय त्यांचा महिमा वाणूं वारंवार
काय त्यांचा महिमा वाणूं वारंवार ।
हरिभक्त थोर भूमंडळीं ॥१॥
ज्याचिये भेटीचें आर्त ब्रम्हांदिकां ।
पूज्य सकळ लोकां विश्वा झालें ॥२॥
यमधर्म वास पाहे नित्य काळ ।
म्हणे धन्य वेळ भेटती ते ॥३॥
निळा म्हणे सर्व भाग्यें चोजविती ।
रिध्दिसिध्दि येती वोळंगणे ॥४॥
कांहीं करी ना हा करवी
कांहीं करी ना हा करवी ।
असोनि जीवीं जीवविहीन ॥१॥
संतचि ओळखती यासी ।
जाणतां आणिकांसी दुर्लभ ॥२॥
बुध्दीचिये पाठीं पोटी ।
न देखे शेवटीं बुध्दी तया ॥३॥
निळा म्हणे सत्ता याचि ।
न देखे विरंची आणी रुद्र ॥४॥
केली पायवाट
केली पायवाट ।
उल्लंघिला मायाघांट ॥१॥
जिहीं हरी आठविला जिवें ह्रदयीं धरिला ॥२॥
जिंकोनियां काळा ।
वरि गेले भूमंडळा ॥३॥
निळा म्हणे ब्रहमैशान ।
पावोनी लाविलें निशाण ॥४॥
कैसी सांपडली वेळ
कैसी सांपडली वेळ ।
तया केवळ लाभाची ॥१॥
देवचि झाले चिंत्ते वित्तें ।
गणगोतेंसहति ॥२॥
नयेचि विकल्पाचा वारा ।
त्यांचिया शरिरा आतळों ॥३॥
निळा म्हणे पहाती तेथें ।
देवापरतें न देखती ॥४॥
गर्जता जाती ब्रम्हानंदें
गर्जता जाती ब्रम्हानंदें ।
हरिची पदें हरिभक्त ॥१॥
धाक त्यांचा कळिच्या काळा ।
कांपे चळचळां देखोनि ॥२॥
विबुध अवघे करिती मान ।
तीर्थें वंदन चरणाचें ॥३॥
निळा म्हणे धन्य ते जगी ।
झाले श्रीरंगी रंगतां ॥४॥
गर्जत नामाच्या कल्लोळीं
गर्जत नामाच्या कल्लोळीं ।
आले महीतळीं उध्दरित ॥१॥
ते हे वीर वैष्णव गाढे ।
कळिकाळ त्यांपुढें तृणप्राय ॥२॥
वचनमात्रेंचि देती बोध ।
करिती अगाध सच्छिष्या ॥३॥
निळा म्हणे त्यांचिये वाणी ।
अमृत वोळुनी वृष्टि करी ॥४॥
गर्जतां विठोबाच्या नामें
गर्जतां विठोबाच्या नामें ।
जाळिलीं कर्मे शुभाशुभें ॥१॥
रिघाले अवघियां बाहेरी ।
विठ्ठल अंतरीं धरुनियां ॥२॥
कैंचें तयां मायाजाळ ।
विराली तळमळ कल्पनेची ॥३॥
निळा म्हणे भोग त्याग ।
त्यांचें पांडुरंग हो सरला ॥४॥
गर्जविती भ्रगवदुणीं
गर्जविती भ्रगवदुणीं ।
सर्वदा वाणी नीतीघोषें ॥१॥
तेणेंचि पावन करिती जगा ।
भवभय भंगा पावउनी ॥२॥
भाग्याचे ते पावती तेथें ।
वसती जेथें हरिभक्त ॥३॥
निळा म्हणे त्यांच्या गोठी ।
ऐकतां कोटी सुखाच्या ॥४॥
गजेंद्रच्या संगे नाडीया उध्दार
गजेंद्रच्या संगे नाडीया उध्दार ।
प्रल्हादें असुर उध्दरीलें ॥१॥
हनुमंते जुत्पत्ती रिस आणि वानर ।
पावविले पार भवसिंधु ॥२॥
विभिषणें राक्षस लावियले भक्ती ।
केली पावन क्षिती धर्मराजें ॥३॥
निळा म्हणे तैसें संतीं उध्दरिलें ।
नवजाती बोलिले संख्यारहित ॥४॥
गोड तुझी ब्रीदावळी
गोड तुझी ब्रीदावळी ।
गोड गातां नित्यकाळीं ।
गोड भक्त भावें बळी ।
तूं वनमाळी त्यापाशीं ॥१॥
गोड तुमचीं नामें गाती ।
गोड कीर्तनीं उभे ठाकती ।
गोडा गोड तूं श्रीपती ।
त्याची भुक्ति मुक्ति तूंचि तूं ॥२॥
गोड त्याचे स्वानुभव ।
तुमच्या पायी ठेविला जीव ।
गोड भक्ति दृढभाव ।
तुमच्या चरणीं लिगटले ॥३॥
गोड त्याचें याती कुळ ।
गोड सत्कर्म तें सोज्वळ ।
गोड त्याचें बुध्दीबळ ।
तुज धरिलें निश्चयें ॥४॥
निळा म्हणे त्यांची मती ।
गोड कीर्तनीं नवी स्फूर्ती ।
गोड तुमची सगुण मूर्ती ।
ह्रदयीं त्याचे स्थिरावली ॥५॥
घडो त्याचा समागम
घडो त्याचा समागम ।
ज्याचें प्रेम विठठलीं ॥१॥
सहज त्याच्या ऐकतां गोठी ।
परमार्थ पोटीं दृढावे ॥२॥
अनुतसपासी दुणीव चढे ।
वैराग्य वाढे चढोवढी ॥३॥
निळा म्हणे वाढे भाव ।
संचरे स्वानुभव निजांगीं ॥४॥
चोजवीत घरां येती
चोजवीत घरां येती ।
ज्यांचा देखती शुध्द भाव ॥१॥
ऐसे करुणाघन हे संत ।
करिती हेत परिपूर्ण ॥२॥
पाचारुनियां ह्रदयीं धरिती ।
निकट बैसविती जवळी त्या ॥३॥
निळा म्हणे अनुभव झाला ।
तोचि दाविला बोलोनि ॥४॥
जडोनियां ठेली
जडोनियां ठेली ।
वृति पायीं लिगटली ॥१॥
मुखीं नामाचि गर्जना ।
हरिचा आठव क्षणक्षणा ॥२॥
रुपाचें चिंतन ।
तेथेंचि गुंतलें मन ॥३॥
निळा म्हणे दिलें ।
देह पायीं समर्पिले ॥४॥
जन्ममरणा निवारिती
जन्ममरणा निवारिती ।
जे दाविती सुपंथ ॥१॥
बैसविती अक्षयपदीं ।
ब्रम्हानंदी कृपाळू ॥२॥
एकाचि वचनें सिध्दासनीं ।
करिती बैसउनी अगाध ॥३॥
निळा म्हणे उत्तीर्णत्वासी ।
दुर्लभ पाशीं कवण वस्तु ॥४॥
जया नाहीं आपपर
जया नाहीं आपपर ।
सांगतां विचार सवहिताचा ॥१॥
जेणें देव जोडे जोडी ।
दाविती परवडी त्या साचा ॥२॥
संदेहाचे तोडिती पाश ।
सहज उपदेश बोलणें ॥३॥
निळा म्हणे अनुताप उठी ।
ऐकतां गोठी भाविका ॥४॥
जिणे मरणें नाहीं आतां
जिणे मरणें नाहीं आतां ।
हरीच्या भक्तां कल्पांती ॥१॥
त्याच्या ध्यानें तैसेंचि आलें ।
आपुला विसरले देहभाव ॥२॥
जडोनि ठेली अखंडता ।
एकात्मता हरिरुपीं ॥३॥
निळा म्हणे झाले संत ।
गुणातीत निजबोधें ॥४॥
जिहीं जोडिला विश्वासें
जिहीं जोडिला विश्वासें ।
निज निष्ठेच्या मानसें ॥१॥
मुखें आळविले नाम ।
याचें धरुनियां प्रेम ॥२॥
बैसली आवडी ।
याच्या पापीं दिली बुडी ॥३॥
निळा म्हणे याच्या घरा ।
धांव करी येरझारा ॥४॥
जिहीं निमिषमात्रें देह पालटिला
जिहीं निमिषमात्रें देह पालटिला ।
स्त्रियेचाचि केला पुरुष उभा ॥१॥
त्यांचे नवल कोण तारिती जड जीवा ।
यालागीं घडावा संतसंग ॥२॥
जिहीं फिरविलें औंढयाचें देऊळ ।
बोलविले बोल मूर्तिकरवीं ॥३॥
निळा म्हणे जिहीं प्रेतें जिवविलीं ।
वरदें उपजविलीं बाळें स्त्रिया ॥४॥
जे जे होऊनियां अनुरक्त
जे जे होऊनियां अनुरक्त ।
झाले विरक्त हरिनामें ॥१॥
त्यांचे अंगी विसांवला ।
ह्रदयींचि राहिला प्रगटोनी ॥२॥
नेदी उरों दुसरेपणें ।
त्यांचेनि प्राणें जीवें जितु ॥३॥
निळा म्हणे घालुनि मिठी ।
त्यांते कल्पकोटी न विसंबे ॥४॥
ज्यांची वचनें ऐके देव
ज्यांची वचनें ऐके देव ।
पंढरिराव प्रीतीनें ॥१॥
भेटविती भेटे तया ।
पसरुनियां निज कर ॥२॥
जें जें तया वाटे गोड ।
तें तें कोड पुरउनी ॥३॥
निळा म्हणे जवळी राहे ।
त्यांची पाहे निज वास ॥४॥
तेचि भक्त भागवत
तेचि भक्त भागवत ।
संतसेवे जे निरत ॥१॥
शुध्द त्यांचा भक्तिभावो ।
संत वरदें लाभे देवो ॥२॥
संतवचनी विश्वासती ।
सत्य परमार्थ त्यांचे हातीं ॥३॥
निळा म्हणे संतसेवा ।
घडे त्या उदयो झाला दैवा ॥४॥
तोचि वणिती आनंद
तोचि वणिती आनंद ।
परमानंद अंतरींचा ॥१॥
जनीं लावावया गोडी ।
कीर्ति परवडी पोकरिती ॥२॥
आपण पावोनियां सुखा ।
आणिकां हरिखा मेळविती ॥३॥
लिध्हा म्हणे निगमादिक ।
ज्याचें कौतुक वानिती ॥४॥
तेचि संत तेचि संत
तेचि संत तेचि संत ।
ज्यांचा हेत विठठलीं ॥१॥
नेणती कांही टाणेटोणे ।
नामस्मरणें वांचुनी ॥२॥
काया वाचा आणि मनें ।
धाले चिंतने डुल्लती ॥३॥
निळा म्हणे विरक्त देहीं ।
आठवचि नाहीं विषयांचा ॥४॥
तेथें माझे कायसे बोल
तेथें माझे कायसे बोल ।
संत सखोल संवाद ॥१॥
आइकतांचि समाधान ।
होतेसें उन्मत मनाचें ॥२॥
सिध्द प्रदासाची वाणी ।
जे तुमच्या गुणीं मिरवली ॥३॥
निळा म्हणे ती तों रंक ।
जाणती लोक सकळीही ॥४॥
देखती तें विठ्ठल रुप
देखती तें विठ्ठल रुप ।
वाचें विठ्ठल नामजप ॥१॥
तेहि विठ्ठल झाले अंगें ।
मोहममताविषयत्यागें ॥२॥
विठ्ठल कीर्ति लेइले अंगीं ।
विठ्ठल झाले भोगीं त्यागीं ॥३॥
निळा म्हणे विठ्ठल झाले ।
व्दैतभावातें मुकले ॥४॥
देखती लोचनीं
देखती लोचनीं ।
निजात्मया अनुदिनीं ॥१॥
त्यांच्या भाग्याचा तो महिमा ।
नेणे चतुर्मुख ब्रम्हा ॥२॥
हरीसंगें हरिचेंचि रुप ।
झाली भावना तद्रुप ॥३॥
निळा म्हणे अवलोकनें ।
तैसेचि झालें अंगे मनें ॥४॥
देखोनियां त्याचा अंतर्भाव
देखोनियां त्याचा अंतर्भाव ।
वोळला देव कृपासिंधु ॥१॥
येऊनि जवळी ह्रदयीं धरी ।
आणि मुखीं भरी ब्रम्हारस ॥२॥
देऊनी विभाग आपला मान ।
करी वाढवून मान्य जगीं ॥३॥
निळा म्हणे ठाकूनि आलेला वेळ ।
आवडी गोपाळ आलिंगी त्या ॥४॥
देतां कांहींचि न घेती
देतां कांहींचि न घेती ।
भुक्ति मुक्ति रिध्दीसिध्दी ॥१॥
म्हणोनियां संकट थोर ।
वाटे दुस्तर मज यांचें ॥२॥
वैकुंठासी नेऊं म्हणतां ।
विटती तत्वतां ऐकोनि ॥३॥
निळा म्हणे रंगले रंगी ।
माझिया निजांगी लिगटले ॥४॥
देतां काहींचि न घेती
देतां काहींचि न घेती ।
संत उदासीन चित्तीं ॥१॥
त्रैलोक्यींचा मानधन ।
नावडे तयां देवाविण ॥२॥
नाहीं आस्था देहावरी ।
आशा तृष्णा कैंची उरी ॥३॥
निळा म्हणे ते देवचि झाले ।
कल्पकल्पांतीं संचले ॥४॥
देश काळ वर्तमान
देश काळ वर्तमान ।
तया नाढळेचि भिन्न ॥१॥
जया कृपावंत माय ।
विठाई कवळुनी राहे ॥२॥
आपुलें पारिखें ।
नेणती ते इच्छा सुखें ॥३॥
निळा म्हणे केली ।
ओळखी ठायींची ते भली ॥४॥
देव अंगें निराभास
देव अंगें निराभास ।
भक्त रुपस चांगला ॥१॥
म्हणोनियां तें आणिती रुपा ।
दर्पणीं पहा पां जेवीं नभ ॥२॥
नामें रुपें मंडित केला ।
शृंगारिला अळंकारें ॥३॥
निळा म्हणे भक्त जनक ।
देव बाळक या हेतु ॥४॥
देवाचें वर्म सांपडला भाव
देवाचें वर्म सांपडला भाव ।
नवजाये जवळुनी आडकला देव ॥१॥
देव म्हणे माझी नव्हेचि सुटका ।
भावेंविण म्हणती देवोचि लाटिका ॥२॥
वर्म हें यासीं दाविलें कोणें ।
संतांसी ठाउकें येर कोणीही नेणे ॥३॥
निळा म्हणे भक्तासी तिहींचि दाविलें ।
न सोडिती आतां जिवेंसी बांधलें ॥४॥
देवासाठीं घेउनी जोग
देवासाठीं घेउनी जोग ।
अवघचि भोग त्यजियला ॥१॥
तेचि एक बळिये गाढे ।
कांपे त्यापुढें कळिकाळ ॥२॥
आशा मात्र नाहीं ज्यांसी ।
शांतिसुखासी लिगटले ॥३॥
निळा म्हणे हरीच्या ध्यानें ।
गेले विसरोन देहभाव ॥४॥
दृढ विश्वासें हरिसी भजतां सायुज्यता पावले ॥१॥ ऐसे भक्त नेणों किती
दृढ विश्वासें हरिसी भजतां सायुज्यता पावले ॥१॥
ऐसे भक्त नेणों किती ।
झाले वानिती पुराणें ॥२॥
जिहीं केलें पिंडदान ।
पदीं मन प्राणेंसी ॥३॥
निळा म्हणे त्यांची कीर्ति ।
संतहि गाती कीर्तनीं ॥४॥
दृश्य नेणती आभास
दृश्य नेणती आभास ।
अवघा बहमींचा प्रकाश ॥१॥
तया नाहीं दुजी परी ।
एकावीण उरली हरी ॥२॥
अवघेंचि नेणोनि जाणते ।
अवघ्या राहिले आंतौते ॥३॥
निळा म्हणे जनीं वनीं ।
अवघ्या अंगें जनार्दनीं ॥४॥
धन्य त्याचा शुध्द भावो
धन्य त्याचा शुध्द भावो ।
आरधिला देवो पंढरीचा ॥१॥
धन्य त्यांचें जन्मकर्म ।
गाईलें नाम विठोबाचें ॥२॥
धन्य त्यांची देहक्रिया ।
आन उपाया नातळती ॥३॥
निळा म्हणे धन्य झाले ।
जे या गेले शरण हरी ॥४॥
धरिती ज्या हातीं संत कृपावंत
धरिती ज्या हातीं संत कृपावंत ।
पाळी पंढरीनाथ लळा त्याचा ॥१॥
न विसंबे त्या घडी पळ युग मानी ।
दिसों नेदी जनीं किविलवाणें ॥२॥
पाजी प्रेमपेहे वाह तया अंकी ।
म्हणे हे लाडकीं तान्हीं माझीं ॥३॥
निळा म्हणे दावी स्वहिताचा पंथ ।
नेदी त्यां आघात येऊं आड ॥४॥
न करितीचि कांही वाणी
न करितीचि कांही वाणी ।
देतां पुरविती आयणी ॥१॥
म्हणती घ्या रे घ्या निज मुखें ।
अवघ्यां एकचि धन सारिखें ॥२॥
नाहीं वांटितां भागले ।
सदा सर्वदा हरिखेले ॥३॥
निळा म्हणे पूर्णपणें ।
नेदिती पडों कोठें उणें ॥४॥
नव्हे हे सांगितली मात
नव्हे हे सांगितली मात ।
महिमाचि अदभुत सद्गुरुचा ॥१॥
जीवा जीवपणा वंग ।
तोडूनि अभंगु ब्रम्ह करी ॥२॥
आपुलीये मूळ निरासी ।
नांदवी ज्यासी हातीं धरी ॥३॥
निळा म्हणे करितां सेवा ।
ऐसिया दैवा पात्र करी ॥४॥
नव्हो अविश्वासी तैसे
नव्हो अविश्वासी तैसे ।
आधम जैसे कृतघ्न ॥१॥
केले उपकार ते संती ।
आठवूं चित्तीं प्रीतीनें ॥२॥
तेचि करिती साभिमानें ।
सत्य वचनें आपुलीं ॥३॥
निळा म्हणे न सांडू वाट ।
दाविली नीट संती ते ॥४॥
नाठवीता स्वयें दयावी आठवण
नाठवीता स्वयें दयावी आठवण ।
ते तों आहे खूण सद्गुरुची ॥१॥
ऐशिया प्रकारें बोधवितां शिष्या ।
अंतरीं प्रकाशा काय उणें ॥२॥
आपुलें स्वराज्य फावें आपणांसीं ।
नित्य सदभ्यासीं तद्रूपता ॥३॥
निळा म्हणे ऐशी सद्गुरुपें कळा ।
परी आहे विरळा बोधक तो ॥४॥
नामधारक हरीचे दास
नामधारक हरीचे दास ।
करिती नाश पापांचा ॥१॥
वसती त्यांच्या सहवासें ते ।
होताती सरते वैकुंठीं ॥२॥
यमधर्म लागती पायां ।
लोकत्रयामाजीं धन्य ॥३॥
निळा म्हणे हरिहर देव ।
करिती राणीव त्यांच्या घरीं ॥४॥
नाहीं तरि संत झकवित कोणा
नाहीं तरि संत झकवित कोणा ।
थोर लहाना सारखेचि ॥१॥
नाहीं तेथें कानें कोचें ।
उघडया वाचें उच्चार ॥२॥
न लागे पूजनासी धन वित्त ।
एकचि चित्त भाव पुरे ॥३॥
निळा उपदेश देती ।
कानीं सांगती विठ्ठल म्हणा ॥४॥
नाहीं भिन्नत्व उरलें
नाहीं भिन्नत्व उरलें ।
अवघ्या अंगें अवघें झालें ॥१॥
नेणती ते मानामान ।
जन तैसें तयां वन ॥२॥
न लगे साधन त्या संपत्ती ।
देवचि झाले सर्वा भूतीं ॥३॥
निळा म्हणे एकाएकीं ।
एकचि होऊनि ठेले लोकीं ॥४॥
नित्य कथाश्रवणीं प्रीती
नित्य कथाश्रवणीं प्रीती ।
चित्तवृत्ति अर्थातरीं ॥१॥
तेचि आधिकारीं या सुखा ।
स्वानुभव निका पावती ॥२॥
जयां बोलतां चालतां ।
एकात्मता न खंडे ।
॥३॥
निळा म्हणे आले घरां ।
सुख माहेरा विश्रांती ॥४॥
नित्य वदनीं हरीचें नाम
नित्य वदनीं हरीचें नाम ।
अंतरीं प्रेम विसावलें ॥१॥
त्याच्या भाग्या नाहीं सीमा ।
पुरुषोत्तमा प्रिय झाले ॥२॥
आवडती ते सर्वदा हरी ।
न वचे दुरी पासुनी त्यां ॥३॥
निळा म्हणे मेघ:श्याम ।
पुरवीं काम सर्व त्यांचें ॥४॥
नित्यानंदाचिया घरा
नित्यानंदाचिया घरा ।
विवेक पैलतीरा पावविती ॥१॥
तेचि सद्गुरु संतजन ।
निजात्मज्ञान फळदाते ॥२॥
वदनीं वसविली वेदोनीती ।
स्वधर्म स्थापिती सकळांचे ॥३॥
निळा म्हणे नेती धामा ।
वैकुंठग्रामा विश्रांती ॥४॥
निजानंद भुसावला
निजानंद भुसावला ।
विठ्ठल झाला रुपाकृती ॥१॥
तेणें लाचविलीं मानसें ।
लाविलें पिसें संतजनां ॥२॥
नित्य त्यातेंचि अवलोकिती ।
आणि वानिती गुण वाचें ॥३॥
निळा म्हणे नाचती रंगीं ।
करिती जगीं उत्साह ॥४॥
नेणती ते आपपर
नेणती ते आपपर ।
विश्वीं झाले विश्वंभर ॥१॥
नाहीं देहाची भावना ।
करितां नामसंकीर्तना ॥२॥
हरीच्या नामामृतें धाले ।
गिळुनी ब्रम्हांडा राहिले ॥३॥
निळा म्हणे अवघ्याचि परी ।
झाले व्यापक चराचरीं ॥४॥
पुशुमुखें वेदाच्या श्रुती
पुशुमुखें वेदाच्या श्रुती ।
पढवा कीर्ती तुमचिये ॥१॥
अचेतन भिंती चालवणें ।
हेंही कारणें विचित्र ॥२॥
तेरा दिवस उदकीं ठेवा ।
कागद देवा कोरडे ॥३॥
निळा म्हणे नारायण ।
ब्रम्हणजन तुम्हां घरीं ॥४॥
पापी आणि दुराचारी
पापी आणि दुराचारी ।
सहपरीवारीं संतांच्या ॥१॥
तरले आणिक तरती पुढें दिधलें येवढें सामर्थ्य त्यां ॥२॥
तुम्हीं देवा कृपावंत ।
केले निजभक्त आपणसे ॥३॥
निळा म्हणे जगदोध्दारा ।
केला हा बरा उपाय ॥४॥
पावले ते झाले सुखी
पावले ते झाले सुखी ।
ज्यांची बोळखी संतचरणीं ॥१॥
कीटक पतंग पशु याती ।
मानव सत्संगतीं उध्दरले ॥२॥
जिहीं विश्वास धरिला पायीं ।
तरले ते डोहीं भवाब्धीच्या ॥३॥
निळा म्हणे निर्वाणरुप ।
पावले स्वरुप श्रीहरीचें ॥४॥
पाहोनियां आले ठाव
पाहोनियां आले ठाव ।
संत गांव सुखाचा ॥१॥
त्याचि दाविताती वाटा ।
सुगमा वैकुंठा जावया ॥२॥
बाळया भोळया सात्विक लोकां ।
करुनी नेटका उपदेश ॥३॥
निळा म्हणे परोपकारा ।
लागीं वसुंधरा विचरती ॥४॥
पाहोनियां सकळ मतांतरें
पाहोनियां सकळ मतांतरें ।
बैसला धुरें जाणतीयां ॥१॥
परि ते दुर्लभ निपुण ज्ञानी ।
जे कां जाणोनि नेणते ॥२॥
बोलती उदंड सारांश गोष्टी ।
परत्वीं भेटी विरळे ते ॥३॥
निळा म्हणे वरदळवेषीं ।
नुतरती कसीं तयांपुढें ॥४॥
पूर्ण कृपा झाली तया
पूर्ण कृपा झाली तया ।
गेलों लगटोनियां निज चरणीं ॥१॥
न देखती ते हरिविण ।
जनीं जनार्दन कोंदला ॥२॥
आनंदे त्या अळविती ।
वोसणती हरिनामें ॥३॥
निळा म्हणे देवचि झाले ।
भावा आले तयाचिया ॥४॥
प्रताप तुमचा आहेचि जैसा
प्रताप तुमचा आहेचि जैसा ।
करितां जी तैसा बडिवारही ॥१॥
नव्हे जें कोणा तें करुनी दावितां ।
अघटित घडवितां निमिष्यमात्रे ॥२॥
स्त्रियांचे पुरुष पशुमुखें श्रुती ।
चालविल्या भिंती उदकीं वह्या ॥३॥
निळा म्हणे माझा करा अंगिकार ।
तरी महिमा थोर वाढेल तुमचा ॥४॥
फळलें तया जन्मांतर
फळलें तया जन्मांतर ।
न पडे विसर नामाचा ॥१॥
अत्यादरें हरीची भक्ति ।
झाली विरक्ति विषयाची ॥२॥
कामक्रोधां गिळिलें शांति ।
अहंकार समाप्ति मदमत्सरा ॥३॥
निळा म्हणे अचिंतन ।
लागलें अनुसंधान हरिरुपीं ॥४॥
बहुत भाग्यें भूमंडळा
बहुत भाग्यें भूमंडळा ।
आले सकळां उध्दराया ॥१॥
वर्तोनियां दाविती लोकां ।
पाविती परिपाका आणिकांही ॥२॥
सहज त्यांचा क्रीडा खेळ ।
हाचि मंगळ सुखकर्ता ॥३॥
निळा म्हणे हें महीतळ ।
ज्याचिया अढळ धर्मक्रिया ॥४॥
बोलणें त्याचें तें नि:शब्द
बोलणें त्याचें तें नि:शब्द ।
देखणें देखती सच्चिदानंद ।
करणें चाळितां आत्मबोध ।
विषयीं विषय बहमरुप ॥१॥
जाणें येणें आणिकां दिसें ।
अचळपणें तें जैसें तैसें ।
कल्लोळ सागरीं उससे ।
रश्मि जैसे निजबिंबीं ॥२॥
न मोडे त्या अखंडता ।
घेतां देतां सर्वही करितां ।
हांसतां खेळतां बोलतां ।
निजीं निजतां यथासुखें ॥३॥
लेणीं अळंकारहि मिरविती ।
जयापरि तैसेचि दिसती ।
न मोडतां स्वरुपस्थिति ।
चित्तीं चितंन सर्वदा ॥४॥
निळा म्हणे गुणातीत ।
देहीं देहातें नातळत ।
होऊनियां ठेले संत ।
अंखटित अखंडीं ॥५॥
बोलविला बोले वेद
बोलविला बोले वेद ।
म्हैसा सुबुध्द स्वरान्वयें ॥१॥
काय एक न करा देवा ।
भिंती चालवा निचेष्टिता ॥२॥
शिष्यालागीं देतां बोध ।
नलगे पलाघे निमिष्यहि ॥३॥
निळा म्हणे ज्ञानेश्वरा ।
मजहि अंगिकारा रंका दीना ॥४॥
ब्रम्हसंपत्ती वरी तया
ब्रम्हसंपत्ती वरी तया ।
आवडे जया संतसंग ॥१॥
त्रिकाळज्ञानी होय तो नर ।
आत्मसाक्षात्कार भोगप्राप्ती ॥२॥
शांति दया क्षमा सिध्दी ।
बोलतां समाधी चालतां त्या ॥३॥
निळा म्हणे एवढा लाभ ।
जोडे त्या स्वयंभ भागयवंता ॥४॥
भक्तसेवेच्या उपकारें
भक्तसेवेच्या उपकारें ।
बहुत आभारें दाटलों ॥१॥
काय उत्तीर्ण व्हावें यासी ।
रुकमाईसी विचारी ॥२॥
देतां कांहीच न घेती ।
उदासवृत्ती सर्वदा ॥३॥
निळा म्हणे जिवींचि जडले ।
तिहीं मज केलें अंकित ॥४॥
भक्त भावाच्या संपत्ती
भक्त भावाच्या संपत्ती ।
भोगा ऐश्वयें श्रीपती ॥१॥
करा त्यांचे समाधान ।
न सांडितां सिंहासन ॥२॥
केली नामाची घोकणी ।
जिहीं तुमच्या चक्रपाणी ॥३॥
निळा म्हणे ठेविली जिहीं ।
निष्ठा अखंड तुमचे पायीं ॥४॥
भक्त म्हणावें तयासी
भक्त म्हणावें तयासी ।
न गुंते जो आशापाशीं ॥१॥
अहंकार निरसिला ।
देहभाव पालटला ॥२॥
निंदा स्तुति हे नावडे ।
पाहतां परब्रम्ह आवडे ॥३॥
निळा म्हणे तया ध्यातां ।
स्वानंद तो येत हातां ॥४॥
भक्तांचिया गांवा आला
भक्तांचिया गांवा आला ।
देव परमानंदे धाला ॥१॥
म्हणे नवजायें येथुनी ।
आतां भक्तांसी टाकुनी ॥२॥
शीण माझा हरला भाग ।
गोड वाटे याचा संग ॥३॥
निळा म्हणे विजयी झालें ।
देवा भक्त घेउनी आले ॥४॥
भक्तांवीण देवा कोण
भक्तांवीण देवा कोण ।
सोयरा सज्जन तिहीं लोकीं ॥१॥
यालागीं त्यांचीच वास पाहे ।
आज्ञेंत राहे भक्तांचिया ॥२॥
आवडी ऐसी रुपें धरी ।
भक्तांचे करी सांगितले ॥३॥
निळा म्हणे लोकीं तिहीं ।
भक्तांविण आप्त नाहीं देवा ॥४॥
भक्तांवीण देवालागीं
भक्तांवीण देवालागीं ।
पुसतें जगीं कोण दुजें ॥१॥
नामहि नव्हतें रुपहि नव्हतें ।
कैसेंनि जाणतें कोण तया ॥२॥
परेहि परता परदेशीं होता ।
केला भक्तीं सरता आपुल्या बळें ॥३॥
निळा म्हणे तो देवसा केला ।
भक्तीं आणिला नामा रुपां ॥४॥
भवसिंधु त्यां पायवाट
भवसिंधु त्यां पायवाट ।
मायाघाट उतरले ॥१॥
गर्जत विठोबाच्या नामें ।
गेले व्योमें निजपंथें ॥२॥
परब्रम्हा वरावरी ।
भेटले हरि विश्वात्मया ॥३॥
निळा म्हणे जोडलीं पदें ।
ब्रम्हानंदें डुल्लती ॥४॥
भाग्यें जोडे सत्संगती
भाग्यें जोडे सत्संगती ।
जरि होय हातीं सुकृती ॥१॥
भाव शूध्द संचित गांठीं ।
तरीच भेटी तयांसवें ॥२॥
शुध्दचर्या आचरण ।
लाभती चरण तरि हातीं ॥३॥
निळा म्हणे सज्जनसंग ।
देवा भाग दुर्लभ तो ॥४॥
भाव भक्ती भाग्यवंत
भाव भक्ती भाग्यवंत ।
तयां संत भेटती ॥१॥
येर ते भाग्यें जाती वायां न भजतां पायां संतांच्या वचनीं यांचे विश्वास धरिती ।
धन्य ते होती उभय लोकीं ॥२॥
निळा म्हणे या सज्जनापायीं ।
जीवभाव जिहीं समर्पिला ॥३॥
भाविकांची उत्तम जाती
भाविकांची उत्तम जाती ।
विश्वास धरिती संतवचनीं ॥१॥
तयां फळे त्यांचा भाव ।
प्रगटे देव हदयात ॥२॥
जाणीवेचा नाहीं फुंद ।
शुध्दबुध्द होती ते ॥३॥
निळा म्हणे त्यांची स्थिती ।
नये ते गती जाणतिया ॥४॥
भूतीं भगवंत देखिला
भूतीं भगवंत देखिला ।
मानामान सहजचि गेला ॥१॥
तुमचे कृपेचि हे जाती ।
स्वरुपीं वेध झाला वृत्ती ॥२॥
व्देषाव्देष निंदा नेणे ।
चिंता असूया पळती भेणें ॥३॥
निळा म्हणे भूतमांत्रीं ।
झाला कृपेसी तो धात्री ॥४॥
भूतीं भूतात्मा देखतां
भूतीं भूतात्मा देखतां ।
ठेली जडोनि एकात्मता ।
नाढळे गुणदोष वार्ता ।
नमन नम्रता त्यां अंगी ॥१॥
धन्य त्यांचे जन्मकर्म ।
सम नाढळे ज्या विषम ।
गळोनियां क्रोध काम ।
झाले निष्काम निर्लोभ ॥२॥
संकल्प नासले विकल्प ।
पुण्य कैंचें तया पाप ।
ठेलें सवरुपीं स्वरुप ।
विठ्ठल रुप विठठलीं ॥३॥
अहंकार नुरे उरीं ।
झाले व्यापक चराचरीं ।
निजानंदाची उजरी ।
सन्मुख तयां सर्वदा ॥४॥
निळा म्हणे स्थैर्यबुध्दी ।
निंर्दंव्द झाले निजात्मबुध्दी ।
सच्चिदानंद पदोपदीं ।
कैवल्यसुखें डुल्लती ॥५॥
मस्तक माझा पायांवरी
मस्तक माझा पायांवरी ।
राहो निरंतरी संतांच्या ॥१॥
इतुलेन मी कृतकृत्य ।
होईन निश्चित संसारीं ॥२॥
धरिल्या जन्माचें सार्थक ।
भवभयमोचक साधन हें ॥३॥
निळा म्हणे नलगे फार ।
करणें विचार यावरी ॥४॥
म्हणोनियां शब्द न पवेचि तत्वतां
म्हणोनियां शब्द न पवेचि तत्वतां ।
बुध्दीचिया माथां वळघे कोण ॥१॥
मना पवना केंवि घडेल संचार ।
श्रुती परात्पर म्हणती ज्यातें ॥२॥
नाद बिंदु कळा ज्योती हीं बोलणीं ।
आरौतीं निर्वाणीं विरती तेथें ॥३॥
निळा म्हणे वर्म नेणती ते सकळें ।
वाचकें वाचाळे संतावीण ॥४॥
म्हणोनियां संतजनां
म्हणोनियां संतजनां ।
देती आलिंगना पूजिती ॥१॥
त्यांचियां मुखें ऐकती कथा ।
मानिती परमार्था फळ आलें ॥२॥
म्हणती आजी धन्य झालों ।
प्रसाद पावलों संतांचा ॥३॥
निळा म्हणे उत्साह देवा ।
मानला वैभवा देखोनियां ॥४॥
मानामान संकल्प आशा
मानामान संकल्प आशा ।
तुटला मोहजाळ फांसा ॥१॥
तया गुरुचियां भक्तां ।
नुरेचि कोठें गोंवा गुतां ॥२॥
संर्वातरीं आपुलें रुप ।
देखती नेणतां विकल्प ॥३॥
निळा म्हणे कर्मातीत ।
झाले होऊनि कर्मी रत ॥४॥
मार्ग दाउनी गेले आधीं
मार्ग दाउनी गेले आधीं ।
दयानिधी संत पुढें ॥१॥
तेणेंचि पंथें चालोंजातां ।
न पडे गुंता कोठें कांहीं ॥२॥
मोडूनियां नाना मतें ।
देती सिध्दांते सौरसु ॥३॥
निळा म्हणे ऐसे संत ।
कृपावंत सुखसिंधु ॥४॥
मुक्ति येती धांवोनियां
मुक्ति येती धांवोनियां ।
प्रीती वरावया हरिभक्तां ॥१॥
रिध्दी सिध्दी वोळगे येती ।
समागम इच्छिती पुरुषार्थ ॥२॥
शांति क्षमा दया सिध्दी ।
सारिती उपाधी येऊनियां ॥३॥
निळा म्हणे निरहंकृती न ढळे परती नैराशा ॥४॥
मृत प्राणी ते जीवविले
मृत प्राणी ते जीवविले ।
पुरुषहीं केले स्त्रियांचे ॥१॥
हे तों तुमची सहजस्थिती ।
लोकांसी भक्ति प्रगटावया ॥२॥
प्रसादेंचि विधवेसी बाळ ।
जन्मविला केवळ भातलवंडा ॥३॥
निळा म्हणे तुमची करणी ।
देवाहुनी अधिक् ॥४॥
याचिलागीं परांगना
याचिलागीं परांगना ।
मानिती हुताशनापरी ज्ञाते ॥१॥
जवळी गेल्या जाळूं शके ।
म्हणोनि धाकें पळती त्या ॥२॥
आधीं तों न करिती संभाषण ।
मी एकांतदर्शन कैचें त्यां ॥३॥
निळा म्हणे शुचिर्भूत ।
वसती निर्धूत जनीं वनीं ॥४॥
यात्रेहूनि आले गांवा
यात्रेहूनि आले गांवा ।
घेऊनियां विठ्ठल देवा ॥१॥
भक्त पूजिती आदरें ।
टाळ विणे मृदंगस्वरें ॥२॥
दिंडया पताका छबिने ।
नृत्य हरिकथा गायनें ॥३॥
निळा म्हणे निज भुवनीं ।
पूजिती स्तविती अनुदिनीं ॥४॥
रात्री पळे येतांचि सविता
रात्री पळे येतांचि सविता ।
सिंहगर्जनें कुंजर चळता ॥१॥
तैसें हरिभक्तां सांकडें ।
येताचि पळे दृष्टीपुढें ॥२॥
महालक्ष्मीचें वारें ।
येतांचि दरिद्र घे माघारें ॥३॥
निळा म्हणे हरीच्या स्मरणें ।
हारपोनि ठाती जन्ममरणें ॥४॥
रंगले ते संतसंगें
रंगले ते संतसंगें ।
झाले अंगे शुध्द बुध्द ॥१॥
देवचि संत देवचि संत ।
आणिकांही करीत देवचि ते ॥२॥
कैंचें तेथें व्यवधान ।
ब्रम्ह सनातन पाववितां ॥३॥
निळा म्हणे न लभे देवा ।
आणिती भावा त्या संत ॥४॥
लाजोनियां समाधीसुख
लाजोनियां समाधीसुख ।
ठाके अधोमुख हरिभेटी ॥१॥
म्हणोनियां रतले दास ।
करिती उल्हास नित्य नवा ॥२॥
ऐकोनियां नामावळी ।
धांवोनी कवळी ह्रदयीं त्या ॥३॥
निळा म्हणे जवळी ठाके ।
नेदी पारिखे दिसोंचि ॥४॥
वाचेतें वदवी रसनेतें चाखती
वाचेतें वदवी रसनेतें चाखती ।
नेत्रातें दाखवी परि त्या दुरी ॥१॥
बुध्दी बोधविता चित्ता चेतविता ।
देहीं देहातीता कैसेनि दावूं ॥२॥
भावाभावातीत अव्दैता अव्दैत ।
ज्यातें म्हणत नेति नेति ॥३॥
निळा म्हणे कांही न होऊनियां जें आहे ।
दाविती त्याचि सोय सद्गुरु संत ॥४॥
विठ्ठल नामें विठ्ठल झाले
विठ्ठल नामें विठ्ठल झाले ।
देहभावा विसरुनि गेले ॥१॥
सर्व काळ विठ्ठल चित्तीं ।
बहमानंदें ते डुल्लती ॥२॥
विठ्ठल ध्यानीं मनीं जनीं ।
विठ्ठल लोचनीं चिंतनीं ॥३॥
निळा म्हणे भोगी त्यागीं ।
विठ्ठल तया जडला आंगीं ॥४॥
वैष्णव वसती जये स्थाळीं
वैष्णव वसती जये स्थाळीं ।
तेथें धुमाकुळ कथेची ॥१॥
विठठल देव नाचे उभा ।
दाटे सभा संतांची ॥२॥
सुखी होती महानुभाव ।
पावती ठाव तत्पदीं ॥३॥
निळा म्हणे नारी नर ।
होती तत्पर परमार्थी ॥४॥
शुक प्रल्हाद हरिच्या नामें
शुक प्रल्हाद हरिच्या नामें ।
गातां सुखसंभ्रमें निवाले ॥१॥
त्यांनी उघडूनियां हे मागी ।
दाविली जगीं हरिभक्ती ॥२॥
तैसाचि नामा विष्णूदास ।
पावला सौरस परब्रहमीं ॥३॥
निळा म्हणे दाउनी तुका ।
गेला एका जनार्दन ॥४॥
शोधुनियां आले संत
शोधुनियां आले संत ।
हिताहत जगाचें ॥१॥
तेचि वचनें अनुवादती ।
सकळां नीतिप्रमाणें ॥२॥
सत्यासत्य ठावें तया ।
पाहोनियां ठेविलें ॥३॥
निळा म्हणे गुंता गोवा ।
कांहिंचि जिवा न करिती ॥४॥
सकळाहि संत आराधिती
सकळाहि संत आराधिती ।
हदयकमळीं ते पूजिती ॥१॥
चरण गोमटे म्हणवूनि ।
पापा तापा करिती धुणी ॥२॥
नित्यानित्यें आठविती ।
निळा म्हणे तृप्त झाले ।
चरणामृतेंचि ते धाले ॥३॥
सकळाठायीं भगवदाव
सकळाठायीं भगवदाव ।
हाचि अनुभव जयाचा ॥१॥
त्याच्या चरणीं लीन व्हावें ।
उध्दरावें कृपेनें ॥२॥
मावळले कामक्रोध ।
वृत्ति सन्निध हरीच्या ॥३॥
निळा म्हणे त्याच्या नामें ।
पापें अधर्म नासती ॥४॥
सद्गुरुकृपा वोळली तयां
सद्गुरुकृपा वोळली तयां ।
जे पंढरीराया अनुसरले ॥१॥
भक्ति ज्ञान वैराग्यशीळ ।
शांति अढळ निवैंरता ॥२॥
भूतदया मानसीं वसे ।
मातले प्रेमरसे गर्जती ॥३॥
निळा म्हणे ह्रदयीं ध्यान ।
मुखीं चितंन अहर्निशी ॥४॥
सारुनी अवघींच मतांतरें
सारुनी अवघींच मतांतरें ।
जे लटिक्यासी खरें मानिती ॥१॥
एकचि दृढाविती भावो ।
जेणें देवो जोडे तो ॥२॥
सत्य भजन सय भक्ति ।
सत्यचि बोधिती परमार्थ ॥३॥
निळा म्हणे एकाचि वचनीं ।
ब्रम्हसनातनीं मेळविती ॥४॥
सांगो जातां शब्दचि विरे
सांगो जातां शब्दचि विरे ।
जेंवि अंधारें रविभेटीं ॥१॥
सागरीं ठाव बुडीही देतां ।
न लभेची सर्वथा निर्बुजला ॥२॥
यापरि शब्द न पवेचि तेथें ।
कैसेनि सुखातें अनुवादें ॥३॥
निळा म्हणे जाणती संत ।
आहे सिध्दांत तेथींचा तो ॥४॥
सांपडली हे सुगम वाट
सांपडली हे सुगम वाट ।
हरीचिया पाठ नामाचा ॥१॥
ब्रम्हानंदे करिती घोष ।
कीर्तनीं उल्हास नित्यानीं ॥२॥
हरीचिया प्रेमें रंगोनियां गेले ।
देहींचे विसरले देहभाव ॥३॥
निळा म्हणे जिंकोनि काळा ।
भोगिती सोहळा वैकुंठींचा ॥४॥
सीत बुंद प्राप्त ज्यासी
सीत बुंद प्राप्त ज्यासी ।
निजात्मसुखासी तो पावे ॥१॥
जेथें उभे संतजन ।
नारायण समावेत ॥२॥
तया सुखा उणें नाहीं ।
लोकीं तिहीं पूज्य तो ॥३॥
निळा म्हणे हरीचे शेष ।
करीत नाश कल्मषा ॥४॥
सुखाचीच ओतली
सुखाचीच ओतली ।
मूर्ति याची ठसावली ॥१॥
अविच्छिन्न भगवतबुध्दी ।
सर्वभूतीं निरवधी ॥२॥
मोह ममता कैंची आतां ।
आशा कल्पना हरिच्या भक्तां ॥३॥
निळा म्हणे सनकादिकां ।
अनुभव तैसा त्याचा निका ॥४॥
सुरवर इच्छा करिती त्यांची
सुरवर इच्छा करिती त्यांची ।
नित्य हरिभक्तांची भेटावया ॥१॥
म्हणती धन्य हरीचे दास ।
सर्वदा उदास देहभावीं ॥२॥
दर्शनें यांच्या सर्वही सिध्दी ।
तुटती उपाधी जन्ममरणें ॥३॥
निळा म्हणे वैकुंठवासी ।
रंगला प्रेमासी यांचिया ॥४॥
सुरदास आंधळा पंजाबी ब्राम्हण
सुरदास आंधळा पंजाबी ब्राम्हण ।
गातां तुमचे गुण धन्य झाला ॥१॥
विसोबा खेचर चांगा वटेश्वर ।
नरहारी सोनार पाठक नामा ॥२॥
जिवलग तुम्हां सांगाती जीवाचे ।
विभागी भाग्याचे केले तुम्हीं ॥३॥
निळा म्हणे भेद नाहीं तुम्हां संतां ।
दाविली भिन्नता प्रीतीसाठीं ॥४॥
सूर्य न देखे अंधकारा
सूर्य न देखे अंधकारा ।
अग्नि जेवीं शीतज्वरा ॥१॥
तेंचि हरिभक्तां सांकडे ।
येऊंचि न शके तयापुढें ॥२॥
हनुमंतासी भूतबाधा ।
नव्हे कल्पांतीही कदा ॥३॥
निळा म्हणे दत्तात्रया ।
न बाधी मोह ममता माया ॥४॥
सोडोनियां जाती पोतीं
सोडोनियां जाती पोतीं ।
कृपा करुनी दिधलीं हातीं ॥१॥
संत उदार उदार ।
लुटविलें निज भांडार ॥२॥
होतें सायासें जोडिलें ।
निक्षेपीचें तें दाविलें ॥३॥
निळा महणे उदारपणा ।
मेरु संतांच्या ठेंगणा ॥४॥
संतकृपा त्यांसीचि फळे
संतकृपा त्यांसीचि फळे ।
ज्यांचें चित्त वोळे परमार्थी ॥१॥
काय उणें सुखा मग ।
संतसंग जोडता ॥२॥
देवचि हातीं लागे तयां ।
संत जयां प्रसन्न ॥३॥
निळा म्हणे संतांपाशीं ।
आहे अनायासीं सर्व सिध्दी ॥४॥
संतरुपे तुम्हीच धरा
संतरुपे तुम्हीच धरा ।
विश्वंभरा अवतार ॥१॥
म्हणोनि महिमा कीर्ति जगीं ।
वागविती अंगी सामर्थ्य ॥२॥
बोलवउनि रेडा चालविता भिंती ।
विमानीं होती उपविष्ट ॥३॥
निळा म्हणे मानवी तनु ।
जाती घेऊनी वैकुंठा ॥४॥
संतप्रसाद लाधले
संतप्रसाद लाधले ।
तेचि धाले ब्रम्हारसे ॥१॥
सदा नामीं जडली प्रीति ।
तेचि करिता उच्चार ॥२॥
भक्ति भाग्य वोसंडलें ।
वैराग्य आलें मोडोनी ॥३॥
निळा म्हणे अंगी शांति ।
क्षमा विश्रांति ज्ञानाची ॥४॥
संतां ऐसा उदार एक
संतां ऐसा उदार एक ।
त्रैलोक्यनायक श्रीविठ्ठल ॥१॥
आणखी नये तुळणें दुजा ।
धुंडितां समाजा त्रिभुवनीं ॥२॥
ज्याचिया वचनें भवसिंधु नुरे ।
मायाभुररें दूरी पळे ॥३॥
निळा म्हणे सगुणवतार ।
तेंचि परात्पर श्रीहरीचें ॥४॥
संतांचा वास जये स्थळीं
संतांचा वास जये स्थळीं ।
तेथें रवंदळी पापाची ॥१॥
काम क्रोध जाती विलया ।
ममता माया देशधडी ॥२॥
तृष्णे कल्पनेचा गांव ।
वोस ठाव संदेहा ॥३॥
निळा म्हणे अहंकारा ।
मद मत्सरां उरी नुरे ॥४॥
संतांपाशी अपार सुख
संतांपाशी अपार सुख ।
हरिखा हरिख वोसंडे ॥१॥
बोलती वचनें तेचि वेद ।
शास्त्रानुवाद विहिताचे ॥२॥
पुरातन ज्या ज्या उत्तम वाटा ।
दाविती चोखटां भाविकां ॥३॥
निळा म्हणे यांचा धंदा ।
हाचि सर्वदा गुण वाणी ॥४॥
संतीं जया हातीं धरिलें
संतीं जया हातीं धरिलें ।
ब्रम्हसनातन ते पावले ॥१॥
आणिकां दुर्लभ जें साधनें ।
यांच्या प्राप्त अवलोकनें ॥२॥
फळ अनापेक्ष पावती ।
प्राणी यांचिये संगतीं ॥३॥
निळा म्हणे कल्पतरु ।
सामान्य दाते हे ईश्वरु ॥४॥
भक्त देवाघारिंचा सुना
भक्त देवाघारिंचा सुना ।
देव भक्ताचा पोसणा ॥१॥
येरयेरा जडले कैसे ।
जीवा अंग जेखं तेलं२ देव भक्ताची कपाळु माता ।
भक्त देवाचा ज्ञानिता ॥३॥
तुका म्हणे अंग ।
पक एकाचिया संग ॥४॥
अंतरींची घेतो गोडी
अंतरींची घेतो गोडी ।
पाहे जोडी भावाची ॥१॥
देव सोयरा देव खोयरा ।
देव सोयरा दीनाचा ॥२॥
आपुल्याच वैभवें ।
शुंगाराव निर्मळ ॥३॥
चका म्हणे जेवी सव ।
प्रेम द्यावे प्रीतीचे ॥४॥
गौळियांचीं ताक पीर
गौळियांचीं ताक पीर ।
काय पोरें चांगळीं ॥१॥
थेवढा त्यांचा छंद देवा ।
काय सेवा भक्ती ते ॥२॥
फाय उपास पडिले होते ।
कण्या भक्षी विददराच्या ॥३॥
तुका म्हणे कुब्जा दासी ।
रूपरासी हीनकळा ॥४॥
मानी भक्तांचे उपकार
मानी भक्तांचे उपकार ।
क्णिया म्हणवी निरंतर ।
केळा निर्युणी आकार ।
कीर्तन सुख ब्णितां ॥१॥
म्हणोनि जया जे वासना ।
ले पुर- वितो पंढरीराणा ।
जाळा भक्तांचा आंदणा ।
ते उपकार फेडावया ॥२॥
अंबक्रपी- कारणें ।
जन्म घेतळे नारायणे ।
पवढें भक्तीचे लाहणे ।
दास्य करी दासाचें ॥३॥
म्हणियें करितां शंका न धरी ।
रक्षपाळ बळिच्या द्वारीं ।
भक्तीचा आभारी ।
रीग न पुरे जाव्या ॥४॥
अर्जुनाचे रथवारू ।
ते वागवी सर्वेश्वरू ।
पवढे भक्तीचे उपकार ।
मागे माग हिंडतसे ॥५॥
पुंडलिकाचे द्वारीं ।
सम- पाऊली विटेवरी ।
न वजे कट करीं ।
धरूनि तेथें राहिला ॥६॥
भावभक्तीचा अंकित ।
नाम साजें दीनानाथ ।
म्हणोनि राहिला निर्बांत ।
तुका चरण धरोनी ॥७॥
भक्तांहूनि देवा अवडतें काई। त्रिभुवनी नाहीं आन दजे १ नावडें यैकूंठ क्षीराचा सागर
भक्तांहूनि देवा अवडतें काई।
त्रिभुवनी नाहीं आन दजे ॥१॥
नावडें यैकूंठ क्षीराचा सागर ।
घरोनी अंतर राहे दासा श् सर्वभावे त्याचें सवस्वही गोड ।
तुळसीदळ कोड करूनी घ्यावे ॥३॥
सर्वस्व त्याचा म्हणयी चिकिला ।
चित्त द्यावे बोळा सांगितल्या ॥४॥
ठुका म्हणे भक्तिसुखाचा वांधिळा ।
आणीक विठला धर्म नाहीं ॥५॥
उदार कृपाळ अनाथांचा नाथ
उदार कृपाळ अनाथांचा नाथ ।
पऐेकर्साल मात दारणागता ॥१॥
खव भार माथां चालविसी त्यांचा ।
अनुसरळी वाचा कायां मने ॥२॥
पाचा- भक्तबत्सळता श्र्रे रितां उभा राही जवळीं।
पाहिजे ते काळीं पुरवावे ॥३॥
चालतांही पंथ सांभाळीसी वाटं ।
वारिसील कांटे खडे हातें ॥४॥
तुका म्हणे चिंता नाही तुझ्या दासां ।
तं. त्यांचा कोंवसा स्वभावें ॥५॥
आडलिया जना होसी साहाकारी
आडलिया जना होसी साहाकारी ।
अंधळिया करीं काठी तूंचि ॥१॥
आडिळे गांजिळे पीडिळे संसारीं ।
त्यांचा तं. कैवारी नारायणा ॥२॥
प्रव्हाद महासंकर्टी रक्षिळा ।
तुम्ही आपगिळा नानापरी ॥३॥
आपुळेचि अंग तम्ही वाढविळें ।
त्याचे निवारिळें महादुःख ॥४॥
तुका म्हणे तूझे कृपे पार नाहीं ।
माझें विठाबाई जननीये ॥५॥
आवडीन धरिलीं नांवें
आवडीन धरिलीं नांवें ।
प्रियभावें चिंतन ॥१॥
वेडा झाला वेडा झाळा'।
ळांचावलळा भक्तीसी ॥२॥
निचाड हा चाड घरी ।
तुळसी करीं दळ मागे ॥३॥
घारेला मग न करी बळ ।
तुका म्हणे कळ पायी ॥४॥
विश्वाचा जनिता
विश्वाचा जनिता ।
म्हणे यशोदेसी माता ॥१॥
ऐसा भक्तांचा अँकित ।
लागे तैसी छावी प्रीत ॥२॥
निष्काम निराळा ।
गोपी लाचियेल्या चाळा ॥३॥
तुका म्हणे आळे ।
रूपा अव्यक्त चांगले ॥४॥
प्रमाण हे त्याच्या बोळा
प्रमाण हे त्याच्या बोळा ।
देव भक्तांचा ऑकिला ॥१॥
न पुसतां जातां नये ।
खाळीं बैसतांही [भिये ॥२॥
अवघा त्याचा होत ।
जीव भावाही सहित ॥३॥
वदे उपचाराची वाणी ।
कांहीं माग म्हणऊनि ॥४॥
उदासीनाच्या लागे ।
तुका म्हणे धांवे मागें ॥५॥
भक्तवत्सल दीनानाथ
भक्तवत्सल दीनानाथ ।
तिहीं छोकीं ज्याची मात१ तो हा पुंडलिकासाठीं ।
आला उभा वाळवंटी ॥२॥
गर्भवासा धरी ।
अंबक्रषीच्या कवारीं ॥३॥
खकळां देवां अधिष्ठान ।
पका मंत्रासी कारण॥४॥
तुका हणे ध्यानीं ।
ज्यासी ध्यातो झयूळपाणी ॥५॥
गजेंद्र पशु आप्ते मोकलिला
गजेंद्र पशु आप्ते मोकलिला ।
तो तुज स्मरळा पांडुरंगा ॥१॥
त्यासाठीं गरुड सांडाने घांवसी ।
माया झळंबसती दानानाथा ॥२॥
घेन बत्सा- वरीं झेप घाली जैसी ।
तैसें गजेंद्रासी सोडविले ॥३॥
तुका म्हणे ब्रीद बांधळें याखाठीं ।
भक्तांसी संकटीं रक्षावया ॥४॥
बहुत आळीकरें
बहुत आळीकरें ।
इन वाढविली छॅकुरे ॥१॥
आहे आधिला(चे अंभ्यास ।
नव्हे कोणाही उदास ॥२॥
अपत्य पाळची ।
तया खावदी जबची डै निळा म्हणे घरीं ।
तया न विसंबे दारी ॥४॥
देवासी दासाचा कळवळा
देवासी दासाचा कळवळा ।
माये बाळावरी जैसा ॥१॥
नेदी मोडा भूक तहान ।
करे कुरवाळून स्तन पाजी ॥२॥
दिठावेळ म्हणोनी प्राण ।
निंबळोण उतरी त्या ॥३॥
निळा म्हणे करुनी कोड ।
पाळी ळाड प्रीतीने ॥४॥
भक्तांचिये भुके
भक्तांचिये भुके ।
प्रेम घा्गविसी भातुके ॥१॥
घाल्टूनियां निज सखी ।
पकापर्की करेसी खुखी ॥२॥
पुखुनी आळी ।
घेसी कडिंये तेचि वेळी ॥३॥
निळा म्हणे बापमाय ।
एका अंग दोन्ही होय ॥४॥
देऊलियां आपुळे प्रेम
देऊलियां आपुळे प्रेम ।
करी भक्तांचा संश्रम ॥१॥
आधीं निष्काम संपत्ती ।
तया वोपी भुक्ति सुत्ति ॥२॥
निश्चळ शांतिक्षमा दया ।
सेवेळागीं अर्पीं तया ॥३॥
निळा म्हणे महा भाग्य ।
तं त्या समर्पी वैराग्य ॥४॥
भावे पाचारितां ।विठळ नामे आळवितां १ येसी धांवत धांवत
भावे पाचारितां ।
विठळ नामे आळवितां ॥१॥
येसी धांवत धांवत ।
माउळी तं कृपावंत ॥२॥
देसी प्रेमपान्हा ।
झुखीं घाळ्ूनियां स्तना ॥३॥
निळा म्हणे घेसी ।
तया अंकी खेळव्सिी ॥४॥
भक्तांचिसाठीं खूप धरी
भक्तांचिसाठीं खूप धरी ।
पवाडे करी असंख्य ॥१॥
भक्तांसी मानी आपुले सखे ।
नेदी पारिखे दिसा त्यां ॥२॥
कृपावस्त्र पांथरी ।
जवळीं देसी आपणा ॥३॥
निळा म्हणे तृत्तीवरीं ।
ब्रम्हस्स भरी सुखांत ॥४॥
नेदी त्या दुसरे
नेदी त्या दुसरे ।
लागा आणिकाचे वारे ॥१॥
युगायुर्गीं त्याचा ।
म्हण्वी सोयरा निजाचा ॥२॥
लेवउनी ळेणीं ।
मिरवीं अळंकार भूषणीं ॥३॥
निळा म्हणे शांति दया ! वोपी भुक्ति सक्ति तया ॥४॥
मागें पुढ उभा राहे
मागें पुढ उभा राहे ।
भरूनी पाहे डोळे त्या ॥१॥
प्रेमासी दृष्टी लागेल झणे ।
उतरीं निंबळोण वरूनियां२ पोटीं त्याळा परम प्रीती ।
आळंगी श्रीपती. हृद्येसी ॥३॥
निळा म्हणे करुणा बहुत ।
झाला या मोहित भक्तांसी ॥४॥
सदा सेवकांचा लाड
सदा सेवकांचा लाड ।
पुरवा करूनियां कोड ॥१॥
जेवीं क्पावंत माय ।
तान्ह्याच्या धणि धाय ॥२॥
खाववा जेदवा ।
ळेणीं छुगडीहि त्या पुरवा ॥३॥
निळा म्हणे दिवानिशीं ।
नेणा विसंबों तयासी ॥४॥
नाहीं तेचि आणुनी देवी
नाहीं तेचि आणुनी देवी ।
चाड जि्वीं ज् वाटे ॥१॥
समयाचे समयावरी।
निर्माण करी आणि पुरवी ॥२॥
नेदी :दिसो केविल- बाणें ।
मिरवीं भूषण निजांगींचीं ॥३॥
निळा ह्मणे गुंतळा भाके ।
धांवे हाके पाचारितां ॥४॥
ह्मणवी कामारी
ह्मणवी कामारी ।
दास्य करी त्यांच्या दारीं ॥१॥
पेसा भक्तांसी भुलळा ।
नाम गातां आतुडळा ॥२॥
नेणं स्याविण आणीक ।
जेषशाई वैकुंठ लोक ॥३॥
निळा म्हणे निःखीम भाव ।
मजले विके त्यांच्या नांव ॥४॥
जिहीं जञोडिला विश्वास
जिहीं जञोडिला विश्वास ।
निज निष्ठेच्या मानसे ॥१॥
सुखं आळ- भक्तवत्सलता श्द्प् अ स विळे नाम ।
याचें घरनियां धेम ॥२॥
दैखळी आवडी ।
याच्या पार्यी द्ली बुडी ॥३॥
निळा म्हणे त्याच्या घरीं ।
घावे करी येरझारा ॥४॥
देवादेव झुगुटमणीं
देवादेव झुगुटमणीं ।
करा टेहणीं दासाघरीं ॥१॥
झीण त्या होऊं नेदी भाग ।
बोढवी अंग त्या अंगीं ॥१॥
शुभाशुभ त्याचीं कम ।
वारूनी इर्गमें सुखी करी ॥३॥
निळा म्हणे आपणासरी ।
कंरूनियां करी बहुमान ॥४॥
देऊनियां आपुले प्रेम
देऊनियां आपुले प्रेम ।
करी भक्तांचा संश्रम ॥१॥
आधीं निष्काम
संपत्ती ।
तया वोपी भुक्ति सक्ति ॥२॥
निश्चळ शांति क्षमा दया ।
खेवेळागीं अर्पी
तया ॥३॥
निळा म्हणे महा भाग्य ।
तं त्या समर्पी वैराग्य ॥४॥
भावे पाचारितां
भावे पाचारितां ।
विठळ नामे आळवितां ॥१॥
येसी धांवत धांवत ।
माउली तं कृपावंत ॥२॥
देसी प्रेमपान्हा ।
सुखीं घाल्टूनियां स्तना ॥३॥
निळा
म्हणे घेसी ।
तया अंकी खेळविसी ॥४॥
भक्ताचिसाठीं रूप धर्री
भक्ताचिसाठीं रूप धर्री ।
पवाडे करी असंख्य ॥१॥
भक्तांसी
मानी आपुले सखे ।
नेदी पारिखे दिसो त्यां ॥२॥
कृपावस्त्र पांधुरवी ।
जवळीं
वैसखवी आपणा ॥३॥
निळा म्हणे तूप्तीवरीं ।
ब्रम्हरस भरी सुखांत ॥४॥
नेदी त्या दुसरे
नेदी त्या दुसरे ।
लागो आणि काचे वारे ॥१॥
युगायुगीं त्याचा ।
म्हणवी सोयरा निजाचा ॥२॥
लेवउनी ळेणीं ।
मिरवीं अळंकार भूषणीं ॥३॥
निळा
म्हणे शांति दया ।
वोपी भुक्ति युक्ति तया'॥४॥
मागें पुढे उभा राहे
मागें पुढे उभा राहे ।
भरूनी पाहे डोळे त्या ॥१॥
प्रेमासी दृष्टी
लागेल झणे ।
उतरीं निंवळोण वरूनियां२ पोटीं त्याळा परम प्रीती ।
आळंगी
श्रीपती. दृदर्येली ॥३॥
निळा म्हणे करुणा बहुत ।
झाळा या मोहित
भक्तासा ॥४॥
सदा सेवकांचा लाड
सदा सेवकांचा लाड ।
पुरवा करूनियां कोड ॥१॥
जेवीं कपावंत
माय! ।
तान्ह्याच्या धणि धाय ॥२॥
खाववा जेदवा।
ळेणीं छुगडीहि त्या पुरवा ॥३॥
निळा म्हणे दिवानिशीं ।
नेणा विसंबों तयासी ॥४॥
नाहीं तेचि आणुनी ठेवी
नाहीं तेचि आणुनी ठेवी ।
चाड जिवीं जे वाटे ॥१॥
समयाचे समयावरी ।
निर्माण करी आणि पुरवी ॥२॥
नेदी दिसो केविल-
बाणे ।
मिरवीं भूषण निजांगींची ॥३॥
निळा ह्मणे गुंतला भाके ।
घांवें हाके
पाचारितां ॥४॥
ह्मणवी कामारी
ह्मणवी कामारी ।
दास्य करी त्यांच्या दारीं ॥१॥
पेसा भक्तांसी
भुळळा ।
नाम गातां आतुडळा ॥२॥
नेणं त्याविण आणीक ।
होषझाई
व्वैक्ुुठ लोक ॥३॥
निळा म्हणे निग्लीम भाव ।
मजले विके त्यांच्या नांचे ॥४॥
जिहीं जोडिला विश्वास
जिहीं जोडिला विश्वास ।
निज निष्ठेच्या मानसं ॥१॥
सुखं आळ-
भक्तबस्सळता १९५
नन सलसल खलनअ अ. वनयमन
विळे नाम ।
याचें घरुनियां प्रेम ॥२॥
बैसळी आवडी ।
याच्या पायी दिली
बुडी ॥३॥
निळा म्हणे त्याच्या घरीं।
धांवे करी येरझारा ॥४॥
देवादेच सुगुटमणीं
देवादेच सुगुटमणीं ।
करा टेहणीं दासाघरीं ॥१॥
झीण त्या
होऊं नेदी भाग ।
वोढवी अंग त्या अंगीं ॥१॥
शुभाशुभ त्याची कमे ।
वारुनी
दर्गमे खुखी करी ॥३॥
न्रिळा म्हणे आपणासरी ।
कंरुनियां करी बहुमान ॥४॥
कळाखलळेती युगायुगीं
कळाखलळेती युगायुगीं ।
नेणा शीणभाग अंगीं ॥१॥
भक्ताचिये
हाकेसवे ।
क्षणे तेथाचे प्रगट व्हावे ॥२॥
निरखूनियां मोहमळ ।
पदी रक्षावे
निश्चळ ॥३॥
निळा म्हणे यश कीर्ति ।
देउनि सुखाची संपच्ती ॥४॥
परम कृपावंत हरी
परम कृपावंत हरी ।
दीनोद्धारी तिंदेत ॥१॥
भुक्ति्सक्त घेउनी
हाता ।
द्यावया प्रति निजदासा ॥२॥
चारी मार्ग अवलोकित ।
येती वार्गावित
आते त्यांचं ॥३॥
निळा म्हणे सगुण वेध ।
उभाचि असे विटेवर ॥४॥
अल्रागे भजती देवा
अल्रागे भजती देवा ।
त्यांच्या भावा साक्षी तो ॥१॥
म्हणो-
नियां मागे पुढं ।
धांवे कोडें सांभाळी ॥२॥
भुके ता करीं चिंता ।
लागो
नेदी त्या ऊनवारा ॥३॥
निळा म्हणे अंतरसाक्षी ।
सदा कै पक्षी दासाच्या ॥४॥
तिजभक्ताची आवडी देवा
तिजभक्ताची आवडी देवा ।
सांभाळी त्या घडीघडी ॥१॥
म्हणोनियां भूक तान ।
करी त्याचा वह्मान ॥२॥
वसने भूषणं पुरवी ।
चिंता
त्याची वाहे जीवीं ॥३॥
निळा म्हणे त्याचे उणें ।
नेदी पडां कवण्या शणें ॥४॥
बरे जाणवळे मग
बरे जाणवळे मग ।
करी येउनियां लगवग ॥१॥
अवळोकूनी
कपारी ।
धरी कवळूनियां पोटीं ॥२॥
बोरसळी मोहे ।
लावी स्तनीं पाजी
पेहे ॥३॥
निळा म्हणे दुरी ।
न वजे वेखोनियां घरीं ॥४॥
न॒विसंब त्यां घटिका पळ
न॒विसंब त्यां घटिका पळ ।
त्याचिपा्शीं न र
उत्ती्णत्वाळागीं हरी ।
त्याची परिचर्या करी ॥२॥
न म्हणे दिवस रात्र कांहीं ।
संचरोनी वसे त्याच्या देहीं ॥३॥
निळा म्हणे भक्तांघरीं ।
गुणे नामे रूपें हरी ॥४॥
भक्तांचिये मनी जस
भक्तांचिये मनी जस ।
करी हा तैस वतन ॥१॥
नेदी होऊं आजा-
अंग ।
वोढवी सर्वांग सेवेसी ॥२॥
स्तंभीं पाचारितां हाके ।
होउनी ठाके नरहरी
३. निळा म्हणे उभा द्वारीं ।
केळा विटेवरी मग ठाके ॥४॥
तुझं भक्तिखुख द्यार्य मज प्रेम
तुझं भक्तिखुख द्यार्य मज प्रेम ।
वसो तुझे नाम माझं मुस्ती ॥१॥
खद्धक्ति विचार राहो माझे चित्ती ।
हेचि कृपामूति द्यावं भज ॥२॥
तुझा
दाख जर्नी म्दणवितां विख्यात ।
पसारेला हात फिरवू तको ॥३॥
नामा म्हणे
दैवा इतुके द्याव मज ।
ऐकोनि केशवराज काय बोले ॥४॥
भाव शुद्ध तरी
भाव शुद्ध तरी ।
प्रगटे येवूनि अंतरीं ॥१॥
उरो नेदी तयां भिन्न ।
करी आपणासमान ॥२॥
भरोलियां स्ीं ।
आपणचि त्या पाठीपोरटो ॥३॥
न्ळि
म्हणे राहे ।
कवळूनिया अंतवाद्य ॥४॥
आपणासमान केले त्यासी
आपणासमान केले त्यासी ।
धरिले ज्यासी निज हाती ॥१॥
ऐसा
१९६ भक्तबत्खलता
च क म
देवो कृपासिंधु ।
म्हणोलि वंघु दीनांचा ॥२॥
हीनत्व देखोनि भक्तांअंगी।
लाजे
जगीं त्याचेनि ॥३॥
निळा म्हणे करूनी थोर ।
चाळती बडिवार निजांगे ॥४॥
भक्तांचाचि वोरस देवा
भक्तांचाचि वोरस देवा।
घांवे सेवा करूं त्यांची ॥१॥
जे जे गोड
वाटे मनीं ।
तै ते वदनी भरे तयां ॥२॥
अपूर्ण तेथें पूर्ण करी ।
पुरवी कामारी
होउनी ॥३॥
निळा म्हणे रक्षी हेत ।
उभा तिष्ठत त्यांपाद्यीं ॥४॥
परम विश्रांति पावलीं
परम विश्रांति पावलीं।
अवघी येणें खुखीं केलीं ॥१॥
आवडीं
वॉंदिती पूजिती ।
दर्शना जे याच्या येती ॥२॥
नाम उच्चारिती वाचे ।
नित्य
कोड कसी त्यांचें ॥३॥
निळा म्हणे भक्तासाठी ।
धरीं रूपे अनंत कोटी ॥४॥
भाविकांची आवडी देवा
भाविकांची आवडी देवा ।
करी सेवा निजप्रीतीं ॥१॥
ते तया
मागे पुढे ।
नाशी कोडें सकळही ॥२॥
घरीं दारी वसे हरी ।
विश्वंभरी भाव ज्या ॥३॥
निळा म्हणे संदेह नाहीं ।
भक्तां पाही यावरी ॥४॥
घांवोनियां झोंवे कंठीं
घांवोनियां झोंवे कंठीं ।
कुपादृ्ी अवळोकी ॥१॥
म्हणे श्रमळेती
गी येतां ।
बैसा आतां अविश्रम ॥२॥
घडी घडी जीवींची मात ।
सांगे पुसे
आत आवडीचें ॥३॥
भक्त करिती तैसा होय
भक्त करिती तैसा होय ।
ठेविला ठाय तया स्थळीं ॥१॥
पाचा र्ठा
भाविती जेथें ।
प्रगटे जथे रूप घरी ॥२॥
जे ज़ उपचार करिती भक्त ।
ते त
स्वीकारत बाळापरी ॥३॥
तिळा म्हणे भक्तांपाशी ।
नाहीं यासी दुराग्रह ॥०॥
राहिला उभा विटेवरी
राहिला उभा विटेवरी ।
भक्तकेवारी म्हणवूनी ॥९॥
जे जे येती
ज्या ज्या भावें ।
तें त्यां द्यावे न बोलतां ॥२॥
भुक्ति शुक वांटी पप्का ।
छाविल्या
फुका रिद्विसिदधि ॥३॥
निळा म्हणे सवाधिकारी ।
प्रेमभांडारीं भक्त केट ॥४॥
अंतर कोणा नेदी सहसा
अंतर कोणा नेदी सहसा ।
आपुलिया दासा सांभाळी ॥१॥
परम:
कृपावंत हरि ।
नामोच्चारी प्रगट होय ॥२॥
त्याची निष्टा बाणली ज्यासी ।
कदापि त्याखी न विसंवे ॥३॥
निळा म्हणे जवळचि राहे ।
पसा भंक्तमोहें.
मोहितु ॥४॥
वतन आसुची मिराखी पंढरी
वतन आसुची मिराखी पंढरी ।
विठोबाचे घरी नांदवणूक ॥१॥
खवा करूं नित्य नाचूं महाद्वारी ।
नामाची उजरा जागऊं तेथें ॥२॥
साघुसंतां
दारण जाऊ मनोभावे ।
प्रखाद स्वभावे देती मज ॥३॥
नामा म्हणे आम्ही.
पांथरींचे चिरे ।
लंतपाय हिरे देती वरी ॥४॥
__ १४५६ खहज तुझं खुख आहे तुजजवळीं ।
वांयां सृगजळीं बुडा
नको ॥१॥
खोय धरी वेगी होय पां सावध ।
अनुभवी आनंद स्वस्वरूपी ॥२॥
हां
जगडंवर पररला पाल्हाळ ।
मायवाप सकळ स्वम; सवे ॥३॥
शारीरसंपर्त्तींचा
मानर्खी निर्धार ।
तो हं क्षणभंगुर सत्य ज्ञाण ॥४॥
आपुळे साउली जासी
बैलावया ।
कोण तापळीया निवबी तुज ॥५॥
नामा म्हणे केहावा असा तुझे
शान ।
देवा तुजवांच्नन नकळे कांही ॥९॥
घेरे घेरे ताम्या दिले माझें प्रेम
घेरे घेरे ताम्या दिले माझें प्रेम ।
घोकीं माझे नाम सचफाळ ॥१॥
शिरावरी हात ठेवितसे माझा ।
अभिमान तुझा गेळा म्हणुनि ॥२॥
भाक्तिसुख
भक्तवत्सळता शै घव त जे
देवें दिळे नामयातें ।
नामा परमामृतें तृप्त झाळा ॥३॥
नामा म्हण देवा झालों
मी पावन ।
माझं तुजवीण कोण आहे॥४॥
महाद्वारी सुख असें या सुखाचं
महाद्वारी सुख असें या सुखाचं ।
लागती संतांचे चरण** ॥१॥
म्हणोनिया स्थळ पाहिले निवांत ।
झालें चित्त तेथें समाधान ॥२॥
सकळ
भक्तवत्सलळता श्र्रु
व वि आ
वैष्णवांसाहित बोळवण करा ।
तुम्हीं हो दातारा मजळागीं ॥३॥
देव म्हणे
नाम्या राहे पक्षभरीं ।
पुरतील अंतरी कोड तुझें ॥४॥
न
.. १४५८ आमी ळोळे नामा कंठ सद्गदित ।
डोळिया स्वत अश्चजळ ॥१॥
इतुके देखो!नियां द्वला पुरुषोत्तम ।
नाम्यासी संप्रेमें उचलिळें ॥२॥
नाम्या
तुज चाटतस इःख ।
संखाराचा शोक तुज झाला ॥३॥
नामा म्हणे देवा च्ञ
ऐसा दाता ।
मज भवव्यथा कवणेपरी ॥४॥
स्फुंदत स्फूंदत नामा उभा महाद्वारी
स्फुंदत स्फूंदत नामा उभा महाद्वारी ।
दृष्टी पायावरी विठो
बाच्या ॥१॥
देखोनि केशव उभारिल्या चाहे।
पाळवितु_ आहे पितांबर -
रूसलाखे नामा ।
दाटलासे प्रेमा ओसंडत ॥३॥
येई नाम्या तुज
धरीन पोराशी ।
कोणें गांजिलासी दुराचार ॥४॥
ऐेके वो खक्मिणी अंजारानि
लुम्ही ।
वोसंगा घेऊनि आळवावा ॥५॥
जगच जननी सं्रमे करूनि! प्रीति-
पान्हा स्तनी वोसंडला ॥६॥
बोरसळा नामा घेतळासे करीं ।
सख पीतांबरें पुरी- -
तसे ॥७॥
कवणे तुझें चित्तीं छावियळा चाळा ।
न देखतां डोळा स्फुंदतले <
डुझाविला नामा दाटलासे त्लेमा ।
हांसे सत्त्यभामा काय झाळे ॥९॥
स्फंदस्फुंदोन नामा उभा महाद्वारी
स्फंदस्फुंदोन नामा उभा महाद्वारी ।
चित्त पायावरी चिठो-
वाच्या ॥१॥
उभा दीनानाथ उभारुनी बाहे ।
पाळवीत आहे पीतांवरे ॥२॥
आरता
यरे नामया धारिला पोटासीं ।
कोणें गांजिलासी दुर्जनानें ॥३॥
अंतरीचे सांग
पडे माझ्या मागे ।
कां करिशी उद्वेग संसारींचें ॥४॥
नामा म्हणे विठो असे
मी नेणता ।
आठवी पंढारिनाथा वेळोवेळां ॥५॥
भीत नाहीं भीत नाही
भीत नाहीं भीत नाही ।
अखेडही सावच ॥१॥
उघड खमाधि
उघड समाधि ।
अंतरवुद्धी निमेळ ॥२॥
गॉविली कासया गोविसी काखया ।
पंढरीराया सांभाळी ॥३॥
नामा म्हणे जगज्जीषन[ ।
नारायणा सांभाळी ॥४॥
राजमंदिरांभीतरी रुक्मिणी सखेजञेवरी
राजमंदिरांभीतरी रुक्मिणी सखेजञेवरी ।
नामा परखाखरीं घोळगो
आळे ॥१॥
नामया देखोनि झडकरी उठली ।
आड उभी ठेली जश्डानयां ॥२॥
अचळ सारिसा करीं श्रृंग माथावरीं ।
पाहे यां दिनसुरी होती कैसी ॥३॥
मी म्हणे
१६८ भक्तवत्सलता
नावेक छागेळ वेळ यातें ।
तंव अवचित देखियेळें ॥४॥
कनक पर्येळीं घेउनी
आरती करीं ।
ओवाळिळें हरी नामयालाहित ॥५॥
आपुल्या सुखाचा देईन मी वांटा
आपुल्या सुखाचा देईन मी वांटा ।
जरी येखी वैकुंठा एक वेळ ॥१॥
आपुलें निञजपर्दी तुज बेसवान ।
उभा मी राहीन मागे पुडे ॥२॥
पीतांबर
छाया करीन तुजवरी ।
जीवें क्षणभरीं विसंवेना ॥२॥
अंबक्रुषी प्रव्हाद रवमांगद्।
त्याहुनी निजपद देईन ठुज. ॥४॥
ऐसा धीर नाम्या होता माझ्या मन ।
परी तं.
सीहुनी उदास्रीन ॥५॥
नामा म्हणे फे्ावा नळगें माझ्या चित्तीं ।
मज आहे
विश्रांति तुझ्या नामीं ॥६॥
घेऊनिया नाम्या बैसलीळ किती
घेऊनिया नाम्या बैसलीळ किती ।
पहाशीळ स्थिति अंतरींची ॥१॥
कांहीच न होखी विचारी मानसीं ।
चेैतन्यतत्वासि शुद्धडद्ध ॥२॥
क्रियाकम-
कती नव्हेखी सर्वथा ।
आहे सर्वगता रूप तुझें ॥२॥
भजतां भजन पूजिताती
पूज्य ।
हेही काय तुज आति चिंता ४_ जान शान ज्ञेय ध्याता ध्यान व्येय ।
नाथिळे उपाय नाहीं तुज ॥५॥
नामा म्हणे मज नकळेचि देवा।
मज देई सेवा
जन्मोजन्मी ॥६॥
पेसा नामा बोळे आनंदे करोनी
पेसा नामा बोळे आनंदे करोनी ।
तच देव विचारून बोरे श्
भळां भला नाम्या दाहाणा झाळासी ।
कांरेहे न घसा सांग मज ॥२॥
येरू
> आकड. “2. 3.
म्हणे देवा अवघेचि नश्वर ।
तूंचिं पक खार पुरे आम्हां ॥३॥
अनंत ब्रह्मांडे कोटी
कसी रोमरंधीं।
त्या चरणाचे अग्नी बसा आम्ही ॥४॥
पुंडलिक जाग त्याचे ॥८॥
प ।
उमज्ञोन तुज काय सांगो ॥५॥
वतन आमुची मिरासी पंढरी
वतन आमुची मिरासी पंढरी ।
विठोबाचे घरी नांदवणूक ॥१॥
अ *-... रि
खेवा फर नित्य नाचू महाद्वारी ।
नामाची उज जार > तेथ ॥२॥
साडुसता
शरण जाउं: मनोभावे ।
प्रसाद स्वभावे देती मज रे नामा म्हणे आम्ही
पायरींचे चिरे ।
खंतपाय हिरे देती वरीं॥४॥
सहज तुझें खुख आहे तुजजवळीं
सहज तुझें खुख आहे तुजजवळीं ।
वांयां 'मगजळीं बुडॉ,
क ॥१॥
सोय धरी वेगी होय पां सावध ।
अठुभवी आनंद स्वस्वरूपी ॥२॥
हा
डवर पखरळा पाल्हाळ ।
मायबाप सफळ स्वम।
सर्व रे शरीरसंपत्तांचा
मानसीं निघार ।
तों हे क्षणभंगुर सत्य ज्ञाण ॥४॥
आपुळे स्वाउलीं जासी
बैलावया ।
कोण तापळीया निववी तुज ॥५॥
नामा म्हणे केदावा असो तुक
शान ।
देवा तुजवांन्नन नकळे कांहीं ॥६॥
महाद्वारी सुख असें या सुखाचं
महाद्वारी सुख असें या सुखाचं ।
लागती संतांचे चरण** ॥१॥
म्हणोनिया स्थळ पाहिले निवांत ।
झालें चित्त तेथें समाधान ॥२॥
सकळ
भक्तवत्सलळता श्र्रु
व वि आ
वैष्णवांसाहित बोळवण करा ।
तुम्हीं हो दातारा मजळागीं ॥३॥
देव म्हणे
नाम्या राहे पक्षभरीं ।
पुरतील अंतरी कोड तुझें ॥४॥
आमी ळोळे नामा कंठ सद्गदित
आमी ळोळे नामा कंठ सद्गदित ।
डोळिया स्वत अश्चजळ ॥१॥
इतुके देखो!नियां द्वला पुरुषोत्तम ।
नाम्यासी संप्रेमें उचलिळें ॥२॥
नाम्या
तुज चाटतस इःख ।
संखाराचा शोक तुज झाला ॥३॥
नामा म्हणे देवा च्ञ
ऐसा दाता ।
मज भवव्यथा कवणेपरी ॥४॥
जनी बैसली न्हायाळा
जनी बैसली न्हायाळा ।
पाणी नाहीं विसणाळा ॥१॥
घागर
घेडानि पाण्या भेळी ।
मार्गे मागे धाव घाली ॥२॥
घागर घेउनिया हातीं ।
पाणी
रांजणांत ओती ॥३॥
ऐशा येरझारा केल्या ।
रांजण घागरीं भरिला ॥४॥
पाणी
पुरे पांडुरंगा ।
दासी जनीच्या अंतरंगा ॥५॥
एके दिवशी न्हावयास
एके दिवशी न्हावयास ।
पाणी नव्हते विसणास ॥१॥
देष
घांवो्नेयां आले ।
शीतळ उद्क घे घे बोळे ॥२॥
आपुल्या हाते विखणी ।
घाली जनीच्या डोयी पाणी ॥३॥
माझ्या डोइच्या केसांस़ ।
न्हाणें नव्हतं फार
दिवस ॥४॥
तेणें सुरडी केशांस ।
कां गे म्हणे उगीच बेख ॥५॥
आपुल्या हातें
वेणा घाळी ।
जनी म्हणे माय झाली ॥६॥
आषाढी कार्तिकी विसरूं मका मज
आषाढी कार्तिकी विसरूं मका मज ।
खांगतखें शुज पांडरंग ॥१॥
पतितपावन मी तो आहे खरा ।
तुमचेनि बरा दिसत ॥२॥
तुम्ही जातां गांवा
हुरहुर माझे जीवा ।
भेटेल केधवां मजलागी ३. धांवोनियां देव गळां घाळी
मिठी ।
स्फुंदस्फुंदून गोष्टी बोलतसे ॥४॥
तिहीं चिभुवनीं मरज नाहीं कोणी ।
:
म्हणे चक्रपाणी नामयासी ॥५॥
धना जाट घरीं नित्य उभा हरी
धना जाट घरीं नित्य उभा हरी ।
पकनाथाघरीं धोतरे छूत ॥१॥
कबीराची पांजणी करी चक्रपाणी ।
जनीसवें होणी वेचूं लागे ॥२॥
बोघल्याचें :
शेत पेरी श्रीअनंत ।
नामयासांगातें केशव द्दरी् ऱे गोऱ्या कुभाराचीं मडकी
घडी अंगे ।
चोखामेळ्यासंगें ढोर॑ ओढीं ॥४॥
रोहिदासाचे कंड धुतो श्री-
गोपाळ ।
सांवत्याचा मळा खुरपूं लागे ॥५॥
नामा म्हणे देव भक्तांचा बहुभ ।
मार्गे पुढे उभा पांडरंग ॥६॥
पांडवभाग्याची र्णावया थोरी
पांडवभाग्याची र्णावया थोरी ।
शोषाची येखरी न वर्णेचे ॥१॥
पीतांबर फास घाळुनि वनमाळी ।
काढी. उष्टावळी आवडीने ॥२॥
विधीचा
जनक र्मा ज्याची दासी ।
ध्यान अहर्निशी करी क जयाचे ब्रह्मांडे
अनंत ।
चारी वेदां अंत न कळे ज्याचा ॥४॥
नामा म्हणे रोबे भक्तांचिये घरीं ।
भाव देखोनि हरी भुलतसर ॥५॥
या भक्तांच्या कैवार तुज क॑ वाटला शीण
या भक्तांच्या कैवार तुज क॑ वाटला शीण ।
ब्रतं आचरतां
अंबक्रपी झालासे क्षीण ।
रक््मांगद प्रल्हादा कष्टविले म्हणून ।
तो तुज्ञ :
२०० भक्तवत्सलता
शीण वाटला म्हणोनि राहिलास मीन ॥१॥
कटिखूत्नावरी कर कांगा तिट्ठली
उभा ।
सिणळासी पंढरीराया रखुमादेवीवरवल्लभा ॥२॥
शंखाखुयानें वेद नेल
दिळे ब्रह्मयानें गाऱ्हाणे ।
जमदपीचे पोटीं तुज फाई पडिळें धांबणे ॥
वरुषला शिळाधारीं जाहळें गोकुळा राखण ।
तो तुज शीण वाटळा झाळे
उघडपण ॥३॥
धुव उपमन्यूनें तुजसवे घेतली आळी ।
गजेद्रा आकांत पान-
लाखी वनमाळी ।
सांडनि क्षीरसागर आळा पुंडलिकाजबळीं।
. करीं मज
संभोगप्रेमे न धरवे उखळी ॥४॥
ब्रह्मयानें वत्स नेली. गीळियां होऊं नेदी
शान ।
गोपाळ गाई वत्स इतुका झाळासि आपण ।
सोडविले नीळकंठा
च्रह्मकपोळापासून ॥५॥
गयासुरलवणासुर कागाश्रमाचे आश्रमा ।
प्थ्वी
निष्टेक केळी दुखावळा श्रीचरणीं ॥ बद्लुनि . हिरण्यकदयपू जावरा
घारिला शिरीं ।
तो तुज शीण वाटला म्हणुनि कोमायिळा श्रीवदनी ॥९॥
का्य
पूतनेने विष पाजिळें रसना झाळी कडवट ।
रिठा रगडिळा दाढ फणसे-
माजीं तिखट ।
अवंचक जयंतु वामकरें मारिला शकट ।
रक्षळ शरणा-
गता पडले क्टावरीं कष्ट ॥७॥
देवा पांडरंगा वांखुदेवा हरी
देवा पांडरंगा वांखुदेवा हरी ।
गोविंदा राया नाययणा ॥१॥
नारायणा कृष्णा कमळळोचना ।
माधवा प्रद्यम्ना रावणारी ॥२॥
रावणारी होसी
जानकी टाकुनी ।
हिंडसी अंगणीं अर्जुनाच्या ॥३॥
अर्जुनाच्या घरीं अंग घोडे
चुखी ।
लज्जा द्रोपदीची राखियेली ॥४॥
राखशीळ द्वार बळी भक्तिवंता ।
नामा म्हणे आतां काय सांगूं ॥५॥
सावळी श्रीमूरति हृदयी बिंबळी
सावळी श्रीमूरति हृदयी बिंबळी ।
तरी पालटली देहदंड ॥१॥
धन्य माझा जन्म धन्य माझा भाव ।
ध्यानीं केशीराज नांदतसे ॥२॥
आशा
तृष्णा कैशा मावळल्या देहीं ।
बुडोनियां पार्या ठेढें चित्त ॥३॥
नामा म्हंणे
पेली विश्रांति पै झाली ।
हृदयी म्याहाळी केद्रीराज ॥४॥
पकटी तूं गाणे गाखी
पकटी तूं गाणे गाखी ।
दुजा शब्द उमटे पाशीं ॥१॥
कोण गे
तुझ्याबरोबरीं ।
गाणे गातो निरंतरीं ॥२॥
पांडुरंग माझा पिता ।
रखुमाई झाली .
माता ॥३॥
पेझियाच्या घरीं आळे ।
जनी म्हणे धन्य झाले ॥४॥
जनी डोईनं गांजली
जनी डोईनं गांजली ।
बिठाबाई धाविन्नलळी ॥१॥
देव हाते बुचडा
खोडी ।
उबा मारीतसे तांतडी ॥२॥
केश विचरोनी मोकळे केले।
जनी म्हणे
तिमंळ झाले ॥३॥
भक्तबत्सलता ॥२॥
पके दिवशीं न्हावयास
पके दिवशीं न्हावयास ।
पाणी नव्हतें [विसणास ॥१॥
देघ
धांवोनियां आले ।
शीतळ उदक घे घे बोळे ॥२॥
आपुल्या हातें विसणी ।
घाली जनीच्या डोयीं पाणी ॥३॥
माझ्या डोईच्या केखांस ।
न्हाणें नव्हतें फार
दिघस ॥४॥
तेणें सुरडी केशांस ।
कां गे म्हणे उगीच बैस ॥५॥
आपुल्या हातें
वेणी घाली ।
जनी म्हणे माय झाली ॥६॥
पके दिवशीं न्हावयास
पके दिवशीं न्हावयास ।
पाणी नव्हतें (थैसणास ॥१॥
देघ
धांबोनियां आळे ।
ज्ञीतळ उद्क घे घे बोळे ॥२॥
आपुल्या हातें विखणी ।
घाळी जनीच्या डोयीं पाणी ॥३॥
माझ्या डोईच्या केसांस ।
न्हाणें नव्हतं फार
दिघस ॥४॥
तेणें सुरडी केंस ।
कां गे म्हणे उगीच बैस ॥५॥
आपुल्या हातें
वेणी घाली ।
जनी म्हण माय झाली ॥६॥
तुळशीचे वनीं
तुळशीचे वनीं ।
जनीं उकलीत वेणी ॥१॥
हातीं घेऊनियां
लोणी ।
डोई चोळी चक्रपाणी ॥२॥
माझें जनीला नाहीं कोणी ।
म्हणुनि देव
घाळी पाणी ॥३॥
जनी सांगे सर्व लोकां ।
न्हाझं घाळी माझा सखा ॥४॥
साळी सडायास काढी
साळी सडायास काढी ।
पुढे जाउनी उखळ झाडी ॥१॥
कांडितां कांडितां ।
शीण आला पंढरीनाथा ॥२॥
सवे अंगीं घाम आळा ।
तेण पितांवर भिजळा ॥३॥
पायीं पैजण हातीं कड़ी ।
कोंडा पांखड़नि काढी ॥४॥
हाता आला असे फोड ।
जनी म्हणे सुसळ सोड ॥५॥
झाडलोट करी जनी
झाडलोट करी जनी ।
केर भरी चक्कपाणी ॥१॥
पाटी घेऊनिया
शिरीं ।
नेऊानियां टाकी दुरीं ॥२॥
ऐसा भक्तिसी भुलळा ।
नीच कामे कडं
लागला ॥३॥
जनी म्हणे विठोबाला ।
काय उतराई होऊं तुला ॥४॥
पूर्वी काय तप नेणें यें हो केळें
पूर्वी काय तप नेणें यें हो केळें ।
निधान जोडिळें पंढरीचे ॥१॥
-येऊनियां देव दळूं लागे अंगे ।
रखुमाईचा संग दूर केला ॥२॥
तैखाचि पै
संगे येऊनि बाहेरी ।
वेचोनिया भरी होणी. अंगें ॥३॥
ओझं झालें म्हर्णून
पाठीं पितांबरी ।
घेऊनिया घरीं आणितसे ॥४॥
पेसे जेथें काम करी चक्रपाणी ।
तेथे कैची जनी नामयाची ॥५॥
कोणें पके दिवशीं
कोणें पके दिवशीं ।
विठो गेला जनीपाशीं ॥१॥
हळूंच मागतो
खायासी ।
काय देऊं दा मी तुसी ॥२॥
हातीं धरून नेला आंत ।
वाढी
पंचामृत भात ॥३॥
प्रेमलुखाचा ढॅकर दिला ।
जनी म्हणे विठो घाला ॥७॥
पके दिवशीं वाडियांत
पके दिवशीं वाडियांत ।
देव आळे अवचित ॥१॥
अवघी पायांस
लागलीं ।
देवें त्यावरी कृपा केली ॥२॥
बाहेर कामासी शंतल्ये ।
देवे मजला
विघारिळें ॥३॥
बाहेर आहेस घो बोलती ।
देवच मजला हाटकिती ॥४॥
हात
बुऊनि जवळ गेल्य ।
फोण गे जनी हांसून बोळे ॥५॥
दळण्याच्या भि्षे
दळण्याच्या भि्षे ।
विठल सावकाहो ॥१॥
देहवुर्डाचे वैरण ।
दैत खडा रे निखून ॥२॥
पकलीच गातां ।
दुजा खाद उमटतां दे छतण त्झें
वरोबरी ।
साद देतो निरतरीं ॥४॥
खूण कळली नामदेवा ।
विठल श्रोता
जर्नाच्या भावा ॥५॥
मग हांखोनि खकळीं
मग हांखोनि खकळीं ।
पाह देव कैसा बळी ॥१॥
आळे नामदेवा
धरी ।
प्रेम झुळळाखे हरी ॥२॥
घाळी जातिया वैरण ।
गाय आवडीचे. गाण ॥३॥
पढें देखे ज्ञानेश्वरा ।
देव झाळासे घावण ॥४॥
जनी म्हणे 'पंढरीनाथा ।
जाय
शउळाली आतां ॥५॥
निवृत्ति पुसत
निवृत्ति पुसत ।
कोठें होतें पंढरिनाथ ॥१॥
खूण छळळी ' हृपि-
केशी ।
सांगो नको निवृत्तीखी ॥२॥
उत्तर दिले ज्ञानदेवे ।
नवळ केवढे सांगावे ॥३॥
शिव वंदी पायवणी ।
नये योगियांचे घ्यानीं ॥४॥
द्वारीं उभे. न्नह्मादिफ ।
गुण गाती खक्कलिक ॥५॥
जनीसवे दळी देव।
तिचा देखोनियां भाव ॥६॥
काकड आरती
काकड आरती ।
करावया कमळापती र म सकळ ।
रिते देखिळें देऊळ ॥२॥
ज्ञानेश्वर बोळे ।
आतां देव कोटे गेळं गेले ॥३॥
ठावें
जाहलं अंतरी ।
देव दळी जनीघरीं ॥४॥
ज्ञाय ज्ञाय राउळासी
ज्ञाय ज्ञाय राउळासी ।
नको येऊं आम्हांपाशीं ॥१॥
जाऊ
आम्ही बरोबर ।
झाला तिचा हो चाकर ॥२॥
तिजसंग काम करी ।
ऐसे जाणा
देव हरी२ चह हाती 'चुणे केळे ।
जनी म्हणे बरे झाले ॥४॥
चुणे घेऊनि कांखेखी
चुणे घेऊनि कांखेखी ।
जनी गेळी उपवासी ॥१॥
मारे विठठळ
धांषला ।
म्हणे कां टाकिले मळा ॥२॥
कां गा धांबवोनि आलासी ।
ज्ञाय जाय
राउळासी ॥३॥
जनी ज्ञाय शेणीसाठीं
जनी ज्ञाय शेणीसाठीं ।
उभा आहे तिच्या पार्दी ॥१॥
पितां-
वराची कांस खोवी ।
मागें चाळे जनावाई ॥२॥
गौऱ्या चॅल्नि बांधिंळी मोट।
जनी म्हणे द्यावी गांठ ॥३॥
मोट उचळून डोईवर घेई ।
मागे चाळे जनाबाई ॥४॥
राना गेली शेणीसाठीं
राना गेली शेणीसाठीं ।
वेचू ळागें विठो पाठीं ॥१॥
पितांवर
ओचे खोंवी ।
पायीं शुभा पारखावी ॥२॥
रिती बांधिताचि मोट ।
जनी म्हणे
द्याषी गांठ ॥३॥
जनीचिया बोठे फरी नित्य काम
जनीचिया बोठे फरी नित्य काम ।
वसती तिचें घाम ठक्ष्मीसी ॥१॥
जनीचिया गोष्टी प्रेम ज्याचे मना ।
तयाचें चरणी ओढवी माथा ॥२॥
महे-
शादि देव तेद तया ध्याती ।
जे आवर्डीं गाती जनी ध्याती ॥३॥
आई मेली वाप मेळा
आई मेली वाप मेळा ।
मज सांभाळी विठला ॥१॥
हरी रे मज
गी नाहीं ।
माझी खात असे डोई ॥२॥
विठळ म्हणे रुक्मिणी ग जनीला
ताहीं कोणी ॥३॥
हातीं घेउनी तेलफणी ।
केस विंचरून घाळी वेणी ॥४॥
वेणी
भक्तबत्सलता २म्झे
घाळून दिधली गांठ ।
जनी म्हणे चोळ वा पाठ ॥५॥
जनी म्हणे बा गोपाळा
करी दुबळीचा सोहळा ॥६॥
पक प्रहर रात्र झाली
पक प्रहर रात्र झाली ।
फेरी विठलाची आली ॥१॥
नामा म्हणे
जनी पाहे ।
द्वार उभा कोण आहे ॥२॥
प्रभा घरांत दाटली ।
एक सरादं
सुटली ॥२॥
एकमेकां आळिंगन ।
नामा म्हणे जनी धन्य ॥४॥
जनी जाय पाणीयासी
जनी जाय पाणीयासी ।
मागें धांवे हृषिकेशी ॥१॥
पाय भिजो
नेदी हात ।
माथां घागरी वहात ॥२॥
पाणी रांजणांत भरी ।
सडासारबण
करी ॥३॥
धुणे घुऊनियां आणी ।
म्हणे नामयाची जनी ॥४॥
आतां पुरे हा संसार
आतां पुरे हा संसार ।
कोठे फेडू उपकार ॥१॥
सांडनियां थोर-
पण ।
करी दळण कांडण ॥२॥
नारीरूप होउनी हरी ।
माझे न्हाणे छुणें करी ॥३॥
राना जाये वेणी शेणी ।
शेखीं वाहे घरीं पाणी ॥४॥
ठाव मागे पार्यांपाीं ।
म्हणे नामयाची दासी ॥५॥
माझा नामा मज देई
माझा नामा मज देई ।
जीव देईन तुझं पायी ॥१॥
पुंडालिका
भुळविले ।
तैस माझिया वाळा केलें.२ तं गा न चळे मजपाशी दे गा
माझ्या नामयासी ॥३॥
तुझ्यासंग ज़ जे गेले ।
ते त्वां जितेचि मारिळे ॥४॥
विठळ म्हणे गोणाबाई ।
नामा तुझा घेवोनियां जाई ॥५॥
हातीं धरोनियां
आली ।
दासी जनी आनंदली ॥६॥
लाहो ळागला अंबेचा
लाहो ळागला अंबेचा ।
विठाबाई आनंदीचा ॥१॥
-आदि ठाणें
पंढरपूर ।
नांदे कान्हाई सुंदर ॥२॥
गोणाईने लवस केला ।
देवा पुत्र देई मला ॥३॥
शुद्ध देखोनियां भाव ।
पोटीं आले नामंदेव ॥४॥
द1मादोटी . हरपला ।
दाखी
जनीख आनंद झाला ॥५॥
नामदेव पुत्र झाला
नामदेव पुत्र झाला ।
विठो बारशासी आला ॥१॥
आंगड टोपड
पेहरण ।
शेळा सुंडासा घेऊन ॥२॥
माझ्या जीवींच्या जीवना ।
नाम ठेवी
नारायणा ॥३॥
जनी म्हणे पांडुरंगा ।
नांव काय ठेऊं सांगा ॥४॥
हाटी ज्ञायाचि तांतडी
हाटी ज्ञायाचि तांतडी ।
नामा होता पैलथडी १९ म्हणे ज्ञा गे
आणा त्यासी ।
नाहीं तरी मी उपवासी ॥२॥
जनी धांवत चालली ।
मांगे .
विठळ माउली ॥३॥
पंढरीच्या राया
पंढरीच्या राया ।
माझी विनवणी पायां ॥१॥
काय वर्णू
भक्तवत्सळता 2 455
हरीच्या गोष्टी ।
अनंत ब्रह्मांड याचें पोटी ॥२॥
सेना न्हावी यार्चे
घरी ।
अखंड राबे विठल हरी ॥३॥
राम चिंता ध्यानीं मनीं ।
म्हणे
नामयाची जनी ॥४॥
मिल्लाणीथी फळें केशी
मिल्लाणीथी फळें केशी ।
चाखोनी वाहातसे देवासी ॥१॥
भावें
तिर्ची अंगिकारीा ।
सवीहुनी कृपा करी ॥२॥
गुज वान्नरासी पुसावे ।
राक्षसांते
हो जिंकावे ॥३॥
वानर अवघे भुभःकार ।
बोलताती रामासमोर ॥४॥
आशा
करावी आम्हांसी ।
रावण आणितो तुम्हांपार्खी ॥५॥
तुझ्या नामाच्या प्रताप ।
हनुमंत गेला जी संताप ॥६॥
सातादादधि करूनी आला ।
दासी जनीस आनंद
झाला ॥७॥
जनीच वोळणें वाची नित्य कोणी
जनीच वोळणें वाची नित्य कोणी ।
तयाचे अंगणी तिष्ठतसे ॥१॥
जनीचिया पदां अखंडित गाये ।
तयाचे मी पाये वंदी माथां ॥२॥
जनींचें
आवडे जयासी बचत ।
तयासी नारायण कृपा करी ॥३॥
पांडुरंग म्हणे ऐक
ज्ञानदेवा ।
पेसा वर द्याबा जनीखारठीं ॥४॥
राधा आणि सुरारी
राधा आणि सुरारी ।
क्रांडा छुंजवनीं करी ॥१॥
राधा इलत
इछ्लुत ।
आळी निजभ्रुवनांत ॥२॥
ख़मनाचे सेजेवरीं ।
राधा आणि तो
स॒रारी ॥३॥
आवडीने [विडे देत ।
दासी जनी उभी तेथ ॥४॥
ज्याचा सखा हरी
ज्याचा सखा हरी ।
त्यावरीं विश्व कृपा करी ॥१॥
उणें पडो
नेदी त्याचें ।
वारे सोखी आघाताचें ॥२॥
तयावीण क्षणभरी ।
कदा आपण
नव्हे दुरी ॥३॥
आंगा आपुळे ओढोनी ।
त्याला राखे जो निर्वाणी ॥४॥
पेसा.
अंकित भक्तांसी ।
म्हणे नामयाची दासी ॥५॥
पक्षी जाय दिगंतरा
पक्षी जाय दिगंतरा ।
बाळकांसी आणी चारा ॥१॥
घार हिंडते
आकारी ।
झांप घाली पिल्लांपासी ॥२॥
माता गुंतली कामाखी ।
चित्त तिचे
बाळापाशीं ॥३॥
वानर हिंडे झाडावरी ।
पिलीं बांधुनी डद्रीं ॥४॥
तसी आम्हासी
विठळ माये ।
जनी वेळोवेळां पाहे ॥५॥
भक्त जें जें कम करिती
भक्त जें जें कम करिती ।
तें त होसी कृपामूर्ती ॥१॥
हे ता नवळ
नव्हे देवा ।
भुळळासी भक्तिभावा ॥२॥
वाद्वोर धरुनी दांतीं ।
चारी घोडे 'चह
हातीं ॥३॥
धूतां छाज नाहीं तुळा ।
दासी जनी म्हणे मल्ला ॥४॥
जनी म्हणे पांड्रंगा
जनी म्हणे पांड्रंगा ।
माझ्या जीवींच्या जीवळगा ।
विनवितें
लागा ।
महिमा साचुसंतांची ॥१॥
केखी घसाविली पंढरी ।
काय महिमा
भ्रीमार्तारी ।
पुंडलिकाच्या द्वारी ।
कां उभा राहिळासी ॥२॥
केखा आला हा
गौपविंद ।
केला झाला वेणुनाद ।
येऊनि नारद ।
कां राहिला ॥३॥
कृपा
कशा नारायणा ।
सांगा अंतरीच्या खुणा ।
येऊं दे करुणा ।
दाखी जनी
विनावत्ले॥४॥
इःशासन द्रौपदीखी
इःशासन द्रौपदीखी ।
घेउनीआला तो समेसी ॥१॥
डुयाँधन
आहा करी ।
न करावी सुंदरी २, आतां उपाय क्या न्न।
थांचे माझे
विठल माय ॥३॥
निरी ओढितां इुर्जन ।
झाळें आणिक निर्माण ॥४॥
असंख्य फेडली ।
देवें तितुकीं पुराविळीं ॥५॥
तया खता राखिळें कैसे ।
जनी
मनी प्रेमे हांखे ॥७॥
ब्राझणाचें पोर
ब्राझणाचें पोर ।
मागें दूध रड फार ॥२॥
माता म्हणे बाळ-
काखी ।
दूध मागे देवापाशी ॥२॥
क्षिराब्धीची वाटी ।
म्हणे जनी छावी
ओठ्य॥६॥
चोखा मेळा अनामिक । मक्तराज तोचि पक १ परत्रह्म ल्याच
चोखा मेळा अनामिक ।
मक्तराज तोचि पक ॥१॥
परत्रह्म ल्याच
घरीं ।
त सांगतां फाम करी ॥२॥
रोहिदास तो चांभार ।
पाहे मोमिन कवीर ॥३॥
जनी नामयाची दाखी ।
रंगी वेडी ना घ्डापेशी ॥४॥
देवतारक तारक
देवतारक तारक ।
देव दुष्टांसखी मारक ॥१॥
गीतेमध्ये आदीअंत ।
पेसे बोळे तो भगवंत ॥२॥
इात्रुलागी आधीं माररी ।
भक्त संकर्टी रक्षी हरी ॥३॥
जनी म्हणे कुपो करी ।
भाव पाहोनी अंतरी ॥४॥
यातीहीन चोखामेळा
यातीहीन चोखामेळा ।
त्यासी भक्तांचा कळवळा ॥१॥
त्याचा
झाला म्हणीयारा ।
राहे घरीं धरीं थारा ॥२॥
चोखामेळा संत भला
चोखामेळा संत भला ।
तेणे देव भुलवीला ॥१॥
भक्ति आहे
ज्याची मोठी ।
त्याला पावतो संकटीं ॥२॥
चोख्यामेळ्याची करणी ।
तेण देव केळा क्रणी ॥३॥
छागा विठळ चरणीं ।
म्हणे नामयाची जनी ॥४॥
माळियाचा लेक झाला
माळियाचा लेक झाला ।
सेखीं कुर्म्यालागीं गेला ॥१॥
चांभा-
ऱ्याने ज्ञानव्यासी ।
काढोन दाविळें भटांली ॥२॥
तुरका घरीं विणी ।
म्हणे
नामयाची जनी ॥३॥
द्वौपदीकारण
द्वौपदीकारण ।
पाठीराखा नारायण ॥१॥
गोरा कुंभाराच्या संगें ।
चिखल तुडवूं लागे अंगे ॥२॥
कविराच्या बैसोनि पाठीं ।
होले चिणितां सांगे
गोष्टी ॥३॥
चोखामेळ्यासाठी ।
ढोरे ओढी जगजेठी ॥४॥
जनीसंगें दळूं लागे ।
छुरवर म्हणती घन्य भाग्ये ॥५॥
देव भक्तांचा अंकित
देव भक्तांचा अंकित ।
कामें त्यांचीं सदा करत ॥१॥
त्यांचें पड
नेदी उणें ।
होय रक्षिता आपण ॥२॥
जनी म्हणे भार्तिभाव ।
देवदास
पेक्य जाव ॥३॥
जनी म्हणे पांडुरंगा
जनी म्हणे पांडुरंगा ।
माझ्या जीवींच्या जीवळगा ।
विनविंते
सांगा ।
बीमहिमा साधुसंतांची ॥१॥
कैसी वसाविळी पंढरी ।
काय महिमा
भीमार्तारीं ।
पुंडळिकाच्या द्वारीं ।
कां उभा राहिलाखी ॥२॥
कैसा आला हा
गोविंद ।
कैसा झाला वेणुनाद ।
येऊनि नारद ।
कां राहिला ॥३॥
करा नारायणा ।
सांगा अंतरींच्या खुणा ।
येउं घ्य ॥४॥
च्य ।
येऊं दे करुणा ।
दासी जनी
विनावतस ॥४॥
इुयोंधना मारी
इुयोंधना मारी ।
पांडवासी रक्षी हरः' पांडव मळा ज्ञाये
२०६ भक्तवत्खलता
तंयापाठीं देव'आहे ॥२॥
उणं न पडे तयांचे ।
काम पुरवीं हो मनाचे ॥३॥
जनीं
म्हणे विद्ुराच्या ।
कण्या भक्षी हो प्रीतीच्या 0 ॥४॥
भक्तीसाठीं याति नाही
भक्तीसाठीं याति नाही ।
नाही तयासी ते सोई ॥१॥
रोहिदाख
तो चांभार।
त्याचा करी कारभार ॥२॥
ज्ञो कां भक्त यातिहीन ।
देव करी
त्याचा मान ॥३॥
त्यासी भक्ताचा आधार ।
वाट पाहे निरेतर ॥४॥
जनी म्हणे
भक्तासाठीं ।
विठो सदा गोण्या ळोटी ॥५॥
चोखा मेळा अनामिक
चोखा मेळा अनामिक ।
भक्तराज़ तोचि एक ॥१॥
परब्रह्म त्याच
धरीं ।
न सांगतां काम करी ॥२॥
रोहिदास तो चांभार ।
पाहे मोमिन कबीर ॥३॥
ज्ञनी नामयाची दासी ।
रंगी वेडी ना घडापिशी ॥४॥
देवतारक तारक
देवतारक तारक ।
देव दुष्टांसी मारक ॥१॥
गीतेमध्ये आदीअंत ।
ऐसे बोळे तो भगवंत ॥२॥
शज्चुळागीं आधीं मारी ।
भक्त संकरीं. रक्षी हरी ॥३॥
अहो द्रौपदीच्या बंधू
अहो द्रौपदीच्या बंधू ।
तारक देवा कृपासिंधू ॥१॥
पांचाळीसी
वखरे देत ।
पुरवितो जगन्नाथ ॥२॥
जनी म्हणे भाग्यवंत ।
तिच्या भावाचा
अंकित ॥३॥
खांदी क्रपि तो चालिळा
खांदी क्रपि तो चालिळा ।
बळींने द्वारपाळ केला ॥१॥
पेसा
भ्क्ताआधीन होसी ।
त्याच्या वचनी वर्तली ॥२॥
कश्टी. होतां अंवक्रपी ।
त्याच
गर्थवाख सोसी ॥३॥
सर्व दुखास्री साहिलें ।
जनी म्हणे दळण केळे ॥५॥
पेह्यापरी पांडवातें
पेह्यापरी पांडवातें ।
रक्षिळें दीनानाथ ॥१॥
शंखचक आ
करी ।
छाया पितांबर करीं ॥२॥
हस्त ठेऊनियां माथां ।
सुखी असा
चित्तां ॥३॥
आज्ञा घेडाने सर्वांची ।
देव गेळं द्वारकेखी ॥४॥
सरळा थाळिपाक
आतां ।
पुढे खावधान श्रोता ॥५॥
कथा पुदढीळ गहन ! घोषयात्ा निरूपण ॥६॥
जिव्हा लागली नामस्मरणीं
जिव्हा लागली नामस्मरणीं ।
रित्या मार्प भरी गोणी ॥१॥
नित्यनेमाची ळाखोळी ।
गुण आज्ञेने मी पाळी ॥२॥
मज भरता नामाचा ।
गजर नामाच्या दासीचा रे विटेवरी ब्रम्ह दिसे ! जनी त्याला पाहतसे ॥४॥
प्रेमभाव तुम्ही नाचा
प्रेमभाव तुम्ही नाचा ।
रामरंगे रंगा वाचा ॥१॥
हाचि मागा
देवाजीला ।
आवडीं शांती खरे बोळा ॥२॥
जैस्री माय तान्हयात ।
खेळउनी
बी त्याते ॥३॥
तेवी तुम्ही संतजना ।
:सर्वीं धरावी भावना ॥४॥
हरि कोठवळां
झाला ।
म्हणे ज्ञनी भक्ती केला ॥५॥
अर्थ जे काहिती उपनिषदांमा्जीं
अर्थ जे काहिती उपनिषदांमा्जीं ।
सांडोनियां गोड “भाजी
'घेती माठ ॥१॥
भूगोळाचा स्वाभी सुप्रसन्न ' झाला ।
त्यासी मागे गोळा
'भक्तबत्खळता २०७
भार्जाचा तो ॥२॥
पुंडलिक धन जोडिलें असतां ।
प्रा्थीनियां देतां न घेती हे ॥३॥
मग गडी हो पाहे देवाचे येथोनीं ।
जवळी होती जनी फावळें तिये ॥४॥
माझा लोभ नाहीं देवा
माझा लोभ नाहीं देवा ।
तुझी करी ना मी सेवा ॥१॥
नाहीं अंगीं
थोरपण ।
मिथ्या घारिसी शुमान ॥२॥
रागा येउानि काय करिसी ।
तुझें बळ
आम्हांपासीं ॥३॥
नाहीं सामर्थ्य तुज हरी ।
जनी म्हणे धरिला चोरीं ॥४॥
जीं जीं भक्त बोलतीं वचनें
जीं जीं भक्त बोलतीं वचनें ।
तीं ती प्रमाण करणें देवा ॥१॥
याजसाठी अवतार ।
धरीं मत्स्य कांखव' खूकर ॥२॥
भ्रक्त वचना उरणेपण।
येऊं नेदी जाण निंधॉरे ॥३॥
स्वयें गर्भवास सोशी ।
अंबक्कापे कारणें ॥७॥
पका-
जनादैनीं ब्रीद साचा ।
वागवी भक्ताचा अभिमान ॥५॥
भक्ताळागीं अणुमात्र व्यथा
भक्ताळागीं अणुमात्र व्यथा ।
ते न साहवे भगवंता ॥१॥
छरूनी
सर्वीगाचा वोढा।
निवारीतसे भक्तपीडा ॥२॥
होउनी भक्ताचा अंकितु ।
सारथी-
पणे करीतु ॥३॥
प्रल्हादासी दुःख मोठं ।
होतांची काष्ठी प्रगटे ॥४॥
ऐसा अंकित
चक्रपाणी ।
एका हारण जनार्दनीं ॥५॥
भक्तपणा सान नव्हेरे भाई
भक्तपणा सान नव्हेरे भाई ।
भक्ताचे पाय देवाचे हृदया ॥१॥
भक्त तोचि देव भक्त तोचि देव ।
जाणती हा भाव अजुभवी ॥२॥
दान स्वस्वे
उदार बळी ।
त्याचें द्वार राखी सदा वनमाळी ३. एकाजनादंनी मिती नाहीं
भावा ।
देवचि करितो भक्ताची सेवा ॥४॥
मिठी घालळुनियां भक्तां
मिठी घालळुनियां भक्तां ।
म्हणे शिणळेती आतां: १! घावे चुरा-
चया चरण ।
पेसा लाघवी आपण ॥२॥
'योगियासीं भेटी नाहीं ।
तो आवडीने
कवळी वाहीं ॥३॥
पकाजनार्दनी भोळा ।
भक्तां आलिंगी सांघळा ॥४॥
देवासी आवडे भक्तसमागम
देवासी आवडे भक्तसमागम ।
त्याचें सर्व काम करी अंगे ॥२॥
भक्तकाजालागीं अवतार धरी ।
नांदे भक्तांघरीं स्वये देव ॥२॥
भक्तांविण देवा
काहींची नावडे ।
भक्त तो आवडे खर्वकाळ ॥३॥
एकाजनार्दनी भक्तांचा
अंकित ।
देव खदोदित स्वयें होत ॥४॥
उदार देव उदार देव
उदार देव उदार देव ।
नाशी भेव भक्तांचे ॥१॥
प्रल्हादाचे निवारी
घात ।
राखिळा जळांत अन्नीसी ॥२॥
पांडवांचे करी काम ।
'निवारी दुर्गम
स्वअंग ॥३॥
गाळियांचीं गुरे राखी ।
आपण सेखीं पकला ॥४॥
येतां झ्रण पकक-
ह. स... पव. ल... 4
पणें ।
एकाजनादनीं ऐेख देणे ॥५॥
दयाळू उदार पेढरीराव
दयाळू उदार पेढरीराव।
भाकितां काच पुरवी इच्छा ॥१॥
ऐखा
याचा अज्जुभव ।
आहे ठाव मागोनियां ॥२॥
जे जे. होती. शरणांगत।
पुखी
र
२०४ भक्तबत्सळंता
आते तयांचे ॥३॥
उपमन्यु छुववाळ ।
दिघळे अदळपद त्यात ॥४॥
पुराणीं तो
व्यास बहु ।
व्णिळे दावू कासया ॥५॥
पकाजनाईनीं एकचि भाव ।
तेणें देव
तुत ॥६॥
देघ पूजिती आपुळे भक्ता
देघ पूजिती आपुळे भक्ता ।
मज वाढविळें म्हणे उचिता ॥१॥
ऐसा मानी उपकार ।
देव भक्ती केला थोर ॥२॥
देवा अंगीं नाहीं बळ ।
भक्त
भक्तीने खबळ 1३ देव एकदेशी वसे ।
भक्त नांदती समरस ॥४॥
भक्ताची देवा
आवडी ।
उणें पडों नेदी अथे घडी ॥५॥
नाहीं लाज अभिमान देवा ।
एका-
जनादनी करी सेवा ॥६॥
भक्ताविण देवा
भक्ताविण देवा ।
कैचे एकपण सेवा ॥१॥
भक्ताची सेवा द्व
करी ।
देव तिष्ठे भक्तद्वारीं ॥२॥
भक्ताचे अँकित ।
लक्ष्मीखह देव होत ॥३॥
एका-
जनार्दनीं भक्त ।
देवा हृदयीं धरीत ॥४॥
भक्ताची अणेमात्र व्यथा
भक्ताची अणेमात्र व्यथा ।
न सहावे भगवंता ॥१॥
अंबच्रदषी-
साठीं ।
गर्भवासा येत पोटी ॥२॥
प्रल्हादाकारणं ।
सहस्र स्तंभीं गुरगुरण ॥३॥
पाळ राखिले वतांतरीं ।
तेथे उचलिला गिरी ॥४॥
राखिळे पांडव जोहरीं ।
काढिले बाहेरी विवख्दवारे ॥५॥
ऐसा भक्तांचा अंकित ।
एकाजनादनी
तया घ्यात ॥६॥
उतरावया धराभार
उतरावया धराभार ।
घेतला अवतार इहीं जगीं ॥१॥
ते हे बळिये
रामकृष्ण ।
केलें कंदन देत्यांसी ॥२॥
केला जो जो कीतिंघोष ।
उच्चारितां
निदोष होती प्राणी ॥३॥
एकाजनार्दनी कृपाळु ।
भक्त स्नेहाळ समर्थ ते ॥४॥
ज्ञानराजासाठीं रवयें भिंत ओढी
ज्ञानराजासाठीं रवयें भिंत ओढी ।
विसखूनी प्रौढी थोरपण ॥१॥
थोर हा महाराज चंद्रमागे तीरी ।
कट धरूनी करीं तिष्ठतसरे ॥२॥
नामदेवा-
साठीं दहींभात ।
न पाहे उचित आन दुजे ॥३॥
गोरियाचें घरीं स्वये मडकीं
घडी ।
चोखियाचीं वोढीं गुरेढोरे ॥४॥
सांवत्या माळ्यासी खुरपूं ळागे अंगे. ।
कबीराचे मागें शेले विणी ॥५॥
रोहिदासासवे चम रंगू लागे ।
सजण कसा-
'याचें अंगे मांस विकी ॥६॥
नरहरी सोनार घडूं फुंक छागे।
दामाजीचा देगे
पाडेवार ॥७॥
अभाविकांसी तो जवळीचा दुरीं
अभाविकांसी तो जवळीचा दुरीं ।
दुरींचा जवळीं हरे भावि-
कांखी ॥१॥
म्हणोनि अभावें ठ॒कती गोपिका ।
त्या यदुनायका न धरती ॥२॥
स.सं.गा. ...,१४
२१० भक्तबत्सलता
र
वाडगे ते कष्ट मनींचा तो सोख।
सायास सायास शिणताती ॥३॥
एकाजञना-
दली शोण गा[पिकांसी ।
तेण हृषीकेशी हांस्तसे॥४॥
भाविका त्या गोपी येतो फाकळुळती
भाविका त्या गोपी येतो फाकळुळती ।
तुमचेनि विश्रांती मज-
लागीं ॥१॥
मञ लिराकारा आंकारासी येणें ।
तुमचे ते क्ण फेडावया ॥२॥
दावितो छाधव भोळ्या भाविकांसी ।
शहाणे तयासी ल संप ॥३॥
पएका-
जनादलीं भाविकांवांचून ।
प्राप्त नोहे जाण देव तया ॥४॥
साचपणें देवा शरण पें जाती
साचपणें देवा शरण पें जाती ।
तया वैकुंठपती विसरेना ॥१॥
जसी कन्या दूर देशीं एकटी ।
राजंदिविस संकटीं घोकी मायबाप ॥२॥
पति-
वेतेचे खर्व मन पतिपार्यी ।
तेला देष ठायीं तिंष्ठतसे ॥३॥
एकाजनार्दनी मज
हा अच्ुभय ।
जलार्दने दे दाखविळा ॥४॥
भक्तवत्सळंता
भक्तवत्सळंता
आत तयांचे ॥३॥
उपमन्यु श्ुवबाळ ।
दिघळे अटळपद त्यात ॥४॥
पुराणीं तो
व्यास बहु ।
वर्णिले दावू कासया ॥५॥
एकाजनादेनीं प॒कचि भाव ।
तेण देव
तुष्टत ॥६॥
नातुडे जा योगी ध्याना
नातुडे जा योगी ध्याना ।
तो समचरणा पंढरीये ॥१॥
भोळा
खुळभ भाविकांसा ।
दशन सवास सारखा ॥२॥
अभेदाच्या न धांवे मागे ।
भाविकां छागें पाठोपाठीं ॥३॥
शुद्ध देखतांचि भाव।
एकाजनार्दनी उभा देव ॥४॥
खुर्पु ळागे सांवत्यासी
खुर्पु ळागे सांवत्यासी ।
न पाहे यातीसी कारण ॥१॥
घडी
मडके कुंभाराचे ।
चोखामेळ्याचे ढोर वोढी ॥२॥
सजनकसायाचें विकी मांस ।
दामाजीचा दास स्वयें होय ॥२॥
एकाजनार्दनी जनीसंगें ।
दळू कांड ळागे
आपण ॥४॥
देखावया भक्तपण
देखावया भक्तपण ।
रूप धरिळे सगुण ॥१॥
तो हा पंढरीचा
राणा ।
वेदा अ्डमाना नये तो ॥२॥
भाविकांचे पार्ठामागें।
धांवे लागे लव-
लाही ॥३॥
खाये तुळशीपत्र पान ।
न म्हणे खान थोडे तं ॥४॥
एकाजना-
दनी हरी ।
आपुली थोरी विसरे ॥५॥
दहा अवतार घेत भक्तांचिया काजा
दहा अवतार घेत भक्तांचिया काजा ।
तो हा विटेवरीं राजा
दढर्यीचा ॥१॥
भक्तांचे उर्ण न पाहे आपण ।
उच्छिष्ट काढी धमाघरीं न लाजे
जाण ॥२॥
अर्जुनाची थोडीं रणांगणीं छुतळीं ।
भक्तां नये उणें कृपेची माउली ॥३॥
एकाजनाद भक्तांचिया काजा ।
विटेवरी उभा राहेला खहजा ॥४॥
एकपणे एकला दिसे
एकपणे एकला दिसे ।
उभा असे विटेवरीं ॥१॥
नेणती यासाठीं
लहान ।
होय आपण स्वइच्छे ॥२॥
जाणतांचि छागे चाड ।
न धरी भीड
तयाची ॥३॥
एकाजनादनीं हरण ।
भवमोचन तारक ॥४॥
उतरावया घराभार
उतरावया घराभार ।
धरी अवतार कृपाळु ॥१॥
पाळीतसे भक्त-
लळा ।
नोहे वेगळा वेगळीक ॥२॥
जया आवडे जे कांही ।
देतां न म्हणे थोडे
कांहीं ३े पुरथी इच्छा जसी आहे ।
मच्छ कच्छ तयासाठीं होय ॥४॥
ऐसा
कृपेचा कोवळा ।
पकाजनार्दनीं पाहे डोळां ॥५॥
मानी भक्तांचे उपकार । धरी गोळ्याघरी अचतार १ प्रेम नाना
मानी भक्तांचे उपकार ।
धरी गोळ्याघरी अचतार ॥१॥
प्रेम नाना
छदे नाचे ।
उणें पडा नेदी साचें ॥२॥
अंगें धांव घाली ।
पेशी कृपेची माऊळी
'३ पकाजनादनीं खाचा ।
देव अँकित भक्तांचा ॥४॥
वत्साचिये ळळे जेसी
वत्साचिये ळळे जेसी ।
घेनू, अपेशी येत घरां ॥१॥
तसा भक्तां
नारायण ।
धांवे आपण वोढींनें ॥२॥
सुँंगियांच्या घरां गूळ ।
घाडी समूळ
कोण तो ॥३॥
एकाजनार्दनी देव ।
घेत धांव आपणचि ॥४॥
चातकाची तहान किती
चातकाची तहान किती ।
तृश्षि करूनि निववी क्षिती ॥१॥
थेच
बत्खातें बोरसे ।
घरी. दुमत पुरची जस ॥२॥
पक्कानन सेवू. नेणती
भक्तवत्सलता २०९
बाळें ।
माता सुखीं घाली बळे ३/पकाजनानीं बोळे ।
एकपण माझें
नेल ॥४॥
भक्त अर्पितां खुमनमाळा
भक्त अर्पितां खुमनमाळा ।
घाळी आवडीने गळां ॥१॥
ऐसा
आवडीचा भुकाळू ।
श्रीविठळ दीनदयाळु ॥२॥
भक्त भावार्थ अरपिंतां।
ते
आवडे पंढरीनाथा ॥३॥
भक्तासाठीं विटेवर ।
समपद फटी कर ॥४॥
ऐसी क्पेची
कोवळी ।
एकाजनादनी माउली ॥५॥
, १५२३९ भक्तदखदानं देव ते तोषती ।
तेणें आनंद चित्तीं देवाचिये ॥१॥
भक्तांची स्तुति देवासी आनंद ।
भक्तनिंदा होतां देवा येतसे क्रोध ॥२॥
भक्त
संतापतां देवासी खुख ।
एकाजनादनीं देवा भक्तांचा संतोष ॥३॥
राहिली वासना पायांसवें.चाड
राहिली वासना पायांसवें.चाड।
आन नाहीं कोड माझें कांही ॥१॥
तुमची कपारी असावी मजवरी 1 आणि नामया सजारीं छुखवस्ती ॥२॥
' महाद्वारापुढे मज ठाव द्यावा ।
हेचि केद्ाचा भागतसें ॥३॥
चोखा म्हणे आजि
वाटत उदास ।
घडिये आस पंढरीची ॥४॥
भक्त समागमे सर्वमावे हरी
भक्त समागमे सर्वमावे हरी।
न सांगतां करी सत्र काम १२
सांठावेळा रांहे हृदयसंपुर्टी ।
बाहेर धाकटी मूरति उभा ॥२॥
मागण्याची वास
पाहे सुखाकडे ।
चिंतिल्या रोकडे मनोरथ ॥२॥
तुका म्हणे जीवभाव देवाः
पार्यी ।
ठेवतियां कांद्दी त मागती ॥४॥
पक रात्रीचे समयी
पक रात्रीचे समयी ।
देव आळे लवळाही. ॥२॥
सुखदोज पंहुडंळे ।
जनासव गुज बोळे ॥२॥
गुज बोलतां बोलतां।
निद्रा आली अवचिता रे उठा
उठा चक्रपाणी ।
उजाडले म्हणे जनी ॥४॥
ऊंस डोंगा परी रस नव्हे डोंगा
ऊंस डोंगा परी रस नव्हे डोंगा।
काय भुललासी वरळीया रंगा ॥१॥
कमान डोंगी परी तीर नोहे डोंगा ।
काय शुलळासी वरलिये रंगा ॥२॥
नदी
डोंगी परी जळ नव्हे डांगे ।
काय भुळेळासी वर्लिया रंगे ३. चोखा डोंगा
परी भाव नव्हे डागा ।
काय शुलळाम्ती बराळिया रंगा ॥४॥
पुढें आतां मज उपजवे पंढरी
पुढें आतां मज उपजवे पंढरी ।
अथवा हरिदासाघरर देई
जन्म ॥१॥
हंचि वारंवार मागणे तुम्हां देवा ।
विसांबीया जीवा मायबापा ॥२॥
अंतकाळी मज परदेशी केलं ।
माझाच फळळं पाप दिसं ॥३॥
चोखा म्हणे
विहला हेचि मज देई ।
जन्मोज*मी घेई सवा माझी ॥४॥
शीणले वेद चारी
शीणले वेद चारी ।
साही नेणत॑ निधारीं ॥१॥
तो आपुलिया
लाजा ।
धांवे भक्ताचिया काजा ॥२॥
ज्ञानियाची भित बोढी ।
गोरियाचे मडकं
घडी ॥३॥
माळि सावत्यास ।
खुपू लागे सावकादा 8 पेसा भक्तांचा अकेला ।
चोखा म्हणे भला भला ॥५॥
न लगे हे मज तुझं त्रम्हज्ञान
न लगे हे मज तुझं त्रम्हज्ञान ।
गोजिरे सगुण रूप पुरे ॥१॥
खागला उशीर पतित पावना ।
विसरोनि वचना गेलासि या ॥२॥
जाळोनि
खंलार बेसखला अंगणी ।
तुझे नाही मर्नी मानसी हे ॥३॥
तुका म्हणे नको रागेजञ
विहला ।
उठीं देई मला भेटी आतां ॥४॥
घराहि झाडणे साळीहि कांडणे
घराहि झाडणे साळीहि कांडणे ।
केर तो भरणे अंगर्णींचा ॥१॥
आणितसे पाणी वेगें चक्रपाणी ।
घालितसे वेणी आपुले हातें ॥२॥
बैसोनि
' निवांत पाहात केसांत ।
उवा ते मारीत लाहे लाहे ॥३॥
चोखा म्हणे हेलो
प्रेमाचे काज ।
न धरी कांहीं छाज थोरीवीची ॥४॥
काय दुकाळे झालेखे भुकाळू
काय दुकाळे झालेखे भुकाळू ।
म्हणॉनेयां दळुं लागे जनासी ॥१॥
सिळे ते वाळके कुटफे तियेचे ।
पांचा खातां दिवसांचे खाय सुके ॥२॥
मोडक खाटलळे चाकळेची शेज ।
तेथ तुज नीज़ आली देवा ॥३॥
पाहांटे
वेचोनी आणितसे सेणी ।
चोखा म्हणे घरणी आसुच्छ तो॥४॥
तामदेवाहातीं स्वये दूध ऐला
तामदेवाहातीं स्वये दूध ऐला ।
अपमान कळा बादशाहाचा ॥१॥
करितां कीलन देऊळ फिरविले ! पत्यक्ष दाविले अवंढ्यास्री ॥२॥
अकबर गाय
वत्स मारियेळे ।
कार्तनीं उठविळें नामदेव ॥३॥
परिसा भागवते पेरिस यै
दिधळा ।
राजाईने ठेविला आपणासाटी ॥४॥
तयालागीं वाळुवंटीं परिस
केळे ।
अज्ञान निरसिलें परिसीयाचे ॥५॥
चोखा ग्हणे पेरी कृपेची माउली ।
आम्हां ती वोळली जन्मोजन्मी ॥६॥
पेखा आवडी भुकेला
पेखा आवडी भुकेला ।
भक्तिसाठीं ळाचाबळा ॥१॥
अवघें ठेविळे
परते ।
थोरपण हे निरुतें ॥२॥
मानापमान न पाहे कांही।
भुलला मक्तिभावाठायी ॥३॥
चोखा म्हणे नवळ कळा ।
नानापरी दावी लीळा ॥४॥
जीवींचा जावलग प्राणाचा तो प्राण
जीवींचा जावलग प्राणाचा तो प्राण ।
धरीन चरण जीवे-
“ भावें ॥१॥
आषाढी कासिकी पंढरीची वारी ।
होईन तया घरीं पशुयाती ॥२॥
. विठलनामाचा छंद जया मनीं ।
संसार कांचणी तया नाहीं ॥३॥
चोखा म्हणे
' नाहीं दुजा छंद मनीं ।
जागती स्वप्नीं पंढरीराव ॥४॥
आम्हा आनंद झाला आम्हा आनंद झाला
आम्हा आनंद झाला आम्हा आनंद झाला ।
देवोचि देखिला
* देहामाजीं ॥१॥
देखणं उडाळ पाहाणे लपाले ।
देवे नवळ केळे देहामाजी ॥२॥
मागे पुढे देच रिता ठाव कोठें ।
हृदयीं भेटे देहीं देवो ॥३॥
चोखा म्हणे द्व
दोखिळा पेढर्स ।
उभा भीमातारीं विटेवरी ॥४॥
राहिली वासना पायांसवें.चाड
राहिली वासना पायांसवें.चाड।
आन नाहीं कोड माझें कांही ॥१॥
तुमची कपारी असावी मजवरी 1 आणि नामया सजारीं छुखवस्ती ॥२॥
' महाद्वारापुढे मज ठाव द्यावा ।
हेचि केद्ाचा भागतसें ॥३॥
चोखा म्हणे आजि
वाटत उदास ।
घडिये आस पंढरीची ॥४॥
भेटीची आवडी उताविळ मन
भेटीची आवडी उताविळ मन ।
लागलेखे ध्यान जीवी
जीवा ॥१॥
आतां आवडीचा पुरवावा सोहळा ।
येउनी गोपाळा क्षेम देई ॥२॥
नेत्र उन्मळित राहिले ताटस्त ।
गंगा अश्वपात वहावली ॥३॥
तुका म्हणे तुम्ही
करा साचपणा ।
मुळींच्या बचना आपुलिया ॥४॥
भेटीलागीं पंढरीनाथा
भेटीलागीं पंढरीनाथा ।
जीवीं लागली तळमळ व्यथा ॥१॥
कै
कूपा करिसी नेणे ।
मज दीनाचं घांवणे ॥२॥
सिणलें माझे मन ।
बाट पाहतां
लोचन ॥३॥
तुका म्हणे भूक ।
तुझे पहावया मुख ॥४॥
कर कटावरीं तुळसीच्या माळा
कर कटावरीं तुळसीच्या माळा ।
पेसे रूप डोळां दावी हरी ॥१॥
ठोथेळे चरण दोन्ही विटेवरी ।
ऐसे रूप हरी दावी डोळां ॥२॥
कटी पीतांबर
कास्र मिरवळी ।
दाखवी वहिळी ऐसी मूती ॥३॥
गरूडपारावरीं उभा णहि-
लाखी ।
आठव मानखीं तेचि रूप ॥४॥
झुरोनि पांजरा होऊं पाहे आतां ।
येई
पंढर्यनाथा भेटावया ॥५॥
तुका म्हणे माझी पुरवावी आख ।
विनंती उदास
करूंनये॥६॥
न लगे हें मज तुझें ब्रम्हज्ञान
न लगे हें मज तुझें ब्रम्हज्ञान ।
गोजिरे सगुण रूप पुर ॥१॥
छागळा उशीर पतित पावना ।
विसरोनि वचना गेलासि या ॥२॥
जाळोनि
संसार वेखळाअंगणी ।
तक्ष नाहीं मनीं मानसीं हे ॥३॥
तुका म्हणे नको रागेडं
विठला 'उठीं देइ मळा भेटी आतां॥४॥
येई गे विठ्ठळे विश्वजीवनकळे
येई गे विठ्ठळे विश्वजीवनकळे ।
सुंदर घननीळे पांडरंग ॥१॥
येई च 3 न जीव कळबळे भेटावया ॥२॥
न लगती गोड
आणीक उत्तरे ।
तुझ भ्रम झुरे भेटावया ॥३॥
तुका म्हणे धांव घाळी कृष्णाबाई ।
क्षेम चहं बाहा दड मजर ४॥
अर घो खेप झो 3.७,.४%. नियां विळंब ॥४॥
6४
है येई मवो येई धांदोनियां ।
विळंब कां वांयां छोवियेलळा
$$ कोन श्वंभरे भवच्छेदके ।
कोठें गुंतळीस माये विश्वव्यापके ॥२॥
त करी न फरी न करी आतां आळस अव्हेरु ।
व्हावया प्रगट केचे दूरी
भेटीपर अभंग २१३
अंतरू ॥३॥
नेघे नेघे नेघे माझी वाचा विसांवा ।
तुका म्हणे हांवा हांवा हांवा
साधावा ॥४॥
भेटीलागीं जीवा लागळीसे आख
भेटीलागीं जीवा लागळीसे आख ।
पाहे रात्रंदिवख वाट हुझी .
'१ पूर्णिमेचा चंद्रमा चकोर जीवन ।
तैस माझें मन वाट पाहे ॥२॥
दिवाळीच्या
'सुळा लेकी आसावळी ।
पाहतसे वाटुळी पंढरीची ॥३॥
भुकेलिया बाळ अति
शोक करी ।
वाट पाहे परी माउलीची ॥४॥
तुका म्हणे मज ळागळीसे क्षक ।
“घांदरूनि श्रीझुख दावी देवा ॥५॥
क्षण क्षणां जीवा वाटतसे खंती
क्षण क्षणां जीवा वाटतसे खंती ।
आठवती चिक्षीं पाय देवा ॥१॥
थेई वो येई वो येई लवळाहीं।
आलिंगन वाहीं क्षेम देई ॥२॥
उताविळ
मन पंथ अवळेकी ।
आठवे ते चुकी काय झाली ॥२॥
तुका म्हणे माझ्या
जीवींच्या जीवना ।
घाळा नारायणा उडी वेगीं ॥४॥
पंढरीची बाट पाहे लिरंतर
पंढरीची बाट पाहे लिरंतर।
निढळाघरी कर ठेवूनिया ॥१॥
जातिया निरोप पाठवी माहेरा ।
कां मज साखुरां सांडियेळं ॥२॥
पेळ कोण
दिखे गरूडाचं वारिकं ।
विहलाखारिखे चतुर्भुज ॥३॥
तुका म्हणे धीर नाहीं
माझ्या जीवा ।
भटसी केधवा पांडुरंगा ॥४॥
वादळी पाहतां सिणले डोळुळे
वादळी पाहतां सिणले डोळुळे ।
दाविसी पाउळें कै वो डोळां ॥१॥
तूं माय माउली क्पेची साउली ।
विठळे पाहिली वास तुझी ॥२॥
कां बा
मोकलिलें कवणा निरविळें ।
कठीण कैसे झालें हृदय तुझं ॥३॥
तुक( म्हणे
माझ्या आसावल्या बाह्या ।
तुज क्षेम द्याया पांडरंगा ॥४॥
धांव घाळी आई
धांव घाळी आई ।
आतां पाहातेखी काई ॥१॥
धीर नाहीं माझें
पोटीं ।
झ्ाळों वियोगें हिंपुटी ॥२॥
करावें शीतळ ।
बहु झाली हळहळ रे तुका
म्हणे डोई ।
कई ठेवीन हे पायी ॥४॥
भेटीची आवडी उताविळ मन
भेटीची आवडी उताविळ मन ।
लागलेखं ध्यान जीवीं
जीवा ॥१॥
आतां आवडीचा पुरवावा सोहळा ।
येउनी गोपाळा क्षेम देई२
नेत्न उन्मळित राहिले ताटस्त ।
गंगा अश्चपात वहावली ॥२॥
तुका म्हणे तुम्ही
करा साचपणा ।
सुळींच्या वचना आपुलिया ॥४॥
भेटीलागीं पंढरीनाथा
भेटीलागीं पंढरीनाथा ।
जीवीं लागली तळमळ व्यथा ॥१॥
छै
कपा करिखी नेणे ।
मज दीनाचें धांवे ॥२॥
सिणलें माझं मन ।
वाट पाहतां
छोचन ॥३॥
तुका म्हणे भूक ।
तुझे पहावया सुख ॥४॥
भेटीवांचीनियां दुजे नाहीं चित्तीं
भेटीवांचीनियां दुजे नाहीं चित्तीं ।
येणं काकलती याजसाठी ॥१॥
भेटोनियां बोला आवडीचे गुज ।
आनंदाच्या भोज जेवू खग ॥२॥
माय-
लेकरांखरी नाहीं दुजी परी ।
जेवू. बरोबरी बैसोनियां ॥३॥
वाट'पाहे हरी कां नये अजुनी
वाट'पाहे हरी कां नये अजुनी ।
निष्ठुर कां मनीं घस्थिळें ॥१॥
काय करूं धीर होत नाहीं जीवा ।
काय आड ठेचा उभा टेळा ॥२॥
नाहीं माझा
थांचा पडियेला कालीं ।
कोठें चक्रपाणी गुंतळेती ॥३॥
नाही आळे कळों अंतरा
अंतर ।
कृपावंत फार आईकतो ॥४॥
बहुतां दिसांचे राहिले भातुके ।
नाहीं कव-
तुर्क करवाळिलें ॥५॥
तुका म्हणे देई एक वेळां भेटी ।
शीतळ हें पोटीं
होईल मग ॥६॥
काय तुझे वेचे मज भेटी देतां
काय तुझे वेचे मज भेटी देतां ।
वचन वोळतां एक दोन ॥१॥
काय तुझं रूप घेतों मी चोरोनि ।
त्या भेणे लपोनि रॉाहिलासी ॥२॥
काय तुझ
आम्हां करावें वैकुंठ ।
भेवो-घको भेट आतां मज ॥३॥
ठुका म्हणे तुझी नलगे
दसोडी ।
परि आहे आवडी दर्शनाची ॥४॥
भेटीलागीं जीवा लागळीसे आस
भेटीलागीं जीवा लागळीसे आस ।
पाहे रात्रंदिवस वाट ठुझी
'१ पूर्णिमेचा चंद्रमा चकोर जीवन ।
तैस माझें मन वाट पांददे ॥२॥
दिवाळीच्या
'सुळा लेकी आसावळी ।
पाहतसे वाटुळी पंढरीची ॥३॥
भ्रुकेलिथा बाळ अति
शोक करी ।
वाट पाहे परी माउलीची ॥४॥
तुका म्हणे मज छागळीलसे क्क ।
“घांळूने श्रीझुख दावी देवा ॥५॥
डोळियां पाझर कंठ माझा दाटी
डोळियां पाझर कंठ माझा दाटी ।
येई वो देई भेटी पांडुरंगे ॥१॥
.बह्द दिस टाकिळें निरास कां केले ।
कोटे वो शुंतळे [चित्त तुझें ॥२॥
बहु धंदा
तुज नाहीं वो आठव ।
राहिलासे जीव माझा केठीं ॥३॥
पंढरीस जाती वार-
'करी संतां ।
निरोप बहुतां हातीं धाडीं ॥४॥
तुजविण कोण सांदाधांवा करीं ।
येई वो झडकरीं पांडुरंगे ॥५॥
काय तुझी वाट एहा कोठवरीं ।
क्ृपाळुवा हरी
बिसरळासी ॥६॥
एक वेळे माझा धरूनि आठव ।
तुका म्हणे ये वो
न्यावयासी ॥७॥
पाहे तिकडे दिशा ओस
पाहे तिकडे दिशा ओस।
अवघी आस पायापे ॥१॥
मनिंचे खाच
कई ।
प्रेम देई भेटोती ॥२॥
स्वीपरी पांगुळ असं ।
न कळे कैसे ते त्म्हां ॥२॥
छुका म्हणे क्रपावंता ।
तू तों दाता दीनांचा ॥४॥
अपराध झाले जरी असंख्यात
अपराध झाले जरी असंख्यात ।
तरी कृपावंत नाम तुझे ॥१॥
तुझ
ळडिवाळ तुज़ कृपा यावी ।
म्यां बाट पहावी कवणाची ॥२॥
मायबाप माझा
रुक्मांदेवीवर ।
हा दढ निधोर अंतरीचा ॥३॥
तुका म्हणे कोणे गोष्टींचे
संकट ।
न घाली मज भेट नारायणा ॥४॥
नाहीं वळ योग अभ्यास कराया
नाहीं वळ योग अभ्यास कराया ।
न कळे ते क्रिया साघ-
नाची ॥१॥
दुझिये भरीचे प्रेम अंतरंगी ।
नाहीं बळ अंगीं भजनाचे ॥२॥
काय
पांडरंगा करूं बा विचार ।
झुरतें अंतर भेटावया ॥३॥
ठका म्हणे खांगा
बडिलपणें बुद्धी ।
तुजञावेण दयानिधी पुला कोणा ॥४॥
न लगती मज शाब्दन्रह्मज्ञान
न लगती मज शाब्दन्रह्मज्ञान ।
ताझेया दशनाबांचूनिया ॥१॥
म्हणर्ऊनि तुझे करितो चिंतन ।
नावडे वचन आणीकांचे ॥२॥
काय तीं महत्त्व
करावी मान्यता ।
तुज न देखतां पांडुरंगा ॥३॥
तुका म्हणे तुज भेटल्याबांचूनि ।
न राहे त्याहानि होईन वेडा ॥४॥
स्वामीसी संकट पडें जें गोष्टीचें
स्वामीसी संकट पडें जें गोष्टीचें ।
काय त्या प्रेमाचे खुख
श्र.
मज ॥१॥
दुखवीना चित्त तुझें नारायणा ।
कांहींच मागिना तुजपाशी ॥२॥
रिद्धि-
सिड मोक्ष संपत्ति विळास ।
सांडियेली आस यांची जीवे ॥३॥
तुका म्हणे
पक वेळे देई भेटी ।
वोरखोनि पोटीं आळिंगावे ॥४॥
लोकमान देहखुख
लोकमान देहखुख ।
संपत्ति उपभोग अनेक ।
विटंबना दुःख ।
तुझिये भेटीवांचून ॥१॥
तरी मज ये भेट ये भेट ।
काय ठाकलासखी नीट ।
थोर पुण्ये बीट ।
तुज देवेचि लाधळी ॥२॥
फाय ब्रह्मज्ञान करूं कोरडे ।
रिते
मावेचे मापाडें ।
भेटीविण कुडे ।
तुझिये अवघे मज वाटे ॥३॥
आत्मस्थितीचा
विचार ।
काय करं हा उद्धार ।
न देखतां धीर ।
चतुलूंज मज नाहीं ॥४॥
रिड्ि
खिद्धि काय करूं ।
अथवा आगम विचारू ।
भेटीविण भारू ।
ठाझिये बाटे
मज यांचा ॥५॥
तुजवांचूति कांहीं व्हावे ! पैसे नको माझिया जीवें ।
तुका
म्हणे द्यावे ।
दरूषण पायांच ॥६॥
१३८२ तुमची तों भेटी नव्हे ऐसी झाली ।
कोरडीच वोळी ब्रह्मज्ञान ॥१॥
आतां न बोलावें पेस वाटें देवा ।
संग न करावा कोणास ॥२॥
तुम्हा
निमित्याखी सांपडळें अंग ।
नेदावा हा संग विचारिळं दे तुका म्हणे माझी
राहिली वासना ।
आवडी दर्शनार्चीच होती ॥४॥
तुमची तों भेटी नव्हे ऐसी झाली
तुमची तों भेटी नव्हे ऐसी झाली ।
कोरडीच वोळी ब्रह्मज्ञान ॥१॥
आतां न बोलावें पेस वाटें देवा ।
संग न करावा कोणास ॥२॥
तुम्हा
निमित्याखी सांपडळें अंग ।
नेदावा हा संग विचारिळं दे तुका म्हणे माझी
राहिली वासना ।
आवडी दर्शनार्चीच होती ॥४॥
आतां तुज मज नाहीं दुजेंपण
आतां तुज मज नाहीं दुजेंपण ।
दाखवी चरण पांडुरंगा ॥९॥
तुज रूप रेखा नाम गुण नाहीं ।
पक स्थान पाही गांव सींव ॥२॥
नावड
खंगती तुज दुज्याची ।
आपल्या भक्तांची प्रीति तुम्हा ॥३॥
परी आम्हांसाठी
होखील सगुण ।
स्तंभाखी फोडून जयापरी ॥४॥
तुका म्हणे तेस तुज काय
उणे ।
दृंड दर्षण चरणांचे ॥५॥
काम क्रोध आड पडले पत्त
काम क्रोध आड पडले पत्त ।
राहिला अनंत पलीकडे ॥१॥
खांपडे घे रिथांचा ढ
नुळुघवे मज न खांपडे वाट ।
दुस्तर हा घाट वैरियांचा ॥२॥
आतां केचा मज
खखा नारायण ।
गेला अंतरोन पांडुरंग ॥३॥
तुका म्हणे व्यथ मोलाचे शरीर ।
गेळें हा विचार कळां आढा ॥४॥
चिन्हे उमटतीं अंगीं
चिन्हे उमटतीं अंगीं ।
दाकुनाजोगीं उत्तम ॥१॥
आठवला माय '
येईल लेण <् चर द्द्चे तेथींची
बाप ।
येईल काय मूळ नेणो ॥२॥
उत्कंठित झालें मन ।
हॉचि खण तेथींची ॥३॥
छुका म्हणे कामावारीं ।
आळस घरीं करमेना ॥४॥
दृष्टी देखावासाचि वाटे
दृष्टी देखावासाचि वाटे ।
हृदय फुटं त्याठागी ॥९॥
उभा कटा
चरीं कर ।
मूति सकुमार गोमटी ॥२॥
भेटीलागो मन व्याकूळ ।
न लोटे पळ
युग वाटे ॥२॥
निळा म्हणे न तटे आधीं ।
कृुपानिधी न भेटतां ॥४॥
वारे पांडरंगा केव्हां येसी भेटी
वारे पांडरंगा केव्हां येसी भेटी ।
जाहळा हिंपुटी तुजविण ॥१॥
तुजविण सखे न वाटे मज कोणी ।
वाटते चरणीं थाळूं मिठी ॥२॥
ओवाळावी
काया चर्णांवरोनी ।
केव्हां चक्रपाणी भेटशीळ ॥३॥
ठुका म्हणे माझी पुर-
"वाची आवडी ।
वेगीं घाळीं उडी नारायणा ॥४॥
मातेविण बाळा
मातेविण बाळा ।
आणीक न माने सोहळा ॥१॥
तेस जाळ माझ्या
सच र तुजविण पंढरिनाथा ॥२॥
बाट पाहे मेघा विंडु ।
नैथे चातक सरिता
उप रे सारसांखीं निशी ।
ध्यान रवीच्या प्रकाशीं ॥४॥
जीवनाविण मत्स्य र
जस घनूळागीं चल्स ॥५॥
पतिब्रते जिणे ।
श्रताराच्या वर्तमाले ॥६॥
कृपणाचे
घन ।
ळोभालार्गी जैसे मन ॥७॥
हका म्हणे काय ।
तुजांधिण प्राण राहे ॥८॥
कन्या खासुर््यासी जाये
कन्या खासुर््यासी जाये ।
मागें परतोनी पांहे ॥१॥
तैखं जाळे
भेटीपर अभंग २१५८
माझ्या जीवा ! केव्हां भेटसी फेशवा ॥२॥
चुकलिया माये ।
बाळ इर डर
पाहे रे जीवनावेगळीं मासोळी ।
तैसा तुका तळमळी ॥४॥
प्रेमभातें तुम्हां हातीं
प्रेमभातें तुम्हां हातीं।
आम्हीं नेणतीं भुकेली ॥१॥
झडकरीं आतां
भोजन घाला ।
उशीर झाला मग काय ॥२॥
क्लुधां पीडिछा ज्ञातीळ प्राण ।
मग धांवोन काय फळ ॥३॥
निळा म्हणे कृपावंत ।
ये वो माते विठळे ॥४॥
लोकमान देहखुख
लोकमान देहखुख ।
संपत्ति उपभोग अनेक ।
विटंबना दुःख ।
तुझिये भेटीवांचून ॥१॥
तरी मज ये भेट ये भेट ।
काय ठाकलासखी नीट ।
थोर पुण्ये बीट ।
तुज देवेचि लाधळी ॥२॥
फाय ब्रह्मज्ञान करूं कोरडे ।
रिते
मावेचे मापाडें ।
भेटीविण कुडे ।
तुझिये अवघे मज वाटे ॥३॥
आत्मस्थितीचा
विचार ।
काय करं हा उद्धार ।
न देखतां धीर ।
चतुलूंज मज नाहीं ॥४॥
रिड्ि
खिद्धि काय करूं ।
अथवा आगम विचारू ।
भेटीविण भारू ।
ठाझिये बाटे
मज यांचा ॥५॥
तुजवांचूति कांहीं व्हावे ! पैसे नको माझिया जीवें ।
तुका
म्हणे द्यावे ।
दरूषण पायांच ॥६॥
नेत्र तान्हेळे पाजी पाणी
नेत्र तान्हेळे पाजी पाणी ।
पंढरीचे मायबहिणी. १. बाळ
पाळंखीं करी सोर ।
माते आला निद्राभर ॥२॥
जागी न होसी गे माय।
प्राण जातो करूं काय ॥३॥
नामा म्हण चक्रपाणी ।
चरणीं घातली लोळणी ॥४॥
मी तंव वैसळीं घरूनियां व्याख
मी तंव वैसळीं घरूनियां व्याख।
न करी उदास पांडरंगा १:
नको आतां मज दवडूं श्रीहरी ।
मागाया भिकारी जाल दास ॥२॥
भुकेली
कृपेच्या वचना कारणे ।
आशा नारायणे पुरवावी ॥३॥
ठका म्हणे येऊनिया
देई भेटी ।
कुरवाळुनी पोटीं घरी मजञ ॥४॥
कान्ह्यारे जगजेठी
कान्ह्यारे जगजेठी ।
देई भेटी पक वेळे ॥१॥
. काय मोकलिलें
वनीं ।
सावजांनी वाढलें ॥२॥
थेथवरीं होता संग ।
अंगे अंग लपविले ॥३॥
ठका म्हणे पाहिलें मागें ।
पवढ्या वेग अंतरला ॥४॥
भेटीलागीं जीवा लागलीसे आस
भेटीलागीं जीवा लागलीसे आस ।
पाहे रात्रंदिवस वाट तुझी ॥१॥
पौर्णिमेचा चंद्रमा चकोरा जीवन ।
तैसें माझें मन वाट पाहे ॥२॥
दिवाळीच्या मुळा मोठी आस केली ।
पाहतां वाटुली मायबापा ॥३॥
नामा म्हणे आम्ही लेकराची जाति ।
भेटावया खंती वाटतसे ॥४॥
आस घरोनि पोटीं दिवस लेखीं बोटीं
आस घरोनि पोटीं दिवस लेखीं बोटीं।
प्राण ठेऊनि कंठीं
चाट पाहे ॥१॥
भेटसी केधवां माझिया जीवळगा ।
येई पांडुरंगा मायबापा ॥२॥
चित्त निश्तर तुझ्या महाद्वारी।
अखंड पंढरी हृदयी वसे ३. श्रीसुख
साजिरे कुंडळे गोमटी ।
तेथें माझी दृष्टि बैसळीसे ॥४॥
कटीं कर वीटें सम-
चरण साजिरे ।
देखावया झुरे मन माझें ॥५॥
आव दाटळीं नेत्रपाते वाहे ।
नामा वाट पाहे रातंदिवस्त ॥६॥
रात्रंदिवस खंती वाटे माझे जीवी
रात्रंदिवस खंती वाटे माझे जीवी ।
अनुदिनी आठवी चरण
तुझे ॥१॥
ने रे पांडुरंगा आपुलिया गांवा ।
तूं माझा विसांवा जीवलग ॥२॥
मी
पक बापुडे रंकाहूनि रंक ।
तरिभूवननायक कौर्ति तुझी ॥२॥
मी - तुझे. पोसणे
दास पे दुर्बळ ।
त दीनवत्सल स्वामी माझा ॥४॥
तुझे मी अनांथ चरणीं ठेवी
माथा ।
सांभाळी समथो ब्रीद तझे ॥५॥
नामा म्हणे बिठो झालो कासावीस ।
पुरवी माझी आस मायबापा॥६॥
नाहीं वळ योग अभ्यास कराया
नाहीं वळ योग अभ्यास कराया ।
न कळे ते क्रिया साघ-
नाची ॥१॥
दुझिये भरीचे प्रेम अंतरंगी ।
नाहीं बळ अंगीं भजनाचे ॥२॥
काय
पांडरंगा करूं बा विचार ।
झुरतें अंतर भेटावया ॥३॥
ठका म्हणे खांगा
बडिलपणें बुद्धी ।
तुजञावेण दयानिधी पुला कोणा ॥४॥
वाढवेळ कां लाविला
वाढवेळ कां लाविला ।
कोण्या भक्ताने गोंबिला ॥१॥
झडकर ये
बा विठ्ठला ।
कंठ आळवितां सोकला ॥२॥
वाट पाहे दाही दिशा ।
जीवीं
धरोनि भरंवसा ॥३॥
प्राण केव्हां येईल माझा ।
आलिंगीन चतुमुंजां ॥७॥
नामा
गर्हिवर दाटला ।
देह धरणिये लोटला ॥४॥
.१९११ काय माझा आतां पाहतोखी अंत ।
येई बा घांबत देवराया ॥१॥
माझ्या जीवा होय तुजविण आकांत ।
येहे बा धांवत देवराया ॥२॥
असं जरर
काम भेटूनियां जात ।
येह बा धांबत देवराया ॥३॥
येरे देवा आलां नामा तुज
बाहात ।
येडे बा धांवत देवराया ॥४॥
काय माझा आतां पाहतोसी अंत 1 येई वा धांवत देवराया १
काय माझा आतां पाहतोसी अंत 1 येई वा धांवत देवराया ॥१॥
म्या जीवा होय तुजविण आकांत! येई वा धांवत देवराया ॥२॥
असे जरी
चादात भेटनियां जात ।
येई बा धांबत देवराया ॥३॥
येरे देवा आलां नामा ठुज
ददात रर तत देवरणया ॥४॥
च भट क
कैलासी शिव ह अससी वसला ।
धांवोनी मञळा दड ॥१॥
च पूजितसे तुजला ।
घांबोनी मजळा भेटी देई ॥२॥
शेपावरीं जरी
भटीपर अभंग २१९
आनिक उ: आ नरक आ 3- “अहि लिंकन सकला...
असती निजला ।
धांवोली मजळा भेटी देई ॥३॥
गहिंवरोनि नामा वाहात
विठळा ।
धांवोनी मजला भेटी देई ॥४॥
तुमची तों भेटी नव्हे ऐखी झाली
तुमची तों भेटी नव्हे ऐखी झाली ।
कोरडीच वोळी ब्रह्मज्ञान ॥१॥
आतां न बोलावें ऐसे वाटें देवा ।
संग न करावा कोणासवें ॥२॥
तुम्हा
निमित्यासी सांपडलें अंग ।
नेदावा हा संग विचारिळं ॥३॥
तुका म्हणे माझी
राहिली वासना ।
आवडी दर्शानार्चाच होती ॥४॥
कां गा मोकलिले माझिया विठलळा
कां गा मोकलिले माझिया विठलळा ।
धांवा: तुझा केळा माय-
बापा ॥१॥
त्रिताप तापला बहु गा पोळला ।
चिखळीं पडिली दीनानाथा ॥२॥
' याळागीं तुजळा भाकिता करुणा ।
घांवसी निर्वाणा पांडुरंगा ॥३॥
नामा म्हणे
देवा अनाथाच्या नाथा ।
रुक्मिणीच्या कांता घाळी उडी ॥४॥
नको गा मोकल दीला पंढरिनाथा
नको गा मोकल दीला पंढरिनाथा।
तुजविण आतां कोण
धांव ॥१॥
अपराधाच्या कोटी पाहूं नको कांहीं ।
येई गे विठाबाई झडकरी ॥२॥
माझ्या दाषांसाठीं पाठमोरा होसी ।
पावन ब्रीदासी लागे बोळ ॥२॥
नामा म्हणे
जननी तूंचि चराचर ।
तारिळे अपार जडज़ीव ॥४॥
तुझा विष्णुदास म्हणताती जगी
तुझा विष्णुदास म्हणताती जगी ।
नाहीं माझे अंगीं प्रेमभावो ॥१॥
तेणे थोर छाज वाटे पंढरिराया ।
ये माझ्या हृदयां पक वेळां२ द्वैेताददत
भाव आहे माझं ठायीं ।
अनुभव नाहीं स्वरूपाचा ॥३॥
देखोवेखीं बैसे संतांचे
संगती ।
नाहीं माझें चित्ती ध्यान तुझें ॥४॥
नामा म्हणे माझा उजळ करीं
माथा ।
भेटी देउनी संतां लिरवी मज ॥५॥
संसार षड्चक्रीं पडिला महाडोहीं
संसार षड्चक्रीं पडिला महाडोहीं।
खोडवण्या येई पांडरंगा ॥१॥
दवडादवडी धांव दवडादवडी धांव।
नको भक्तिभाव पाहूं माझा ॥२॥
माझी चित्तवृत्ती अज्ञान गे गाइ ।
व्याघ्र धरिली आहे अहंकार ॥३॥
पंचाननीं
मज घेतळं वेढोनि।
नेताति काढोनि प्राण माझा ॥४॥
गजजेद्राकारण घातली
तुवां उडी ।
तैस लवडसवडीं पावे मज ॥५॥
नामा म्हणे मज तुझाचि आधार ।
पोसणा डिंगर जन्मोजन्मीं ॥६॥
वाल्मिकादि भीष्म द्रोण कृपाचार्य
वाल्मिकादि भीष्म द्रोण कृपाचार्य ।
दुपदतनया दिली भेटी ॥१॥
उद्धव नारद अंबरिष शुक ।
वळी श्लुवादिक आले भेटी ॥२॥
देवी देवक्रपि
गोपाळां सहित ।
भाष्यकारे नीत शुद्ध केली ॥३॥
नामा म्हणे आतां पाहूं नको
दोष ।
पतितास यश तुझे नामीं ॥४॥
पक्षिणी प्रभातीं चारियासी जाये
पक्षिणी प्रभातीं चारियासी जाये ।
पिलू बाट पाहे उपवाखी ॥१॥
तैस माझं मन करी वो तुझी आस ।
चरण रात्रंदिवस चिंतीतसे ॥२॥
. तान्ह
वत्स घरीं वांधळेसें दावां।
तया हृदयीं धांवा माउळीचा ॥३॥
नामा म्हणे
केशवा तं माझा सोईरा ।
झणी मज अव्हेरा अनाथनाथा ॥४॥
तुझे पाय रूप डोळां
तुझे पाय रूप डोळां।
नाहीं देखिले गोपाळा ॥१॥
काय करूंया
क क न
कमीखी ।
नाश होतो आय़ष्यासी ॥२॥
जन्मा येउनिया दःख ।
नाहीं पाहिलें
श्रीसुख ॥३॥
लळे पुरविसा आसु ।
म्हणे जनी ब्रीद खार्च॥४॥
विठोंबारायाच्या अगा लिकवळा
विठोंबारायाच्या अगा लिकवळा ।
जाऊनी कळवळा सांगा
माझा ॥१॥
विठोबारायाच्या अगा सुख्य प्राणा ।
सेटची निधाना आपुलिया ॥२॥
अगे क्षेत्र माये सखे पंढरीये ।
मोकलिते घाय जीव जातो ३६ विश्वाचिये माते
खुखाचें अस्त ।
सखा पंढशीबाय विनवी तरी ॥४॥
वाट पहाते मी डोळां
वाट पहाते मी डोळां।
कांगा नरयेसी विठला ॥१॥
तं.वो माझी
लिञ जननी ।
मज कां टाकियले वनीं ॥२॥
धीर किती धरूं आतां ।
कव घाली
पंढारिनाथा ॥३॥
मळा आवड भेटीची ।
घणी घेईन पायांची ॥४॥
सर्व जिवांचे
स्वामिणी ।
म्हणे जनी मायवहिणी ॥५॥
हात निढळावरी ठेवुनी
हात निढळावरी ठेवुनी ।
बाट पाहे चक्रपाणी ॥१॥
घांव घांब
पांडुरंगे ।
सखे जिवलगे अंतरंगे ॥२॥
तुजवांचुनि दाही दिशा ।
वाट पाहते
जगदीशा ॥३॥
हांस करूं नको जनांसा ।
म्हणे नामयाची दासी ॥४॥
येग येग विठाबाई
येग येग विठाबाई ।
माझे पंढरीचे आई ॥१॥
भीमा आणि चंद्र-
भागा ।
तुझे चरणींच्या गंगा ॥२॥
इतुक््या सहित त्वां बा यावे ।
माझं रंगणीं
नाचावें ॥३॥
माझा रंग तुझिया युणीं ।
म्हणे नामयाची जनी ॥४॥
आतां तुज मज नाहीं हुरजेपण
आतां तुज मज नाहीं हुरजेपण ।
दाखवी चरण पांडरंगा ॥१॥
तुज रूप रेखा नाम गुण नाहीं ।
एक स्थान पाही गांव स्रींव ॥२॥
नावडे
संगती तुज़ दुजयाची ।
आपल्या भक्तांचा प्रीति तुम्हां ॥३॥
परी आम्हांसाठीं
होसील सगुण ।
स्तंभासी फोडून जय़ापरीं ॥४॥
तुका म्हणे तस तुज काय
उणे ।
देई दरुषण चरणांचे ॥५॥
कां गे निठुर झालीसी
कां गे निठुर झालीसी ।
सुक्या बाळाते सांडिखी ॥१॥
तुज-
बांचोचिथां माये ।
जीव माझा जावो पाहे ॥२॥
मी वत्स माझी माय ।
नये
आतां करूं काय ॥२॥
प्राण धरियेळा कंठीं ।
जनी म्हणे देई भेटी ॥७॥
भक्ताप्रिये येवो आई
भक्ताप्रिये येवो आई ।
विठावाई क्कपाळे ॥१॥
त साहे वियोग
प्राण फुटे ।
उदास घाटे तुजविण ॥२॥
कोणा जीवन भोजन मागो ।
कोणा
भेटीपर अभंग २१७
व क क अ न न क
छोणा सांगा जडभारी ॥३॥
निळा म्हणे धांवोनि यावे ।
मज हें द्यावे जीवदान ॥४॥
आस धरोनि पोटीं दिवस लेखीं बोटीं
आस धरोनि पोटीं दिवस लेखीं बोटीं।
प्राण ठेऊनि कंठीं
चाट पाहे ॥१॥
भेटसी केधवां माझिया जीवळगा ।
येई पांडुरंगा मायबापा ॥२॥
चित्त निरंतर तुझ्या महाद्वारीं।
अखंड पंढरी हृदयी वसते ३. श्रीसुख
साजिरे कुंडळे गोमटी ।
तेथे माझी दृष्टि वेैसळीसे ॥४॥
करीं कर बीटें समः
चरण साजिरे ।
देखावया झुरे मन माझें ॥५॥
आख दाटळीं नेत्रपात वाहे ।
नामा वाड पाहे रात्रंदिवस ॥६॥
दोहीं डोळां घाळुनी वाती
दोहीं डोळां घाळुनी वाती ।
पाहे वाट दिवस रातीं ॥१॥
केव्हां
येशील धांबोनी ।
प्रेमपान्हा पाजिसखी स्तनी ॥२॥
पांचहि प्राण ठेविळे चंटीं।
तुज्ञाचे मेटावयासाठीं ॥३॥
वियोगाच्या दृःखं
वियोगाच्या दृःखं ।
आळावितों करुणासुखे ॥१॥
कृपावंत माझे
आई ।
घांव घाळी वो विठाई ॥२॥
देऊानिया भेटी ।
आतां अवलोकावें दिठीं रे
निळा म्हणे प्रेमपान्हा ।
पाजी लादूानियां स्तनां ॥४॥
घांबोनियां येसी
घांबोनियां येसी ।
प्रेमपान्हा तूं पाजिसी ॥१॥
तरीच वांचतील
प्राण ।
नाहीं तरी आळे मरण ॥२॥
मायेवीण बाळा ।
वरी कोणाचा कळवळा ॥३॥
निळा म्हणे निज्ञ तिगुती ।
पाळण पोषण तुझ्या हातीं ॥४॥
काय माझा आतां पाहतोसी अँत
काय माझा आतां पाहतोसी अँत ।
येई वा धांबत देवराया ॥१॥
माझ्या जीवा होय तुजविण आकांत ।
येई वा धांवत देवराया ॥२॥
असं जरी
दनियां जात ।
येई चा धांवत देवराया ॥२॥
येरे देवा आतां नामा ठुज
येई बा धांवत देवराया ॥४॥
देः
सा श्ीरसागरांत असली वैसळा ।
धांबोनी मजला भेटी देई
गव पूजितसे तुजला ।
धांबोनी मजला भेटी देई ॥२॥
होपावरीं जरी
भेटीपर अभंग २श्र
जनलिततिययत्तान पप पिस कर न
अससी निजला ।
धांवोनी मजळा भेटी देई ॥३॥
गहिंवरोनि नाः
विठळा ।
घांवोनी मजला भेटी देई ॥४॥
रंगा येई बो ये रंगा येई वो ये
रंगा येई बो ये रंगा येई वो ये ।
विठाई किठाई माझे कृष्णावाइ
कान्हाई ॥१॥
वेकुठवासेनी बो जगत्रजननी वो ।
तुझा वेधु माझे मनीं बो ॥२॥
कटीं कर विराजित मुगुट रत्न जडित ।
पीतांबरू कसिळा तेखा येई का
धांवत ॥३॥
विश्वरूप विश्वेमरे कमळनयने कमळाकरे वो ।
तुझे ध्यान लागो
वापरखुमादेविवरेवो॥४॥
देहुडे ठाण खुकुमार गोजिरं
देहुडे ठाण खुकुमार गोजिरं ।
कल्पदुमातळीं उभा देखिला रे ॥१॥
मनी वेध लागला त्या गोपाळाचा ।
जो जिवलग गोप गोपिकेचा ॥२॥
जी
खांवळी सगुण घनानंद मार्त ।
पाहतां वेधली माझी चित्तवृत्ती ॥२॥
जो उमाचे
राहिला व्यापुनी लकळ ।
भेटीलागीं खेना न्हावी उतावीळ ॥४॥
१६३४७ ऐेकिलं मार्गे तारिले बहुतां ।
धांबली कीं आतां नाम घेतां ॥१॥
वरव्यापरी मज ऐेखं कळा आलं ।
म्हणउनी बिहले करी धांवा ॥२॥
पडिला
विखरू माझा तुजलागी ।
आतां पांडुरंगी करणें काय ॥३॥
तुजलागी माझी
नयेचि करुणा ।
धरिळं कीं जाण दुरी मज ॥४॥
सेना म्हणे आतां खांभाळी
नारायणा ।
जाऊं पाहे प्राण तुजखाठीं ॥५॥
१९२५ चित्त नाहीं हातीं ।
करुं जातां हरिमक्ति ॥१॥
मज इतुकी वासना ।
२:२२ सलगीपर अभंग
भेटी द्यावी नोरांखणा ॥२॥
कोण जाणें दान धर्मे ।
नव्हें स्वतंत्र केचे कर्म ॥३॥
खेना म्हणे लांग मात ।
जेणें माझ होय हित ॥४॥
पाहू द्यारे मज विठोबाचें सुख
पाहू द्यारे मज विठोबाचें सुख ।
छागळीसें भूक डोळां
माझ्या ॥१॥
कस्तुरी कुंकुम भरोतिया ताटीं ।
अँगीं बरवी उटी गोपाळाच्या ॥२॥
जाई जुई पुष्पे युंफोनिया माळा ।
घालूं. घननीळा आवडीने ॥३॥
देवा निढळावरीं हात दोनी
देवा निढळावरीं हात दोनी ।
पाहे चकपाणी वाट तुझी ॥१॥
धांव गा धांब गा सख्या पांडुरंगा ।
जीवीं जीवळगा मायचापा ॥२॥
तुजविण
२१८ भटीपर अभंग
क अ व
ओस दिसती हाही दिशा ।
धांब जगदीशा मजस्ााठीं ३. नामा म्हणे काय
वस्तळा निवांत ।
धांवतो अनंत भक्तांसाठी ॥४॥
आत माझ्या बहु पोटीं
आत माझ्या बहु पोटीं ।
व्हावी भेटी पायाशीं जा आस तुम्ही
कृपावता ।
: माझी चिंता असो द्या ॥२॥
तळमळ करी चिंत ।
अखंडित
वियोग ॥३॥
तुका म्हणे पंढरीनाथा ।
जाणे वेथा अंतरीची ॥४॥
बोलविखी तेस आणी अनुभवा
बोलविखी तेस आणी अनुभवा ।
नाही तरीं..दैवा विटेचना ॥१॥
मिठॉविण काय करावें मिष्टान्न ।
.दाव जीवेविण ट्रांगारिळें ॥२॥
सपादणीविण
विटंबिळे सोंग ।
गुर्णविण चांग रूप ददन ॥३॥
कन्यापुच्रवेण मंगळदायके।
वाचले हं फिके द्रव्य तरी ॥४॥
तुका म्हणे तैसी होते मज परी. न देख
अंतरीं प्रेमभावें ॥५॥
दुरुनी आलो तुझे भेटी
दुरुनी आलो तुझे भेटी ।
सांगावया जीवींची गोष्टी ॥१॥
बोळगा
बोल-मजशीं कांहीं ।
दृष्टी वळवूनी मजकडे पाही ॥२॥
अरे तू कृपाळु दीनांचा ।
महा उदार थोर मनाचा ॥३॥
भक्त पुंडलिके गोविळासे लोमे ।
प्रीतीच्या प्रेमे
वळलासी वह्लमे ॥४॥
युगे अठावीस भरली ।
घणी' अनी नाही. पुरली ॥५॥
प्राण होती माझे कासाविस ।
नामा म्हणे कां घारिलें उदाख ॥६॥
पुंडळीके नवळ केळें
पुंडळीके नवळ केळें ।
गोपिगापाळा आणिलें ॥१॥
हॅचि देई हृषि-
केझा ।
तुझें नाम अहनिंशीं २. नळगे आणिक प्रकार ।
सुखी हरी निरंतर ॥२॥
रूप न्यहाळिन डोळां ।
पुढें नाचेन वेळोवेळां ॥४॥
खबीठायी तुज पाहे ।
देस
देऊनि करी साह्ये ॥५॥
घांवा करितां रात्र झाली ।
दासी जनीखी भेट दिली ॥६॥
कृपाळ माउली उभी भीमातटीं
कृपाळ माउली उभी भीमातटीं ।
छागळीसे आशा जीवासी
मोठी ॥१॥
कई भेटेल माझा मायबाप ।
उजळोनीं दीप . वोवाळीन -श्रीसुख ॥२॥
नेत्री अश्वघारा उभां भीमातिरी
नेत्री अश्वघारा उभां भीमातिरी ।
लक्ष चरणावरीं ठेवोनया ॥१॥
कां गा मोकलीले न येसी गा देवा ।
काय मी केशवा चुकलोंसं ॥२॥
नेणं
करुं भक्ती नेणे करूं लेवा ।
न येसी तू देवा कळलें मज ॥३॥
चोखा म्हणे
माझा जीवींचा विखांवा ।
पोकारिता धांवा म्हणोनिया ॥४॥
देहुडे ठाण खुकुमार गोजिरे
देहुडे ठाण खुकुमार गोजिरे ।
कल्पहुमातळीं उभा देखिलाडे ॥१॥
मनीं वेध ळागळा त्या गोपाळाचा ।
जो जिवलग गोप गोपिकेचा २ज्ञी
खांबळी सगुण घनानंद मूर्ति ।
पाहतां वेधळी माझी चित्तवृत्ती रे जो उभाचि
राहिला व्यापुनी सकळ ।
मैटीळागीं सना न्हावी उतावीळ ॥४॥
माझे पाय तुझी डोई
माझे पाय तुझी डोई।
पेस करीं गा भाक देई ॥१॥
पाहतां दिस
उफराडे ।
घडे तई भाग्य मोटें ॥२॥
बहु साधन मोळाचे ।
यासी जोडा इजें
कच ॥२॥
नका अजुमानू बिहळा ।
तुका म्हणे धडा झाला ॥४॥
चाळे दंडवत धाळी नारायणा
चाळे दंडवत धाळी नारायणा ।
आपुल्या कल्याणा लागू-
नियां ॥१॥
बैसविला पदी पुत्र राज्य करी ।
(पिता वाहे शिरीं आक्ञा त्याची ॥२॥
ठका म्हणे आहे ठायींचाचि मान ।
आतां अनुमान कासया तो ॥३॥
माझं जडभार्रा
माझं जडभार्रा ।
आतां अवघें तुम्हांबवराी ॥१॥
जालो अंकिल
अंकिला ।
ठुमचा सुकलो मागिळा ॥२॥
करितो जे काम ।
माझी सेबा तुझे
नाम ॥३॥
तुका पायां लागे ।
कांहीं नेदी ना न माग ॥४॥
माझें जडभारी
माझें जडभारी ।
आतां अवघे तुम्हांवरी ॥१॥
जाली अंकित :
अंकिलां ।
ठुमचा सुकला मागिला ॥२॥
करितो अँ काम ।
माझी सेवा तुझें
नाम ॥३॥
तुका पायां छागे ।
कांहीं नेदी ना न मागे ॥४॥
वि४४ तुझा संग पुरे 'संग पुरे ।
खंगति पुरे विठोबा १. आपल्या-
सारिखे करिसी दासां।
भिकारीसा जग जाण ॥२॥
रूपा नाहीं ठाव नांवा.
तेस आसचे करिस्री देवा ॥३॥
तुका म्हणे तोय आपुले भंडोळें।
करिसी:
वाटोळं माझं तैसे ॥४॥
ऐेकिडें मागें तारिळें बहुतां
ऐेकिडें मागें तारिळें बहुतां ।
धांवसी कीं आतां लाम घेतां ॥१॥
बरव्यापरी मज ऐसें कळों आहें ।
म्हणउनी विठले करीं धांवा ॥२॥
पडिला
विसरू माझा तुजलागी ।
आतां पांडरंगीं करणें कायं ॥३॥
तुजळागीं माझी
नवेचि करुणा ।
धरिळें कीं जाण दुरी मज ॥४॥
सेना म्हणे आतां सांभाळी
नारायणा ।
जाऊं पाहे प्राण तुजसाठीं ॥५॥
चित्त नाहीं हातीं
चित्त नाहीं हातीं ।
करूं जातां हरिभक्ति ॥१॥
मज इतुकी वासना ।
क... न अ
भेटी द्यावी नारायणा ॥२॥
कोण जाणें दान धर्म ।
नव्हे स्वतंत्र कैचे कर्म ॥२॥
सना म्हणे सांग मात ।
जेणें माझें होय हित ॥४॥
धांव घाळी विठ्ठ आतां चालूं चको मंद
धांव घाळी विठ्ठ आतां चालूं चको मंद ।
बडवे मज मारिती
पेला कांहीं अपराध ॥१॥
विठोबाचा हार 'तुझे कंठीं केसा आला ।
शिव्या देती
महारा म्हणती देव बाटाविला ॥२॥
अहो जी महाराज तुमचं द्वारींचा कुतरा ।
नकाजी मोकळं चक्रपाणी जिमेदारा ॥३॥
जोडूनियां कर चोखा विनवितो
देवा।
बोलिला उत्तरे परि राग नसावा ॥४॥
अहो पतितपावना पंढरीच्या राया
अहो पतितपावना पंढरीच्या राया ।
भक्त विसांविया माय-
बापा ॥१॥
थांबे दुडदुडा आपुलिया काजा ।
येई गरुडध्वज्ञा मायबापा ॥२॥
दाहीं
* दिशा उदास तुम्हांविण झाल्या ।
न करी पांगिला ढुजियासी ॥३॥
नेत्री अश्चधारा उभा भीमातिरीं
नेत्री अश्चधारा उभा भीमातिरीं ।
लक्ष चरणावरीं ठेवोनिया ॥१॥
कां गा मोकलीले न येसी गा देवा ।
काय मी केहावा चुकळोस ॥२॥
नेणें
'करूं भक्ती नेणं करूं सेवा ।
न येसी तू. देवा कळलें मज ॥३॥
चोखा म्हणे
माझा. जीवींचा विसांवा ।
पोकारिता धांवा म्हणोनिया ॥४॥
आळी सळगी पायापाशी
आळी सळगी पायापाशी ।
होइल. तैसी :करीन ॥१॥
आणीक
आम्हीं कोठे जाव ।
येथे जीवें वेचळों ॥२॥
अवघ्या निरोपणा भाव ।
हाचिं ठाव
:र्ळाले ॥३॥
तुका म्हणे पाळी लळे ।
क्ृपाळुवे विठळे ॥४॥
कवण जन्मता कवण जन्मविता
कवण जन्मता कवण जन्मविता ।
न कळे कृपावंता माव
तुझी ॥१॥
कवण हा दाता कवण हा मागता ! न कळे कृपावंता माव तुझी ॥२॥
कवण भोगिता कवण भोगविता ।
न कळे कृपावंता माव तुझी ॥३॥
कवण
त रूप कवण अरूपता ।
न कळे कृपाचंता माव ठुझी ॥४॥
जन्ममरणांची कायसी चिंता
जन्ममरणांची कायसी चिंता ।
तुझ्या झरणागतां पंढरीराया ॥१॥
चदनीं तुझें नाम अम्यतसंजीवनी ।
असतां चक्रपाणी भय कवणा ॥२॥
ह्द्यीं
तुझें रूप बिंबळे साकार ।
तेथें कोण पार संसाराचा ॥२॥
तुका म्हणे तुझ्या
चरणांची पाखर ।
असतां कळिकाळ पायांतळीं0॥४॥
दुखवळं चित्त आजिच्या प्रसंग
दुखवळं चित्त आजिच्या प्रसंग ।
चड पांडा जगे केळी देवा ॥२॥
कधीं हा संबंध तोडिसी ते नेणें ।
आठ्दूनि मने पाय असे ॥२॥
आणि कांचीं
थेती अंतरा अंतरे ।
सुख दुःख बरें वाईट ते ॥३॥
खेळतां निजभारवे खमथोचे बाळ
खेळतां निजभारवे खमथोचे बाळ ।
तयाच्या सकळ सत्ते-
खाली ॥१॥
तरी ठेवविला शोभे अळंकार ।
नाहीं तरी भार मानाबीण ॥२॥
अव-
घीच दिशा असावी मोकळी ।
मायबाप बळी म्हणऊनि ॥३॥
तुका म्हणे माय
पेखे आहे देवा ।
म्हणऊनि खेबा समपिळी ॥४॥
उगंचि हे मन राहाते निश्चळ
उगंचि हे मन राहाते निश्चळ ।
तरी कां तळमळ साट होती ॥१॥
काय तुमची नेणो कवतुक विदानं ।
सर्वोस्तमपणे खेळतसां ॥२॥
नाना छंद
आम्हां नाचवावे जोवा ।
वाढवाव्या हांबा भटत्यापुढें ३।
तुक म्हणे तुम्ही
आपुली प्रतिष्ठा ।
वाढवावया चेष्टा करीतसा ॥४॥
१९५५ काय आतां. आम्ही पोटचि भरावे।
जग चाळवावे भक्त
म्हण ॥१॥
ऐेखा तरी एक सांगा जी विचार ।
बहु होतो फार कासावीस ॥२॥
काय कवित्वाची घाळूनियां रूढी ।
करूं जोडाजोडी अक्षरांची ॥२॥
तुका
म्हणे काय गुंफोनी दुकाना ।
राहा नारायणा करूनी घात ॥४॥
काय आतां आम्हीं पोटचि भरावे
काय आतां आम्हीं पोटचि भरावे।
जग चाळवावे भक्त
म्हण'१ पेसा तरी एक सांगा जी विचार ।
बहु होतो फार कासावीस ॥२॥
काय कवित्वाची घाळूनियां रूढी ।
करूं जोंडाजोडी अक्षरांची ३: तुका
म्हणे काय गुंफोनी दुकाना ।
राहो नारायणा करूनी घात ॥४॥
अनाथाची तुम्हां दया
अनाथाची तुम्हां दया ।
पंढरीराया येतसे १,पेसी ऐेकोनिया.
कीतिं ।
बहू विश्रांती पाबळा ॥२॥
अनाथाचा धांवा घरां ।
नामें करा कडावा ॥३॥
दिवाळखोर नारायण
दिवाळखोर नारायण ।
यावरी बहुतांचे क्षण ॥१॥
उठतांचि उसे
' डार ।
अवघे दे दे म्हणती हरी ॥२॥
माजधरीं दडे हरी ।
माया तडकी आड -
करी ॥२॥
युगायुर्गांचें हे क्ण ।
म्हणउने धारिहेसे मौन्य ॥४॥
रोखापत्र पाही ।
वेदशाख देती ग्वाही ॥५॥
काय मागें आम्ही गुंतलो काशांनीं
काय मागें आम्ही गुंतलो काशांनीं ।
पुढें वाहे. मनीं धाक
देवा ॥१॥
कीर्ति चराचरीं आहे तैसी आहे ।
भेटोनियां काय द्यावें आम्हां ॥२॥
घेउनि घरणें बैसती उपवासी ।
हट आम्हांपासी नाहीं तैसा ॥३॥
तांतडी तयांनी
केली विटंबना ।
आम्हां नाययणा काय उणें ॥४॥
नाहीं सुक्तिचाड वास
विकुंटींचा ।
जीव भाव आमुचा देऊं तुज ॥५॥
तुका म्हणे काय मानेल ते
आतां तं घेई अनंता स्व माझें ॥६॥
राहे उभा बादाबादीं
राहे उभा बादाबादीं ।
तरी फंदी सांपडे ॥१॥
लव्हाळ्यासी कोठें
बळ।
करील जळ आपुल ॥२॥
कठिणासी बळ जोडा ।
नप्न पीडा देखना ॥३॥
तुका म्हणे लवे रसी ।
मिळे त्यासी गोत त ॥४॥
छाय माता विसरे बाळा
छाय माता विसरे बाळा।
कळवळा प्रीतीचा ॥१॥
आवडीने
गळां मिठी ।
घाली उठी! वेसवी ॥२॥
लावूं धांबवे सुख स्तना ।
नये मना . निराळँ ॥३॥
भावंडांचे भाते दावी ।
आपुळें लावी त्यास जी ॥४॥
माझें थोडे त्याचें
फार ।
उत्तर हें वाढवी ॥५॥
तुका म्हणे नारायणा ।
तुम्हीं जाणा डुझाचं ॥६॥
जनीं जनादेन ऐकता हे मात
जनीं जनादेन ऐकता हे मात।
कसा तो वृत्तांत न. कळे
आम्हा ॥१॥
ज्ञन्म जरा मरण कवण भागा भोग ।
व्याघ नाना राग सुखदुःख ॥२॥
पापपुण्यें शुद्धाशुद्ध आचरणे ।
हीं कोणाकारण कवण केलीं ३. आम्हां
मरण नाहा तू तंब अदिनाश ।
केसा हा विश्वास साच मानूं ॥४॥
तुका म्हणे
तूंचि;निवडी. हे गुढार ।
दाखवी खाचार तेचि मज ॥५॥
खोळा सहस्त्र होऊं येत
खोळा सहस्त्र होऊं येत ।
भरळे रिते .आम्हांपे ॥१॥
पऐेस तुम्हां
ठायांठाव ।
देव म्हण संपादे ॥२॥
कैची चिरामध्ये चिरे ।
मना बरे आले ते ॥३॥
चुका म्हणे पांडुरंगा ।
अंगसंगा सिन्नं परा ॥४॥
खेळतां निजभावे समथांचें वाळ
खेळतां निजभावे समथांचें वाळ ।
तयाच्या सकळ सत्ते-
खालीं ॥१॥
तरी ळेवविला शोभे अळंकार ।
नाहीं तरी भार मानाबीण ॥२॥
अव-
धीच दिशा असावी मोकळी ।
मायवाप वळी म्हणडानि दे तुका म्हणे माझे
बेस आहे देवा ।
म्हणडानि सेबा समर्पिली ॥४॥
उरेंचि हें मत राहाते निश्चळ
उरेंचि हें मत राहाते निश्चळ ।
तरी काँ तळमळ खार होती ॥१॥
काय तुमचीं नेणों कवतुक विंदाने ।
सर्वोत्तमपणे खेळतसां ॥२॥
नाना छदे
आम्हां नाचवावें जीवा ।
वाढवाव्या हांवा भळत्यापुढें ३! तुका म्हणे तुम्ही
आपुली प्रतिष्ठा ।
वाढवावया चेष्टा करीतखां ॥४॥
काय आतां आम्हीं, पोटचि भरावे
काय आतां आम्हीं, पोटचि भरावे ।
जग चाळवावे भक्त
म्हण!१ ऐसा तरी पक सांगा जी विचार ।
बहु होतो फार कासावीस ॥२॥
काय कवित्वाची घाळूनियां रूढी ।
करूं जोडाजोडी अक्षरांची ॥३॥
तुका
म्हणे काय गुंफोनी दुकाना ।
राही नारायणा करूनी घात ॥४॥
माता कापी गळा
माता कापी गळा ।
तेथें फोण राखी बाळा ॥१॥
हें कां नेणा
नारायणा ।
मज चाळवितां दीना ॥२॥
नागवी घांवणें ।
तेथें साह्य व्हावं कोणं ॥३॥
राजा सव हरी ।
तेथे दुजा कोण वारी ॥४॥
तुझ्या केल्यावीण ।
नव्हे स्थिर
वश मन '५ तुका म्हणे हरी ।
खूत्र तुम्हां हाती दोरी ॥६॥
कवतुकवाणी बोलतसं लाडं
कवतुकवाणी बोलतसं लाडं।
आरुष घांकडं करूनि सुख ॥१॥
दुजञेपणीं भाव नाहीं हे आशंका ।
जननीबाळकामध्ये भेद ॥२॥
सलगी दुरूने
जवळीं पाचारूं ।
धांबोनिया करूं अंगसंग ॥३॥
धरूनि पालव मागतां भातुर्के ।
आवडीचे निकं प्रेमसुख ॥४॥
तुका म्हणे तुज आमचीच गोडी ।
पेसी हे
आवडी कळा आली ॥५॥
आवडी कां ठेवूं
आवडी कां ठेवूं ।
बैलोनियां संग जवू ॥१॥
मार्गे नको ठेवू उरी ।
माझी आण तजवरीं ॥२॥
देखिले प्रकार ।
त्याचे पाहेन साचार ॥३॥
तुका म्हणे
बाळी ।
केली चाहाडी सकळी ॥४॥
तुम्हां आम्हां खरी
तुम्हां आम्हां खरी ।
येथें कडेच्या या परी ॥१॥
स्वामिलेवा अळं-
कार ।
नाहीं आवडिय थार ॥२॥
खुंटलिया वाचा ।
मग हा आनंद कहेचा ॥३॥
तुका म्हणे कोडे ।
आम्हीं नाचा तुजपुढे ॥४॥
माझे पाय तुझी डोई
माझे पाय तुझी डोई।
देखं करीं गा भाक देई ॥१॥
पाहतां दिसं
रें शन ॥८॥
8.
क फण ।
घडे तह भाग्य मोठें ॥२॥
बहु शाधन मोळाचें ।
यासी जोडा इजें
कच ॥३॥
नका अजुमानूं विठळा ।
तुका म्हणे घडा झाळा 0 ४॥
सलगीपर अभंग २२३
१६४१ चाळे दंडवत धाळी नारायणा ।
आपुल्या कल्याणा लागू-
नियां ॥१॥
बैसविला पदी पुत्र राज्य करी ।
(पिता वाहे शिरीं आक्ञा त्याची ॥२॥
ठका म्हणे आहे ठायींचाचि मान ।
आतां अनुमान कासया तो ॥३॥
आवडी धरूनि करूं गेला लाड
आवडी धरूनि करूं गेला लाड ।
भक्तिप्रेमकोड न पुरेखि ॥१॥
म्हणऊनि जीव ठेळा आखावोनि ।
खेद होतो ममा बहुखाळ ॥२॥
वेठीपेसं घारे
नि्फळ कारण ।
शीतळ होऊन खोडावलां ॥३॥
तुका म्हणे खरते नव्हेचि पायांपे।
बळ केळं पापं नव्हेचि भेटी ॥४॥
म्हणवितो दास न करितां खेबा
म्हणवितो दास न करितां खेबा ।
लंडपणे देवा पोट भरी ॥१॥
खोटे कोठं सरे तुझे पायांपार्शी ।
अंतर जाणखी पांडुरंगा ॥२॥
आचरण खोटें
आपणासाठी ठावे ।
लटिकं बोलावे दुसरं ते ॥३॥
तुका म्हणे पेला आहे अप-
राधी ।
अलो कुपानिधी तुम्हां ठावा ॥४॥
कोणाच्या आधारं करूं मी विचार
कोणाच्या आधारं करूं मी विचार ।
कोण देईल धीर माझ्या
जीवा ॥१॥
शास्त्रज्ञ पंडित नव्हे मी वाचक ।
यातिद्युद्ध पक ठाव नाहीं ॥२॥
कलि-
युगी बहु कुडाळ हे जन ।
छळितील गुण तुझे गातां ॥३॥
मज हा संदेह झाला
दोहींसवा ।
भजन करूं देवा किंबा नको ॥४॥
तुका म्हणे आतां टरावितां
जन ।
किंबा हे मरण भलें दोन्ही ॥५॥
.
._ ९५७४ बोल नाही तुझ्या दातृत्वपणासी ।
आम्ही अविश्वाखी सवे
भावे ॥१॥
देभे करी भक्ती खोग दावी जना ।
अंतरी भावना बेगाळिया ॥२॥
चित्ताचा तं साक्षी तुज फळें सव ।
किती करूं गर्व आतां पुढे ॥२॥
तुका म्हणे
देवा तूं काय करिसा ।
कमा दुस्तरासी आमुचिया ॥४॥
म्हणडानि काय जीऊ भंक्तपणें
म्हणडानि काय जीऊ भंक्तपणें ।
जञायांची भूषणे: अळंकार ॥१॥
आपुल्या कष्टाची करूनिया जोडी ।
' मिखीन उघडी इच्छावसे ॥२॥
तुके
तरी तुकीं खऱ्याचे उत्तम ।
सुळाम्याचा श्रम कोठवरीं ॥३॥
तुका म्हणे -पुढे
आणि मागें फांस ।
पावे ऐसा नास न करीं देवा ॥४॥
समर्थासी लाज आपुल्या नामाची
समर्थासी लाज आपुल्या नामाची ।
हारण आल्याची लागे
चिंता ॥१॥
न पाहे तयाचे गुण दोष अन्याय ।
सुख देडाने साहे दुःख त्याचे ॥२॥
मान भलेपण नाहीं फुकासाठीं ।
जयाबरी गांठी झज साहे ॥३॥
तुका म्हणे हे
तूं लवही जाणसी ।
मज अधीरासी धार नाही. ॥४॥
अनाथाची तुम्हां दया
अनाथाची तुम्हां दया ।
पंढरीराया येतसे ॥१॥
ऐसी ऐकोनिया
कीति ।
बु विश्रांती पावळां ॥२॥
अनाथाचा धांवा घरां ।
नामें करा कुडावा ॥३॥
ठुका म्हणे सवघड हित ।
ठेवूं चित्त पायाप ॥४॥
दिवाळखोर नारायण
दिवाळखोर नारायण ।
यावरी बहुतांचे क्षण ॥१॥
उठतांचि उसे
' द्वारीं ।
अवघे दे दे म्हणती हरी ॥२॥
माजघरीं दडे हरी ।
माया तडकी आड -
करी ॥३॥
युगायुर्गाचें हे क्ण ।
म्हणउनि धारिळेसे मौन्य ॥४॥
रोखापच्र पाही ।
वेदशास्त्र देती ग्वाही ॥५॥
आवडी कां ठेवू
आवडी कां ठेवू ।
बैसोनियां संगे जवू ॥१॥
मागे नको ठेवूं उरी ।
माझी आण ठुजञवरीं ॥२॥
देखिले प्रकार ।
त्याचे पाहेन खाचार ॥३॥
तुका म्हणे
वाळी ।
केली चाहाडी सकळी ॥४॥
आपण चाळक बुद्धीच्या संचारा
आपण चाळक बुद्धीच्या संचारा ।
आम्हांसी वेव्हारा पात्र
केले ॥१॥
काय जालें तरी मेघां तुम्ही भार ।
आणीक कोणा थोर म्हणों सांगा
पंच भूते तंब चमीचिया मोटा ।
येथे खरा खोटा कोण भाव ॥३॥
तुका.
म्हणे नाहीं बोळावया जागा ।
कां देवा वाडगा श्रम करूं ॥४॥
भलते जन्मी मज घालिसील तरी
भलते जन्मी मज घालिसील तरी ।
न सोडी मी हरी नाम
२२८ सळगीपर अभंग
तुझे ॥१॥
खुख दुःख तुज देईन भोगितां ।
मग मज चिंता कास्याची ॥२॥
तुझा दास म्हणवबोन मी अंकिला ।
भोगितां विहला गर्भवास ॥३॥
कासया मी
तुञ भाकिता करुणा ! तारी नारायणा म्हणउःनी ॥४॥
तुका म्हणे तुज येऊ
पाहे उण ।
तारिसीळ तेणें आम्हां तयां ॥५॥
तुज ऐखा कोणी न देखं उदार
तुज ऐखा कोणी न देखं उदार ।
अभय दानशूर पांडुरंगा ॥१॥
दारण येती त्यांचे न विचारिसी दोष ।
न मागतां त्यांस अढळ देसी ॥२॥
धांवसी आडणीं ऐेकोनियां धांवा ।
कइवारे देवा भक्तांचिया ॥२॥
दोष त्यांचे
जाळी कल्पकोटिवरीं ।
नामासाठीं हरि आपुलिया ॥४॥
तुका म्हणे तुज वाणूं
केशापरी ।
एक सुख हरी आयुष्य थोडं ॥५॥
वाढवावा पुढें आणीक प्रकार
वाढवावा पुढें आणीक प्रकार ।
एकचि ते॑ फार रुचि नेदी ॥१॥
नीच नवे लेणं देह हा पवाडा ।
पालट रोकडा बरावरीं ॥२॥
दिसे शोभिवंत
खेवेन सेवक ।
स्वामीची ते लोकत्रयीं कीर्ति ॥३॥
तुका म्हणे आजी पाववा
खंतोष ।
करूनि कीर्तिघोष नाचईन ॥४॥
खेळतां निजभावे समथीचे वाळ
खेळतां निजभावे समथीचे वाळ।
तयाच्या संकळ सत्ते-
खाळीं ॥१॥
तरी लेवविळा शोमे अळंकार ।
नाहीं तरी भार मानावीण ॥२॥
अव-
घीच दिशा असावी मोकळी ।
मायवाप बळी म्हणडानि ॥३॥
तुका म्हणे मारे
देखे आहे देवा ।
म्हणऊनि सेबा समर्पिळी ॥४॥
वोल नाहीं. तुझ्या दातृत्वपणासी
वोल नाहीं. तुझ्या दातृत्वपणासी ।
आम्ही ऑविश्वासी सर्व-
माव १दंभे करी भक्ती खोग दाबी जना ।
अंतरीं भावना वेगाळिया: ॥२॥
चित्ताचा तं साक्षी तुज कळें सब ।
किती करूं गर्द आतां पुढे ॥३॥
ठुका म्हणे
रिचा तू काय करिसी ।
कर्मा इस्तरासी आयुचिया ॥४॥
र
2 २७५ समर्थांसी लाज आपुल्या नामाची ।
शरण आल्याची ळागे
चिता १.च पाहे. तयाचे गुण दोष अन्याय ।
खुख देडाने साहे दुःख त्याचें ॥२॥
मान मळेपण नाहीं फुकासाठीं ।
जयावरीं गांटीं झाज साहे ॥३॥
तुका म्हणे हे
तं. खबही जाणसी ।
मज अधीरासरी धीर नाहीं॥४॥
;
(१5७६ केसी. करूं. आतां सांग तुझी सेवा।
दाब्दज्ञानें देवा लाह
केला ॥१॥
आतां तुझं बम न कळे. अनंता ।
हज न सांगतां हट पाहे ॥२॥
संध्या
स्नान र पाचायाची वाखरी ।
काय तयापासीं म्हणती एक ॥३॥
घडविली
पापाण ।
'पिंडाचें. पाळण स्थापूनियां ॥४॥
न करावी 'कथा
म्हणती एकादशी ।
भजनाची निसी मांडियेला ॥५॥
न जावें देउळा म्हणती
देव घरीं।
बुडवले यापरी ठका म्हणे ॥६॥
९५
३. 1९७७ केसं करूं ध्यान केसा पाहों तुज ।
वर्म दार्बी मज आ ॥२॥
कसी भारि करूं सांग तुझी सेवा ।
कोण्या भावें देवा आतुड्सी ॥२॥
केसी
कीर्ती वाणूं केसा लक्षा आणूं ।
जाणुं हा कवणु केसा तुज ३. कैसा गाऊ
गीती केसा घ्या: चित्तीं ।
कैसी [स्थिती मती दावी मज ॥४॥
तुका म्हणे
जसे दास केलें देवा ।
तैस हे अचुभवा आणी मज ॥५॥
कोणी एकाचिया पोरं केली आळी
कोणी एकाचिया पोरं केली आळी ।
ठावे नाही पोळी मागे
देखी ॥१॥
दुझाविळे हाती देउनी खापर ।
छंद करकर वारियेली ॥२॥
तेसं नको
करूं मज कृपावंता ।
काय नाहीं सत्ता तुझे हातीं ॥२॥
तुका म्हणे मायबापाचे
उचित ।
करावं स्वहित बाळकाचे ॥४॥
न कळखी ज्ञाना न कळखी ध्याना
न कळखी ज्ञाना न कळखी ध्याना ।
न कळखी दना घांडो-
ळितां ॥१॥
न कळखी आगमा न कळसखी तिगमा ।
न बोळवे सीमा चरह्मादिका ॥२॥
तुका म्हणे तुझा नाहीं अंतपार ।
म्हणोनि विचार पडला मज ॥३॥
तुज ऐसा कोण उद्राची राखी
तुज ऐसा कोण उद्राची राखी ।
आपु्ळचि देसी पद दाखा ॥१॥
शुद्ध हीन कांही न पाहाखी कुळ ।
करिसी लिमेळ वास देहीं ॥२॥
भावे हे
कदान्न खाखी त्याचे धरीं ।
अभक्ताच्या परी नावडती ॥२॥
नवजासी जेथ दुर्री
दवडितां ।
न येसी जो चित्ता योगियांच्या ॥४॥
तुका म्हणे पेसीं घ्रीदे तुझ्लीं
खरीं।
बोलतीळ चारी वेद सुखं ॥५॥
कळो आले जिणं
कळो आले जिणं ।
देवा तं. माझें पोसणें १, वाट पाहाखी:)
आमची ।
खत्ता खतत कईची ॥२॥
बोलवितां यावे रूपा ।
सदा निशुंणींचि
लपा रे तुका म्हणे तूं परदेशी ।
तेथें आम्हां अंगें जिसी ॥४॥
आम्ही उतराइ
आम्ही उतराइ।
भाव निरोपोनि पायी ॥१॥
तुम्ही पुरवावी आळी ।
करावी ते लाडिवाळी ॥२॥
आमचा हा नेम ।
तुम्हां उचित हा धम ॥३॥
तुका म्हणे
देवा ।
जाणां सांगितली सेवा ॥४॥
करूणा बहुत तुझिया अंतरां
करूणा बहुत तुझिया अंतरां ।
मज विश्बंमरा कळो आले ॥१॥
पक्षियासी तुझे नाम ज॑ ठेविले ।
ते उद्धरिळे गणिकेशी ॥२॥
कुटिणी ते दोष
बहु आचरिली ।
नाम घेतां आली करुणा तुज ॥३॥
हृदय कोमल तुझ नारा-
यणा ।
पेसे बहुतां जनां तारियेळे ॥४॥
तुका म्हणे सीमा नाहीं तुझे दये ।
कोमळ हृद्य पांडुरंगा ॥५॥
होउनि कपाळ
होउनि कपाळ ।
भार घेतळा खकळ ॥१॥
तूंचि चाळविसी माझं
भार सकळही ओझें ॥२॥
देह तुझ्या पार्यी ।
ठेवुनि झाळां उतराई ॥३॥
काया-
वाचामते।
तुका म्हणे दुर्ज नेणे ॥४॥
शिकवूनि बोळ
शिकवूनि बोळ ।
केले कवतुक नवळ ॥१॥
आपणियां रंञवि्ळें ।
$ शा. व्ठिळें च >. ब $ ॥४॥
क हक
बाप माझिया विठ्ठले ॥२॥
हातीं प्रेमाचे भातु्के।
आम्हां देऊानियां तिक ॥३॥
तुंका
करी टाहो ।
पांहे रखुमाईचा नाहो ॥४॥
वोलिळेंचि बोळे पडपडताळुनि
वोलिळेंचि बोळे पडपडताळुनि ।
उपजत मनीं नाहीं शंका ॥१॥
बहुताची माय बत कपाळ ।
साहोति कोल्हाळ छुझांविसी ॥२॥
बहुताच्या
भावें वांटिसी भातुके ।
बहू कवतुक खेळविखी ॥३॥
तुका म्हणे पेरे जाणती
वम ।
करणे शे चे भा प ची
श्द्ट्छ उलियां तूं काय देखी ।
पेखे मजपाशी सांः ॥१॥
तरिच पंढरीराया करिन साटोवाटी ।
जेणें जया तरी येईल ते जा
सिद्धी कांहीं दाविसी अभिळास ।
नाहीं मज आस सुक्तीचीही ॥३॥
ग्य्णो
तझे माझें घडे चा भाव ररे देणे घेणें ॥४॥
या
श्द्ट्प एकाचिया पोरे केली आळी ।
ठावे नाही
देखीं ॥१॥
छुझाविलं हातीं देउनी खापर ।
छंद करकर मारिया अ धर
करूं मज कृपावंता ।
काय नाहीं सत्ता तुझे हातीं ॥३॥
तुका म्हणे झायबापाचे
उचित ।
करावें स्वहित बाळकाचे ॥४॥
म्हणडानि काय जीझ भंक्तपणें
म्हणडानि काय जीझ भंक्तपणें ।
जायांची भूषणे: अळंकार ॥१॥
आपुल्या कष्टाची करूनियां जोड़ी !' मिरीन उघडी इच्छावसे ॥२॥
तुके
तरी तुकीं खर्याचे उत्तम ।
सुळाम्याचा श्रम कोठवरीं ॥३॥
ठुका म्हणे पुढे
आणि मागें फांस ।
पावे ऐसा नास न करीं देवा ॥४॥
तुज काय करूं मज़ एक सार
तुज काय करूं मज़ एक सार ।
अस्दतसखा[गर नाम तुझें ॥१॥
काय
ह.स.गा. ,... ३१५७५
र२रद्ां सळंगौपर अभंग
येणें उणें आम्हां तयापोटीं ।
गोवितां हे केटी कामघेचु ॥२॥
नोळखे 'ताजुले
माय पेखरी कोण ।
वोरसे देखून शोक त्याचा ॥३॥
जो नाहीं देखिला याचक
नयनीं।
तो पावे घेउनि लझ्जादान ॥४॥
नामासाठीं प्राण साडियेंला रणी।
शूर ते भांडणीं न फिरती ॥५॥
तुका म्हणे आम्ही गातां गीती भला ।
भेटूनि
विंहळा काय चाड ॥६॥
वरणू महिमा ऐसी नाही मज वाचा
वरणू महिमा ऐसी नाही मज वाचा।
न बोलवे खाचा पार
तुझा ॥१॥
ठायीची ही काया ठेविली चरणीं ।
आतां ओवाळुनि काय खांडू ॥२॥
नाहीं भाव ऐेसा करुं तझी सेवा।
जीव वाहू देवा तोही तुझा ॥२॥
मज माझे
काही न दिसं पाहतां ।
जे तुज अनंता समपोबे ॥४॥
तुका म्हणे आतां नाही
मज थार ।
तुझे उपकार फेडावया ॥५१॥
शिणलेती सबका देऊनी इच्छादान
शिणलेती सबका देऊनी इच्छादान ।
केला अभिमाने अंगी-
कार ॥१॥
अहो दीनानाथा आनंदमूर्ती ।
तुम्हांसी शोभती त्रीद्रे ऐेसीं ॥२॥
बइ-
तांनी विनबिळे बहुता प्रकारी ।
सकळां ठायीं हरी पुरलेती ॥३॥
तुका म्हणे
अगा कुटुंबवत्सला ।
कोण तुझी लीळा जाणे पेली ॥४॥
पाळियेळे टळे
पाळियेळे टळे ।
माझे विहले कृपाळे ॥१॥
बहु जन्माचे पोसणे ।
खरत पायापाशी तेणें ॥२॥
सवे दिली लागो ।
भाते आवडीचे मागा ॥२॥
तुका
म्हणे भिन्न ।
नाहीं दिसा दिले क्षण ॥४॥
१६९९. आपुलें गांबीचे न देखेसे झालें ।
परदेशी पएकलं किती कंठूं ॥१॥
म्हणऊनी पाहे मूळ येतां वाटे ।
जीवलग भेटे कोणी तरी ॥२॥
पाहतां अवघ्या
दिसतील दिशा ।
सकळही बोसा दृष्टी पुढे ॥२॥
तुका म्हणे कोणी न सांगे
बारता ।
तुझी वाटे चिंता पांडुरंगा ॥४॥
तुम्हां आम्हां सरी
तुम्हां आम्हां सरी ।
येथं कडच्या या परी ॥१॥
स्वामिसेवा अळं:
कार ।
नाहीं आवडिये. थार ॥२॥
खंुंटलिया वाचा ।
मग हा आनंद कचा ॥३॥
तुका म्हणे कोडे ।
आम्हीं नाचों तुजपुढें ॥४॥
ऐक पांडुरंगा वचन माझे एक
ऐक पांडुरंगा वचन माझे एक ।
झाला मी सवक दास तुझा ॥१॥
कळे तैसा आतां करावा उद्धार ।
खुंटळा विचार माझा पुढ ॥२॥
दभ मान
माझा करूं पाहे घात ।
झालियाही थीत कारणाचा ॥३॥
हीन बुद्धि माझी
अधम हे याती ।
अहंकार चित्तीं वसा पाहे ॥४॥
तुका म्हणे मज बिघडता :
क्षण ।
नलगे जतन करी देवा ॥५॥
आवडी धरुनि करूं गेला छाड
आवडी धरुनि करूं गेला छाड ।
भक्तिप्रेमकोड न पुरेचि ॥१॥
म्हणऊनि जीव टेळा आखावोनि ।
खेद होतो. मनी बहुसाळ ॥२॥
वेठीपेखे बाटे
कारण ।
शीतळ होऊन खोडावळो ॥२॥
तुका म्हणे सरते नव्हेचि पायांपे।
बळ केळे पापे नव्हेचि भेटी ॥४॥
म्हणवितो दास न करतां सेवा
म्हणवितो दास न करतां सेवा ।
लंडपणें देवा पोट भरी ॥१॥
खोटें कोटे से तुझे पायांपाशीं ।
अंतर जाणखी पांडुरंगा ॥२॥
आचरण
आपणासाठीं ठावे ।
लटिके बोळावें दुसरें ते ॥३॥
तुका म्हणे ऐेखा आहे अप-
राधी ।
अलो कृपानिधी तुम्हां ठावा ॥४॥
कोणाच्या आधारें करूं मी. विचार
कोणाच्या आधारें करूं मी. विचार ।
कोण देईल धीर माझ्या
जीवा १. शास्रज्ञ पॉडित नव्हे मी वाचक ।
यातिशुद्ध एक ठाव नाहीं ॥२॥
कलि-
युगीं बहु कुदळ हे जन ।
छळितील गुण तुझे गातां ॥३॥
मज हा संदेह झाला
दोहींसवा ।
भजन करूं देवा किंवा नको ॥४॥
ठेका स्हणे आतां डराविंतां
जन 1 किंवा हें मरण भळें दोन्ही ॥५॥
बोल नाहीं तुझ्या दातत्वपणाखी
बोल नाहीं तुझ्या दातत्वपणाखी ।
आम्ही अविश्वासी सरवै-
भाव ॥१॥
दंभ करी भक्ती सोंग दाची जना ।
अंतरीं भावना वेगाळिया ॥२॥
चित्ताचा तं साक्षी तुज कळें सब ।
किती करूं गर्व आतां पुढे ॥३॥
तुका म्हणे
दवा तू काय करिसी ।
कर्मा इुस्तरासी आस्चिया ॥४॥
समर्थांसी लाज आपुल्या नामाची
समर्थांसी लाज आपुल्या नामाची ।
शरण आल्याची लागे
चिंता १.न पाहे. तयाचे गुण दोष अन्याय ।
खख देडाने साहे दुःख त्याचे ॥२॥
मान मेपण लाही फुकासाठीं ।
जयावरीं गांटीं झीज साहे ॥३॥
तुका म्हण हे
त् खद जाणसी ।
मज अधीराखरी धीर नाही ॥४॥
पाहा हो देवा कैस जन
पाहा हो देवा कैस जन ।
मिन्न भिन्न संचितें ॥१॥
एक 'नाहीं एका-
ऐेसं ।
दावी केसे शुद्ध हीन ॥२॥
पंचम्रते एकी राशी ।
छत्रे केखीं खेळवी ॥३॥
तुका म्हणे जो ज्ञे ज्ञाती ।
तैसी स्थिति येतसे ॥४॥
१६०७ धन्य वा ह्या ऐशा नारी ।
घरीं दारीं नांदती ॥१॥
चोरूनिया तुज-
पाशीं ।
येतां त्यांसी न कळतां ॥२॥
दोन्ही ठायी समाधान ।
सम कठिण
बहुताचि ॥३॥
तुका म्हणे जीवासाठी ।
दु्कभ भेटी ते देवा ॥४॥
विणळेती सिबकां देऊनी इच्छादान
विणळेती सिबकां देऊनी इच्छादान ।
केळा अभिमान अंगी-
कार ॥१॥
अहो दीनानाथा आनंदमू्ती ।
तुम्हांसी शोभती ब्रीद्रें ऐेसीं ॥२॥
बहुः
तांनीं विनविळें बहुता प्रकारीं ।
सकळां ठायीं हरी पुरलेती ॥३॥
तुका म्हणे
अगा कुटुंबबत्सळा ।
कोण तुझी लीळा जाणे ऐसी ॥४॥
पाळियेळे छळे
पाळियेळे छळे ।
माझे विठ्ठळे क्षपाळे ॥१॥
बह जन्माचे पोसणे ।
पायापाशी तेणें ॥२॥
सवे दिली लागों ।
भाते आवडीचे मागां ॥३॥
तुका
म्हणे भिन्न ।
नाहीं दिसो दिले क्षण ॥४॥
कसी दिसा वरीं
कसी दिसा वरीं ।
आम्ही आळवितां हरि ॥१॥
नाही सांग अले-
कार ।
दास आला संवसार ॥२॥
दुःख आम्हां नाहीं चिता ।
हरिचे दाख
म्हणावितां ॥३॥
तुका म्हणे देवा ।
ऐसीं झाला करितां खेबा ॥४॥
माझे माथां तझा हात
माझे माथां तझा हात ।
तझे पायी माझ चित्त ॥१॥
ऐसी पडि-
येली गांठी ।
शरीरसंबंधाची मिठी ॥२॥
येरयेरांपा्शी ।
सांपडोन गेला पेसी ॥३॥
तुका म्हणे सेवा ।
माझी कृपा तुझी देवा॥४॥
मागायाची नाहीं इच्छा
मागायाची नाहीं इच्छा ।
जो मी ऐसा संकोचो ॥१॥
लूटकियाची
न करूं स्तुत ।
इच्छा चित्ती धरूनी ॥२॥
हिशेंबें ते आलं घ्याव।
ह ता
खी ॥३॥
तुका म्हणे स्वामीसेवा ।
येथें देवा काशाची ॥४॥
१७९२ आम्ही बोला तं तूज कळे ।
णक दोही ठाया खेळे ॥१॥
काय
पीर काम ।
ज्ञाणें अंतरींचे राम ॥२॥
कळोनिया काय चाड ।
माझी
लोकांसी बडवड ॥३॥
कारण सवे एका ।
अवघे आहे म्हणे तुका॥४॥
काय तुझे उपकार पांडुरंगा
काय तुझे उपकार पांडुरंगा ।
सांगों मी या जगामाजी आतां ॥१॥
जतन हें माझें करूनि संचित ।
दिळें अवचित आणूनियां ॥२॥
घडल्या दोपांचे
न घालीच भरी ।
आळी यास थोरी कृपा देवा ॥३॥
नव्हते दोडके आइक
नाहीं ।
न मागतां पाहीं दान दिलें ॥४॥
ठुका म्हणे याच्या उपकारासाठीं ।
नाहीं
माझे गांठीं कांहीं एक ॥५॥
पाखांड्यांनीं पाठी पुरविला दुमाळा
पाखांड्यांनीं पाठी पुरविला दुमाळा।
तेथें मी विठळा काय
बोलों ॥१॥
कांद्याचा खाणार चोजवी कस्तुरी ।
आपण भिकारी अर्थ नेणं ॥२॥
न कळे ते मज पुसती छळूनी ।
लागतां चरणीं न सोडिती ॥३॥
तुझ्या
पायांविण दुजे नेणें कांहीं ।
तूंचि सर्वाठायीं एक मज ॥४॥
तुका म्हणे खीळ
पडों त्याच्या तोंडा ।
किती बोलो भांडां बादकांशी ॥५॥
कोण आमची योगतंप
कोण आमची योगतंप ।
करूं बाप जाणावी ॥१॥
गीत संतसंगे
गाऊं ।
उभी ठाऊं जागरणीं ॥२॥
आमुचा तो नव्हे लाग ।
करूं त्याग जावया ॥३॥
तुका म्हणे इंद्रियांखी ।
येचि रसी रंगवू ॥७४॥
प्रीती करी सत्ता
प्रीती करी सत्ता ।
बाळा भाती मातापिता ॥१॥
काय चाळे
त्याशीं वळ ।
आळी करितां कोल्हाळ ॥२॥
पदरीं घाली मिठी ।
खेदी मागे
पुढें लोटी ॥३॥
बोळे मना आळे ।
तुका साहिले विठळे ॥४॥
, . २१७१६ भळा म्हणे जन ।
परि नाहीं समाधान ॥१॥
माझं तळमळी चित्त ।
-
अंतरले दिस हित ॥२॥
कृपेचा आघार ! नाहीं दैभ झाला भार ॥३॥
तुका म्हणे
कृपे ।
अंतराय कोण्या पापे ॥४॥
पाहा हो देवा कैसें जन
पाहा हो देवा कैसें जन ।
मिन्न भिन्न संचितें ॥९॥
एक नाहीं एका-
पेस ।
दावी कैसें शुद्ध हीन ॥२॥
पंचभूते पकी राशी ।
सुत्रे कैसी खेळवी ३.
ठुका म्हणे जो जे ज्ञाती ।
तैसी स्थिति येतसे ॥४॥
धन्य वा ह्या ऐशा नारी
धन्य वा ह्या ऐशा नारी ।
घरीं दारीं नांदती ॥१॥
चोरूनिया तुज-
पाशीं ।
येतां त्यांसी न कळतां ॥२॥
दोन्ही ठायी समाधान ।
सम कठिण
बहुताचि ॥३॥
तुका म्हणे जीवासाठी ।
दु्कभ भेटी ते देवा ॥४॥
मी त्यांसी अनन्य तीं कोणा असतीं
मी त्यांसी अनन्य तीं कोणा असतीं ।
पेसे तंव चित्तींविचा-
-यवें ॥१॥
आहे तो विचार आपणयापाशीं ।
कळा बिंबाऐेखी प्रतिविंबीं ॥२॥
श्ुम शकुन तो.शुभ लाभे फळे ।
पुढिल तें कळे अल्लुभवें ॥३॥
तुका म्हणे माझा
असेल आठव ।
तैसा माझा भाव तुझ्या पायी ॥४॥
तुम्हांसी न कळे सांगा काय पक । काखया संकल्प वागवू
तुम्हांसी न कळे सांगा काय पक ।
काखया संकल्प वागवू
मी.१ आहे तेथें सत्ता ठेविले स्थापूनी ।
प्रमाणेंचि वाणी वदे आज्ञा ॥२॥
कृपा
झाली मग नळगे अंगसंग ।
निजध्यासें रंग चढता राहे ॥३॥
तुका म्हणे मागें
बोलिलों तें वाव ।
आतां ह्याचे भाव दृढ झाला ॥५॥
भलते जन्मीं मज घालिसील तरी
भलते जन्मीं मज घालिसील तरी ।
नसखोडींमी हरी नाम
तुझं ॥१॥
:ख तुज देईन भोगितां ।
मग मज्ञ चिता काखयाचा *
तुझा हो आभास धी अँकिला ।
भोगितां विठला गभवास ॥३॥
कासया मी
तुञ भाकितों करुणा ! तारी नारायणा म्हणऊनी ॥४॥
तुका म्हणे तुज येऊ
पाहे उणं ।
तारिसील तेणें आम्हां तयां ॥५॥
तुज्ञ ऐसा कोणी न देखं उदार
तुज्ञ ऐसा कोणी न देखं उदार ।
अभय दानशूर पांडुरंगा ॥१॥
शरण येती त्यांचे न विचारिसी दोष ।
न मागतां त्यांस अढळ: देसी ॥२॥
घांबसखी आडणीं ऐकोनियां घांवा ।
कइवारें देवा भक्तांनििया ॥३॥
दोष त्यांचे
जाळी कटपकोटिवरीं ।
नामासाठीं हारे आपुलिया ॥४॥
तुका म्हणे तुज वाणू
कैशापरी ।
एक सुख हरी आयुष्य थोडें ॥५॥
वाढवावा पुढें आणीक प्रकार
वाढवावा पुढें आणीक प्रकार ।
पकाचि ते फार रुचि नेदी ॥१॥
नीच नवे ळेणे देह हा पवाडा ।
पालट रोकडा वरावरीं ॥२॥
दिसे शोभिवंत '
सेवेने सेवक ।
स्वामीची ते छोकत्रयीं कीर्ति ॥३॥
तुका म्हणे आज्जी पाववा
संतोष ।
करूनि कीतिंघोष नाचईन ॥४॥
वोलिळेचि बोळे पडपडताळुनि
वोलिळेचि बोळे पडपडताळुनि ।
उपजत मनीं नाहीं शंका ॥१॥
बह्दताची माय बहुत कृपाळ ।
साहोनि कोल्हाळ दुझांविखी ॥२॥
बहुताच्या
भावे वांटिसी भातुके ।
वह कवतुक खेळविसी ॥२॥
तुका म्हणे पेसे ज्ञाणतरसी
वर्म ।
करणें तो श्रम न वजे वांया ॥४॥
चित्त घेऊनियां तूं काय देसी
चित्त घेऊनियां तूं काय देसी ।
देखे मजपाशीं लाग आधीं ॥१॥
तरिच पंढरीराया करिन स्ाटोवाटी ।
जेणे जया तुरी येईल ते ॥२॥
न्हाडि-
सिद्धी कांहीं दाविसी अभिळास ।
नाहीं मज आस सुक्तीचीही ॥३॥
तुका म्हणे
तझे माझें घडे तर ।
भक्तीचा भाव रे देणें घेणे ॥४॥
कोणी एकाचिया पोरं क्रेली आळी
कोणी एकाचिया पोरं क्रेली आळी ।
ठावे नाही पोळी मारे
बदाविले हाती )
देखीं१६ु हातीं देउनी खापर ।
छंद करकर वारियेली ॥२॥
तैस नको
करं मज कृपावंता ।
काय नाहीं सत्ता तुझे हातीं ॥२॥
तुका म्हणे झायबापाचे
उचित ।
करावें स्वहित वाळकाच ॥४॥
अवघीं तुज बाळे सारिखीं नाहीं ते
अवघीं तुज बाळे सारिखीं नाहीं ते ।
नवल बाटते पांडरंगा ॥१॥
म्हणतां. लाज नाहीं सकळांची माउळी ।
जवळी धारिली पक दुरी ॥२॥
पका
सुख द्यावं घेऊनी वॉासंगा ।
एके दार्री गळा श्रमविती ॥३॥
एकां नवनीत
पाजावे दाटून ।
पक अन्न अन्न करितील ॥४॥
पक घाटतील न बजावीं दूर ।
एकांचा .मत्सर जवळी येतां ॥५॥
तुकयाबंचु म्हणे नावडतौ त्यांस ।
कासया
व्याठास नारायणा ॥६॥
-_ ९७२७ कनवाळ कृपाळ ।
उदार दयाळ मायाळ ।
म्हणवितोसी परि
केवळ ।
गळेकाडु दिसतोसी ॥१॥
काय केलं होतं आम्ही ।
सांग तुझे पक ये
जन्मा ।
जालासी जो स्वामी ।
पवढी सत्ता करावया ॥२॥
भलेपणाचा पवाडा ।
बरा दाविला रोकडा ।
करुनी बंधु वेडा ।
जोडा माझा विखंडिला ॥३॥
तुकयाबंध म्हणे भला ।
केसं म्हणताती तुजला ।
जीव आमुचा नेला ।
अंत
पाहिला कार्ही तरी ॥७॥
हे माझी मिराशी
हे माझी मिराशी ।
ठाव तुझ्या पायांपाशीं ॥१॥
याचा धरीन
अभिमान.।
करीन आपुले जतन ॥२॥
देऊनियां जीव ।
चळी साधिलळा हा ठाव ॥३॥
तुका म्हणे देवा ।
जुन्हाट हे माझी सेचा ॥४॥
तुम्हां उद्धरणे फार
तुम्हां उद्धरणे फार।
मज दुसरी नाहीं थार ॥१॥
आतां जैस तै
सोसा ।
काय करणे हृपीकेशा ॥२॥
वरे न दिसेल ओळी ।
एका अन्न एका
गाळी ॥३॥
लावितां आभार ।
तुका विसरळेती फार ॥४॥
आम्ही उतराई
आम्ही उतराई ।
भाव तिसेपोलि पायीं ॥१॥
तुम्हीं पुरवावी आळी ।
करावी ते ळाडिबाळी ॥२॥
आमचा हा नेम ।
तुम्हां उचित हा धम ॥३॥
तुका म्हणे
देवा ।
जाणों सांगितली सेवा ॥४॥
माझें मज आतां न देखे निरसतां म्हणवूनि आधार केला
माझें मज आतां न देखे निरसतां म्हणवूनि आधार केला ।
खंखाराची आस सांडूनि लौकिक जीवभाव तुज दिला ।
नव्हती माझी कोणी
मी कवणाचा अर्थ मोहो सांडला ।
तारीं मारी करीं भलतें दातारा होउन
तुझा आतां ठेलोरें ॥१॥
असा माझें कोडें तुज हें सांकडें मी असेन निवाडे
खुखरूप ।
बाळकासी चिंता काय पोटवेथा जया शिरीं मायबाप ॥२॥
पापपुण्यं
झ्षाति आदिल्या ।
झास्त्रांस न लगेचिं ठाव ।
विधिनिषेध गोविलीं पुराणे
वेदांसी तो अहंभाव ।
ऑंकाराचें मूळ व्यापिले माया तेथे न धरवेच भाव ।
म्हणवून कावाड सांडिलें उपासतां धरिळें तुझेंचि नांव ॥३॥
तनमनदंद्रेये
ठेवूनि राहिलों सर्व आशा तुझे पार्या ।
तप तीर्थ दान करवूं कवणाहाती
आधीन तें मज काई ।
आहिक्य परत्रें चाड नाहीं सवंथा जन्म सदा मज्ञ ''
देई।
मायामोहपाश करीं विष तैसें तुका म्हणे माझ्या ठायीं ॥४॥
लपालासि तरी नाम केसं नेखी
लपालासि तरी नाम केसं नेखी ।
आम्ही अहानिशी नाम गाऊं ॥१॥
आम्हांपासूनियां जातां नये तुज।
ते हं वमे बीज नाम घो ॥२॥
आम्हांसी तों तुझे नामचि पाहिजे ।
मग भेटी सहजे देणे लागे ॥३॥
भोळी
भक्ते आम्हीं चुकलो होतो वर्म ।
खांपडळे नाम नामयासी ॥४॥
शिकवूनि बोळ
शिकवूनि बोळ ।
केले कवतुक नवळ ॥१॥
आपणियां रंञवि्ळें ।
$ शा. व्ठिळें च >. ब $ ॥४॥
क हक
बाप माझिया विठ्ठले ॥२॥
हातीं प्रेमाचे भातु्के।
आम्हां देऊानियां तिक ॥३॥
तुंका
करी टाहो ।
पांहे रखुमाईचा नाहो ॥४॥
अनाथाची तुम्हां दया
अनाथाची तुम्हां दया ।
पंढरीराया येतसे ॥१॥
पस ऐकोनिया
कीर्ति ।
बहु विश्रांति पाबळ ॥२॥
अनाथाच्या धांवा घरा ।
नाम करा कुडाचा
.३ तुका म्हणे क्षवघड हित ।
ठेवू चित्त पायापै॥४॥
लोहचुंबकाच्या बळे
लोहचुंबकाच्या बळे ।
उभं राहिले निराळं ॥२॥
तैसा तूंचि
आम्हांठायीं ।
खेळतोसी अंतर्बाहीं ॥२॥
भक्ष अन्नी[चा तो दोर ।
त्यासि वांची
मोह ॥३॥
तुका; :हणे आधीळपणें ।
नेळीं लांकडे चंदने॥४॥
बहु वोळणे नये कामा
बहु वोळणे नये कामा ।
वाउगें तें पुरुषोत्तमा ।
पकाचि वचने
।
काय सांगणे तं सांग ॥१॥
देणें आहे कीं भंडाई 1 करणं आहे सांग
आई ।
आतां भीड कांहीं ।
कोणी न घरी सर्वथा ॥२॥
मागें गेलें जे होउली ।
असो ते धरित नाहीं मनीं ।
आतां पुढें येथनी ।
केसा काय विचार ॥३॥
सारखी
नाही. अवघी वेळ ।
हे तो कळतें सकळ.।
तुकयादंधू म्हणे खळखळ ।
करावी
'तं.उरेल॥४॥
८: १७२६ अवघी तुज बाळं सारिखीं नाहीं ते ।
लबळ वाट्ते पांडुरंगा ॥१॥
म्हणतां.छाज नाहीं सकळांची माउली ।
जवळीं धरिलीं एक दुरी ॥२॥
पका
खुखं द्यावे घेऊनी बासंगा ।
पके दारीं गळा श्रमविती ॥३॥
एकां नवनीत
पाजावे दाटून ।
पक्के अन्न अन्न करितील ॥४॥
पक वाटतील न वजादीं दूर ।
एकाचा मत्खर जवळी येतां ॥५॥
तुकयावंघु म्हणे लावडतौ त्यांस ।
कारूया
ब्याळाख नारायणा ॥६॥
वण महिमा ऐसी नाहीं. मज चाचा! न. बोलवे खाचा पार
वण महिमा ऐसी नाहीं. मज चाचा! न. बोलवे खाचा पार
तुझा ॥१॥
ठारयीची हो काया ठेविली चरणीं ।
आतां ओवाळुनि काय सांडूं ॥२॥
नाहीं भाव पेसा करूं तुझी सेवा।
जीव वाहू देवा तोही तुझा ॥३॥
मज माझे
: कांही न दिसे पाहतां ।
जे तुज अनंता खमपावे ॥४॥
तुका म्हणे आतां नाही
मज थार ।
तुझे उपकार फेडावया ॥५॥
शिणलेती सेवकां देऊनी इच्छादान
शिणलेती सेवकां देऊनी इच्छादान ।
केला अभिमाने अंगी-
कार ॥१॥
अहो दीनानाथा आनंदमूती ।
तुम्हांसी शोभती ब्रीद्रें ऐेसीं ॥२॥
बहु-
' तांनीं विनविलें बहुता प्रकारीं ।
सकळां ठायीं हरी पुरळेती ॥३॥
तुका म्हणे
अगा कुटुंबवत्सला ।
कोण तुझी लीळा जाणे ऐख्री ॥४॥
»_.. रै६९८ पाळियेले छळे ।
माझे विठळे क्षपाळे ॥१॥
बह जन्माचे पोसणे ।
सरते पायापाशीं तेणें ॥२॥
सवे दिली छागों ।
भाते आवडीचे मागो ॥३॥
तुका
म्हणे भिन्न ।
नाहीं दिसो दिले क्षण ॥४॥
चेसी तेव्हां देखी ऐेखा असखी उदारा
चेसी तेव्हां देखी ऐेखा असखी उदारा ।
काय जञाडःनिय ल्य
र्ड सळगीपर अभंगं
अ व व न
कृपणाचे द्वार ॥१॥
उच्छिशची शिते न टाकिसी बाहेरी ।
कोणी दिधळी देवा
प्वढी आपणाची थोरी ॥२॥
सोडी ब्रीद देवा आतां नव्हेसी अभिमानी ।
पतीत-
पावन नाम तुझें ठेवियेले कोणी दे. नामा म्हणे देवा तुझं नळग मजे
कांहीं ।
प्रेम असों द्यावे कीतंनाचें ठायी ॥४॥
आपुलं गांवाचे न देखेख झाले
आपुलं गांवाचे न देखेख झाले ।
परदेशी पकलें किती कंठूं ॥१॥
म्हणऊमी पाहे मूळ येतां वाटे ।
जीवळग भेटे कोणी तरी ॥२॥
पाहतां अवघ्या
'दिसखतील दिशा ।
सकळही वोसा दृष्टीपुढे ॥३॥
ठुका म्हणे कोणी न सांगे
वारता ।
तुझी वाटे चिंता पांडरंगा ॥४॥
लागो नेदी बोळ पायां तुझ्या हरी
लागो नेदी बोळ पायां तुझ्या हरी ।
जीव ज्ञावा परी न
करी आन ॥१॥
परनारी मज रखुमाईसमान ।
वमनाहूनि धन नीच मानी ॥२॥
तुका
“म्हणे याची छाज़ असे कोणा ।
सहकारी दीना ज्याची तया ॥३॥
जन मानवळे वरी बाह्यात्कारी
जन मानवळे वरी बाह्यात्कारी ।
तैसा मी अंतरी नाहीं झांळों ॥१॥
म्हणुनी पंढरीनाथा वाटतसे चिंता ।
प्रगट बोलतां लाज वाटे ॥२॥
संतां
ब्रम्हरूप जाळे अवघे जन ।
ते माझं अवगुण न देखती ॥३॥
तुका म्हणे मी तों
आपणांसी ठावा ।
आहे वरा देवा जैसा तैसा ॥४॥
काय तुझे उपकार पांडुरंगा
काय तुझे उपकार पांडुरंगा ।
सांगों मी या जगामाजी आतां ॥१॥
जतन हें माझं करूनि संचित ।
दिळे अवचित आणूनियां ॥२॥
घडल्या दोषांचे
न घाळीच भरी ।
आली यास थोरी कृपा देवा ॥३॥
नव्हते ठोउके आइकलें
नाहीं ।
न मागतां पाहीं दान दिलें ॥४॥
तुका म्हणे याच्या उपकारासाठीं ।
नाहीं
माझे गांठी कांही एक ॥५॥
पाखांड्यांनीं पाठी पुरविला दुमाला
पाखांड्यांनीं पाठी पुरविला दुमाला ।
तेथें मी विठला काय
बोला ॥१॥
कांद्याचा खाणार चोजवी कस्तुरी ।
आपण भिकारी अर्थ नेणें ॥२॥
न कळे ते मज पुसती छळूनी ।
लागतां चरणीं न खोडिती ॥३॥
तुझ्या
पायांविण दुजे नेणें कांहीं ।
तूंचि सर्वाठायीं एक मज ॥४॥
तुका म्हणे खीळ
पडों त्याच्या तोंडा ।
किती बोळा भांडां वादकांशीं ॥५॥
त्रासखळा हा जीव संसारींच्या खुखा
त्रासखळा हा जीव संसारींच्या खुखा।
तुजविण खखा नाहा
कोणी ॥१॥
पेसे माझें मनीं वाटे नारायणा ।
घाळावी चरणावरीं मिठी ॥२॥
कई
ते खंदर देखोनि रूपडे ।
आवडीच्या कोडें आळंगीन २े नाही पूवपुण्य मज
पामरासी ।
म्हणोनि पायांसी अंतरला ॥४॥
अलभ्य ळाभ कॅचा संचिता वेगळा ।
' विनवी गोपाळा दाख तुका ॥५॥
सोवळा होऊं तों वोंवळे जडले
सोवळा होऊं तों वोंवळे जडले ।
सांडीमांडीं बोळ तोंडीं
बीजी १एकसरी केली कळिवरे साटी ।
आतां नको तुटीं 'पायांस् ॥२॥
सॅकलपीं विकल्प पापाचा खुकाळ ।
रज्जुसप मूळ मरणाचे ॥२॥
तुका
म्हणे हे तूं ब्रह्मांड चाळिता ।
मी कां करूं चिंता पांडरंगा ॥४॥
पाहा हो देवा कैस जन
पाहा हो देवा कैस जन ।
मिन्न भिन्न संचितें ॥१॥
एक 'नाहीं एका-
ऐेसं ।
दावी केसे शुद्ध हीन ॥२॥
पंचम्रते एकी राशी ।
छत्रे केखीं खेळवी ॥३॥
तुका म्हणे जो ज्ञे ज्ञाती ।
तैसी स्थिति येतसे ॥४॥
छंदाधिस्त हे मन माझे पंढारिलाथा
छंदाधिस्त हे मन माझे पंढारिलाथा ।
न सोडी सर्वथा पाय तुझें ॥१॥
यासि काय करूं सांगा जी विठठळा।
स्त्रेह कां ळाविळा पूर्वीहनि ॥२॥
कांसवीचीं पिळें राहोनि निराळीं।
दृष्टि पान्हावळी अम्हतमय ॥३॥
तेसा मी
जवळूनि असेन हो दुरी ।
दृष्ट मजवरी असो द्याची ॥४॥
तान्हे बत्स घरीं वनी
घेनू चरे ।
परतोने हबर. क्षणक्षणां ॥५॥
नामा म्हणे खळगी करीन निकट ।
झण मज वैकुंठपद देखी ॥६॥
तुझी सेवा करीन मनोभावे बो
तुझी सेवा करीन मनोभावे बो।
माझ मन गोव रंगळेंवो ॥१॥
नवसीये नवसीये माझ नवसीये दो ! पंढर्यचे देवते विठठल नवासिये घो ॥२॥
बापरखुमादोयेवरे विठठे बो ।
चिक्तचैतन्य चोरूनि नेळें चो. ॥२॥
स्म २१७४९ लिमीप नळगे मन मा।
येवढी तुझी स्वरूपता श् विठोबा
हरित भेटी ।
उरणे नाही जीविसाठी ॥२॥
उरल उपाधिकारण ।
ते चां
नेमिळें दराने ॥३॥
निृत्तिदासां वेगळें ।
खांगावया नाहीं उरले ॥४॥
कसी दिसो वरीं
कसी दिसो वरीं।
आम्ही आळवितां हरि ॥१॥
नाहीं खांग अलँ-
कार ।
दाख आला संवसार ॥२॥
दुःख आम्हां नाहीं चिता ।
हरिचे दाल
म्हणावितां ॥३॥
तुका म्हणे देवा ।
ऐसीं झाला करितां सेवा ॥४॥
माझे माथां तझा हात
माझे माथां तझा हात ।
तुझे पायी माझें चित्त ॥१॥
ऐसी. पडि-
ने गांठी ।
शरीरसंबंधाची मिठी ॥२॥
येरयेरांपाशीं ।
सांपडोन गेलों ऐसीं ॥३॥
म्हणे सवा।
माझी कृपा तुझी देवा ॥४॥
मागायाची नाहीं इच्छा
मागायाची नाहीं इच्छा ।
जो मी ऐसा संकोचो ॥१॥
लूटकियाची
न करूं स्तुत ।
इच्छा चित्ती धरूनी ॥२॥
हिशेंबें ते आलं घ्याव।
ह ता
खी ॥३॥
तुका म्हणे स्वामीसेवा ।
येथें देवा काशाची ॥४॥
आम्ही बोला तं तूज कळे
आम्ही बोला तं तूज कळे ।
णक दोही ठाया खेळे ॥१॥
काय
पीर काम ।
ज्ञाणें अंतरींचे राम ॥२॥
कळोनिया काय चाड ।
माझी
लोकांसी बडवड ॥३॥
कारण सवे एका ।
अवघे आहे म्हणे तुका॥४॥
छोतुकाची सृष्टी
छोतुकाची सृष्टी ।
कौतुकेचि केली कष्टी ॥१॥
मोडे तरी भळे
।
फांके फांकिल्या कोल्हाळ ॥२॥
जाणाणियासाठी ।
भय खामावल पोटा ॥३॥
उक म्हणे चेता ।
होणें ते तूंच आइता ॥४॥
कोण आमची योगतंध
कोण आमची योगतंध ।
करूं बापे जाणावी ॥१॥
गीत संतसंगे
गाऊ ।
उभी ठाऊं जागरणीं ॥२॥
आय्ुचा तो नव्हे लाग ।
करूं त्याग जावया
तुका म्हणे इंद्रियांसी ।
येचि रखीं रंगवू ॥४॥
स्वभावे गाईन
स्वभावे गाईन ।
आवडीने तुझे नाम ॥१॥
हाचि माझा निघार ।
न करी ओणिक विचार ॥२॥
लोळेन तुझिये अंगणी ।
निलज्ञ होडाने मनीं ॥३॥
रंगी नाचेन मनापऐेस ।
पाहिन श्रीमुख लारखे ॥४॥
सेना म्हणे संकल्प जीवा ।
हाचि निघोर हेवा ॥"५१॥
श्रीचोखोबामहाराज
, १७५६ ऊंख डोंगा परी रख नव्हे डागा ।
काय भुळलासी वरलीया
रंगा ॥१॥
कमान डांगी परी तीर नोहे डोंगा ।
काय भुललाखी वरलिये रंगा ॥२॥
नदी डोंगी परी जळ नव्हे डोंगे ।
काथ भललासी वरलिया रंग ॥३॥
चोखा
डोंगा परी भाष नव्हे डोंगा ।
काय भुललाली वरलिया रंगा ॥४॥
अवघा डोळां तुज म्यां पाहावें
अवघा डोळां तुज म्यां पाहावें ।
अवघां श्रवणी तूजचि पेकाचे ॥१॥
अवघी सूर्ति तुजे ध्यावे ।
अवघां चरणीं तुझ्या पंथी चाळावं ॥२॥
रखमा-
देवीवर अद्ट दाविळा ।
माझ्या देहीं वाढळा ब्रह्माकारे ॥३॥
तुझिया गुणांसाठीं छागळा भजनापाठीं
तुझिया गुणांसाठीं छागळा भजनापाठीं ।
तुझी खगुण गोठी
हृदयीं बसे ॥ मी म्हणे तें जीवन कीं निर्गुण चितन्यघन ।
व्याप्य व्यापक
स्थान दुर नाहीं ॥ विश्वाकारे जगडेबरळा ।
जो. श्छाते. लेति म्हणोनि
च्च भर > ॥५॥
हृदयी प
ठेला ॥ हेचि भावें विचारी भळा ।
परि दृष्टी सगुण हृद्यींची हे खूण प्री
न विस तुझीया पायां स्या ॥१॥
तूं. एकुची एकळा बाहिजु भीतरीं ।
कोणा
द्वेतपरी सांगा बापा ॥ म्हणोनि परापर स्थूळखूध्म. विचार ।
तो तुझा
सगुणाचि आधार मज वाटे ।
ह्मणोनि ते हुझी बुथी हेचि उरा. आम्हां
स्थिती ।
डी द्वैतादैत श्रांती न लगे मना ॥२॥
दीप घेऊनियां धंडिती अंधार
दीप घेऊनियां धंडिती अंधार ।
भेटे हा विचार अघटीत ॥१॥
विष्णुदास आम्ही न भ्यों कळिकाळा ।
भुलों मुगजळा न घडे ते ॥२॥
उघळतां
माती. रविकळा न मळे ।
हे कैसें न. कळे भाग्यहीना ॥३॥
तुका म्हणे तृणें झांके
हताशन ।
हें तव वचन वाउगेंचि ॥४॥
कोण जाणे कोणा घडे उपासना
कोण जाणे कोणा घडे उपासना ।
कोण या बचनाप्रति पावे ॥१॥
-
आंतां माझा श्रोता वक्ता तूंचि देवा ।
करावी ते सेवा तुझ्लीच म्यां ॥२॥
कुदाळ
चतुर येथें न सरते ।
करितील रिते तर्क मतं ॥३॥
तुका म्हणे जालें पेण एके
घरीं ।
मज आणि हरी तुम्हां गांठी ॥४॥
देवासी पैं भांडा पकचिंत्त करूनी
देवासी पैं भांडा पकचिंत्त करूनी ।
आम्हांसी सज्जञनीं सांगि-
तळें ॥१॥
आम्हां काय आतां देव आडों परी ।
भेटी नेदी तरी खुखं नेदो ॥२॥
तोचे नांदो सदा हरे ये वैकुंठी ।
आम्हां देशवटी देवो सुखे ॥३॥
देवं आभिमान
चित्तांत धरिला ।
तरी तो एकळा राही आतां ॥४॥
चित्तीं घराने नाम असों
सुखं येथे ।
हप गाऊं गीत गोविंदाचे ॥५॥
ठुका म्हणे खव देवाची नष्टाई ।
आम्हीं सुखं पाही इलतसो ॥६॥
आळवितां बाळें
आळवितां बाळें ।
माते तें: खुख आगळें ॥१॥
द्यावे आवडी --
भाठुक ।
पाहे निवे कवतुक ॥२॥
ळेवदूूनि अळंकार ।
दृष्टि करावी सादर ॥३॥
आपुलिया पदीं ।
बैसवूनि कोडें वंदी ४. नेदी लागो दिठी ।
उचळोनि लावी
कठी ॥५॥
तुका म्हणे ळाभा ।
वारी घ्यावें पक्मनाभा ॥६॥
जन पूजी याचा मज़ कां आभार
जन पूजी याचा मज़ कां आभार ।
हा तुम्ही विचार जाणा. -*
देवा ॥१॥
पत्र कोण मानी बंदितील सिक्का ।
गौरव सेवका त्याचिसुळे २. मीं
सळगीपर अभंग २श्रे
मीपणे. होता जनामधीं आधीं ।
कोणं दिले कधीं काय तेव्हां ॥३॥
आतां तं
भोगितां सर्व नारायणा ।
नको आम्हां दीनां पीडा करूं ॥४॥
आपुल्या हातें
देखील सुशारा ।
तुका म्हणे खरा तोचि आम्हां ॥५॥
वाळ काय जाणे जावनडपाय
वाळ काय जाणे जावनडपाय ।
मायबाप वाहे स्व चिता ॥१॥
आतं भोजन खेळणं अंतरीं अंँकिताचे शिरीं भार नाहीं ॥२॥
आपु शरीर
रक्षितां न कळे ।
सांभाळूनि लळे पाळी माय ॥३॥
तुका स्हणे माझाः विठल
जनिता ।
आस्ुची ते सत्ता तयावरीं ॥४॥
वोलिलां त आतां
वोलिलां त आतां ।
, कांहीं जाणतां नेणतां ॥१॥
क्षमा 'करावे
अन्याय ।
पांइरंगे, माझे माय ॥२॥
स्तुति निंदा केली ।
' लागे पाहिजे खाहिली ॥२॥
ठुक्का म्हणे लाड ।
दिला तेखे पुरवा कोड ॥४॥
आम्ही पतितांनीं घालावें सांकडे
आम्ही पतितांनीं घालावें सांकडे ।
तुम्हां लागे कोडे उगवणें ॥१॥
आचरतां दोष न धरूं सांभाळ ।
निवाड उकल तुम्हां हातीं ॥२॥
न घेतां कवडी करावा कुढावा ।
पाचारितां देवा नामासाठीं ॥३॥
दयासिंधु पतितपावन ।
हें आम्हां वचन सांपडलें ॥४॥
तुका म्हणे करूं अन्यायाच्या राशी ।
कृपावंत पोटीं तूंचि देवो ॥५॥
अवंघीं तुज बाळं सारेखीं नाहीं त
अवंघीं तुज बाळं सारेखीं नाहीं त ।
लवळ वाटत पांडुरंगा ॥१॥
म्हणतां.लाज नाहीं सकळांची माउळीं ।
जवळी धारेली एक दुर २' पका
खुखं यावे घेऊनी दासंगा ।
एके दारीं गळा श्रमविती ॥३॥
एकां नवलीत
पाजावे दाटून ।
पके अन्न अन्न करितील ॥४॥
एक वाटतील त वजादीं दूर ।
एंकांचा मत्खर जवळी येतां ॥५॥
तुकयावंधु म्हणे नावडती त्यांस ।
कारूया
ब्याळाख नारायणा ॥६॥
यातीहींन मज म्हणती देवा
यातीहींन मज म्हणती देवा ।
न कळे करुं . तुमची सेवा ॥१॥
आम्हां नीचाचे ते काम ।
वाचें गांव सदा नाम ॥२॥
उच्छीष्टाची आख ।
संतं
दासाचा मी दास ॥३॥
चोखा म्हणे नारायणा ।
पदरीं घेतळें मज दीना ॥४॥
प्रीतिभंग माझा केळा पांडरंगा
प्रीतिभंग माझा केळा पांडरंगा ।
भक्तिरस सांगा कां ज्ञी
वम्ही ॥१॥
म्हणउनि कांही ल ठेवींचि उरी ।
आळों वमावरीं पकाप्कीं२ न
देखाचि काही परती माघारी ।
उरली ते उरीं नाहीं सुळीं रे तुका म्हणे आला
अंतरासी खंड ।
तरि माझं तोंड खबळिळें॥४॥
निष्ठुर उत्तरीं न धराचा राग
निष्ठुर उत्तरीं न धराचा राग ।
आहे छागभाग ठार्यींचाची
२१ तूं माझा जननी तूं. माझा अनिता।
रखुमाईच्या कांता पांडयगा ॥२॥
झुळीच्या ठेवण्या आहे अधिकार ।
दुरावलि दूर गेलो होतों ॥३॥
पोटींच्या
आठवा पाडला विसर ।
कांही आळा भार माथां तेणे ॥४॥
ब होता
लह चोघाचार ।
साक्षीनं वेव्हार निवडिळा ॥५॥
तुका म्हणे कांहीं दोळणं नळगे ।
आतां पांइरंगे तूं मी पेसे ॥६॥
तुझे नाम मुखी तयासी विपत्ति
तुझे नाम मुखी तयासी विपत्ति ।
आश्चयं हं चित्ती वाटतले ॥१॥
काय जाणो देवा होसीळ निजला ।
नेणांजी विहला मायबापा ॥२॥
भव-
बंधनाचे तुटतील फांसे ।
ते यर्थे असे अव्होरेळे ॥३॥
तका म्हणे माझे दच-
कळे मन ।
वाटे वांयाबीण श्रम केला ॥७॥
झड मारोनियां बसला पंगती
झड मारोनियां बसला पंगती ।
उठवितां फजिती दातयाची ॥१॥
काय तं उचित तुम्हां कां न कळे।
कां हो झांका डोळे पांड्रंगा ॥२॥
घेईन
इच्छेने मामोनि सकळ ।
नाहीं नव्हे काळ बोलायाचा ॥३॥
तुका म्हणे झालां
माना आधिकारी ।
नाही लोक परी लाज देवा ॥४॥
कवणाशीं भांडों कोण माझें साहे
कवणाशीं भांडों कोण माझें साहे ।
कोण मज आहे तुजविण ॥१॥
धरिले उदास द्रटरांतरे ।
सांडी एकसरे केळी माझी ॥२॥
आइकोलत माझे
नाइकखी बोळ ।
देखोलियां खोळ बुंथी घेसी रे तुका म्हणे एके ग
बसती ।
म्हणऊनि खंती वाटे देवा ॥४॥
पापी म्हणा तरी आठविता पाय
पापी म्हणा तरी आठविता पाय ।
दोष बळी काय तयाहाने ॥१॥
ऐशा विचाराची घालीन कांडणा ।
काय चक्रपाणी पहातोसी ॥२॥
पक वेळ
जेणे घुचाच्या उद्देश ।
घेतल्याचे केसं नेलं दुःख ॥३॥
तुका म्हणे अहो वेकुंठ-
नायका ।
चिंता कां सेघका तमचिया ॥४॥
आम्ही नरका जातां काय येईल तुझ्या हाता 1 पेसा तूं अनंता
आम्ही नरका जातां काय येईल तुझ्या हाता 1 पेसा तूं अनंता
विचारी पां ॥१॥
तुज शरण आलियाचें काय हेचि फळ ।
विचारा दयाळ
कृपातिधी ॥२॥
तुझे पावनपण न चें आम्हांसी ।
ऐेसें हर्पकेशी कळी आल ₹े
आम्ही इःख पावा जन्म मरण व्यथा ।
काय तुझ्या हातां येत असे ॥४॥
आम्ही पतितांनीं घाळाब सांकडे
आम्ही पतितांनीं घाळाब सांकडे ।
ठंम्हां छागें कोडे उगवणे ॥९॥
आचरतां दोष न धरूं सांभाळ ।
निवांड उकल ठम्हां हातीं ॥२॥
न
घेतां कवडी करावा कुढावा ।
पाचारितां देवा नामासाठीं ॥३॥
दयासि्ू
कपतितपावन ।
हे आम्हां वचन सांपडलें ॥४॥
तरि कां माग वायां कीतीं वाढावेळी
तरि कां माग वायां कीतीं वाढावेळी ।
जनांत आपुळी
वाव१ साच करितां आतां फिट्सी माघारा 1. ठायींचे दातारा नेण-
.वाचि ॥१॥
संतांसी श्रीझुख फैसें दाखविसी ।
पुढ मात त्यांखी खांगइन ॥२॥
गेन डांगोरा तुझिया नामांचा.।
नव्हे अनाथांचा नाथ ऐसा ॥४॥
तुका म्हणे
'आम्हीं राहिलों मरोन ।
तू कां होसी धनी निमित्याचा ॥५॥
1 ॥२॥
कार रि कळलें माझा तुज नव्हे रे आठव ।
काय काज जीव केबल
: पावन रिकरिसी माझिया संचिता ।
घिगं हे अनंता झाल जिणे 2! न
'माझा अंगिकार टला या आशा ।
आइकोनि ठसा. कीर्ति तुझी ॥३॥
आतां जप
मिले रकरितो! कळळें निष्ठुर झालासी तूं ॥४॥
तुका म्हणे माझी मांडिर्ल
जावा नास तुजसाठीं॥७॥
करावा कांटाळा नव्हे हे उचित
करावा कांटाळा नव्हे हे उचित ।
आधींच कां प्रीत लावि-
येळी ॥१॥
जाणतसां तुम्ही रूपाचे लाघव ।
आपुलाले जीव घेतं ऐेसा ॥२॥
काय
म्हणऊनि आठेती आकारा ।
आम्हां उजगरा करावया ॥३॥
तुका म्हणे भीड
होती आजिवरी ।
आतां देवा उरी कोण ठेवी ॥४॥
ज्ञाय परता काय आणिला कांटाळा
ज्ञाय परता काय आणिला कांटाळा ।
बोला एक वेळां ऐसे
तरी ॥१॥
कांहो केली तुम्ही निष्ठुरता देवा ।
मानेना हे सवा करितोंते ॥२॥
भाग्यवंत त्यांसी सांगितल्या गोष्टी ।
ते नाहीं अटृष्टीं आसुचिया ॥३॥
तुज
ऐसा स्वामी असोनि मस्तकीं ।
होतल या चुकी संचिताची ॥४॥
तुका म्हणे
तुम्हांपाखूनि अंतर ।
न पडे नाही स्थिर छुद्धि माझी ॥५॥
कामक्रोध माझे लावियेले पाटी
कामक्रोध माझे लावियेले पाटी ।
बहुत हिंपुटी झालों देवा ॥१॥
आवीरितां तुझे तुज नावरती.।
थोर वाटे चित्ती आश्चर्य हे ॥२॥
तुझिया विनोदें
आम्हां प्राणांसाठी ।
भयभीत पोटीं सदां दुःखी ॥३॥
तुका म्हणे माझ्या
कपाळाचा गुण ।
तुळा हांसे कोण समथासी ॥४॥
आमच्या कपाळं तुज पेखी बुद्धि
आमच्या कपाळं तुज पेखी बुद्धि ।
धरावी ते घुद्धि योगां नये ॥१॥
काय या राहिलं विनोदावांचून ।
आपुलिया भिन्न केळे आम्हां ॥२॥
कोठें
मूतिमंत दावी पुण्यपाप ।
काशाखी संकल्प वाहावीखी ॥३॥
तुका म्हणे आतां
आवरावा चेडा ।
डटिकाच पीडा पांडुरंगा ॥४॥
झड मारोनियां बसलो पंगतीं
झड मारोनियां बसलो पंगतीं ।
उठवितां फजिती दातयाची
7१ काय ते उचित तुम्हां कां ल कळे।
कां हो झांका डोळे पांडुरंगा ॥२॥
घेईल
इच्छेने मागोनि सफळ ।
नाहीं नव्हे काळ बोळायाचा ३े तुका म्हणे झालो
माना अधिकारी ।
नाही ळोक परी लाज देवा ॥४॥
निष्ठुर याखाठी करितां भाषाण । आहेखी तू खवेजाण दाता १
निष्ठुर याखाठी करितां भाषाण ।
आहेखी तू खवेजाण दाता ॥१॥
येस कोण दुःख आहे निवारिता।
तो मी जाऊं आतां दारण त्यासी ॥२॥
बेसलासी केणं करूनी एक घरीं ।
नाही येथें उरी दुसऱ्याची ॥३॥
तुका म्हणे
*्श अवघोचि » चेर ॥७॥
ख्र क्षावे
आले अवघाचे पायांपे ।
आतां मायबाप नुपेक्षावे ॥४॥
समर्थांचे बाळ केविलवाणे दिलं
समर्थांचे बाळ केविलवाणे दिलं ।
तरी कोणा हांखे जन देवा ॥१॥
अवगुणी जरी झाळं तं वांगळ ।
करावा सांभाळ लागे त्याचा ॥२॥
तुका
म्हणे तेसा मी एक पतित ।
परि सुद्रांकित झालो तुझा ॥३॥
नये पेस बोळों कठिण उत्तरे
नये पेस बोळों कठिण उत्तरे ।
सळगी हकुर केलीं पुढ
“१ अपराध कीजे. घडळा तो. क्षमा ।
सिकवा उत्तमा आसचिया ॥२॥
धरं धाबे आगा -पोळेलः ते. नेणे ।
ओढिळिया होणें माते दाळा ॥३॥
तुका म्हणे भार ज्याचा जार त्यासी ।
प्रवीण येविझीं असा दुम्ही ॥४॥
स्वप्नीचें हे घन हातीं ना पदरी
स्वप्नीचें हे घन हातीं ना पदरी ।
प्रत्यक्ष कां हरि होऊं नये ॥१॥
अजुनि कां करा चाळवाचाळची ।
सावकाहा द्यावी सत्य भेटी ॥२॥
बोलो-
स.स.गा. ...,.१६
ह च क.
निया फेडा जीवींची काजळी ।
पाहेन कोमळीं चरणांबुजे ॥३॥
तुक्या विनोंदे आम्हासी मरण
तुक्या विनोंदे आम्हासी मरण ।
खोसियेळा स्रीण वह्केरे ॥१॥
आंतां आपणच येसी ते कशन ।
नाम हे धरीन तुझे कंठी ॥२॥
वियोगेचि
आही उसंतीत वें ।
संकट्प हे मते वाहोलिया ॥३॥
तुका म्हणे वर्म सांपडळ
सोथ ।
गोवियल् पापें पुण्य होतों ॥४॥
करावा कांटाळा नव्हे हे उचित
करावा कांटाळा नव्हे हे उचित ।
आधींच कां प्रीत छावि-
येळी ॥१॥
जाणतसां तुम्ही रूपाचे लाघव ।
आपुलाळे जीव घेते पेसा ॥२॥
फाय
म्हणऊनि आळेती आकारा ।
आम्हां उजगर करावया ॥३॥
तुका म्हणे- भीड
होती आजिवरी ।
आतां देवा उरी कोण ठेवी ॥४॥
आस्चिया भावें तुज देवपण
आस्चिया भावें तुज देवपण ।
तं कां विसरोन राहिळाखी ॥१॥
समर्थासी नाहीं उपकारस्मरण ।
दिल्या आठवण वांचोनिया ॥२॥
चळण
वळण सेवकाच्या बळे ।
निर्गुणाचें मुळें सांभाळावे ॥३॥
तुका म्हणे आतां
आल खंडावरीं ।
प्रेम देउनि हरी बुझवावें ॥४॥
धिग. जिणं त्याचा स्वामी हीतवर
धिग. जिणं त्याचा स्वामी हीतवर ।
मरण तें बरे भळें मग. ॥१॥
आइकाजी देवा पेसी आहे नीत ।
काय ते उचित सांभाळावे ॥२॥
देशोदेशी
धाक जयाच्या उत्तरे ।
तयाचे कुतरे परि भळें ॥३॥
तुका म्हणे हे कां खुचळं
उत्तर ।
ज्ञाणोनि अंतर ओळखावे ॥४॥
आमच्या कपाळे तुज पेसी बुद्धि
आमच्या कपाळे तुज पेसी बुद्धि ।
घरावी ते शुद्धि योगां नये ॥१॥
काय या राहिलें विनोदावांचून ।
आपुलिया भिन्न केळें आम्हां ॥२॥
कोठे
मूर्तिमंत दावी पुण्यपाप ।
काशास्त्री संकल्प वाहावीखी ॥३॥
तुका म्हणे आतां
आवरावा चेडा ।
लटिकीच पीडा पांडुरंगा ॥४॥
तुम्ही बैसळेती निर्गुणाचे खोळें
तुम्ही बैसळेती निर्गुणाचे खोळें ।
आम्हां कां हे डोळे कान
सै ॥१॥
नाइकये तुझी अपकीर्त देवा ।
अव्होरेली सेवा न देखवे ॥२॥
आपुले
पोटीं तो राखियेळा वाव ।
आम्हांसी कां भाव अल्प दिला ॥३॥
तुका म्हणे
दुःखी असें हे कळों द्या ।
पुढिलिया धंद्या मन तेथे ॥४॥
निष्ठुर यासाठीं करितों भाषाण
निष्ठुर यासाठीं करितों भाषाण ।
आहेसी तूं सर्वजञाण दाता ॥१॥
पेसे कोण दुःख आहे निवारिता ।
तो मी जाऊं आतां शरण त्यासी ॥२॥
चेखळासी केणें करूनी एक घरीं ।
नाहीं येथें उरी दुसऱ्याची ॥३॥
तुका म्हणे
आलें अवघेचि पायांय ।
आतां मायबाप चुपेक्षावे ॥४॥
श्८३ समर्थाचे दाळ केविलवाणे दिले ।
तरी कोणा हांसे जन देवा ॥१॥
अवगुणी जशे झालें ते बांगळ ।
करावा सांभाळ लागे त्याचा ॥२॥
तुका
म्हणे तेसा मी पक पतित ।
परि सुद्रांकित झाळा तुझा ॥३॥
जाणानी अंतर
जाणानी अंतर ।
टाळिसील करकर ॥१॥
तुज लागली हे खोडी ।
पांडरंगा बहु कुडी ॥२॥
उठविली दारी ।
धरणें पखादियापरी ॥३॥
तुका म्हणे
पाय ।
केसे सोर्डान ते पाहें ॥४॥
वृत्तीवर आम्हां येणें कशासाठीं
वृत्तीवर आम्हां येणें कशासाठीं ।
प्वढी हे आटी सोलावया
.१ ज्ञाणतसतां परी नेणते जी देवा ।
भ्रमाचि बरवा राखावा तो ॥२॥
मोड़ने
क्षरलों अमेदाची मूस ।
तुम्हां कां आळख वोडवळा ॥३॥
तुका म्हणे होई
लवकरी उदार ।
लांवणोचे फार काम नाही ॥४॥
तुजचि पासाब झालास निर्माण
तुजचि पासाब झालास निर्माण ।
असावे तं भिन्न कासयाने ॥१॥
पाहावा जी ठायीं करूनि बिचार ।
न्यून कोठें फार असोचिना ॥२॥
ठेविलिये
ठायीं आज्ञेचे पाळण।
करूनि जतन राहिलोसे ॥३॥
तुका म्हणे आतां बोलतसे
स्पष्ट ।
जाला क्रियानष्ट तुम्हांयेसं ॥४॥
माझा तुम्ही देवा केला अंर्गाकार
माझा तुम्ही देवा केला अंर्गाकार ।
हे मज साचार केसे कळे
कांहो कांहीं माझ्या नये अनुभवा ।
विचारितां देवां आहे तेसा ॥२॥
लोाक-
काचा मज लाविसी आभार ।
शिरोरत्नभार दुःखाचा हा ॥३॥
तुका म्हणे नाही
पालट अंतरी ।
तेथ्रे दिसे हरी ठकाठकी ॥४॥
देऊनियां भ्रेम मागितले चित्त
देऊनियां भ्रेम मागितले चित्त ।
झाली फिटाफिट तुम्हां
आम्हां ॥१॥
का्शान उदार तुम्हांसी म्हणावें ।
एक नेखी भावे एक देखी ॥२॥
देऊनियां थोडें नेसीळ हे फार ।
कुंठिसी निचार अवाधियांचा ॥३॥
तुका म्हणे
आम्हां भांडवल चित ।
देउनी दुश्चित पाडियेले ॥४॥
, १७९८ खुळभ कीर्तने द्लिं ठसावूने ।
करितां घरणीं उरीं कोण ॥१॥
आतां न टळावें केलिया तेमासी ।
उदाराचा होली हीन काय ॥२॥
एका नेमे
कोठे दुसरा पाळट ।
पादर तो धीट म्हणती त्यासी ॥३॥
तुका म्हणे किती
बोलखील उणे ।
एकाच वचने खंड करी ॥४॥
.. १७९९. आम्हीं याची केली सांडी ।
कोठें तोडी छागावें ॥१॥
आहे तैसा
असा आतां ।
चित चिता वाढते ॥२॥
बोलिल्याचा मानी खीण ।
भिन्न भिन्न
रहाचे ॥३॥
तुका म्हणे आम्हांपाशीं ।
धीरा पेसी जतन ॥४॥
खुलभ कीतनं दिलें ठसावूनि
खुलभ कीतनं दिलें ठसावूनि ।
करितां धरणी उरी कोण ॥१॥
आतां न टळारवे केलिया नेमासी ।
उदाराचा होसी हीन काय ॥२॥
पका नेमे
कोठे दुसरा पालट ।
पादर तो धीट म्हणती त्याली ॥३॥
तुका म्हणे किती
बोलखील उणे ।
पकाच वचने खंड करी ॥४॥
_ १७९९ आम्हीं याची केली सांडी ।
कोठें तोंडी लागावें ॥१॥
आहे तैसा
असां आतां ।
चिंतं चिंता वाढते ॥२॥
बोलिल्याचा मानी सीण ।
भिन्न भिन्न
राहावें ॥३॥
तुका म्हणे आम्हांपाशी ।
धीरा ऐेसी जतन ॥४॥
निष्ठुर यासाठीं करितों भाषाण
निष्ठुर यासाठीं करितों भाषाण ।
आहेसी तूसर्वज्ञाण दाता ॥१॥
पेस कोण दुःख आहे तिवारिता।
तो मी जाऊं आतां शरण त्यासी ॥२॥
वेखळासखी केणे करूनी एक धरीं ।
नाहीं येथें उरी दुसऱ्याची ॥३॥
तुझा म्हणे
र. अ आ ॥२॥
आले अवघाचि पायांये ।
आतां मायबाप चुपेक्षावे ॥४॥
घाळुनियां काख
घाळुनियां काख ।
वळे आळी मागायास ॥१॥
प्रेमे देई पाठवूनी *
प्रमकलहपर अभंग २४५०
पांडरंगा सेवाक्कणी ॥२॥
होई रे शहाणा ।
कळों नेदावे या जना ॥२॥
तुका म्हणे
पायीं ।
जडळा मग उरळ काइ ॥४॥
संघक करावे सांगितळे काम
संघक करावे सांगितळे काम।
स्क्याच्या तो धम स्वामी
शखे ॥१॥
काय देवा नेणो आळे गांडेपण ।
तम्ही शक्तिहीन झाळे दिला ॥२॥
विष्णुदास आम्ही निभर ज्या बळें ।
त॑ दिसे या काळें अव्हेरिल ॥३॥
तुका
म्हणे मूळ पाठवा लोकरीं ।
किंवा करूं हरी काय सांगा ॥४॥
आतां नको चुका आपुल्या उचिता
आतां नको चुका आपुल्या उचिता ।
उदारा या कांता रखु
माईंच्या ॥१॥
आचरावे दोष हे आम्हां विहित ।
तारावे पातित तुमच त ॥२॥
आम्ही तो आपुले केलेस जतन ।
घडा तुम्हांकडून घडेल ते ॥३॥
तुका म्हणे
विठो चतुरांच्या राया ।
आहे तं कासया मोडो देसा ॥४॥
आपुल्या आपण उगवा लिगाड
आपुल्या आपण उगवा लिगाड ।
काय माझें जड करून
घ्याल ॥१॥
उद्घारासी काय उधाराच काम ।
वाढवूंचि श्रम नये देघा ॥२॥
करा
आतां मजसाठी वाड पोट ।
ठाव नाही तट झाळे लोकी ॥३॥
तुका म्हणे
बाकी झडलियावरीं ।
न्न पडे व्यवहारी संचिताचे ॥४॥
घरूनियां मनीं बोलिला संकल्प
घरूनियां मनीं बोलिला संकल्प ।
होसी तरि बाप सिद्धी
पाव ॥१॥
उत्कंठा हे आजी झाली माझे पोटीं ।
मोकलीली गोष्टी टाळाटाळ ॥२॥
माझा मज असे ठाउका निघार ।
उपाधि उंत्तर न साध पं ॥३॥
तुका म्हणे
जरी दिली आठवण ।
तरि अभिमान घरी याचा ॥४॥
आंधळ्याची काटी
आंधळ्याची काटी ।
हिरोनियां कडां छोटी ॥१॥
हें कां देखण्या
उचित ।
लाभ किंबा कांहीं हित ॥२॥
कांहा तुम्ही माझी वदविली वाणी
कांहा तुम्ही माझी वदविली वाणी ।
नेदा हे ॥नवड्डन पाडु-
रंगा ॥१॥
आणीक म्यां कुणा पुसावा विचार ।
समूळीं संसार दुराविला ॥२॥
स्वामिमेवा म्हण घेतळी पदरी ।
सांगितळं करीं कारण ते ॥३॥
ठुका म्हणे नाहीं
शिकविले जणें ।
तो याच्या वचनें उगा राहे ॥४॥
सेवकासी आज्ञा निरोपार्श काम
सेवकासी आज्ञा निरोपार्श काम ।
स्वामीचे ते धम्म स्वामी
जाण ॥१॥
मनाचिये सुळीं रहाव बसन ।
आकषाच गुण पायापाशी ॥२॥
ष्चे
तांतडी करितसे लाहो ।
ओवाळावा देहा ऐस बाटे ॥३॥
तुका म्हणे माझे
करावे कारण ।
आपुलें जतन ब्रीद करा ॥४॥
माझी मेलीं बहुवरी
माझी मेलीं बहुवरी ।
तं. कां जैसा तैसा हरी ॥१॥
विठो कैसा
वांचळासी ।
आतां सांग मजपाशीं ॥२॥
तुज देखतांचि माझा ।
' बाप गेला
आजा पणजा ॥३॥
आम्हां छागळेंसे पाठीं ।
बाळत्व तारुण्य काठी ॥४॥
तुज
फावळें तें मागे ।
कोणी नसूतां वादीं छागे ॥५॥
तुका म्हणे तुझ्या अंगी ।
मज देखतां लागलीं अवघी ॥२६॥
घोंड्यासचे आदळितां फुटे डोके
घोंड्यासचे आदळितां फुटे डोके ।
तो तो त्याच्या दुःखे घामे-
जवा १इंगळासी सन्निधाल आतित्याइई ।
क्षेम देतां काइ सुख वाटे ॥२॥
सप्रेम कुरवाळी महाफणी व्याळ ।
आपुली ता ढाळ सांडी केवीं ॥३॥
तुका
म्हणे आम्हांसवें जो रुसळा ।
तयाचा अबोला आकाशासी ॥४॥
मजशी पुर त पडे वाद
मजशी पुर त पडे वाद ।
खुख दोहीच्या संवाद ॥१॥
ताचे
आगळा काशाने ।
शिर काय पायांविणे ॥२॥
वाहा हुझा भार ।
दुःख साहोनि
अपार ॥३॥
तका म्हणे नाहीं भेद ।
देवा करूं नये दाद ॥४॥
आम्ही पापः तू पावन
आम्ही पापः तू पावन ।
ह ता पूचापार जाण ॥१॥
नव करूं नये
२४४ प्रेमकलहूपर अभंग
जुन ।
सांभाळावे ज्याचें तेण ॥२॥
मिराखीचा ठाव ।
राखा करूनि उपाव रे
वादे मारी हाका ।
देवा आइकवी छुका ॥४॥
जरि मी नव्हतो पतित
जरि मी नव्हतो पतित ।
तरि तूं पावन केचा येथ ॥१॥
म्हणीनि
माझे नाम आधीं ।
मग तूं पावल कृपालिधी ॥२॥
छोहो महिमान परिसा ।
नाहीं
तरी दगड तैसा ॥३॥
तुका म्हणे याचकभावें ।
कल्पतरू मान पावे ॥४॥
धरूनि पालव आखडीन करं
धरूनि पालव आखडीन करं ।
मग काय बरे दिस लोकी ॥१॥
काय
ते विचारा ठायींचे आपणां ।
जो हा नारायणा अवकादा ॥२॥
अंतर पायांसी
तोवरी या गोष्टी ।
पडिलळिया मिठी हाला नेदी ॥३॥
रुसलेती तरी होईल
क्षझावणी ।
तांतडी करूनि साधावे हें ॥४॥
सांपडलिया आधी कारणासी
ठाव ।
येर्थे करुं भाव हढ आतां ॥५॥
तुका म्हणे तुझे ठाउके बोभाट ।
मग
सवटपट सुकळी ते ॥६॥
तुझे म्हणवितां काय नाहा झाला
तुझे म्हणवितां काय नाहा झाला ।
ऐक बा विहला कीत
तझी ॥१॥
परी तुज नाही आसुचे उपकार ।
नामरूपा थार केलियाचे ॥२॥
स्ह्ूूळी खंखार केला देशघडी ।
खांडिली आवडी ममतेची ॥३॥
लोभ देभ
काम क्रोध अहंकार ।
यांसी नाहीं थार ऐेसं केलं ॥४॥
मृत्तिका पाषाण तेस
प्रेमकलहपर अभर्ग २४७
केळे घन ।
आपलं ते कोण पर नेणो ॥५॥
तुका म्हणे झालो देहासी उदार ।
आणिक विचार काय तेथे ॥६॥
तुजञचि पासाव झालास निर्माण
तुजञचि पासाव झालास निर्माण ।
असावें तें भिन्न कास्तयानें ॥१॥
पाहावा जी ठायीं करूनि विचार ।
न्यून कोठें फार असोचिना ॥२॥
ठेविलिये
ठायीं आज्ञेचे पाळण ।
करूनि जतन राहिळोखें ॥३॥
तुका म्हणे आतां बोलतसे
स्पष्ट ।
जाळा क्रियानः तुम्हांपेसे ॥४॥
आतां सांडू तरी हातीं ना पदरी
आतां सांडू तरी हातीं ना पदरी ।
सखी सहोदरीं मोक-
लिलो ॥१॥
जनाचारामध्ये उडाला मातेरा ।
झालो निलाजिरा म्हणवूनि ॥२॥
कोणाचिया दारां जावेनासं झाले ।
म्यांच वि्टाबळ आपणांसी ॥३॥
कोण
झाला माझे बुद्धिसी संचार ।
नाहीं कोठें थार पेसे झाळे ॥४॥
तुका म्हणे तुज
भक्त झाळे फार ।
म्हणोनियां थार नाहा येथे ॥५॥
देऊनियां भ्रेम मागितले चित्त
देऊनियां भ्रेम मागितले चित्त ।
झाली फिटाफिट तुम्हां
आम्हां ॥१॥
का्शान उदार तुम्हांसी म्हणावें ।
एक नेखी भावे एक देखी ॥२॥
देऊनियां थोडें नेसीळ हे फार ।
कुंठिसी निचार अवाधियांचा ॥३॥
तुका म्हणे
आम्हां भांडवल चित ।
देउनी दुश्चित पाडियेले ॥४॥
फाय विनवावे फोण तो निघाडा
फाय विनवावे फोण तो निघाडा ।
केलं माझ्या कोड घच-
नाच ॥१॥
अहो कुपानिधि गुणांच्या निघधाना ।
माझ्या अनुमाना नयोचे हे ॥२॥
बहुत करुणा केलेस भाषण ।
एकही वचन नाहीं आल ३२ माझी कांहीं लेवा
होईल पावळी ।
निश्चिती मानिली होती पेली ॥४॥
तुका म्हणे माझी उरली ते
आटी ।
अभय कर कटीं न देखोचि ॥५॥
आम्हीं याची केली सांडी
आम्हीं याची केली सांडी ।
कोठें तोडी छागावें ॥१॥
आहे तैसा
असा आतां ।
चित चिता वाढते ॥२॥
बोलिल्याचा मानी खीण ।
भिन्न भिन्न
रहाचे ॥३॥
तुका म्हणे आम्हांपाशीं ।
धीरा पेसी जतन ॥४॥
मज पेसे कोण उद्धर्ले सांगा
मज पेसे कोण उद्धर्ले सांगा ।
ब्रीद पांडुरंगा बोळतसां श्
हातींच्या कांकणां कासया आरसा ।
उरलो मी जैसा तैसा आहें ॥२॥
धन्वंतरी
हरी शेग्याचिये व्येथें ।
तें ता कांहीं येथे न देखिजे ॥३॥
तुका म्हणे नाहीं अद्ु-
भव अंगे ।
वचन वाउगे कोण मानी ॥४॥
आम्ही म्हणा कोणीं नाहीं ठुज आड
आम्ही म्हणा कोणीं नाहीं ठुज आड ।
दिखतासखी भ्याड पांड
रंगा ॥१॥
हा गे माझ्या भोग केळासी परता ! विश्वंभरीं सत्ता नाहीं ऐसी ॥२॥
आम्हीं तुज असों देऊनि आधार ।
नाम वारंवार उच्चारितों ॥३॥
ठुका स्हणे
मज घारियेलं वळे ।
पंचभूतीं खट करूलियां ॥४॥
करावा उद्धार किंवा घ्यावी हारी
करावा उद्धार किंवा घ्यावी हारी।
एकां दोळा स्थिरी राहे देवा ॥१॥
निरसतें माझा होईल संदेह ।
अवघेचि आहे मूळ पायी ॥२॥
राहिलो चिक
टून कांहींचि न कळे ।
कोणा नेणो काळे उद्य भाग्य ॥३॥
तुका म्हणे बहु
उद्देगला जीव ।
भाकीतसे कींव देवराया ॥४॥
धरूनि पालव आलुडीन करें
धरूनि पालव आलुडीन करें ।
मग काय वरे दिसे लोकीं ॥१॥
काय
तं विचारा ठायींचें आपणां ।
जो हा नारायणा अवकादा ॥२॥
अंतर पायांसी
तोंबरीं या गोष्टी ।
पडिलिया मिठी हाळा नेदीं ॥३॥
रुसळेती तरी होईल
श्षझावणी ।
तांतडी करूनि साधावे हे ॥४॥
सांपडलिया आधीं कारणासी
ठाव ।
येथ करूं भाव दृढ आतां ॥५॥
तुका म्हणे तुझे ठाउके बोभाट ।
मग
खटपट चुकली ते ॥६॥
तुझें म्हणवितां काय नाद झाला
तुझें म्हणवितां काय नाद झाला ।
ऐके बा विठळा कीर्ति
तुझी ॥२॥
परी तूज नाहीं आयुचे उपकार ।
नामख्या थार केळियाचे ॥२॥
खळी पखर केला देदाघडी ।
सांडिली आवडी ममतेची ॥३॥
छोभ दंभ
काम क्रोध अहंकार ।
यांखी नाहीं थार देसें केळें ॥४॥
मृत्तिका पापाण तैसें
प्रेमकळहपर अभेर्गी २४७
केळें धन ।
आपलें ते कोण पर नेणो ॥५॥
ठुका म्हणे झालों देहास उदार।
- आणिक विचार काय तेथ ॥६॥
कोण पर्यकाळ पहासील तीथ ! होतें माझें चित्त कासावीस
कोण पर्यकाळ पहासील तीथ ! होतें माझें चित्त कासावीस ॥१॥
पाठवीं भातुक प्रेमे झडकरी ।
नको राखा उरीं पांडुरंगा ॥२॥
ल घरावा
कोप मजवर कांही ।
अवगुणीं अन्यायी म्हणोनियां ॥३॥
काय रडवीसी
न्वेणतियां पोरां ।
जाणतियां थीराचिया परी ॥४॥
काय उभी कर ठेवू निया कटीं ।
हुझावीं घाकुटीं लाडवाळें ॥५॥
तुका म्हणे आतां पद्राखी पिळा ।
घाळोनि
निराळा नव्हे मग ॥६॥
सांडावी हे भीड अघमाचे चाळे
सांडावी हे भीड अघमाचे चाळे ।
मद्यपी दरळे भलत्या छंदं ॥१॥
देखे तंव तुम्ही नाहीं जी दिसत ।
'कां हे अलुचित वदछेत ॥२॥
फांटा झाला
त्यासी नाहीं वोढावारा ।
वेरखाचि खरा हा तो गुण ॥२॥
तुका म्हणे नाहीं
ज्याच्या बापा ताळ ।
तो देखे विटाळ संताआंगीं ॥४॥
जगीं मान्य 1 तुझा देकार
जगीं मान्य 1 तुझा देकार ।
कीं कांही विचार आहे
पुढ ॥१॥
करितां कवित्व जोडितों अक्षरे ।
येणे काय पुर झाल माझे ॥२॥
तांवर्यी हे माझी न सरे करकर ।
जो नव्हे विचार तुझ्या सुख ॥३॥
तुका म्हणे
तुज पुंडलिकाची आण ।
जरी कांही वचन करिसी मज ॥४॥
गोविळें इंद्रियां
गोविळें इंद्रियां ।
पायदिठी दादूनिया ॥१॥
ऐसा ळाघवी नाटकी ।
:चोर चितन्य चेटकी ॥२॥
गरणीं गणांचा वोतळा ।
खूपाक्ृती रूपा ठेळा ॥३॥
निळा म्हणे पुंडलीक ।
आणिला भुळवाया लोक ॥४॥
तुम्हां आह्यां तुटी होईल यावरीं
तुम्हां आह्यां तुटी होईल यावरीं।
पेसे मज हरी दिसतसे ॥१॥
बचनाचा कांही न देखा आधार ।
करावा हा धीर कोठवरी ॥२॥
सारे
संचित होते गांठी कांही ।
पुढ कण तेंही नेदी कोणी ॥३॥
जञावेचि नलगे
कोणाचिये घरां ।
! उडाळा मातेरा तुझ्या संगे ॥४॥
तुका म्हणे आम्हां हाचि
लाम झाला ।
मुष्यघर्म गेळा पांडरंगा ॥५॥
वुम्ही देवा कृपावंत
वुम्ही देवा कृपावंत ।
आम्ही अनाथ दु्वळें ॥१॥
म्हणोनियां थोर-
पण तुम्हां ।
येतें पुरुषोत्तमा आछुचेनि ॥२॥
समानपणें असतों तरी ।
तुमची
थोरी न दिसती ॥३॥
निळा म्हणे लोखंडे जैसा ।
दिघळा परिसा डिवार ॥४॥
देवपण तुम्ही गमाविलें देवा
देवपण तुम्ही गमाविलें देवा ।
नाईफोनी धांवा येणें काळें ॥१॥
न करा धांदणे केल्या कंठस्फोट ।
क्रिया पसरी नष्ट घरियेळी ॥२॥
प्रेतापाशीं
हाकां देतां ते नाईकें ।
थोटावला ठाके शोक नाना ॥३॥
निळा म्हणे नये छरूं
आतां आस ।
तुमची हे चित्तास कळों आले ॥४॥
भक्तिपिथे.न चळे कोणी
भक्तिपिथे.न चळे कोणी ।
वाट जाईल मोडोनी ॥१॥
जरि अनाथा
धांवणे ।
न कराळ तुम्ही थोरपणे ॥२॥
आमचा जन्म वांयां गेला ।
शब्द
तुम्हांसी लागला ॥३॥
निळा म्हणे नव्हे भली ।
पुढे वाट खोळंबळी ॥४॥
माझ्या वडिळांची मिराखी गा देवा तुझी चरण खचा पाइरगा
माझ्या वडिळांची मिराखी गा देवा तुझी चरण खचा पाइरगा
उपवास पारणे याखिलळा दारवंटा ।
केळा भोगवटा आम्हाळागा ॥२॥
दंऱापर-
पण दास मी अंकित ।
तुका मोकळीतां छाज कोणा ॥४॥
आम्हीं घ्यावे तुझें नाम
आम्हीं घ्यावे तुझें नाम ।
तुम्ही आम्हा द्याच प्रेम ॥१॥
पेस निव-
डिलं सुळीं ।
संतीं वेखोनि सकळीं ॥२॥
माझी डोई पायांवरी ।
तुम्हीं न घरावे
दुरी ॥२॥
तुका म्हणे केळा ।
खंड दोघांचा विठला ॥४॥
लोभियाते घन केले.भूमिगत
लोभियाते घन केले.भूमिगत ।
दगडही थित घाळनि वरीं ॥१॥
तेलं तुम्ही देवा केळे आपणासत्री ।
कळंक यशास्री ल्ावियेला ॥२॥
बुडविले
राज्य रायें खुरापाने ।
नसतां सावधान राज्यकार्या ॥३॥
निळा म्हणे आळे
छंडविला संसार ।
न गमतां व्यवहार साउकारें ॥४॥
वांया संतांची ही बोळी
वांया संतांची ही बोळी ।
चचने त्यांचीं लाजविलीं ॥१॥
लटे-
छाचि केळा कीतिघोष'।
येथे तो अवघीच निरास ॥२॥
माझाचि मज अच्ुभव
झाला ।
नाहीं सावा धांवा केळा ॥३॥
सांडियेळ बाळा
सांडियेळ बाळा ।
केसी निष्ठर वेव्हाळा ॥१॥
ऐसीं बोलतील
ळे ।
नारी नर हांसती वाळे ॥२॥
माय नव्हे म्हणती लांब ।
पेसे उपहासिती
स रे विळा म्हणे लय जनी ।
पेसी होइल रेहणी ॥४॥
_. १८३८ ल कळती तुझिया मावा ।
दैत्यां देवा आणि मानवां ॥१॥
कसें
तुझं रूप नाम ।
कोण कळ याति धर्म ॥२॥
जाग्रत आहेखी कीं निजळेला ।
उप-
वासी कीं धाळा ॥३॥
निळा म्हणे जीत कीं मेळा।
न वज़ञस्री कोणीहि देखिला ॥४॥
ल कळती तुझिया मावा
ल कळती तुझिया मावा ।
दैत्यां देवा आणि मानवां ॥१॥
कसें
तुझं रूप नाम ।
कोण कळ याति धर्म ॥२॥
जाग्रत आहेखी कीं निजळेला ।
उप-
वासी कीं धाळा ॥३॥
निळा म्हणे जीत कीं मेळा।
न वज़ञस्री कोणीहि देखिला ॥४॥
आणि कांखीं सांगे आहोचें बंधन
आणि कांखीं सांगे आहोचें बंधन ।
सदाचा वडारी असोनि
- आपण ॥१॥
काय म्हणावें यावरि आतां ।
नष्टाचा परमनष्ट ह्याचे हा पहातां ॥२॥
प्रेमंहकलहपर अभंग र्रु
निकस टडर जिअिमिळिा निळे अ5अध्ळंळ अजर अिनजिसिओ कडबा सि न अर केकी उची प क ह
भव्हाच्या ह्यावाची पह्मवसे वास ।
कांहीं देतील म्हणउनी टोकतचि वैसे ॥३॥
जळ फळ पुष्प देतां !कांहीचि न खोडी 1 देऊं जातांचि घाळी हा तोंडीं ॥४॥
आशोचा बांधला देव् हा कैसा ।
काय निवारील आसुची आशा ॥५॥
भक्त
नेदिती तैं उपवासी वैसे।
काय खाईळ जवळीं कांहींचि या नसे ॥६॥
निळा
म्हणे हा अनाथ बापुडा ।
जाणती संत परि न बोलती भीडो ॥७॥
तुम्हां आम्हां, नित्य भेटीं
तुम्हां आम्हां, नित्य भेटीं ।
नाहीं तुटी कद्पांतीं ॥१॥
यभा केव
सांडी भाड ।
हतादाचु दीपनातें ॥२॥
खत्तिकेते करुनि घड ।
कचा पट
तंतूविण ३. निळा म्हणे आम्हावीण ।
नाहींच देवपण तुम्हांसी ॥४॥
जिहीं अवळोकिळा डोळां । हरिल्या त्यांच्या जीवनकळा १
जिहीं अवळोकिळा डोळां ।
हरिल्या त्यांच्या जीवनकळा ॥१॥
घेता अनादि हा बुडवणा ।
आहे ठावा विचक्षणा ॥२॥
चित्त वित्तें आपणा-
चेस ।
करूनि ठेवी निजध्यास ॥३॥
निळा म्हणे पडिल्या गांठी ।
न खोडी नष्ट
हा दोवटीं॥४॥
मृत्यूची अंवस्था नेणेचि अमृत
मृत्यूची अंवस्था नेणेचि अमृत ।
पाडा भाग्यवंत द्रिद्राची ॥१॥
तैसं तुम्ही नेणा आयुचे तळमळे ।
भोगितां सोहळे आपुळेचि ॥२॥
सिंधु काय
जाणे तहानेचि बाधा ।
पयोनेधि क्षुघा फैसी असे ॥३॥
निळा म्हणे री
न देखे अंधारे ।
उप्मा खुधाकरे फवणें काळीं ॥४॥
१८३४० येईल चित्तासरी ते करा ।
. तुम्ही आतां विश्वंमर ॥१॥
आमुचें
वायां गेळें जिणे ।
नांदा तुम्ही देवपणें ॥२॥
केली आम्ही तोंटापिटी ।
फजिती
व्हांवंया दोवटीं ॥३॥
निळा म्हणे निजञाभिमान ।
तुम्हीं सांडिला इमान ॥४॥
वेडे वांकुडे बोछिलळें
वेडे वांकुडे बोछिलळें ।
निळा पाहिजे उपसाहिलें ॥१॥
देवा तम्ही
रमाकांत ।
भक्त तुमचे चरणांकित ॥२॥
सूर्य जेवीं नव्हे किरण ।
खागर लहरी
तो समान ॥३॥
निळा म्हणे तूं व्यापक ।
भक्त एकदेशी क्षुलुक ॥४॥
पेकोनि संत हांसतील
पेकोनि संत हांसतील ।
तुम्हांसी येईल मग लाज ॥१॥
छौळ
दिळा राहे सुखें ।
न म्हणे सुखं दे यसं ॥२॥
मागावे ते आम्हांचि जवळी ।
आहे नामावळी पढों सुखे ।
रे आणिखी तुमची मज नाहीं आशा ।
ठेवा कैशा
सक्तिहि त्या ॥४॥
निळा म्हणे आपुल्याचे सुखें ।
असों दरिखें अखंडित ॥५॥
नामें आळवितां ओठीं
नामें आळवितां ओठीं ।
तुम्हां पोटीं भय वारे ॥१॥
कांहीं
मागतील ।
किंकर येतील वैकुंठा ॥२॥
काय वाटूं किती देऊं।
म्हणोनिया
जीऊ चि्ुंजळा ॥३॥
ऐसें जाणोनि छपाळेती ।
घेतळे चित्ती भय वाटे ॥४॥
याचि-
लागीं उत्तर न द्या ।
कळलें गोविदा मनोगत ॥५॥
निळा म्हणे खुखी असा
न मागो सहसा आण तुमची ॥६॥
हरूतियां घ्यावें चित्त
हरूतियां घ्यावें चित्त ।
अवे वित्त धन माझें ॥१॥
हे तो. उचित
तुम्हां ।
पुरुषोत्तमा विचारा ॥२॥
द्चानाचें हेचि फळ ।
सोडावे निढळ करूनिया ॥३॥
निळा म्हणे होईल टीका ।
माजीं या लोका तुमचीच ॥४॥
.! प्रेमकलहपर अभंग ॥१॥
नसतां गुण स्वाभाविक
नसतां गुण स्वाभाविक ।
वस्तूचि तरी निरथक ॥१॥
तेवीं देवा
देवपण ।
नसतां अंगीं तो पापाण ॥२॥
विना परिमळे कस्तुरी ।
मृन्तिकाचि ते
निजञजनिधारीं ॥३॥
निळा म्हणे न मारी जीवा ।
तरी तं विषची नव्हे तेव्हां ॥४॥
संतवचनं खरी होती
संतवचनं खरी होती ।
वाढेल जगीं तुमची कात ॥१॥
जरी
माझे समाधान ।
कराल देउनी आलिंगन ॥२॥
नाहीं तुम्हां जाणे येणं ।
कांहीं
कोठूनियां धांबणे ॥३॥
निळा म्हणे विश्वभरा ।
प्रगटा हृदयी वास करा ॥४॥
आणिक तां युक्ति नाहीं माझ्या हाती
आणिक तां युक्ति नाहीं माझ्या हाती ।
आहे मूढमता म्हणू-
निया ॥९॥
वारंवार तुम्हा करितां सचना ।
नामे दयाघना उच्चारुनी ॥२॥
पतित-
पावन पेली त्रीदावळी ।
रुळते पायांतळी प्रतिजक्ञेती ॥२॥
निळा म्हणे चित्ता
प्रताप दाखवा ।
माझा हा निरसावा अहंभाव ॥४॥
असो चरणावरीं तुमच्या ठेऊनियां मन
असो चरणावरीं तुमच्या ठेऊनियां मन।
करूनियां कीतंन
रूपी तुमचिया दृष्टी ॥१॥
होईल ते हो केसी आमुची गती ।
नेणो योग युक्ति
तप साधन दुसर ॥२॥
सांगितल संतीं करा नामाचा घोक ।
नळगे मग आणिक
कृपा करील श्रीहरी ॥३॥
निळा म्हणे विश्वास त्या राहिला ठायीं ।
ठेऊानियां
पायीं जीव भाव सकळ॥४॥
सवक करावे सांगितले काम1 सिक्याच्या तो धमं स्वामी
सवक करावे सांगितले काम1 सिक्याच्या तो धमं स्वामी
राखे ॥१॥
काय देवा नेण आलं गांडेपण ।
तुम्ही शक्तिहीन झाले दिसां ॥२॥
विष्णुदास आम्ही निर्भर ज्या बळे ।
तै दिस या काळे अब्हेरिलें ॥३॥
तका
म्हणे मूळ पाठवा लोकरी ।
किंवा करूं हरी काय सांगा ॥४॥
आतां नको चुका आपुल्या उचिता
आतां नको चुका आपुल्या उचिता।
उदारा या कांता रखु-
माईंच्या ॥१॥
आचरावे दोष हे आम्हां विहित ।
तारावे पातित तुमचे ते ॥२॥
आम्ही तों आपुल केलेस जतन ।
घडों तुम्हांकडून घडेल ते ॥३॥
तुका म्हणे
विठो चतुरांच्या राया ।
आहे ते कासया मोडों देसा ॥४॥
आपुल्या आपण .उगवा लिगाड
आपुल्या आपण .उगवा लिगाड ।
काय माझे जड. करून
घ्याल ॥१॥
उद्धायखी काय उधाराचे काम ।
वाढवूंचि श्रम नये देवा ॥२॥
करा
आतां मजसाठीं वाड पोट ।
ठाव नाहीं तंट झाले लोकीं ॥३॥
तुका म्हणे
बाकी झडलियावरीं ।
न पडे व्यवहारी संचिताचे ॥४॥
दास झाल्यावरीं करिसी उदास
दास झाल्यावरीं करिसी उदास ।
मनीं तें तुम्हांस आणि दवा ॥१॥
सोशिळे प्रवास जन्म जन्मांतर ।
करिसी अव्हेर आम्हांलागीं ॥२॥
'मार
खांद्यावरी घेउनी हिंडवी ।
होसी मजविशीं पाठमोरा ॥३॥
हवा हवा म्हणताती श्वती
हवा हवा म्हणताती श्वती ।
परि त्या नेणती भुललीया
तुझिया रूपा नेणती अगा कमळापती ।
बाळक म्हणती गोळियाचे ॥२॥
विष्णु
दास नामयाने दावियेल्या खुणा ।
पंढरीचा राणा श्रीविहलळ ॥३॥
१८५९६ ज्ञान सत्त्य मुक्त ठाद्ध बुद्ध युक्त ।
कारणरहित निरंजन ॥१॥
तं आम्ही देखिले चमचक्षु दृष्टी ।
उभा बाळवंटीं पंढरीचं ॥२॥
वेदां अगोचर
तया सहस्त्रमुखा ।
ते झालें पंडालिका लोभापर ॥३॥
परतल्या श्राति म्हणती
नाते नाते ।
आम्हां गातां गीती सांपडल ॥४॥
स्वरूपाचा निघधोर बोलती
पुराणें ।
दिणलीं दराने विवादती ॥५॥
नामा म्हणे यांसी भावाचे कारण ।
पावाबया चरण कठशावबाचे ॥६॥
अरे विठ्या विठ्य़ा
अरे विठ्या विठ्य़ा ।
मूळ मायेच्या कारट्या ॥१॥
तुझी रांड
रंडकी झाली ।
जन्म सावित्री चुडा ल्याली ॥२॥
तुझे गेळे मढे ।
तुला पाहून
काळ रडे ॥३॥
उभी राहुनी अंगणी ।
शिव्या देत दाली जनी ॥४॥
देख देख देख पेल पेळ
देख देख देख पेल पेळ ।
पेल उभा असे विटेवरी ॥१॥
खोळ-
बुंथींचा आकारु झळके पातांबरु ।
सोभाग्यसुंदरू विठ्ठलदेव ॥२॥
दान दाक्षा
गरु नामया दातारु ।
धरावया नागरू कोराराज ॥३॥
संतवचने खरी होती
संतवचने खरी होती ।
वाढेल जगीं तुमची छीलि ॥१॥
जरी
माझें समाधान ।
करा देउनी आलिंगन ॥२॥
नाहीं तुम्हां जाणें येण ।
कांहीं
कोठटूनियां धांबणे ॥३॥
निळा म्हणे विश्वंभरा ।
प्रगटा हृदयीं बास करा ॥४॥
आणिक तों युक्ति नाहीं माझ्या हातीं
आणिक तों युक्ति नाहीं माझ्या हातीं ।
आहे ब्हमती म्हणू-
निया ॥१॥
वारंवार तुम्हां करिता सचना ।
नामे दयाघना उच्चारुनी ॥२॥
पतित-
पावन पेसरी ब्रीदावळी ।
रुळते पायांतळीं प्रतिज्ञेची ॥३॥
निळा म्हणे चित्ता
प्रताप दाखवा ।
माझा हा निरसावा अहंभाव ॥४॥
असो चरणावरी तुमच्या ठेऊनियां मन
असो चरणावरी तुमच्या ठेऊनियां मन।
करूनियां कीर्तन
रूपी तुमाचिया दृष्टी ॥१॥
होईल ते हो कैसी आझुची गती ।
लेणी योग युक्ति
तप साधन दुसरें ॥२॥
सांगितळें संतीं करा नामाचा घोक ।
नळगे मग आणिक
कृपा करीलं श्रीहरी ॥३॥
निळा म्हणे विश्वास त्या राहिलों ठायीं।
ठेऊानियां
'पायीं जीव भाव सकळ॥४॥
बोलिला तें क्षमा करा
बोलिला तें क्षमा करा।
विश्वंभूरा अपराध ॥१॥
सेवकांनी कीजे
सेवा।
तुम्ही तों देवा देवोनि ॥२॥
चावळलों ते सलगी केली ।
उपसाहिळी
पाहिजे ॥३॥
निळा म्हणे न फळे लीला ।
अकळ कळा तुमची ते ॥४॥
अपराध कोरि हेचि माझी जोडी
अपराध कोरि हेचि माझी जोडी ।
पावनता प्रौढी नाम तुझें ॥१॥
ड्रोपदी संकटीं वख पुरविलीं ।
धांव त्वां घेतळी गजेंद्रासी ॥२॥
उपमन्या-
लागीं आळी पुरविली ।
अढळपदीं दिघळी वस्ती धुवा ॥३॥
नामा म्हणे करा
करुणा केशवा ।
तू माझा विसांवा पांडुरंगा ॥४॥
बुरे आम्हां कळा आलें देवपण । आतां गुज कोण राखं तुझें
बुरे आम्हां कळा आलें देवपण ।
आतां गुज कोण राखं तुझें ॥१॥
मारिल कां देवा मज आजिवरीं।
आतां वरोबरीं तुज मज्ञ ॥२॥
ज़ आम्हीं
बोळतों आहे तुझे आंगीं ।
देईन प्रसंगें शिव्या तुज ॥३॥
निलाजऱ्या तुज
नाहीं यातिकुळ ।
चोरटा शिंदळ ठावा जना ॥४॥
नामा म्हणे मज खवडळिले
भांडा ।
आतां धीर तांडा न घरवे ॥५॥
दास झाल्यावरीं करिसी उदास
दास झाल्यावरीं करिसी उदास ।
मनीं तें तुम्हांस आणि दवा ॥१॥
सोशिळे प्रवास जन्म जन्मांतर ।
करिसी अव्हेर आम्हांलागीं ॥२॥
'मार
खांद्यावरी घेउनी हिंडवी ।
होसी मजविशीं पाठमोरा ॥३॥
श्रुति खांवकाहा
२१२ श्रीविहछपर अभंग
गाती इतिहास ।
काय कासाविस होय तुम्हां ॥४॥
नामा म्हणे नको वाउगे
उद्दीम ।
न खोडीं मी नाम केल्या कांहीं ॥५॥
मांस चमे हाड
मांस चमे हाड ।
देवा अबघींच गोड १९ जे जे हरिरंगी रंगले ।
कांहीं न बजे बांया गेळे ॥२॥
वेद खाय दांखासुर ।
त्याचे वागवी कलेवर ॥३॥
तुका म्हणे ऐेसा ।
बराडी या भक्तिरला ॥४॥
अरे विठ्या विठ्या
अरे विठ्या विठ्या ।
मूळ मायेच्या कारट्या ॥१॥
तुझी रांड
रंडकी झाळी ।
जन्म सावित्री चुडा ल्याली ॥२॥
तुझें गेळें मढें।
तुला पाहून
काळ रड़े ॥३॥
उभी राहुनी अंगणीं।
शिव्या देत दाखी जनी ॥४॥
पतितपावन म्हणविसी आधीं
पतितपावन म्हणविसी आधीं ।
तरी कां उपाधी भक्तामाे ॥१॥
तुझें म्हणवितां दुजे अंगसंग ।
उणेपणा सांग कोणाकडे ॥२॥
सिंहाचे
भातुके जंबुक पे नेतां ।
थोराचिया माथां लाज वाटे ॥३॥
म्हणे कान्होपात्रा
देह समर्पण ।
करावा जतन ब्रीदासाठीं ॥४॥
च
पी
श्रीविठ्ठलपर् ॥८॥
लस््िनीस्सनल
श्रीतुकाराममहाराज
बोलें ओळखी ॥१॥
पाळोनियां मोठें केळें
पाळोनियां मोठें केळें।
त्यासी विथ त
इर ।
लाड करी कोठुके ॥२॥
बाप करी जोडी ळेकराचे ओढी
बाप करी जोडी ळेकराचे ओढी ।
आपुळा करच वाळवूनी ॥१॥
एकाएकी केला भियखाचा धनी ।
कडिये वागवुली भार खांदी ॥२॥
घालु-
निया पाहे डोळां अळंकार ।
ठेवा दावी थोर करूनिया ॥३॥
हुका म्हणे नेदी
गाजू आणिकांखी ।
उदार जीवासी आपुलिया ॥४॥
भागल्याचे तारूं शिणल्याची साउली
भागल्याचे तारूं शिणल्याची साउली ।
भुकेलिया घाली घेम-
श्रीविझलपर अभंग २५३
पान्हा ॥१॥
ऐसी ही कृपाळ अनाथांची वेशी ।
खुखाचीच राशी पांडुरंग ॥२॥
सकळां सन्सुख कृपेचिया दृष्टी ।
पाहे बहु भेटी उतावीळ ३. तुका म्हणे येथे
आतां उरें कैचा ।
अनंता जन्मींचा शीणभाग ॥४॥
वाळ माते लातेवरी
वाळ माते लातेवरी ।
मारी तेण संतोषे ॥१॥
खुख वसें चित्ता-
अंगीं ।
ते हे रंगी मिळाळे ॥२॥
भक्षी त्याचा जीवमाग ।
आळा भाग. तो बरा ॥३॥
तुका म्हणे कणाऱुबंधें ।
सांगे खुघे सकळांसी ॥४॥
प्रीतीचा ता कळवळा । जिव्हाळाचि वेगळा १ बहु नेदी रडो
प्रीतीचा ता कळवळा ।
जिव्हाळाचि वेगळा ॥१॥
बहु नेदी रडो
माता ।
इुश्चित होतां धीर नव्हे ॥२॥
वरीं बरी तोंडापुरतें ।
मोहोरिते करतसे ॥३॥
उद्धाराचा संदेह नाहीं
उद्धाराचा संदेह नाहीं।
यांच्या कांहीं सेवका ॥१॥
पांडुरंग
अभिमानी ।
जीवदानी कोवसा ॥२॥
धुडतां जळीं जळतां आगी ।
ते प्रसंगीं
राखावे ॥३॥
तुका म्हणे आम्हासाठीं ।
कृपा पोटीं वागवी ॥४॥
भजूं एका विठोबास
भजूं एका विठोबास ।
आणिक न करूं अभ्यास ॥१॥
येथ
खाधन आहे एक ।
पाहा विठोबाचे मुख ॥२॥
वण हरीचे पवाडे ।
काळ लावूं
देशधडे ॥२॥
नामा विष्णुदास म्हणे ।
ऐेसं करुं हरिकातन ॥४॥
धर्म रक्षावया अवतार घेसी
धर्म रक्षावया अवतार घेसी ।
आपुल्या पाळखी भक्तजना ॥१॥
ऑंबकपीसाठी जन्म सोसियेळे ।
दृष्ट निदीळीळे किर्तीएक ॥२॥
धन्य तुज करृपा-
सिंघम्हणतील ।
आपुला त् बोळ स्ताच क्री ॥३॥
तुका म्हणे ठुञज वबाणतीं पुराण
होय नारायण दयासिचु ॥४॥
ध्यान घारणा नलगे टाळी
ध्यान घारणा नलगे टाळी ।
विठो पहावा उघडे डोळीं ॥१॥
विठो समाधीचे खुख ।
पाहतां हरे तहानभूक ॥२॥
नामा म्हणे न करीं कांही ।
चित्त रंगले हरीचे पायी ॥३॥
मुसावल मुसं
मुसावल मुसं ।
प्रेम भक्तांचे बोरसे ॥१॥
धरूनियां विठळलरूप ।
श्रीषबिढडळपर अभेग २५५
इटे ठाकळे चिदट्रूप ॥२॥
सांवळं खुंदर ।
कलानियां पीतांबर ॥३॥
निळा म्हण पदकं
गळां ।
वेजयंती खमनमाळा ॥४॥
पेशी विठाई माउली
पेशी विठाई माउली ।
अनाथां कृपेची साउली ॥१॥
उभी असे
निरंतर ।
ठेऊनिया कटीं कर ॥१॥
देउनी प्रेमाचे भाठुके ।
दासां अवलोकी कौत ॥३॥
तिळा म्हणे महिमा इचा ।
वार्णितां कंठित वेद्वाचा ॥४॥
अनंत म्हणती माझीया स्वामीते
अनंत म्हणती माझीया स्वामीते ।
अनंत गण त्यात म्हणो-
नियां ॥१॥
पतित पावन म्हणती माझिया स्वामीत ।
उद्धरी पतिताते म्हणो
नियां ॥२॥
विश्वंभर म्हणती माझिया स्वामीतं ।
पोशितो विश्वाते म्हणोनियां ॥३॥
जगजीवन म्हणती माझिया स्वामाते ।
जीवन जगातं म्हणोनियां ॥४॥
दृषीकेशी म्हणती माझिया स्वामीते ।
चाळी इंद्रियाते म्हणोनियां ॥५॥
नामो
म्हणे केदाव म्हणती स्वामीते ।
नासितो क्ेशाते म्हणोनियां ॥९६॥
ठेसा उदार देवादेबो
ठेसा उदार देवादेबो ।
पंढरिरावो खखसिघु ज्याचे देणें न
सरं कधीं ।
कल्पावधीपर्यंत ॥२॥
देवां देत्यां शोषादिकां ।
सप्तहि लोकां मान-
वांसी ॥३॥
निळा म्हणे ठायां ठावो ।
जाण भावो अंतर्यचा ॥४॥
सहस्त्र तोंडाचा तोही भागियेला
सहस्त्र तोंडाचा तोही भागियेला ।
अंत नाहीं ज्याळा ग्रुणा-
[गीं ॥१॥
तेथे मी पामर काय वोळूं वाणी ।
तुझी कीर्ति जनीं काय केरी ॥२॥
जे जे येती बारकरी
जे जे येती बारकरी ।
भेटे हरि घांबं त्यां ॥१॥
म्हणे माझे अंत:
रंग ।
आले जिवलग भेटीसी ॥२॥
करूनी प्रीतीचा सोहळा ।
अवलोकी डोळां
क्षणक्षणां ॥३॥
निळा म्हणे आवडीऐेला ।
होउनी सलरिसा ठाक पुढें ॥४॥
अगणित गुण वरणितीं पुराणे
अगणित गुण वरणितीं पुराणे ।
पंढरीचे राणे ख्याती जगीं ॥१॥
अलक्ष भेटी लक्षिताची नाहीं ।
पुंडलीक कांहीं तप केलं ॥२॥
युगं गेली अहा-
चीस ते अजुनी ।
उभा चक्रपाणी राहिलासी ॥२॥
वेद म्हणती नेती पुराणे ते
किती ।
भांबाबल्या मती नामा म्हणे ॥४॥
फेडूनि पीतांवर उभा दिगंबर
फेडूनि पीतांवर उभा दिगंबर ।
कटीं ठेउनी कर वाळुवंटीं ॥१॥
मोतियांचे हार सांडूनि रत्नकीळा ।
तुळशीच्या माळा गळां घाली ॥२॥
पर्यंक
शयन शोषाचें आसन ।
सांडूनि निधान उभा विटे ॥३॥
सांडूनियां भक्त सनका-
दिकीं प्रेमा ।
कलियुगी नामा आवडळा ॥४॥
पुंडलीकाचें भेटी आणि भिवरेचे तटी
पुंडलीकाचें भेटी आणि भिवरेचे तटी ।
परब्रह्म उभें वाळु-
वंटीं माये ॥१॥
उभा विटेवरी कर ठेउनी कटावरीं ।
. उभा भाीमार्तारीं जगजेठी
गे माये ॥२॥
विठल कान्हा चरणीं बांकी तोंडर ।
कांसे पीतांबर पदक लीला
मनोहर गे माये ३. काम्हा विठठल कान्हा प्रसन्नवदन थोरा।
जो आथी
करुणाकरा हरि नामया दातारा ॥४॥
देहुडाचरणु वाजवितो वेण
देहुडाचरणु वाजवितो वेण ।
गोपिकारमण स्वामी माझा ॥१॥
देखिला गे माये यमुनच्या तीरी ।
हात खांद्यांवरी राधिकेच्या ॥२॥
गंजावण
डोळे माथां बाबरझाटी ।
मयूरपिच्छ घेठी शोभतसे ॥३॥
सगुण मेघद्याम
ळावण्यखंदर ।
नामयादातार केशवराज ॥४॥
हरि भोळा हरिभोळा
हरि भोळा हरिभोळा।
आम्ही डोळां पाहिला ॥१॥
हरि श्रेष्ठ
हरि श्रेष्ठ ।
आम्हां कष्ट नाहीं ते ॥२॥
हरि उदार हरि उदार ।
आम्हां धीर होइना
२३ नामा म्हणे हरी दाता ।
आम्हां दासां रक्षितो ॥४॥
अनंता श्रीधरा गोविदा केडावा
अनंता श्रीधरा गोविदा केडावा ।
मुकुंदा माधवा नारायणा ॥१॥
देवकीतनया गोपिकारमणा ।
भक्तउद्धरणा जिविक्रमा ॥२॥
मकर कुंडले श्रवणी
शोभती ।
एकावळी दीति तेजे भारी ॥३॥
नामा म्हणे तुझा नकळेचि पार।
भजा निरंतर सवकाळ ॥४॥
उभा विटेवर भक्तांचा कैवारी
उभा विटेवर भक्तांचा कैवारी ।
भेटावया उभारी दोन्ही
बाह्या १गुणदोष त्याचे न पाहेचि डोळां ।
भेटे वेळोवेळां केशिराज ॥२॥
ऐसा
दयावंत घेतो समाचार ।
लहान आणि थोखू सांभाळितो ॥३॥
सर्वाळागीं देतो.
२६२ श्रीविठ्ठळपर अभंग
श््ड्सलड वि नि िजिडकिसिळ्सस्टी
समान दशन ।
उभा तो आपण समपार्यी ॥४॥
नामा म्हणे तया भक्तांची
आवडी ।
भेटावया कडाडी उभा ठेला ॥५॥
तुक्षिया सत्तेने वेदांखी बोळणें
तुक्षिया सत्तेने वेदांखी बोळणें ।
सूर्याखी चाळणें तुझिया सत्ते ॥१॥
ऐसा तूं समथ ब्रह्मांडाचा धनी ।
चर्म हे जाणोनी शरण आही ॥२॥
मेघांनी
बषीवें पवेतीं बैसावे ।
वायूने विचरावें सत्ते तुझे ॥३॥
नामा म्हणे कांहींन हाळे
साचार ।
प्रभु त् निर्धार पांडुरंगा ॥४॥
अच्युता अनंता श्रीधरा माघवा
अच्युता अनंता श्रीधरा माघवा ।
देवा आदि देवा पांडरंगा ॥१॥
कृष्णा विष्णु हरी गोविदा वामना ।
तूंचि नारायणा नामधारी ॥२॥
मुकंदा
मुरारी प्रद्यय्मा केशवा ।
नाम सदाशिवा शांतरूपा ॥३॥
रूपातीत हरी दाखवी
खगुण ।
निरंतर ध्यान करी नामा ॥४॥
अनंत हे कळा अनंत हे लीळा
अनंत हे कळा अनंत हे लीळा ।
अनंत जयाला वेद गाती ॥१॥
तोचि पांडुरंग पंढरीचा राजा ।
धणी झाला बोजा भावबळे ॥२॥
अनंत
जयाच्या खेवा घोजावणी ।
नामरूप गणीं नामातीत ॥३॥
नामा म्हणे अंत
असेना जो कांहीं ।
सांपडतो पाहीं पंढरीये ॥४॥
देव दाखवी असा नाहीं गुरू
देव दाखवी असा नाहीं गुरू ।
जेथ जाय तेथे दगडा दोंदुरू ॥१॥
देव दगडाचा बोलेल केचा ।
कोण काळीं त्यास फुटेल वाचा ॥२॥
देव देव
करितां शिणले माझे मन ।
ज्ञेथरे जाय तेथ पूज्ञा पाषाण ॥३॥
नामा तोचि देव
हृदयीं पाहे ।
नामा केशवाचे न सोडी पाये ॥४॥
पुढित्िया छुखें निंब देतां भले
पुढित्िया छुखें निंब देतां भले ।
बहुत वारळे होय दुःख ॥२॥
हें
ता वम असे माउलीच्या हातीं ।
हाणी मारी प्रीती हितासाठी ॥२॥
खेळतां
विसरे भूक तहान घर ।
घरनियां कर आणी बळें ॥३॥
तुका म्हणे पाळी तोंडीं-
या घांस ।
उदार सर्वस्वें सर्वकाळ ॥४॥
मांस चर्म हाड
मांस चर्म हाड ।
देवा अवघींच गोड ॥१॥
जे जे हरिरंगीं रंगळे ।
कांहीं न वज्ञे वांया गेळे ॥२॥
वेद खाय हांखाखुर ।
त्याचें वागवी कलेवर ॥३॥
ठका म्हणे ऐसा ।
बराडी या भक्तिर्सा ॥४॥
सुकाळ हा दिवस रजनी
सुकाळ हा दिवस रजनी ।
नित्य घणी नवीच ॥१॥
करन सेवू,
नाना परी ।
राहे उरीं गोडीने ॥२॥
खरे ऐखा नाहीं झरा ।
पंक्तीकरासमवेत ॥३॥
उका म्हणे वरवा पान्हा ।
कान्हावाई माउलींचा ॥४॥
आत्म उद्धीमधून
आत्म उद्धीमधून ।
विश्वलंहरीमधून ॥१॥
झाळे सोनियाचे
नग ।
नगाअंगीं सोने चांग ॥२॥
तॅवि सगुण निर्गुण ।
पांडुरंग माझा पूर्ण ॥३॥
ठका म्हणे पूर्णपणीं ।
दोघे विठल रुक्मिणी ॥४॥
जो भक्तांचा विसावा
जो भक्तांचा विसावा ।
उभा पाचारितो धांवा ॥१॥
हातीं प्रेमाचे
भातुक ।
सुखीं घाली कवतुक ।
भवसिंधु सुखं ।
उतरी कासे लावूनि ॥२॥
थोर
भक्ताचा आस।
पाहे भोवतालीं वास ॥३॥
तुका म्हणे कृपादानी ।
फेडी
आवडीची घणी ॥४॥
पांडुरंगा नमूं परात्परा नसूं
पांडुरंगा नमूं परात्परा नसूं ।
खसरशणाखी नमूं साक्षिभूता
समस्त संबंध लाधियेले हरी ।
रावणादे वेरी उद्धारिळे ॥२॥
नामरूपातीता
नाहीं भेटाभेट ।
म्हटल आहे नीट नामा म्हणे ॥३॥
जळते संचित
जळते संचित ।
ऐसी आहे धर्मर्नात ॥१॥
माझ्या विठोबाचे पाय ।
वेळेविळां मनीं ध्याय ॥२॥
तेदी कम घडों ।
कोठे आडराने पडा ॥३॥
तुका म्हण
'मळ ! राही नेदी ताप जाळ ॥४॥
प्रेमभाते तुम्हा हातीं
प्रेमभाते तुम्हा हातीं।
आम्ही नेणती भुकेला ॥९॥
झडकरी आतां
भोजन घाला ।
उद्लीर झाला मग काय ॥२॥
क्षुधा पीडिला जाताल प्राण ।
मग धांबोन काय फळ ॥३॥
निळा म्हणे कृपावंत ।
ये बो माते विहळे ॥४॥
जे जे येती वारकरी
जे जे येती वारकरी ।
भेटे हरि धांवे त्यां ॥१॥
म्हणे माझे अंत-
रंग ।
आळे जिवलग भेटीसी ॥२॥
करूनी प्रीतीचा सोहळा ।
.अवलोकी डोळां
क्षणक्षणां ॥३॥
निळा म्हणे आवडीऐसा ।
होउनी सिसा ठाके पुढे ॥४॥
माउलीसी सांगे कोण
माउलीसी सांगे कोण ।
प्रेमे वाढवी तान्ह्या १. अंतरींचा
कळवळा ।
करीतसे प्रतिपाळा ॥२॥
मायबापाची उपमा ।
तुज देऊं मेघद््यामा ॥३॥
तेही साजेना पाहतां ।
जीवळगा पंढरिनाथा ॥४॥
माय पाळी संखारीं।
परलोकी
रहे दूरीं ॥५॥
तैसा नव्हेसी अनंता ।
काळावरीं तुझी सूत्तां ॥६॥
तुका म्हणे नारा-
यणा ।
तुम्हां बहुत करूणा ॥७॥
साधावया भक्तिकाज
साधावया भक्तिकाज ।
नाहीं ळाज: घरीत ॥१॥
पेखियास्री शरण
जावे ।
शक्ती जीवे न वंची ॥२॥
माष्म मा खरां ।
घन्ुघेर रक्षिले ॥३॥
वेदासी कानडा श्वतीसा कानडा
वेदासी कानडा श्वतीसा कानडा ।
विहळ उघडा पंढरांये ॥१॥
नाम बरवे रूप बरव ।
दन बरवे कानडियाचें ॥२॥
नामा म्हणे तुज्ञे अवधचि
घरवें ।
त्याडुनि बरवे प्रेम तुझे ॥३॥
१९०९६ पंढरी ध्यानियां ध्याता लक्षा न ये ।
आम्हां वाट पाहे अना-
थांचा ॥१॥
जपकांचं जाप्य नाना मंत्रमय ।
आम्हां भक्ति प्रिय भाव सारी ॥२॥
पुंडर्लाकासाठी बोळला बोरसे ।
नेणो काय कसं प्रेम त्याचे ॥३॥
नामा म्हणे
जीवे करुं निबलोण ।
झणी नारायणा दिठावसी ॥४॥
भक्त-कृपाळू माउली
भक्त-कृपाळू माउली ।
कटी कर उभी ठेली ॥१॥
मोहे पाहे
सुखाकडे ।
भटावया वाडेकोड ॥२॥
परम प्रीतीचा वोरस ।
स्वदासवदा उत्हाख ॥३॥
निळा म्हणे सुपसतन्न ।
भक्तांळागीं हास्यवदन !! ॥४॥
सुखावले सुस
सुखावले सुस ।
प्रेम भक्तांचे बोरस ॥१॥
धरूनियां विठळरूप ।
श्रीविठठलपर अभंग २प्ष्
आ... ति नील स स
इटें ठाकले चिठूप ॥२॥
सांवळे खुंदर ।
कलानियां पीतांवर ॥३॥
निळा म्हणे पद्कें
गळां ।
वेजयंती समलमाळा ॥४॥
परत्रह्म अविनाश आणि आनंद्धन
परत्रह्म अविनाश आणि आनंद्धन ।
त्याहूनि चरण गोड
तुझे ॥१॥
ते जीवीं न सोडी अगा पंढरीनाथा.।
जाणसी तत्वतां हृद्य माझं ॥२॥
परात्पर घ्याइजे आणि अपरंपार ।
त्याचेही जिव्हार पाय तुझे ॥३॥
सच्चिदा-
नंदघन जेथ हरपे मन ।
त्याहुनीं चरण गोड तुझे ॥४॥
नामा म्हणे तुझीं पाउले
खकुमार ।
तें माझें माहेर विटेवरी ॥५॥
१९९ सुखाचं हे खु श्रीहरी सुख ।
पाहतांही भूक ताहान गेली ॥१॥
भेटली भेटळी बिठाई माउली ।
वासना निवाली जीवांतालि२ चंद्रासी
चकोर मेघासी मयूर ।
वाटे तैसा भर आनंदाचा ॥३॥
नामा म्हणे पाप आणि
ताप दुःख ।
गेलें झालें खुख वोळवेना ॥४॥
गार्उतनियां आव्हर मुखं
गार्उतनियां आव्हर मुखं ।
निजी निजवी त्या छुखे ॥१॥
आवडी
तेनीच नवी ।
वस्त्र अळंकार छलेवर्वी ॥२॥
माझ दिठावेल झणें।
उतरी वरूनी
निंबळोण ॥३॥
निळा म्हणे आई ।
परम कृपाळू विठाई ॥४॥
आवडे जं जीवा ते पंढरिये उभ
आवडे जं जीवा ते पंढरिये उभ ।
पुंडलिक लोभे राहविलं ॥१॥
जोडूनि षाऊलं ठेवियेली विटे ।
करद्धय गोमटे कटावरी ॥२॥
कान मुख डोळे
न म्हणती पुरे ! सेवितां न पुरे धणी मना ॥३॥
गोड लागे पोट न भरे न धाय ।
भसुकेलीच राहे क्ञक सदा ॥४॥
नामा म्हणे संतसंगतीं विश्वास ।
येऊं अनु-
भवाल फार फार ॥४॥
गाय वत्सा देखतां दृ्टीं
गाय वत्सा देखतां दृ्टीं ।
मोहे उठी पाम्हा ये ॥१॥
चाटी तया
देउनी धणी ।
भरी दुधाणीं इतरांचीं ॥२॥
तैसाचि हा पंढरिना,थ ।
करी सनाथ
निजञवत्सा ॥३॥
निळा म्हणे दासासंगे ।
तारी जगे च्रिदिध॥४॥
शटर यती वारकरी ।
भेटे हरि घांवं त्यां ॥१॥
म्हणे माझे अंतः
रंग ।
आळे जिवलग भेटीसी ॥२॥
करुनी प्रीतीचा सोहळा ।
,अवळोकी डोळां
क्षणक्षणां ॥३॥
निळा म्हणे आवडीपऐसा ।
होउनी सिसा ठाके पुढें ॥४॥
भळा भलां पुंडलिका
भळा भलां पुंडलिका ।
तुझ्या भावाथीचा शिक्षा ॥१॥
भलें
घाळूनियां कोडें ।
परब्रह्म दारापुढे ॥२॥
घाच घातळा निशाणी ।
ख्याति केळी
च्रिभुवनीं ॥३॥
जनी म्हणे पुंडालिका ।
धन्य तूचि तिहीं छोकां॥४॥
पंढरीचे खुख पुंडळीकाख्री आलें
पंढरीचे खुख पुंडळीकाख्री आलें ।
तेणे हे वाढिलें भक्तालागी ॥१॥
भुक्ति सक्ति वरदान दिधले ।
तेही नाहीं ठेविलें आपणापाशीं ॥२॥
उदार
चक्रवती बाप पुंडळीक ।
नामे विश्वळोक उद्धरिळें॥३॥
ऐसा आहे पांडुरंग
ऐसा आहे पांडुरंग ।
भोग भोगुनि निःसंग ॥१॥
अविद्येने नवळ
ल ।
मिथ्या सत्यत्व दाविले ॥२॥
जसी वांझेची संतती ।
तैसी संसार
उत्पत्ती ॥३॥
तेथ कैची बा धारिसी ।
ब्रह्मी पूरण जनी दासी ॥४॥
बाप रखुमावाई वर
बाप रखुमावाई वर ।
माझें निज्ञाचें माहेर ॥१॥
तें हे जाणां
पंढरपूर ।
जंग सुक्तीचे माहेर ॥१॥
तेथें सक्ति नाहीं म्हणे ।
जनी न पाहे
त्याचें वदन ॥४॥
देव देखिला देखिळा
देव देखिला देखिळा ।
नाम ओळखनी ठेविळा ॥१॥
तो हा विटेवरीं
देव ।
सर्व खुखाचा केशव ॥२॥
जनी म्हणे पूणे काम ।
विठल देवाचा विश्राम ॥३॥
आळवितां घाव घाली
आळवितां घाव घाली ।
ऐसी प्रेमाची भुकेली ॥९॥
ते हे यशॉ-
देच्या बाळा ।
बरवी पाहतसे डोळां २. विटेवरी उभा नीट ।
केली पुंडलीक
धीट ॥३॥
स्वानंदाचें ळेणे ल्याली ।
पाहून दासी जनी घाली ॥४॥
स्तन पाज़ञायासी
स्तन पाज़ञायासी ।
आली होती ते माउली ॥१॥
तिच्या उरावरीं
लोळे ।
विठो माझा क्रीडा खेळे ॥२॥
मेळे मेळे क्ृष्णनाथा ।
सोडी खोडीं रे
अतंता ॥३॥
लिंगदेह चिर्यविले ।
जनी म्हणे या विठल ॥४॥
विठो माझॉ छेॅकुरवाळा
विठो माझॉ छेॅकुरवाळा ।
सग गोपाळांचा मेळा ॥१॥
निवृत्ती
हा सांद्यावरीं ।
सोपानाचा हात धरी ॥२॥
पुढ चाले ज्ञानेश्वर ।
माग सुक्ताइ
सुंदर ॥३॥
गोयकुंभार मांडीवरीं ।
चोखा जीवाबरोवरीं ॥७॥
वांका कडियेवरीं ।
नामा करांगळी धरी ॥५॥
जनी म्हणे गोपाळा ।
करी भक्तांचा सोहळा ॥६॥
स्त्रीज़न्म म्हणवुनी न व्हाच उदास
स्त्रीज़न्म म्हणवुनी न व्हाच उदास ।
साधु संता ऐस केळ
जनी ॥१॥
संतांचे घरची दासी मी अंकिली ।
विठोबाने दिलीं प्रेमकळा ॥२॥
विदुर सास्त्विक माझिये कुळींचा ।
अशिकार त्याचा केला देव ॥३॥
न विचा-
रितां कळ गणिका उद्धरिही ।
नामे सरती केली तिहीं लोकीं ॥४॥
क्षींचीं
कुळे उच्चारिटलीं अणे ।
खरबीं तेण वस्ती छेली ॥५॥
अनादि परब्रह्म जे कां निजघाम
अनादि परब्रह्म जे कां निजघाम ।
ते ही सूर्ति मेघदयाम विटे-
वरीं॥१॥
जे इलेभ तिहीं छोकां न कळे ब्रह्मांदिकां ।
तपे पुंडाळिका जोड-
छसख ॥२॥
जयाते पाहतां क्षती परतल्या नेति नेति ।
ते हे परब्रह्म मूर्ति विटेवरी ॥३॥
वेदां मौन पडे झ्लतीखी सांकडें ।
वर्णितां कवाडे पुराणांसी ॥३॥
ज्ञालियांचे
ज्ञान सुनिजनांचें ध्यात ।
त परब्रह्म निधान विटेवरीं ॥५॥
पुंडळीकाचे तपे
जोडळासे ठेवा ।
भानुदास देवा सेवा मागे ॥६॥
ल
१९२२२ अड्ड्य आनंद तो हा परमानंद ।
शोभे साच्चिदानंद विटेवरी ॥१॥
सांवळें रूपडे गुणा अगोचरं।
उभा करीं कर ठेवुने विटे ॥२॥
पीतांबर परि-
घान चंदनाची उटी ।
रुळे माळ कंठीं वैजयंती ॥३॥
अड्ड्य आनंद तो हा परमानंद
अड्ड्य आनंद तो हा परमानंद ।
शोमे साच्चिदानंद विटेवरी ॥१॥
सांबळें रूपडे गुणा अगोचरं।
उभा कटीं कर ठेवुने विटे ॥२॥
पीतांबर परि-
घान चंदनाची उटी ।
रुळे माळ कंठीं वैजयंती ॥३॥
भानुदास म्हणे ब्रह्म अगो-
चर ।
नेणवे विचार ब्रह्मादिकां॥४॥
खेळवी चाळवी
खेळवी चाळवी ।
हातीं धरूनिया नाचवी ॥१॥
ऐसी कृपेची
ओतली] माझी विठाई माउली ॥२॥
जाणे भ्रूकतहान ।
वारा लागो तेदी ऊन रे
निळा म्हणे लाड ।
पुरवी करूनिया कोड ॥४॥
श्रीनामदेवमहाराज
२८८४ विठलासी पाहें विठटासी घ्यारे ।
विठ्ळ्यसी गाये सर्वकाळ ॥१॥
विठठल हा वृत विठ्ठल जपणे ।
चित्त वित्त मन सर्वकाळ ॥२॥
सबाह्य विठळ
दाटे घनवट ।
दशदिशा अफाट बिठ्ठलचि ३. नामा म्हणे तुम्ही विठठल
होऊन ।
अभंग भजन करीतसां ॥४॥
जसा उपनिषदांचा गाभा
जसा उपनिषदांचा गाभा ।
तैसा विटेवरीं उभा ।
अंगींचिया
दिव्य प्रभा ।
घवाळेळें विश्व ॥१॥
उगवती या खुरज्या ।
नवरत्ने बांधूं पूजा ।
सुगुरीभाव पैं दुजा ।
उपमा नाहीं ॥२॥
दोन्ही कर कटी ।
पीतांवर माळ गांठी ।
माळ वेञजयंती कंठीं ।
कौस्तुभ झळके ॥३॥
कल्पदुम छत्राकार ।
तळीं च्रिभंगी
विढार ।
सुरळी वाजवी मधुर ।
श्रृती अन्ुरागें ॥४॥
वेणूचेनि गोडपणं ।
पवन
पांगुळळा तेणे ।
तोही निवं पक गुणे ।
असतघारीं ॥५॥
अहो छेणियाचें लेणे ।
नादखुखास्ती पे उणें ।
विश्व बोधिळें येणे ।
गोपाळवेषे ॥६॥
पुंडळीकाचेति
भाव ।
श्रीविठ्ठल येण नांवे ।
भाचुदास म्हणे दैवे ।
जोडळें आम्हां ॥७॥
पांडुरंगे घाप्त होईल सकळ
पांडुरंगे घाप्त होईल सकळ ।
चरणकमळू ध्यारे मनीं ॥१॥
मनीं
मानासक न करावा कधीं ।
नाम घ्यारे आधीं केशवाचे ॥२॥
केशवाचे नाम
पाचन पाचच ।
महाभाष्यसू्र हैचि सांगे ॥३॥
नामा म्हणे तुम्ही करावें
कीतंन ।
पंढरीचे ध्यान चुका नका ॥४॥
मायेचा कळवळा मायचि जाणं
मायेचा कळवळा मायचि जाणं ।
तैसें मी तान्हे माउलीये ॥१॥
विठल श्रीरंग डोळस प्रसन्न ।
नित्य असतघन बोळला सदां ॥२॥
जनती.जनक ॥६॥
श्रीविठलपर असंग
वचि वो सुकुंदा ।
नाम हें गोविंद शुद्धर्खु ॥३॥
येई वो केद्वावे नित्य नामखपे ।
मी तुज आळापे आळवीन ॥४॥
माधवा श्रीधरा वेगीं येई त्वरे।
मज वो नावरे
प्रेमवेघु ॥५॥
नामा म्हणे तू. जीवन आय़ुचे ।
तित्य केशवाचे प्रेम मज ॥६॥
उन्मनी समाधी नाठवे मनासी
उन्मनी समाधी नाठवे मनासी ।
पाहतां विठोबासी खुंख बदड. ॥१॥
आनंदी आनंद अवघा परमानंद ।
आनंदाचा कंद विठोबा दिसे ॥२॥
जागति.
स्वप खात नाठवे ।
पाहतां सांठवे रूप मनीं ॥३॥
नित्यता दिवाळी नित्यंता
दसरा ।
पाहतां साजिरा विठलदेव ॥४॥
भालुदास म्हणे विश्रांतीचे स्थान ।
विठळ निघान सांपडळें ॥५॥
जन्मोजन्मी आःहीं बहु पुण्य केले
जन्मोजन्मी आःहीं बहु पुण्य केले ।
म्हणोनी विठलें कृपा
केली ॥१॥
जन्मोनी संसारीं जाहळों त्याचा दास ।
माझा तो विश्वास पांडुरंगी ॥२॥
आणिका देवता नेघे माझें चित्त ।
गोड गातां गीत विठोबाचे ॥३॥
भ्रमर
मकरंदा मधाखी ती माशी ।
तेस या देवासी मन माझं ॥४॥
भालुदास म्हणे.
मज पंढरीसी न्यारे ।
खुख तिरवा रे विठोबासा ॥५॥
ड्रारकेडुनी जगजेठी
ड्रारकेडुनी जगजेठी ।
आला पुंडलीकाचे भेटी ।
पाउल खरळ
गोमटी ।
बाळ सूर्यापरी ॥१॥
धन्य धन्य पांडुरंग ।
वाळख्य सवेग ।
गाई गोप:
संवगडे लाग ।
मिळोनी सकळांसहित ॥२॥
पाहतां पुंडलीकाचे वदन ।
वेडा-
वळं भक्ताचे भ्रषण ।
केलेस खेवण ।
समचरणीं विटेवरी ॥३॥
न बसे अद्यापि
खाली ।
पेशी कृपेची माउली ।
एकाजनादनी आली ।
भक्तिकाजा विठल ॥४॥
जोडोलियां हात दोन्ही.) पुंडलीक सुनी विनवीत १ आहा
जोडोलियां हात दोन्ही.) पुंडलीक सुनी विनवीत ॥१॥
आहा
तस उगाचे रहा ।
माझिये पहा प्रेमासी ॥२॥
ज़ ज़ येती ज्या ज्या भावे ।
ते ते.
ताराव कृपाळुवा ॥३॥
एका शरण जनादनीं ।
वाह्या पसरूनि हरी बोले ॥४॥
धन्य घन्य-पुडळीका
धन्य घन्य-पुडळीका ।
तारिळें लोकां सकळां ॥१॥
तुझे भाके
गंतुनी येथ ।
तारिन पतीत युगायुगीं२ भोळेभाळे येतील जसे ।
. दरुशने
हि. स
ते तस बुटी ॥३॥
पकाजनादेनी देउनी वर ।
राहे विटेवर मग उभा ॥४॥
उभा पुंडलीकापुढ
उभा पुंडलीकापुढ ।
कटीं कर ठेउनी रूपडे ॥१॥
पाहतां वेडा-
वळ मन ।
दावा लागलस ध्यान ॥२॥
खनकादिक वेडावळे ।
ते पुंडलीक भुल-
विळे ॥३॥
भक्तां देखोनि भुळळा ।
एकाजनादनीं सांवळा ॥४॥
घेऊनिया परिवारा
घेऊनिया परिवारा ।
आळा असे पंढरपुरा ॥१॥
भक्त पुडलीका-
साठी ।
उभा ठेउनी कर कटीं ॥२॥
केशर कस्तुरी चंदून टिळा ।
कासे शोझे
सोनसळा ॥३॥
वदामांकीं शोभे रुक्मिणी ।
शरण पकाजनादलीं ॥४॥
आला पुंडळीकासाठीं
आला पुंडळीकासाठीं ।
उभा सम पाय विटीं ॥१॥
विठठ मद-
नाचा पुतळा ।
झुलवणा तो सकळां ॥२॥
आराध्य दैवत शिवाचे ।
कीतंनीं
उघड्याचे नाचे ॥३॥
एका जनाईनीं मन ।
वोवाळावे पायांवरून ॥४॥
ज्याचे पुराणीं पोवाडे
ज्याचे पुराणीं पोवाडे ।
तो हा उभा वाडेंकोंडें ॥१॥
कटीं कर
।
गाढा ।
पाहे दिगवर उघडा ॥२॥
धरूनी पुंडळीकाची आस ।
युगे जाहलीं
अहावास ॥३॥
तो हा देव शिरोमणी ।
एका शरण जनादेनीं॥४॥
खुकुमार ददरीचीं पाउळें
खुकुमार ददरीचीं पाउळें ।
सुंदर हरीचीं पाउल ॥१॥
भीमातरीं
देखिळे ।
बोळळे ते पुंडळीका ॥२॥
शेपदायनीं जीं पाउले ।
लक्ष्मी करीं तीं
पाउळें ॥३॥
गरुडपृष्ठी जीं पाउळे ।
बळीयागीं तीं पाउळे ॥४॥
विटेवरीं जी
पाउळें ।
एकाजनाईनी तीं पाउळें ॥५॥
तारावया भोळे भक्त
तारावया भोळे भक्त ।
कृपावंत पंढरीनाथ ॥१॥
करूनी मीस
पुडलळीकाचे ।
उभा उगाचि विटेवरी दिसे ॥२॥
पेसा भक्तांसी भ्रुलळा ।
तारा-
बया उभा ठेला ॥३॥
जनी जनार्दन ।
शरण पका जनादन ॥४॥
या पाउलांसाठीं लक्ष्मी पिशी
या पाउलांसाठीं लक्ष्मी पिशी ।
खनकादिक वेडावळे मानसीं ॥१॥
खुख जोडलें पुंडळीकासी ।
विटेवरी हृपीकेशी-२ म्हणे जनादनाचा एका ।
धन्य धन्य पुंडळीका ॥३॥
सकळी ध्याइला खकळीं पाहिला
सकळी ध्याइला खकळीं पाहिला ।
परी असे भरळा जैसा ।
तैसा ॥१॥
युगायुगीं मीनळे व्यापारी ।
परी न पर्वोचे सरी पुंडळाका ॥२॥
मार्पे
केलीं परी नये अनुमाना ।
योगियांच्या ध्याना वोथंबळा दे. पकाजनार्दनीं
मार्पाच आरळे ।
मोजणे खुंटविळें पुंडलीक ॥४॥
पुंडलीक उभा केळा
पुंडलीक उभा केळा ।
भक्त भावाचा अंकिळा ॥१॥
युगें झालीं
अहठावीख ।
उभा मर्यादा पाठीस ॥२॥
सम पाडळी उभा ।
कीं कर कळी
गाभा ॥३॥
गळां वैजयंती माळ।
खुगट दिसतो तेजाळ ॥४॥
एकाजनार्दनी शोभा।
विठळ विटेवरीं उभा ॥५॥
युगे अठावीस झालीं
युगे अठावीस झालीं ।
परी त वैखे तो खालीं ॥१॥
कोण पुण्य
ब कळे माय ।
विटे छाधळे या विठ्ठलाचे पाय ॥२॥
नाहीं बोळाचाली मोन
घरियेळे ।
कैसे चाळविळें पुंडळीके र एकाजनार्दनी विटेवर ।
दोन्ही
कटी ठेविले कर ॥४॥
स्थूळ ना सूक्ष्म फारण ना मद
स्थूळ ना सूक्ष्म फारण ना मद
खाच द्रेम मोनस्थ उभा ।
कोण्हा न बोळे
ण शे माये ॥१॥
पुडलीका म
हत्यन्य२ निंद्य वंद्य जगीं याव भेटाळाशी ।
दखशने
उद्धार वेगीं तया गे माय ॥२॥
ऐसा ळांघवी खेळ खेळोनी निराळा ।
एका-
जनादनीं डोळां देखिला गे माय ॥४॥
विठछ रुक्मिणी राही सत्यभामा
विठछ रुक्मिणी राही सत्यभामा ।
एकरूपी परमात्मा पंढर्यीये
औविठ्ठलपर अभंग २६९ ॥१॥
कैवल्य उघडे क्षीरसागर निवासी ।
तपे पुंडळीकासी वद्य झालें ॥२॥
अणु-
रेणुपासोनी भरूनि उरळा।
तो म्यां देखियेला पंढरीये ॥३॥
पकाजनार्दनी
सावळा श्रीकृष्ण ।
जलीं जनादन पूर्ण भरला ॥४॥
विठळ सांवळा पंढरीये उभा
विठळ सांवळा पंढरीये उभा ।
धन्य त्याची शोभा शोभतसे
पुंडळीकामागें कर ठेऊनी कटीं।
समपाय विटीं देखियेला ॥२॥
राही रखु-
माई शोभती त्या दाहीं ।
वैष्णव दोहीं बाहीं गरुडपारी ॥३॥
एकाजनार्दनी
पाहुनियां ध्यान ।
मनाचे उन्मन होत असे ॥४॥
एकरूप मन झालेले दोघांचे
एकरूप मन झालेले दोघांचे ।
देव आणि भक्तांचे खप पका ॥१॥
पुंडळीकाकारणे ससुच्चय उभा ।
त्रेळोक्याची शोभा पांडुरंग ॥२॥
ध्यातां
चित्त निवे पाहतां ठसावें ।
एकाजनार्दनी सांठवे हृदयी रूप ॥३॥
विठळ पुंडळीकासाठीं
विठळ पुंडळीकासाठीं ।
उभा राहिला वाळुवंटीं ।
कर ठेउनीयां
कटीं।
भक्तांसाठीं अद्यापि ॥१॥
न कळे तयाचे महिमान ।
वेदां पडिलेसे मौन ।
शास्त्रांचे भांडण ।
परस्परे खुंटले ॥२॥
नेणवे तो खोळां वारां ।
आणीक साहां
ते अटरां ।
पैचविसांसी पुरा ।
न कळे बरा छात्तिसां ॥३॥
पेसा चिवाचावेगळा ।
परमानंदाचा पुतळा ।
एकाजनादेलीं डोळां देखिला देव ॥४॥
केश्वासी पाहे केशवासी ध्याये
केश्वासी पाहे केशवासी ध्याये ।
केद्ावासी गाये सर्वकाळ ॥१॥
केशव हाचि वृत्तीसह मन ।
केशवाखी ध्यान खवकाळ ॥२॥
साह्य अंतरीं
सांडीना कोणासी ।
जाणों अंतरासी साक्षभूत ॥३॥
नामा म्हणे तूं केशव
होऊनी ।
पंढरी पाटणी नांद बापा ॥४॥
विटोंबाचे पाय जन्मोनी जोडावे
विटोंबाचे पाय जन्मोनी जोडावे ।
संबंधी तोडावे कामक्रोध ॥१॥
पेक्य सुख घ्यावे एकविध भावे ।
प्रेम न संडावे आवडीचे ॥२॥
अनंत जन्मा
यावे पेसे भाग्य व्हावें ।
एकवेळां जाव पंढरीसी ॥२॥
दत्तिलहित मन पायींच
ठेवावे ।
अद्वैत भोगावे प्रेमठुख ॥४॥
देहीं देहभाव प्रक्ताति दंडाचे ।
सांडणे
सांडावे ओचवाळूनी ॥५॥
चामा म्हणे घे. घेतळें माझ्या जीवें ।
विठोबा
पुरवावे आतं माझें ॥६॥
भक्तीची अपेक्षा धरोनी अंतरीं
भक्तीची अपेक्षा धरोनी अंतरीं ।
राहे भीमार्तारीं पेढरीये ॥१॥
अहावीस युगे गेलीं विचारितां ।
निगम सर्वथा नव्हे देखा ॥२॥
कटीं कर
इभा शिणळे शरीर ।
धरोनिय निर्धार भक्तिराबी ॥३॥
विठठल आवडी प्रेमभावो
विठठल आवडी प्रेमभावो ।
विठ्ठलनामाचा रे राहो ।
तुटला
ह्य संदहो ।
भव मूळव्याधीचा ॥१॥
इंहणा तरहरी उच्चा 1! छष्ण हरी श्रांधर।
हेचि नाम आम्हां खार ।
संसार तरावया ॥२॥
पएकतत्त् त्रिभुवनी 1 हंचि आम्हां
हरीपणी ।
जे गाइजे पुराणीं ।
वेदह्याखांसहित हे नघा नामाविण कांही ।
विठळ कृष्ण लवलाही ।
नामा म्हणे तरा पाहा 1 हळ विठहळ म्हणतांचि ॥४॥
विठल आयुचचें सुखाचे जवत
विठल आयुचचें सुखाचे जवत ।
अन म्मरण प्रेमपान्हा ॥१॥
विठळाचि घ्यावं विठळाचि गावो ।
विठ्ठलाच पाहा अ प ॥२॥
विठळापरत
न दिसे सर्वथा ।
कल्प येतां जातां गर्भवास रे नाला म्हण ।
चेच्तीं आहे खुख-
रूप ।
खंकब्पविकल्प मावळती ॥ ४". ॥४॥
निर्गर्णाचें वैभव आले । क अवतरलं १
निर्गर्णाचें वैभव आले ।
क अवतरलं ॥१॥
वरविया बरवें पाहतां नित्य नवें ।
हृदयीं ध्यात 5 र ककि
वेगळं सहस्त्रां आगळे ।
निर्गणा नियळें शुद्धबूद ॥३॥
वेदा मान,््प्डे छ्तिखी
कानडे ।
चाणितां कुवाड़ें पुराणासी ॥४॥
भावाच आळूक भुलले भक्तिसुखे ।
.
दिधले पुडलिवे: साधानिर ॥८॥
।
अताथां लागुनी ।
निझरळे
देघळ पुंडलिक साधूनिया ॥५॥
नामा म्हणे
नयनीं वाट पाहे ॥६॥
शालियांचें य ध्यानियांचें ध्येय
शालियांचें य ध्यानियांचें ध्येय ।
पुंडलिकाचे मिय सवत
श्र विझलेपर अभंग डर २५७. '
१त॑ हं समचरण. उभे विटेवरी ।
पहा भीमातीरीं विठहलरूप २. ज़ तपस्वी-
यांचें तप ज जपकांचें जाप्य 1 योशेयांचें गौप्य. परमधाम ॥३॥
जे तेजकांचे
तेज जे गुसमंत्राचें गुज ।
जे पूजकांचे पूज्य कुलदैवत ॥४॥
जे जीवाविते जीवातें
पवनातें निबावितें ।
ज भक्तांचे" उगवत मायाजाळ ॥५॥
नामा म्हणे ते खुखचि
आदतें ।
जोडले पुंडलिंकांतें भाग्ययोगें ॥६॥
वेडावली वाचा वेदाची बोलतां
वेडावली वाचा वेदाची बोलतां ।
देवां पाई जातां आनिर्बाच्य
१.वाचा वोळावया गेली.।
जिव्हा हे चिरली भूधराची ॥२॥
भघराची जिव्हा
झालीसे कुंठित ।
नामा म्हणे.अंत बलगे त्याचा ॥३॥
हवा हवा म्हणताती श्रुती
हवा हवा म्हणताती श्रुती ।
परि त्या नेणती भुळळीया ॥१॥
ठझिया रूपा नेणती अगा कमळापती ।
बाळक म्हणती गोळियाचे ॥२॥
विण्णु-
दास नामयाने दावियेल्या खुणा ।
पंढरीचा राणा श्रीविहठळ ॥३॥
रोकडेंचि ब्रह्म ब्रह्मज्ञानाचें गोंठळें
रोकडेंचि ब्रह्म ब्रह्मज्ञानाचें गोंठळें।
ते उभें असें ठेळें पंढरीये ॥१॥
न्रये अल्चुमाना वेदांत सिद्धांतियां।
मा ब्रह्मज्ञातिया कोण पुसे ॥२॥
देख देख देखं.पेल पळ
देख देख देखं.पेल पळ ।
पेळ उभा . असेसिय: ॥१॥
खोळ-
बुंथीचा आकार झळके पीतांबरु।
साभाग्यसुंदरु विठळदेव ॥२॥
दान दीक्षा
शुरू लामया दाताझ.।
घरावया लागरू केक ॥_- 7. ॥५॥
निर्गुण सगुण नव्हे तें खान
निर्गुण सगुण नव्हे तें खान ।
तैसें तही जाण योगाभ्यासी श्
प्रव्हादासी हरी दाख. चक्र गदा. खगुण गोविंदा शोभतसे ॥२॥
चास देवा
उभा: पाचाराखी ।
रखा उंड्वासी साक्ष दावी ॥३॥
नामा म्हणे माझा केशिराज
भोळा ।
दाविसी गोपाळा बॉळलीला ॥४॥
अमरांचे ठेवणें विश्वाचे जीवन
अमरांचे ठेवणें विश्वाचे जीवन ।
खाभाग्य ळावण्य रखुमाईचे ॥१॥
धन्य गौळियां जिणे कुप्ण-बॉळपण ।
यशोदानंदून क्रीडा करी ॥२॥
अंगे
स्थूळपणें ब्रह्म खेळा येणें ।
:लीछा खामावणें रोमरंधीं ॥३॥
विष्णुदास नामा
दैवाचे लाहणं ।
ज्या घरीं खेळणे परब्रह्म ॥४॥
डोलत डोळत टकमक चाले
डोलत डोळत टकमक चाले ।
गोजिरीं पाउले टाकूनिया ॥१॥
पायी रुणझुण चाञताती चाळे ।
गोपी पाहतां डोळे मन निंब ॥२॥
सांवटे
खगुण सानरू मोहन ।
गोपी रंजवण नामा म्हणे ॥३॥
य॒सुने पावळीं देखियेली मूती
य॒सुने पावळीं देखियेली मूती ।
तळपती दीत तेजोमय श्
स.स.गा. ...,१७
र्र श्रीविझलपर अभंग
लिकवि ओक टर लिव
सांवळे सुंदर आकार वर्तुळ ।
मध्ये घननीळ पाचारितो ॥२॥
खुरंग ओतिली
प्रेमतचु छाया ।
तेणें तुझी माया काय वाणूं.३. नामा म्हणे. विठो चातुर्य
करूणा ।
गुणागुणीं किरणा प्रभा भासे ॥४॥
प्रथम अवतारी देव मच्छ झाले सागरीं
प्रथम अवतारी देव मच्छ झाले सागरीं।
वधोनी शंखाखुर
वैरी आणिळें वेद ॥१॥
कूर्म अवतारीं सांवरिली स्टट्रे ।
वराहद्विज नेहटी
धरणीधरू ॥२॥
प्रल्हाद कैवारा स्तंभाभीतरीं।
बळी बंधन हरी प्रगट झाला ₹े
रेणुकानंदन द्विजकुळपाळण ।
त्रिंबक अंजन रघुनाथ ॥४॥
गोकुळीं अवताड
सोळा सहस्र वड ।
आपण योगेश्वर बोध्यरूपीं ॥५॥
कल्की अवतारु वदतसे
घरु।
नामया दातार केशिराज ॥६॥
कमळगर्भा मनीं थोर चिंता करी
कमळगर्भा मनीं थोर चिंता करी ।
पक्म ठसेवरी उमटताती ॥१॥
नीलोत्पळ जैसे चरण वानू. कैसे ।
कुमार राजस विठलाचे ॥२॥
लावण्य-
सागरू रूप पाहो ठेळी ।
दृष्टि प खुंटली रुक्मिणीची ॥३॥
नामा म्हणे विठोचे
प्रण खुकुमार ।
तेथें बाहे धार गंगादेवी ॥४॥
परब्रह्ममूति सांवळे सगुण
परब्रह्ममूति सांवळे सगुण ।
पंढरी निधान वाळुवंटीं ॥१॥
आनंद
अग्रत बोळळा दरुशन ।
तुटेल बंधन हेळामात्ें ॥२॥
नामा म्हणे नको नामीं सदा
मन ।
उभा नारायण भेटी पुरे ॥३॥
कस्तुरी कुंकुम रेखेलाळ टिळा
कस्तुरी कुंकुम रेखेलाळ टिळा ।
केशराची उटी सवागाखी ॥१॥
पाहिला पाहिला माझा पांडुरंग ।
जीवीं जिवळग डोळेभरीं ॥२॥
हार शोभे
गळां मंजुरीचा तुरा ।
कर्णफळा रत्न झळाळित ॥३॥
विटेवरी नीट गोमटी
पाउळें ।
त्यांवरी ठेविळें मस्तक म्यां ॥४॥
नामयाची धणी भुकेली ते घाली ।
आनंद दिवाळी आजि झाली ॥५॥
शांति भीमातीरीं भक्ति पंढरपुरी
शांति भीमातीरीं भक्ति पंढरपुरी ।
प्रेम विटेवरी देखियेळं ॥१॥
देखिळा गे माय देखिळा गे माय ।
देखिला गे माय पंढरीये ॥२॥
नामख्पार्तात
नित्य सदोदित ।
जथे विरे चित्त योगियांचें ॥३॥
दुरी ना जवळीं त्रिपुटीवेगळा ।
केशव भेटला नामा म्हणे ॥४॥
केशवाच्या नामीं छागलेंसें ध्यान
केशवाच्या नामीं छागलेंसें ध्यान ।
देखिल्या नयन तदाकार ॥१॥
जया तया म्हणे मादा चक्रपाणी ।
जाय छोटांगणीं सर्वभावे ॥२॥
प्रेम
वोथरत नामाचेनि छदे ।
हृदय प्रेमानंदे वोसंडत ॥३॥
धांदुनि येऊनि चरणां-
जवळीं ।
बंदी पायघुळी सर्वभावे ॥४॥
घनःइयाम मूर्ति सुंदर सांवळी ।
ध्यान
हृदयकमळीं नित्य राहे ॥५॥
भाग्यवंत नामा भक्तां शिरोमणी ।
अखंड
उन्मनी भोगितसे ॥६॥
त्वंपदं तत्पद असिपद यावेगळा दिसे
त्वंपदं तत्पद असिपद यावेगळा दिसे ।
खोळ बंथी घेउनी
विटेवरी उभा असे गे माय ॥१॥
वेडावळा पुंडलीक उभा केला।
तेथानी कौटें
न जाय गे माय ॥२॥
भक्ता अभयकर देतुसे अवळीळा ।
मेळवोनी मेळा
वष्णवांचा गे माय ॥३॥
पुंडलीक मोहिला उभा उगाचि केला ।
एकाजनार्दनी
ठसावला खूपेवीण गे माय ॥४॥
मातापिता दंधुभागिली इ्शमत्र विठळा तू रे ॥झ्ु० ॥ बापा यावे
मातापिता दंधुभागिली इ्शमत्र विठळा तू रे ॥झ्ु० ॥ बापा यावे
भेटावे बिसांबा माझा गा तं ।
माझां कुळाचार माहेर रे जिव्हार विठला तूं ॥१॥
माझें विद्याधन आयुष्य आरोग्यता विठ्ठला तं गा1 माझें तप व्रत तीर्थ दान पुण्य
विठोवा तूं गा ॥२॥
माझा शुख्मंत्र दैवत आगर्मानगम व्हिला तूं गा ।
भूपति
खुरपाते ब्रह्ममूरति विठोवा तू गां ।
माझा आचार बिचार सत्यवाद घीर धम
बिठोवा तू गा ।
यशकी्ति निवृत्ति आतां माझी तापत विठोबा तूं गा ॥४॥
माझे
यमनियम प्राणायाम प्रत्याहार विठोबा तं गा ।
नामा म्हणे विठोबा केशव
परमात्मा माझा तं गा॥५॥
जयाकारणें श्रमळे भांडती
जयाकारणें श्रमळे भांडती ।
वेदादिकां न कळे मति ।
तो
वोळला सगुण सूर्ति ।
पुंडलिका कारणें ॥१॥
धन्य धन्य पावन देख ।
पुण्य-
भूमि पावन खुरेख ।
तया गातां होतसे हषे ।
प्रेमानंदें डुलुती ॥२॥
एका-
जनार्दनीं दारण ।
पाहत पाहतां बेबळें मन ।
मोक्ष सुक्ति कर जोडन ।
उसे
तिष्ठत सवदा ॥३॥
क
२९५७१ रामकृष्ण नाम ।
कथा करूं कीतन ॥१॥
ह्याचे आम्हां मंत्र ।
खोपा दिसे सर्वत्र ॥२॥
संताचे संगती ।
सुखीं नामम्त ठी ॥३॥
वसो कीतनीं
खदा ।
साझी मती गोविंदा ॥४॥
जनादनाचा एका ।
म्हणे माझी कींव
भाका॥४॥
दीनांची माउळी
दीनांची माउळी ।
आजि म्यां देखिली ॥१॥
कटी ठेउलियां कर ।
-उभी राहे विटेवर ॥२॥
सुगुट रत्नांचा साजिरा ।
वरीं मोतियांचा तुरा ॥३॥
रूप
- लावण्य गोजिरे ।
हृदयी पदक साजरे ॥४॥
कांसे पिवळा पीतांबर ।
चरणीं
ब्रीदाचा तोडर ॥५॥
आषाढी कार्तिकी हेचि आम्हा खुगी
आषाढी कार्तिकी हेचि आम्हा खुगी ।
शोभा पांडरंगीं घनवटे
72 संतांची दर्शने हॉचे पीक जाण ।
देतां आलिंगन देह निव ॥२॥
देह निवे
किती नवळ सांगावे ।
जीवासी दुणावे ब्रह्मानंद ॥३॥
नामा म्हणे यासी सूळ
:पाडरग ।
स्याचेनि अव्यंग सुख आम्हां ॥४॥
आवडे जे जीवा तें पंढरीये उभे
आवडे जे जीवा तें पंढरीये उभे ।
पुंडळीक लोभे राहविळें ॥१॥
जोडूनि पाउले ठेवियलीं विटे ।
करद्वय गोमटे कटावरी ॥२॥
काल सुख डोळे
नं म्हणती पुरे ।
सॅवितां न पुरे धणी मना ॥३॥
गोंड छागे पोट न भरे न धाय
भुकेलीच राहे भूक सदां ॥४॥
नामा म्हणे संतसंगती विश्वास ।
घेऊ अनुभवास
फार फार ॥७५॥
भजूं एका विठोवास
भजूं एका विठोवास ।
आणिक न करं अभ्यास ॥१॥
येथे
साधन आहे एक ।
पाहों विठोबाचे सुख ॥२॥
चरण हरीचे पदाडे ।
काळ लावूं
देशधडे ॥२॥
नामा विष्णुदास म्हणे ।
पेसे करूं हरिकोलन ॥४॥
विठल कानडे वोळूं जाणे
विठल कानडे वोळूं जाणे ।
त्याची भाषा पुडलाक नेणे ॥१॥
य॒गें अठावीस झालीं ।
दोघां नाही वोळावोलीं।
कर ठेउनी कटावरीं।
उभा
सिंवरेच्या तीरीं ॥३॥
नामा म्हणे स्वामी माझा ।
उभा भक्तांचिया काजा ॥४॥
घ्यात घारणा नळगे टाळी
घ्यात घारणा नळगे टाळी ।
विठो पहावा उघडे डोळीं१
विठो समाधीचे सुख ।
पाहतां हरे तहानभूक ॥२॥
नामा म्हणे न करीं कांहीं ।
चित्त रंगले हरीचे पायी ॥३॥
येतियां पुसे जातियां घाडी निरोप
येतियां पुसे जातियां घाडी निरोप ।
पंढरपुरी आहे माझा
मायबाप ॥१॥
येई विठाबाई आई माउलिये ।
निढळावरीं कर ठेउली पाहवीये ॥२॥
पिंबळा पितांबर शेला गगनीं झळकला ।
गरुडावश बैसोनी माझा केवारी
आला ॥३॥
डोळ्यांतील बाहुळी माझी विठाई झाली ।
धनानंद मूत माझ्या
ध्यानाखी आळी ॥४॥
विठोवाचे .राञ्य आम्हां नित्य दिवाळी ।
विष्णुदास
नामा जीवभाव आवाळी ॥५॥
अवघें तीर्थ तीर्थरूप
अवघें तीर्थ तीर्थरूप ।
पशा तं विठळ चरणींचे स्वरूप ।
विठल देखिलिया लिष्पाप ।
जीवजंतु होताती ॥१॥
एवढ क्षेत्र पांडुरंग ।
तीथांमाजीं अभंग ।
धरिलिया संतसंग ।
महादोष हरताती ॥२॥
हरीकीतेन
करी वेगीं ।
हेचि उद्धशील जगालागीं ।
जे जे सरळे पांडुरंगी ।
ते ते गेळे
वैकुंठी ॥३॥
नामा जपे सदा काळीं ।
रामकृष्ण नामावळी ।
विठल विठळ हृदय”
कमळीं।
जपतसे सवंदां॥४॥
अनंत म्हणती माझीया स्वामीते
अनंत म्हणती माझीया स्वामीते ।
अनंत गुण त्यातें म्हणो-
नियां ॥१॥
पतित पावन म्हणती माझिया स्वामीते ।
उद्धरी पतितातें म्हणो-
नियां ॥२॥
विश्वंभर म्हणती माझिया स्वामीते ।
पोशितो विश्वात म्हणोनियां ॥३॥
जगजीवन म्हणती माझिया स्वामीते ।
जीवन जगात म्हणोनियां ॥४॥
हृषीकेशी म्हणती माझिया स्वामीतें।
चाळी इंद्रियाते म्हणोनियां ॥५॥
नामी
म्हणे केशव म्हणती स्वार्माते ।
नासितो क्लेशाते म्हणोनियां ॥६॥
वेदां न कळे पार श्वतीसी अगोदर
वेदां न कळे पार श्वतीसी अगोदर ।
उपनिषदां खार न कळेचि
.१तो हरी गोकुळीं वसदेवकुळीं ।
यशोदेजवळी बाळकृष्ण ॥२॥
ब्रह्मादि
बॉंदेती शिवाद्क ध्याती ।
शास्त्रांसी तो गती नेणवेचि ॥३॥
योग्यांचे चिंतन
सुर्नाचं अंजन ।
शेपाधिकां ध्यान सदां ज्याचे ॥४॥
पुराणें भागळीं आचार
श्रमळीं ।
बोलत राहिलीं साधुदंदे ॥५॥
नामा म्हणे तो हा विठल पंढरी 1
नाममात्र तारी सकळांस ॥६॥
निजगुजा गूज़ तो
निजगुजा गूज़ तो ।
मोहन तो मोहना गे बाइ ॥१॥
घोधाबोध
बोधविता तो ।
दवेताद्वेत अद्वेत तो गे बाई ॥२॥
बापरखुमांदेवीवरू तो।
खवादि
खवेश्वरू तो गे बाई ॥२॥
निजन्रह्मा त्रह्म तो
निजन्रह्मा त्रह्म तो।
त्रह्मादिकां घंद्य तो गे बाई ॥१॥
आर्चेत
चिंतन तो ।
सारासार ग॒ह्य तो गे बाई ॥२॥
बापरखुमादेबीवरु बिठलळु तो ।
जनीं वनी कृुपाळतो गे बाड ॥३॥
राम बरवा कुष्ण बरवा
राम बरवा कुष्ण बरवा ।
सुंदर बरवा बाह्यांना ॥१॥
केशव
बरवा माधव बरवा ।
गोपाळ बरवा बाइयांनां ॥२॥
रखमादेवीवरू त्रिभुवनी
ग्वा ।
विहळु बरबा बाइयांनो॥३॥
मन हे घाळ मन ह धाळ पूण विठळचि झाले
मन हे घाळ मन ह धाळ पूण विठळचि झाले ।
अंतरबाह्य
रंगुनि गेल विहळची ॥१॥
विहल म्हणतां हरळें पाप पदरीं आले पुण्य माप ।
धाला दीनांचा मायबाप विहलची ॥२॥
विहल जळीं स्थळीं भरला ठाव कोठ
नाहीं उरला ।
आज म्यां दृष्टान पाहिला विठलळची ॥३॥
ऐेखा भाव धरुनी मनी
विठठळ आणिला निजध्यानीं ।
अखंड वदो माझी वाणी विठठल्ची ॥४॥
तो
हा चंद्रभागे तीरां पुंडलिक दिधला थारा ।
बापरखमादेविवरा जडळ
पायी विहळची ॥५॥
चतुरतणे चतुराननु पैं भागला
चतुरतणे चतुराननु पैं भागला ।
शिवुपणं शिवरूपु पै जाहला
हरिपणे हरि अंग रिघाला ।
या तिहींचा मेळा न दिसे गे माये ॥२॥
रखुमा-
देवीवरु तिहीं गुणां वेगळा ।
शक्ति नव्हे दादुला गे माये ॥३॥
स्वगे जयाची लखाळाखा
स्वगे जयाची लखाळाखा ।
समुद्र पाळी पिंड रेखा ।
शेषा-
सारिखी बेसका ।
जो आधार तिहीं लोकां ॥१॥
लिंग देखिले देखिलं।
त्रिभु
वनीं विस्तारळे ॥२॥
मेघधारी तपन केळं ।
तारापुष्पीं वरी पूजिल ।
चंद्रफळ
ज्या वाहिले ।
ओबाळिळे रबिदीपं ॥३॥
आत्मनेवेद्य खमर्पिळे ।
त्रझ्मानंदी मग
बंदिल ।
ज्योतिळिंग मग ध्याइले ।
ज्ञानदेवी हृदयी ॥४॥
मूळ ना ढाळ शाखा ना पलव
मूळ ना ढाळ शाखा ना पलव ।
तो हा केला देव आला. घरां
निराणपणे उभा सगुणपण शोभा ।
जीवशिवी प्रभा दाविताहे ॥२॥
नकळे
याची गाते नकळे याची लीळा ।
आपंआप खोहळा भोगिताहे ॥२॥
क्षानंदेव
म्हणे न कळे याची थोरी ।
आपण चराचरी नांदताहे॥४॥
क्षीरसागरींचे निजरूपडे
क्षीरसागरींचे निजरूपडे ।
पाहती पारखिया त्रिभुवनी न संपड ।
तं उभ आहे वाडंकोड।
पुंडलीकाचे आवडी ॥१॥
मेघश्याम घेउनिया बुथी ।
जयाते श्वती प बानिती।
कीं ते पुराणासी वाडे ।
तं पंढरीये उभे असे
भ्रीविठ्ठलपर अभंग २७५
कानडे गे माये ॥२॥
आवडीच्या वालभें गोजादिलें गोजिरे ।
पाहतां साजिरे
त्रिुवना एक गे माये ॥२॥
जं सकळ मंगलदायकाचे प्रेम आथिलें।
कीं प्रह्म-
रसाचं बोतिलें घोसुले ।
त्रह्मविधेचे सार मथिळें ।
देखा लकळ आगमीचे
संचर्ळे ।
कीं बापरखुमादेवीबरु विहळ नामे माढिलें।
श्रीगुरु निघृत्तीने दिधले
प्रेमखूण रया ॥४॥
नेणां विठो मार्ग चुकले
नेणां विठो मार्ग चुकले ।
उघडे पंढरपुरा आले ।
भक्त पुंड-
लीफे देखिळे ।
उभे केले विटेवरी ॥१॥
तो हा विठोबा निघान ।
ज्याचें घ्रह्मादिकां
ध्यान ।
पाउले समान ।
बिटेबरीं शोभली ॥२॥
रूप पाहतां तरी डोळख ।
खुंदर
पाहतां गोपवेषु ।
महिमा व्णितां महेद्यु ।
जेणे मस्तकी वादेला ॥३॥
भक्ति
देखोनि लांचावला ।
जाऊं नेदी उभा केला ।
निवात्तदास म्हणे रे विठ्ठला ।
जन्मोजन्मी न विसंबे ॥४॥
व १९९ ० आनंदाच्या ताटी असृताची घाटी ।
विवेक तारू घोटी रसना-
बळ ॥१॥
ते ह् पड रूपस विहल ।
पुंडलीक बडुसाल प्रार्थियेळे ॥२॥
तारावया
जन व्हावया पावन ।
जडमूढ अक्षान हरिपाठ ॥३॥
कम धमे करितां शिणलीं
येतां जातां ।
मग पुंडलीक अनंता प्रार्थियेळे ॥७॥
येऊनियां श्रीहरी भीमेच्या
तीरी ।
छुदर्शनाबर्री पंढरा उभविली ॥५॥
अमरतरुवर तीथे सरोबर ।
वेणुनाद
श्रीधर खेळताती ॥६॥
बागडे गाती हरा वांकुल्या कुसरी ।
तेथं पुंडर्लाक परो-
परी स्तवन करी ॥७॥
धन्य धन्य पंढरीनगरी फावलळी चराचरी ।
धन्य जे भूमी-
बरी दृष्टीमरी हरी देखे ॥८॥
ज्ञानदेवा बीजञ विठ्ठल केशिराज ।
नव्हे हें नवल
चोज प्रत्यक्ष हरी ॥९॥
आनंदाच्या ताटीं अम्ताची वाटी
आनंदाच्या ताटीं अम्ताची वाटी ।
विवेक तारूं घोटी रसना-
बळें ॥१॥
ते हें रूपडे रूपस विठल ।
पुंडलीक बडुलाळ प्राथियेले ॥२॥
तारावया
जन व्हावया पावन ।
जडसूढ अशान हरिपाठ रे कम थम करितां शिणलीं
येतां जातां।
मग पुंडलीके अनंता प्रार्थियेले ॥४॥
येऊनियां श्रीहरी भीमेच्या
तीरी ।
खृदर्शनावरी पंढरी उभविळी ॥५॥
अमरतरुवर तीर्थ सरोवर ।
बेणुनाद्
श्रीधर खेळताती ॥६॥
बागडे गाती हरी वांकुल्या कुसरी ।
तेथं पुडळाक परो-
परी स्तवन करा ॥७॥
धन्य धन्य पंढरीनगरी फावळी चराचरीं ।
धन्य जे भूमी-
यरीं दष्टीभरी हरी देखे ॥८॥
ज्ञानदेवा चीज विठठल केशिराज ।
नव्हे हं नवळ
चोज प्रत्यक्ष हरी ॥९॥
होउनि कृपाळ
होउनि कृपाळ ।
भार घेतला सकळ ॥१॥
तूंचि चालविसी माझे ।
भार सकळही ओझं ॥२॥
देह तुझ्या पायीं ।
ठेवुनि झाला उतराई ॥२॥
काया-
वाचामने ।
तुका म्हणे दुजे नेणे ॥४॥
अनंत हे कळा अनंत हे लीळा
अनंत हे कळा अनंत हे लीळा ।
अनंत जयाळा वेद गाती ॥१॥
तोचि पांडुरंग पंढरीचा राजा ।
घणी झाला वोजा भाववळे ॥२॥
अनंत
जयाच्या सेवा घोजावणी ।
नामरूप ग्णीं नामातीत ॥३॥
नामा म्हणे अंत
-असेना जो कांहीं ।
सांपडतो पाहीं पंढरीये ॥४॥
देव दाखवी असा नाहीं गुरू
देव दाखवी असा नाहीं गुरू ।
जेथें ज्ञाय तेथ दगडा रोंदुरू ॥१॥
देव दगडाचा बोळेळ कैचा ।
कोण काळी त्यास फुटेल वाचा ॥२॥
देव देव
करितां शिणले माझें मन ।
जेथें जाय तेथें पूजा पापाण ॥३॥
नामा तोचि द्व
हृदयीं पाहे ।
नामा केदवाचे न खोडीं पाये ॥४॥
नेणतीं साही शास्त्रं तुज केशिराजा
नेणतीं साही शास्त्रं तुज केशिराजा ।
स्वरूपे कुबज्ञा काय
होती ॥१॥
न मागे मी तैसा न मागें मी तैसा।
न मांगे मी तेला कदाकाळीं ॥२॥
कौरबांचें काजी घेखी गांढेपण ।
धर्मांध पूर्ण घोडे धुसर ॥३॥
नामा
म्हणे आम्हीं कीति वाखाणावी ।
भक्तांसी गोसावी होसी देवा ॥४॥
काय वानूं आतां पायांचा महिमा
काय वानूं आतां पायांचा महिमा ।
जेथें झाली खीमा बोळा-
याचीं ॥१॥
विठोबाचे पाय आठवितां मनी ।
गेळें हारपोनी भवभय ॥२॥
पाय
नारदानें हृदयी धरितां ।
ब्रह्मांडी मान्यता झाली त्याची ॥३॥
सनकादिकां-
छागीं पाय वज्नकवच ।
ब्रह्मादि देवांस पद जेणें ॥४॥
ळागतांचि पाय शिळा
दिव्य झाळी।
पापाण तारिले उद्कावरीं ॥५॥
पाय तें रमेचें सौभाग्य साजिरे ।
योगि क्रपीश्वर थोर जेणें ॥६॥
नामा म्हणे मनीं पाय सर्वकाळ म्हणोनि
खुकाळ आनंदाचा ॥७॥
उभा भीमातीरीं कर कटावरीं
उभा भीमातीरीं कर कटावरीं।
राहे निरंतरीं भक्तांपुढे ॥१॥
भक्तभाग्य थोर नव्हे कधीं प्राप्ती ।
जाणोनि श्रीपती गुज बोळे ॥१॥
गाणिका
गजेंद्र उद्धव नारद ।
आपण गोविंद मिळोनिया ॥३॥
ससद्रमंथनीं उभा करो-
नियां।
छागतसे पायां नामा म्हणे ॥४॥
भरते त्यागिली जननी
भरते त्यागिली जननी ।
ख्याति झाली चिभुवनीं ॥१॥
ऐसी
भक्ति तुझी दरी ।
जगीं करंटा न करी ॥२॥
बंधु अवज्ञा चिभीषणा ।
प्रगट
झाला राम राणा ॥३॥
प्रल्हाद 1पतआज्ञा च करा ।
स्तभा प्रगटळा नरहरा ॥४॥
पति अवज्ञा क्रपिपत्न्यांसी ।
क्ृष्णदशन पूर्ण त्यांसी ॥५॥
नामा म्हणे भक्त
अवरोधी पाहीं ।
त्यासी त्यजिल्या दोष नाहीं॥६॥
सगुण ते ब्रह्म इटेवरीं नीट
सगुण ते ब्रह्म इटेवरीं नीट ।
कोण्या प्राणी कष्ट होऊं नेदी ॥१॥
देऊानरयां क्षेम देह पालटीसी ।
वृद्ध रूप होसी कर्णासाठीं ॥२॥
भजन भक्तांचे
मानिखी बचत ।
लाम नारायण म्हणे. कां रे ॥३॥
उफराटी वदवी वाल्मिका
नामाख्या ।
शतकोट संख्या प्रविस्तार ॥४॥
नामा म्हणे देवा भक्तिचे पें
पिसं ।
त्याळागी हव्यास होखी ज्ञाण ॥५॥
माझ्या जीवींचे जीवन
माझ्या जीवींचे जीवन ।
तो हा विहल निधान ॥१॥
उभा असे
बिटेवरी ॥२॥
वांटी प्रेमाची सिदोरी ९२ आलीयाची धणी ।
निवारितो
चक्रपाणी ॥३॥
भेटा दयेच्या सागरा ।
विनवितसे कान्होपानना ॥४॥
सगुण समान भजती अंतरीं
सगुण समान भजती अंतरीं ।
सवे भूतांतरीं असे एक ॥२॥
पहा
कोळियाची काय सांगों कीर्ति ।
विद्या अभ्यासिती सूतिपुढें २. द्रौपदीचे
घरीं होते उपवासख्री ।
देंठही छाविसी अकस्मात ॥३॥
नामा म्हणे जाण प्रारब्ध
कारण ।
पांडुरंगाविण गती नाही ॥४॥
आपुल्या सुखा आपणचि आल्या
आपुल्या सुखा आपणचि आल्या ।
उगलाचि ठेलाविटेवरी ॥१॥
त हं सगुणरूप चतुर्भुज मूर्ती ।
शंख चक्र हातीं गदां प्न ॥२॥
किरीट कुंडले वैजयंतामाळा ।
कासे सोनसळा तेज प्हांके दे चोखा म्हणे सव सुखाचे आगर ।
रूपय मनोहर गोजिरेंत॥४॥
झ्या खुखाकारणें योगी शिणताती
झ्या खुखाकारणें योगी शिणताती ।
परी नव्हे प्राप्ती तया- छागी ॥१॥
त पघ्रेमभावे पुडलीक्रा वोळळें।
उघडेचि आलें पंढरीये ॥२॥
कर ठेवोनी करीं उभा पाठीमागे ।
भक्तांचिया पांगे ल वेखेचि ॥३॥
युगे अहार्चीस होवोनियां गेळे ।
नाहीं पाळटळे अद्यापवरी ॥५॥
चोखा म्हणे देस्रा कृपाळु श्रीहरी ।
कीर्ति चराचरी वालिताती ॥५॥
दुर्लभ होतें त॑ सुलभ पैं झाळे
दुर्लभ होतें त॑ सुलभ पैं झाळे ।
आपण नटंळें खगुणरूप ॥१॥
धरोनी आवडी पंढरीये आलें ।
उभीच राहिले कर कटीं ॥२॥
युगें अपरंपार न कळे ज्याचा पार ।
वैष्णवांचा भार होभतसे ॥३॥
दिंड्या गरुडटके पताका शोभती ।
बागडे नाचती हरिदास ॥४॥
चोखा म्हणे ऐसी घरोनियां भीड।
उभाउभी कोड पुरचातो ॥५॥
देखिळा देखिला योगियांचा रावो
देखिळा देखिला योगियांचा रावो ।
ख्वमादेवीनाहोटर ॥१॥
पुडलीकासाठीं युगे अठावीस ।
धरुनी बाळवेष भीमातर्टी ॥२॥
गाई गोपाळ वत्स वैष्णवांचा मेळा।
नाचती गोपाळ विठलळंदें ॥३॥
चोखामेळा तेथे बॅदितो चरण ।
घाळी छोटांगण महाद्वारी ॥४॥
सुळींचा संचळा आलागेला कोठें
सुळींचा संचळा आलागेला कोठें ।
पुंडलीकपेठं विटेवरी ॥१॥
विठोबा देखणा विठोबा देखणा ।
योगियांचा राणा पंढरीये ॥२॥
भाविकांकारणे उभारोनी हात ।
बाट जो. पहात अचुदिनीं ॥३॥
चोखा म्हणे ऐसा भक्तांचा कपाळ ।
दीनांचा दयाळ पैढरीये ॥४॥
अवघा प्रेमाचा पुतळा ना पहा उघडा डोळां १ जन्म- मरणाची येरझारी
अवघा प्रेमाचा पुतळा ना पहा उघडा डोळां ॥१॥
जन्म- मरणाची येरझारी ।
तुटे भवभय निर्धारी ॥२॥
देखा प्रताप आगळा ।
गाये नाचे चोखामेळा ॥३॥
ज्ञो बेदाली आकळ पुराणांसी वाड
ज्ञो बेदाली आकळ पुराणांसी वाड ।
तो उभा असे उघड पंढरीये ॥१॥
भावाचा भुकेला भावाचा थ्ुकेला ।
भावाचा भुकेलाबिहू माझा क्ट पंढरीपर अभंग ॥२॥
लावण्यरूपडे तुळशीहार मळां ।
वैजयंती माळा रुळे कंठीं ॥३॥
सग्यकेंडले श्रीसुख शोभळें ।
ध्यानीं मिरविलळें भाविकांच्या ॥४॥
चोखा म्हणे माझा खुखाचा निघान ।
वोवाळीन प्राण कुवैडीं ॥५॥
तुमचा तो कळला भाव 1 माझा झाळा पारखा ठाव १ घेवोनी वैसळासि ठेवणे
तुमचा तो कळला भाव 1 माझा झाळा पारखा ठाव ॥१॥
घेवोनी वैसळासि ठेवणे ।
माझे द्यावे मजकारणें ॥२॥
कायखा करिसी वादावाद ।
मुळींच खुंटळासे भेद ॥३॥
क्ममेळा म्हणे हरी ।
तुम्हां मज नाहीं उरीं ॥४॥
न मन ठेविळें चरणीं
न मन ठेविळें चरणीं ।
आणिक ते ध्यानीं आहे माझें ॥१॥
गोड गोजिरी विठोबाची पाउले ।
सुखं म्यां ठेविले मस्तकासी ॥२॥
वायां तोंडापिटी करा कशासाठी ।
तुमची तो रहाटी कळों आली ॥३॥
कमॅमेळा म्हणे लोटांगण पायीं ।
मागणें ते देई हेचि एक ॥४॥
होय होय वारकरी
होय होय वारकरी ।
पाहें पाहे रे पंढरी ॥१॥
काय करावीं साधने।
फळ अवघेचि तेणे ॥२॥
अभिमान लुरे।
कोड अवघोंचे पुरे ॥३॥
तुका म्हणे डोळा ।
विठो वैसळा खांवळा ॥४॥
चला पंढरीसीं जाऊं
चला पंढरीसीं जाऊं ।
रखुमादेवीवरा पाहूं ॥१॥
डोळे निवतील काल ।
मता तेथे समाधान ॥२॥
संतां महता होतीळ भेटी ।
आनंदे नाची चाळ- वंटीं ॥३॥
तें तीर्थाचे माहेर ।
सर्व सुखाचे भांडार ॥४॥
जन्म नाहीं रे आणीक ।
ठका म्हणे माझी भाक ॥५॥
पंढरीखी जारे आलेनो खंसारा
पंढरीखी जारे आलेनो खंसारा ।
दीनाचा सोयरा पांडुरंग ॥१॥
वाट पाहे उभा भेटीची आवडी ।
क्षपाळू तांतडी उतावीळ ॥२॥
मागील परिहार पुढें नाहीं सीण ।
जालिया दशन एकवेळा ३े तुका म्हणे नेदी आणि- कांचे हाती ।
बैसला तो चित्तीं निवडेना ॥४॥
तुमचा तो कळला भाव
तुमचा तो कळला भाव ।
माझा झाला पारखा ठाव ॥१॥
घेवोनी
खेसळासि ठेवणे ।
माझे द्यावे मजकारणें ॥२॥
कायसा करिसी वादावाद ।
मुळींच खुंटलाले भेद ॥३॥
कममेळा म्हणे हरी ।
तुम्हां मजञ नाही उरी ॥४॥
झ्या खुखाकारणे योगी शिणताती
झ्या खुखाकारणे योगी शिणताती।
परी नव्हे प्राप्ती तया-
लागीं ॥१॥
तं प्रेमभावे पुंडळीका वोळलें।
उघडेंचि आलें पंढरीये ॥२॥
कर
ठेवोनी करीं उभा पाठीमागें ।
भक्तांचिया पांगें न दैखेचि ॥३॥
युगे अहार्चीस
होवोनियां गेले ।
लाही पालटले अद्यापवरी ॥५॥
होय होय वारकरी
होय होय वारकरी ।
पाहें पाहे रे पंढरी ॥९॥
काय करावीं साधने ।
फळ अवघेचि तेणे ॥२॥
अभिमान नुरे।
कोड अवघोच पुर ॥३॥
तुका म्हणे
डोळा ।
विठो बैखला खांवळा ॥७॥
चला पंढरीलखी जाऊं
चला पंढरीलखी जाऊं ।
रखुमादेवीबरा पाहूं ॥१॥
डोळे निवतील
कान ।
मना तेथे समाधान ॥२॥
खंतां महंतां होतील भेटी ।
आनंदे नाचा वाळ-
बंटी ॥३॥
ते तीर्थाचे माहेर ।
लवे खुखाचे भांडार ॥४॥
जन्म नाहीं रे आणीक ।
तुका म्हणे माझी भाक ॥ "५९॥
. २०१२ पंढर्रीखी जारे आठेनो खलंखारा ।
दीनाचा खोयरा पांडुरंग ॥१॥
वाट पाहे उभा भेटीची आवडी ।
कृपाळू तांतडी उतावीळ ॥२॥
मागीळ
परिहार पुढें नाहीं खीण ।
जालिया दशन एकवेळां ॥२॥
तुका म्हणे नेदी आणि-
काचे हाती ।
बेलला तो चित्ती निवडेना ॥४॥
पंढरीसी जारे आळेनो संसारा
पंढरीसी जारे आळेनो संसारा ।
दीनाचा सोयरा पांडुरंग ॥१॥
वाट पांहे उभा भेटीची आवडी ।
कपाळू तांतडी उताबीळ२ मागील
परिहार पुढे नाहीं खीण ।
जालिया दशन पकवेळां ॥३॥
तुका म्हणे नेदी ओणि-
कांचे हातीं ।
बैसला तो चित्तीं निवडेना ॥४॥
दुर्लभ होतें त खुळलभ पै झाले
दुर्लभ होतें त खुळलभ पै झाले ।
आपण नरंळे सगुणरूप ॥१॥
धरोनी आवडी पंढरीये आहें ।
उभेंचिं राहिले कर करीं ॥२॥
युगें अपरंपार न
कळे ज्याचा पार ।
वैष्णवांचा भार शोभतसे ॥३॥
दिंड्या गरुडटके पताका
शोभती ।
बागडे नाचती हरिदास ॥४॥
चोखा म्हणे ऐसी घरोनियां भीड।
उभाउभी कोड पुरवातो ॥५॥
देखिला देखिळा योशियांचा रावो
देखिला देखिळा योशियांचा रावो ।
खरूक्मादेवीनाहोपंढरीचा
र पुडळीकासाठीं युगे अठ्ठावीस ।
धरुनी बाळवेष भीमातटीं ॥२॥
गाई गोपाळ
वत्स वैष्णवांचा मेळा ।
नाचती गोपाळ विठलछंदे ॥३॥
चोखामेळा तेथे बॅदितो
चरण ।
घाली छोटांगण महाद्वारी ॥४॥
सुळींचा संचला आला गेला कोठें
सुळींचा संचला आला गेला कोठें ।
पुंडळींक पेठे विटेवरी श्
विठोबा देखणा विठोबा देखणा ।
योगियांचा राणा पंढरीये ॥२॥
भाविकांकारणे
उभारोनी हात ।
वाट जो पहात अद्दिनीं ॥३॥
चोखा म्हणे पेसा भक्तांचा
कपाळ ।
दीनांचा दयाळ पंढरीये ॥४॥
अवघा प्रेमाचा पुतळाप पहा उघडा डोळां १ जन्म-
अवघा प्रेमाचा पुतळाप पहा उघडा डोळां ॥१॥
जन्म-
मरणाची येरझारी ।
तुटे भवभय निर्धारी ॥२॥
ऐसा प्रताप आगळा ।
गाये
नाचे चोखामेळा ॥३॥
जो वेद्ासी आकळ पुराणांसी वाड
जो वेद्ासी आकळ पुराणांसी वाड ।
तो उभा असे उघड
पंढरीये ॥१॥
भावाचा भुकेळा भावाचा भुकेला ।
भावाचा भुकेला विठू माझा ॥२॥
लावण्यरूपडे तुळशीहार मळां ।
वैजयंती माळा रुळे फंटी ॥३॥
सग्रटकेडले
श्रीझुख शोभळें ।
ध्यानीं मिरविळें भाविकांच्या ॥४॥
चोखा म्हणे माझा सुखाचा
निघानं ।
वोवाळीन प्राण झुवैडीं ॥५॥
पुराणींचा इतिहास
पुराणींचा इतिहास ।
गोड रस सोविला ॥१॥
नव्हती हे अहाच
बोल ।
मोकळं फोल कवित्व ॥२॥
भावं ध्यार भावे घ्यार ।
एकदा जारे पंढ-
रिये ॥३॥
भाग्ये आलेति मनुष्यदेहा ।
तो हा पाहा विठल ॥४॥
पापपुण्या करील
झाडा।
जाइल पौोडा जन्माची ॥५॥
घ्यावी हाती टाळादेडी।
गावे तोंडीं
गणवादा ॥६॥
ठका म्हणे घटापटा ।
नलगे वाटा शोधाब्या॥७॥
अखंड ते मन ठेविळं चरणीं
अखंड ते मन ठेविळं चरणीं ।
आणिक त ध्यानीं आहे मारे ॥१॥
गोड गोजिरी विठोबाची पाउळें ।
सुखं म्यां ठेविले मस्तकाख्री ॥२॥
वायां
तोंडापिटी करा कशासाठी ।
तुमची तो रहाटी कळी आली ॥३॥
कर्ममेळा म्हणे
लोटांगण पायीं ।
मागणें त॑ देई हेचि पक ॥४॥
होय होय वारकरी
होय होय वारकरी ।
पाहें पाहे रे पंढरी ॥१॥
काय करावीं साधते ।
फळ अवघाचि तेणे ॥२॥
अभिमान नुरे ।
कोड अवघोंचे पुरे ॥३॥
तुका म्हणे
डोळा ।
विठो वैसखळा खांवळा ॥४॥
चला पंढरीलीं जाऊं
चला पंढरीलीं जाऊं ।
रखुमादेवीवरा पाहूं ॥१॥
डोळे निवतील
काल ।
मना तेथें समाधान ॥२॥
खंतां महंतां होतील भेटी ।
आनंदे नाची वाळ-
वंटीं ॥३॥
ते तीथांचे माहेर ।
सर्व सुखाचे भांडार ॥४॥
जन्म नाहीं रे आणीक ।
तका म्हणे माझी भाक ॥५॥
तिन्ही लोक क्रणे बांधिले जयाने
तिन्ही लोक क्रणे बांधिले जयाने ।
सवसिाद्ष केणे तया घरी
. ॥१॥
पंढररीचाहोटां घातळे दुकान ।
मांडिले बाण आवर्डाचे ।
आषाढी
कार्तिकी भरियेळे हाट ।
इनाम हे पेठ घेतां देतां ॥३॥
मुक्ति तेथे कोणी हातीं
नेघे फुका ।
ळछुटती खुखा प्रेमाचिया ॥७॥
तुका म्हणे संतसज्ञजन भाग्याचे ।
अनंता जन्मीच सांटेकरी ॥४॥
जारे तुम्ही पंढरपुरा
जारे तुम्ही पंढरपुरा ।
तो सोयरा दीनांचा ॥१॥
शुण दोष नाणी
पंढरीपर अभंग २७९
मना ।
करी आपणांसारिखे ॥२॥
उभारोनि उभा कर ।
भव पार उतराया ॥३॥
चुका स्हणे तांतड मोठी ।
झाली भेटी उदंड ॥४॥
जाय जाय तं पंढरी
जाय जाय तं पंढरी ।
होय होय वारकरी ॥१॥
सांडोनियां वाळ-
वेट ।
काय इच्छिसी वैकुंठ ॥२॥
खांद्या पताकांचे भार ।
तुळखीमाळा आणि
अबीर ॥३॥
साधुसंतांच्या दाटणीं ।
तुका जाय लोटांगणी ॥४॥
करा करा ळागपाठ
करा करा ळागपाठ ।
घरा पंढरीची वाट ।
जंव नाहीं चपेट ।
घात पडिला काळाचा ॥१॥
दुजा ऐसा नाहीं कोणी ।
जो या काढी भयांतूनि।
करा म्हणऊनि ।
हा विचार ठायींचा ॥२॥
होतीं गारे देवळी ।
दिवस अस्त-
माना काळीं ।
हात पाय डाळी! जों मोकळीं आहेती ॥३॥
कां रे घेतलासी
खोसे ।
तुज वाटताहे कैसें ।
तुका म्हणे पेसे ।
पुढे के पाहासी ॥४॥
वड्तां जन्मां अंतीं जन्मलाखी नरा
वड्तां जन्मां अंतीं जन्मलाखी नरा ।
देव तूं सोयरा करीं
आतां ॥१॥
करीं आतां बापा स्वहिताचा स्वार्थ ।
अनथीचा अर्थे सांडीं आतां ॥१॥
सांडी आतां कुडी कल्पनेची वाट ।
मार्ग आहे नीट पंढरीचा ॥३॥
पंढरीस
जावें सर्व खुख घ्यावे ।
रूप ते पाहावें विटेवरी ॥४॥
विटेवरी नट आनंदाचा
कंद ।
तुका नाचे छंद नामघोपें ॥५॥
सिंचन करितां मूळ
सिंचन करितां मूळ ।
वृक्ष ओळांवे सकळ ॥१॥
नको. प्रथकाचे
भरीं ।
पडा एक मूळ धरीं ॥२॥
पाणचोऱ्याचे दार ।
वरिल दाराचे ते थोर ऱ
वश झाला राजा ।
मग आपुल्या त्या प्रज्ञा ॥४॥
एक चिंतामणी ।
फिटे स्य
खुख धणी ॥५॥
तुका म्हणे धांवा ।
आहे पंढरी विसांचा ॥६॥
पुराणींचा इतिहास
पुराणींचा इतिहास ।
गोड रस सोविला ॥१॥
नव्हती हे अहाच
बोळ ।
मोकळं फोल कवित्व ॥२॥
भावें घ्यारे भावें घ्यारे ।
पकदा जारे पंद-
र्ये ॥३॥
भार्ग्य आलेति मलुष्यदेहा ।
तो हा पाहा विठठल ॥४॥
पापपुण्या करील
झाडा।
जाइल पीडा जन्माची ॥५॥
घ्यावी हातीं टाळदिडी।
गावे तोंडीं
गुणवादा ॥६॥
तुका म्हणे घटापटा ।
नलगे वाटा शोधाव्या ॥७॥
कासया करावे तपाचे डोंगर
कासया करावे तपाचे डोंगर ।
आणीक अपार दुःखरासा ॥१॥
काखा फिरावे अनेक ते देश ।
दावितील आस पुढ लाभ ॥२॥
कासया पूजावीं
अनेक दैवते ।
पोट भरे तेथ ळाभ नाहीं ॥३॥
कासया करावें सक्तीचे सायास ।
मिळे पंढरीस फकासाठीं ॥४॥
तुका म्हणे फरी कीन पसारा ।
लाभ येईळ
घरा पाहिञ तो ॥५॥
अवघे जेणें पाप नासि
अवघे जेणें पाप नासि ।
ते हे असें पेढरिसी ॥१॥
गात जागा गात
जा गा।
प्रेम मागा विहळा ॥२॥
..अवघी् खुखाचीच रासी ।
पुंडलिकाशीं
वोळली ॥३॥
तुका म्हणे जवळी आले ।
उभे ठेले खमचरणी ॥४॥
पंढरीस दुःख न मिळे ओखदा
पंढरीस दुःख न मिळे ओखदा ।
प्रेमखुख खदा सर्वकाळ ॥१॥
तटात
भर. आणिय्े क
पुंडर्लाके हाट भारियेली पेठ ।
अवघ वॅकुंठ ल॑ ॥२॥
उदिमासी तुटी नाहीं
* कोणा हाणी ।
घेउनीया धणी छळाभ घेती ॥३॥
पुरले देशासी भरळे सिगेसा।
अवधी पंचक्रोशी दुमदुमीत ॥४॥
तुका म्हणे संतां छागळीस धणी ।
बैसलीं
राहोनि पंढशस््न ॥५॥
तिन्ही लोक क्लुण वांधिळे जयान
तिन्ही लोक क्लुण वांधिळे जयान ।
सवासिद्धि केण तया घरीं
पंढरीचेहोटां घातळे दुकान ।
मांडिले वाण आवर्डचे ।
आपाढी
कार्तिकी भरियेळे हाट ।
इनाम हे पेठ घेतां देतां ॥३॥
सक्ति तेथ कोणा हाती
नेघे फुका ।
छुटती खुखा प्रेमाचिया. ॥४॥
ठुका म्हणे संतसज्जन भाग्याचे ।
अनंता जन्मीचे सांटेकरी ॥४॥
धन्य दिवस आजीं डोळियां ळाघला
धन्य दिवस आजीं डोळियां ळाघला ।
आनंद देखिला
घणीवरी ॥१॥
धन्य झालें सुख निवाळी रसना ।
नाम नारायणा घोष करी ॥२॥
य हे मस्तक सर्वाँंगा शोभळे ।
संतांची पाउले छागतांची ३े. धन्य आजा
पंथे चालतीं पाउले ।
टाळिया शोभळे कर दोन्ही ॥४॥
धन्य तुका म्हणे
आम्हासी फावले ।
पावलां पाउले चिठोबाचीं ॥५॥
पंढरीली जाय
पंढरीली जाय ।
तो विसरे बापमाय ॥१॥
अबघा होय पांडुरंग ।
राहे धरूनियां अंग ॥२॥
नलगे घन मान ।
देहभाव उदासीन ॥३॥
तुका म्हणे मळ
नासी तात्काळ त॑ स्थळ ॥४॥
पंढरीचा वास धन्य तेची प्राणी
पंढरीचा वास धन्य तेची प्राणी ।
अस्ताची वाणी दिव्य देह ॥१॥
मूढ मतिहीन इष्ट,अविचारी ।
ते होती पंढरीं दयारूप ॥२॥
शांतते क्षमा अंगीं
विरक्ती सकळ ।
नैराइय निमंळ नारी नर ॥३॥
तुका म्हणे नाहीं वर्ण अभिमान ।
अवघे जीवनसुक्त लोक ॥४॥
न सरे ळटितां मागें बहुता जनीं
न सरे ळटितां मागें बहुता जनीं ।
जुनाट हे खाणी उघडिली ॥१॥
सिद्ध महाय़ांने साधक संपन्न ।
तिहीं ह जतन केल होतं ॥२॥
पायाळाच्या
ग्णें पडळ ठाउक ।
जगा पुंडळीक दाखविलं ॥३॥
तुका म्हणं तेथ होता मी
दुबळा ।
आळ या कपाळा थांडे बहु ॥४॥
धन्य तो ग्राम जथे हरिदास
धन्य तो ग्राम जथे हरिदास ।
धन्य तोचि वास भाग्य तया ॥१॥
ब्रह्मज्ञान तेथे अखे घरोघरी ।
घन्य त्या नरनारी चतुर्शुज ॥२॥
नाहीं पापा शेघ
काळाचे जीवन ।
हरिनाम कीर्तन घरोघरीं ॥३॥
तुका म्हणे तिहीं तारिले सकळां।
आपल्या कोटी कुळां सहित जीव ॥४॥
धन्य घन्य ज्यास पढरेलसी वास
धन्य घन्य ज्यास पढरेलसी वास ।
धन्य ते जन्मास प्राणी आले
“१ चट खाणीमध्ये होत कोणी एक ।
त्रिगुण कीटक पक्षीराज ॥२॥
उत्तम
चांडाळ नर नाशे वाळें ।
अवघेची म्लकळ चतुभूंज ॥३॥
अवघा विठळ तेथ
दुजा नाही ।
भरला अंतवीहीं सदोदित ॥४॥
तुका म्हणे तेथ होउनी राहेन ।
सांडोबा पाषाण पंढरीचा ॥५॥
उठाउठीं अभिमान
उठाउठीं अभिमान ।
जाय पेखें स्थळ कोण ॥१॥
तें या पंढरीस
घडे ।
खळां पाझर रोकडे ॥२॥
नेत्री अश्चूचिया घारा ।
कोंडे रोमांच शरीरा ॥३॥
तुका म्हणे काळा ।
कोठें अमेद देखिळा ॥४॥
वाराणसी गया पाहिली द्वारका
वाराणसी गया पाहिली द्वारका ।
परी नये तुका पंढर्राच्या ॥१॥
पंढरीसी नाही कोणा अभिमान ।
पांबां पडे जन एकमेकां ॥२॥
तुका म्हणे जाय
पक वेळ पंढरी ।
तयाचिये घरी यम नये ॥४॥
तीथ केळी कोटीवरीं
तीथ केळी कोटीवरीं।
नाहीं देखिली पंढरी ॥१॥
जळो त्याचे
ज्याळेपण ।
न देखेचि समचरण ॥२॥
योगयाग अनंत केले ।
नाहीं खमचरण
देखिले ॥३॥
तुका म्हणे विठठळपा्यी ।
अनंत तीर्थ घडली पाहीं ॥४॥
पंढरीचा महिमा
पंढरीचा महिमा ।
देतां आणीक उपमा ॥१॥
ऐेसा ठाव नाहीं
कोठें ।
देव उभाउभीं भेटे ॥२॥
आहेतीं खकळ ।
तीर्थे काळं देतीं फळ ॥३॥
तुका
म्हणे पेठ ।
भूमीवरी हें वैकुंठ ॥४॥
काशीयाचा गच डा. कच्या तीन । पंढरीची जाण एक यात्रा
काशीयाचा गच डा. कच्या तीन ।
पंढरीची जाण एक यात्रा ॥१॥
काशीं देह विटंबणे द्वारके जाळ ।
पंढरीसी होणें ब्रह्मरूप ॥२॥
अठरा पगड
याती सकळहि वृष्णव ।
दुजा नाही भाव पंढरीसी ॥३॥
तुका म्हणे असो अथवा
नखों भाव ।
दाते पेरढरिराव मोक्ष देतो ॥४॥
०0 _> ॥४॥
सकळ तीथोहूनि
सकळ तीथोहूनि ।
पंढरीनाथ सुगटमणी ॥१॥
धन्य धन्य पंढरी ।
पंढरीपर अभंग २८३
जे मोक्षाची अक्षय पुरी.२ विश्रांतीचा ठाव ।
तो हा माझा पंढरीराव ॥३॥
तुका म्हणे सांग स्पष्ट ।
दुजी पंढरी बेकुठ ॥४॥
उमा रमा एकी सरी
उमा रमा एकी सरी ।
वाराणसी ते पंढरी ॥१॥
दोघे सारिखे
सारिखे ।
बिश्बनाथ बिहल सखे ॥२॥
तेथे असे भागिरथी ।
येथें जाणा भीम-
रथी ॥२॥
वाराणशी त्रिघुळावरी ।
खुद्शेनावरी पंढरी ॥७॥
मनक्णिका मनोहर ।
चंद्रभागा खरोवर ॥५॥
वाराणंशी भेरब काळ ।
पुंडलीक क्षेत्रपाळ ॥६॥
धोडि-
राज देडपाणी ।
उभा गरूड कर जोडोनी ॥७॥
गया तेचि गोपाळपुर ।
प्रयाग
निरा नरसिंपुर ॥८॥
तेथे अलती गयावळ ।
येथें गाई आणि गोपाळ ॥९॥
दामी-
पत्र पिंड देती।
येथे काळा निजखुख प्राप्ती १० संतजनीं केला काला ।
तुका प्रसाद लाधला ॥११॥
उदंड देखिले उदंड ऐेकिळे
उदंड देखिले उदंड ऐेकिळे।
विशेष वर्णिळे थोर थोर ॥१॥
उद्ंडाची
कील गाईली पुराणीं ।
निर्धार वेदांनी केळा ज्याचा ॥२॥
पेसा देव क्षेत्र संत
हरीजन ।
नामसंकीर्तन कोठे आहे ॥३॥
चंद्रभागा तीर्थ वाहे सरोवर ।
धन्य
भीमातीर पुण्य रूप ॥४॥
पुंडलिका महा भक्तराज थोर थोर ।
सर्व सुरवर येती
भेटी ॥५॥
तुका म्हणे पेसे रम्य वाळवंट ।
देखिळें हे कोठें खांगा मज ॥६॥
जया दोपां परिहार
जया दोपां परिहार ।
नाहीं नाहीं घुंडितां झाल्य ।
ते हरती
अपार ।
पंढरपुर देखळिया ॥१॥
धन्य घन्य भीमातीर ।
चंद्रभागा सरोवर ।
पझतीथीं विठल वीर ।
क्रीडा स्थळ वेणुनादी ॥२॥
सकळ तीथीचं माहेर ।
भूविकंठ
निर्विकार ।
होतो नामाचा गजर ।
असुर काळ कांपती ॥३॥
नाहीं उपमा द्यावया ।
सम तुल्य आणिकां ठायां।
धन्य भाग्य जयां ।
जे पंढरपुर देखती ॥४॥
उपजोनि
संसारी ।
पक वेळ पाहे पंढरी ।
महा दोषां केची उरी ।
देवभक्त देखिलिया ॥५॥
देसरी विष्णुची नगरीं ।
चतुभुज नरनारी ।
खुदर्शन घरटी करीं ।
शग न
पंढरीपर अभंग २८ः
पिन लटिडिियि व
पुरे कळिकाळा ॥६॥
तें सुख वर्णीवया गति ।
पबढी कैची मज मति ।
जे पंढर
पुरा जाती ।
ते पावर्ती वैकुंठ ॥७॥
दुका म्हणे या दव्दाचा ।
जया विश्वास नाहीं
खताचा ।
तो अथम जन्मांतरींचा ।
तया पंढरी नावडे ॥८॥
उद्ंड पाहिली उदंड णेकिली
उद्ंड पाहिली उदंड णेकिली ।
उदंड वणिली क्षेत्रल्याती ॥१॥
ठेखी चंद्रभागा पेसे भीमातीर ।
पेसा विटेवर देव कोठें ॥२॥
णेसा संतजन
ऐेखे हरीदास ।
पेसा नामघोष सांगा कोठं ॥३॥
ऐखा पुंडलीक ऐसे वाळुवंट ।
पेली सुक्तिपेठ खांगा कोठें ॥४॥
तुका म्हणे आम्हा अनाथाकारणे ।
पंढरी
निर्माण केलीं देवं ॥५॥
उठाउटीं अभिमान
उठाउटीं अभिमान ।
जाय पेसें स्थळ कोण ॥१॥
तें या पॅढरीस
घडे ।
खळां पाझर रोकडे ॥२॥
नेत्री अक्षूचिया धारा ।
कोठें रोमांच शरीरा ॥३॥
तुका म्हणे काळा ।
कोठें अमेद देखिला ॥४॥
सकळही पापें गेळीं दिगंतरीं
सकळही पापें गेळीं दिगंतरीं ।
वैकुंठ पंढरी देखिलिया ॥१॥
सक-
ळही तीर्थ घडलीं एकवेळा ।
चंद्रभागा डोळां दैखिलिया ।
सकळही संतां
एक वेळां भेटी ।
पुंडलिक दृष्टी देखिलिया ॥३॥
तुका म्हणे जन्मा आल्याचे
सार्थक ।
विठळचि पक देखिलिया ॥४॥
चैक्ुठा जावया तपाचे सायास
चैक्ुठा जावया तपाचे सायास ।
करणें जीवा नास नळगे
कांही ॥१॥
तया पुंडलिके केला उपकार ।
फेडावया भार पृथ्वीचा ॥२॥
तुका
म्हणे सोपी केली पायवाट ।
पंढरी वैकुंठ भूमीवरी ॥३॥
पंढरी पंढरी
पंढरी पंढरी ।
म्हणतां पापाची बोहरी ॥१॥
धन्य धन्य जगीं ठ(व।
होतो नामाचा उत्सव ॥२॥
रिद्धिसिद्धी लोटांगणीं ।
प्रेमखुखाचीया खाणी ॥३॥
अधिक अक्षराने एका ।
भूविकूठ म्हणे तुका ॥४॥
पंढरीची वारी जयांचिये घरीं
पंढरीची वारी जयांचिये घरीं ।
पाय घळी शिरीं वंदिन त्यांची ॥१॥
दासाचा मी दास पोसणा डिंगर ।
आतां बहु फार काय बोलो ॥२॥
जार्ताचे
मी हीन न कळे भजन ।
म्हणोनि संतचरण इच्छीतखे ॥३॥
तका म्हणे मज
म्हणाव आपुल ।
बहुतां तारिळ खंतजनीं ॥४॥
पंढरीसी जाय
पंढरीसी जाय ।
तो विसरे बापमाय ॥१॥
अवघा होय पांडुरंग ।
राहे धरूनियां अंग;२ नलगे धन मान ।
देहभाव उदासीन ॥३॥
तुका म्हणे मळ ।
नासी तात्काळ ते स्थळ ॥४॥
पंढरीचे वारकरी
पंढरीचे वारकरी ।
ते अधिकारी मोक्षाचे ॥१॥
पुडलीका दिला
वर करुणाकरें विठळें ॥२॥
मूढ पापी जैसे तैसे ।
उतरी कासे लावूनि ॥३॥
तुका
म्हणे खेर झाळें।
एका बोळे संतांच्या ॥४॥
धन्य ते पंढरी धन्य भीमातीर
धन्य ते पंढरी धन्य भीमातीर ।
आणियेछे सार पुंडलीक ॥१॥
र. च च चि
धन्य तोही छोक अवघा देवाचा ।
खुकाळ प्रेमाचा घरोघरीं ॥२॥
धम्य तेहि भूमा
धन्य तरुवर ।
धन्य ते सरोवर ्तार्थरूप ॥३॥
धन्य त्या लरतारी सुखीं नाम
ध्यान ।
आनंद भ्ुुवन गजञतसे ॥४॥
धन्य पशु पक्षी कीटक पाषाण ।
अवघा
र न ल र अ. अ नि
नारायण अवतरलासे ॥५॥
तुका म्हणे धन्य खंखारातें आलीं ।
हरिरेगीं
रंगळी सर्वभावे ॥६॥
पंढरीची वारी आहे माझे घरी
पंढरीची वारी आहे माझे घरी ।
आणीक न करीं तीथंत्रत ॥१॥
व्रत पकादशी करीन उपवासी ।
गाहेन अहनिश्ीं सुखीं नाम ॥२॥
नाम विठो
बाचे घेईन मी बाचे ।
बीज कल्पांतीचे तक्रा म्हणे॥३॥
होईन भिकारी पंढरीचा वारकरी १ हाचि माझा नेमघर्म
होईन भिकारी पंढरीचा वारकरी ॥१॥
हाचि माझा नेमघर्म ।
सुखी
पेढरीपर अभंग २८५
घिठोबाचं नाम ॥२॥
होच माझी उपासना ।
लागेन संतांच्या चरणां ॥३॥
तुका
म्हणे देवा ।
होचि माझी भोळी खवा ॥४॥
सुरवर येती तीथ. नित्यकाळ
सुरवर येती तीथ. नित्यकाळ ।
पेठ त्या निर्मळ चंद्रभागा ॥१॥
साक्षभूत नव्हे सांगितली मात ।
महिमा अत्यद्भुत वर्णवेना ॥२॥
पंचक्रोशी-
माजीं रीच नाही दोषां ।
जळती आपेसा अघोर ते ॥३॥
निर्विषय नर चतुर्भुज
नाश ।
अवघा घरोघरीं ब्रह्मानंदु ॥४॥
तुका म्हणे ज्यापें नाहीं पुण्यलेश ।
जा रे
पंढरीस घेई कोटी ॥५॥
आवडे पंढरी भीमा पांडरंग
आवडे पंढरी भीमा पांडरंग ।
चंद्रभागा टिंग पुंडलीक ॥२॥
कामधेनु कल्पतरु चिंतामणी ।
आवडीची धणी पुरावेती ॥२॥
तुका म्हणे
जीवा थोर जालं खुख ।
नाठवे हे भूक तान कांही ॥३॥
पंढशेस जावे ऐस माझे मनी
पंढशेस जावे ऐस माझे मनी ।
विठाई जननी भेटे केव्हां ॥१॥
नळगे त्याविण सुखाचा सोहळा ।
लागे मज ज्वाळा अस्ीचिया ॥२॥
तुका म्हणे
त्याचे पाहिल्या पाय ।
मग दुःख जाय सव माझं॥ ३े॥
१०६२ आषाढी निकट ।
आणि कार्तिकीचा हाट ॥१॥
पुरे दोन्हीच
बाजार ।
न लगे आणीक व्यापार ॥२॥
तेचि द्यावे तेचि घ्यावे ।
कैवल्याच्या
रासी भावे ॥३॥
कांही कोणा नेणे ।
विठोवांचूनि तुका म्हणे ॥४॥
तीर्थाचे जे मूळ ब्रताचे जे फळ
तीर्थाचे जे मूळ ब्रताचे जे फळ ।
ब्रह्म तें केवळ पैढरिये ॥१॥
तं
आम्ही देखिळें आपुल्या नयना ची फिटली पारणीं डोळियांची ॥२॥
जीवांचे
जीवन सुखाचे सेजार ।
उभे कीं कर ठेवूनियां त जगाचा जनिता कृपेचा ॥४॥
अ ड़ छता आतुडलं ।
आम्हां सांपडले
गीती गातां 1 ॥६॥
पंढरीस जाते निरोप आइका
पंढरीस जाते निरोप आइका ।
वैकुठनायका क्षेम खांगा ॥१॥
अनाथांचा नाथ हं तुझे वचन ।
धांबे नको दीन गांजा देऊं ॥२॥
ग्रासिळे भुजंगे
सर्पे महाकाळे ।
न दिसे हे जाळें उगवतां ॥३॥
कामक्रोधखुनी श्बापदीं बडुतां ।
वेढला आवतीं मायेचिये ॥७॥
मृगजळ नदी बुडविना तरी ।
आणुनियां वरी
तळा नेते ॥५॥
तुका म्हणे तुवां धरिळं उदास ।
तरी पाहो वास कवणाची ॥६॥
_ २०६४ संपत्ति खोहळा नावडे मनाला ।
ठागळा टकळा पंढर्रांचा ॥१॥
जावे पंढरासी आवडी मनाखी ।
कधी पकादशी आषाढी हे ॥२॥
तुका म्हणे
ऐेखं आत ज्याचे मनीं ।
त्याची चक्रपाणी बाट पाहे॥३॥
सकळ तीथंह्ान
सकळ तीथंह्ान ।
पंढरीनाथ सुगुटमणी ॥१॥
धन्य धन्य पंढरी।
पंढरीपर अभंग २८इ
आ िितितनितिििििितिििििििििपििििििपिपिपिपिपि फित
जे मोक्षाची अक्षय पुरी ॥२॥
विश्रांतीचा ठाय ।
तो हा माझा पंढरीराव रे
तुका म्हणे सांगे स्पष्ट ।
दुजी पंडरी बैकुंठ ॥४॥
उमा रमा एकी सरी
उमा रमा एकी सरी ।
वाराणसी ते पंढरी ॥१॥
दोघे सारिखे
सारिखे ।
विश्वनाथ विठळ सखे ॥२॥
तेथ असे भागिरथी ।
येथे ज्ञाणा भीम-
रथी ॥३॥
वाराणशी चिशुळावरीं ।
खुद्शनावरीं पंढरी ॥४॥
मनकर्णिका मनोहर ।
चंद्रभागा सरोवर ॥५॥
वाराणशी भरव काळ।
पुंडलीक क्षेत्रपाळ ॥६॥
छॉडि-
राज दंडपाणी ।
उभा गरुड कर जोडोनी ॥७॥
गया तेचि गोपाळपुर।
प्रयाग
निय नरसिंपुर < तेथें असती गयाचळ।
येथे गाई आणि गोपाळ ॥९॥
शमी-
पत्र पिंड देती ।
येथें काळा निजखुख प्राप्ती १० संतजञ़नीं केला काल्या ।
ठुका प्रसाद लाघळा ॥११॥
कार्तिकीचा सोहळा
कार्तिकीचा सोहळा ।
चळा जाऊं पाह डोळां ।
आलं चेकुंठ
जवळां ।
पंढरीये सन्निध ॥९॥
पीक पिकलं घछुमरीं।
प्रेम न खमाये अंबरी ।
अवघी मातळली पंढरी ।
घरोघरीं छुकाळ ॥२॥
चालती स्थिर स्थिर ।
गरुड
टक्यांचे भार ।
गर्जती गंभीर ।
टाळ श्वाति मृदंग ॥३॥
मिळालिया भद्रजाती।
कशा आनंदे इल्ती ।
शूर उठावती ।
पका पक आगळे ॥७॥
नामामृत कल्लोळ ।
> क वि किस न
व ० कोदळीं ल
वृंदे कोदलीं सकळ ।
आलें वैष्णवदळ ।
फळिकाळे कांपती ॥५॥
आस करिती
अ्रह्मादिक ।
देखुनि वाळवंटींचे छुख ।
धन्य धन्य महत्युलोक।
म्हणती भाग्याचा
केखा ॥६॥
मरण सक्ति वारणासतरी ।
पितृक्कण गया नासी ।
उधार नाही पंढरीसी ।
पायांपाशीं विठोबाच्या ॥७॥
गोदा तापी वेणी पुष्कर ब्िंवेणी
गोदा तापी वेणी पुष्कर ब्िंवेणी ।
वर्णि्धीं पुराणीं कीर्ति
यांची ॥१॥
तीर्थ तीर्थराज श्रेष्ठ मीमरथी ।
झांकरे पावंती सांगितळे ॥२॥
देव तीथी
नित्य मिळोतियां येती ।
खुर्नात ते होती चंद्रभागे ॥३॥
पुंडालिकापुढे तीथ
शिरोमणी ।
माध्यान्हासी पाणी चढतसे ॥४॥
तुका म्हणे तेथे जडजीव प्राणी।
-जाती उद्धरोनी बैकुंठासी ॥५॥
संत पंढर्राल जाती
संत पंढर्राल जाती ।
निरोप घाडीं तयां हाती ॥१॥
माझा न
पडावा विसर ।
तुका बिनवितो किकर ॥२॥
केरखणी महाद्वारी ।
तं मी अस्त
निरंतरीं ॥४॥
तुमचे पायी पायतन ।
मोचे माझं तन मन ॥४॥
तांखुलाची पिक-
घरणी ।
ते मी असे मुख पसरूनि ॥५॥
तुमची विष्ठा पंढरीराया ।
ते सारसुबी
माझी काया ॥६॥
लागती पादुका ।
ते मी तळील सत्तिका ॥७॥
तुका म्हणे पंढरी-
नाथा ।
दुजे न धरावे सर्वथा ॥८॥
ज्ञो या गेला पंढरपुरा
ज्ञो या गेला पंढरपुरा ।
आणीक याचा न मनी तो.१ सुळभ
(माय पंढरीराणा ।
पुरवी, खुणा अंतरींच्या ॥२॥
जन्मांतरीच्या. पुण्यराखी ।
बारी त्यासी पंढरींची ॥३॥
वाहेर येतां प्राण फुटे ।
रडे दाटे गहिवर ४_द्घि
मंगळ भोजन सारा म्हणती करा सुरडीव ॥५॥
मागुता हा पाही ठाव ।
पढश-
राव दर्शने ॥६॥
तुकां म्हणे भूवैकुंठ ।
वाळुवंट भींवरा ॥७॥
आम्ही आळीकरें
आम्ही आळीकरें ।
म्रेमसुखाची टकुरे ॥१॥
पार्यी गोविली
वासना ।
तुच्छ केलें त्रह्म्ञाना ॥२॥
येतां पाहे मूळां ।
वाट पंढरीची डोळां ॥२॥
तुका म्हणे स्थळ ।
मग मी पाहिन लकळ ॥४॥
आम्ही ज्याचे दास
आम्ही ज्याचे दास ।
त्याचा पंढरिये वास ॥१॥
तो हा देवांचाहि
देव।
काय कळिकाळाचा भेव ॥२॥
घेद् जया गाती ।
श्वाति म्हणती नेति नाते ॥२॥
तुका म्हणे निज ।
रूपडं हे तत्त्ववीज ॥४॥
डोळियांचे देव आजि उभ ठळे
डोळियांचे देव आजि उभ ठळे।
निघान देखिले पंढर्सये ॥१॥
काय तं वानाव वाचेचे पाळ ।
वेदां न बोलवे रूप ज्याचें ॥२॥
आनंदाच्या रसे
ओतीव चांगळें ।
देखतां रंगले चित्त माद्रे ॥३॥
तुका म्हणे मी तों खगळाच
विरळा ।
विठठळचि झालो द्र्दीलाने ॥४॥
पंढरीची वारी जयांचिये घरीं
पंढरीची वारी जयांचिये घरीं ।
पाय धुळीशिरीं वंदिन त्यांची ॥१॥
दासाचा मी दास पोसणा डिंगर।
आतां बहु फार काय बोळा ॥२॥
जार्ताचे
मी हान न कळे भजन ।
म्हणोनि संतचरण इच्छीतसें ॥३॥
तुका म्हणे मज
म्हणाव आपुलें ।
बहुतां तारिळें संतजनीं ॥४॥
खुख पंढरीसी आले
खुख पंढरीसी आले ।
पुडलीके सांठविळें ॥१॥
आतां धांवा माझें
वाप ।
जिव्हा घेऊनियां माप ॥२॥
करा एक खेप ।
मग नळगे हिंडावे ॥३॥
विषय
गंडूनि पस(रा ।
धांव घ्यारे पंढरपुरा ॥४॥
आयुष्य चैचे जंव आहे।
तोचि
धांबोनियां जावे ॥५॥
आळख न करीं या लाभाचा ।
तुका विनवी कुणवियाचा ॥५॥
उमा रमा एकी सरी
उमा रमा एकी सरी ।
वाराणसी ते पंढरी ॥१॥
दोघे सारिखे
सारिखे ।
विश्वनाथ विठळ सखे ॥२॥
तेथ असे भागिरथी ।
येथे ज्ञाणा भीम-
स्थी रे वाराणशी चिश्ुळावरीं ।
खुदशनावरीं पंढरी ॥४॥
मनकर्णिका मनोहर ।
चंद्रभागा खशोबर ॥५॥
वाराणशी भैरव काळ।
पुंडलीक क्षेत्रपाळ ॥६॥
छॉडे-
राज देडपाणी ।
उभा गरुड कर जोडोनी '७ गया तेचि गोपाळपुर।
प्रयाग
निरा नरसिंपुर ॥८॥
तेथे असती गयावळ ।
येथें गाई आणि गोपाळ ॥९॥
झमी-
पत्र पिंड देती ।
येथें काळा निजखुख प्राप्ती १० संतजनीं केळा काळा ।
तुका प्रसाद लाघळा ॥११॥
आसुची मिरा पंढरी
आसुची मिरा पंढरी ।
आस्ुचे घर भीमातीरीं ॥१॥
पांडरंग
आय्ुचा पिता ।
रखमाबाई आयची माता ॥२॥
भाऊ पुंडलीक झुनि।
चंद्र-
भागा आयुची बहिणी ३े तुकां जुनाट मिराखी ।
ठाव दिला पायांपाशीं ॥४॥
सन. पंढरीची वारी आहे माझे घरीं ।
आणीक न करीं तीर्थव्रत ॥१॥
दत एकादा कराल उपवास ।
गाईन अहार्निशीं सुखीं नाम ॥२॥
नाम विठो-
बांचे घेईल मी वाचे ।
बीज कलपांतीचे तुका म्हणे ॥३॥
उदारचक्रवती
उदारचक्रवती ।
वेकुंठीचा भूपती ।
पुंडलिकाचिया प्रीती ।
विटेवरी राहिला ॥१॥
सर्व सिद्धीचा दातार ।
सव आणिला पारिवार ।
भक्तां
अभयकर ।
घ्या घ्या ऐसें म्हणतसे ॥२॥
जेणे हे विश्व निर्मिले ।
महषी देवां
संस्थापिळें ।
एकवीस स्वर्गाचे धरिळें ।
सत्तामात्रे आपुिया ॥२॥
तुका म्हणे
कृपावंत ।
इच्छिळें पुरवी आर्त ।
रिड्धिसिद्धि सुक्ती देत ।
होखीं संग आपुला ॥४॥
होईन भिकारी पंहरीचा वारकरी १ हाचि माझा नेमधर्म
होईन भिकारी पंहरीचा वारकरी ॥१॥
हाचि माझा नेमधर्म ।
झुखी
पंढरीपर . अभंग २८५
बिठोवाचें नाम ॥२॥
हीच माझी उपासना ।
लागेन संतांच्या चरणा ॥३॥
तुका
म्हणे देवा ।
हेचि माझी भोळी सेवा ॥४॥
धन्य झालों हो संसारीं
धन्य झालों हो संसारीं ।
आम्ही देखिली पंढरी,१ चंद्रभागे
करूं स्वान ।
पंडळीकाचें दर्शन ॥२॥
करूं क्षेत्र प्रदक्षिणा ।
भेटूं संत या खज्जनां ॥३॥
उमे राहू गरुडपारीं।
डोळे भरोनि पाहा हरी ॥४॥
तुका म्हणे चाळवंटीं ।
महाळाभ फुकासाठीं ॥५॥
आणीक पेस कोठें सांगा
आणीक पेस कोठें सांगा ।
पांडरंगासारिखें ॥१॥
देवत ये
भूमंडळीं ।
उद्धार कळीं पाववितें ॥२॥
कोठें कांही कोटें कांही ।
शोध ठायीं
स्थळासी घे भ्न्यचींचे तीथीं नासे ।
तीथीं वस वज्भळेप ॥४॥
पांडरंगींचे
पांडरंगीं ।
पाप अंगीं राहेना ॥५॥
पेसे हरे गिरिजेप्रती ।
गुह्मस्थिती सांगितली ॥६॥
तुका म्हणे तीर्थ क्षेत्र ।
सर्वत्र हे देवत ॥७॥
॥३॥
२२०८१ संतोपं माउली आखरूपा वचनीं ।
वोरसोनि स्तनीं छावी बाळा ॥२॥
तेस घरेमळाचे अवघेचि गोड ।
पुरावेतो कोड पांडुरंग ॥२॥
सवा करी साहे
निघ्लुर उत्तर ।
त्याचे वाहे वरे तेच मनीं ॥३॥
तुका म्हणे इच्छावसे खेळ खेळे ।
चिंता ते खकंळ कांही नेणें ॥४॥
पंढशेस जावे ऐस माझे मनी
पंढशेस जावे ऐस माझे मनी ।
विठाई जननी भेटे केव्हां ॥१॥
नळगे त्याविण सुखाचा सोहळा ।
लागे मज ज्वाळा अस्ीचिया ॥२॥
आषाढी निकट
आषाढी निकट ।
आणि कार्तिकीचा हाट ॥१॥
पुरे दोन्हीच
बाजार ।
न लगे आणीक व्यापार ॥२॥
तेचि द्यावे तेचि घ्यावे ।
कैवल्याच्या
रासी भावे ॥३॥
कांही कोणा नेणे ।
विठोवांचूनि तुका म्हणे ॥४॥
पंढरीस जाते निरोप आइका
पंढरीस जाते निरोप आइका ।
वेकुंठनायका क्षेम सांगा ॥१॥
अनाथांचा नाथ हें तुझें वचन ।
घांबें नको दीन गांजा देऊं ॥२॥
ग्रासिळे भुंगे
सर्प महाकाळे ।
न दिसे हे जाळे उगवतां ॥३॥
कामक्रोधसुनीं श्वापदीं बहुतां ।
घेढळां आवतीं मायेचिये ॥४॥
मुगजळ नदी बुडांवेना तरी ।
आणुनियां वरी
तळा नेते ॥५॥
तुका म्हणे तुवां धरिले उदास ।
तरी पाहो वास कवणाची ॥६॥
कुळींचें देवत ज्याचे पंढरीनाथ
कुळींचें देवत ज्याचे पंढरीनाथ ।
होईन दाखवीत त्याचे घरीं ॥१॥
शुद्ध यातिकुळवर्णा चाड नाहीं करीं भळतें ठायीं दास तुझा ॥२॥
पंढरीस
कोणी जाती वारकरी ।
होईन त्याचे घरीं पशुयाति दे विठळ चिंतुन दिवस-
राज्नीं ध्यान ।
होईन पायतन त्याचे पायी ॥४॥
तुळशीद्षंदावन जयाचे अंगणीं।
होईल केरसुणी त्याचं घरीं ॥५॥
तुका म्हणे हाचि भाव माझ्या चित्तीं ।
नाहीं
आणिकां गती चाड मज ॥६॥
बाप माझा दीनानाथ
बाप माझा दीनानाथ ।
वाड भक्तांची पहात ॥१॥
कर ठेवुनियां
करवी ।
उभा चंद्रभागे तर्टी ॥२॥
गळां वेजंयता माळा ।
रूपं डोळल सांवळा ॥३॥
तुका म्हणे भेटावया ।
लदा उभारिल्या बाह्या ॥४॥
आयची मिराख पंढरी
आयची मिराख पंढरी ।
आसुचें घर भीमातीरीं ॥१॥
पांडरंग
॥ पिता ।
रखमाबाई आमुची माता ॥२॥
भाऊ पुंडलीक झुनि।
चंद्र-
आगा आखुची बहिणी ॥३॥
तुकां जुलाट मिराखी ।
ठाव दिला पायांपार्शीं ॥४॥
जाळी हरिकथा रंग बोसखरळा
जाळी हरिकथा रंग बोसखरळा ।
उचितासी आळा पांडुरंग ॥१॥
वांटितो ह प्रेम उचिताचा दाता ।
घईरे त् आतां ध्णीवरीं 4 प्रेम देऊलियां
अवर्धी खुखी केलीं ।
जीं होतीं रंगळीं विठठटीं तीं ॥३॥
ठुक हें इबेळ देखियेळे
संतीं ।
म्हणउनि पुढती आणियेळले ॥४॥
दुःखाचिये साठी तेथे मिळे खुख
दुःखाचिये साठी तेथे मिळे खुख ।
अनाथाची भूक दैन्य
जाय ॥१॥
उदाराचा राणा पंढरीस आहे ।
उभारोनि बाहे पालघीतो ॥२॥
ज्ञाणातियाद्वूनि नेणत्याची गोडी ।
आलटिंगी आवडी करूुनेयां ॥२॥
शीण
घेऊनियां प्रेम देता साठी ।
न विचारी तुटी लाभा. कांही ॥४॥
तुका म्हणे
अखो अनाथ दुबळी ।
आम्हांसी तो पाळी पांडुरंग ॥५॥
सद्दैव हे वारकरी
सद्दैव हे वारकरी ।
जे पंढरी देखती ॥१॥
पदोपदी विठठळ वाचां ।
त्यांसी कैचा संसार ॥२॥
दोप पळाळे पळाले ।
दैेछ आले हरिदास ॥३॥
प्रेम-
भाते भरळे अंगीं ।
नि्टुज्ज रंगीं नाचती ॥४॥
गोपीचंदनाची उरी ।
तुळसी
कंठी मिरविती ॥५॥
दुर्बळ या शक्तिहीना ।
त्याही जना पुरता ॥६॥
तुका म्हणे
देव चित्तीं ।
मोक्ष हातीं येकडा ॥७॥
आम्ही आळीकरे
आम्ही आळीकरे।
प्रेमखुखाचीं छकुरे ॥१॥
पायीं गोविली
वासना ।
तुच्छ केलें ब्रह्मज्ञाना ॥२॥
थतां पाहे मूळां ।
वाट पंढरीची डोळां ॥३॥
तुका म्हणे स्थळ ।
मग मी पाहेन सकळ ॥४॥
पंढरीस जावे ऐेखं माझे मर्नी
पंढरीस जावे ऐेखं माझे मर्नी ।
विठाई जननी भेटे केव्हा ॥१॥
नलगे त्याविण सुखाचा सोहळा ।
लागे मज ज्वाळा अभ्नीचिया ॥२॥
तुका म्हणे
त्याचे पाहिलिया पाय ।
मग दुःख जाय खव माझ ॥३॥
सुखरूप ऐसा इजाकोण. स्तरांगा
सुखरूप ऐसा इजाकोण. स्तरांगा ।
माझ्या पांडुरंगासारिखा
तो ॥१॥
नळगे दंडण झुंडण तें कांहीं ।
साधनाची नाही आटाआरी ॥२॥
चंद्र-
भागे स्रान विधी तो हरिकथा ।
समाधान चित्ता सर्वकाळ ॥३॥
तुका म्हणे
काळा वैकुंठी दम ।
विहोष तो ळाभ संतसंग ॥४॥
पंढरीस जाते निरोप आइका
पंढरीस जाते निरोप आइका ।
वेकेंटनायका क्षेम सांगा ॥१॥
अनाथांचा नाथ हें तुझें वचन ।
धांबें नको दीन गांजा देऊं ॥२॥
ग्रासिळे शुजंगें
सर्प महाकाळे ।
न दिसे हे जाळे उगवतां ॥३॥
कामक्रोधसनीं श्वापदीं बहुतां ।
वेढळों आवती मायेचिये ॥४॥
मंगजळ नदी बुडविना तरी ।
आणुनियां वरी
तळा नेते ॥५॥
तुका म्हणे तुवां धरिले उदास ।
तरी पाहो बाख कवणाची ॥६॥
उभचंद्रभागेतारी
उभचंद्रभागेतारी ।
कट घरोनियां करीं ।
पाउल गोजिरी ।
विटेवरी शोभली ॥१॥
त्याचा छंद माझ्या जीवा ।
कायां बाचा मने हेवा ।
संचिताचा ठेवा ।
जोडी हाती लागली ॥२॥
रूप डोळियां आवड ।
कॉोंति श्रवणी
पवाडे ।
मस्तक नावडे ।
उठा पायांवरोनि ॥३॥
तुका म्हणे नाम ।
ज्याचे नासी
क्रोध काम ।
हरी भवश्रवव ।
उच्चारतां वाचेखि॥४॥
साधन संपत्ति हेचि माझे धन
साधन संपत्ति हेचि माझे धन ।
सकळ चरण. विठोबाचे ॥१॥
शीतळ हा पंथ माहेरांची वाट ।
जवरळींच नीट खुखरूप रे चेष्णवांचा . संग
रामनाम गाणें ।
मंडित भूषणें अळंकार ॥३॥
भवनदी आड नव्हतीसी आळी ।
कोरडीच चाळी जावें पायीं ॥४॥
मायबाप दोघे पाहातीळ वाट ।
ठेवूनियां कटीं
कर उभी ॥५॥
तुका म्हणे केव्हां देखेन कळल ।
पळाली आळख निद्रा भूक ॥६॥
पुण्य उभे राहो. आतां
पुण्य उभे राहो. आतां ।
खंताच या कारणें ॥९॥
पंढर्रचे लागा
वाटे ।
सखा भेटे विहल ॥२॥
संकटपं हे यावे फळा ।
कळबळा बहुतांचा ॥३॥
तुका
म्हणे होडनि क्षमा ।
पुरुषोत्तमा अपराध ॥४॥
झणी मक्ति देसी जरी पांडुरंगा
झणी मक्ति देसी जरी पांडुरंगा ।
मग या खंतखंगा पाहू कोठें ॥१॥
मग पंढरीचा आनंदसोहळा ।
पाहूं मग डोळां कोणाचिया ॥२॥
तुका म्हणे
असों तुझी कृपादृष्टी ।
नलगे वैकुंठी वास आम्हां ॥३॥
धन्य पुंडलिका बहु बरे केले
धन्य पुंडलिका बहु बरे केले ।
निधान आणिलें पंढरीये ॥१॥
न करी आळस आलिया संसारीं ।
पाहे पां पंढरी भूवेकुंठ ॥२॥
न पर्वाजे केल्या
तपांचिया रासी ।
ते जन ळछोकांसी दाखविले ॥३॥
सर्वोत्तम तीर्थ क्षेत्र आणि
देव ।
शाखांनीं हा भाव निवडिला ॥४॥
विष्णुपद गया रामनाम काशी ।
अवघी
पायांपाशीं विठोबाच्या ॥५॥
पंढरीचे भूत मोठे
पंढरीचे भूत मोठे ।
आल्या गेल्या झडपी वाटे ॥१॥
बहु खेच-
रीचे रान ।
जातां वेड होय मन ॥२॥
तेथें जाऊं नका कोणी ।
गेळें नाहीं आले
परतोनी ॥२॥
तुका पंढर्यसी गेळा ।
पुन्हां जन्मा नाही आला ॥४॥
पंढरीये पांडुरंग
पंढरीये पांडुरंग ।
भोवता संग संतांचा ॥१॥
मिळवूनियां खंत-
मेळा ।
मध्ये खांवळा दोमत ॥२॥
पकळा एकचि पुंडलिका ।
जोडी त्रैळोक्या
पुराविळी ॥३॥
निळा म्हणे न सरे तरी ।
अद्यापिवरी तैखेचि ॥४॥
सर्वांतरी वास याचा
सर्वांतरी वास याचा ।
महदादी अणूचा हृदयस्थ ॥१॥
नाहीं
दुरी जवळी ऐेसा ।
कोंदोनी दिशा भरलासे ॥२॥
पकवीस ही स्वगीपरी ।
पाता-
ळाभीतरीं भूमंडळां ॥३॥
निळा म्हणे सबीतरीं ।
वसोनी विटेवरी ठाकला ॥४॥
स्वयंभू आसुचा विटेवरी उभा
स्वयंभू आसुचा विटेवरी उभा ।
चैतन्याचा गाभा पांडुरंग ॥१॥
नाहीं घडविळा नाही बैसविळा ।
पुंडलिका आळा भेटावया ॥२॥
द्वारकेची
अवघी संपत्ती घेऊांने ।
उभा चक्रपाणी पंढरिसी ॥३॥
तुका म्हणे मूती घडली
जे म्हणती ।
त्यांच्या सुखाप्रती किडे पडों ॥४॥
पंढरीये माझें माहेर साजणी
पंढरीये माझें माहेर साजणी ।
ओऑंबीये कांडणीं गाऊं गीत ॥१॥
राही रखुमाई सत्यभामा माता क पिता माहियेर ॥२॥
उद्धव अक्रूर
व्यास अंबक्रूपि ।
भाई नारदासी गोरवीन ॥३॥
गरुड बंघु लडिवाळ पुंडलीक ।
पंढरीपर अभंग ' रे८७
यांचें कवतुक वाटे मज ॥४॥
मज बहु गोत संत आणि महंत।
नित्य आठ-
वीत ओवियेसरी ॥५॥
निवृत्ति ज्ञानदेव सोपान चांगया।
जिवलगा माझिया
नामदेवा ॥६॥
नागो जनमित्रा नरहरी खोनारा ।
रोहिदास कबिर सोईर्या ॥७॥
परसा भागवता खुरदास सांवता ।
गाईन नेणतां सकळांसी < चोखामेळा
संत जिवाचे सोईरे ।
न पड़े विसर यांचा मज ॥९॥
जिवींच्या जीवना एका-
जनार्दना ।
पाठका कान्हया मिराबाई १० आणीकही संत महानुभाव सनि ।
सकळां चरणीं जीव माझा ११ आनंदे ओचियां गाईन मी त्यांसी 1 जाती
पंढरीसी वारकर १२ तुका म्हणे माझा बळिया बापमाय ।
हर्षे नांद-
ताहे चराचरी ॥१३॥
मूर्तिमंत देव नांदतो पंढरी
मूर्तिमंत देव नांदतो पंढरी ।
ये ते दिगांतरीं प्रतिमारूप ॥१॥
जाडानियां वना करावे कीर्तन ।
मानुनी पाषाण विठळखूप ॥२॥
तुका म्हणे
मुख्य पाहिजे हा भाव ।
भावापासी देव शीघ उभा ॥३॥
राही रुक्मिणी सत्यभामा
राही रुक्मिणी सत्यभामा ।
पुरुषोत्तमा वाम सव्य ॥१॥
पुंड-
लिक दष्टीपुढे।
उभे देहुडे सनकादिक ॥२॥
जय विजय महाद्वारी ।
गरूड
शेजारी हनुमंत ॥३॥
निळा म्हणे भोवते संत ।
कीतेने कर्रीत चोफेरी ॥७४॥
तारू लागले वंदी
तारू लागले वंदी ।
चंद्रभागेचिये तिरीं ॥१॥
छटा छटा
संतज्ञन।
असुप हें राखी धन ॥२॥
झाला हरिनामाचा तारा ।
सीड लागळें
फरारा ॥३॥
तुका जवळी हमाळ ।
भार चालवी विठठळ ॥४॥
दोन्ही हात ठेवुनि करीं
दोन्ही हात ठेवुनि करीं ।
उभा भीवरेच्या तटीं ।
कष्टलाखी
खाठीं ।
भक्तिकाजा विठला ॥१॥
भागळासखी मायबापा ।
बहु श्रम केल्या खेपा ।
- आम्हांळागीं खोपा ।
दैत्यां काळ कृतांत ॥२॥
होतासी क्षीरलागरी1 मही
दाटली अखुरीं ।
म्हणोनिया घरीं ।
गोळियांचे अवतार ॥३॥
केला पुंडलिके
गोंवा ।
तुज पंढशेये देवा ।
ठुका म्हणे भावा-1 साठीं हातीं सांपडसी ॥४॥
जो देखे एकदां तरी
जो देखे एकदां तरी ।
ह॒ पंढरी वबेकुंठ ॥१॥
खुती तया आली
हाता ।
नाही चिंता मोक्षाची ॥२॥
याचिये मामी पाऊल पडे ।
तेव्हाॉचि जोडे
यात्रा त्या ३२ निळा म्हणे प्रत्यक्ष भेटी ।
ते तो ळुटी निजानंदा ॥४॥
घरियेळे सोंगे
घरियेळे सोंगे ।
येणे अवघीं पांडुरंगे ॥१॥
तें हे ब्रह्म विटेवरी ।
उमे चंद्रभागेतारीं ॥२॥
अंतव्यापी बाहे ।
धांडोळितां कोठें नोहे ॥३॥
योग याग
तपे ।
ज्याकारणे दानजपे ॥४॥
दिले नेदीजती ।
भोग कळ ज्या होती ॥५॥
अवघी छाळा पाहे ।
तुका म्हणे दासां साहे ॥६॥
आणिकांची सेवा करावी शरीरे
आणिकांची सेवा करावी शरीरे ।
तीं तेथें उत्तरे कोरडीच ॥१॥
चेस पांडरंग खुळभ सोपारा ।
नेघ येरझारा सेवकांच्या ॥२॥
आणिकांचे भेटी
आडकाटी पडे ।
येथें ते न घडे वचनही ॥३॥
आणि कांचें देणं काळी पोट भरे ।
येथाल न सरे कट्पांतींही ॥४॥
आणिक दॉडेती चुर्कालिया सेवा ।
तेथं सोस
हेवा नाही दोन्हीं ॥५॥
तुका म्हणे करी आपणासारिखे ।
उद्धरी पास्खिं
उंचनीच॥६॥
पांडुरंगापेसता सांडनि वेव्हार
पांडुरंगापेसता सांडनि वेव्हार ।
आणिकांची करा आर वांयां ॥१॥
बहुतांसी दिला उद्धार उदार ।
निवडीना खरे खोटें कांही ॥२॥
याचिया
अंकिता वैकंठ बंदर ।
आणीक वेव्हार चाळतीना ॥३॥
तुका म्हणे माझे हातींचे
वजन ।
यासीं चोळ कोण ठेवू सके ॥४॥
ब्रीद ज्याचे जगदानी
ब्रीद ज्याचे जगदानी ।
तोचि मनीं स्मरावा ॥१॥
सम पाय कर
करी ।
उभा तटीं भींवरेच्या ॥२॥
पाहिलिया वेध लावी ।
बैसे जीवीं जडोनी ॥३॥
लाघवी खूत्रधारी दोरी नाचवी छखुरी
लाघवी खूत्रधारी दोरी नाचवी छखुरी ।
उपजवी पाळून
लहारी नानापरिची ळाघवें ॥१॥
पुरोनि पंढरिये उरळें भाक्तिखुख लांचावळ ।
उभ नीराचे राहिलें कर कटीं न बखर बहु काळं ना सांवळे बह कठीण ना
कोवळे ।
गुणचयावेगळें बद बळें आधिलें ॥३॥
असोनि नखे खकळां मनी मना
अगोचर बुद्धि ।
स्वामी माझा क्पानिघि ठुका म्हणे विठठल ॥४॥
नारद येऊनि पंढरियेसी
नारद येऊनि पंढरियेसी ।
स्थळ पुंडालिकाली मागती ॥१॥
भीमा
पुष्पावती संगम ।
योजिला आश्रम तयाप्रती ॥२॥
विष्णुपदे उमटली जेथें ।
करविला तेथें रहिवास ॥३॥
निळा म्हणे पिंडदान ।
करिती सज्जन ज॑ स्थळी ॥४॥
_ २११५ भुक्तिमुक्तीचे माहेर ।
बसविलें पंढरपुर ॥१॥
खुख विश्रांतीसी
आळे ।
संतां पाचारिळे सज्जनां ॥२॥
कथाकीर्तनं सोहळा ।
छाबिने मेळा पता-
कांचा ॥३॥
निळा म्हणे पंचक्रोशी ।
नामे घोषी दुमद्मित ॥७४॥
_ २११६ संत येताती सनकादिक ।
सोहळा पाहो तो कोतुक ॥१॥
चंद्र-
भाग निमज्जन।
पारिसा हरीचे कीतंन ॥२॥
संत सजनाचिया भेटी ।
करूं
स्वानेदाची लुटी ॥२॥
निळा म्हणे पंढरपुरी ।
सेवू काळा वांटिती हरी ॥४॥
भुक्तिसुक्तीचे माहेर
भुक्तिसुक्तीचे माहेर ।
वसविले पंढरपुर ॥१॥
खुख विश्रांतीसी
आहे ।
संतां पाचारिळें सळनां ॥२॥
कथाकीतने खोहळा ।
छविने भेळा पता-
कांचा ॥३॥
तिळा म्हणे पैचक्रोशी ।
नामें घोषीं दुमदुमित ॥४॥
पुण्य उमें राहो. आतां । संताचे या कारणें १ पंढर्रचे ळागा
पुण्य उमें राहो. आतां ।
संताचे या कारणें ॥१॥
पंढर्रचे ळागा
वाटे ।
सखा भेटे विठळ ॥२॥
संकल्प हे यावे फळा ।
कळवळा बहतांचा २े तुका
म्हणे होउनि क्षमा ।
पुरुपोत्तमा अपरा ॥४॥
, लच
३०९७ झणीं सक्ति देखी जरी पांडुरंगा ।
मग या संतसंगा पाहू कोठे ॥२॥
मग पेढशीचा आतंदखोहळा ।
पाहू मग डोळां कोणाचिया ॥२॥
तुका म्हणे
असों तुझी कपादृष्टी ।
नलगे वैकुंठी बास आम्हां ॥३॥
दोन्ही हात ठेवुनि कर्टी
दोन्ही हात ठेवुनि कर्टी ।
उभा भीवरेच्या तटीं ।
कष्टळाखी
साठीं ।
भक्तिकाजा विठला ॥१॥
भागळासी मायबापा ।
बहु श्रम कळ्दा खेपा ।
- आम्हांळागीं खोपा ।
दैत्यां काळ कृतांत ॥२॥
होतासी क्षीरसागरी ।
मही
दाटली असुरी ।
म्हणोनियां घरीं ।
गोळियांचे अवतार ॥३॥
केला पुंडलिक
गोंवा ।
तुज पंढशेये देवा ।
तुका म्हणे भावा-1 साठीं हातीं सांपडसी ॥४॥
पूयपुण्य असं जयाचे पदरी
पूयपुण्य असं जयाचे पदरी ।
तोचि वारकरी पंढरीचा ॥१॥
वैकु-
टीचे सोहळे पंढशस घ्यावे ।
चंद्रभागे नहावे एकादशी ॥२॥
द्वादशी वत
घडळे जयासी! त्याते पूर्वजांसी खोडविळें ॥३॥
सोडविले नाना संकटांपाखोन ।
बोळतीं पुराणें तुका म्हणे॥४॥
ताही अंगीं भक्ति विरक्ति वैराग्य
ताही अंगीं भक्ति विरक्ति वैराग्य ।
पुण्य गांठी “भाग्य जया
कांहीं ॥१॥
तेणें ज्ञावे वेगीं आतांचि पंढरी ।
आळीयाची वारी सफळ होय ॥२॥
पेखे कधीं तुम्हां देव तीथ घडे ।
नांदते उघडं परब्रह्म रे एक. वेळ आळा
मल्चुष्याचा जन्मा ।
पू्वालिया कर्मा नाश येथें ॥४॥
तुका म्हणे घेई घेई बापा
भेटी ।
मागलिया तुटी होय पापा ॥५॥
आणिकांची सेवा करावी दारीरे
आणिकांची सेवा करावी दारीरे ।
तीं तेथें उत्तरे कोरडीच ॥१॥
छेसा पांडुरंग सुलभ स्त्रोपारा ।
नेघे येरझारा सरवकांच्या ॥२॥
आणिकांचे भेटी
आडकाठी पंडे ।
येथें ते न घडे वचनही ३. आणि कांचें देणे काळी पोट मरे ।
येथाळ न सरे कट्पांतीही ॥४॥
आणिक दॉडेती चुर्काळिया सेत्रवा।
तेथं सोल
हेवा नाही दोन्हीं ॥५॥
तुका म्हणे करी आपणासारिखें ।
उद्धरी पारि
उंच नीच॥६॥
सर्वांतरी वाख याचा
सर्वांतरी वाख याचा ।
महदादी अणूचा हृदयस्थ ॥१॥
नाहीं
दुरी जबळीं ऐसा ।
कोंदेनी दिशा भरलास ॥२॥
एकवीस ही स्वगीपरीं ।
पाता-
ळाभीतरीं भूमंडळां दे निळा म्हणे स्वीतरीं ।
वसोनी विटेवरी ठाकला ॥४॥
नामरूप नातळं ज्यासी
नामरूप नातळं ज्यासी ।
परात्पर ऐशी वदती ॥१॥
तो हा आला
पंढरपुरा ।
समाचारा भक्तांच्या ॥२॥
ओळखिला पुंडलिके ।
केळें निक पूजन ॥३॥
निळा म्हणे विटेवरी ।
स्थापिला तीरीं चंद्रभागे ॥४॥
पंढरीपर अभंग २९१
व सि
स्पिताचे आला ।
उभा केला पुंडलिके ॥२॥
हृतूकमळी चतुरानन।
ज्यातें स्तवून
पूजिठं ॥३॥
निळा म्हणे शिर्बाह चिंती ।
ज्यातें एकांतीं सवदा ॥४॥
संत सनकादिक देव
संत सनकादिक देव ।
भेटावया आले सव ॥१॥
देवा भक्तांते
पंढरीपर भभग २९३
पूजिती ।
महिमा अद्भुत तो घर्णिती ॥२॥
पावन केलीं पुंडलिक ।
म्हणती नर-
नारी बाळक ॥३॥
निळा ऐेकोनियां वाणी ।
मिठी घालुं धांवे चरणीं ॥४॥
पेसे याचे आकळ खेळ
पेसे याचे आकळ खेळ ।
जाणतां पांगुळ वेदश्छति ॥१॥
काय
फोडूतनि चांदिण्या केल्या ।
गगनीं बांधल्या कीं सुक्त ॥२॥
कासयांचें पवत
घोंडे ।
घडिले अपाडे अमर्याद ॥३॥
निळा म्हणे पर्जन्य धारा ।
केल्या
अपारा त्या कशा ॥४॥
राही रुक्मिणी सत्यभामा
राही रुक्मिणी सत्यभामा ।
पुरुषोत्तमा वाम सव्य ॥१॥
पुंड-
हक टृष्टीपुढ।
उसे देहुडे सनकादिक ॥२॥
जय विजय महाद्वारीं।
गरूड
दोजारीं हचुमंत ॥३॥
निळा म्हणे भावते संत ।
कीतंने करीत चौफेरी ॥४॥
रि पुंडलीक पांडुरंग ।
संतसंग पाळे ॥१॥
चंद्रभागा वाळवंट!
भूवैकुंठ पंढरी ॥२॥
वेणुनाद गोपाळपुर ।
पुष्पावती स्पारसंगम ॥३॥
निळा म्हणे
झाला मेळा ।
या भूगोळा उद्धार ॥४॥
पुण्य उमे राहो. आतां
पुण्य उमे राहो. आतां ।
संताचे था कारणें ॥१॥
पंढरीचे छागा
बाटे ।
सखा भेटे विठ्ठल ॥२॥
सकळ्प हे यावे फळा ।
कळवळा बहुतांचा ॥३॥
तुका
म्हणे होउनि क्षमा ।
पुरुपोत्तमा अपराघ ॥४॥
र
३०९७ झरणीं सुरि देसी जरी पांडुरंगा ।
मग या संतसंगा पाहू कोठें ॥१॥
मग पेढशीचा आलतंदसोहळा ।
पाहू मग डोळां कोणाचिया ॥२॥
उमटळीं खडकावरीं
उमटळीं खडकावरीं।
पंद गोजिरीं विष्णूचीं ॥१॥
देखोलियां
ते सात्त्विक जन।
करिती पिंडदान तये पदीं ॥२॥
पंढरिये नारदाश्रमीं ।
भीमा-
संगमीं पुष्पावती ॥३॥
निळा म्हणे दक्षिण गया ।
उद्धरावया पूर्वजां॥४॥
जो देखे एकदां तरी.
जो देखे एकदां तरी.।
हें पंढरी वैकुंठ ॥१॥
खुती तया आली
हाता ।
नाहीं चिता मोक्षाची ॥२॥
याचिये मागी पाउ/ळ पडे ।
तेव्हांचि जोडे
यात्रा त्या ॥३॥
निळा म्हणे प्रत्यक्ष भेटी ।
ते तो ळुटी निजानंदा ॥४॥
करूनि चंद्रभागे सान
करूनि चंद्रभागे सान ।
अभिवंदन पुंडालिका ॥१॥
पुजू जाती.
विठोबासी ।
वैकरुंडवासी ते होती ॥२॥
कथाश्रवण प्रदक्षणा ।
नाहीं गणना
खुक्ृता त्या ॥३॥
पंढरिये अचुष्ठान केलें चंद्रे
पंढरिये अचुष्ठान केलें चंद्रे ।
अलंकापुरी द्र तपश्चर्या ॥१॥
तेथे
इंदु निष्कळक अंगे ।
येथे आरोग्य भगें सुरेंद्रता ॥२॥
हॉरिहररूप पंढरीरादो ।
येथे तिन्ही देवी सिद्धरूप ॥३॥
निळा म्हणें तेथ भक्ती ।
येथे विरक्ती घगटली ॥४॥
स्बातरी वास याचा
स्बातरी वास याचा ।
महदादी अणूचा हृदयस्थ ॥१॥
नाहीं
दुरी जबळीं ऐेसा ।
कोंदेनी दिशा भरळासे ॥२॥
एकवीस ही स्वगीपरी ।
पाता-
ळाभीतरीं भूमंडळां दे निळा म्हणे सवीतरीं ।
वसरोनी विटेवरी ठाकला ॥४॥
लामखप नातळे ज्यासी
लामखप नातळे ज्यासी ।
परात्पर ऐशी बदती ॥१॥
तो हा आला
पंढरपुरा ।
समाचारा भक्तांच्या ॥२॥
ओळखिला पुंडलिक ।
केळें निक पूजन ॥३॥
निळा म्हणे विटेवरी ।
स्थापिळा तीरीं चंद्रभागे ॥४॥
योगी चिंतिती चितनीं ध्यानीं मनी रूप ज्याचें १ तो हा अक.
योगी चिंतिती चितनीं ध्यानीं मनी रूप ज्याचें ॥१॥
तो हा अक.
पंढरीपर अभंग २९श
कि निट
स्पितांचे आला ।
उभा केला र ॥२॥
हत्कमळी चतुरानन।
ज्यातें स्तवून
बूजिठुं ॥३॥
निळा म्हणे शिर्वाह चिंती ।
ज्याते एकांती सवदा ॥४॥
पेसे याचे आकळ खेळ
पेसे याचे आकळ खेळ ।
ज्ञाणतां पांगुळ वेदश््ति ॥१॥
काय
फोडूनि चांदण्या केल्या ।
गगनीं बांधल्या की सुक्त ॥२॥
छासयांचें पर्वत
घोंडे ।
घडिले अपाड़े अमर्याद ॥३॥
निळा म्हणे प्जम्य धारा ।
केल्या
अपारा त्या कैशा ॥४॥
राही रुक्मिणी सत्यभामा
राही रुक्मिणी सत्यभामा ।
पुरुषोत्तमा बाम सव्य ॥१॥
पुंड-
टिक टृ्टीपुंढ।
उमे देहुडे खनकादिक ॥२॥
जय विजय महाद्वारी ।
गरुड
दोजारी हचुमंत ॥३॥
निळा म्हणे भोंवते संत ।
कीर्तले करीत चौफेरी ॥४॥
धकुंठासी आम्हां नको धाडू हरी
धकुंठासी आम्हां नको धाडू हरी ।
त्रास दे पंढरी सवकाळ ॥१॥
कोपट जुनाट झांपडी ।
नको अडाअडी घाळूं आम्हां ॥२॥
वकुठी
जाउनि काय वा करावे ।
उगेचि बेखावे मोनरूप ॥३॥
नामा म्हणे मज येथेच
हो ठेवी ।
सदा वाख देह चरणांजवळीं ॥४॥
देव गुज सांगे पंढरीसि यारे
देव गुज सांगे पंढरीसि यारे ।
प्रेमे चित्तीं ध्यारे नाम माझें ॥१॥
काया वाचा मन दृढ धरा जीवीं ।
सर्व मी चालवीं भार त्यांचा ॥२॥
भवसिंधु तारीन घ्यारे माझी भाक ।
साक्ष पुंडलीक करूनि बोले ॥३॥
लटिकें जरी असे नामयासी पुसा ।
त्यां आहे भरंवसा नामीं माझ्या ॥४॥
जो देखे पकदां तरी.
जो देखे पकदां तरी.।
हे पंढरी वैकुंठ ॥१॥
खुती तया आदी
हाता ।
नाहीं चिंता मोक्षाची ॥२॥
याचिये मागी पाड/ळ पडे ।
तेव्हांचि जोडे
यात्रां त्या ॥३॥
तिळा म्हणे प्रत्यक्ष भेटी ।
ते तो छ॒टी निज्ञानंदा ॥४॥
झाली भाग्याची उजरी
झाली भाग्याची उजरी ।
दृष्टी देखतांचि पंढरी ॥१॥
ठेविले तो
कर कटीं।
जेणें. अबळोकिला दिठीं ॥२॥
चंद्रभागे केले समान भक्तां पुंड-
लिकांचे दर्शन ॥३॥
निळा म्हणे वैकुंठवासी ।
प्राणी होईल तो निश्चयेखी ॥४॥
खसुखाळागीं करिसी तळमळ
खसुखाळागीं करिसी तळमळ।
तरी तं पंढरीसी जाय एक वेळ ॥१॥
मग तं अवघाची खुखरूप होसी ।
जन्मोजन्मींचे दुःख विसरखी ॥२॥
चंद्र-
भागें करितां एक स्नान ।
तुझे दोष पळती रानोरान ॥३॥
लोटांगण घालितां
महाद्वारी ।
कान धरोनि नाचतां गरुडपारी ॥४॥
नामा म्हणे उपमा काय
द्यावी ।
माझ्या विठोबाची अलाबळा घ्यावी ॥५॥
पेल ते पंढरी पेल ते पंढरी
पेल ते पंढरी पेल ते पंढरी ।
पांढरीवरी काळी बसविली ॥१॥
खांवळे हे त्रह्म खुनीळ हं त्रह्म ।
विझुलता त्रह्म पाहूं चला ॥२॥
नामा म्हणे
माझा विठठल हा डोळां ।
अधमात्रेजवळां पाहूं चला ॥३॥
पंढस्यि'केला वाख
पंढस्यि'केला वाख।
निज भक्तांस॑ तारावया ॥१॥
स्हंणे यारे
अंबधे वणे ।
आदिब्नाह्मण करूनियां ॥२॥
जया वेकुंठाखी जाणे ।
तया येणे हे
पंढरी ३. निळा म्हणे खुकाळ केळा।
भक्तां बोळला कुंबाखा ॥४॥
. ४. केली ॥८॥
पुढारळे विठ्ठल हरी
पुढारळे विठ्ठल हरी ।
केली नगरी बेकेट ॥१॥
सद्दी हेविले
तळीं ।
म्हणे कल्पञळीं बुड तेद २तेचि घाल क्षेद्ावरी ।
म्हणती हे
नगरी रक्षावी ॥३॥
तिळा म्हणे या पुंडलिक ।
यापरी लोके उद्धरिलीं॥४॥
नारद येऊनि पेढस्यिसी
नारद येऊनि पेढस्यिसी ।
स्थळ पुंडळिकासी मागती ॥१॥
भीमा
पुष्पावती संगम ।
योजिला आश्रम तयाप्रती ॥२॥
विष्णुपदे उमटळीं जेथें ।
करविला तेथें रहिवास ॥३॥
निळा म्हणे पिंडदान ।
करिती खज्जन जें स्थळीं ॥४॥
आधीं रचिली पंढरी
आधीं रचिली पंढरी ।
मग बेकुंठ नगरी ॥१॥
जेव्हां नव्ह्ते
चराचर ।
तें होते पंढरपुर ॥२॥
जेव्हां नव्हती गोदा गंगा ।
तेव्हां होती चंद्र-
भागा ॥३॥
चंद्रभागेचे तरटी ।
धन्य पंढरी गोमटी ॥४॥
नासिलिया भूमंडळ)
उर पंढरीमंडळ ॥५॥
असे सदर्शनावरी ।
म्हणूनि अविनादा पंढरी ॥६॥
नामा म्हणे
धा श्रीहरी ।
ते म्यां देखिली ॥७॥
संत येताती सनकादिक
संत येताती सनकादिक ।
खोहळा पाहो तो कोतुक ॥१॥
चंद्र-
भागें निमज्जन।
परिसो हरीचे कीर्तन ॥२॥
संत सळ्ूनाचिया भेटी ।
करूं
स्वानंदाची लुटी ॥३॥
तिळा म्हणे पंढरपुरी ।
सेवूं काळा वांटिती हरी ॥४॥
खुळाचा होता सांठा
खुळाचा होता सांठा ।
भूवैकंठा ते आले ॥१॥
सन्सुख देव भेटे
तया ।
लागती पायां भाग्याचे ॥२॥
न्याहाळिती दृष्टी सुख ।
केवल्यखुख तुच्छ
पुढ ॥३॥
निळा म्हणे न्रह्मानंदा ।
झाले तत्पदा अधिकारी ॥४॥
नाना ळोक धांवोनि येती
नाना ळोक धांवोनि येती ।
राशी भारिती आइत्या ॥१॥
घेऊनि
जातां विश्वजना ।
नव्हेचि उणा माळ फार ॥२॥
युग गेलीं वह्ाती छोक।
न
सरँचि पीक वोसंडळें ॥३॥
निळा म्हणे पुंडलिक ।
केली छोक सभाग्य ॥४॥
जाईन म्हणतांचि पंढरपुरा
जाईन म्हणतांचि पंढरपुरा ।
कळिकाळा दरारा उपजे मनीं ॥१॥
यमघर्माचिया देडाखी चुकला ।
आणि पूञ्यमान झाला तिही लोकां ॥२॥
विधी
म्हणे तया निषेचुची नाही ।
कमीकमैप्रवाही न पडेचि तो ॥३॥
निळा म्हणे
तेण आनंदबुनी सकळां ।
नेळे आपुढ्या कुळा वैकंठासी ॥४॥
उमटली विष्णुपद
उमटली विष्णुपद ।
गयाव्जनीं जीं प्रसिद्धं ॥१॥
नारद क्षेत्री
पंढरपुरीं ।
अद्भुत पदांची त्या थोरी ॥१॥
क्लणत्नया सुक्त जन।
देतां प्दीं
पिंडदान ॥३॥
निळा म्हणे गोपाळपुरीं ।
विठळ वेणुवादन करी ॥४॥
वेणुनादीं लाभ काळा
वेणुनादीं लाभ काळा ।
उणें त्याला मग काय ॥१॥
ब्रह्मानंद
कोंदें ष्टी ।
शीतचि ओटीं लागतां ॥२॥
देतां पदीं पिंडदाना ।
पितूगणा उद्धार ॥३॥
निळा म्हणे देवचि क्रणी ।
एकखानी पद्माळां ॥४॥
याक्िक मंत्रे अवदान देती
याक्िक मंत्रे अवदान देती ।
त्याहूनी अधिक या उच्छिश
बोराची प्रीती ॥१॥
हे काय अवगुण नव्हती सांगा ।
प्रत्यक्ष ठाझकॅचि आहेती
जगा ॥२॥
सांडानियां सेजें ळकष्मी ऐेली ।
भोगितो विढूप कौसाची दासी ईे
घरींची दहीं दे या न लगती गोडे ।
चोरटा लोकांचीं मोडितों कबाडे ॥४॥
श्रुतिस्मृतींचीहीं वचने नेघोनियां कानीं ।
हांसे म्छाघे शिव्या देतां गवळणी ॥५॥
निळा म्हणे याची खोडीचि हे पेशी ।
ते बोळोनि काय मानली यासी ॥६॥
घन्य धन्य ह नगर
घन्य धन्य ह नगर ।
भूवकुठ पढरपूर ॥९॥
धन्य धन्य चद्रभागा ।
मध्ये पुडलीक उभा ॥२॥
धन्य धन्य वेणूनाद ।
क्रीडा करितो गोविद ॥२॥
धन्य
पझ्माळ्याची पाळी ।
गाइ चारी घनमाळी ॥४॥
धन्य पंढरीचा वास ।
देवा
याये भानुदाख ॥५॥
पकंदर देवे आज्ञा केलीं
पकंदर देवे आज्ञा केलीं ।
पुडलीका दिधली निजभाक ॥१॥
जे
जे ठुझिया क्षेत्रासा येती ।
त्यां त्यां उत्तम गाति पाठवी ॥२॥
उत्तम अधम न
म्हणे कांही ।
रिगाचि नाहीं दोषा चेथे ॥३॥
निळा म्हणे हे पंचक्रोशीं।
जाणा
वाराणसी स्माल ॥४॥
सांगतां महिमा पंढरीचा
सांगतां महिमा पंढरीचा ।
अपार वाचा वेदांचिये ॥१॥
सहजचि
क्षेत्रा जाइन म्हणतां ।
थांचे सायुज्यता सामोरी ॥२॥
विठळराज देखतां दिठी ।
दास वैकुंठी तेचिक्षणी ३लिळा म्हणे आलिंगन! देतां समाधान जीवशिवा ॥४॥
जाडनियां भीमातटीं
जाडनियां भीमातटीं ।
नाची वाळवंटी पंढरिये ॥१॥
होतील
लाभाचिया कोटी ।
पहातां दृष्टी विठहळा ॥२॥
श्रक्तिसुक्ति आपुल्या सुख ।
येती
हरिखें खामोऱ्या ॥३॥
निळा म्हणे परमार्थ घणी ।
होईल आयणी फिटोनी ॥४॥
झाळी कीर्तनाची दाटी
झाळी कीर्तनाची दाटी ।
चंद्रभागे वाळवंटी ॥१॥
संत गती
आनंदें ।
हरिचीं नामें नाना छंदे ॥२॥
टाळ म्हदंग झणत्कार ।
ताम कोंदळें अंबर ॥३॥
निळा स्हणे वैकुंटवासा ।
झाला खुळुभ हरिभतक्तांसी ॥४॥
कोळे पिकली परळोकपेंठे
कोळे पिकली परळोकपेंठे ।
हे भूवेकुंठ पंढरी ॥१॥
नाम सदा
नाणें ।
घेणं देणे लाभवरीं ॥२॥
ब्रह्मानंदे भारेली पोतीं ।
प्रेम उथळती सीगवरीं ॥३॥
निळा म्हणे जाऊं हाटा ।
करूं सांठा न संरेसा॥४॥
माणिकाचे तारू चंद्रभागे आले
माणिकाचे तारू चंद्रभागे आले ।
भूषण तै जाले लनकादिकां ॥१॥
पंढरपूर हें नीळियाची खाणी ।
नवळाव साजणी देखियेला ॥२॥
अवाधिया
देशांसी न्यावया पुरळें ।
आगरीं उरळ जस तेसं ॥३॥
भाजुदास म्हणे नीळ हा
चोखडा ! खुजडु हा जडा जीवन सुद्रा ॥४॥
भाविकांसाठी उभा
भाविकांसाठी उभा ।
विठ कैवल्याचा गाभा ॥१॥
युग 'झालीं
अठावास ।
उभा पुंडलिका पाठीस ॥२॥
न मानी कांहीं शीण ।
उभा तिष्ठत
अझान ॥३॥
ऐसा कृपाळु दीनाचा ।
भाडुदाख म्हणे साचा ॥४॥
आवडोनि कर कटीं
आवडोनि कर कटीं ।
पाउले नेहटीं विटेवरी ॥१॥
त्याचा छंद
माझे जिवां ।
नाहीं हेवा आणिक ॥२॥
कांयां वाचां आणि मन ।
छोभळें सगुण-
खप देखतां ॥३॥
भातुदास म्हणे दृष्टी ।
पहातां गोमटी मूर्ति ते ॥४॥
वैडंठीचे वैमव पंढरीसी आलें
वैडंठीचे वैमव पंढरीसी आलें ।
भते सांठविळें पुंडलीक ॥१॥
बह्तांसा लाभ देतां घेतां जाहळा ।
विसांचा बोळळा पांडुरंग ॥२॥
योग
य्याग साधने करिती जयाळागीं ।
तो उभाचि भनक्तांळागीं तिष्ठतसे दे हीन
पापी होतू कां भळते याती ।
पाहतां विठलमूति सुक्त होती ॥४॥
एका
जनार्दनीं छुखाच माहेर ।
बरवे भीमातीर उत्तम ते ॥५॥
पंढरीपर अभंग २९९
डर खुखाकारणें योगाभ्यास ।
शरीर दंड काया दा ।
ते
उभं आहे अपैस ।
भीमा तरीं वाळुवंटीं ॥१॥
न छगे देडन सुंडनीं आटी ।
योगा
योगाची कसवटी ।
मोकळी राहाटी ।
कंथाकूंथी गी नाहीं येथं ॥२॥
न ळगे अष्टांग
धूम्रपान ।
वायू आहार पंचाझी साधन नझ मोन प्कांत स्थान ।
आटा आदी
न करणे घरानियां संतसंग ।
पाहे पाहें पांडुरंग ।
देईल खुख अव्यंग ।
पकाजार्दनीं निधारे ॥४॥
ज्या खुखा
ज्या खुखा
विठठल नामे गर्जती ।
प्रेमभरीत नाचती ॥४॥
पकाजनादनीं शरण ।
विठल नामें
लाघे पूर्ण ॥५॥
श्रीसुखाचें खुख पाहतां पाहतां
श्रीसुखाचें खुख पाहतां पाहतां ।
नयन तत्त्वतां वेघळे माझे ॥१॥
सांवळा खुंदर कटी ठेवुनि कर ।
रूप ते नागर भीमातीरी.२ [नित्य परमानंद
आनंद सोहळा ।
सनकादीक या स्थळां येती जाती ॥३॥
वेष्णवांचा थाट टाळ
घोळ नाद ।
दिंड्या मकरंद हर्ष बहु ॥४॥
सन्सुख ती भीमा वाहे अम्गतमय
नीर।
जडजीवां उद्धार स्त्रानमा्रे ॥५॥
एकाजनादनीं सक्तीचे माहेर ।
क्षचर
ते साचार पंढरपुर ॥६॥
मूर्ती अनुपम्य विटेवरी साजिरी
मूर्ती अनुपम्य विटेवरी साजिरी ।
पाउलें गोजिरी कोवळी
तीं ॥१॥
तेथ माझें मन वेडावळं भारी ।
परत माघारी परतेना ॥२॥
वेघळासे जीव
सुखा नाहीं पार ।
माहेरा माहेर पंढरी देखा ॥३॥
एका जनादनीं खुखाची
चसंती ।
भाविकां विश्रांति पॅढरीराव ॥४॥
सारांचे सार गुह्यांचे निजगह्य
सारांचे सार गुह्यांचे निजगह्य ।
त हे उभे आहे पंढरीये ॥१॥
चह
बाचापरते वेदां ज़ आरुते ।
ते उभ आहे सरते पंढरीये ॥२॥
शास्त्रांचे निज”
खार निगमांन कळे पार ।
तोचि हा परात्पर पंढरीये ॥३॥
एकाजनादनीं
भरूनी उरला ।
तोचि हा देखिला पंढरीये ॥४॥
देव संत दोन्ही पकचि मेळ
देव संत दोन्ही पकचि मेळ ।
गदारोळ कीतनीं १ती हे
चिवेणी पंढरी ।
आहे भीवरेचे तारी ॥२॥
येती वारकरी ।
आनंदे नाचती
गजरीं ॥३॥
म्हणे जनाईलाचा एका ।
पुंडळीके दाखविळा निका ॥४॥
देव भक्त एके ठायीं
देव भक्त एके ठायीं ।
संतमेळ तया गांवी ॥१॥
त ह जाणा पंढर-
पूर ।
देव उभा विटेवर ॥२॥
भक्त येती लोटांगणी ।
देव पुरवी मनोरथ मनी ॥३॥
थांव. सामोर तयासी ।
आळिशुनी क्षम पुली ॥४॥
ऐसी आवडी मानी मोठी ।
एंकाञजनादेंनीं घाली मिठी ॥५॥
वारकरी पंढर्यचा
वारकरी पंढर्यचा ।
धन्य घन्य जन्म त्याचा ॥१॥
जाय नेमे पढ-
शीसी ।
छुका नेदी तो वारीस ॥२॥
आषाढीखी कार्तिकी ।
सदा नःम गाय
सुखा ॥३॥
एकाजनार्दनी करी वारी ।
धन्य तोचे बा संसारी ॥४॥
माझं माहेर पंढरी
माझं माहेर पंढरी ।
विठळ उभा [विटेवरी १संत मिळाले अपार।
करिताती जयजयकार ॥२॥
टाळ घोष पताका ।
चैष्णव देखा ॥३॥
विठ्ठल नामें गती ।
प्रेमभरीत नाचती ॥४॥
पकाजनादनीं दारण ।
विठठल नामे
छाघे पूर्ण ॥५॥
तापत्रर्ये तापळीया पंढरीसी यावे
तापत्रर्ये तापळीया पंढरीसी यावे ।
दर्दाने सुक्त व्हावें हेळा-
मात्र ॥१॥
दुःखाची विश्रांति खुखाचा आनंद ।
पाहतां चिदानंद विठल देव ॥२॥
संसारी तापळे चितावे आहाळळे ।
विश्रांतिये आले पंढरीसी ॥३॥
सर्वाचे
माहेर भाविकांचे घर ।
पका जनाईनीं निघोर केला असे ॥४॥
माक माहेर पंढरी
माक माहेर पंढरी ।
आहे भींवरेचे तीरीं ॥१॥
वाप आणि आई ।
माझी. विठठल रखुमाई ॥२॥
पुंडाळिक बंधु आहे ।
त्याची ख्याती सांगूं काय ॥३॥
माझी बहिण चंद्रभागा ।
करीतसे पापभंगा ॥४॥
एकाजनादनीं शरण ।
करी
माहेरींची आठवण ॥५॥
पेसें संतभार पेसे भीमातीर
पेसें संतभार पेसे भीमातीर ।
पेसा जयजयकारःसांगा कोटे ॥१॥
ससुद्रवलयांकित तीथ असतीं पावन ।
परी पेसें महिमान नाहीं कोटे ॥२॥
ऐेसत्रा नामघोष आनंद सोहळा ।
न देखं आणिके स्थळां माझें नेचीं ॥३॥
एका-
जनार्दनीं. पंढरीवांचूनी ।
आनंद माझें मनीं नाहीं कोठें ॥४॥
करा करा लागपाठ
करा करा लागपाठ ।
धरा पँढरीची वाट ।
पुंडलिकाची पेठ ।
खोपी आहे सर्वांसी ॥१॥
नाही कोठें गोंवा गुंती ।
दुजा नको रे सांगाती ।
एक
चित्तवृतति ।
दृढ करी मानसीं ॥२॥
नको माझें आणि तुझें ।
टाकी परतें कींरे
वोझें ।
संतचरण रजे ।
सेवी कांरे आदरे ।
३ तुटती भक्तीजाळ गुंती ।
सहज होतसे विरक्ती ।
एकाजनार्दनी प्रीती ।
धरा संत चरणा ॥४॥
उदंड भक्त भाग्यवंत देखिळे-
उदंड भक्त भाग्यवंत देखिळे-।
परी निधान दाविले पुंडलिक ॥१॥
धन्य धन्य केळा जगाचा उद्धार ।
नाही. छहान थोर निवाडिळे ॥२॥
एका-
जनार्दनीं दावियेळा तारू ।
खुखाचा सागर विठळदेव ॥३॥
इच्छिताती देव पंढरीचा वास
इच्छिताती देव पंढरीचा वास ।
न मिळे सौरस तया कांहीं ॥१॥
>. $
भेष्ठ क्षेत्र उत्तमा उत्तम ।
याडुनि सुगम आहे कोठ ॥२॥
प्रयागादि क्षेत्रे आहत कल्पकोड़ी
प्रयागादि क्षेत्रे आहत कल्पकोड़ी ।
तया,आहे की य
पक ॥१॥
सुंडन ती काया निराहार राहणे ।
येथें न झुंडणें काया कांही ॥२॥
बत तीथे क्षेत्रे बहुतापरी
बत तीथे क्षेत्रे बहुतापरी ।
न पावती सरी पंढरीची ॥१॥
वाहे
दक्षणभागां भीमा ।
पैल परमात्मा विटेवरी ॥२॥
मध्य स्थळीं पुंडळीक ।
दरू-
टाने देख उद्धार ॥३॥
बाहे तीथ चंद्रभागा ।
देखतां भंग पातकां ॥४॥
एकाजना-
दनी सार ।
क्षराक्षर पंढरी हे ॥५॥
उदंड क्षेत्रांची पाहिली रचना
उदंड क्षेत्रांची पाहिली रचना ।
पँढरी ते जाणा भूवैकुंठ ॥१॥
-
पंढरीपर अभंग. ३०१
तीर्थ आणि देव संतसमागम ।
पेसे सर्वोत्तम कोठें नाहीं ॥२॥
सागरा तीर्थ
पाहतां पाहिले ।
परी मन हें वेघळें पंढरीये ॥३॥
एकाजनार्दनीं खुखाची
विश्रांती ।
पाहतां विठलमर्त लाभ बहु॥४॥
उत्तम ते क्षेत्र उत्तम ते स्थळ
उत्तम ते क्षेत्र उत्तम ते स्थळ ।
धन्य तै राऊळ पहातां डोळां ॥१॥
एक एक तीर्थ घडती कोटी वेळां ।
चंद्रभागा डोळां देखिलिया ॥२॥
गंगा
प्रदक्षिणा ससुद्राचें स्वान ।
परी हे महिमान नाहीं कोठें ॥३॥
वैष्णवांचा मेळु
करिती गदारोळ ।
दिंडी पताकाघोळ नोहे कोठें ॥४॥
एकाजनार्दनी साराचें
हे खार ।
पंढरी माहेर भाविकांसी ॥५॥
उदंड तीथ क्षेत्रे पाहतां दिटीं
उदंड तीथ क्षेत्रे पाहतां दिटीं ।
नाहीं सृष्टी तारक ॥१॥
स्नाने
पावती सक्ति जगा ।
पेशी चंद्रभागा समर्थ ॥२॥
पुंडलिका नमस्कार ।
खकळ
पूवंजां उद्धार ॥३॥
पाहतां राउळाची ध्वजा ।
सुक्ती सहजा राबती ॥४॥
एका-
जनादवीं विठल भेटीं ।
मग ळाभा नये तुटी ॥५॥
अन्ुपस्य घनदाट
अन्ुपस्य घनदाट ।
करिती बोभाट अच्लुपम्य ॥१॥
पंढरीसी जाती
अ्ुपम्य ।
धन्य जन्म अनुपम्य त्यांचा ॥२॥
अनुपम्य त्यांच्या पुण्या नाहीं पार ।
अच्लुपम्य निधीर सुख त्यांसी ॥३॥
अवुपम्य दशा आली त्यांच्या देवा।
अलु-
पम्य हेवा चुकले ते ॥४॥
अल्ुपम्य हारण एकाजनार्दनी ।
पंढरी सांडोने
नेम नाहीं ॥५॥
अतुपम्य भाग्य नांदते पंढरी
अतुपम्य भाग्य नांदते पंढरी ।
विठळ री उभा जेथ ॥१॥
अनुपम्य वाहे पुढें चंद्रभागा ।
दोप जाती भंगा नाम घेतां ॥२॥
अनुपम्य
मध्ये पुंडलिक सुनी ।
अजुपस्य चरणीं मिठी त्यांच्या ॥३॥
अजुपम्य संत शोभति
दोही वाही ।
अच्ुपम्य देहीं खख वाटे ॥४॥
अल्लुपम्य एकाजनादनीं ठाव ।
अठ्पम्य पंढरीराच विटेवरी ॥५॥
अनुपम्य सप्तपुऱ्या त्या असती
अनुपम्य सप्तपुऱ्या त्या असती ।
अल्लुपम्य त्या वरतीं पंढरीये ॥१॥
अनुपम्य तीर्थखागरादि असती अच्चुपम्य सरती पंढरीये ॥२॥
अनुपम्य द्व
उदंड असती ।
अनुपम्य विठळमूर्ति पंढरीये ॥३॥
अ्चुपम्य संत वेष्णवांचा
मेळ ।
अतुपम्य गदारोळ पंढरीये ॥४॥
अतुपम्य शरण पकाजनादेनी अनुपम्थ
चिंतनीं डुछुतसे ॥५॥
अनुपम्य क्षेत्र अतुपम्य देव
अनुपम्य क्षेत्र अतुपम्य देव ।
नसे तोचि ठाव पंढरीये ॥१॥
अनु-
पम्य वाहे पुढे चंद्रभागा ।
अल्ुपम्य भंगा दोष ज्ञाती ॥२॥
अतुपम्य होय पुंड-
छीक भेटी ।
अद्लुपम्य कोटी खुखलाभ ॥३॥
अतुपम्य संत नामाचा गजर ।
अचुपम्य उद्धार जडजीवां ॥४॥
अनुपम्य शोभा विठलचरणीं।
एकाजनादनीं
गात गीतीं ॥५॥
अन्लुपम्य वाचे वदतां पंढरी
अन्लुपम्य वाचे वदतां पंढरी ।
होतसे बोहरी महत्पापा ॥१॥
अलुपम्य ज्याचा विठलीं जो भाव ।
अलुपम्य देव तिष्ठे घरीं ॥२॥
अठ्ठुपम्य
सदा छीतनाची जोड़ी ।
अतुपम्य गोडी मनीं ज्याच्या ॥३॥
अतुपम्य बास पंढर्य ज्याचा
अतुपम्य बास पंढर्य ज्याचा ।
धन्य तो देवाचा अनुपम्य ॥१॥
अतुपम्य घडे चंद्रभागे स्नान ।
अनुपम्य दान नाम वाचे ॥२॥
अनुपम्य घंड
क्षेत्र प्रदक्षणा ।
अचुपम्य जाणा नाररीनर ॥३॥
अलुपम्य सोहळानित्य दिवाळी
अघ्चुपम्य वोवाळी विठोवासी ॥४॥
अल्डुपम्य हारण एकाजनादनीं ।
अनुपम्य
ध्यानीं एक नाम ॥५॥
अल्लुपम्य नारीनर ते नर दैवाचे
अल्लुपम्य नारीनर ते नर दैवाचे ।
अतुपम्य त्यांचे पुण्य देखा ॥१॥
अल्लुपम्य वास जयांसी पंढरी! प्रत्यक्ष वैकुंठपुरी अल्ुपम्य ॥२॥
अल्लुपम्य पहाती
विठळरायातें ।
दरुशने पावती सुक्तीते अनुपम्य ॥३॥
अनुपम्य भक्त नांदती
देवाचे ।
अतुपम्य त्यांचें छख देवा ॥४॥
अल्ुपम्य एका जनादन चरणीं ।
अतु-
पम्य त्रिनवणी करितसे ॥५॥
अद्लुपम्य उपासना
अद्लुपम्य उपासना ।
अनुपम्य चरणा संतांचिये ॥१॥
अनुपम्य
भक्ति गोड ।
अनुपम्य लिगाड तुटत ॥२॥
अतुपम्य पंढरीचा वास ।
अनुपम्य
दैवास दैव त्याचे ॥३॥
अनुपम्य नाचती वैष्णव ।
अनुपम्य गौरव तयाचें ॥४॥
अच्लुपम्य पकाजनादेनीं ।
अठुपम्य चरणीं संतांचिये ॥५॥
अल्लुपम्य उदार नाम
अल्लुपम्य उदार नाम ।
अल्ुपम्य सकाम संत ते ॥१॥
अल्लुपम्य
पंढरीसी जाती ।
अनुपम्य नाचती वाळुवंटीं ॥२॥
अतुपम्य टाळ घोळ ।
अ्चु-
पुम्य खंत मेळ ।
अल्लुपम्य प्रेमळ नाम घेती ॥४॥
अड्ुपम्य पुराणें सांगती सर्वथा
अड्ुपम्य पुराणें सांगती सर्वथा ।
अचुपग्य तत्त्वतां पंढरीये ॥१॥
अनुपम्य योग अल्लुपम्य याग ।
अच्चुपम्य भुरा पंढरीये ॥२॥
अन्चुपम्य ध्यान
अनुपम्य घारणा ।
अनुपम्य प्रंढराराणा विटेवरी ॥३॥
अठपम्य क्षेत्र तीर्थ त
पवित्र ।
अनुपम्य गोत्र उद्धरतील ॥४॥
अनुपम्य दारण पकाजनादनीं ।
अल्लु-
म्य भुवनीं नांदतस्रे ॥५॥
अन्लुपम्य ज्ञान अनुपम्य मत
अन्लुपम्य ज्ञान अनुपम्य मत ।
अनुपम्य सरते पंढरीये ॥१॥
अु-
पम्य वेद अनुपम्य शाख ! अचुपम्य पवित्र पंढरीये ॥२॥
अनुपम्य शुक
अनुपम्य सुक्ति ।
अल्ुपम्य वेदोक्ती पंढरिये ॥३॥
अन्लुपम्य कळा अन्लुपम्य
सोहळा ।
अनुपम्य जिव्हाळा पंढरीये ॥४॥
अनुपम्य दया अनुपम्य शांती ।
अनुपम्य विरक्ती एकाजनार्दनी ॥५॥
बहुतां काळाचे हे क्षेत्र
बहुतां काळाचे हे क्षेत्र ।
लकळ देवांचे माहर ।
सकळ संतांचे
पंढरीपर अभंग ३०३
निजञमंदिर ।
ते हें पंढरपूर जाणावें ॥१॥
धन्य पंढरीचा महिमा ।
नाहीं आणीक
उपमा ।
जथे वास पुरुषोत्तमा ।
रुक्मिणीसहित सर्वदा ॥२॥
धन्य भक्त
पुंडाळलिक ।
सकळ संताचा नायक ।
एकाजनार्दनी देख ।
श्रीविठळ आवडी ॥४॥
प्रेमळासी विश्रांतिस्थान
प्रेमळासी विश्रांतिस्थान ।
महासुक्ती कर जोडोन।
क्ाद्धि
सिद्धी बेळंगण ।
तिष्ठाति जाण पंढरीये ॥१॥
धन्यघन्य विठहलराय ।
उभा
देवाचा तो देव ।
दरूदनें निरसे भेद ।
यम काळ ट्ूताचे ॥२॥
नाम न विटेचि
रसना।
खुळभ हा पंढरीचा राणा ।
एका शरण जनांना ।
सदा वाचे उच्चारी ॥३॥
तेथे सुख्य हरिहर
तेथे सुख्य हरिहर ।
शोमे चंद्रभागातीर ॥१॥
जाऊं चला पंढर-
पूरा ।
भेटूं आपुल्या माहेय ॥२॥
आत सांगूं जीवींचा ।
पूनित ठाव ह्याचि साचां ॥३॥
हरिहिरा होय भेटी ।
वाख तयासी वैकुंठी ॥४॥
एकाजनादनीं शरण ।
पंढरी
पुण्य ठाव भींवरा ज्ञाण ॥५॥
भाळे भोळे नरनारी
भाळे भोळे नरनारी ।
येता प्रती 'खंवत्सरीं पंढरीये ॥१॥
करती
स्नान वॅदिती चरणां ।
क्षेत्रप्रदक्षणा करिताती ॥२॥
टाळविणे म्रंदग मोहरी ।
गरुड टके शोभती करीं ॥३॥
करती आनंदे नामघोष ।
नाहीं आस वायाबीण ॥४॥
पकाजनादनीं कौतुक ।
नाचतु खख भक्तराणा ॥५॥
पंढरीस ज्याचा नेम
पंढरीस ज्याचा नेम ।
तो करी अन्य कमे ॥१॥
सांडनिया विठळ-
राजा ।
आणिक देव नाहीं दुजा ॥२॥
सांडलियां चंद्रभागा ।
कोण जाय आणिके
गंगा ॥३॥
सांडोनियां पुंडळीका ।
कोण आहे आणीक सखा ॥४॥
सांडोनियां वेणु-
नाद ।
कोण आहे थोर पद ॥५॥
एकाजनादंनीं भाव ।
अवघा विठळचि देव ॥६॥
साधन तें सार पंटरीची वारी
साधन तें सार पंटरीची वारी ।
आनतूंनक्री खायासाचें ॥१॥
वेद तो घोकितां चढे अभिमान ।
नाडेल तेणे ज्ञाण साधनते ॥२॥
शास्त्रमतवाद
कासया पसार ।
करी सारासार चारी एक ₹े पुराण सांगता मन वेडावळ ।
निंदूं ज़ लागलें आणिकांसी ॥४॥
ग्रंथ प्राहावे तरी आयुष्य क्षणीक ।
व्यर्थ
खटपट करुनी काई ॥५॥
एकाजनार्दनी खाराचे पं खार ।
विठल चिअक्षर
जप करी॥६॥
तरीच यावे जन्मा
तरीच यावे जन्मा ।
ठेवी पांडरंगी प्रेमा ॥१॥
नाहीं तरी श्वान
सुकर ।
जन्मा आले ते अपार ॥२॥
नेणे पंढरीची वारी ।
जन्मा आला तो
भिकारी ॥३॥
संत सेवा दया नेणं ।
जन्मा आळा तो पाषाण ॥४॥
कधीं करूं नेणें
भजन ।
जैसें ग्रहीं मण्ड्ूक जाण ॥५॥
नाहीं विश्वास मानसीं ।
पकाजनाईनी
स्हणे त्यासी ॥६॥
गोपाळपुरीं काला गोपाळ करिती
गोपाळपुरीं काला गोपाळ करिती ।
तेथील लाभा देव लाळ
घोटिती ॥१॥
ऐसा आनंद गे माय तया पंढरपुरी ।
धन्य भक्त देवाचे वारकरी ॥२॥
बन नित्य नेमे जाण ।
जाउनी भीवरे करताती स्नान ॥३॥
धेता
दरुशान चे भेटीं ।
पकाजनादलीं पुण्य नसमाय सृष्टी ॥४॥
माझें कुळींचें दैवत
माझें कुळींचें दैवत ।
बाप माझा पंढरिनाथ ॥१॥
पंढरीलि जाऊं
चळा ।
भेट रखुमाई विठला ॥२॥
पुंडलीक बरवें केले ।
कैसे भक्तीने गोविळ ॥३॥
नामा म्हणे नीट ।
पायीं जडलीखे वीट ॥४॥
ऐका पंढरीचे महिमान
ऐका पंढरीचे महिमान ।
राउळे तितुके प्रमाण ।
तेथील त्ण
आणि पा्चाण ।
तेहि देव जाणावे ॥१॥
पेरी पंढरी मनीं जे ध्याती ।
त्यांसी
क त आणिक मनीं जे ध्याती ।
त
तिहीं लोकी गति ।
ते आणिकां तीथी जाती ।
तीथ बॅदिती तयांसी ॥२॥
वाराणखीं चालिजे मासां ।
गोदावरीं एक दिवसां ।
पंढरी पाऊल परियेसा ।
ऐसा ठसा नामाचा ॥२॥
शंकर सांगे क्रषीजवळी ।
सकळ तीरथ माध्यान-
काळीं ।
येती पुंडळीकाजवळीं ।
करिती अंघोळी वंदिती चरण ॥४॥
ऐेसेनि
तीथीं पाप घडे ।
असत्य बोळतां जिव्हा झडे ।
लामा विनवी संतांपुढे ।
पंढरी
पेठ न खंडाची ॥५॥
अनंत तीथांचं माहेर
अनंत तीथांचं माहेर ।
अनंत रूपांचे हे स्वार ।
अनंता अनंत
अपार।
तो हा कटीं कर विटें उभा ॥१॥
धन्य धन्य पांडुरंग ।
सकळ दोषा
होय भंग ।
पूर्वज उद्धरती सांग ।
पंढरपूर देखिलिया ॥२॥
विरा भिंवरा
पडतां दृष्टी ।
स्नान करितां शुद्ध सि ।
अंतीं तो वैझुंठय़ापती ।
पेसे
परमेष्टि बिले ॥३॥
तेथ एक शीत दिघल्या अन्न! कोटी कुळांचे होय उध्द-
रण ।
कोटियाग केलें दान ।
ऐेखे महिमान ये तीथींचे ॥४॥
नामा म्हणे धन्य
जन्म ।
ज्यासी पंढरीचा नेम ।
तयां अंतीं पुरुषोत्तम ।
जीवे भावे न चिसंबे ॥५॥
पंढरी हे क्षत्र पावन पवित्र
पंढरी हे क्षत्र पावन पवित्र ।
माहेमा चिचित्र च्रिभुवलीं ॥१॥
पाहिलिया क्षणीं नासतीं पातक ।
ऐसियासी तुके दुजे कोण ॥२॥
तृणपक्षी सर्व
झाले कपि देव ।
पहाती वैभव पैढरीच ॥३॥
भूमि ते राहिळी विष्णु चक्रावरीं ।
वकुंटिची परी सव यथ ॥४॥
टाळ ऱत्य घोष पताकांच भार।
गजे भीमा-
तीर सर्वकाळ ॥५॥
पुंडलिकासाठीं ठाके केशिराज ।
भेटीने सायुज्य त्यास
देती ॥६॥
ख्माने उद्धरती दर्शने प्रशस्ती ।
वाच नाम कोरि विठोचाची ॥७॥
देस तीर्थ कोणी दाखवा गोमटें
देस तीर्थ कोणी दाखवा गोमटें ।
जथ प्रत्यक्ष हे भेटें परन्रह्म ॥१॥
कोटें पेखे क्षत्र आहे च्रिभुवनीं ।
सकळां शिरोमणि चंद्रभागा ॥२॥
पेसे
तार्थ कोणी दाखवावे एक ।
_ देखतांचि खुख पारवे मन ॥३॥
पेस तीर्थ कोणी
दाखवा साजिरे ।
खदा प्रेमपुरे वोसंडत ॥४॥
पेसे तीर्थ कोणी दाखवा खुलभ ।
जेथ समारंभ हरिकथेचा ॥५॥
ऐसें तीथ कोणी दाखवा तिर्मॅळ ।
परब्रह्म केवळ
सकळां जीवां ॥६॥
बैकुंठासी आम्हां नको घाडूं हरी
बैकुंठासी आम्हां नको घाडूं हरी ।
बास दे पंढरी सर्वकाळ ॥१॥
वैकुंठ, कोपट जुनाट झोपडी ।
नको अडाअडी घालूं आम्हां ॥२॥
वैकुंठी
जञाउनि काय बा करावें ।
उगेचि बैसावे मीनरूप ॥३॥
नामा म्हणे मज येथेच
हो ठेवी ।
सदा वास देई 'चरणांजवळीं ॥४॥
देव शुज सांगे पंढरीसि यारे
देव शुज सांगे पंढरीसि यारे ।
प्रेम चित्तीं घ्यारे नामे माझें ॥१॥
काया वाचां मन दृढ धरा जीवीं ।
स्व मी चालवी भार त्यांचा ॥२॥
भवलिंधु
पंढरीपर अभंग २९५
तारीन घ्यारे माझी भाक ।
साक्ष पुंडलीक करूनि बोळे ॥२॥
ळटिके जरी
असं नामयाखी पूरा ।
त्या आहे भरंबला नामीं माझ्या ॥४॥
ऐेसं तीथं कोणी दाखवा खुलभ
ऐेसं तीथं कोणी दाखवा खुलभ।
जेथ समारंभ हरिकथेचा ॥१॥
ते पक पंढरी विख्यात च्रिभुवनीं ।
सकळां शिरोमणी चंद्रभागा ॥२॥
देखे
तीर्थ कोणी दाखवा खुखडूप।
जेथें चरिंविघ ताप हऱताती ॥३॥
घेखं
तीर्थ क सुंदर ।
गरूड टक्के भार विराजती ॥४॥
ऐेसं तीर्थ कोणी
दाखवा निर्मळ ।
जथे नासे मळ दुष्टडाद्धि ॥५॥
नामा म्हणे संतजनांचे माहेर ।
गातां मनोहर गोड वाटे ॥६॥
सांडूनि पंढरी जासी आणिकां तीथी
सांडूनि पंढरी जासी आणिकां तीथी ।
छाज तुझ्या चित्ता
कसी नये ॥१॥
चिशूवनिची तीथ झालीं तीं मळीण ।
व्हावया पावन आलीं येथें ॥२॥
पवढा ब्रह्मानंद कचा आणिका ठायीं ।
जो या आहे पायी विठोबाच्या ॥३॥
काळ मृत्यु दोन्ही घाळोनि पायांतळीं ।
वाजलिया टाळी कीतन संग ॥४॥
नित्य नवी दिवाळी सुखाचा खोहळा ।
भोगिज़े अवळीळा संतसंगे ॥२॥
धर्म
अर्थ काम मोक्ष सक्ति चारी ।
देतो हा सुरारी नामे एका ॥६॥
नामा म्हणे
चला जाऊं पंढरिये ।
पाहू बापमाये पांडरंग ॥७॥
जातां पंढर्रीसी खुख बाटे जीवा
जातां पंढर्रीसी खुख बाटे जीवा ।
आनंदे केशवा भेटतांचे ॥१॥
या खुखाची उपमा नाहीं जिभुवनी ।
पाहिली शोधोनी अवघी तीर्थे ॥२॥
ऐखा
नामधोष ऐसे पातकांचं भार ।
येसे वेष्णव दिर्गवर दावा कोठें ॥२॥
ऐेसी चंद्र-
भागा ऐसा पुंडलीक ।
पसा वेणुनादीं काळा दावा ॥७॥
ऐखला बिटेवरी उभा
कटेवरीं कर ।
ऐेसं पाहतां निधार नाहीं कोठें ॥५॥
सेना म्हणे खूण सांरीतर्ला
संती ।
यापरती विश्रांति न मिळे जीवा ॥६॥
जेथे वेदा त कळे पार
जेथे वेदा त कळे पार ।
पुराणाखी अगोचर ॥१॥
तो हा पंढरी-
राणा ।
बद आवडतो मना ॥२॥
सहा शास्त्रे गशिणलीं ।
मग मोनचि राहिली ॥३॥
खेना म्हणे मायबाप ।
! उभा फटी ठेउनी हात ॥४॥
झळझळित सोनसळा 1 कळस देखिला सोज्बळा १ वरदे
झळझळित सोनसळा 1 कळस देखिला सोज्बळा ॥१॥
वरदे
वखें पंढरपुर ।
विठोबारायाचें नगर ॥२॥
अरे हे माहेर संतांचे ।
नामयास्वामि
केहवाचे ॥३॥
सर्व खुखरासी भींवरेचे तीर
सर्व खुखरासी भींवरेचे तीर ।
आसुची पंढरी कामधेनू ॥१॥
प्रेमामृत दु्में खदा संतजनां ।
बोसंडतो पान्हा नित्य नवा ॥२॥
धर्म अर्थ काम
मोक्ष चाऱ्ही थांम ।
दोहोणार धन्य पुंडलीक ।
जयाचे इभतें नित्य नवें
वाढे।
बहू पंढरी पहुडडें पूर्वपुण्ये ॥४॥
भक्तिचे मेळबण आावाचेनि बळे ।
देखोनियां
वोळे अधिकाधिक ॥५॥
भाग्यवंत नामा तें क्षीर ळाघला।
प्रेमे वोसंडला
गर्जे नाम ॥६॥
नित्य प्रेमाचे पेटे बांधीं माझे पोटीं
नित्य प्रेमाचे पेटे बांधीं माझे पोटीं ।
उतरी जगजेठी पैळपार
२९६ पंढरीपर अर्भग
क क ॥१॥
नाशेमिवरे ऐक्य तीरीं।
कां पद्माळा पंढरपुरा ॥२॥
केलिया चंद्रभागे आंघोळी ।
महा दोषां होय होळी ॥३॥
पाप ज्ञायाचें ।
पद पावाळ अच्युताचे ॥४॥
म्हणाळ
बोळणं कोणाचे ।
नामयास्वामी केद्वाचें ॥१॥
आधीं रचिळी पंढरी
आधीं रचिळी पंढरी ।
मग वैकुंठ नगरी ॥१॥
जेव्हां नव्हत
चराचर ।
तें होते पंढरपुर ॥२॥
जेव्हां नव्हती गोदा गंगा ।
तेव्हां होती चंद्र”
भागा ॥३॥
चंद्रभागेचे तटीं ।
धन्य पंढरीं गोमटी ॥४॥
नासिलिया भूमंडळ)
उरे पढरीमंडळ ॥५॥
असे खदर्दानावरी ।
म्हणूनि अविनादा पंढरी ॥६॥
नामा म्हणे
बा श्रीहरी ।
ते म्यां देखिली ॥७॥
विठेवाच्या गांवा जाईन घांवोनी
विठेवाच्या गांवा जाईन घांवोनी ।
घालीन छोळणी चरणा-
वरी ॥१॥
झीणभाग दवडिला म्हणेल ।
जीवींचें पुखेल जडभारी ॥२॥
हरुषे लोळत
जाईन महाडारं ।
भेटाया खामोर येईल मज ॥३॥
उच्छोनी सीस पुसीळ आदरे
सुख पीतांबर पुसिल माझं ॥४॥
धरोनि हनुवटी उठवील हस्तकीं।
ठेवीळ
मस्तकीं अभयकर ॥५॥
राही रखुमाई माता सत्यभामा ।
कडे घेऊनि नामा
स्तनी लावी ॥६॥
थांऊनियां मिठी घाळीन संतचरणीं
थांऊनियां मिठी घाळीन संतचरणीं ।
सांगेन वच्दनीं मतचे
गुज ॥१॥
विठोबाचे गांवा न्यांरे पकवेळां ।
फार आहाळळा जीव माझा ॥२॥
आलनंदाचें जीवन पाहेन श्रीसुख ।
शोक मोह दुःख हरती माझे ॥४॥
विटेसाहित
चरण देईन आलिंगतु ।
तेणें माझी तनु ओल्हावेळ ॥४॥
तुम्ही आवडते हरीचे
अंतरंग ।
माझे ज़ीवळग प्राणसस्े ॥५॥
नामा म्हणे विठोबा कृपेची माउळी
तेव्हां ते खाउलळी करील मज ॥६॥
पंढरीचे प्रेम आहे ज्याचे जीवीं
पंढरीचे प्रेम आहे ज्याचे जीवीं ।
त्यांची नित्य. नवी करीन
आशा ॥१॥
ते माझे खोइरे सुखाचे सद्गुरू ।
भवासिंधूचा पाख उतरतो ॥२॥
>
माझ्या विठोबाच्या नामीं ज्यां विश्वास ।
होइन त्यांचा दास आवडीचा दै
माझ्या विठोबाच्या चरणीं ज्यांचा भाव ।
दाखंटा पाय, धरीन, त्याचर
माझ्या विठोबाचे ध्यान ज्यांचं मतीं ।
सांडेवा अंगणी होईन त्यांच पसं
सर्वभावे माझ्या विठोबा हारण ।
त्यांचे वंदीन चरण नामा म्हणे ॥६॥
आम्हीं स्वर्गसुख मानूं जैसा ओक
आम्हीं स्वर्गसुख मानूं जैसा ओक ।
देखोनियां खुख_ पंढरीच ॥१॥
नलगे वैकुंठ न वांळुं केलास ।
सर्वस्वाची आस विठोपा्ी ॥२॥
नळग संताति
घन आणि मान ।
पक करणें ध्यान विठोबाचें ॥३॥
सत्य कीं. मायिक आझुच्चे
वोळणें ।
तुझी तुज आण खांग ददरि ॥४॥
जीवभाव आम्ही सांडूं औओवाळुनी '
म्हणे दाखी जनी नामयाची ॥५॥
होंथे साधकाचे स्थळ
होंथे साधकाचे स्थळ ।
भोळे वंदिती निर्मळ ।
अभावीक जे
खळ ।
तयां नावडे सवथा ॥१॥
तें हें जाणा पंढरपूर ।
मोक्ष झ॒क्तीचें माहेर ।
करती जयजयकार ।
वैष्णव ते आनंदे ॥२॥
टाळ घोळ चिपुळ्या नाद ।
दिंड्या
पताका मकरंद ।
गाती विठल नाम आल्हाद ।
अट्टाहास्य करुनी ॥३॥
भालु-
दास अहोरातीं ।
देवा करितसे बिनंती ।
या वैष्णघांचे सांगाती ।
मज जस्म
देई देवा ॥४॥
देखोनियां पंढरपूर
देखोनियां पंढरपूर ।
जीवा आनंद अपार ॥१॥
टाळ ख्दंग
वाजती ।
रामकृष्ण उच्चारिती ॥२॥
दिंड्या पताकांचा मेळ! नाचती हरुपे
गोपाळ ३े चंद्रभागा उत्तम स्थान ।
स्नानें पतीत पावन ॥४॥
पुंडळीका ळागतां
पायां ।
चुके येरझार वांया ॥५॥
पंढरीचे खुख पुंडळीकासी झाले
पंढरीचे खुख पुंडळीकासी झाले ।
तेणांहे वांटिलें भक्ताळागीं ॥१॥
भक्तिसुक्ती वरदान दीधळें ।
ते नाहीं ठेविलें आपणापा्शीं ॥२॥
चंद्रभागे तीरी
आश्रम पुंडळीकाचा ।
तो विसांवा तीथीचा तीर्थराव ॥३॥
एंक गु॒प्रूप म्हणोनी
मौनची धारिलं ।
पकी चोहटां उभे केले परब्रह्म ॥४॥
कटीं कर विराजीत उभा
असे निवांत ।
समचरण शोभत ध्यान सुद्रे ॥५॥
समरृष्टीं साजिरी कमळतयन
वरीं ।
पितांबरघारी शामप्रभा ॥६॥
ऐसा बरवया वरवंट उभा क नीट
मस्तकीं सुगुट तेजःपुंज ॥७॥
भक्तिज्ञान वैराग्य दिधळे भजना ।
वेकुंठींचा राणा
भाग्यवंतु < पेसा सुखाचा सागरु विठल कल्पतरु।
पुंडळीक थोरु भक्तराज ॥९॥
भालुदासस्वामी तपे पूर्ण झाला ।
तो भक्तजना झाळा मायबाप ॥१०॥
धन्य धन्य हे नगर
धन्य धन्य हे नगर।
भूवैकेंठ पंढरपूर ॥१॥
धन्य क
मध्यें पुंडळीक उभा ॥२॥
धन्य धन्य वेणूनाद ।
क्रीडा करितो गोविद ॥३॥
ध
पद्माळ्याची पाळी ।
गाई चारी चनमाळी ॥४॥
धन्य पंढरीचा वास ।
देवा
ग्राये भाचुदासख ॥५॥
पंढरीचे सुख पाहतां अलौकिक
पंढरीचे सुख पाहतां अलौकिक ।
वेकुंटनायक उभा ल र
देवां जे दुलेम भक्तांसी खुळभ ।
रुक्मिर्णावह्ुभ उभा विटे ॥२॥
वेष्णबांचा मेळ
पी गो प्रेमे नाचे ॥३॥
जिकडे पांहे तिकडे
करिती गदारोळ ।
त्यामाजीं गोपाळ चक र
होय ब्रह्मानंद ।
भालुदासख आनंदे गात अः क व
न २१५५ न येखी योगियांच्या थ्यानां ।
न बैससी सुलिज्ञनांच्या मना ।
तो तं. पंढरीचा राणा ।
भीमातीरनिवासी ॥१॥
साक्षी अससी सर्वांभूती ।
अखुनी
न दिसे जगतीं, पांडरंग बाळमूर्ती ।
प्रगट उभी विटेवरीं ॥२॥
न कळे शास््रिकां
संवाद ।
शब्दीं न सांपडे बोघ।
तो ठू उभा परमानंद ।
पुंडळीकडारी ॥३॥
चेदां अचोज आंबुळा ।
श्चती करती गळदळा ।
तो तं. घननीळ सांवळा ।
भालुदासखा अंतरी ॥४॥
पुंडलिकाचे निकटसेवे
पुंडलिकाचे निकटसेवे ।
कैसा धावे बराडी ॥१॥
आपुलें थोरपण ।
नारायण विसरला ॥२॥
उभा कटीं ठेवुनि कर ।
न म्हणे पर बैससें ॥३॥
तुका म्हणे जगदीशा ।
करणे आज्ञा भक्तांची ॥४॥
वैकुंठीचा देव आणिला भूतळां
वैकुंठीचा देव आणिला भूतळां ।
धन्य तो आगळा पुंडलीक ॥१॥
धारिष्ट धैर्याचा वरिष्ठ भक्तांचा ।
पवित्र पुण्याचा एकनिष्ठ ॥२॥
पितृसेवा पुण्य लाधला निधान ।
ब्रह्म सनातन अंगसंग ॥३॥
अंगसंगे रंग क्रीडा करी जाणा ।
ज्या घरीं पाहुणा वैकुंठींचा ॥४॥
धन्य त्याची शक्ती भक्तीची हे ख्याती ।
तुका म्हणे सक्ती पायीं लोळे ॥५॥
बिठहळ विठल गजशी
विठ्ठळ विठ्ठळ गजरशी ।
अवघी दुमदुमली पंढरी ॥१॥
होतो नामाचा गजर ।
दिंड्या पताकांचा भार ॥२॥
निवृत्ती ज्ञानदेव सोपान ।
अपार वैष्णव ते जाण ॥३॥
हरीकीर्तनाची दाटी ।
तेथे चोखा घाली मिठी ॥४॥
अगाघ भू वैकुंठ नगरी
अगाघ भू वैकुंठ नगरी ।
पंढरी हे चराचरी ॥१॥
पुंडलीक
आणियेला ।
मौन्य उभा तोचि ठेला ॥२॥
कटावरी ठेवोति हात ।
उभा राहिला
निवांत ॥३॥
चोखा म्हणे रूप आगळे ।
कालीं केंडळे शोभळें ॥४॥
वारा पंढरीची तोचि वारकरी
वारा पंढरीची तोचि वारकरी ।
दया क्षमा बरी वसे तेथें ॥१॥
तोचि माझा जीव प्राणाचाही प्राण ।
जीव वबोवाळीन तयावरीं ॥२॥
आसनीं
शायनीं पंढरीचे ध्यान ।
वाचें नारायण जप सदां ॥३॥
चोखा म्हणे तोचि माझा
हे सांगाती ।
तयाचे संगती देव जोंडें ॥४॥
एक वेळां पंढरी वाचे जो उच्चारी
एक वेळां पंढरी वाचे जो उच्चारी ।
मोक्ष त्याचे घरीं नांदतसे ॥१॥
सदा सर्वकाळ विठलचिंतन ।
करिती कीतंन दिवसरातीं ॥२॥
ते माझे सोयरे
सज्जन सांगाती ।
ज्ञ आठविती विठोबासी ॥३॥
चोखा म्हणे ते परळोरकांचे
सखे ।
गाती नाम सुखं विठोबाचे ॥४॥
धन्य ते सभाग्य नर आणि नारी
धन्य ते सभाग्य नर आणि नारी ।
करिताती वारी पंढरीची ॥१॥
तयांचे चरणीं माझे दंडवत ।
जे नेमे माझ्या गात विठोबासी ॥२॥
दिवाळी दसरा अवघे पर्वकाळ ।
नांदती सकळ तया घरीं ॥३॥
चोखा म्हणे धन्यधन्य ते संसारी ।
नेम करिती वारी पंढरीची ॥४॥
नाम हे नगरी वैकुंठ पंढरी
नाम हे नगरी वैकुंठ पंढरी ।
लांदतो श्रीहरी ।
पांडुरंग ॥१॥
नर-
देहीं जन्मळे पंढरीस गेळे।
द्टिमरी पाहिलें पांडुरंग ॥२॥
भींबरेचे स्नान
देवाचे दहन ।
हें पाप जळेन जाय तेथ ॥३॥
चरणावरी माथा नरहरी ठेबिला।
हृदयी बिंबळा पांडुरंग ॥४॥
पंढरी नगरी दैवत श्रीहरी जाती वारकर ब्रततेमे १ आपाही
पंढरी नगरी दैवत श्रीहरी जाती वारकर ब्रततेमे ॥१॥
आपाही
कार्तींकी महाप थोर ।
भजनाचा गजर करिती तेथे ॥२॥
साधूसंत थोर
पताकांचा भार ।
झुखीं तो उन्चार नामामृत ॥३॥
आतंदाचा काळा गोपाळ-
झाला केळा ।
हृदयी बिंवला नरहरी ॥४॥
पंढरपुरचा जाणा विठठळपणी
पंढरपुरचा जाणा विठठळपणी ।
रांही रुक्मिणी सत्यप्ामा ॥१॥
रा बैकुंठपर अमंग
भूमीमध्ये गुप्त कान्होपाचा झाली ।
उजवे बाजू ठेली लक्ष्मी ते ॥२॥
पुढें हो
प्रातिमा नामदेव पायरी ।
उभा महाद्वारीं चोखामेळा ॥३॥
पुढे मल्लिकाजुन
महिमा असे फार ।
लिंग असे थोर महादेवाचे ॥४॥
पुढं भागीरथी मध्ये
पुंडलिक ।
आणीकही तेथ वेणुनाद ॥५॥
आषाढी कार्तिकी साधुसंत येती ।
गोपाळकाला करिती आनंदाने ॥६॥
देवाचे समोर नरहरी सोनार ।
हृदयीं
लिरंतर नांव घेतो ॥७॥
पुंडलिकाचे निकटसेवे
पुंडलिकाचे निकटसेवे ।
कैसा धावे बराडी ॥१॥
आपुलें थोरपण ।
नारायण विसरला ॥२॥
उभा कटीं ठेवुनि कर ।
न म्हणे पर बैससें ॥३॥
तुका म्हणे जगदीशा ।
करणें आशा भक्तांची ॥४॥
देखोनी कीतनाची गोडी
देखोनी कीतनाची गोडी ।
देव थांचे लवडसवडी ॥१॥
चेुटा-
इनी आला ।
कीलनी तो खुरे घाळा ॥२॥
ऐखा कीतनाचा गजर ।
देव नाच-
तसे निर ॥३॥
भुलळा कीतनीं ।
एका शरण जनादतीं ॥४॥
मंद आळा पंढरीस
मंद आळा पंढरीस ।
हातीं घेउनी प्रेमपादा ॥१॥
पुढें नाडियेळे
जग ।
नेतो लागा नेदी माग ॥२॥
उभारोनि बाहे ।
दृ्टाद्रीं वेथिताहे ॥३॥
वैके-
ठींहुली पेणें ।
केलें पंढरीकारणें ॥४॥
पुंडलिके थारा ।
देउनि आणिलें या चोरा ॥५॥
तुका म्हणे चला ! तुम्ही आम्ही धरूं त्याला ॥६॥
पुंडळीक भक्तराज
पुंडळीक भक्तराज ।
तेणें साधियेलें काज ।
बँकुंटीचें निज ।
परब्रह्म आणिंल ॥१॥
पांडुरंग बाळमूर्ती ।
गाई गोपाळा संगती ।
येऊनियां
प्रीती ।
उभ समचि राहिळें ॥२॥
एका आगळें अक्षरे ।
भूवैकुंठची दुसरे ।
म्हणविती येरे ।
परि तीं ऐसी नव्हेती ॥३॥
पाप पंचक्रोशीमधी ।
येऊं न
खर्केच कधीं ।
कैची तेथ विधि ।
निषेधाची वसाति ॥४॥
पुराणें वदती ऐसें ।
चतुभुज तीं माणसं ।
खुदर्दानावरीं वसे ।
परि तं न बुडे कल्पांतीं ॥५॥
महाक्षेत्र
द पढया ।
अनुपम्य इची थोरी ।
धन्य धन्य वारकरी ।
तुका म्हणे तेथींचे ॥६॥
वैकुंठपर अभंग ३०९
२२२९ कां रे पुंड्या मातळासी उभं केलें बिठळाखी ॥१॥
घेखा कैसा
रे तूं धीट ।
मागे भिरकाविली वीट ॥२॥
युग जाली अठावीस ।
अजुनी न
म्हणखी बैस ॥३॥
भाव देखोनि निकट ।
देवें खांडिळें वैकुंठ ॥४॥
तुका म्हणे
पुंडलिका ।
तूंचि बळिया एक निका ॥५॥
धन्य धन्य पुंडलिका
धन्य धन्य पुंडलिका ।
केला तरणोपाय लोकां ॥१॥
एक दर्श-
त्रंचिं उद्धार ।
केलें पावन चराचर ॥२॥
चंद्रभागा पंढरपूर ।
भक्त आणि हरीहर ॥३॥
तिळा म्हणे खुळभ केलें ।
भूमि वैकुंठ आणिळें ॥४॥
अचुनियां पुंडालिका
अचुनियां पुंडालिका ।
विश्वव्यापका राहविळें ॥१॥
थोर उपकार
केला लोकां ।
भक्तां भाविकां तारियिळें ॥२॥
आणुनियां वैकुंठवासी ।
सगुण रूपॅसी
भेटाविळा ३े निळा म्हणे ब्रह्मादिक ।
देवही सकळिक मानवळें ॥४॥
जीवाचें जीवन अम्रताची तच
जीवाचें जीवन अम्रताची तच ।
ब्रह्मांडभूषणु नारायण ॥१॥
खुखाचा सांगात अंतकासी अंत ।
निज्ञांचा निवांत नारायण ॥२॥
गोडांथेहि
गोड हपांचेही कोड ।
प्रीतीचाही छाड नारायण ॥३॥
भावाचा निजभाव
नांवाचाहि नांव ।
अवघा पंढर्यराव अवतरलासे ॥४॥
तुका म्हणे जे हें सरांचे
ह सार ।
साझा अंगिकार तेणें केला ॥५॥
पक धरलिया भाव । आपणचि होय देव १ नको आणीक सायास
पक धरलिया भाव ।
आपणचि होय देव ॥१॥
नको आणीक सायास ।
जाय जिकडे देव भाल ॥२॥
ध्यानीं मनी दायनीं ।
देव पाहे जर्नी वनी ॥२॥
अब-
ळोकी जिकडे ।
एकाजनादूनीं देव तिकडे ॥४॥
आंत हरि बाहेर हरी
आंत हरि बाहेर हरी ।
हरिने घरी कोंडिळे ॥१॥
हरिने कामा
घातला चिरा ।
चित्तवरा मुकविळे ॥२॥
हरिने जीवे केलीं लाटी ।
पाडिली
तुटी खकळांसी ॥३॥
तुका म्हणे वेगळा नव्हे ।
हरि भोव भोवताला ॥४॥
टक्षूनियां योगी पाहाती आभार
टक्षूनियां योगी पाहाती आभार ।
तं दिसे आम्हांस दृष्टीपुढे
कर दोनी कटीं राहिलाखे उभा ।
खांवळी हे प्रभा अंगकांति ॥२॥
व्यापुनी
वेगळे राहिलासे दुरी ।
सकळां अंतरीं निर्विकार ॥३॥
रूप नाहीं रेखा नामही
जयासी ।
आपुल्या मानसी शिव ध्याये ॥४॥
अंत नाहीं पार वणा नाहीं थार ।
कुळ याती शिर हस्त पाद् ॥५॥
अचेत चेतलं भक्तिचिया खुखे ।
आपुल्या
कोतुके तुका म्हणे ॥६॥
उपाधिवेगळे तुम्ही निर्विकार
उपाधिवेगळे तुम्ही निर्विकार ।
कांहींच संसार तुम्हां नाहीं. ॥१॥
पेसे मज करूनी नाहीं नारायणा ।
समूळ वासना तुरवावी ॥२॥
निसंग तुम्हांसी
राहाणे एकट ।
नाहीं कटकट साहों येत ॥३॥
तुका म्हणे नाहीं पिळा येत
शिळा ।
रंगाखी सकळा स्फटिकाची ॥४॥
आम्ही जाणो तुझा भाव
आम्ही जाणो तुझा भाव ।
केचा भक्त केंचा देव ।
बीजा नाहीं
ठाब ।
केचे फळ शेवटी ॥१॥
संपादिळे बडुरूप ।
कैचे पुण्य केचं पाप ।
नव्हता
आम्ही आप ।
आपाणसी देखिले ॥२॥
एके ठाई घरिंच्या घरीं ।
न कळतां झाली
चोरी ।
तेथें तोचि दुरी ।
जाणे येणं खुंटले ॥२॥
तुका म्हणे धरूनि हातीं ।
उरी
ठेविली मायुती ।
एकांति लोकांतीं ।
देवभक्त खोहळा ॥४॥
उभा भीमातीरीं कट धरूनी करीं
उभा भीमातीरीं कट धरूनी करीं ।
वैकूंठींचा हरी मोनरूप ॥१॥
ठेउनियां विटे समपद दोन्ही ।
उभा चक्रपाणी मोनरूप ॥२॥
वेजयंतीमाळ
किरीट कुंडळें ।
तिढळ शोभळे केशराने ॥३॥
कांसे पितांवर दिसे सोनसळा ।
पदक आणि माळा कौस्तुम ते ॥४॥
चरणींचा तोडर प्काजनान ।
कशत
स्तवन भक्तिभावे ॥७॥
धन्य महाराज पंडलीक सुनी
धन्य महाराज पंडलीक सुनी ।
वैकुंठींचा खखा आणिला
भूतळाळागोनी ॥१॥
केला उपकार जग तारिले खकळ ।
निरसली भ्रांति
माउली खरेहाळ ॥२॥
आली चंद्रभागा गर्जना करीत ।
तेझिया भेटीळागीं
उतावीळ धांवत ॥३॥
जोडियां पाणी सेना करी विनवणी ।
म्हणे धन्य पुंड-
लीका माथां ठेविला चरणीं ॥४॥
आपणचि नटळें रूप
आपणचि नटळें रूप ।
भक्तासर्मीप राहिलें ॥१॥
ऐल घ्यान
गोजिरे विटे ।
उमेंचि नेहटें देखिळे ॥२॥
कर मिरवले कटावरीं।
तो हा वैक-
ठीचा हरी ॥३॥
चोखा म्हणे श्रीसुख ।
पाहतां हरपे ताहान भूक ॥४॥
तुज मज नाहीं भेद
तुज मज नाहीं भेद ।
केला खहज विनोद ॥१॥
तूं माझा आकार।
मी तो तूंच निधोर ॥२॥
मी तुजमाजीं देवा ।
घेसी माझ्या अंगे खवा ॥३॥
मी
तुजमाजी अचळ ।
मजमाजी तूं सबळ ॥४॥
तूं बोलसी माझ्या सुख ।
मी तो
तुजमाजीं खुखे ॥५॥
तुका म्हणे देवा ।
विपरीत ठायीं नांवा ॥६॥
तुज मज पेशी परी
तुज मज पेशी परी ।
जेखं तरंग सागरी ॥१॥
दोहींमाजी पक
जाणा ।
विहल पंढरीचा राणा ॥२॥
देव भक्त णेखी बोलती ।
जंव भ्रांति नाहीं
गेली ॥३॥
तेतु पट जवी एक ।
तुका विश्वेसी व्यापक ॥४॥
जञयापासोनि सकळ
जञयापासोनि सकळ ।
महीमंडळ जाळं ॥१॥
तो एक पंढरीचा
राणा ।
नये अठुमाना क्तिसी ॥२॥
चिवादती जयासाठीं ।
जगजेठी तो विठहळ ॥३॥
तुका म्हणे तो आकळ ।
आहे सकळ व्यापक ॥४॥
खडा रवाळी खाखर । झाला नामाचाची फेर
खडा रवाळी खाखर ।
झाला नामाचाची फेर ।
न दिसे अंतर ।
गोडी ठायीं निवडीतां ॥१॥
तुम्ही आम्ही पांडुरंगा ।
भिन्न ऐल काय सांगा ।
चाळविळें जगा ।
मी हे मार्झे यासाठी ॥२॥
पायी हातीं नाकी ठिरी ।
हेम राहे
अळंकारीं ।
मुले आल्यावरीं ।
काय निवड वेगळ ॥३॥
निजलिया लाभ हानी ।
तांच खरो ते स्वा ।
तुका म्हणे दोन्ही ।
निवारली जगतां॥४॥
माझ्या मनाच ते मन । चरणी ठेवावे बाधून १ मग त जाऊ न
माझ्या मनाच ते मन ।
चरणी ठेवावे बाधून ॥१॥
मग त जाऊ न
शाक कोठ ।
राहे तुमच्या नेहटे ॥२॥
मनासी ते बळ ।
देवा तुमचें खकळ ॥३॥
पकाजनादंनीं देवा ।
मन हढ पायी ठेवा ॥४॥
जेथं जेथं जाखी । तेथे मजचि तूं पाहसी १ ऐेला पसरीन भाव
जेथं जेथं जाखी ।
तेथे मजचि तूं पाहसी ॥१॥
ऐेला पसरीन भाव ।
रितां नाही कोणी ठाव ॥२॥
चित्त जडले पायी ।
पाळती हे ठायीं ठायी ॥३॥
तुका
म्हणे पोर्टी ।
देव घाळूनी सांगे गोष्टी ॥४॥
आम्ही जाणा तुझा भाव
आम्ही जाणा तुझा भाव ।
कचा भक्त कचा देव1 बीजा नाहीं
भे ल्सिसिल 4 $.. ह. चे
ठाव ।
केचे फळ होवटीं ॥१॥
संपादिलें बहुरूप ।
केचे पुण्य कॅच पाप ।
नव्हता
आम्ही आप ।
आपाणसी देखिळें ॥२॥
एके ठाई घरिंच्या घरीं ।
न कळतां झाली
चोरी ।
तेथ तोचि दुश ।
जाणे येणं खुंटळें ॥३॥
तुका म्हणे धरूनि हातीं ।
उरी
ठेविली मागुती ।
एकांति लोकांतीं ।
देवभक्त सोहळा ॥४॥
तरुवर बीजा पोटीं
तरुवर बीजा पोटीं।
बीज तस्त्रा शेवटीं तैस तुम्हां
आम्हां झाले ।
एकीं एक सामावले ॥२॥
उद्कावरीं तरंग ।
तरंग उद्काचे अंग ॥३॥
तुका म्हणे विंबछाया ।
ठायीं पावळीं विल्या ॥४॥
क्षरळा सागर गंगा ओघीं मिळे
क्षरळा सागर गंगा ओघीं मिळे ।
आपणचि खेळे आपणाशीं ॥१॥
मधील ते वाव अवघी उपाधि ।
तुम्हां आम्ह्यंमधी तेचि परी ॥२॥
घट मठ
झाले आकाशाचे पोटी ।
वचनेचि तुरी तेथेचि ते ॥३॥
तुका म्हणे बीजे वीज
दाखविलें ।
फळ पुष्प आलें गेळ वायां ॥४॥
दूरी तोचि होतो आपुळे आईक
दूरी तोचि होतो आपुळे आईक ।
नव्हतें ठाउके पळ भद ॥१॥
आतां जेथे तेथें येईन सांगात ।
छपायापुरते उरे नेदी ॥२॥
मिथ्या मोहे मज
लाविला उशीर ।
तरी हे अंतर झालें होते ॥३॥
तुका म्हणे कां रे दार्खव्रिसी
भिन्न।
लटिकाचि खीण लपंडाई ॥४॥
मरणाहाती खुटली काया
मरणाहाती खुटली काया ।
विचारं या निश्चय ॥१॥
नाखोनियां
गेली खंती ।
सहजस्थिती भोगाचे ॥२॥
न देखेसे जाले श्रम ।
आलें वम हातां
हे ॥२॥
तुका म्हणे केंची कींव ।
कोठ जीव निराळा ॥४॥
आम्ही मेला तेव्हां देह दिला देवा
आम्ही मेला तेव्हां देह दिला देवा ।
आतां करूं लवा कोणाची
मी ॥९॥
स़रत्रधारा जेला हालळवितो कळा 4 तेसा तो पुतळा नाचे छंद ॥२॥
बोळ
तस जस बोलवितो देव ।
मज हा संदेह कालखयाचा ॥३॥
पाप पुण्य ज्याचे
तोची जाणे कांही ।
संबंध हा नाहीं आम्हांसवबे ॥४॥
तुका म्हणे तुम्ही आइका
हो मात ।
आम्ही या अतीत देहाहूनी ॥५॥
रज्ज्ु धरोनियां हातीं
रज्ज्ु धरोनियां हातीं।
भेडसावळीं नेणतीं।
कळो येतां चित्तीं ।
दोरी दोर खारीखी ॥१॥
तुम्हां आम्हां मध्ये हरी ।
झाळी होती तैखी
परी ।
सृनजळाच्या पूरीं।
ठाव पाहो तरावया ॥२॥
सरी चिताक भोंवरी ।
अळंकाराचिया परी ।
नामें जालीं दुरी ।
एक सोनें आटितां ॥३॥
पिसांचीं
पारवीं ।
करोनि बाजगिरी दावी ।
तुका म्हणे तेवीं ।
मज नको चाळवू ॥४॥
खडा रवाळी खाखर
खडा रवाळी खाखर ।
झाळा नामाचाची फेर ।
न दिसे अंतर ।
गोडी ठायीं निवडीतां ॥१॥
तुम्ही आम्ही पांडुरंगा ।
भिन्न ऐस काय सांगा ।
चाळविले जगा ।
मी हे माझे यासाठीं ॥२॥
पायीं हातीं नाकीं शिरीं ।
हेम राहे
अळंकारीं ।
सुखे आल्यावरीं ।
काय निवडे वेगळे ॥३॥
निजलिया लाभ हानी ।
तोंच खश ते स्वप्नी ।
तुका म्हणे दोन्ही ।
निवारलीं जगतां॥४॥
जें जे कांहीं करितों देवा
जें जे कांहीं करितों देवा ।
ते तें सेवा खम ॥१॥
भेद नाहीं सर्वा-
त्मना ।
नारायणा तुज मज ॥२॥
आम्ही हजे नेणो कोणा ।
हाचि मना मन साक्ष ॥३॥
तुका म्हणे जगन्नाथा ।
हॅ अन्यथा नव्हे कीं ॥४॥
ज्ञेथें जेथें जासी
ज्ञेथें जेथें जासी ।
तेथे मजचि तं. पाहसी ॥१॥
ऐसा पसरीन भाव ।
रितां नाहीं कोणी ठाव ॥२॥
चित्त जडळें पायीं ।
पाळती हे ठायीं ठायीं ॥३॥
तुका
म्हणे पोटी ।
देव घाळूनी सांगे गोष्टी ॥४॥
आम्हा न देखो अवशुणां
आम्हा न देखो अवशुणां।
पवित्र शहाणा ॥१॥
अवधीं खूप तुझीं
देवा ।
बंदू भावें करूं सेवा ॥२॥
मज भक्तिसवे चाड ! नेणें पापाण घालु वाड ॥३॥
तुका म्हणे पोटीं ।
विष अमत तुजसाठी ॥४॥
तुज करितां होती ऐेसे
तुज करितां होती ऐेसे ।
मूढ चतुर पॉडित पिस ॥१॥
परी ह वर्म
।
ध् >
नेणती कोणी ।
पीडाखाणी भोगितील ॥२॥
उल्लॅधिते पांगुळ गिरी ।
छुक
अद्भैतपर अभंग ३१३
अशुबाद ३' पापी होय पुण्यवंत ।
न करीं घात दुर्जन ॥४॥
अवध हेळामाे हरी ।
सुक्त करी ब्रह्मांड ॥५॥
तुका म्हणे खेळे लीळा ।
पाहे वेगळा व्यापूली ॥६॥
अंतराय पडे गोविंदीं अंतर
अंतराय पडे गोविंदीं अंतर ।
जो जो ध्यावा भार तोचि बाधी ॥१॥
वैसळीये ठायीं आठवीन पाय ।
पाहीन तो ठाय तुझा देवा ॥२॥
अखंड तें
खंडे संकळ्पीं विकळ्प ।
मनोजन्य पाप रज्ज्ुसप ॥३॥
ठुका म्हणे विश्वीं विश्वेभर
वखे।
राहो पेसे दश खुखरूप ॥४॥
बोळविला देह आपुळेनी हातें
बोळविला देह आपुळेनी हातें ।
हताशिलीं भूत ब्रह्माझिसी ॥१॥
एक वेळ झालें सकळ कारण ।
आतां नारायण नारायण ॥२॥
अम्तसंजिवनी _
तिबांविळी खाई ।
अंगे तये ठायीं हारपलीं ॥३॥
पकादशीवीण ज्ञागरणः उपःः
वास ।
वारावा दिवस भोजनाचा ॥४॥
अवघीं कर्म झालीं घटस्फोटांपाशीं ।
संबंध पकलीं उरला नामीं ॥५॥
तुका म्हणे आतां आलनंदीं आलं ।
गोवेंदीं
गोविंद विस्तारला ॥६॥
पक वेळे केलें रित कळेंबर
पक वेळे केलें रित कळेंबर ।
आंत दिली. थार पांडुरंगा ॥१॥
पाळण पोषण लागलें ते सोई ।
देहाचे ते काई स्वभाव ॥२॥
माझेया मरणे
झाली हे वसती ।
लागळी ते ज्योती अविनाहा ॥३॥
झाला पेसा एका घार्ये येथें
नाहीं ।
तुका म्हणे कांहीं बोळा नये ॥४॥
आम्ही मेला तेव्हां देह दिला देवा
आम्ही मेला तेव्हां देह दिला देवा ।
आतां करूं खवा कोणाची
मी ॥१॥
सत्रघारी जेखा हाळवितो कळा ।
तैसा तो पुतळा नाचे छंद ॥२॥
बोल्-
तस जस बोलवितो देव ।
मज हा संदेह कासयाचा ॥३॥
पाप पुण्य ज्याचे
तोची जाणे कांही ।
संबंध हा नाहीं आम्हांसवे ॥४॥
तुका म्हणे तुम्ही आइका
हो मात ।
आम्ही या अतीत देहाहूनी ॥५॥
आपुळं मरण पाहिलें म्यां डोळां
आपुळं मरण पाहिलें म्यां डोळां ।
तो ज्ञाला सोहळा अनुपम्य
श्।
आनंदे दाटलीं तिन्ही च्रिभुवने ।
खबांत्मपणें भोग झाला ॥२॥
एकदेशींहाता
अकार आधथिला ।
त्याच्या त्यागें झाला खुकाळ हा ॥३॥
फिटले सुतक
जन्ममरणाचे।
मी माझ्या संकोचें दुरी जालों ॥४॥
नारायणे दिला वसर्तास
ठाव ।
ठेदूनियां भाव ठेला पायीं ॥५॥
तुका म्हणे दिलें उमटूनी जगीं ।
घेतलें तें
अगा लावूनीयां॥६॥
र. मरण माझें मरोन गेलें ।
मज केलें अमर ॥१॥
ठाव पुसिळें वूड
छळ ।
वोस वोस देहभावा ॥२॥
आळा होता गेला पूर ।
धारेला धीर
जीवनी ॥३॥
तुका म्हणे जुनादीच ।
जाले साचे उजवणे ॥४॥
गूळ सांडुनि गोडी घ्यावी
गूळ सांडुनि गोडी घ्यावी ।
मीठ सांडुनि चवि चाखावी ॥१॥
पेसा प्रपंच सांडनि द्यावा ।
मग परमाथ जोडावा ॥२॥
साखरेचा नव्हे ऊंस ।
आम्हां कचा गभवास ॥३॥
बीज भाजुनी केली लाही ।
जन्ममरण आम्हा
नाहीं ७8 आकारासी केचा ठाव ।
देह प्रत्यक्ष जाळा वाव ॥५॥
तुका म्हणे अवघ
जग ।
सवाघटीं पांडुरंग ॥६॥
यक्ष भूतांच्या पाळणा
यक्ष भूतांच्या पाळणा ।
भेद काया कारणा ।
पाबावया उपा-
सना ।
ब्रह्मस्थानी प्रस्थान ॥९॥
एकपरी पडिलं भागी ।
फळ बीजाचिये अंगीं ।
धन्य तोचि जगीं ।
आदि अंत सांभाळी ॥२॥
आव्यक तो शेवट ।
माग
अवघी खटपट ।
चाला जाणे वाट ।
ऐेखा विरळा एखादा ॥३॥
तुका होऊनि
निराळा ।
क्षरा अक्षरा वेगळा ।
पाहे निगमकळा ।
बोळे विठलप्रसाद्॥४॥
मरणाहातीं खुटली काया
मरणाहातीं खुटली काया ।
विचारें या निश्चये ॥२॥
नासोनियां
गेली खंती ।
सहजस्थिती भोगाचे ॥२॥
न देखेसें जाळे श्रम ।
आले वर्म हातां
ह ॥३॥
तुका म्हणे कैंची कींव ।
कोठें जीव निराळा ॥४॥
प्रवुत्तिनिवृत्तिच्े आडुनियां भाग
प्रवुत्तिनिवृत्तिच्े आडुनियां भाग ।
उतारिले चांग रसायन ॥२॥
ज्ञातानिहटताशीं कडशिले वोजा आत्मसिद्धिकाजा लागूनीयां ॥२॥
न्रह्मी
ब्रह्मरस शीघ झाळा पाक ।
घेतला रुचीक प्रतीतीसुख ॥३॥
स्वानुभव अंगीं
झाळा समरस ।
साधनीं निजध्यास ग्रासोग्राखीं ।
आरोग्यता हुका पावला
अर्ंगीं ।
मिरविळा रंगी निज्ञात्मरंग ॥५॥
आनंदाचे डोही आनंद तरंग । आनंर्दाच अग आनंदाच १
आनंदाचे डोही आनंद तरंग ।
आनंर्दाच अग आनंदाच ॥१॥
काय सांगा झाले कांहींचिया बाही ।
पुढ चाली नाही आवडाने ॥२॥
गभाचा
आवडी मातेचा डोहळा ।
तेथींचा जिव्हाळा तेथ बिंब ॥३॥
तुका म्हणे तेसा
ओतलासे ठसा ।
अनुभव खरिसा मुखा आला ॥४॥
देव आड झाला
देव आड झाला ।
तो भोगिता मी उगला ।
अवघा तिवा-
र्ला ।
शीण शुभ अठ्ञभाचा ॥१॥
जीव शिवाचे भातु्के ।
केळें करीडाया
कोलुक।
कची येथे लोक ।
हा आभास” अनित्य ॥२॥
विष्णुमय खर जग ।
येथें लागतसे ळाग ।
वांटिळें विभाग ।
वर्ण धर्म हा खेळ ॥३॥
अवघी एका-
चीच वीण ।
तेथें कैचे भिन्नाभिन्न ।
वेद पुरुष नारायण ।
तेणें केला निवाडा ॥४॥
प्रसादाचा रस ।
तुका छाघळा सोरस ।
पायापाशी वास.।
- निकट
चव्हे निराळा ॥७॥
उंबरांतील कीटका
उंबरांतील कीटका।
हेचि ब्रह्मांड पेखें लेखा ॥१॥
पेस उंबरे
किती झाडीं ।
पेशी झाडे किती नवखंडीं ॥२॥
हेचि ब्रह्मांड आम्हांसी ।
ऐसीं
अगाणित अंडे केसी ॥३॥
विराटाचे अंगीं तेखे ।
मोजूं जातां अगणित केश ॥४॥
ऐशा विराटाच्या कोटी ।
सांठवल्या ज्याच्या पोटीं ॥५॥
तो हा नंदाचा बाळ-
खुद ।
तान्हा म्हणवी परमानंद ॥६॥
पेशा अगम्य इंश्वरी लीळा ।
च्रह्मानंदीं
रम्य ठक््याला ॥७॥
पंचभूतांचा गोंधळ । केला एके ठायीं मेळ
पंचभूतांचा गोंधळ ।
केला एके ठायीं मेळ ।
लाविला सबळ ।
अहंकार त्या पाठीं ॥१॥
तेथ काय मी ते माझे ।
कोण बागवी हं ओझे ।
देह
केवीं रिझे।
हें काळाचं भातुके ॥२॥
जीव न देखे मरण ।
धरी नवी सांडी
जीण ।
संचित प्रमाण ।
भोगा शुभ अशुभा ॥३॥
इच्छ बाढबी ते वेल ।
खुंटावा तो खरा बोल ।
तुका म्हणे मोळ ।
झांकल तं पाबेळ ॥४॥
दुजे खेडे तरी
दुजे खेडे तरी ।
उरला तो अवघा हरी ।
आपणाबाहेरी ।
नलगे
ठाव घडावा ॥१॥
इतुळ जाणावया जाणा ।
कोणे तरी मने मना ।
पारधांच्या
खुणा ।
जाणताने साधाव्या ॥२॥
देह आधीं काय खरा ।
देहसंबंधपसारा ।
बुजगावणे चोरा।
रक्षणस भासते ॥३॥
तुका करी जागा ।
नको चाचप
वाउगा ।
आहेसि तूं अंगा ।
अंगीं डोळे उघडी ॥४॥
मुक्त होता परी बळे झाला बद्ध
मुक्त होता परी बळे झाला बद्ध ।
घेऊनियां छंद माझें माझं ॥१॥
पापपुण्य अंगी घेतळे जडून ।
वम नेणं कोण करीता तो ॥२॥
तुका म्हणे वायां
गेले वा्यांविण ।
मृग पावे शीण सृगजळीं ॥२॥
अंतरीची ज्योती प्रकाहली दीप्ती
अंतरीची ज्योती प्रकाहली दीप्ती ।
मुळींची जे होती आच्छा-
दिली ॥१॥
तेथींचा आनंद त्रह्मांडी न माये ।
उपमली काय देऊं खुखा ॥२॥
भावाचं मथिले निर्गुण संचळे ।
तं हे उभे केलं विटेवरी ॥३॥
तुका म्हणे आम्हां
ब्रह्मांड पंढरी ।
प्रेमाची जे थोरी आठवण ॥४॥
- ९२८४ पूरण आत्मज्ञान अनुभव खूण ।
जेणें त्रिभुवन ब्यापियेळ ॥१॥
अणुरेणु पाती त्रह्मांडाच्या कोटी ।
ज्ञानाचिया पोटीं दिसले जया ॥२॥
णऐेखी
अद्वैतपर अभंग २१७
पवित्रता बोलतसे गीता ।
ज्ञाना त्या अनंता भद नाहीं ॥३॥
तुका म्हणे शान
तोचि नारायण ।
जाणती सक्ञान गुरुपुज ॥४॥
पू आत्मज्ञान अनुभव खूण
पू आत्मज्ञान अनुभव खूण ।
जेणें त्रिभुवन व्यापियेळं ॥१॥
अणुरेणु पाती न्रह्मांडाच्या कोटी ।
ज्ञानांचेया पोटीं दिसे जया ॥२॥
ऐसी
झट्दैतपर अभंग: ३१७
टक पि स लिटिल
पवित्रता बोळतसे गीता ।
ज्ञाना त्या अनंता भेद नाहीं ॥३॥
. तुका म्हणे ज्ञान
तोचि नारायण ।
जाणती सज्ञान गुरुपुत्र ॥४॥
झाला प्रेतरूप शरीराचा भाव
झाला प्रेतरूप शरीराचा भाव ।
लक्षियेळा ठाव स्मशार्नींचा ॥१॥
रडती रात्र दिविस काम क्रोध माया ।
म्हणती हायहाया यमधर्म ॥२॥
वैराः
ग्याच्या शेणी ळागल्या शरीरा ।
ज्ञानाक्नि लागला ब्रह्मत्वेसी ॥३॥
फिरविला
घट फोडिला चरणी ।
महावाक्य ध्वनी बोंब जाळी ॥४॥
दिली तुळांजुळीं
कुळनामख्पाखी ।
हारीर ज्याचें त्यासी समार्पिले ॥५॥
तुका म्हणे रक्षा झाली
आपीं आप ।
उज्ञळला दीप गुरुकरपा ॥६॥
पिंडदान पिंड ठेचिळें करून
पिंडदान पिंड ठेचिळें करून ।
तिळीं तिळवण मूळवय़ीं ॥१॥
सार्लिं संकल्प एकाचि वचने ।
ब्रह्मी ब्रह्मापण होवटींच्या ॥२॥
सव्य अपसव्य
बुडाळे हे कर्म ।
एका एक वम प्को विष्णु ॥३॥
पिता पुञत्वाचें जाळे अवसान ।
जनी जनाईन अमेदेसी ॥४॥
अ.हे तैखी पूजा पावळी सकळ ।
सहज तो काळ
साघियेळा ॥५॥
तुका म्हणे केळा अवव्यांचा उद्धार।
आतां नमस्कार शोवटींचा ॥६॥
नभोमय जाले जळ! पएकीं सकळ हरपळे १ आतां काय
नभोमय जाले जळ! पएकीं सकळ हरपळे ॥१॥
आतां काय
सारासाशे ।
त्याच्या लहरी तयांत ॥२॥
केचा तेथे यावा सांडी ।
आप कोंडी
आपणा ॥३॥
तुका म्हणे कल्प झाळा ।
अस्त गेछा उद्य ॥४॥
घटीं अलिप्त असे रवि
घटीं अलिप्त असे रवि ।
अभ्नि काषठामाजीं जेवीं ।
तैसा नारायणं
जीवी ।
जीव साक्षी वर्तन ॥१॥
भोग ज्याचे तया अंगीं ।
भिन्न प्रारब्ध जगीं ।
विचित्र ये रंगीं ।
रंगी रंगळा गोसावी ॥३॥
देह संकल्पालारिखं ।
पक एकांसी
पारिखें ।
खुख आणि दइुःखं ।
अँगीं कमे विविध ३े तुका म्हणे कोड।
न कळे
तयासी सांकडे ।
त्याचिया निवाडे ।
उगवे केळं विदान ॥४॥
आम्ही क्षेत्रींचे संन्यासी
आम्ही क्षेत्रींचे संन्यासी ।
देहभरित हृपिकेशी ।
नाहीं केली
ऐसी ।
आशा काम बोहरी ॥१॥
आळे अयाचित अंगा ।
खहज ते आम्हा भागा।
दाता पाइरंगा ।
पेखी करितां निश्चिती ॥३॥
दंड धरिला दंडायमान ।
सुळीं
सुडीळे सुंडण ।
बंदी बंद कोपीन ।
बहिरवास ओठडे ॥३॥
काळ खाधियेला
काळ ।
मन करूनि निश्चळ ।
लौकेकीं विटाळ ।
धरूनि असो पकांता ॥४॥
९॥
$....
कार्यकारणाची चाळी ।
वाचा वाचत्वें नेमिळी ।
एका नेमे चाली ।
स्वरुपींच
राहाणे ॥५॥
नव्हे वेषधारी ।
तुका आहाच बरिच ।
आहे तैखीं बरी ।
खंडे
ओळखी वेदांचीं ॥६॥
स्थिरावली वृत्ति पांगुळळा प्राण
स्थिरावली वृत्ति पांगुळळा प्राण ।
अंतरींची खूण पावोनियां ॥१॥
पुंजाळळे नेचर झाले अघोन्मीळित ।
कंठं सद्गादित रोमांच आळे ॥२॥
'चित्त
चाकाटळे रवरूपामाझारी ।
न निघे बाहेरी खुखावळा ॥३॥
खुनीळ प्रकाश
उदेजळा दिन ।
असताच पान जीवनकळा ॥४॥
शशिसूर्या झाली जीव ओवा
ळण ।
आनंदा दाटणी आनंदाची "१ तुका म्हणे सर्व प्रेमेसी डुलत ।
विरला.
निश्चित निश्चितीने ॥६॥
अद्वैतपर अभंग ३१५
२२७१ स्वप्नीचिया गोष्टी ।
मज धरीले होतें वेठी ।
जालीया सेवटीं ।
ज्ञागे लिक सकळ ॥१॥
वायां भाकिली करुणा ।
मूळ पावावया सिणा ।
राव
रंक राणा ।
केचे स्थानावरीं आहे ॥२॥
खोदशिले ते अंगे ।
खरं होते नव्हतां
ज़ाग।
अच्ुभवही साग ।
दुःख डोळे उघरडीळे ॥२॥
तुका म्हणे संतीं ।
खाव-
चित केलें अंतीं।
नाहीं तरी होती ।
टाळी बैसोनि राहिली ॥४॥
२७२ रक्त श्वेत क्ृष्ण' पीत प्रभा भिन्न ।
चिन्मय अंजन खूदले
डोळां ॥१॥
तेणें अंजनगुणें दिव्य दृष्टि जाली ।
कल्पना निवाली द्वैतात ॥२॥
देश काळ वस्तु भेद मावळला ।
आत्मा निर्वाळला विश्वाकार ॥३॥
न झाला
प्रपंच आहे परब्रह्म ।
अहे सोहे न्रह्म आकळीले ॥४॥
तत्वमसि विद्या ब्रह्मानंद
सांग ।
तेचि झाला अंगे. तुका आंतां॥५॥
मज नाहीं कोणी उरला दुजन
मज नाहीं कोणी उरला दुजन ।
मायबापाविण ब्रह्मांडात ॥१॥
काखया जिकीर करणे येविसीं ।
भयची मानखीं चिंता खंती ॥२॥
विश्वंभरा-
चिये लागलां सांभाळीं ।
खंत नेती चाळी आपुलीया ॥३॥
तुका म्हणे माझें
पाळण पोषण ।
करितां आपण पांडरंगा॥४॥
पंचभूतांचिये सांपडली संदीं
पंचभूतांचिये सांपडली संदीं।
घातळोलखे बंदी अहंकार ॥१॥
पळा आपण बांधविला गळां ।
नेणेचि निराळा असतांही ॥२॥
कासया हा
सत्य मानिळा संसार ।
कां हे केळे चार माझे माझें ॥३॥
कां नाही शरण गेळा
३१८ अद्वैतपर अर्भग
नारायणा ।
कां नाही वासना आवरिली ॥४॥
किंचित सुखाचा घरीला अभि-
लाष ।
तेण केला नास वह पुढे ॥५॥
तुका म्हणे जातां देह देऊं बळी ।
करूनि
खांडूं होळी संचिताची॥६॥
गूळ सांडनि गोडी घ्यावी
गूळ सांडनि गोडी घ्यावी ।
मीठ सांडनि चवि चाखावी ॥१॥
ऐसा प्रपंच सांडुनि द्यावा ।
मग परमार्थ जोडावा ॥२॥
साखरेचा नव्हे ऊंस ।
आम्हां कैचा गर्भवास ॥३॥
वीज भाजुनी केली लाही ।
जन्ममरण आम्हां
ताहीं ॥४॥
आकारासी कैचा ठाव ।
देह प्रत्यक्ष जाळा वाव ॥५॥
तुका म्हणे अवघे
जग ।
सवाघटीं पांडरंग ॥६॥
यज्ञ भूतांच्या पाळणा
यज्ञ भूतांच्या पाळणा ।
भेद काया कारणा ।
पावावया उपा-
सना ।
ब्रह्मस्थानीं प्रस्थान ॥१॥
एकपरी पडिले भागीं।
फळ बीजञाचिये अंगीं ।
धन्य तोचि जगीं ।
आदि अंत सांभाळी ॥२॥
आवचयक तो शेवट ।
माग
अवघी खटपट ।
चाळी जाणे वाट ।
ऐसा विरळा एखादा ॥३॥
तुका होऊनि
तिराळा ।
क्षरा अक्षरा वेगळा ।
पाहे निगमकळा ।
बोळे विठलप्रसाद ॥४॥
विश्वीं विश्वंभर
विश्वीं विश्वंभर ।
बोळे वेदांतींचा सार ॥१॥
जगी जगदांश ।
शास्त्र वदती सावकादा ॥२॥
व्यापिले हं नारायणे ।
ऐसीं गजतीं पुराणे ॥३॥
जनीं
जतादन ।
संत बोलती वचन ॥४॥
सूर्याचियापरीं।
तुका ळोकी कोडा करी ॥५॥
भोगीं झाला त्यागं
भोगीं झाला त्यागं ।
गीतीं गातां पांडुरंग ।
इंद्रियांचा ळाग ।
ऑम्हांवरुनी चुकला ॥१॥
करूनि ठेविला . निश्चळ ।
'भय नाहीं तळमळ ।
घेतळा खकळ ।
अवघा भार विठळे ॥२॥
तळी पक्षिणीचे परी ।
नखे चोची
चोरा धंरी ।
आणुनीयां घरीं ।
सुखीं घाली बाळक ॥२॥
तुका म्हणे ये आवडी ।
आम्हीं पायी दिली बुडी ।
आहे तेथं जोडी ।
जन्मांतरीचे ठेवणे ॥४॥
२२९७. संचित प्रारब्ध क्रियामाण ।
अवघा झाला नारायण ॥१॥
नाहीं
आम्हांखी खंबंघु ।
जरा मंरण कांहीं बाघु ॥२॥
द्वैतादेत भावे ।
अवघें व्यापि-
येळं देवें ॥३॥
तुका म्हणे हरी ।
आम्हांमाजी क्रीडा करी ॥४॥
आनंदाचे डोहीं आनंद तरंग
आनंदाचे डोहीं आनंद तरंग ।
आलनंदचि अंग आनंदाचे ॥१॥
काय सांगा झाले कांहींचिया बाही ।
पुढ चाळी नाही आवडाने ॥२॥
गभाची
आवडी मातेचा डोहळा ।
तेथींचा जिव्हाळा तेथ बिंब ॥२॥
तुका म्हणे तेसा
औतलासे ठसा ।
अनुभव लरिखा सुखा आला ॥४॥
विषयी विसर पडिला निःठोष
विषयी विसर पडिला निःठोष ।
अंगी त्रह्मरस ठसावला ॥१॥
माझी मज झाली अनावर वाचा ।
छंद या नामाचा घेतलाले ॥२॥
लाभाचिया
खोखं पुढें चाळी मना ।
घनाचा कृपणा लोभ जेसा ॥३॥
तुका म्हणे गंगा
खागर संगर्मी ।
अवघ्या. झाल्या उमी पकमय ॥४॥
हरिने माझे हरिले चित्त
हरिने माझे हरिले चित्त ।
भार वित विसरले ॥१॥
आतां केसी
जाऊं धरा ।
नव्हे बरा लौकिक ॥२॥
पारखियांसी सांगतां गोष्टी ।
घरची कुटी
खातील ॥३॥
तुका म्हणे निवांत राही ।
पाहिळ पाहीं परतोनी ॥४॥
पंचभूतांचा गोधळ
पंचभूतांचा गोधळ ।
केळा पके ठायीं भेळ ।
लाविला सबळ ।
अहंकार त्या पाठीं ॥१॥
तेथे काय मी ते माझे ।
कोण वागवी हे 1 देह
केवीं रिझे।
हे काळाचे भातुर्के ॥२॥
जीव न देखे मरण ।
धरी नवी सांडी
जीणे ।
संचित प्रमाण ।
भोगा शुभ अशुभा ॥३॥
इच्छा वाढवी ते घेळा
खुंटावा तो खरा बोळ ।
तुका म्हणे मोळ ।
झांकळें ते पावेल॥४॥
हेचि साच भेटी रूपाचा आठव
हेचि साच भेटी रूपाचा आठव ।
विसांवलळा जीव आवडीपं ॥१॥
सुखाचं भातकं करावे जतन ।
सोवेल्या तहान भूक जाय ॥२॥
दुरीळ जवळी
आपणाचे होतं ।
कवळालं चित्ते जीवनासी ॥३॥
तका म्हणे नाम घेतां वेळो
वेळां ।
होतील सकळा शीतळा नाडी ॥४॥
सर्मापैकी बाणी
सर्मापैकी बाणी ।
पांडुरंगी घेते धणी ॥१॥
पूजा होते सुक्ताफळीं ।
रस ओविया मंगळी ॥२॥
धार अखंडीत ।
ओघ चालीयेला नित्य ॥३॥
पूणाहाते
जीवे ।
तका घेउनी ठेला भावे॥४॥
अंतरींची ज्योती प्रकाशळी'दीप्ती
अंतरींची ज्योती प्रकाशळी'दीप्ती ।
सुळींची जे होती आच्छा
दिली ॥१॥
तेथींचा आनंद ब्रह्मांडी न माये ।
उपमेसी काय देऊं खुखा ॥२॥
भावाचे मथिळे तिगुण संचले ।
ते हे उभे केले विटेवरी ॥३॥
तुका म्हणे आम्हां
न्रह्माड पंढरी ।
प्रेमाची जे थोरी आठवण ॥४॥
भक्तीचिया पोटीं रत्नाचिया खाणी
भक्तीचिया पोटीं रत्नाचिया खाणी ।
त्रह्मींची ठेवणी खकळ
वस्तु ॥९॥
माउलीचे मागे बाळकाची हारी ।
एक सूत्र दोरी ओढीतसे ॥२॥
जेथील जे मागे त रायासमोर ।
नार्हास उत्तर येत नाही ॥३॥
सेवोचिये सत्त
धनीच सेवक ।
आपुळ ते एक न वैचा कांही ॥४॥
आदि अंतीं ठाव असे मध्य-
भाग ।
भावते भासे मग उंचासन ॥५॥
भावारूढ तुका झाला एकाएकीं ।
देवच लोकीकी अबघा केला ॥६॥
त्रह्मणसगोडी तयांसी फावली
त्रह्मणसगोडी तयांसी फावली ।
वासना निमाळी खकळ
ज्यांची ॥२॥
नाही त्यां विटाळ अखंड सोवळीं ।
उपाधिवेगळीं जाणिवेच्या ॥२॥
मन हे निश्चळ झालं एके ठायीं ।
तया उणं काई निजखुखा ॥३॥
तांचे पुण्य
वबंते परउपकारी ।
प्रबोधी त्या नारी नर लोकां ॥४॥
तका म्हणे त्यांचे पायी
पायपोस ।
होऊनीया वास करान तेथे ॥५॥
जेथे जातो.तेथे तूं माझा सांगाती
जेथे जातो.तेथे तूं माझा सांगाती ।
चाळविंसीं हातीं धरी-
तियां ॥१॥
चालो वाटे आम्ही तुझा[चि आधार ।
चालविसी भार सव माझा ॥२॥
बोला जातां बरळ करीसी ते नीट ।
नेली लाज. धीट केलो: देवा. रे अवघे
जन्न मज झाळे लोकपाळ.।
' सोईरे खकळ .प्राणसखे ॥४॥
तुका. म्हणे “आता.
खेळतो .कोतुक ।
झालं तुझें सुख अंतबोाहीं ॥५॥
..
२२८७- जेथें देखे तेथ उभा ) अवघ्या गगनाचा गाभा ॥१॥
डोळां बैसळे
देसळे.।
ध्यान राहोनी संचले २; सरसावले. मन ।
. केळे सोज्वळ लोचन. हे
तुका म्हणे सवे ।
आतां आलिज्ेत देवे ॥४॥
चाले हे शरीर कोणाचिये सत्त
चाले हे शरीर कोणाचिये सत्त ।
कोण बोलवितं हरीबीण ।
देखवी पेकवी पक नारायण ।
तयाचे भजन चुका नका ॥२॥
माणसाची देव
चालवी अहंता ।
मीचि पक कता म्हणोनिया ॥३॥
वृक्षाचंही पान हाले त्याची
सत्ता ।
राहीली अहंता मग कोठें ॥४॥
तुका म्हणे विठो भरला सबाहीं ।
तया
उणे कांही चराचरीं ॥५॥
ब्रह्म न लिंपे त्या मेळें
ब्रह्म न लिंपे त्या मेळें।
कमा अकमा वेगळे ॥१॥
तो. मी एक
तया जाणे ।
पावे अठुभविळें खुणें ॥२॥
शोच अशीचाचे संधीं ।
. तन आळा:
तनामधीं ॥३॥
पापपुण्या नाहीं ठाव ।
तुका म्हणे सहज भाव ॥४॥
वंदीन मी भूत
वंदीन मी भूत ।
आतां अवघींचीं खमस्तें ॥१॥
तुमची ;करीन
भावना ।
पदोपदी नारायणा ॥२॥
गाळूनियां भेद ।
- प्रमाण तो. ऐसा वेद ॥३॥
तुका म्हणे मग ।
नव्हे'दुजयाचा संग ॥४॥
देव सखा आतां केलें नव्हे काई
देव सखा आतां केलें नव्हे काई ।
येणे लकळही सोइरींच ॥१॥
भाग्यवंत झालो गोतें सपुरतीं।
आतां पुण्या मिती पार. नाहीं. २. पाहतां
द्विसिलीं भरलछीया दिशा ।
ठसावळा ठसला लोकत्रयीं ॥२॥
अविनाश जोडी
आम्हा भाग्यवंतां ।
जाळी होती सत्ता संचिताची ॥४॥
पायांवरीं डोई ठेवाया
आरेथा।
जाळी द्यांबा सत्ता क्षेम ऐसी ॥५॥
तुका म्हणे जीव पावला विसांवा ।
म्हणावितां देवा तुमचींखीं ॥६॥
तुजे वणू गण देसी नाहीं मती
तुजे वणू गण देसी नाहीं मती ।
राहिल्या त्या श्राति मोनपणे ॥१॥
बाचा थोटावल्या चारी ।
पेसे तुझे हरी रूप आहे ॥२॥
रूप तुझं णेस डोळां
न देखवे ।
जेथे हे झकवे ब्रह्मादिक ॥३॥
ब्रह्मादिकां देवां कमाची कचाटी ।
म्हणोने आटाटी फार त्यांसी ॥४॥
तुका म्हणे तुझे गुण नाम रूप।
आहेखी
अमूप वाणूं काई ॥५॥
तुज वर्णी पेस्रा तुजवीण नाहीं
तुज वर्णी पेस्रा तुजवीण नाहीं।
दुजा कोणी तीहीं त्रिभुवनी ॥२॥
खहस्त्रसुखें शोष शिणला बापुडा ।
चिरलिया धडा जिव्हा त्याच्या ॥२॥
अव्यक्ता
अलक्षा अपारा अनंता ।
भक च अ नारायणा ॥३॥
रूप नाम घेसी
आपुल्या स्वइच्छा ।
होसी भाव तेसा 'त्याकारणें ॥४॥
तका म्हणे जरी दा
आपणा ।
तरिच नारायणा कळो येसी ॥५॥
देवासी लागे सकळांसी पोसावे
देवासी लागे सकळांसी पोसावे ।
आम्हां नलगे खावे काय
चिंता ॥१॥
देवा विचारावे छागे पापपुण्य ।
आम्हांसी हे जञन अवघें भले ॥२॥
देवासी उत्पति ळागळा खंहार ।
आम्हां नाहीं फार थोडे कांहीं ॥३॥
देवासी
काम लागला धंदा ।
आम्हांसी ते सदां रिकामीक ॥४॥
तुका. म्हणे आम्ही
भळे देवाहून ।
विचारितां गुण सर्वभावे ॥७५॥
आतां मी सर्वथा नव्हे गा दुबळ
आतां मी सर्वथा नव्हे गा दुबळ ।
यातिहीनं कुळ दैन्यवाणा
माय रखुमाबाई पांडुरंग पिता ।
शुद्ध उभयतां. पक्षः दोन्ही २. बापुडा मी
नव्हे दुबेळ ठेगणा।
पांगिला कोणा आणिकांसीं दे दुष्ट नर्व्हो आम्ही
अभागी अनाथ ।
आसुचा. खमर्थ केवारी हा ॥४॥
संवसार आम्हां सरळा
खंकळ ।
लपोनियां काळ ठेला घाके ॥५॥
तुका म्हणें झाला. निभोर मानसी ।
जोडळलीया याशी खुखाचिया ॥६॥
पांडुरंग सत्य केळा अघुग्रंह 1: निरसोनिं संदेह देहवदधिं भेद १
पांडुरंग सत्य केळा अघुग्रंह 1: निरसोनिं संदेह देहवदधिं भेद ॥१॥
जीव शिवा शेज रचिली आनंदे ।
आउठावे पदी ः आशहण ॥२॥
' निजी निज़ञ-
रूपी निजविला तुका ।
अतुहते बाळका हल्लंख गाती ॥३॥
भोगीं झाला त्यागं
भोगीं झाला त्यागं ।
गीतीं गातां पांडुरंग ।
इंद्रियांचा ळाग ।
ऑम्हांवरुनी चुकला ॥१॥
करूनि ठेविला . निश्चळ ।
'भय नाहीं तळमळ ।
घेतळा खकळ ।
अवघा भार विठळे ॥२॥
तळी पक्षिणीचे परी ।
नखे चोची
चोरा धंरी ।
आणुनीयां घरीं ।
सुखीं घाली बाळक ॥२॥
तुका म्हणे ये आवडी ।
आम्हीं पायी दिली बुडी ।
आहे तेथं जोडी ।
जन्मांतरीचे ठेवणे ॥४॥
संचित प्रारब्ध क्रियामाण
संचित प्रारब्ध क्रियामाण ।
अवघा झाला नारायण ॥१॥
नाहीं
आम्हांखी खंबंघु ।
जरा मंरण कांहीं बाघु ॥२॥
द्वैतादेत भावे ।
अवघें व्यापि-
येळं देवें ॥३॥
तुका म्हणे हरी ।
आम्हांमाजी क्रीडा करी ॥४॥
विषयीं विखर पडिला निःहोप
विषयीं विखर पडिला निःहोप ।
'अंगीं : ब्ह्ारस ठखावळा ॥१॥
माझी मज झाली अनावर वाचां ।
छंदे या नामाचा घेतलासे ॥२॥
.लाभाचिया
सोस पुढं चाळी मना ।
धनाचा क्षंपणा लोभ' जला३ तुका. म्हणे गंगा
खागर संगमीं.।
अवघ्या झाल्या उमी एकमय'॥४॥
हरिन माझ हरिले'चित्त
हरिन माझ हरिले'चित्त ।
भार वित्त विंसरळें ॥१॥
'आंतां केसी
जाऊं घरा।
नव्हे वरा लोकिक ॥२॥
पारखियांसी सांगतां गोष्टी ।
घरची कुटी
खातील ॥३॥
तुका म्हणे निवांत राही ।
पाहिले पाहीं परतोनी ॥४॥
'घ्यानीं घ्यातां पेढ्या
'घ्यानीं घ्यातां पेढ्या ।
मंनासांहेत पालटे काया ॥१॥
तेथ
7. अद्वैतपर अभंग श्श्रु
उ... विवि निनित
बोळा कैची उरीं ।
माझें मीपण झाला हरी ॥२॥
हेचि साच भेटी रूपाचा आठव.
हेचि साच भेटी रूपाचा आठव.।
विसांवळा जीव. आवडीपें ॥१॥
सुखाचे भातुके करावें जतन ।
सोविल्या तहान भूक जाय ॥२॥
दुरीळ जवळीं
आपणाचे होते ।
कवळीळं चित्ते जीवनासी रे तुकाम्हणे नाम घेतां वेळो-
वेळां ।
होतील सकळा शीतळा नाडी ॥४॥
ख्मपिही वाणी
ख्मपिही वाणी ।
पांडरंगीं घेते घणी ॥१॥
पूजा होते सुक्ताफळीं।
रस ओविया मंगळी ॥२॥
धार अखंडीत ।
ओघ चाीयिला नित्य ॥३॥
पूर्णाहाते
जीवे ।
तुका घेउनी ठेला भावे ॥४॥
प्रेम असृतें रसना ओळावळी
प्रेम असृतें रसना ओळावळी ।
मनाची. राहिली वृत्ती पायीं ॥१॥
सकळही तेथें वोळली मंगळें ।
बृ्ि केलीं जळे आनंदाच्या ॥२॥
सकळ इंद्रिये
झालीं ब्रह्मरूप ।
ओतळें स्वरूप माजीं तयां ॥३॥
तुका म्हणे. जथे बखे भक्त
राव ।
तेथे नांदे देव संदेह नाही ॥४॥
भक्तीचिया पोटीं रत्नाचिया खाणी
भक्तीचिया पोटीं रत्नाचिया खाणी ।
ब्रह्मींची ठेवणी सकळ
वस्तु ॥१॥
माउलीचे मागे बाळकाची हारी ।
एक सूत्रे दोरी ओढीतखे ॥२॥
र * ॥२॥
> «२.
ज्रथीळ जे मागे त यायासमोर
2 भे र्ट सेवेचियेर $.. ई
र ।
नार्हासे उत्तर येत नाहीं ॥२॥
सेवेचिये सत्ते
धीच सेवुक ।
आपुळे ते एक न वेची कांहीं ॥४॥
आदि अंतीं ठाव असे मध्य-
भाग ।
_ भोबते भासे मग उंचासन ॥५॥
भावारूढ ठुका झाला . पकाण्कीं ।
देवच लाकीकीं अवघा केला ॥६॥
ब्रह्म स्वरूपाची कमे त्रह्मरूप
ब्रह्म स्वरूपाची कमे त्रह्मरूप ।
विरहित संकल्प होती जाती ॥१॥
ठेविलीया दिसे रंगा पेसी शिळा ।
उपाधि निराळा स्फटिकमणी ॥२॥
नाना
भाषा मतें आळविती बाळा ।
प्रबोध तो मूळा जननी ठायी ॥३॥
तुका म्हणे
माझें नमन जाणातेयां ।
लागतसं. पायां वेळोवेळां ।
॥४॥
हेचि थोर भक्ति आवडते देवा
हेचि थोर भक्ति आवडते देवा ।
संकल्पावी माया संखाराची-
ठेविळें अनंते तैसाचि राहावें ।
चित्तीं असो द्यावें समाधान ॥२॥
वाहिल्या
उद्वेग दुःखाचि केवळ ।
भोगणें ते फळ संचिताचे ॥३॥
तुका म्हणे घालूं तया-
वरीं भार ।
वाह हा संखार देवापायीं ॥४॥
चाले हे शरीर कोणाचिंये सत्ते
चाले हे शरीर कोणाचिंये सत्ते ।
कोण बोळविते हरीवीण ।
'
बी ऐेकवी एक नारायण ।
तयान्रे भजन चुकों नका ॥२॥
माणसाची देच
चालवी अहंता ।
मीचि एक कर्ता म्हणोनिया रे वृक्षाचेंही पान हाळे त्याची
सत्ता ।
राद्ली अहंता मग कोठे ॥४॥
तुका म्हणे विठो भरला संबाहीं ।
तया
उणें कांही चराचरी ॥५॥
भक्ति तें नमन वैराग्य तो त्याग
भक्ति तें नमन वैराग्य तो त्याग ।
शान ब्रह्मी भोग ब्रह्म तनु ॥१॥
देहाच्या निरास पाविजे या ठायां ।
माझी पेरी काया जंव नव्हे ॥२॥
उदक्र
अभि धान्य झाल्या घडे पाक.।
एकाविण पक कामा नये ॥३॥
तुका म्हणे मज
कळते चांचणी ।
बडबडीची वाणी अथवा सत्य ॥४॥
विष्णुमय. जग चैष्णवांचा धर्म
विष्णुमय. जग चैष्णवांचा धर्म ।
भेदासेद भ्रम अमंगळ ॥१॥
आइकाजी तुम्ही भक्त भागवत ।
कराळ तं हित सत्य करा ॥२॥
कोण(ही
जीवाचा न घडो मत्सर ।
वर्म सर्वेश्वर पूजनाचे ॥३॥
तुका म्हणे पका देहाचे
अंवयव ।
सुख दुःख जीव भोग पावे ॥४॥
जन्ममरणाची विखरलां चिंता
जन्ममरणाची विखरलां चिंता ।
तूं माझ्या अनंता मायबाप ॥१॥
होतील ते डोळां पाहीन पकार ।
भय आणि भार निरंसलीं ॥२॥
लिगाडाडें
मळ होतीं पंचम ।
त्यांचें त्यापुरतें विभागिळें ॥३॥
तुका म्हणे झाला प्रपंच
पारिखा ।
जीवासी तूं सखा पांडुरंग ॥४॥
तोक हीं क्षुुकें सखी सहोदर
तोक हीं क्षुुकें सखी सहोदर ।
नाहीं विश्वभरे वोळखी तों ॥१॥
नारायण विश्वंमर विश्वापिता ।
प्रमाण तो होतां खकळ मिथ्या ॥२॥
रावे
चे ता वपकाचे च लोपे
चुगवे तों चं काज] प्रकाशे त तेज सहज लोपे ॥३॥
तुका म्हणे देहा-
संबंध संचित ।
कारण निरूतें नारायणीं ॥४॥
२३६३२ आसुचं जीवन हे कथासूत ।
आणीकही संतसमागम ॥१॥
सार
एके ठायीं भोजन परवडी ।
स्वादरखे गोडी पदोपदी ॥२॥
धॉलिया ढेकर
थती आनंदाचे ।
बोसंडलें वाचे प्रेमसुख ३. पिकळे स्वरूप आलिया घुमरीं।
राखी ते अंबर न समाये ॥४॥
मोजितां तयाचा अंत नाहीं पार ।
खुंटला
व्यापार तुका म्हणे ॥५॥
तुज वर्णी पेस्रा तुजवीण नाहीं
तुज वर्णी पेस्रा तुजवीण नाहीं।
दुजा कोणी तीहीं त्रिभुवनी ॥२॥
खहस्त्रसुखें शोष शिणला बापुडा ।
चिरलिया धडा जिव्हा त्याच्या ॥२॥
अव्यक्ता
अलक्षा अपारा अनंता ।
भक च अ नारायणा ॥३॥
रूप नाम घेसी
आपुल्या स्वइच्छा ।
होसी भाव तेसा 'त्याकारणें ॥४॥
तका म्हणे जरी दा
आपणा ।
तरिच नारायणा कळो येसी ॥५॥
स्ताति कंरं.तरी नव्हेचि या वेदा
स्ताति कंरं.तरी नव्हेचि या वेदा ।
तेथें माझा धंदा कोणीकडे ॥१॥
परी हे वैखरी गोडावळी खुखें ।
रसना रस सुख दच्छितले ॥२॥
रूप व्णा-
बया कोठे पुरे मती ।
रोमीं होती जाती ब्रह्मांडेही ॥३॥
तुका म्हणे तूंचि ऐसा
पक साचा 1 ऐसी तंव वाचा झाली नाही ॥४॥
ज्याचे गजेतां पवाडे
ज्याचे गजेतां पवाडे ।
श्षतिदयास्त्रां मौत पडे ॥१॥
तेथें माझी
वाचा किती ।
पुरे करावया स्तुति सिप सिणलीं सहल तोंडें ।
शेपफणी ऐसीं
घडे ॥३॥
उपाधीच्या नांबे घेतला दितोडा
उपाधीच्या नांबे घेतला दितोडा ।
नेदूं आतां पांडा आतळा
ते ॥१॥
काशासठीं हात भरूनि घुवावे ।
चाटतिया गोवे मारगाशी ॥२॥
काय
नाहीं देवे कराने ठेविळे ।
असं त आपुले तं त ठार्या ॥३॥
तुका म्हणे जेव्हां
गेला अहंकार ।
तेव्हां आपपर बोलविटें ॥४॥
माझें मनोस्थ पावविळे अँ सिद्धी
माझें मनोस्थ पावविळे अँ सिद्धी ।
तई पायीं छाद्वे स्थिरा-
वळी ॥१॥
समाधान जीव राहिला निदचळं ।
गेली हळहळ स्मरणे हे ॥२॥
चिविध
तापाचें जाळेस दहन ।
सुखावले मनं प्रेमखुखे रे महाळाभ वाचे वसे पांडु-
रंग ।
अंगाअंगीं संग अखंडित-४ जीवनाचा झाला ओलळावो अंतरीं ।
विश्व
विश्वंभरीं सामावळे ॥५॥
गायनाचे रंगीं शक्ती अभ्ह्ुत हे अंगीं १ हें तों देणें ठुमचे
गायनाचे रंगीं शक्ती अभ्ह्ुत हे अंगीं ॥१॥
हें तों देणें ठुमचे
देवां! घ्यावी अखंडित सेवा ॥२॥
अंगीं प्रेमाचे भरत.।
नेघे उतार चढते ॥३॥
ठुका म्हणे वाणी ।
प्रेम असृताची खाणी ॥४॥
भोगावरीं आम्ही घातला पाषाण
भोगावरीं आम्ही घातला पाषाण ।
मरणा मरण आणियेळे ॥१॥
विश्व त् व्यापक काय मी निराळा ।
कशासताठीं बळा येऊं आतां ॥२॥
काय
सारूनीयां काढावे बाहेरी ।
आणूनि भीतरीं काय ठेवूं ॥३॥
केला तरी उरे
वादचि कोरडा ।
बळें घ्यावी पीडा स्वपनींची ॥४॥
अवघेचि वाण आले तुम्हां
घरां ।
मजुरी मजुरा रोज फीरदीं ॥५॥
तुका म्हणे कांही नेण लाभ हानी ।
असरेल
तो धनी राखो वाडा ॥६॥
कासियानें पूजा करूं केशीराजा
कासियानें पूजा करूं केशीराजा ।
ह्याचे संदेह भाझा फेडी
आतां ॥१॥
उदकें .न्हाणूं तरी स्वरूपचि तुझें ।
तेथें देवा माझें काय वेचे ॥२॥
गंधाचा खुगंध पुष्पाचा परिमळ ।
येथें मी दुबळ काय वाह ॥३॥
वाह दक्षिणा
परी धातु नारायण ।
अन्न परब्रह्म दुजे नाहीं ॥४॥
गातां तो ओंकार टाळी
नादेश्वर ।
नाचावया थार नाहीं कोठें ॥५॥
फळदाता तूच तांबूळ अक्षता ।
तेथे
मी अनंता काय वाहूं ॥६॥
तुका म्हणे हरी अवध तुझं नाम ।
शूप दीप राम-
कृष्णहरी ॥७॥
काय वर्णूं याचे गुण
काय वर्णूं याचे गुण ।
ज्याचे त्रिभुवन रूपस ॥१॥
चंद्र सूर्य तारांगण ।
दीप्ति होतसे ज्याचेनी ॥२॥
जेणें वाड केलें गगन ।
दिधलें आसन वसुंधरे ॥३॥
निळा म्हणे धरिला मेरू ।
भरिला सागरू दिव्य क्षीरें ॥४॥
अद्डद्यचि हय झाळेचि कारणं
अद्डद्यचि हय झाळेचि कारणं ।
धरिले लारायणे भक्तिखुख ॥१॥
अपरोक्ष आकार झाला चतुर्भुज ।
एकतत्व न मिन्न नाहीं क्र स्प्य
तिरसखूनी राहिले निर्मळ ।
ते दिस केवळ विटेवरी ॥२॥
खुख घ्याव नाम वदनाही
चाड ।
सरिता वापी आड एक पाणी ॥४॥
तुका म्हणे मीच आहे तेणें खुखें ।
भट नाहीं सुखं नास गातो ॥५॥
आनंद अद्वैय नित्य निरामय
आनंद अद्वैय नित्य निरामय ।
जें कां निजध्येय योगियांचे ॥१॥
ते हे चरण साजिरे विटेवरी ।
पाहा भीमातीरीं विठलरूप ॥२॥
पुराणासी
स.सं.गा. ,...२१
३२२ - अद्वैतपर असंग
वाड वाते नेणती पार ।
तें झाळें खाकार पुंडलिका ॥३॥
तुका म्हणे ज्यातें
खनकांदिक ध्यात ।
त आसुचे कुळदेवत पांडुरंग ॥४॥
योग तप याचि नांवे
योग तप याचि नांवे ।
गळित व्हावे अभिमानें ॥१॥
करणे त हेचि
करा ।
सत्त्ये बरा व्यापार ॥२॥
तरी खंडे येरझार ।
निघे भार देहाचा ॥२॥
तुका
म्हणे मानामान ।
हें बंधन नसावें ॥४॥
जश हा हो कृपा कराळ नारायण
जश हा हो कृपा कराळ नारायण ।
तरी हेचि शान ब्रह्म होय ॥१॥
कोठोनिया कांही नळगे आणावे ।
नळगे कोठें जावें तरावया ॥२॥
जरी देव
कांही धरीळ पे चित्तीं ।
तश हेचि होती दिव्य चक्षु दे तुका म्हणे देव दावील
आपणा ।
तरी जीवपणा ठाव नाहीं॥४॥
त्याचिमाजीं होती जाती
त्याचिमाजीं होती जाती ।
जीव त्या नेणती आत्मया ॥१॥
नवल याची लाघवी माया ।
याते न दाऊनिर्या विस्तारे ॥२॥
अथे तेथे उभीच
आड ।
होऊनियां कवाड आंतीचें ॥३॥
निळा म्हणे ब्रह्मादिकां।
याचिपरी
छोकां झकविळें ॥४॥
, २३४६-«लवेमाजीं उत्पन्न एक ।
रक्त शोक पशुदेहीं ॥१॥
मांसाहारी जळा-
हारी ।
ठृणाहारी फळभरक्षी ॥२॥
कोठे धान्य भक्षूनी अन्न ।
कोठें प्राशन पव-
नाच्या ॥३॥
निळा म्हणे जन्म जथे ।
रुचे तेथेंचि तया ॥४॥
कुशल वक्ता नव्हे जाणीव श्रोता
कुशल वक्ता नव्हे जाणीव श्रोता ।
रहे भाव चित्ता धरूनियां ॥१॥
धन्य तो जगीं धन्य तो जगीं ।
ब्रह्म तया अंगीं वसतसे ॥२॥
न धोवी तोंड
'त करी आंघोळी ।
जप सदा काळीं रामनाम ॥३॥
जप तप ध्यान नेणें योग
युक्ति ।
क्पाळू जो भूतीं दयावंत ॥४॥
तुका म्हणे होय जाणोने नेणता ।
आवड अनंता जीवाहनी ॥५॥
येणे मार्गे आले
येणे मार्गे आले ।
त्यांचे निसंतान केलें ॥१॥
ऐसी अवघड वाट ।
ऐकोन आलों मी बोभाट ॥२॥
नागविल्या घाटी ।
उरे नेदीच लंगोटी ॥३॥
तुका
म्हणे चोर ।
तो हा उभा करी कर ॥४॥
आंत बाहेरी देखणाची दिसे
आंत बाहेरी देखणाची दिसे ।
परि तो आभास दृझ्य पेसा ॥१॥
ज्ञानेचिवीण वायां गेला ।
बोध मावळला सत्याचा ॥२॥
त्याविण दिसते
देखते कोण ।
परि ये नागवण श्नांतीची ॥३॥
निळा म्हणे आठव न धरे ।
तेणाचि
अंतरे हातोहातीं ॥४॥
कासियानें पूजा करूं केशीराजा
कासियानें पूजा करूं केशीराजा ।
ह्याचे संदेह माझा फेडी
आतां ॥१॥
उद्कें न्हाणूं तरी स्वरूपचि तुझें ।
तेथें देवा माझें काय वेचे ॥२॥
गंधाचा खुगंध पुष्पाचा परिमळ ।
येथें मी दुर्बळ काय वाह ॥३॥
वाढे. दक्षिणा
परी धातु नारायण ।
अन्न परत्रक्ष दुजे नाहीं ॥४॥
गातां तो ओंकार टाळी
नादेश्वर ।
नाचावया थार नाहीं कोठें ॥५॥
फळदाता तूच तांवूळ अक्षता ।
तेथे
मी अनंता काय वाहूं ॥६॥
तुका म्हणे हरी अवध तुझे नाम ।
धूप दीप रामः
कृष्णहरी ॥७॥
पकींच नसतां पकपण दु्ञंपण झैचें
पकींच नसतां पकपण दु्ञंपण झैचें ।
म्हणऊनियां न चले
कांहीं तेथें शब्दाचे ॥१॥
पाहाते पहाणे जथे विरमोनी जाय ।
घेणें देणें कैचे
तेथें सांगावे काय ॥२॥
हृदयाचे नाहीं दृष्टत्वाचा फिटला पांग ।
कायां वाचां
मनचि नाहीं धारणायोग ॥३॥
निळा म्हणे जथे सुख खुखपणा नये ।
निज्ञानंदीं
निजानंद् हारपळे ठाय ॥४॥
एका पासनि झाळें विश्व
एका पासनि झाळें विश्व ।
विश्वामाञी पकाचि अंशा ॥१॥
जैसे
दून्यापाखुनि अंक ।
झाळे भागितां नुरेचि ळेख ॥२॥
शून्यां जुठितां शूल्यपणे ।
कैचे एकाएक होणे ॥३॥
निळा म्हणे भक्तचि नाहीं ।
कैचा देवही तये ठायीं ॥४॥
मी माझे पाहतां न देखाचे दिठी
मी माझे पाहतां न देखाचे दिठी ।
आदि मध्य शेवटीं विचा-
रितां ॥१॥
रवाळ हे मिथ्या अविदयेचे भान।
चेयिलिया स्वप्न जसं होय ॥२॥
मूग-
जळ नदी आभासळा पूर ।
न भिजे उखर कोरडेचि ॥३॥
निळा म्हणे कांति दिसे
ते वाउगी ।
वेगळा उर्गी पाखूनी त्या ॥४॥
कोठें झाडाचिवरीं
कोठें झाडाचिवरीं ।
कोठे पोखरी विवरांत १. कोठे जळीं वसे
स्थळीं ।
कोठें अंतराळी अंतरिक्ष ॥२॥
कोठे पवती दरकुटी आंत ।
कोठें वनांत
झाडखंडीं ॥३॥
निळा म्हण चिकी होणी ।
बसे पाषाणी काष्टंत ॥५॥
कैचि याला बाईल आई
कैचि याला बाईल आई ।
नामखूप तेही लटिकेचि ॥१॥
मूळचि
नाहीं डाळ लँ कैचे ।
लटिक साचे काय म्हणों४४% हात पाय नाक ना डोळे ।
देखणे आंधळे नातळेचि ॥३॥
निळा म्हणे ची नव्हे ।
तोचि हा अवघे
श्वाति बोळे ॥४॥
कैसा याचा वेध जाणती अनुभवी
कैसा याचा वेध जाणती अनुभवी ।
जयां आहे ठावी कृपा
यांची ॥१॥
नये तें दावितां सांगतांही परी ।
वर्ते जं माझारीं भुलवूनियां ॥२॥
नेदीचि बाहेश उमसो बुद्धि मना ।
भरूनियां भावना झांकोळिली ॥३॥
निळा
म्हणे तोचि साक्ष माझ्या जीवीं ।
चाळक गोलावी ब्रह्मांडाचा ॥४॥
कांहींच न होऊनी विस्तारला
कांहींच न होऊनी विस्तारला ।
बहुरूपी हा पकला ॥१॥
नवळ
शरद अद्दैतपर अभंग
विचित्र हँचि बाटे ।
कैसा नटोनि ठेला नटे ॥२॥
एका ऐसा न होऊनी एक ।
नानाकरें हा अनेक ॥३॥
निळा म्हणे नट लाघवी ।
होखीं वेगळा गोखाची ॥४॥
येणें मार्गे आले
येणें मार्गे आले ।
त्यांचे निसंतान केळें ॥१॥
ऐेसी अवघड वाट ।
देकोन आलों मी बोभाट ॥२॥
नागविल्या घाटी ।
उरे नेदीच लंगोटी ॥३॥
तुका
म्हणे चोर ।
तो हा उभा कटी कर ॥४॥
न करीरे संग राहे रे निश्चळ
न करीरे संग राहे रे निश्चळ ।
लागों नेदी मळ ममतेचा ॥१॥
या
नांवें अद्वेत खरें ब्रह्मज्ञान ।
अनुभवावांचून बडबड ते ॥२॥
इंद्रियांचा जय
वासनेचा क्षय ।
संकल्पाही न ये वरीं मन ॥२॥
तुका म्हणे नये जाणीव अंतरीं ।
अंतरीं या थारा आनंदाचा ॥४॥
गगनीं वसरोनियां खी
गगनीं वसरोनियां खी ।
प्रकाश भूमंडळा पुरबी ॥१॥
तेसे तुम्ही
अैथिल तेथ ।
असोनियां चाळा भूत ॥२॥
नभ न सांडूनी आपुला ठावो ।
पुरवी
वावो जगात ॥३॥
निळा म्हणे सन्निधानें ।
चुंबक चाळवी अचेतने ॥४॥
गंगा पवित्र सर्वाशुणीं
गंगा पवित्र सर्वाशुणीं।
स्प बिटाळे रांजणीं ॥१॥
तेवि चितन्य
अवघे पक ।
भ्तसेदें त्या कळंक ॥२॥
भूमिका नाहीं खंडण केळी ।
उत्तम
अधम संगे झाली ॥३॥
निळा म्हणे धमीधर्म ।
वणानुरूप क्रियाकर्म ॥४॥
घडूं ज्ञातां अळंकार
घडूं ज्ञातां अळंकार ।
होती अवघेचि शृंगार ॥१॥
नलगे उजञ-
>, देणें शो बी अँगीं $.. 4 क
ळाही देणें ।
शोभती अंगींच्या वखेपणें ॥२॥
आंतु बाहेरी सारिखे ।
नये हीन-
पणा विके ३े तिळा म्हणे खुघा माळ ।
हातीं छागळा खुडाळ॥४॥
आसुचं जीवन हे कथासूत
आसुचं जीवन हे कथासूत ।
आणीकही संतसमागम ॥१॥
सार
एके ठायीं भोजन परवडी ।
स्वादरखे गोडी पदोपदी ॥२॥
धॉलिया ढेकर
थती आनंदाचे ।
बोसंडलें वाचे प्रेमसुख ३. पिकळे स्वरूप आलिया घुमरीं।
राखी ते अंबर न समाये ॥४॥
मोजितां तयाचा अंत नाहीं पार ।
खुंटला
व्यापार तुका म्हणे ॥५॥
बेद जया गाती
बेद जया गाती ।
आम्हां तयाची संगाति ॥१॥
नाम घरियले
कंठीं ।
अवघा साठविला पोटीं ॥२॥
आकाराचे बीज ।
हातीं आसुचे ते निज
- ॥३॥
तुका म्हणे बहु मोठें ।
अणुरेणुयां घाकुटें ॥४॥
मायवापाचिये भेटी
मायवापाचिये भेटी ।
अवघ्या तुटी संकोचा ॥१॥
भोगिलें तं
आहे सुख ।
खातां सुख मोकळे ॥२॥
उत्तम बाळांसाठी ।
लावी ओठीं माउली ॥३॥
ठका म्हणे झाली धणी ।
आनंद मनीं न समाये ॥४॥
नाहींचि मा डाळ मूळ
नाहींचि मा डाळ मूळ ।
पाहातां यास जाती कुळ ॥१॥
रूप नाम
न दिसे वर्ण! पाय डोळे हात कान ॥२॥
वाळ तरुण वयसा वृद्ध ।
जिण्या
मरणा परता शुद्ध र निळा म्हणे धरीला चित्तीं ।
कैसा नेणों पूर्वी संती ॥४॥
नाहींचि उरला रिता ठावो याविण तत्त्वतां
नाहींचि उरला रिता ।
ठावो याविण तत्त्वतां ॥१॥
अणुरेणु महदाकाश ।
त्याहीमाजी याचा वास ॥२॥
होतां जातां सहस्रावरीं ।
ब्रह्मांडांच्या भरोवरीं ॥३॥
निळा म्हणे अखंडता ।
नव्या जुन्याही हा परता ॥४॥
नाहीं म्हणतां अवघे तेचि
नाहीं म्हणतां अवघे तेचि ।
आहे म्हणतां[चि दावितां. नये ॥१॥
म्हणोनियां नचले शब्द ।
राहे वेवाद ऐलाडी तो ॥२॥
डोळा देखणा देखे सर्वे ।
न देख बरव आपुसी तो ॥३॥
निळा म्हणे तेबीं जाणों जातां ।
जञाणणेंचि
तत्वतां वस्तु होये ॥४॥
निर्विकार असोनि आत्मा
निर्विकार असोनि आत्मा ।
अवघ्या भूतग्रामा प्रकाशी ॥१॥
परबी करी ना करवी ।
जेवीं रवि निजव्योमीं ॥२॥
ळोहचळें चुंबकयोगें ।
परि
तो अंगें न शिवे त्या ॥३॥
तिळा म्हणे आत्मसत्तां ।
वतैणें भूतां कमंतंत्रीं ॥४॥
२्ऱ्ध्र पाह जातां देखणे तेंची ।
जाणतां जाणणेंची होईजे अंगे ॥१॥
आतां केसं सांगावे यावरीं ।
येवेखरी गिळुनी जाये ॥२॥
बुद्धिच्या
ला र जथे संकटे
प्रवेश बद्धिची हरपे ।
मन जेथे संकटे विरे ॥३॥
तेव्हां होतों भोगाधीन
तेव्हां होतों भोगाधीन ।
तुम्हां भिन्न पाखूनी ॥१॥
आतां बोलों
नये पेस ।
अनास्सिं. वेगळें ॥२॥
सन्सुख झाला स्वामीकडे ।
भव ओऔठडे
निराळें ॥३॥
चिंतिलें ते चिंतामणी ।
फिटे घणी तों द्या ॥४॥
सखहजस्थिती
आहे अंगी ।
प्रसंगीं तें वंचेना ॥५॥
तुमची देवा धरिली कास .।
केला नास
प्रपंचा ॥६॥
तुका म्हणे जाणोनि वर्म ।
कमीकर्म ठेविलीं ॥७॥
सोने असे सोनपणें
सोने असे सोनपणें ।
अलंकार लेणं होय जाय ॥२॥
तैस चरा-
चर होतां जातां ।
वस्तु अखंडता अखंड ॥२॥
नाना सगजळ दिसें भासे ।
भूमिका ते असे कोरडीच ॥३॥
निळा म्हणे घट मठ मोडी ।
अवकाश परवडी
नाहीं तया ॥४॥
सर्वैकाळीं एकात्मता
सर्वैकाळीं एकात्मता ।
जोडली त्या भाग्यवंता ॥१॥
ज्याचा
शेला अहंकार ।
गळोनियां मदमत्सर ॥२॥
जे जे दृध्ापुड देखं ।
ते तं हरीरूप
ओळखं ॥३॥
निळा म्हणे सत्य केला ।
पूर्ण बोधे उदा त्याला ॥४॥
बहुरूपी हा एकळा
बहुरूपी हा एकळा ।
नानाकांरे नटे नटला ॥१॥
पुरूषाकति
खया बाळे ।
होऊनी कोणाही नातळे ॥२॥
नामरूप वस्तामरणें ।
रखस्वाद
नाना खाणे ॥३॥
निळा म्हणे फळें पुष्पे ।
पणे मूळे भिन्न रूपे ॥४॥
माया ब्रह्मींचा आभास
माया ब्रह्मींचा आभास ।
नाहीं ते ब्रह्मी. निः्शोष ॥१॥
याळागीं
दिसे ते टवाळ ।
रत्नचि ते रत्नकीळ ॥२॥
खूर्यचि ख्यात प्रकाशी ।
न देखो-
नियां तम तेजासी ॥३॥
निळा म्हणे स्वसंवेद्या ।
नातळे क अविद्या ॥४॥
माया म्हणजे नसतेंचि दिसे
माया म्हणजे नसतेंचि दिसे ।
गगनीं जखं दोनी चांद ॥१॥
अखे एक भाले आणिक ।
तया नांव मार्यीक पखारा ॥२॥
सत्यावरीं न पड्डे
दृष्टि ।
विकल्प परिपाठी घालितु ३. निळा म्हणे प्रत्यक्ष लपची ।
लारिकेचि
रूढवी थ्रांतिजळ ॥४॥
रसता एकी रस तो नाना
रसता एकी रस तो नाना ।
काले विवंचना रचिली हे ॥१॥
न
कळे लाघव तुमचे हरी ।
करितां भरोबरी जाणिचेच्या ॥२॥
छाय पिंजुनी
डर अद्वैतपर असंग
मेघ पडळ ।
घडिळें ज्वाळ विजुवाचे ॥३॥
निळा म्हणे तडाग
अंबरी कासियाचा ॥४॥
जुवाचे ॥३॥
इंद्रियांची पुरली धांव
इंद्रियांची पुरली धांव ।
मनासी ठाव विश्रांति ॥१॥
तया नांव
मह्ममाप्ती ।
जथ उपराति चित्ताची ॥२॥
बुद्धेचीही जाणीव विरे ।
तर्क मतांतरे
स॒रडलीं ॥३॥
निळा म्हणे कुंठित गति ।
पांगळले ठाती पंतप्राण ॥४॥
प्राणी प्राण अपे
प्राणी प्राण अपे ।
तेणे अपी तें खम ॥१॥
देशा आहे प्रेमकळा ।
परी तो बोधक विरळा ॥२॥
दृद्याचिया पाठीं ।
हदय छाप दृष्टाचि उठी ॥३॥
तिळा म्हणे ज्ञाने ।
ज्ञेय राहिजे होऊन ॥४॥
येती जाती वर्षंती मेघ
येती जाती वर्षंती मेघ ।
गगन तें अभंग जसें तैसं ॥१॥
तैसीच
ब्रह्मांडे अनेक होतीं जातीं ।
स्वरूप ते अद्वैतीं अद्वैत ॥२॥
नाना नटिया नट-
वेश ।
परि तो आपणास भिन्न नव्हे ॥३॥
निळा म्हणे नाना वख्म्राकार तंत ।
दाउनी आपणांत आपण ॥४॥
समोर सदा सर्वांकडे
समोर सदा सर्वांकडे ।
मागेपुढे वेष्टित ॥१॥
कांहीं नेणों हरी
देखा ।
जैसा तैसा परिपूर्ण ॥२॥
उद्का अंगीं जसा रसु ।
गगनीं अवकाद्यु
घनदाट ॥३॥
निळा म्हणे अंतबाह्य ।
त्याविण आहे कोण इुञज ॥४॥
खोयरा श्रीहरी
खोयरा श्रीहरी ।
आत्मा एक चराचरीं ॥१॥
नाहीं तया आपपर ।
बसवी सकळांचे अंतर ॥२॥
देवां दानवां मानवां ।
स्थूळ खक्ष्मादिकां सदी ॥३॥
निळा म्हणे. जीवमात्रीं ।
व्यापकपणे तोचि धात्री ॥४॥
माझेचि मज नवळ वाटे
माझेचि मज नवळ वाटे ।
मीचि भेटे मजलागी ॥१॥
निज्ञात्म-
बोधे उदो केला ।
प्रकाशा दाटला कोंदोनी ॥२॥
माझिये मनीं बसळा हरी
माझिये मनीं बसळा हरी ।
नयना माझारीं कोंदळा ॥१॥
भरो
नियां मनाड़ाद्वे ।
राहिला संधीं इंद्रियांच्या ॥२॥
याचिये ध्याने हें चराचर
याचिये ध्याने हें चराचर ।
अवघे तदाकार मज भासे ॥१॥
मही अंब मारुत गगन ।
भासे इताशन ह्याचे झाला ॥२॥
चंद्र खुर्य तारांगणे ।
खुराखूरगण मथ्ुष्यादि ॥६॥
आत्मा करी ना करवी
आत्मा करी ना करवी ।
आलेप्तपणे वते जीवीं ॥१॥
साक्ष नव्हे
ता असाक्ष ! उपेक्षा करीना के पक्ष ॥२॥
जैस गगनीं अश्न गळें ।
गगत अलिप्त
त्या वेगळें ॥३॥
तिळां म्हणे सन्निधानें ।
लोह चालें चुंबक नेणें ॥४॥
आत्मत्वाच्या योगे पाहूं जातां
आत्मत्वाच्या योगे पाहूं जातां ।
. नाहीं निरंतर भिन्न दैवता ॥१॥
अद्रैलतपर अभंग ३२६
वर्णाश्रम यातिकुळ गोत्र ।
भक्ति सददित नाम्यापासरीं ॥२॥
नामा म्हणे भय
सुळीं कांही नाहीं ।
अखंडोत पाहीं भक्ति स्वार ॥३॥
वंदावे ते काय निंदाव ते काय
वंदावे ते काय निंदाव ते काय ।
सर्वाठायीं पाहे कोदाटले ॥१॥
आहे कवणाठायीं नाही कवणाठायीं ।
ठायींच्या पे ठायीं कांदाटले ॥२॥
रावे-
रदमीचें तेज सर्वाठायीं असे ।
त्यापश अनायासे छुजतु जाय ॥३॥
भाव तैचि
ब्रह्म ब्रह्म तेचि कमे ।
जाणोनियां बमे म्हणे नामा ॥४॥
उद्भवला 3ककार चिमातृकेसहित
उद्भवला 3ककार चिमातृकेसहित ।
अधेमातृकेपरते प्रणववीज ॥१॥
माया महत्त्व जाळे तिन्ही युण।
चोंदेहांची खण वोळखावी ॥२॥
अंतः कर्णी
जाला तत्वांचा प्रसव ।
पंचतत्वे खव रूपा आलीं ॥३॥
पांचही गुण जाळे
पंचवीस ।
परी भाडुदास वेगळाची ॥४॥
तुज पासाव सब परी तं नोहेसी
तुज पासाव सब परी तं नोहेसी ।
देस आपणासी बुझं बापा ॥१॥
कवत्व करूनी आहे तो निराळा ।
परब्रह्म निर्मळा मळ नाहीं ॥२॥
देहाचिये
पसरी करूनी निराशा ।
स्वरूपी ठरला ठसलासी ॥३॥
चिन्मयरूप मूळ 34*कार-
बीज ।
भालुदासी विज लाघळे ते ॥४॥
गगनीं वसोनियां खी
गगनीं वसोनियां खी ।
प्रकाय भूमंडळा पुरी ॥१॥
तेसे तुम्ही
जेथिल तेथ ।
असोनियां चाळा भूत ॥२॥
नभ न सांडूनी आपुला ठावो ।
पुरवी
बाबो जगातें ॥३॥
निळा म्हणे सन्निधानें ।
चुंबक चाळवी अचेतने ॥४॥
गंगा पवित्र सर्वागुणीं
गंगा पवित्र सर्वागुणीं ।
स्प विटाळे रांजणी ॥१॥
तेंबि चितन्य
अवघे पक ।
भ्रतमेदें त्या कळंक ॥२॥
भूमिका नाहीं खंडण केली ।
उत्तम
अधघम संग झाली ॥३॥
निळा म्हणे घमांधर्म ।
वणीनुरूप क्रियाकर्म ॥४॥
घडूं ज्ञातां अळंकार
घडूं ज्ञातां अळंकार ।
होती अवघेचि शूंगार ॥१॥
नलगे उजञ-
ळाही देणें ।
शोभती अँगींच्या वखेपर्ण ॥२॥
आंतु वाहेरी सारिखे ।
नये य
पणा बि ॥३॥
निळा म्हणे खुधा माळ ।
हातीं लागळा खुढाळ॥४॥
न करीरे संग रहे रे निश्चळ
न करीरे संग रहे रे निश्चळ ।
लागों नेदी मळ ममतेचा ॥१॥
या
नांवें अद्वैत खरें ब्रह्मज्ञान ।
अनुभवावांचून बडबड ते ॥२॥
इंद्रियांचा जय
वासनेचा क्षय ।
संकल्पाही न ये वरीं मन ॥३॥
तुका म्हणे नये ज्ञाणीव अंतरीं ।
अंतरीं या थारा आनंदाचा ॥४॥
साकर दिसे परी गोडी न दिसे
साकर दिसे परी गोडी न दिसे ।
ते काय त्यावेगळीं असे ॥१॥
तैसा जनी आहे जनार्दन ।
तयातें पहावया सांडी अभिमान ॥२॥
कापुरा अंगीं
परिमळु गाढा ।
पाहतां उघडा कावि दिसे ॥३॥
पाठपोड जसं नाहींच खुवणा ।
पका जनादना यापरा जाणा ॥४॥
ऐेला ज्याचा एक भाव
ऐेला ज्याचा एक भाव।
तेथें नाही द्वेता ठाव ॥१॥
देत अद्वेत
हारपळे ।
अवघ एकरूप जाहळं ॥२॥
संकल्प विकल्प विराळा ।
अथवा देही
देव जाहला ॥३॥
एका जनादनीं ठाव ।
स्वयमेव भरळा देव ॥४॥
मी तू ऐसी परी
मी तू ऐसी परी ।
जसे तरंग सागरीं ॥१॥
दोहींमाजीं पक जणा ।
कृष्ण दवारयावती राणा ।
॥२॥
तंतु वसन दोन्ही एक ।
तेस जगासी व्यापक ॥३॥
देव भक्त ऐसी बोली ।
श्रांति निरखेनाशी झाली ॥४॥
खरिता सागरी मीनल्या ।
तखं होय ति गेल्या ॥५॥
अमेद भक्तांचे निजमंदीर
अमेद भक्तांचे निजमंदीर ।
त मज़ निर्गणाचे घर ॥२॥
निर्गणासी
धर ठावो ।
बोळावे हॉचि दिसे वावो ॥२॥
सांडूनी आकाराचे ज्ञान ।
निराकार्री
खुख संपन्न ॥३॥
खुखं खुखाची मिळणी ।
शरण एका जनादेनीं ॥४॥
अमेदाचे उत्तम गुण
अमेदाचे उत्तम गुण ।
तेचि भक्ति तेचि ज्ञान ॥१॥
अभेद भक्ति
बाडें कोडे ।
देवा आवडे तं गोंड ॥२॥
अभेद भजनीं खुख देवा ।
पका जनाईनीं
विखरे जीवा ॥३॥
भावीं देव की देवीं भाव
भावीं देव की देवीं भाव ।
दोहींचा उगव करूनी दावा ॥१॥
भाव थोर कीं देव थोर ।
दोहींचा निधार करूनि दावा ॥२॥
जंव जंव भाव
तंब तंब देव ।
भाव नाही तेथ देवची पाव रे एका जतार्दती भादेचि देव।
लगटिके म्हणाळ तरी हृदया साक्ष पहाही ॥४॥
आपुला तो एक देव करूनी ध्यावा
आपुला तो एक देव करूनी ध्यावा ।
तेणेवीण जीवा खुख नव्हे ॥१॥
येरतीं मार्याकें दुःखाची जनितीं ।
नाही आदि अंतीं अवसान ॥२॥
अविनाश
क्री आपुळीया पेस ।
ळावीं मृना पिखं गोविंदाचे ॥३॥
तुका म्हणे एका मरणेची
सरे ।
उत्तमाचि उरं कीर्ति मागे ॥४॥
पाहतां पाहतां वेधळें मन
पाहतां पाहतां वेधळें मन ।
झाळें उन्मन समाधिस्थ ॥१॥
पेसा
परब्रह्म पुतळा देखिळासे डोळां ।
पाहिला सांवळा डोळेभरी ॥२॥
तद मन
वेधले तयाचे चरणीं ।
चरण एका एकपणे जनादलीं ॥३॥
खांबख्त्राची बाहुली
खांबख्त्राची बाहुली ।
खूत्ना आधीन उगली ॥१॥
माझं पण
नाहीं स्वतंत्र ।
क्रियाकर्म त परतंत्र ॥२॥
वाहुलिये नाहीं स्वतंत्रता ।
तैसा नव्हे
छर्सकती ॥३॥
एका एकपणाचे सूत्र ।
जनादन पायीं स्वतंत्र ॥४॥
आमुचे जीवन हे कथामृत
आमुचे जीवन हे कथामृत ।
आर्णीकही संतसमागम ॥१॥
सार
एके ठायी भोजन परवडी ।
स्वादरस गोडी पदोपदी ॥२॥
धालिया ढेकर
थती आनंदाचे ।
वोखंडळें वाचे प्रेमखुख ३. पिकले स्वरूप आलिया घुमरीं ।
राखी ते अंब न समाये ॥४॥
मोजितां तयाचा अंत नाहीं पार ।
खुंटला
व्यापार तुका म्हणे॥७५॥
वेद जया गाती
वेद जया गाती ।
आम्हां तयाची संगति ॥१॥
नाम घरियले
कंटीं ।
अवघा सांठविला पोटीं ॥२॥
ऑकाराचे बीज ।
हातीं आसुचे ते निज
: ॥३॥
तुका म्हणे बहु मोठें ।
अणुरेणुयां घाऊुरें ॥४॥
मायवापाचिये भेटी
मायवापाचिये भेटी ।
अवघ्या तुटी खंकोचा ॥१॥
भोगिलं ते
आहे सुख ।
खातां सुख मोकळे ॥२॥
उत्तम बाळांसाठीं।
लावी ओठीं माउली ॥३॥
ठुका म्हणे झाली धणी ।
आनंद मनीं न समाये ॥४॥
सगजळाच्या पूरी गुंतसी पामरा । कोण तुज निघारा सोड-
सगजळाच्या पूरी गुंतसी पामरा ।
कोण तुज निघारा सोड-
बील ॥१॥
पडशी पतनीं चोऱ्यांयश्ी आवती ।
तेव्हां तुझी गती केशी होय ॥२॥
जीवीं जीवपण शिवीं शिवपण ।
वेगळं ते जाण दोन्ही होती ॥३॥
यातना
अनंत तुज भोगवबिती ।
तेथे काकुळती कोणा येशी ॥४॥
यमाचे ते दृत
मारिती पामरा ।
कां रे संसारा न चुकशी ॥५॥
एकाजनादंनीं सांगतो विचार ।
रामनाम परिकर जप करी ॥६॥
इंद्रियांची पुरली धांव
इंद्रियांची पुरली धांव ।
मनासी ठाव विश्रांति ॥१॥
तया नांव
मह्ममाप्ती ।
जथ उपराति चित्ताची ॥२॥
डुद्विचीही जाणीव बिरे ।
तर्क मतांतरे
झरडळीं ॥३॥
निळा म्हणे कुंठित गति ।
पांगुळले ठाती पंचप्राण ॥४॥
तेणें सुखं माझें तिवाळें हे अंग
तेणें सुखं माझें तिवाळें हे अंग ।
व्ठिळ हे जग देखियेले ॥१॥
कवतुकें करुणा भाकितसे लाडे ।
आवडीं बोबडें बोळोनियां ॥२॥
मज नाहीं
"द्शा अंतरीं दुःखाची ।
भावना भेदाची खमूळ गेली ॥२॥
तुका म्हणे खुख
झाले माझ्या जीवा ।
रंगळें केशवा तुझ्या रंग ॥४॥
तुझे पाय माझें यहियेलें चित्तीं
तुझे पाय माझें यहियेलें चित्तीं ।
ते मज दाविती वर्म देवा ॥१॥
आम्हां अंधां तुझ्या पायांचा आधार ।
, जाणसी व्चिार चाळवितां ॥२॥
मन स्थिर ठेले इंद्रिये निव्यळ ।
हे तो माझे वळ नव्हे देवा ॥३॥
पापपुण्य
भद तासिले तिमिर ।
त्रिगुण . हारीर सांडियेळे ॥४॥
तुझा म्हणे तुझा प्रताप
हा खरा ।
. मी जाणे दातारा दारणागत ॥५॥
समोर सदा सर्वांकडे
समोर सदा सर्वांकडे ।
मागेपुढे वेष्टित ॥१॥
कांहीं नेणों हरी
देखा ।
जैसा तैसा परिपूर्ण ॥२॥
उद्का अंगीं जसा रसु 1 गगनीं अवकाश
घनदाट ॥३॥
निळा म्हणे अंतबीह्य ।
त्याविण आहे कोण दुजें ॥४॥
काय वर्णू याचे गुण
काय वर्णू याचे गुण ।
ज्याचे , जिश्चुवन रूपस ॥१॥
चंद्र खर्य
तारांगण ।
दीसि हतादाना ज्याचेनी ॥२॥
जेणे वाड केळें गगन ।
दिघळें
आसन वसधरे ॥२॥
निळा म्हणे घरीला मेरू 1 भरिला खागरू दिव्य क्षीरे ॥४॥
जेण मंथुनी क्षीयाणेव
जेण मंथुनी क्षीयाणेव ।
काढिलीं अपूर्व दिव्य रत्ने ॥१॥
त्याचा
महिमा वर्णू कैसा ।
भरोनी आकाशा कोंदळा तो ॥२॥
जेणें धरूनियां दांतीं।
आणिली वसुमती सस्मद्रांतुनी ॥३॥
निळा म्हणे जेणं भानु ।
ठेविला उद्चु
न मेळेखा॥४॥
अंगकांती प्रकाशळी
अंगकांती प्रकाशळी ।
सर्या दिधळी किंचितखी ॥१॥
तेणेचि
प्रकादाला भानू ।
झाला तो नयु ब्रैळोक्या ॥२॥
तैसेचि चंद्रा जीवनामृत ।
दिघळें किंचित् श्रीहरी ॥३॥
निळा म्हणे तेणेंचि जगें ।
निववीत अंगे मयंक ॥४॥
देहीं देखिळी पंढरी
देहीं देखिळी पंढरी ।
आत्मा अविनाश विटेवरी शै तोहा
पांडुरंग जाण ।
शांति रुक्मिणी निज्ञांगना ॥२॥
आकारळ (तितुक नासे ।
आत्मा अवलाद विठ्ठल दिसे ॥३॥
देला बिठळ हृदयी ध्यायी ।
चोखा मेळा
जडळा पायी 0॥४॥
श्रवणाचें श्रवण घाणाचे जँ घाण
श्रवणाचें श्रवण घाणाचे जँ घाण ।
रसने गोडपण विठछ
माझा ॥१॥
वाचा जेणें उठी डोळां जेण भेटी ।
इंद्रियाची राहाटी विठल माझा ॥२॥
प्राण जेणें चळे मन जेण वोळे ।
शून्यातें वेगळे विठळ माझा ॥३॥
आनंदी.
आनंद वोघा जेणे बोध ।
सकळां आत्मा शून्य विठल माझा ॥४॥
खुळांचे
निजसमूळ अकुळाचें कुळ ।
चोखा म्हणे निजफळ विठळ माझा ॥५॥
कोण तो खोवळा कोण तो बोवळा
कोण तो खोवळा कोण तो बोवळा ।
दोहींच्या वेगळा विठठळ
माझा ॥१॥
कोणासी विटाळ कशाचा जाहुळा ।
सुळींचा संचला सावळाची ॥२॥
पांचांचा विटाळ पकारिया आंगा ।
खोवळा तो जगामाजी कोण ॥३॥
चोखा
म्हणे माझा विठहळ सोवळा ।
अरूप आगळा विटेवरी ॥४॥
देवा नाहीं रूप देवा नाहीं नाम
देवा नाहीं रूप देवा नाहीं नाम ।
देव हा निष्काम सवी ठायॉ.१
डोळीयाचा डोळा दृषटरिच भाखळा।
देव प्रकाशला आदि अंतीं ॥२॥
नवळ
वाटले नवळ वाटलें ।
देव कोंदाटळे मागं पुढें ॥३॥
चोखा म्हणे माझा संदेह
फिटळा ।
देव प्रगटला देहामाजीं ॥४॥
पिंडचि ब्रह्मांड ब्रह्मांडचि पिंड
पिंडचि ब्रह्मांड ब्रह्मांडचि पिंड ।
ब्रह्मचि अखंड ब्रह्मरूप ॥३॥
कांहीं भेद नाहीं किंचित् महत् ।
उपाधि कल्पित स्वाभाविक ॥२॥
अच्ुभव-
योगे दोन्ही जाण समन ।
नाहीचि विषम अणुभरीं ॥३॥
सहजचि खृश्टि जाणा
हे घडळी ।
सहजची गेळी होखीं आथी ॥४॥
मंत्र तंच यंत्र सबही अबद्ध
मंत्र तंच यंत्र सबही अबद्ध।
जंव नाहीं शस अंतःकरण ॥१॥
शुरू शिष्ययण हे ही मायिकत्व ।
जंव निजतत्व न ओळखी ॥२॥
प्राप्त जरी
झाळी अष्टासिद्धी जाण ।
मागुती बंधन दृढ होय ॥३॥
आत्मख्पावीण साधन
च
अन्यच्र ।
श्रमासीच पात्र होईजे की ॥४॥
सर्वे वृत्ति ह्यून्य म्हणे तोचि धनम्य।
ज्ञानदेव मान्य सर्वस्वसी ॥५॥
त्यागली कैळाख सर्वही संपत्ति
त्यागली कैळाख सर्वही संपत्ति ।
स्मशानांत वस्ती रूद्र करी ॥१॥
काखा कारणे ब्रह्म शोधावया ।
आळों कोठूनीयां माझा मीचि ॥२॥
तया-
सीही पर्ण न कळेचि कांहीं ।
अद्यापि संदेहीं पडियले ॥३॥
हरी ब्रह्मा सूये
येरा कोण लेखी ।
नाहींच ओळखी मूळरुपीं ॥४॥
म्हणे ज्ञानदेव वस्तु परात्पर ।
गरुकरये कीर भेदिजेखु ॥५॥
पुण्याखी जोडितां पापाचे जोडिजे
पुण्याखी जोडितां पापाचे जोडिजे ।
तेणेचि पाविजे अधो-
गती ॥१॥
सोमयाग श्रेष्ठ करितां पावन ।
कराव हनन पट्ल तेथे र तेया
दोष तयालागी जन्म ।
भोगिज्ञेती कर्म पशु योनी ॥३॥
पुण्य तेथे पाप खमचि
वर्तती ।
रात्रंदिन आथी जियेपरी ॥४॥
पापपुण्य दोन्ही त्याशुलि नियळा ।
आहाला स्वळीला ज्ञानदेव ॥५॥
देव देव म्हणूनि व्यर्थ कां फिरसरी
देव देव म्हणूनि व्यर्थ कां फिरसरी ।
निजदेव नेणसी मुळीं
कोण ॥१॥
देवा नाहीं रूप देवा नाहीं नांव ।
देवा नाहीं गांवकोठें कांही ॥२॥
ज्ञानदेव म्हणे भज्ञा आत्मदेवा ।
अखंडीत सेवा करा त्याची ॥३॥
लिर्गुणा अंगीं खगुण बाणळें
लिर्गुणा अंगीं खगुण बाणळें ।
नि्ुण सगुण एकत्वा आलें ॥१॥
शब्दाची खूण जाणती ज्ञानी ।
येरा गाबाळा अवघी काहाणी ॥२॥
निवृत्ति
ज्ञानदेव सोपान भलें ।
निर्गुण सगुण त्याही गिळियळें दे चोखा म्हणे त्यांच्या
पा्यींची पादुका ।
वागावितो देखा पेक्यपणें ॥४॥
देहीं देखिळी पंढरी
देहीं देखिळी पंढरी ।
आत्मा अविनाश विटेवरी शै तोहा
पांडुरंग जाण ।
शांति रुक्मिणी निज्ञांगना ॥२॥
आकारळ (तितुक नासे ।
आत्मा अवलाद विठ्ठल दिसे ॥३॥
देला बिठळ हृदयी ध्यायी ।
चोखा मेळा
जडळा पायी 0॥४॥
ज्या रूपाकारणं बोळंगती [सद्धा
ज्या रूपाकारणं बोळंगती [सद्धा ।
हारपती धद्धी शास्त्राचिया ॥१॥
त रूप साजिरं गोकळीं गोजिरं ।
यक्षोदे खोपार काडिये शोभे ॥२॥
न खंपडे
न्रिभुवनीं नाकळे साधनीं ।
नंदाच्या अंगणीं खेळे हरी ॥३॥
निद्यात्त निधडा-
रूप चहुंकडा ।
गोपाळ बागडा गोकुळी बसे ॥४॥
हा पुरुष कीं नारी नव्हे तो रूपस
हा पुरुष कीं नारी नव्हे तो रूपस ।
शेखो जगदीश जगदूप ॥१॥
त
हे कृष्णरूप यशोदे कडीय ।
नंदाघरां होये बाळरूप ॥२॥
ज्यात नेणे वेद नेणती
त्या श्वती।
त्या गोपीका भोगिती कामरूप ॥३॥
निवृत्तीचे त्रह्म कृष्णनामं
खेळे ।
असंख्य गोवळे त्रह्मरूपीं ॥४॥
मध्यबिंदूनाद उन्मनीं स्वानंद
मध्यबिंदूनाद उन्मनीं स्वानंद ।
रूपस गोविंद शणनिंधी ॥१॥
तं
रूप सुरवर सेविती अरुवार।
नित्यता सखविचार भोगिताती ॥२॥
गौळिया
गोजिरे देवत साजिरे ।
बंदाएली एकसरे प्रेम देठु ॥३॥
तिवूतति निवाला प्रेमरसे
घाळा।
खवखछुख झळा हारे क्ष्ण॥४॥
आसुचा आम्ही केळा भाव बळी
आसुचा आम्ही केळा भाव बळी ।
भावें वनमाळी आकळीला ॥१॥
भावाचि कारण भावाचि कारण ।
भावें देव शरण भाविकांस् ॥२॥
निज भाव-
बळें घातिलासे वेढा ।
देव चहंकडा कोंडियेला ॥३॥
चोखा म्हणे देव भावाचा
बांधला ।
भक्तांचा अँकित म्हणूनी झाला ॥४॥
पांडुरंगीं लागो मन
पांडुरंगीं लागो मन ।
कोण चितन करी पेस ॥१॥
देहभाव चिख-
रला ।
देव गेळा बुडोनी ॥२॥
जीव उपांधे भक्ति वैद्य ।
तेथे भेद जन्मला ३े
सुळींच चोखामेळा नाहीं ।
कैंचा राही विटाळ ॥४॥
ज्या नाम अनंत न कळे संकेत
ज्या नाम अनंत न कळे संकेत ।
वेदाचाही हेत हारपला ॥१॥
त
साचुळें यशोदे ताल्हुले।
भोगिती निमोळें भक्तजन ॥२॥
अनंत अनिवार न ठा
> य > अ ञे धे
ज्याचा पार ।
जेथे चराचर होत जात रे निटृत्ति संकेत अनंता अनंत ।
कूष्ण-
नाम पथ मागे खोपा ॥४॥
अव्यक्त आकार आकारळें रूप
अव्यक्त आकार आकारळें रूप ।
प्रकाहास्वरूप विंवलसे ॥१॥
ते
रूप अव्यक्त क्ृष्णनाम चोज ।
नाम अधोक्षञ चतुभुज ॥२॥
वर्णाखी अव्यक्त
बणरूप व्यक्त ।
भोगिती विरक्त नामपाठे ॥३॥
निदुत्तीचें काज़ नामब्रह्म बीज ।
लयी सहज तुप्लळासे ॥४॥
वैकुंठ दैवत देवा सुकुटमणी
वैकुंठ दैवत देवा सुकुटमणी ।
पेकिजे पुराणीं कीलि घ्याची ॥१॥
तो
हरि वाळक योपिका कौतुक ।
गोपाळ सकळिक संबगड़े ॥२॥
आदे शिवा
जप जञपतु अमरप ।
तं प्रत्यक्ष स्वरूप नंदाघरीं ॥३॥
तिडत्ति समाधि उगवळी
काळेका ।
तारी तिहीं छोकां एका नामे ॥४॥
अरूप वागडें निर्गुण संवगडे
अरूप वागडें निर्गुण संवगडे ।
खेळें टाडकोडे नंदाघरीं ॥१॥
ते रूप
खंपूप्प यशोदा खेळची ! क्प्णाते आळवी वेळोवेळां ॥२॥
सागरज़ीवन रूचा-
बीची खूण ।
मेघ तो वर्षण वोळळासे ॥३॥
निवृ्ताचं धन गोडळी श्रीकृष्णु ।
गयनी खहिष्णु प्रेमे डोळे ॥४॥
न साधे त योगीं न खपडे जगीं
न साधे त योगीं न खपडे जगीं ।
तो नंदाच्या वोसंगीं उत्संगीं
खेळे ॥१॥
कृष्ण माझा हरी खेळतो गोकुळी ।
गोपिकीं सकळी वेढिथळा ॥२॥
गाइचे कळप गोपाळ अमूप ।
खेळतसखे दीप देछुंटींचा ॥३॥
निवृत्त ददपडे
सावड ।
यशोदा ते कोंडे चुंबन देलु॥४॥
हे व्यापुनि निराळा भोगी वेकंठ सोहळा
हे व्यापुनि निराळा भोगी वेकंठ सोहळा ।
नंदाघरीं गोवळा हरि
माझा ॥१॥
न साहे सग्रण अवघाचि निर्गुण ।
तो क्लष्ण आपण गोपाळसंगे ॥२॥
गाई चारी हरि मोहरी खांद्यावरीं ।
वेणु नानापरी वातु असे ॥२॥
बिद्रात्ति गयनी
कृष्ण जप तो असूप जाण।
सांगितळी खूण गोरक्षाने ॥४॥
वेदवीज साचें संमत श्वर्ताचे
वेदवीज साचें संमत श्वर्ताचे ।
गुह्य त्या शाखांचे हरि माझ्य ॥१॥
तो हरि खेळत प्रत्यक्ष मूर्तियंतु ।
इथं सुक्ति देत जीवघात ॥२॥
अजुना
खाहाकारी द्रोपदी केवारी ।
तो विद्ठराचे घरीं अन्न मागे ॥३॥
निवत्तीचें धन
गोकुळीं श्रीकृष्ण ।
यादव सहिष्णु हरि माझा ॥४॥
चतुरानन घन अनंत उपजती
चतुरानन घन अनंत उपजती ।
देवो देवी किती तयामाजी ॥१॥
तोचि हे सांवळें अंकुरलें ब्रह्म ।
गोपसंगें सम वर्ते रया ॥२॥
निगमा नाठवे वेदांचा द्योतकु ।
तो चतुर्भुज बंधु नंदाघरीं ॥३॥
निवृत्ति म्हणे शंखचक्रांकित मूर्ती ।
आपण श्रीपती क्रीडतुसे ॥४॥
ज्या रूपाकारणे देव ओळंगणे
ज्या रूपाकारणे देव ओळंगणे ।
योगी शु विताती १२
तं रूप गोकुळी गोपाळांचे भेळीं ।
अखंड स्वमेळी खेळतुसे ॥२॥
ब्रह्मांड कडो-
विकुडीं ब्रह्मांड घडी ।
या योगपरवडी हारपती ॥३॥
अनंतरूप देव अनंत आपण
अनंतरूप देव अनंत आपण ।
अंतर्बाह्य खूण योगियांसी ॥१॥
तो हा
हरी माये गोकुळी अवतार ।
गोपिखंग श्रीधर खेळतुसे ॥२॥
शास्त्रांसि नाकळे
श्वतीही बरळे ।
तो गोपवेषं खेळे गोपाळामाजी ॥२॥
निवृत्तीचं लार गयनी
विचार ।
ब्रह्म चराचर माजी वसे ॥४॥
परेसि परता पद्यंतिवरूता
परेसि परता पद्यंतिवरूता ।
मध्यम तत्त्वता न कळे हरी ॥१॥
तें हें
कष्णरूप गाळ्यांचे तप ।
यशोदे समीप नंदाघरी ॥२॥
चोखट चोखाळ मनाचे
मवाळ ।
कांखवीचा ढाळ ज्या नेत्रीं ।
निठठाच्ति सर्वज्ञ गुरुची धारणा ।
ब्रह्म
सनातवामाजीं सन ॥४॥
आतां कोठे धांबे मन
आतां कोठे धांबे मन ।
तुमचे चरण देखिलीया ॥१॥
भाग गेला शीण
गेला ।
अवघा झाला आनंद ॥२॥
प्रेमरसं वेसली मिठी ! आंबडी लाठी
मखाखी ॥३॥
तुका म्हणे आम्हांजोग ।
विहल घोग खर माप॥४॥
आम्हां हेचि काम
आम्हां हेचि काम ।
वाचें गाऊं ठ्य ताम ॥१॥
आयुष्यं मोळाची हे
घडी ।
धरूं पायांची आवडी ॥२॥
अमृताची खाणी ।
यांचे ठायीं वेच. वाणी ॥३॥
ठका म्हणे पांडुरंगा ।
माझ्या जीवाच्या जिवलगा ॥ ४
बि आतां भय नाहीं पेसे वाटे जीवा ।
घडल्या खवा समर्थांची ॥१॥
ए माझ्या मन धरावा निर्घार।
चिंतनीं अंतर न पडाव ॥२॥
यथ नाहीं
झाळी कोणाची निरास ।
आल्या याचकास क्ृपेविशीं ॥३॥
तुका म्हणे येथ
नाहीं दुजी परी ।
राया रंका सरी देवापायीं ॥४॥
लामी रूपी गोडी ब्रह्मांडापवढी
लामी रूपी गोडी ब्रह्मांडापवढी ।
दृताची परवडी हारपली ॥१॥
ते
रूप सुंदर कृष्ण सुकुमार ।
सेविती खुरवर भक्तराज ॥२॥
विराट अनंते ज्या-
माजी विरते ।
नव्हेचि पुरते शेषादिकां ॥२॥
निटरॉत्त लक्ष्मी गरुड चिंतिती ।
तयाचिये माते आकळ हरी ॥४॥
परेसि परता न कळे पै होषा
परेसि परता न कळे पै होषा ।
तो गौळिया अशोषामाजीं हरी ॥१॥
भाग्य प फळळंे नंदाघरीं सये ।
यशोदा पे माय परब्रह्माची ॥२॥
गौळिये
नांदती गोधनाचे कळप ।
त्यामाजिं स्वरूप क्ृप्णमूर्ति ॥२॥
निवृत्तीचें ध्यान
गोपाळ आझ्ुचा ।
आतां जन्म कैंचा भक्तजनां ॥४॥
ज्या रूपाकारणें वोळंगती सिद्धी
ज्या रूपाकारणें वोळंगती सिद्धी ।
हारपती धुद्धी शाखत्राचिया ॥१॥
तं रूप साजिरे गोकुळीं गोजिरे ।
यदोदे सोपारें कांडेये शोमे ॥२॥
न संपडे
चरिभुवनीं नाकळे साधनीं ।
नंदाच्या अंगणीं खेळे हरी ॥३॥
निवृत्ति लिधडा
रूप चट्टंकडा ।
गोपाळ बागडा गोकुळीं बसे ॥४॥
२४२३५ हा पुरुप कीं नारी नव्हे तो रूपस ।
होखों जगदीहा जगदूप ॥१॥
ते
हॅ कृष्णखूप यशोदे कडीयें ।
नंदाघरीं होये बाळखप ॥२॥
ज्यात लेणे बेद नेणती
त्या छाती ।
त्या गोपीका भोगिती कामरूप ॥३॥
निवृत्तीचे ब्रह्म कृष्णनामें
खेळे ।
असंख्य गोवळे ब्रह्मरूपीं ॥४॥
हा पुरुप कीं नारी नव्हे तो रूपल
हा पुरुप कीं नारी नव्हे तो रूपल।
शोखो जगदीहा जगद्प ॥१॥
ते
हे क्ृष्णरूप यशोदे कडीये ।
नंदाघरीं होये बाळखूप ॥२॥
ज्यात लेणं वेद नेणती
त्या क्ती ।
त्या गोपीका भोगिती कामरूप ॥३॥
निवृत्तीचे ब्रह्म कष्णनामें
खेळे ।
असंख्य गोवळे ब्रह्मरूपीं ॥४॥
यतुरानव घन अनंत उपजती
यतुरानव घन अनंत उपजती ।
देवो देवी किती तयामाजीं ॥१॥
तोचि हे सावळे अंकुरळे ब्रह्म ।
गोपसंग रूम वर्ते स्या ॥२॥
सिमी नाटे
वेदांचा द्योतकु ।
तो चतुर्भुज वंछछु नंदाघरीं ॥२॥
निवूत्ति म्हणे इोखचक्रांकित
मूर्ती ।
आपण श्रीपती राडतुसे ॥४॥
आम्हांसी सकळ तुझ्या नामाचेचि बळ
आम्हांसी सकळ ।
तुझ्या नामाचेचि बळ ॥१॥
करूं अमृताचे पान ।
दुजे नेणों कांहीं आन ॥२॥
जयाचा जो भोग ।
सुख दुःख पीडा रोग ॥३॥
तुका म्हणे देवा ।
तुझ्या पायीं माझा हेवा ॥४॥
आम्ही मागा ऐेसं नाहीं तुजपाशी
आम्ही मागा ऐेसं नाहीं तुजपाशी ।
जरी तूं भितोसी पांडूरंगा ॥१॥
पाहे विचारूनि आहे तुज ठावे ।
आम्ही धालां नांवे तुझ्या पका ॥२॥
कडि-
लिद्वे तुझे मुख्य भांडवल।
हे तां आम्हां फोल भक्तीपुढे ॥३॥
तुका म्हणे जाऊं
वैकुंठा चालत ।
बैसोनि निवांत खुख भोगू ॥४॥
चिंतितां खाधक मनासी नाकळे
चिंतितां खाधक मनासी नाकळे।
तो गोपिका आकळे करितां
ध्यान ॥१॥
देखिळा गे माये सगुणनिर्गुणनिधी ।
यशोदा गोविंदीं प्रेमपान्हा ॥२॥
न माये' सवाघटीं आपणची सृष्टी ।
तो यसुनेच्या तटी गायी चारी ॥३॥
निवृत्ति साधन कृष्णाचे रूपडे ।
ब्रह्मांडापवढें तदाकार ॥४॥
झाली हरिकथा रंग वबोखरला
झाली हरिकथा रंग वबोखरला ।
उच्ितासी आला पांडुरंग ॥१॥
बांटितो हं प्रेम उच्िताचा दाता ।
घेई रे त् आतां धणीवरी ॥२॥
प्रेम देऊनियां
अवघी सुखी केली ।
जीं होती रंगली विहठलीं तीं ॥२॥
तुक हं दुबळ देखियेलें
संती ।
म्हणऊनि पुढती आणियेळे ॥४॥
आम्हां हेचि काम
आम्हां हेचि काम ।
वाचें गाऊं ठ्य ताम ॥१॥
आयुष्यं मोळाची हे
घडी ।
धरूं पायांची आवडी ॥२॥
अमृताची खाणी ।
यांचे ठायीं वेच. वाणी ॥३॥
ठका म्हणे पांडुरंगा ।
माझ्या जीवाच्या जिवलगा ॥ ४
बि आतां भय नाहीं पेसे वाटे जीवा ।
घडल्या खवा समर्थांची ॥१॥
ए माझ्या मन धरावा निर्घार।
चिंतनीं अंतर न पडाव ॥२॥
यथ नाहीं
झाळी कोणाची निरास ।
आल्या याचकास क्ृपेविशीं ॥३॥
तुका म्हणे येथ
नाहीं दुजी परी ।
राया रंका सरी देवापायीं ॥४॥
स्थितीपर अभंग ३१७
२४४३ आतां रूर्वभावें हा माझा निधार ।
न करी विचार आणिकांसीं ॥१॥
सर्वभावे नाम गाईन आवर्डी।
ः सर्व माझी जोडी पाय तुझे ॥२॥
छोटांगण
हुझ्या घालीन अंगणीं ।
पाहीन भरोनी डोळे सुख ॥२॥
निर्लज्ज होऊनी नाचेन
रंगणीं।
येऊं नेदी मनीं शंका कांहीं ॥४॥
अंकित अंकिला दास तुझा . देवा।
संकल्प हा जीवा तुका म्हणे ॥५॥
केसा इुस्तर भवसागर
केसा इुस्तर भवसागर ।
नेणो केसा उतरू पार ॥१॥
कामक्रोधादि
सावजे थोर ।
दिसताती भयंकर ॥२॥
मायाममतेचे भोवरे ।
घेती मयानक फेरे ।
३2 वासनेच्या लहरी येती ।
उद्योग हेलकावे बसती ॥४॥
तरावया एक युक्ती
असे ।
तुका नामनाबेमधीं बेले ॥५॥
करूं तेसे पाठांतर
करूं तेसे पाठांतर ।
करुणापर भाषण ॥१॥
जिहीं केला. मूर्तिमंत ।
ऐसा संतप्रसाद ॥२॥
सोज्वळ केल्या वाटा ।
आहत्या नीटा मागिल्या ॥३॥
तुका
म्हणे घेऊं धांबा ।
करूं हावा ते जोडी ॥४॥
आतां आम्हां हेचि काम
आतां आम्हां हेचि काम ।
वाचें गाऊं तुझें नाम ।
वाड्डनियां टाळी
प्रेम-।
खुखे आनंदे नाचावे ॥१॥
अवघी झाली आराणूक ।
मागे पुढें खकलळिक ।
त्रिपुटीचे इः्ख ।
प्रारव्ध सारिळें ॥२॥
गोदातरें निर्मळें ।
देव देवाची देउळे ।
संत महेत भेळं ।
दिवस जाय खुखाचा ॥३॥
तुका म्हणे पंढरीनाथा ।
आणिक
बाही मज- चिता ।
योगक्षेम माथां ।
भार तुझ्या घातळा ॥४॥
घांबोनियां आळ पहावया सुख
घांबोनियां आळ पहावया सुख ।
गेळें माझें दुःख जन्मांतर्गंचे ॥१॥
ऐकिले होतें तेखाचे पाहिळे ।
,मन स्थिरावळें तुझ्या पोरी ॥२॥
तुका भ्हणे
माझी इच्छा पूर्ण झाली ।
कांहीं न राहिली वासना हे॥३॥
आम्हां घरीं धन ाब्दाचींच रत्ने
आम्हां घरीं धन ाब्दाचींच रत्ने ।
शब्दांचींच शाखे यत्न करे ॥१॥
शब्दांचे आसुच्या जीवाचे जीवन ।
शब्दे वाटू थन जनळोकां ॥२॥
तुका म्हणे
पहा झाब्दचि हा देव ।
दब्देचि गौरव पूजा करूं॥३॥
आम्हांसी सकळ
आम्हांसी सकळ ।
तुझ्या नामाचेंचि बळ ॥१॥
करूं अमृताचे पान ।
हजे तेणें कांही आन ॥२॥
जयाचा जो भोग ।
खुख दुःख पीडा रोग ॥३॥
ठका
म्हणे देवा ।
तुझ पायीं माझा हेवा ॥४॥
आम्ही मागो पेसे नाहीं ठजपाशी
आम्ही मागो पेसे नाहीं ठजपाशी ।
जरी तूं भितोसी पांडुरंगा ॥१॥
पाहे विचारूनि आहे तुज ठावे ।
आम्हीन घाला नांव तझ्या पका ॥२॥
च्छ्स्ड्ः
सिद्ध तुझें सुख्य भांडवळ हे तों आम्हां फोळ ढे ॥३॥
तुका म्हणे जाड
वैकुंठा चालत ।
बैसोनि निवांतःखुख भोगूं ॥४॥
कुसरदिनी काय जाणे तो परिमळ
कुसरदिनी काय जाणे तो परिमळ ।
भ्रमर जकळ भोगीतसे ॥९॥
तैसे
र रै.
ठंज ठावें नाही तुझें नाम ।
आम्हीच ते घेमखुख जाणी ॥२॥
माते तण बाळा
उक म्हणे सुक्ताफळ
च
दुग्धाची ते गोडी ।
ज्याची नये जोडी त्यासी कामा ३े
शिंपीपॉंटीं ।
नाहीं त्याची भेंटीअगे तिये॥४१
।
८२७५० शाली “हरिकथा. उदंगपटयोसरळा।
उचिताली” आळा , पांडरेय रै
वांटितो हें प्रेम उचिताचा दाता ।
घेई रे तूं आतां घणीवरीं ॥२॥
येम देझनियां
अवघीं खुखीं केलीं ।
जीं होतीं रंगळीं विठळीं तीं ॥३॥
तुझे हडळ यां
संतीं ।
म्हणऊनि पुढती आणियेळें ॥४॥
तोंवरीं तोवरीं शोभतील गारा
तोंवरीं तोवरीं शोभतील गारा ।
जंव नाहीं हिरा प्रकाशला. ॥१॥
“तोंवरीं तोंबरीं शोभताती दीपिका ।
घुगवतां एका भास्करासी ॥२॥
तोंवरीं
तोवरी सांगती संतांचिया गोष्टी ।
जंव नाहीं भटी तुकयासंवब ॥३॥
करूने राहो जरि आत्माचि प्रमाण
करूने राहो जरि आत्माचि प्रमाण।
निश्चळ
नव्हे ग
स.सं.गा. ....२२ हे मन काय करू श्
जेव्लियाविण काशाचे कर ।
शब्दाचे प्रकार शब्दचि ते ॥२॥
पुरे पुरे आतां
तुमचे ब्रह्मज्ञान ।
आम्हांसी चरण न खोडणें ॥३॥
विरोध विरोध वाढे पुढतो-
पुढती ।
वासनेचे हातीं गर्भवास ॥४॥
सांडामॉंडी अंगीं घस पुण्यपाप ।
चंधन
संकदप यावे तांबें ॥५॥
तुका म्हणे नाहीं सुक्तंता मोकळी ।
ऐेखा कोण बळी
निरखी देह ॥६॥
पेसा दुस्तर भवसागर
पेसा दुस्तर भवसागर ।
नेणा केला उतरूं पार ॥१॥
कॉमक्रोंधादि
साव थोर ।
दिसताती भयंकर ॥२॥
मायाममतेचे भोवरे ।
घेती भयानक फेरे ।
॥३॥
वासनेच्यां लहरी येती ।
उद्योग हेलकावे बसती ॥४॥
तरावया एंक युक्ती
असे तुका नामनावेमधीं वैखे ॥५॥
देह भाव आम्ही राहिला ठेवूनी
देह भाव आम्ही राहिला ठेवूनी ।
निवांत चरणीं विठोबाच्या ॥१॥
आमुच्या हिताचा जाणोनि उपाय ।
तोच पुढें देव करीतसे ॥२॥
म्हणवूनी
नाही खुख दुःख मनीं ।
ऐेकिलिया कानीं बचनाचे ॥३॥
झाला मी निःसंग
निवांत एकला ।
भार त्या बिठ्ठलां घाळूनियां ॥४॥
तुका म्हणे झालो जयाचे
ऑकेत ।
तोचि माझ हित सव जाण ॥५॥
काय उणें मज्ञ पांडरंगापायी
काय उणें मज्ञ पांडरंगापायी ।
रिड्धिसिद्धि ठायी वोळंगती ॥१॥
कोण पाहे खुखा नासिवंताकडे ।
तृष्णेचे वापुडें नव्हों आम्ही ॥२॥
स्वरै-
सुखं आम्ही केली पावटणी ।
पापपुण्यें दोन्ही उलॅडिलीं ३. तुका म्हणे घरी
आणि वैकुंठ ।
वसविळी पेठ वैष्णवांची ॥४॥
काय कृपेवीण घालावें सांकडें
काय कृपेवीण घालावें सांकडें ।
निश्चितीं निवाडे कोण्या एका ॥२॥
आह तैसी पुढें असा दीनपणें ।
वेचुनी वचनें करुणेची ॥२॥
धरूनि भय आतां
काय वाहों चित्ता ।
काय करूं आतां आप्तपणा 1 दे तुका म्हणे आम्ही
भावद्दीन जीव ।
म्हणवूनि देव दरे दुरी ॥४॥
पावलो प्रसाद इच्छा केली तैसी
पावलो प्रसाद इच्छा केली तैसी ।
झालें या चित्तासी समाधान ॥१॥
मायबाप माझा उभा कृपादानी ।
विटे सम जोडूनी पदांबुज ॥२॥
सांभाळासा येऊं नेदीच उणीव ।
अधिकार गौरव राखे तैसे ॥३॥
तुका म्हणे सर्व अंतर्बाह्य आहे ।
जया तैसा राहे कवळूनि ॥४॥
प्रेमसूत्र दोरी
प्रेमसूत्र दोरी ।
नेतो तिकडे जातो हरी ॥१॥
मनेंसहित वाचा काया ।
अवघे दिलें पंढरीराया ॥२॥
सत्ता सकळ तया हातीं ।
माझी कोण काकुलती ॥३॥
तुका म्हणे ठेवी तैसें ।
आम्ही राहों त्याचे इच्छे ॥४॥
शास्त्रांचे जे सार घेदांची जो मूर्ति
शास्त्रांचे जे सार घेदांची जो मूर्ति ।
तो माझा खांगात. प्राण-
खलखा ॥१॥
म्हणघूनि नाहीं आणिकांचा पांग ।
सव झाले सांग नाम पका ॥२॥
खगण निर्गण जयाची हीं अंग ।
तोचि आम्हांसंगे कीडा करी ॥३॥
तुका म्हणे
आम्ही विधीचे जनिते ।
स्वयंभू आहते केले नव्हा 1 8॥
२४९९. कांहींच मी नव्हे कोणिये गांबींचा ।
पकटा ठायींचा ठायीं पक ॥१॥
नाहीं जात कोठं येत फिरोनियां ।
अवघेचि वायांबीण बोळे ॥२॥
नाहीं मज
कोणी आपलं दुसरं ।
कोणाचा मी खरं कांही नव्हे ॥२॥
नाही आम्हां ज्यावे
मरावे लागत ।
आहों अखंडित जेसे तसं ॥८॥
तुका म्हणे नांवरूप नाहीं
आम्हां ।
वेगळा त्या कमा अकमोली ॥५॥
कांहींच मी नव्हे कोणिये गांवींचा
कांहींच मी नव्हे कोणिये गांवींचा ।
एकटा ठायींचा ठायीं एक ॥१॥
नाहीं ज्ञात कोठें येत फियोनियां ।
अवघेचि वायांवीण बोले ॥२॥
नाहीं मज
कोणी आपलें दुखरे ।
कोणाचा मी खरे कांही नव्हे ३. नाहीं आम्हां ज्यावें
मरावे लागत ।
आहों अखंडित जैस तेस ॥४॥
तुका म्हणे नांवरूप नाहीं
आम्हां ।
वेगळा त्या कमी अंकमाीस्री ॥५॥
ठेविळे जतन
ठेविळे जतन ।
करूनियां निजधन ॥१॥
जयापासाव उत्पत्ति ।
ते
हं बीज धरिले हातीं. ॥२॥
निवडिलं वरळा ज्ञस ।
खार आइहन जिन्नल ॥३॥
तुका
म्हणे नारायण ।
भाग खंचिताचा गुण ॥४॥
तोंबरीं तोंवर जंबूक करी गज्ञेना
तोंबरीं तोंवर जंबूक करी गज्ञेना ।
जंव त्या पंचानना देखिळे
नाहीं ॥१॥
तोवरी तोवरी [सिंधु करी गर्जना ।
जंव त्या अगस्ति ब्राह्मणा देखिले
नाहीं ॥२॥
तोंवरीं तोवरी वैराग्याच्या गोष्टी ।
जंव सुंदर वनिता दृष्टी देखिली
नाहीं'३ तोंबरी तावशे शूरत्वाच्या गोष्टी ।
जंव परमाईचा पुनर दृष्टी देखिळा
नाहीं ॥४॥
तोवरी तोवरी माळा सुद्रांचीं भ्रपणे ।
जंव तुकयाचे दर्शन झाले नाही ॥५॥
दिनरजनी हाचि' धंदा
दिनरजनी हाचि' धंदा ।
गोविंदाचे पवाडे ॥१॥
संकलिपला देह
देवा ।
सकळ हेवा तये ठायीं ॥२॥
नाहीं अवसान घडी ।
सकळ जोडी इंद्रियां ॥३॥
कीर्ति सुख गजे तुका ।
करी लोकां सावध ॥४॥
देह भाव आम्ही राहिलों ठेवूनी
देह भाव आम्ही राहिलों ठेवूनी ।
निवांत चरणीं विठोबाच्या ॥१॥
आसुच्या हिताचा जाणोनि उपाय ।
'तोचि पुढें देव करीतसे ॥२॥
म्हणवूनी
'नाही खुख दुःख मनीं ।
' ऐकिलिया कानीं वचनाचे ॥३॥
झालो मी निःसंग
निवांत एकला ।
भार त्या विठलां घाळूनिया ॥४॥
तुका म्हणे झालो जयाचे
ऑंकित ।
तोचि माझें हित सर्व जाणे ॥७॥
घम रक्षावयासाठीं.
घम रक्षावयासाठीं.।
करणें आंटी ' आम्हांसी ॥१॥
वांचां 'वोलो
बैद्नीती ।
करू संती केलें ते २: न बाणतां स्थिति अंगीं ।
कर्मत्यागी लंड
तो ॥३॥
तुझा म्हणे अधम त्यासी. ।
भक्ति दूषी हरीची ॥४॥
धर्माचे पाळण.
धर्माचे पाळण.।
'क्ड्णी पाखांड खंडण ॥१॥
हेचि आह्मां. करणे
काम ।
चीज वाढवावे नाम, २. (तीण उत्तर हातीं घेऊनि बाण फिरे ॥३॥
“नाही भीडभाड ।
तुका म्हणे सावा थोर ॥४॥
पावलो प्रसाद इच्छा केळी तैसी
पावलो प्रसाद इच्छा केळी तैसी ।
झालें या चित्तासखी समाधान ॥९॥
मायवाप माझा 'उभा क्ृपादानी ।
विटे खम जोडूनी पदांबुज ॥२॥
खांझा-
ळाखा येऊं तेदीच उणीव ।
अधिकार गौरव राखं तैसे ॥३॥
तुका म्हणे स्य
अंतवांह्य आहे ।
जया तैसा राहे.कवळूानि ॥४॥
घम रक्षावयासाठीं.
घम रक्षावयासाठीं.।
करणें आटी ' आम्हांसी ॥१॥
वांचा 'बोळों
न ।
करू संती केले त २: न बाणतां स्थिति अंगीं ।
कर्मत्यागी लंड ॥३॥
तुवा म्हणे अथम त्यासी ।
भक्ति दूघी हरीची ॥४॥
उन तम सा आणा अय स आ प
अ 'ज वाढवावे नाम, २. तीपण. उत्तर ।
हातीं घेऊनि बाण फिे ॥३॥
उनाही भीडभाड ।
तुका म्हणे साठा थोर ॥४॥
ताप माझा उभा कपादानी ।
विटे खम जोडूनी पदांबुजे ॥२॥
खांभा-
ळाखी येऊं नेदीच उणीव ।
अधिकार गौरव राखं तेस ॥३॥
तुका म्हणे सवे
अतवांह्य आहे ।
जया तेसा राहे. कवबळूानि ॥४॥
मतिबीण काय वण तुझे ध्यान
मतिबीण काय वण तुझे ध्यान ।
जेथें पडिले मोन वेदश्षति ॥१॥
कर्रान गोजिरा आपुलिये मती ।
धरियेळे चित्तीं चरणकमळ ॥२॥
सुखाचे
ऑंतिले पाहा तं श्रीसुख ।
तेणे हरे भूक तान माझी ॥९॥
रसना गोडावली
ओव्या गातां गीत ।
पाबलेसे चित्त समाधान ॥४॥
तुका म्हणे माझी दृष्टि
चरणावरीं ।
पाउलं गोजिरी कुकमार्ची॥५॥
करूं याची कथा नामाचा गजर । आम्हां ख॑ंवसार काय करी १
करूं याची कथा नामाचा गजर ।
आम्हां ख॑ंवसार काय करी ॥१॥
म्हणवूं हरिचे दास लेऊं ती भूषणे ।
कांपे तया भेणे कळिकाळ ॥२॥
आशा
भय लाज आड नये चित्ता ।
ऐेली तया सत्ता लमथांची ॥३॥
तुका म्हणे करूं
फऐेसियाचा संग ।
जेणे नव्हे भंग चिंतनाचा ॥४॥
काळाचेहि काळ
काळाचेहि काळ ।
आम्ही विठोबाचे लडिवाळ ॥१॥
करूं सत्ता
खवीठायी ।
वसा निकटवासं पार्यी ॥२॥
ऐेसी कोणाची वैखरी ।
वदे. तुमचे
खामोरी ॥२॥
तका म्हणे बाण ।
हाती हरिनाम तीक्षण ॥४॥
जननी हे जाणे बाळकाचे वर्म
जननी हे जाणे बाळकाचे वर्म ।
सुख दुःख धर्म जेत जं कांहीं१
अंघापुढे जेणे द्थिला आधार ।
त्याचा हा विचार तोचि जाणे ॥२॥
शरणा-
गता जण घातळं पाठीशी ।
जाणे तेविशीं राखो तया ॥३॥
काखे लागे तया
त लगती सायास ।
पोहोणार त्यास पार पावी ॥४॥
तुका म्हणे जीव विठलाचे
हातीं ।
दिला त्याची गति तोचि जाणे ॥५॥
जाऊं देवाचिया गांबां
जाऊं देवाचिया गांबां ।
देव देईल विसावा ॥१॥
देवा सांगो खुख-
दुःख ।
देव निवारील भूक ॥२॥
घालूं देवासीच भार ।
देव खुखाचा न
राहो जवळी देवापाशी ।
आतां जडोनि पायांसी ॥४॥
तुका म्हणे आम्ही बाळे।
या देवाची लडिवाळे॥५॥
धरोनी दोन्ही रूपें पाळणें संहार
धरोनी दोन्ही रूपें पाळणें संहार ।
करी कोप रुद्र दयाळ विष्णु ॥१॥
जटाजूट एका मुकुट माथां शिरीं ।
कमळापति गौरीहर एक ॥२॥
भस्मउधळण लक्ष्मीचा भोग ।
शंकर श्रीरंग उभयरूपी ॥३॥
वैजयंती माळ वासुकीचा हार ।
लेणें अलंकार हरिहरा ॥४॥
कपाळ झोळी एका स्मशानींचा वास ।
एक जगन्निवास विश्वंभर ॥५॥
तुका म्हणे मज उभयरूपी एक ।
सारोनि संकल्प शरण आलो ॥६॥
बहु कृपावंत माझी मायबाप
बहु कृपावंत माझी मायबाप ।
मी माझ्या संकल्प अंतरलीं ॥१॥
खंचिताने नाहीं चुका दिली वाट ।
लाविलं. अदट मजसवे ॥२॥
आतां मी
न कळतां वम ।
परी ठावे सव धम देवा ॥३॥
तका म्हणे उभा राहिला
न बैसे।
आमुचिया आख उद्देग त्या॥४॥
नाहीं त्रिभुवनी खुख यासमान
नाहीं त्रिभुवनी खुख यासमान ।
म्हणवूनि मन स्थिरावल ॥१॥
घरियेळीं जीवी पाउले कांबळी ।
कठी पकावळी नाममाळा ॥२॥
शीतळ
होऊनी पावलों विश्रांति ।
न साहे पुढती चाला चित्ता ॥२॥
तुका म्हणे जाले
खकळ सोहळे ।
पुराविले डोहळे पांडुरंगे ॥४॥
मागण ते मागो देवा
मागण ते मागो देवा।
करूं' भक्ती त्याची सेवा ॥१॥
काय उणें
तयापाशीं ।
कडिसिड्धि ज्याच्या दासी ॥२॥
कायावाचामन ।
करूं देवा हं अर्पण ॥३॥
तुका म्हणे विश्वंभर ।
ज्याच्यानें हे चराचर ॥४॥
रिद्धिलिद्धि दाखा कामधेनु घर्री
रिद्धिलिद्धि दाखा कामधेनु घर्री ।
परि नाहीं भाकरी भक्षांवया ॥१॥
लोड बालिस्तें पंग सुर्पात्त ।
परि नाहीं लंगोटी नेसावया ॥२॥
पुसाळ तरी
आम्हां चकुंठींचा बास ।
परि नाही. साह्यास ठाव कोठे ॥३॥
तुका म्हणे आम्ही
राजे त्रेलोक््याचें ।
परि नाहीं कोणाचें उण पुर॥४॥
लेकरा आहते पित्याच जतन । दाबी निजधन सव जोडी १
लेकरा आहते पित्याच जतन ।
दाबी निजधन सव जोडी ॥१॥
त्यापरि आमुचा झालाखे लांभाळ ।
देखिलाची काळ नाहीं आड ॥२॥
भुकेचे
खक्षिध वल स्तनपान ।
उपायाची भिन्न चिंता नाहीं ॥३॥
आळबवाने तुका उभा
पलथडी ।
घातली या उडी पांडरंग ॥४॥
कांहींच मी नव्हे कोणिये गांवींचा
कांहींच मी नव्हे कोणिये गांवींचा ।
पकटा ठायींचा ठायीं एक ॥२॥
नाहीं जात कोठें येत फिरोनियां ।
अवघेचि वायांवीण बोळे ॥२॥
नाहीं मज
कोणी आपलें दुसरे ।
कोणाचा मी खरे कांहीं नव्हे ॥३॥
नाहीं आम्हां ज्यावे
मरावे लागत ।
आहों अखंडित जैस तेखें ॥४॥
तुका म्हणे नांवरूप नाहीं
आम्हां ।
वेगळा त्या कमी अंकमीसी ॥५॥
एकांतीं लोकांतीं करूं गदारोळ
एकांतीं लोकांतीं करूं गदारोळ ।
लेदा तोही मळ नाहीं येथें ॥१॥
घ्यावें द्यावे आम्ही आपुलिया खत्तां ।
न देखा पुसतां दुजा कोणी ॥२॥
भांडा-
राचि किल्ली माझे हाती आहे ।
पाहिज तो पाहे वान येथ ॥३॥
तुका म्हणे आम्हां
विश्वाखाच्या बळें ।
ठेविळें मोकळे देवे येथ ॥४॥
हा गे माझा अनुभव
हा गे माझा अनुभव ।
भक्तिभाव भाग्याचा ॥१॥
केला क्रणी नारा-
यण ।
नव्हे क्षण वेगळा ॥२॥
घाळोनियां भार माथां ।
अवघी चिता वारली ॥३॥
तुका म्हणे वचनासारठी ।
नाम कठीं धारयंल ॥४॥
इहलोकींचा हा देहे
इहलोकींचा हा देहे ।
देव इच्छिताती पाहे ॥१॥
धन्य आम्हीं जन्मा
स्थितीपर भभंग ३४३
आलां ।
दास विठोबाचे झालो ॥२॥
आयुष्याच्या या साधनं ।
सच्चिदानंद
पदती घेण ॥४॥
तुका म्हणे पाबटणी ।
करूं स्वगाची निशाणी ॥४॥
आम्ही हरीचे सवंगडे ! जुने ठायींचे वेडेबागडे
आम्ही हरीचे सवंगडे ! जुने ठायींचे वेडेबागडे ।
हातीं घरूनि
कडे ।
पाटिसब वागविलां ॥१॥
म्हणोनि भिन्न भेद नाहीं ।
देवा आम्हां पक
देहीं ।
नाही झाळें कहीं ।
पका पक वेगळ ॥२॥
निद्रा करितां होता पायीं ।
सवाच रका घेतली तई ।
कनर गोंबळ गाइ।
लवे चारित फिरतखा ॥३॥
आम्हां नामाचे चिंतन ।
राम कृष्ण नारायण ।
तुका म्हणे क्षण ।
खातां
जेवितां न बिसंब ॥४॥
आम्ही आइते जवणार
आम्ही आइते जवणार ।
नलमे सोसावे डोंगर ।
खुखाचा व्यव-
हार! तेणेचि वाढेल ॥१॥
ठेवा जोडला मिरासरी।
ठाव झाला पायापाशीं ।
नव्हे
आणिकांसी ।
रीघ तेथ यावया ॥२॥
बळी दिला जीवभाव ।
नेणं आणिकांचे
नांव ।
धरिला एक भाव ।
तो विश्वास फळळा ॥३॥
तुका म्हणे जाळा बळी ।
आम्ही निकट जवळी ।
बोलिली ते पाळी ।
वचन स्वामी आसु ॥४॥
उपास कराडी
उपास कराडी ।
तिही करावी बापुडीं ॥१॥
आम्ही विठोबाचे दास।
चिंता झुगारिली आस ॥२॥
्भाक्तिच्या उत्कर्ष ।
नाही मुक्तीचे त॑ पिसं ॥३॥
तुका
म्हणे बळ ।
अंगीं आमुच्या सकळ ॥४॥
प्रेमसूतर दोरी
प्रेमसूतर दोरी ।
नेतो. तिकडे जातो हरी ॥१॥
मनेसहित वाचा काया ।
॥३॥
स्थिंतीपर अथग
अवे दिले पंढरीराया ॥२॥
सत्ता सकळ ' तया हातीं ।
माझीं कींव काकुळती ॥३॥
तुका म्हणे ठेवी तैसे ।
आम्ही राहो त्याचे इच्छे ॥४॥
साकरेचें नाम घेतां कळे गोडी
साकरेचें नाम घेतां कळे गोडी ।
तेखी आम्हां जोडी वैष्णवांची ॥१॥
मोक्ष गांठी असे ठेविला बांधोनी ।
सोस तो भजनी आवडीचा ॥२॥
भोज-
नाची चिंता माय वाहे बाळा ।
आम्हां तरी खेळावरी चित्त ॥२॥
तुका म्हणे
आम्ही देहउपकारे ।
गाऊं निरंतर नाचा लागो ॥४॥
नाहीं मज कृपा केली पांडुरंगे
नाहीं मज कृपा केली पांडुरंगे ।
संतांचिया खंगें पोट भरी ॥१॥
चतुराचे सभे पंडित कुशल ।
मी काय दुबळ विष्णुदास ॥२॥
तुका म्हणे लेणे
करूं समाधान ।
धरिळे चरण विठोबाच ॥३॥
पकीपुढें एक सरसावोनि गोपिका
पकीपुढें एक सरसावोनि गोपिका ।
सांगती गाऱ्हाणीं तुज नाहीं
ठाऊका ॥९॥
रात्री मंचकावरीं पद॒डतां साजणी ।
अवचिता येउनी बांधी दाढी
आणि वेणी ॥२॥
नाहतां आपुल अंतरखदर्नी ।
येऊनियां पुढे बसे शारंगपाणी ॥३॥
_ ऐेखा कटाळा आणियला येणं ।
पकाजनादेनीं तुद्ले॑ आवडतं तान्हे ॥४॥
ठेविलें जतन
ठेविलें जतन ।
करूनियां निञधत ॥१॥
जयापासाव उत्पत्ति ।
ते
हे बीज धारिलें हातीं ॥२॥
निवडिलें वरळा भ्लू्स ।
खार आइन जिन्नस ॥३॥
तुका
म्हणे नारायण ।
भाग संचिताचा गुण ॥४॥
पिकलिये संद कट्टपण गेले
पिकलिये संद कट्टपण गेले ।
तैस आम्हां केळं पांइरंगे ॥१॥
काम क्रोध छोभ निमाळे ठायींची ।
सव आनंदाची र्ट्रि झाली ॥२॥
आठव नाठव गेले भावाभाव ।
झाला स्वयमेव पांडुरंग ॥३॥
तुका म्हणे भाग्य या नांवें म्हर्णाजे ।
संसारीं जन्मीजे याचिलागीं ॥४॥
खदा नामघोप करूं हरीकथा
खदा नामघोप करूं हरीकथा ।
तेणे सदा चित्ता समाधान ॥१॥
सरव खुख ल्याळों सर्व अळंकार ।
आनंदें निर्भर इछतखो ॥२॥
असो पेसा कोठें आठ" वचा नाहीं ।
देहींच विंदेही भोगूं दशा ॥३॥
तुका म्हणे आम्ही झाला अक्िरूप ।
लागा नेट पापपुण्य अंगा ॥४॥
आम्हीं वैकुंठवासी
आम्हीं वैकुंठवासी ।
आलों याचि कारणासी ।
बोलिले ज़ क्षि ।
साच भावे वतीया ॥१॥
झाडूं संतांचे मारग ।
आडरानीं भरल जग ।
उच्छि- ट्राचा भाग ।
शेष उरलें ते सेवू ॥२॥
अथ लोपळी पुराणें ।
नाश केला शब्द- ज्ञानें ।
[विषय ळोभीं मने ।
साधने बुडविलीं ॥३॥
पिटूं भक्तीचा डांगोरा ।
काळि- काळासी दरारा ।
तुका म्हणे करा ।
' जयजयकार आतंदे ॥४॥
कास घाळोनी बळकट
कास घाळोनी बळकट ।
झालो कळिकाळासी धीट ।
केळी पाय- वाट ।
भवसिंधूवडनीं ॥१॥
यारे यारे लहान थोर ।
याति भलते नारीनर ।
करावा विचार ।
न छगे निता कोणासी ॥२॥
कामीं शुंतळे रिकामे ।
जपी तपी येथे जमे ।
लाविळे दमामे ।
सुक्ता आणि सुद्ुक्षा ॥३॥
एकंदर शिका ।
पाठविला इहळोका ।
आलां म्हणे तुका ।
मी नामाचा धारक ॥४॥
काय मज एवढा भार
काय मज एवढा भार।
हे वेव्हार चालवाया ॥९॥
उकळ तो ज्ञाणे स्थितीपर अभंग ३४.१ धमा ।
मज भोजनीं कारण ॥२॥
चिंता ज्याची तया शिरीं ।
लॅकरीं तें खेळावे २३ तुका म्हणे होवट झाळा ।
देव या बोळा भोगिता ॥४॥
न लागावी दिठी
न लागावी दिठी ।
माझी तुझें झुखवटीं ॥१॥
आधीं पांउलें पाउले ।
तं मी पाहेन ते भळें ॥२॥
देईन हे काया ।
वरि सांडणे सांडाया ॥३॥
तुका , म्हणे देवा ।
बहु आवडसखी जीवा ॥४॥
माझिया जीवासी हेचि पै विश्रांति
माझिया जीवासी हेचि पै विश्रांति ।
:तुझे पाय चित्तीं पांडरंगा.१ भांडवळ गांठीं झाळेसें पुरते खमाधान. चित्तें मालियेलें ॥२॥
उदंड' उच्चारे घातळा पसरूं।
रूपावरी भरू आवडीचा ॥३॥
,तुका म्हणे मज .भक्तिची आवडी ।
अमेदीं तांतडी नाही म्हण ॥४॥
संसार तो कोण लेखे
संसार तो कोण लेखे ।
आम्हा सखे हरिजन ॥१॥
काळ त्रम्हा- नेदे सरे ।
आवडी उरे संचली ॥२॥
स्वप्नी तेही नाहीं चिंता ।
रात्री जातां दिवस ॥९॥
तुका म्हणे त्रह्मरसं ।
होय सरिसे भोजन ॥४॥
२५०९. भोळे भाविक हे जुनाट चांगलें ।
होय तेस फेळं भक्तिमाथ ॥१॥
म्हणवानि चिंता नाही आम्हां दाखां।
न भ्या गर्भवासा जन्म घेतां ॥२॥
आपुलिया इच्छा करूं गदारोळ ।
भोगू सर्वकाळ सवे खुख ॥३॥
तुका म्हणे आम्हां देवाचा सांगात ।
नाहीं विसंबत येरयेरां॥७॥
करूं याची कथा नामाचा गजर । आम्हां ल॑वसार काय करी १
करूं याची कथा नामाचा गजर ।
आम्हां ल॑वसार काय करी ॥१॥
म्हणवूं हरिचे दास लेऊं तीं भूषणे ।
कांपे. तया भेणे कळिकाळ ॥२॥
आशा भय लाज आड नये चित्ता ।
ऐसी तया सत्ता समर्थांची ॥३॥
तुका म्हणे करूं ऐसियाचा संग ।
जेणें नव्हे भंग चिंतनाचा ॥४॥
असां जी सोवळे
असां जी सोवळे ।
आम्हां तैसेचि निराळें ॥१॥
आम्ही नयां तुमच्या बाटां ।
काय लटिकाचा ताठा ॥२॥
चिंतनचि पुरं ।
काय सलगीसवे 'ुरे ॥२॥
तुका म्हणे देवा ।
नका नाबडे ते सेवा ॥४॥
पुसावेसे हेचि वाटे
पुसावेसे हेचि वाटे ।
जे जे भेटे तयासी ॥१॥
देव कपा करील मज ।
काय लाज राखील ॥२॥
अवाधिवांचा विसर जाळा ।
हा राहिला उद्योग ॥३॥
तुका म्हणे' चिंता वाटे ।
कोण भेटे सांगेखा ॥४॥
असोत हे तुझे प्रकार सकळ
असोत हे तुझे प्रकार सकळ ।
काय खळखळ करावी हे ॥१॥
आसुचं स्वहित जाणतसखो आम्ही ।
तुझे वमे नामीं आहे तुझ्या ॥२॥
विचारितां आयुष्य जाते वायांविण ।
रोज नागवण पडतसे ॥२॥
राहेन मी तुझें पाय आठवूनि ।
आणीक ते मनीं येऊं नेदी ॥४॥
तुका म्हणे तेथे येखी अनायासे ।
थोर तुज पिखं कीर्तनाचे ॥५॥
आतां येणें पडिपाडे
आतां येणें पडिपाडे ।
रख सवू हा निवाडे ।
संगी नेली गोडे ।
ठेविलिये अडचणी ॥१॥
तेस होय माझ्या जीवा ।
चरण न सोडी केशवा ।
विषयबुद्धी हेवा ।
बोल पडो सकळ ॥२॥
भकेलिया श्वाना ।
गांठ पडे सवे अन्ना ।
मुकतो पाहे प्राणा ।
परि तोंडिची न सोडी ॥३॥
काय जिकियलं मन ।
जीवित्व कामातुरा तृण ।
मागे व्योभिचारीण ।
भक्ती तुका ये जाती॥४॥
बह कृपावंत माझीं मायबाप
बह कृपावंत माझीं मायबाप ।
मी माझ्या संकल्पे अंतरलीं ॥१॥
संचितानें नाहीं चुका दिली वाट ।
छाविळें अद्ट मजसवे ॥२॥
आतां मी रूलतों न कळतां वर्म ।
परी ठावें सर्व धर्म देवा ॥३॥
तुका म्हणे उभा राहिला न बैखे।
आस़ुचिया आसे उद्वेग त्या ॥४॥
नाहीं चिभ्रुवनीं खुख यासमान
नाहीं चिभ्रुवनीं खुख यासमान ।
म्हणदूनि मन स्थिरावले ॥१॥
घरियेलीं जीवीं पाउले कांबळी ।
कंठीं एकावळी नाममाळा ॥२॥
शीतळ होऊनी पावळों विश्रांति ।
न साहे पुढती चाळी चित्ता ॥३॥
तुका म्हणे जाले खकळ खोहळे ।
पुराविले डोहळे पांडुरंग ॥४॥
उतरलो पार
उतरलो पार ।
सत्य झाला हा निघोर ॥१॥
तझे नाम धारिले कठी, केली संसाराची तुटी ॥२॥
आतां नव्हे बाधा ।
कोणेविशी कांही कदा ॥३॥
तुका म्हणे कांही ।
आतां' उरले ऐसें नाहीं ॥७४॥
२५१७. एकी केली हातोफळी ।
ठायां बळी पावले ते ॥९॥
आम्ही देवा ॥ाक्तिहीने ।
भाकूं तेणे करुणा ॥२॥
पावटणीं केला काळ।
जया बळ होतें त ॥३॥
तुका म्हणे बीरा वीर ।
संतधीर समुद्र ॥४॥
एकी केली हातोफळी
एकी केली हातोफळी ।
ठायां बळी पावले ते ॥१॥
आम्ही देवा शक्तिहीन ।
भाकूं तेणे करुणा ॥२॥
पावटणीं फेला काळ।
जया बळ होतें ते ॥३॥
तुका म्हणे वीरा वीर ।
संतधीर समुद्र ॥४॥
कपट कांहीं पक
कपट कांहीं पक ।
नेणे भुलवायाचे लोक ॥१॥
तुमचं करिता कीर्तन ।
गाता उत्तम ते गुण ॥२॥
दाऊ देणें जडीबुटी ।
चमत्कार उठाउठी ॥३॥
नाहीं शिष्यशाखा ।
सांगो अयाचित लोकां ॥४॥
नव्हे मठपाति ।
नाहीं चाहुरांची वृत्ति ॥५॥
नाहीं देवाचन ।
असं मांडिले दुकान ॥६॥
नाहीं वेताळ प्रसन्न ।
कांही सांगो खाणाखूण ॥७॥
नोहे पुराणिक ।
करणें सांगणें आणिक ॥८॥
नेणें वाद् घटापटा ।
करितां पॉडित करंटा ॥९॥
नाहीं जाळीत भणदी ।
उद्दो म्हणोनि आनंदीं १० नाही हालवीत माळ ।
भोंवते मेळवुनी गाबाळ १९ आगमींचें कुड नेणे ।
स्तंभन मोहन उच्चाटणं १२ नव्हे यांच्या ऐेखा ।
तुका निरय- वाली पिसा ॥१३॥
नेणें अर्थ काहीं नव्हती माझे बोळ
नेणें अर्थ काहीं नव्हती माझे बोळ ।
विनवितो कोपाळ संत झणी ॥१॥
नव्हती माझे बोळ बोळे पांडरंग ।
असे अंगसंगे व्यापूनियां ॥२॥
मज मूढा शक्ति कैचा हा विचार ।
निगमादिकां पार बोलावया ॥३॥
राम कृष्ण हरी सकंदमुरारी ।
बोबड्या उत्तरी हेचि ध्यान ॥४॥
तुका म्हणे गुरुकूपेचा आघार।
पांडुरंगे भार घेतला माझा ॥५॥
अपराधी म्हणोनि येतो काकुळती
अपराधी म्हणोनि येतो काकुळती ।
नाहीं तरी होती काय चाड ॥१॥
येईल तारूं तरी तारा ज़ी देवा ।
नाहीं तरी सेवा घ्या वो भार ॥२॥
कासया मी आतां वंचु हें दारीर ।
आहे वारगीर जायजणें ॥३॥
तुका म्हणे मन करूनि मोकळे ।
आहे साळढाळें उदार मी ॥४॥
हा गे माझा अनुभव
हा गे माझा अनुभव ।
भक्तिभाव भाग्याचा ॥१॥
केळा कणी नारा- यण ।
नव्हे क्षण बेगळा ॥२॥
घाळोलियां भार माथां ।
अवघी चिंता वारळी ॥३॥
तुका म्हणे वचनासाठीं ।
नाम कंठीं घाश्येळे ॥४॥
कळेल हे तेसं गाईन मी तुज
कळेल हे तेसं गाईन मी तुज ।
जनांसखवे काज काय माझें ॥१॥
करीन मी स्ताते आपुले आवडी ।
जेसी माझ्या गोडी बाटे जीवा ॥२॥
होऊनि निभर नाचेन मी छंदे।
आपुल्या आनंद कर्रूनियां ॥३॥
काय करूं कळा युक्ति या कुसरी ।
जाणिवेच्या परी सकळिका ॥४॥
तुका म्हणे माझे जयासवे काज ।
भोळा तो सहज पांडुरंग ॥५॥
काय मागाव कवणासी
काय मागाव कवणासी ।
ज्याखी मागा तो मजपासी ॥१॥
जरी मागो पद इंद्राचे ।
तरी शाश्वत नाहीं त्याचे ॥२॥
जरी मागां ध्रुवपद ।
तरी त्यासी येथील छंद ॥३॥
स्वर्गमोग मागा पूर्ण ।
पुण्य सरल्या मागुती येणे ॥४॥
आयुष्य मागा चिरंजीव ।
जीवा मरण नाहीं स्वभाव ५.तुका म्हणे एक मार्ग ।
पकपणा नाही भंग ॥ ॥६॥
काय सांगों तुझ्या चरणांच्या खुखा
काय सांगों तुझ्या चरणांच्या खुखा ।
अनुभव ठाडका नाहीं तुज ॥१॥
बोलतां हे केसं वाटे खरेपण ।
अमृताचे गण अश्वतासी ॥२॥
आम्ही एक पका ग्वाही मायपुत ।
जाणां तं निरुते खुख दोघे ॥३॥
तुका म्हणे आम्हा मोक्षाचा कांटाळा ।
कां तुम्ही गोपाळा नेणां ऐेसे ॥४॥
उपास कराडी
उपास कराडी ।
तिहीं करावी बापुडीं ॥१॥
आम्ही विठोबाचे दाख चिंता झुगारिळी आस ॥२॥
भक्तिच्या उत्क्पै ।
नाहीं सुक्तीचें ते पिखें ॥३॥
तुका म्हणे बळ ।
अंगीं आसुच्या सकळ ॥ ॥४॥
त मिळे खावया न वाढी संतान
त मिळे खावया न वाढी संतान ।
परि हा नारायण कृपा करो ॥१॥
देखी माझी वाचा मज उपदेशी ।
आणीक लोकांशीं हेचि सांगों ॥२॥
बिटंबो शारीर होत कां विपत्ती ।
पहि राहो चित्तीं नाणयण ॥३॥
ठुका म्हणे नाशे- बंत हे कळ ।
आठवी गोपाळ तैचि हित ॥४॥
कोठें भोग उरला आतां
कोठें भोग उरला आतां ।
आठवितां तज मज ॥१॥
आड कांहीं नये दुजे ।
फळ बीजे आणिलें ॥२॥
उद्देग ते वायांविण।
कचा खीण चिंतन ॥३॥
तका म्हणे गेला भ्रम या घर्मे पायांच्या ॥७४॥
नाहीं मज क्ृपा केली पांडुरगे
नाहीं मज क्ृपा केली पांडुरगे ।
संतांचिया संगे पोट भरी ॥१॥
* बतुराचे सम्ने पंडित कुशळ ।
मी काय दुबळ विष्णुदास ॥२॥
तुका म्हणे नेणें करूं समाधान ।
घरिळे चरण विठोबाचे ॥३॥
नेणें अर्थ फॉहीं नव्हती माझे बोळ
नेणें अर्थ फॉहीं नव्हती माझे बोळ ।
विनाविता कोपाल संत झणी ॥१॥
नव्हती माझे बोळ बोळे पांडरंग ।
असे अंगसंगे व्यापूनियां ॥२॥
मज मूढा शक्ति कैचा हा विचार ।
निगमादिकां पार बोलावया ॥३॥
राम कूष्ण हरी सुकंद्सुरारी ।
बोबड्या उत्तरी हॅचि ध्यान ॥४॥
तुका म्हणे गुस्करपेचा आघार।
पांडुरंगे भार घेतला माझा ॥५॥
उमरे तें ठायीं
उमरे तें ठायीं।
तुझे निसेपांब पायी ॥१॥
आम्ही करावें चिंतन ।
तुझें नामसंकीतैन ॥२॥
भोजन भोजनाच्या काळीं ।
मागां करूनियां आळी ॥३॥
ठका म्हणे माथां ।
भार तुझ्या पंढरीनाथा ॥४॥
मज नाहीं तुझ्या ज्ञानाची ते चाड
मज नाहीं तुझ्या ज्ञानाची ते चाड ।
घेतां वाटे गोड नाम तुझें ॥१॥
नेणते लेकरं आवडीचे तान्हे ।
बोलतो वचन आवडीने ॥२॥
भक्ती नेण कांहीं वैराग्य ते नाहीं ।
घातळा विठाई भार तुज ॥३॥
तुका म्हणे नाचे निलंज्जञ होऊनि ।
नाहीं माझे मनी दुजा भाव ॥४॥
तुज पाहतां सामोरी
तुज पाहतां सामोरी ।
दृष्टी फिरे माघारीं ॥१॥
माझे चित्त तुझ्या पायां ।
मिठी पडली पंढरीराया ॥२॥
नव्हे सारिता निराळं ।
लवण मेळवितां जळं ॥३॥
तुका म्हणे बळी ।
जीव दिला पायांतळीं ॥४॥
पाहतां श्रीझुख खुखावले सुख ! डोळियांची भूक नवजे माझ्या
पाहतां श्रीझुख खुखावले सुख ! डोळियांची भूक नवजे माझ्या ॥१॥
जिव्हे गोड तीन अक्षरांचा रख ।
अस्त जयास फिके पुढे ॥२॥
श्रव्- णींची वाट चोखाळळी शुद्ध ।
गेले भेदामेद निवारूनी ॥३॥
महामळें मन होतें जे गादछ।
शुद्ध चोखाळलें स्फटिक ॥४॥
तुका म्हणे माझ्या जीवाचे जीवन ।
विठल निधान सांपडळे ॥४॥
बुद्धीचा जनिता लक्षुमींचा पाते
बुद्धीचा जनिता लक्षुमींचा पाते ।
आठवितां चित्तीं काय नव्हे ॥१॥
आणिकां उपायां कोण वांटी मन ।
सुखाचे निधान पांडुरंग ॥२॥
गीतीं गांव ' नाचों छंदें वाहा टाळी ।
वैष्णवांचे मेळीं खुखरूप ॥३॥
अनंत ब्रह्मांडे एके रोमावळीं ।
आम्हीं केला भोळीं भावे उभा ॥४॥
लटिका हा केळा संवस्ारासछु।
मोक्ष खरा बंधु नाहीं. पुढे ॥५॥
बोलावे म्हण हे बोलतो उपाय
बोलावे म्हण हे बोलतो उपाय ।
प्रवाह हे जाय गंगाजळ ॥१॥
भाग्ययोगें कोणा घडेल सेवन ।
कैचें येथें जन अधिकारी ॥२॥
सुखी देतां घांस लपवितीं तोंड ।
अँगींचिया भांड अखुखाने ॥४॥
तुका म्हणे पूजा करितों देवाची ।
आपुलिया रुची मनाचिये ॥४॥
तुजविण कांहीं
तुजविण कांहीं ।
स्थिर राहे पेस नाही ॥९॥
कळां आले बहुतां रीति ।
पांडुरंगा माझ्या चित्ती ॥२॥
मोकलिळी आख ।
सवभावे झालो वाख ॥३॥
तुका म्हणे तूंचि खरा ।
येर वाउगा पसारा ॥४॥
तुज दिला देह । अजूनि वागवितो भय १ पेला विश्वघातकी
तुज दिला देह ।
अजूनि वागवितो भय ॥१॥
पेला विश्वघातकी ।
घडली कळतां हे चुकी ॥२॥
बोलतो जे तोंडे ।
नाही. अनुभवलं लंड ॥३॥
दंड लाहि केला ।
तुका म्हणे जी विठला ॥४॥
तुज पहावें हे धरितो वासना
तुज पहावें हे धरितो वासना ।
परि आचरणा नाह।
त नाही कैवार आपुलिया सत्ता ।
तरीच देखता होईन पाय ॥२॥
वाहिदत्या घे जी भीतरीं संडिळें नाहीं तैखे ॥३॥
तुका म्हणे वाय्यं गेलोख मी आहे ।
जरी क साह्य नव्हा देवा ॥४॥
अरी तुमही २५३९, तुमच्या पाळणा ओढतसें मन ।
गेळे बिसरोन केक: 2. 8 जल णचि आपणासी ७) पालटें फेडावे उणे ।
येणांच प्रमाणें पांडुरंगा ॥२॥
तुमचे पपी आ त्याग ।
घेतळा ये लाग जगानदचा ॥३॥
तुका म्हणे ज्ञ्सा माझा जीव ओढे ।
तैलेंच तिकडे पाहिजेल ॥४॥
भोळे भाविक हें जुनाट चांगळें
भोळे भाविक हें जुनाट चांगळें ।
होय तेस फेले भक्तिभाव ॥१॥
म्हणवूति चिंता नाहीं आम्हां. दासां! न भ्या. गर्भवासा जन्म घेतां२ आपुलिया इच्छां करूं गदारोळ ।
भोगूं सर्वकाळ सर्व खुख ॥३॥
तुका म्हणे आम्हां देवाचा सांगात ।
नाहीं विसंबत येरयेरां॥ ॥४॥
असां जी खोवळे
असां जी खोवळे ।
आम्हां तैसेचि निराळें ॥१॥
आम्ही नयों तुमच्या वाटां।
काय लटिकाची ताठा २. चिंतनचि पुरं ।
काय सलगीसवे 'ुरे ॥३॥
तुका म्हणे देवा ।
नका नावडे ते सेवा ॥४॥
तुझं वम हाती
तुझं वम हाती ।
दिले सांगोनियां खंती ॥१॥
सुखीं नाम धरिन कंठी ।
अवघा सांठवीन पोटीं ॥२॥
नवाबिधा वेढिन आधीं ।
सांपडलासी भावासंधी ॥३॥
तुका म्हणे बळिये गाढे ।
कळ्िकाळ पार्या पडे ॥४॥
असोत हे तुझे प्रकार सकळ
असोत हे तुझे प्रकार सकळ ।
काय खळखळ करावी हे ॥१॥
आसुचे स्वहित जाणतसों आम्ही ।
तुझं वम नामीं आहे तुझ्या ॥२॥
वि्चारितां आयुष्य ज्ञाते वायांविण ।
रोज़ नागवण पडतसे ॥३॥
राहेल मी तुझे पाय आठवूने ।
आणीक तें मनीं येऊं नेदी ॥४॥
तुका म्हणे तेथें येसी अनायास ।
थोर तुज पिखे कीर्तनाचे ॥५॥
आतां येणे पडियाडे
आतां येणे पडियाडे ।
रस संदूं हा निवाडे ।
झुंगी नेळी गोडे ।
ठेविलिये अडचणीं ॥१॥
तैस होय माझ्या कशजोबा ।
चरण न सोडी केशवा विषयबु.द्धी हेवा ।
वोस पडो सकळ ॥२॥
भ्रुकेलिया श्वाना ।
गांठ पडे संव अन्ना ।
युको पाहे प्राणा ।
परि तोंडिचीं न सोडी ३े काय जिंकियलें मन ।
जावित्व कामातुर तूण ।
मागें व्याझिचारीण ।
भक्ती तुका ये जाती ॥४॥
आतां तुझे नाम गात असें गीतीं
आतां तुझे नाम गात असें गीतीं ।
म्हणोनि मानिती लोक मज श् अन्न-वख्ाचिता नाहीं या पोटाची ।
वारिली देहाची थोर पीडा ॥२॥
सज्जन संबंधी तुटली उपाधी ।
रोकडी. या बंदी तुटलांसे ॥३॥
घ्यावा द्यावा कोणे करावा सायास ।
गेळे आशापाश वारोतियां ॥४॥
तुका म्हणे तुज कळेल च्च आतां ।
करा जी अनंता मायबापा. ॥५॥
आम्ही असों निश्चितींने
आम्ही असों निश्चितींने ।
पबया गुणे तुमचिया ॥१॥
दुराचारी तरळे नामे ।
घेतां प्रेम म्हणोनी ॥२॥
नाही तुम्हां धांब घेतां ।
कृपावंता आळस रे तुका म्हणे विसरूं काइ ।
तुज वो आई विठहळे ॥४॥
उतरला पार
उतरला पार ।
सत्य झाला हा निघार ॥१॥
नाम घारले कठी केळी संसाराची तुटी ॥२॥
आतां नव्हे वाघा ।
कोणेविद्यीं कांही कदां ॥३॥
तुका म्हणे कांहीं ।
आतां उरले ऐसे नाहीं ॥४॥
न कळे तत्त्वज्ञान मूढ माझी माते
न कळे तत्त्वज्ञान मूढ माझी माते ।
परी ध्याता चित्तीं चरण- कमळ ॥१॥
आगमाचे भेद मी ता काय जाणं ।
काळ तो चिंतन खारीतखं ॥२॥
कांही नेणे परी म्हणवितो दाख ।
होईल त्याचा त्यास अभिमान ॥३॥
खंखा- राची सोय सांडिला मारग ।
दुराविळे जग एका घाय ॥४॥
मागितल्या लागाचे केळेंखं खंडण ।
एकाएकी मन राखियळें ॥७॥
तुका ह्मणे अगा रखु- मादेवी वरा ।
भक्तकरुणाकरा सांभाळावे ॥ ॥६॥
तलगे पहाव अवध वांकड
तलगे पहाव अवध वांकड ।
उच्चाराचे कोड नाम तुझे ॥१॥
ताहीं वेळ काळ पी.डतांचा घाक ।
होत कां वाचक वेदवक्ते ॥२॥
पुराणीही कोठें न मिळे पाहतां ।
तेशीं या अनंता ठेवू नाम ॥३॥
आपु(छिया मना उपज व न आनंद [तैसे करूं छंद कथेकाळीं (४0. तुका म्हणे आम्ही आ्ंदेचि घाळों ।
आनंदाचे ल्याली अळंकार ॥५॥
कराळ ते करा हातें आपुल्या दातारा १ बळियाचीं आम्हीं बाळ
कराळ ते करा हातें आपुल्या दातारा ॥१॥
बळियाचीं आम्हीं बाळ।
असों निर्भर या सळे ॥२॥
आतां कोठे काळ ।
मधीं रिल आगळ २े तुका म्हणे पंढरीराया ।
थापरटितों ठोक बाह्या ॥४॥
नाहीं कंटाळली परी वाटे भय
नाहीं कंटाळली परी वाटे भय ।
कराव ते फाय न कळतां ॥१॥
जस बन आम्हां खमानचि झाळें।
कामक्रोध केळे पावटणी २षडऊमी शत्र जिंकिले अनंता ।
नामाचिया सत्ताबळे तुझ्या ॥३॥
सुख्य धर्म आम्हां सवकांचा णेला ।
स्वामी करी शिरसां पाळावं ते ॥४॥
म्हणवूनि तुका अवलोकूनि पाय।
बचनाची पाहे वाख पका ॥५५॥
आतां गाऊं तुज ओविया मंगळीं
आतां गाऊं तुज ओविया मंगळीं ।
करूं गदारोळी हरिकथा ॥१॥
होसी निवारिता आसुचं सकळ ।
भय तळमळ पापपुण्य ॥२॥
भोगिळे ते भोग खावू ठुझे अगा ।
आलित्त या जगी होउनी शहों ॥३॥
तुका म्हणे आम्ही लाडकीं छॅकुरं।
न राहा अंतर पायाविण ॥४॥
नेणती वेदश्ठती कोणी
नेणती वेदश्ठती कोणी ।
आम्हां भाविकांवांचुनी ॥१॥
रूप आवडे आम्हांसी ।
तैसी जोडी हपीकेशी ॥२॥
आम्ही भावे बळिवंत ।
तुज घालूं दृद- यांत ॥३॥
तुका म्हणे तुज घाक।
देतां पावखील हांक ॥४॥
काय मागावे कवणासी
काय मागावे कवणासी ।
ज्यासी मागो तो मजञजपासीं ॥१॥
जरी मागो पद इंद्राचे ।
तरी शाश्वत नाहीं त्याचें ॥२॥
जरी मागां ध्चवपद ।
तरी त्यासी येथाळ छंद ॥२॥
स्वगभोग मागो पूण ।
पुण्य सरल्या मागुती येणे ॥४॥
आयुष्य मागो चिरंजीव जीवा मरण नाहीं स्वभावें ॥५॥
तुका म्हणे एक मागें ।
पकपणा नाहीं भंग ॥ ॥६॥
काय सांगों तुझ्या चरणांच्या खुखा
काय सांगों तुझ्या चरणांच्या खुखा ।
अचुभच ठाडका नाहीं तुज ॥१॥
बोलतां ह कैसें वाटे खरेपण ।
अमृताचे गुण अस्तास ॥२॥
आम्ही एक एका ग्वाही मायपुतें ।
जाणों तें निरुते सुख दोघे ॥२॥
तुका म्हणे आम्हां मोक्षाचा कांटाळा ।
काँ तुम्ही गोपाळा नेणां देसे॥४॥
काय पेसा जन्म जावा वायांविण
काय पेसा जन्म जावा वायांविण ।
कांहीं तरी कुण असों माथां ॥१॥
कोणें तरी काळे होईल आठव ।
नाहीं जरी भाव भार खर ॥२॥
दाता “च तरी जन्माच्या होवटीं ।
कृपाळुचा पोटीं येईळ दया ३े तुका स्हणे नाहीं फांकों तरी देत ।
सर्वीचें उचित सांपडलें ॥४॥
कांहीं जडभारी! पडतां ते अवसरीं १ ठुझे आठवावे पाय
कांहीं जडभारी! पडतां ते अवसरीं ॥१॥
ठुझे आठवावे पाय भे आम्हीं मोकळूनि घाय ॥२॥
तान पीडी भूक ।
शीत उच्ण वाटे दुःख ॥३॥
तुका म्हणे लाड ।
तेथें पुरे माझे कोड ॥४॥
कोठें भोग उरला आतां
कोठें भोग उरला आतां ।
आठवितां तुज मुज ॥१॥
आ कांहीं नये दुजे ।
फळ बीजे आणिलें ॥२॥
कोठें देवा आळ अंगा थोरपण
कोठें देवा आळ अंगा थोरपण ।
बर होते दीन होतो. तरी ॥१॥
साधन तें सेवा संतांची उत्तम ।
आवडीने नाम गाईजे त ॥२॥
न पुरूते कोणी बोठेंही असतां ।
समाधान चित्ताचिया सुखें ॥३॥
खावे ल्यावे प्यावे
खावे ल्यावे प्यावे ।
जमाखच तुझ्या नांवे ॥१॥
आतां चुकली खट- पट ।
झाड्यापाड्याचा बोभाट ॥२॥
आहे ताही त्याचे ' आम्हां काम सांगायाचे ॥३॥
गाऊं नेणें कळाकुसरी
गाऊं नेणें कळाकुसरी ।
कान धरोनि म्हणे हरी ॥१॥
माझ्या बोंब- डिया बोला ।
चित्त द्यावें बा विठठला ॥२॥
मज हांसतील लोक ।
परी मी गाईन निःडाक ॥३॥
तुझे नामीं मी तिलेज्ज ।
काय जनांसवे काज ॥४॥
घेईन मी जन्म-याजखाठीं देवा
घेईन मी जन्म-याजखाठीं देवा ।
तुझी चरणसेचा साधावया ॥२॥
हरिलामकीतैन संतांचे पूजन ।
घाळीन खोटांगण महाडारी ॥२॥
आदे निमर असी भलते ठायीं ।
खुखदुःखा नाहीं चाड आम्हां रे आणीक सायास म करि नलव न घरीं आस ।
होईन उदास सर्वभावे ॥४॥
मोक्ष आम्हां घरीं कामारी तेदाखी।
होय सांगो तैसी तुका म्हणे ॥५॥
ज्ञाणावें तें काय नेणादें तै काय
ज्ञाणावें तें काय नेणादें तै काय।
घ्यावे तुझे पाय हाचे खार ॥१॥
करांचे तै काय न करावें तें काय ।
थ्यावे तुझे पाय हेचि सार ॥२॥
बोळावें ते काय न बोलावें तें काय।
घ्यावे तुझे पाय हेचि सार दे ज्ञावे त कोठें न जावें ते आतां ।
बरवे आठवितां नाम तुझें ॥४॥
तुका म्हणे तू. करिसी तें सोपें पुण्ये होती पार्पे आसुच्यामतें ॥५॥
याजसाठी वनांतरा
याजसाठी वनांतरा ।
जातो सांडुनियां घरा ॥९॥
माझे दिठावेळ प्रेम।
बुद्धी होईल निष्काम ॥२॥
अदवैताची बाणी ।
नाहीं पेकत मी कानीं ॥३॥
तुका म्हणे अहज्रह् ।
आड येंबो नेदी भ्रम ॥४॥
तरीच हा जीव संसारीं उदास
तरीच हा जीव संसारीं उदास ।
धरिला विश्वास तुम्हां सोई ॥१॥
पके जातीविण नाहीं फळवळा ।
ओढळी गोपाळा खूच्रदोरी ॥२॥
फुटतसे पाण क्षणाच्या विसरे ।
ची परस्परे सारिखेचि ॥३॥
तुका म्हणे चित्तीं राखिला अल्डुमव ।
तेणें हा संदेह निवारा ॥ ॥४॥
रामकृष्ण पेखीं उच्चारीन नाम
रामकृष्ण पेखीं उच्चारीन नाम ।
नाचेन मी भ्रेमे संतापटे ॥१॥
काय घडेल ते घडो ये खेवटी ।
लाभ आणि तुरी देव जाणे ॥२॥
चिंता आहा ठेदुनि निराळी ।
देईन हा बळी जीव पायी ॥३॥
तुका म्हणे कांहीं मोह तेदी उरीं।
सांडीन हे थोरी ओवाळूनि.॥४॥
झाळें समाधान
झाळें समाधान ।
तुमचे 'देखिळे चरण ॥१॥
आतां उठावेखं मना ।
थेत नाहीं नारायणा ॥२॥
खुरवाडिकपणं ।
येथे सांपडलें केणे ॥३॥
तुका म्हणे भोग ।
गेळा निवारला छाग ॥४॥
लोक म्हणती मज देव
लोक म्हणती मज देव ।
हा तो अधर्म उपाव ॥१॥
आतां कळेल तें कशे ।
शीस तुझे हातीं खुरी ॥२॥
अधिकार नाही! पूजा करिती तेखा कांही ३े मन जाणे पापा ।
तुका म्हणे मायबापा ॥ ॥४॥
वाचेच्या चाप्व्ये बहु झालों कुदळ 1 नाहीं बीजमूळ हातां आले
वाचेच्या चाप्व्ये बहु झालों कुदळ 1 नाहीं बीजमूळ हातां आले ₹ म्हणोत पंढरीराया दुःखी होतें मन ।
अंतरीचे कोण जाणें माझे ॥२॥
पूतर्य झालो अँगा आळा अभिमान ।
पुढीळ कारण खेळवले ॥३॥
तुका म्हणे खूण न कळेचि निरूती ।
.सांपडळा हातीं अहेकाराचे ॥४॥
वबायांविणँ वाढविला हा लौकिक .आणिला लाटेका वाद 'दोघां
वबायांविणँ वाढविला हा लौकिक .आणिला लाटेका वाद 'दोघां ॥१॥
नाहीं पेसा झाळा देव माझ्या मतें ।
मुकेलें जेवितें काय जाणे ॥२॥
शब्दज्ञान गोराविली हे वैखरी ।
साच तें अंतरीं विबेचिता दे. झालो परदेशी गेळे दोन्ही ठाय ।
संसार ला पाय तुझे देवा ॥४॥
तुका म्हणे मागें कळो येतं ऐसें।
न घेतां हं पिसे लावोनियां ॥५॥
व्यापक हा विश्वंभर
व्यापक हा विश्वंभर ।
चराचर याचेनी ॥१॥
पंढरीराव विटेवरी ।
चन धरी पाउले ॥२॥
अवधियांचा हाचि ठाव ।
देवोदेदीं खकळ रे तुका म्हणे न करीं खोसख ! भेदे दोष उफराटे ॥४॥
शू्रचंदषीं जन्मला
शू्रचंदषीं जन्मला ।
म्हणोनि दभ मोकालिलो ॥१॥
अरे तूंचि माझा _ आतां ।
मायबाप पंढरीनाथा ॥२॥
घोकाया अक्षर ।
मज. नाहीं अधिकार ३े खवभावे दीन ।
तुका म्हणे यातिहदीन ॥ ॥४॥
संगतीने होतो पंगतीचा..ळाभ
संगतीने होतो पंगतीचा..ळाभ ।
अद्षोभीं अचुमच असिजे तें ॥१॥
जैसी तैसीं असों पुढिलांचे खोडे ।
घारिती हातीं पायीं आचायि्ये ॥२॥
उपकारी नाहीं देखत आपदा. पुढिलांची सदा दया चित्तीं डे तुका म्हणे तरी. खञ्ञ" नाची कीत ।
पुरवावी आती निवळाची ॥ ॥४॥
खंग वाढे खीण न घडे भजन
खंग वाढे खीण न घडे भजन ।
त्रिविध 'हे जन बहु देवा,१ याचि- सुळे आळा संगाचा केटाळा ।
दिखिताती डोळां लानाळंद ॥२॥
पकावेध भाव रहावया ठाव ।
नेदी हा संदेह राहा चित्तीं ॥३॥
शब्दश्ञांनी हित नेणती आपुलें ।
आणीक देखिले नावडे त्या ॥४॥
तुका म्हणे आतां पकलाँचि भळे ।
बैसोनि उगले रहावेत ॥५॥
सवीत्मकपण
सवीत्मकपण ।
माझे हिरोनी नेतो कोण ॥१॥
मनी भक्ताची आवडी ।
स्थितीपर् र्भग ३५३ व न न देवा व्हावी ऐसी जोडी ॥२॥
घेईल ज्ञन्मांतर ।
हाचि करावया खरें ॥३॥
तुका म्हणे देवा ।
क्रणी करूनि ठेवूं खेवा ॥४॥
खुख खुखा मेटे
खुख खुखा मेटे ।
मग तोडिंब्या न तुटे ॥१॥
रविरश््मिकळा ।
नये घालितां पै डोळां ॥२॥
दुरी ते जवळी ।
स्मेहें आकाश कवळी ॥३॥
ठुका म्हणे चित्त ।
माझं पायीं अखंडित ॥ ॥४॥
खुनियांची आवडी देवा
खुनियांची आवडी देवा ।
घेत सेवा नाहीं कांहीं ॥१॥
शिकविलं जवळी वेसो तेथोचि ॥२॥
नेदी दु्जे बोला करूं ।
गरु गुरु न साहे ॥३॥
तुका म्हणे कुवोळितां ।
अंगं सत्ता संतांची ॥४॥
तुज दिला देह
तुज दिला देह ।
अजूनि वागवितों भय ॥१॥
पेसा वि: कज हज विका. वेद ।
आन चात श्वघातकी घडली कळतां हे चुकी ॥२॥
बोलता ज तोंडे ।
नाहीं अनुभवळें लंडे डे दंड न लाहे केला ।
तुका म्हणे जी विठळा ॥ ॥४॥
तुज पहावें हे धरितो वासना
तुज पहावें हे धरितो वासना ।
परि आचरणा नाह।
त नाही कैवार आपुलिया सत्ता ।
तरीच देखता होईन पाय ॥२॥
वाहिदत्या घे जी भीतरीं संडिळें नाहीं तैखे ॥३॥
तुका म्हणे वाय्यं गेलोख मी आहे ।
जरी क साह्य नव्हा देवा ॥४॥
तुमच्या पाळणा ओढतसें मन
तुमच्या पाळणा ओढतसें मन ।
गेळे बिसरोन केक: 2. 8 जल णचि आपणासी ७) पालटें फेडावे उणे ।
येणांच प्रमाणें पांडुरंगा ॥२॥
तुमचे पपी आ त्याग ।
घेतळा ये लाग जगानदचा ॥३॥
तुका म्हणे ज्ञ्सा माझा जीव ओढे ।
तैलेंच तिकडे पाहिजेल ॥४॥
तुझे वम ठावे
तुझे वम ठावे ।
माझ्या पाडियेले भावे र सपा कालवा पर! स्थितीपर अभंग ३४९ धरूनि राहेन अंतरीं ॥२॥
नेदी होऊं ठुटी ।
मेळवीन दृष्टाद्ी ॥२॥
तुका म्हणे देवा ।
चिंतन ते ठुझी सवा ॥४॥
घरूनियां चाली हांबा
घरूनियां चाली हांबा ।
येईन गांवा थांवत ॥१॥
पाठविखी मूळ तरी लवकरी विठळले ॥२॥
नाचेन त्या प्रेमसुखें ।
कीति सुखं गाईन ॥३॥
तुका म्हणे संतमळी ।
पाय'चुळी वंदीन ॥ ॥४॥
अचळ न चळे पेसे झालें मत
अचळ न चळे पेसे झालें मत ।
धरूनि निजखूण राहिलोंसे ॥१॥
आवडी वैसली गुणांची अंतरीं ।
करूं घणीवरीं सेवन त ॥२॥
पकविध भाव नव्हे अभावना ।
आणिक या गुणां न मिळे $ ठुका म्हणे माझे पडिले आहाश॑ ।
ध्यान विटेवरीं ठाकले ते॥४0॥
तं माझी माउली तं, माझी साउली
तं माझी माउली तं, माझी साउली ।
पाहतों वाटुली पांडुरंगे ॥१॥
तूं मज येकला बडीाळ घाकुळा ।
तूं मज आपुला सोईरा जीव ॥२॥
ठुक्रा म्हणे जीव तुजपाशी असे ।
तुजविण ओस सब दिशा ॥३॥
अनुभवा आळे
अनुभवा आळे ।
माझे चित्तींचें क्षरळें ॥१॥
असे जवळीं अंतरे ।
फिरे आवडीच्या फेरे ॥२॥
खाद्लेचि वाटं ।
खांब भेटळेचि भेटे ॥२॥
तुका म्हणे उभे ।
आम्हीं याखियळे लोभ ॥ ॥४॥
अभयांचे स्थळ
अभयांचे स्थळ ।
त हे एक अचळ ॥१॥
तरी धरिला विश्वास ।
ठेलो होऊनियां दास ॥२॥
पुरली आवडी ।
पायी लागळीसे गोडी ॥३॥
तुका म्हणे कंठीं नाम ।
अगा भरल्स प्रम ॥७४॥
असो खळ पेसे फार
असो खळ पेसे फार ।
आम्हां त्यांचे उपकार ॥१॥
करिती पातकांची धुणी ।
मोळ न घेतां सावणीं ॥२॥
फुकाचे मजूर ।
ओझें वागविती भार २३ पार उतरून म्हणे त॒का ।
आम्हा आपण जाती नरका ॥४॥
असोत लोकांचे बोळ शिरावरीं
असोत लोकांचे बोळ शिरावरीं ।
माझी मज वरी विठावाई ॥१॥
आपंगिळें मज आहे ते क्पाळु ।
बहुत कनवाळु अंतरींची ॥२॥
वेदशास्त्र जिसीं वर्णिती पुराण ।
तिचे मी पोसणें लांडिवाळ ॥३॥
जिचे नाम कामघेचु कलपतरु।
तिचं मी लेकरूं तुका म्हणे ॥ ॥४॥
आनंदे एकांती प्रेमे ओसंडत
आनंदे एकांती प्रेमे ओसंडत ।
घेडं अगणित प्रेमखुख ॥१॥
गोप्य थन नये वारा ळागों यास ।
पाहों नेटूं वास दु्जनांची ॥२॥
झणीं दृष्टि छागे आव- डीच्या रसा ।
सेवूं जिरे तैसा आपणासी ॥३॥
तुका म्हणे हें बहु खुळुमार ।
न साहावे भार वचनाचा ॥ ॥४॥
तुझं वम हातीं
तुझं वम हातीं ।
दिलें सांगोनियां संतीं ॥१॥
सुखीं नाम घरिन कंठीं ।
अवघा सांठवीन पोटीं ॥२॥
नवविधा वेढिन आधीं ।
सखांपडलासी भावासंधीं ॥२॥
तुका म्हणे बळिये गाढे ।
कळिकाळ पायां पडे 0 ॥४॥
आपुलाळा लाही कख
आपुलाळा लाही कख ।
केणे भरू हा विठ्ठल ॥१॥
भाग्य पावळा, या ठायां ।
आतां काया कुरवंडी ॥२॥
पुढती कोठें घड येस ।
बहुतां दिसे फावळें ॥३॥
आपुला तो देह आम्हां उपेक्षीत
आपुला तो देह आम्हां उपेक्षीत ।
कोठें जाऊं हित सांगो कोणा ॥१॥
कोण नाहीं दक्ष करितां संसार ।
आम्हीं हा विचार कांचे8 केळा ॥२॥
नाहीं या धरीत जीवित्वाची चाड।
कोठे करूं कोड आ देलुकास्दनी आसी चितोनियां देवा ।
मी माझे हा हेवा खारूनियां ॥४॥
तुझं नाम गाऊं आतां
तुझं नाम गाऊं आतां ।
तुझ्या रंगी नाचा था था ॥१॥
तुझ्या नामाचा विश्वास ।
आम्हां केचा गर्भवाख ॥२॥
तुझें. नामीं. विसर पडे ।
तरी कोटी हत्त्या घडे ॥३॥
नाम घ्यारे कोणी फुका ।
भावें सांगतसे तुका ॥४॥
तं माझी माउली तं, माझी साउली
तं माझी माउली तं, माझी साउली ।
पाहतों वाटुली पांडुरंगे ॥१॥
तूं मज येकला वडाळ घाकुळा ।
तूं मज आपुला सोईरय जीव ॥२॥
तेखें नव्हो आम्ही विठलाचे दाख
तेखें नव्हो आम्ही विठलाचे दाख ।
यावे आणिकांस काळूळती ॥२॥
स्वामीचिया सत्तां देंगणें सकळं ।
आळा कळिकाळ हाताखालीं ॥२॥
अंकि- , ताचा असे अभिमान देवा ।
समपूनि हेवा असा पायीं ॥३॥
तुका म्हणे आह्यां इच्छेचे खेळणे ।
कोड नारायण पुरबाव ॥४॥
त्याग भोग माझ्या येतील अंतरा
त्याग भोग माझ्या येतील अंतरा ।
मग मी दातार काय करूं ॥१॥
आतां असो तुझ्या पायीं हे मोटळ ।
इंद्रिये खकळे काया मन ॥२॥
सांडी मांडी विधिनिषेधाचा ठाव।
न कळतां भाव जाइळ वाया २३ ठका म्हणे आता नका उज़गश ।
छपवी दातारा अंगीं मज ॥४॥
देखोनियां तुझा खशुण आकार
देखोनियां तुझा खशुण आकार ।
उभा कटी कर ठेवुनियां ॥१॥
तेणे माझ्या चित्ता होय समाधान ।
वाटतें चरण न सोडावे ॥२॥
सुख गाता गीत वाजवितो टाळी ।
नाचतो राउळी प्रेमसुख ॥३॥
तुका ह्मणे केले तुझ्या नामा- पुढ ।
तुच्छ ह बापुड सकळही ॥४॥
बरा देवा देवा कुणबी केलो
बरा देवा देवा कुणबी केलो ।
नाहीं तरी दैमें असतां भेळों ॥१॥
भळें केळें देवण्या ।
नाचे ठुका ळागे पायां ॥२॥
विद्या असती कांही ।
तरी पडतो अपाय ।
खवा चुकत संतांची ।
नागवण हे फुकाची ॥३॥
गर्व होतां ताठा ।
जातो यमपंथे वाटां ॥४॥
तुका म्हणे थोरपणें ।
नरक होती अभिमान ॥५॥
7रेषपण बहु उतार्वाळ भक्तिचिया काजा ।
होसी केशीराजा मायदापा ॥१॥
तुझ्या पायीं मज झाळास विश्वास ।
म्हणोनियां आस मोकलिली * क्रपि- झल सिद्ध साधक अपार ।
कळला बिचार त्यांसी तुझा ॥३॥
नाहीं नास तंसुख दिलें त्यांस ।
झाळे जे उदाख सर्वभावे ॥४॥
तुका म्हणे सुख न माये मानसीं धारिळें जीवेखीं. पाय तुझे 0५॥ २ण५५६ वसो खेळूं जऊं ।
तेथें नाम तुझें गाउ: ॥१॥
रामकृष्ण नाममाळा ।
घालू स्थितीपर अभंग इडा ओवूनियां गळां ॥२॥
विश्वास हा धरूं।
नाम बळकट करूं रे तुका म्हणे आतां ।
आम्हां दारण जीवन दारणांगतां ॥४॥
आम्हां वैष्णवांचा
आम्हां वैष्णवांचा ।
नेम फाया मन वाचां ॥१॥
धीर धरूं जीवा- साठीं ।
येऊं नेद लाभा तुटी ॥२॥
उचित समय ।
लाज निवारावे भय ॥३॥
तुका म्हणे कळा ।
जाणो नेम नाहीं बळा ॥ ॥४॥
नाम घेतां मन निवे
नाम घेतां मन निवे ।
जिव्हे अमृताचे स्त्रवे।
होताती बखे।
पेसे शेकुन लाभाचे ॥१॥
मन रंगळे रंगले ।
तुझ्या चर णीं स्थियवळे ।
केलिया विठळे ।
ऐसी कपा ज्ञाणाबी ॥२॥
नाहीं कंटाळळा परी वाटे भय
नाहीं कंटाळळा परी वाटे भय ।
कराव तै काय न कळतां ॥१॥
जस वन आम्हां समानचि झाले ।
कामक्रोध अनंता ।
नामाचिया सत्ताबळ तुझ्या स्वामी करी शिरसां पाळावे ते ॥४॥
म्हणवूनि तुका पाहे वास पका ॥५॥
कोणे गांवीं आहे सांगा हा विठल
कोणे गांवीं आहे सांगा हा विठल ।
जरा ठावा असेल तम्हां कोणा ॥१॥
ळागतसे पायां येठा छोटांगणीं ।
मात करी कोणी सांगा याची ॥२॥
गुण रूप याचे वाणिती या संतां ।
मज क्षेम देतां खुख वाटे ॥३॥
सर्वस्व हा र्जाव टेर्वान चरणी ।
पांडुरंग कोणी दाची तया ॥४॥
तुका म्हणे गाईवत्सां तडा- तोंडी ।
तैसी जाते घडी पकती मज ॥ ॥५॥
नेणें गाणें कंठ नाहीं हा खुस्वर
नेणें गाणें कंठ नाहीं हा खुस्वर ।
घालूं ठुज भार पांडंरंगा ॥१॥
त्तेणं येती उद्गार ॥३॥
खुख भेटी आलें खुखा।
निघ आनंदा ॥४॥
केळे पावटणीं २पडऊमीं शज्चुजिकिले ॥३॥
सख्य धर्म आम्हां सेवकांचा पेसा अवळोकूनि पाय।
वचनाची * राग.वेळ काळ घात मात ।
तुझे पार्यी चित्त ठेवी देवा ॥२॥
तुका म्हणे मज चांड नाहीं जनां ।
तुज नारायणा वांचूनियां ॥ ॥३॥
ज्ञ गाती अखंड विठळाचे गीत
ज्ञ गाती अखंड विठळाचे गीत ।
त्यांचे पायीं चित्त ठेवीन मी ॥१॥
जयांसी आवडे विठलाचें नाम ।
ते माझे परम प्राणलखे ॥२॥
जयांखी विठळ आवडे लोचनी ।
त्यांचे पायवणी स्वीकारीन ।
बिठळासा जिहदीं दिला सर्व- भाव ।
त्यांच्या पायी ठाव मार्गइन ॥३॥
तुका म्हणे रज होईन चरणींचा ।
म्हण- विती त्यांच्या हरिचे दाख ॥५॥
चित्ती धरीन मी पाउले सुकुमार
चित्ती धरीन मी पाउले सुकुमार ।
सकळ विढार संपत्तीचे ॥१॥
कंठीं धरीन मी नाम अम्दताची वल्ली ।
होईल राहिली शीतळ तनु ॥२॥
पाहीन श्रीसुख साजिरे सुंदर ।
सकळां आगर लावण्याचे ॥३॥
करीन अंगसंग बाळकाचे परी! चैसेन तोंवरीं तुतरी कडिये ॥४॥
तुका म्हणे हा केळा तेला होय ।
घरिलळी मने सोय विठोबाची ॥५॥
जाणावी ती कृपा हरीची जाहली
जाणावी ती कृपा हरीची जाहली ।
चितनीं लाविळी मुळी ॥१॥
अनुमव होतां बासता विराळी ।
वृत्ती खुरडळी उफराटी ॥२॥
नामरूप संतसेवन आवडे ।
कीर्वन पवाडे हरिचे गुण ॥३॥
तुका म्हणे हरिकृपेचीं लक्षणे ।
दिलीं नारायणे प्रेमळासी ॥ ॥४॥
निराश्रीत वाटे मनीं
निराश्रीत वाटे मनीं ।
पडिली जनी एकला ॥१॥
कृपेबाण तुमच्या देवा।
हळहळ जीवा बह वाटे ॥२॥
आजिचा दिवस उद्यां नये ।
आयुष्य जायें क्षणक्षणां ॥३॥
निळा म्हणे करूं काय ।
न दिसे उपाय प्राप्तीचा ॥ ॥४॥
ऐसिये सांपडळों संधीं
ऐसिये सांपडळों संधीं।
सर्वदा दंद्धी काळाचे ॥१॥
कैसी खुटका होईन आतां ।
न लक्षेऱ्च सत्ता कमगती ॥२॥
नेष्कर्म्य पेसे भासे ।
परि तें नेतुले सकामीं ॥३॥
तिळा म्हणे देखत भ्याळी ।
म्हणोनि आलों हारण तुम्हां ॥४॥
मागें उदंड साथे केलीं
मागें उदंड साथे केलीं ।
उच्ीर्ण तीं झालीं कर्मफळें ॥१॥
परि तीं तुमचे नेदितीच प्रेम ।
वाढाविती श्रम संसारींचा ॥२॥
जया नाहीं मार्गचि ठावा काय ते गांवा पावविती ॥२॥
निळा म्हणे कांटवणी ।
घालिती घालिणीं जाणिवेच्या ॥ ॥४॥
निबेदिळें पायापारीं ! जै ज॑ मानसी होतें त ९ आतां उचित
निबेदिळें पायापारीं ! जै ज॑ मानसी होतें त ॥९॥
आतां उचित ह *२ ॥४॥
भे हातीं तेथले करा ।
आम्हीं तों. स॑साया आंचवळी ॥२॥
काय नाहीं तुमच्या हातीं ।
स्थितीपर अभंग ३५७ बचत तिष्ठती महासिध्दी ॥३॥
निळा म्हणे तुमच्या संगें ।
पांडुरंगे वर्तिजि ॥४॥
अवग॒णीं देखिळे
अवग॒णीं देखिळे ।
म्हणुनियां उपेक्षिले ॥१॥
माझें वोढवळें कर्म ।
करी आळी तेणे धर्म ॥२॥
तेणेचि नेणों संतापळी ।
क्षोभ करुणा हाराविळी ॥३॥
निळा म्हणे नये ।
मोहे पाळावया माय ॥४॥
न विसंबेचि माउली वाळा
न विसंबेचि माउली वाळा ।
अद्भुत स्मेहाचा कळवळा ॥१॥
तुम्ही जाणतसां नित्य ।
तरि कां ऐस विपरीत ॥२॥
आजि निष्ठुर मानखें ।
आम्हा पोडियलें उपवास ॥३॥
निळा म्हणे शोक शीण ।
झाला जाऊं पाहे प्राण ॥६॥
आंधळिया उगवोती खी
आंधळिया उगवोती खी ।
न दिलंच तेंचि मज झालें ॥१॥
तेविं ठुह्यो स्वतःसिध हरी ।
परी मी माझारीं श्रांति तमा ॥२॥
शेग्या रसने कलेची गोड ।
जे ते निवडी स्सस्वाद ॥३॥
निळा म्हणे वेडिया गोत ।
नाढळं धन वित्त दरिद्रिया ॥४॥
तुझिये संगतीं
तुझिये संगतीं ।
आम्ही लागलों नेणतीं ॥१॥
परी तं कृपावंत हरी ।
सांभाळिसी सवीपरी ॥२॥
शहाणे तृंते चोजाविती ।
उदासी तं. तयांप्राति ॥३॥
निळा म्हणे भाविकाला ।
म्हणवी अँकित मी त्याला ॥४॥
बहुतां दिवसां भेटी आल
बहुतां दिवसां भेटी आल ।
सांभाळिलें पाहिजे ॥१॥
आहिंगनें निवती प्राण ।
खुफळ जिणें मग माझे ॥२॥
हेत मतींचा होईल पूर्ण ।
दृष्टीं चरण देखतां ॥३॥
निळा म्हणे हरेल शीण ।
बोळवण जन्माची ॥ ॥४॥
ज्ञेववाल तॅचि जेवीत सुखे
ज्ञेववाल तॅचि जेवीत सुखे ।
पांघरवाल सुख पांघरेन ॥१॥
बैखवाळ तेथें वैसेन उगा।
तिजवाळ जागा न सोडी ते ॥२॥
जैस कराल मी होईन तैसा ।
न करूनियां आशा आणिकांची ॥३॥
निळा म्हणे जें कराळ ते तें ।
होईन आक्षेते नुहुंघी ॥ ॥४॥
ठेवाल तेथें राहेन खुखं
ठेवाल तेथें राहेन खुखं।
यावरीं हरिख आपुलिया १न चंची मी हं सेवेसी काया ।
घाडाळ ठायां जाईन त्या ॥२॥
द्याल ग्रास ते घालीन सुखीं ।
न कर आणखी सोस कांही ॥३॥
निळा म्हणे कराळ आक्षा ।
न मोडीं प्राज्ञा तुमची ते ॥ ॥४॥
तुमच्याच चरणांचा महिमा
तुमच्याच चरणांचा महिमा ।
तेणा तुम्ही पुरुपोत्तमा ॥१॥
आम्हां दासांचे जीवन ।
घडे अम्रताचेंचि पान ॥२॥
वृक्ष नेणती फळाची गोडी ।
भोक्तेचि जाणती ते आवडीं ॥३॥
निळां म्हणे जाणती संत ।
भक्त तुमचे ते भाग्यवंत ॥ ॥४॥
निरंतर नाम वदनी
निरंतर नाम वदनी ।
निजरूप ध्यानीं आठवितां ॥९॥
आणिक देवा कांही नेणें ।
मिरवू भूषणे भक्तीचीं ॥२॥
योगखाघन न कळे मंत्र ।
निगम शाख् व्युर्त्पत्त ॥३॥
तिळा म्हणे अज्ञान हरी ।
आहे परी सव मी ॥ ॥४॥
आवडोती रूप मनीं
आवडोती रूप मनीं ।
धरिले वदनी हारेनाम ॥९॥
न लगे आणिक कांही चिता ।
गोडीच आतां यावरी ॥२॥
काय करूं ते आसनसुद्रा ।
कृपाससुद्रा तुजवीण ॥३॥
निळा स्हणे दिधळे संतीं ।
नाम एकांती तेचिगोड0॥४॥
नका पाहू माझे क्रिया आचरित
नका पाहू माझे क्रिया आचरित ।
भक्त भागवत नव्हे ज्ञानीं ॥१॥
आठवितों नाम नेणें दुजी परी ।
मी माझ श्रीहरी नाहीं गेळे ॥२॥
संत कसेनि भटती
संत कसेनि भटती ।
कैसेनि होती कृपावंत ॥१॥
सांगा निगुती हे आह्यांसी ।
तुमच्या पायांसी लागतो ॥२॥
काय ते करावे पूजन ! काय तें धन समर्पीचे रे निळा म्हणे शरण जावें ।
कैसे विनवावें कोण युक्ती ॥४॥
नाम वाचे आठावेळें
नाम वाचे आठावेळें।
रूप मीं सांठविळ ॥१॥
आता फिरुनिया घरां ।
येशी आपणचि माघार ॥२॥
छाविळा मोकळ ।
भाव मागे सर्वकाळ ॥३॥
निळा म्हण आठुडळे।
बरें वम हाता आल्े॥४॥
पायांपाशीं जीव
पायांपाशीं जीव ।
ठेवियला तुमच्या भाव ॥१॥
न्याल म्हणोनियां सदना ।
विठ्ठल देवा कृपाघना ॥२॥
आळवितों नामें ।
लाहो करुनियां प्रेमें ॥३॥
निळा म्हणे दिवसरातीं ।
दुजें नेणोनियां चित्तीं ॥४॥
तप साधन हेचि माझं
तप साधन हेचि माझं ।
गाईन तुझे नाम हरी ॥१॥
आणिका साधनें उबग आळा ।
विश्वास उपजला हेचिविशीं ॥२॥
कळा कुसरी न येती मना ।
वांचूनि चितना तुमाचिया दे निळा म्हणे वाचे बोळी।
पडिली चाळी याचेपरीं ॥४॥
विठठल विठळ ह्यणोनि छंद
विठठल विठळ ह्यणोनि छंद ।
ब्रह्मानंद नाचेन ॥१॥
घरूरीयां दृष्टी- पुढें ।
रूप चोखडे सुरेख ॥२॥
वारंवार क्षणाक्षणां ।
ठेवीन चरणांवरीं माथा ॥३॥
निळा म्हणे पुरवा कोंड ।
ज्ञाणाना चाड हे हन ॥४॥
न धरे धीर धरितां मनी
न धरे धीर धरितां मनी ।
न खंडे बदन गुणनाम ॥१॥
अद्राहासे गना करी ।
खवळळी वैखरी नाटोपे ॥२॥
चरित्राचे उठती भार।
जिव्हे अक्षर त संडे ॥३॥
निळा म्हणे ळाविळा चाळा।
न कळे कळा हे तुमची ॥४॥
असृताइनी गोंड हरी
असृताइनी गोंड हरी ।
नाम उच्चारितां घेखरी ॥१॥
घेतां न विटेचि हे रखना ।
आधिक अधिक आवडी मना ॥२॥
चित्तासि विश्रांति ।
इंद्रियें खुखा- चीं ठाती ॥३॥
निळा म्हणे गोडा गोड ।
सैवितां सरे अवघी चाड ॥४॥
करीन कवाड हाचि अनुदिनी तुमच्या चितनीं पांडुरंगा १ नेदीं
करीन कवाड हाचि अनुदिनी तुमच्या चितनीं पांडुरंगा ॥१॥
नेदीं जाऊं बायां घट्का एकी पळ ।
: करूं खवकाळ हेचि चर्चा ॥२॥
संतसमागमें गाऊं नित्य नामे ।
आपुलिया प्रेमे आवडीच्या ॥३॥
आठवू सुंदर रूप मनोहर ! कटावरी कर टेविळे त ॥४॥
तिळा म्हणे माझ्या मनींची आवडी ।
दाविली उघडी करोनियां॥७५॥
चित्त ठेउनी पायांवरीं
चित्त ठेउनी पायांवरीं।
रूप धरूनियां अंतरीं ॥१॥
खुख याच्या स्थितीपर अभंग ३५६९ नामावळी ।
आठवीन नित्य काळीं ॥२॥
करीन ऐखाचि कैवाड।
शंका येऊ नेदी आड ॥३॥
निळा म्हणे दिवसरातीं ।
तुम्हां आठवीन श्रीपती ॥ ॥४॥
वरवी आजि हे जोडी झाळी
वरवी आजि हे जोडी झाळी ।
तुमचीं पाउले देखिलीं ।
अवघींच इंद्रिये निवालीं ।
आलिंगनी तुमाचिया ॥१॥
वदनीं आठवळें नाम ।
तुमचें सांप- डले प्रेम ।
बरवा साघळा हा नेम ।
मनही विश्राम पावळें ॥२॥
वरवा पंढरपुरां गेलो ।
सत्संगें महादवारां पावळी ।
भीतरीं राउळीं प्रवेवाळा ।
बरवा भेटलो विठोबाखी ॥३॥
तेणे पुरळे सर्वही काम।
रूप डोळां वदनीं नाव।
संतांचाही समागम ।
घणी घाय तों पावळा ॥७॥
निळा म्हणे सर्वापरीं ।
कृतकृत्य झालों हरी ।
तुमचा दास मी कामारी ।
ठेवा दारंटा राखेन ॥५॥
बरा केळा अंगिकार
बरा केळा अंगिकार ।
माझा तुम्ही घेतला भार ॥१॥
नाहीं तरी जातों वायां ।
नाना योनि भोगावया ॥२॥
गाईन यावरी चोखडें ।
तुमचे कीर्तांचे पवाडे ॥३॥
निळा म्हणे ध्यानीं चित्तीं ।
धरूनी राहे तुमची सूरति ॥४॥
न पुरे धणी शण गातां
न पुरे धणी शण गातां ।
रूप दृष्टी अवळोकितां ॥१॥
बरवा घिठळ हरी ।
माझे वैसळा अंतरीं ॥२॥
सुख लावण्याची खाणी ।
राही वामांगीं रुक्मिणी ॥३॥
निळा म्हणे दृष्टीपुढे ।
दिसे कोंदलें रूपडे ॥४॥
प्रसाद तुमचा ळाधळा आतां
प्रसाद तुमचा ळाधळा आतां ।
झाला कृतकृत्यता सनाथ ॥१॥
पुर- विला जीर्वांचा हेत ।
होतों चिंर्तात मानसीं तो ॥२॥
कृपा करूनियां दाविळें देवा ।
आपुला ठेवा उघडूनी ३. निळा म्हणे सद्गुरुनाथा ।
गाऊं आतां ओऔविया गीतीं॥४॥
धांवत धांवत जाईन वोर्सं
धांवत धांवत जाईन वोर्सं ।
दाटळा उल्हासें कंठ माझा ॥१॥
अंत- रींचे गुज सांगेन आपुलें ।
हृदयी दाटळे फुटा पाहे ॥२॥
घरानि पितांबर नेइनु पकांतीं ।
सांगेचु मी खंती तयापुढे रे संतखमागमें खेळेनु कोतुके ।
हरिखे भातुके घेवोनिया ॥४॥
अंतरींची आवडी तोचि जाणें पु ।
जीवलग जनक पंढर्सरावो ॥५॥
नामा म्हणे मज आहे भरंवसा ।
मना तूं विश्वासा दृढ घरी ॥६॥
चोरां ओढोनियां नेईज जें शूळी
चोरां ओढोनियां नेईज जें शूळी ।
चालतां पाउलीं मृत्यु जसा ॥१॥
तैसी परी मज झाली नारायणा ।
दिवसेदिविस उणा होत असे ॥२॥
वृक्षाचिये सळी घालितां कुऱ्हाडी ।
बॅचे तैखी घडी आयुष्याची ॥३॥
नामा म्हणे हही लहरींचें जळ ।
आटत खकळ भाऱुतेजे ॥४॥
श्रीहरी श्रीहरी देलं बाचे म्हणेन
श्रीहरी श्रीहरी देलं बाचे म्हणेन ।
बाचां धरिसी तरी मी श्रवणी ऐकेनत ॥१॥
श्रवणी दाट्सी तरी मी नयनी पाहीन ।
ध्यानीं मी ध्याईन जये तेथें ॥२॥
जेथें जाय तेथे लाघळा हा आम्हां ।
न सांडी तुझं वरम म्हणे नामा ॥३॥
भावेंबिण भक्ति कशाने करावी
भावेंबिण भक्ति कशाने करावी ।
माया मोह वैरी देहामाजी ॥१॥
तुझं नाम दिंव्य रस जिव्हे स्वाद ।
काम क्रोध नाश करिती माझा ॥२॥
जे जे वस्तूसी मी नित्य नयनीं पाहे ।
त्या त्या विषया मन धांवताहे ॥२॥
नामा म्हणे थोर उबगळो संछारा ।
काळ वेरी पुढारां ग्रास. पाहे ॥ ॥४॥
आधीं मी लॉटिका वरी लटिकी तुझी माया
आधीं मी लॉटिका वरी लटिकी तुझी माया ।
भजन ऐसिया पाहसी काय ॥१॥
जाणतां नेणतां नाम तझे दबा 1 गाईन केद्यावा तारी मज ॥२॥
विषयीं आसक्त रांत माझे मन! कैसे तुझें ध्यान घडेळ यासी ॥३॥
नामा म्हणे आतां जाणखी त कश ।
पतीत पावन हरी चाम तुझें ॥ ॥४॥
लटिकें तरी गायें तुझेंचि नाम
लटिकें तरी गायें तुझेंचि नाम ।
लटिके तरी प्रेम तुझेचि आणी ॥१॥
सहजचि लटिक असें माझ्या ठायीं ।
तुझिया पालट नाहीं साचपणा ॥२॥
ळटिके तरी हरी करी तुझं ध्यान ।
लटिके माझें मन तुजचि चिंती ॥३॥
टिका तरी म्हणवी तुझाचि मी दास ।
परी नामीं विश्वास सत्य आहे ॥४॥
लटिका तरी वैसे संतांचे संगतीं ।
परी आहे माझे चित्तीं ध्यान तुझें ॥५॥
ऐसे लटिके माझें मन च सफळ करीं देवा ।
नामा म्हणे केवा विनवीतसे ॥६॥
ताग्हेळों भुकेला
ताग्हेळों भुकेला ।
तुझेनि नामे निवाळों ॥१॥
तहान नेणे भूक नेणें ।
अखंड पारणे नामीं तुझ्या ॥२॥
अस्रुतलिंग केशाव हा चित्तीं ।
तेण नामग्रा तृप्ति अखांडित ॥ ॥३॥
नामें तरं अवघे जन
नामें तरं अवघे जन ।
यमपुरीं घाळूं खाण ॥१॥
करूं हरीनामकीर्तन।
तोडू देहाचें बंधन ॥२॥
करूं हरीलामा'चा घोष ।
कुंभपाक पाडू ओख ॥३॥
ऐसा नामा यहावंत ।
विठोबाचा शरणांगत ॥४॥
कोण होईल आत्मज्ञानी
कोण होईल आत्मज्ञानी ।
जा बा राहे त्याच्या ध्यानी ॥१॥
मज तो चरणांची आवडी ।
जन्मोजन्मी मी न स्रडी ॥२॥
होइल सिद्धीचा सखाघक।
त्यासी देई स्वगखुख ॥३॥
कोण होईल देहातीत ।
त्यासी करी खंगराहित ॥४॥
नामा म्हणे जीवेसाठी ।
तुज मज जन्म पडिली गांठी ॥५॥
प्रेमफांखा घाळुनियां गळां
प्रेमफांखा घाळुनियां गळां ।
जितचि घरिळें गोपाळा ॥१॥
पक्या मनाची करूनी जोडी ।
विठठळपारयी घातली बेडा ॥२॥
हृदय करूनी बांद्खाना।
विठल कोंडनि ठेविला जाणा ॥३॥
सोहशाब्द मारन केला ।
विठल काकुळती आला ॥४॥
नामा म्हणे विठळासा ।
जीवे न साड सायासीं॥५॥
नेणे घातमात नंव्हे कळावंत
नेणे घातमात नंव्हे कळावंत ।
शास्त्रज्ञ पॅडडित तोही नव्हे ॥१॥
रंका- हनि रंक संतांचा सेवक ।
मी नामधास्क विठोबाचा ॥२॥
नव्हे बहुश्रुत नव्हे दानशीळ ।
नव्हे मी वाचाळ तर्कवादी रे नामा म्हणे राया विठोबा डिंगर ।
नामें पैलपार पाववीळ ॥४॥
धरिला पंढर्ाचा चोर
धरिला पंढर्ाचा चोर ।
गळां बांधोलियां दोर ॥१॥
हृदय बंदिखाना केळा ।
आंत विठल कोंडिला२ शब्दे केलीं जडाजुडी।
विठळपायीं घातली बेडी ॥३॥
सोहे शब्दाचा मारा केला ।
विठल काकुळती आला ॥४॥
जनी म्हणे बा विठला ।
जीवे न सोडीं मी तुला ॥५॥
दळूं कांडूं खेळूं
दळूं कांडूं खेळूं ।
सर्व पाप ताप जाळूं ॥१॥
सवे जीवामध्यें पाहूं ।
पक आम्ही होउना राहे ॥२॥
जनी म्हणे ब्रह्म होऊं ।
पख सरवांघटीं पाहू ॥३॥
चरण विठोबाचे देखिले
चरण विठोबाचे देखिले ।
साही रिपू. हारपले ॥१॥
नाहीं नाहीं म्हणता आम्ही ।
सांगसी त्या लागूं कामीं ॥२॥
नाहीं तरी जाऊं देशीं ।
जनी नामयाची दाखी ॥ ॥३॥
ज्ञाड झाली रे शिवाची
ज्ञाड झाली रे शिवाची ।
श्रांत फिटली जिवाची ॥१॥
आनंद्चि आनंदला ।
आनंद बोधचि बोधळा ॥२॥
आतंदाची लहर उठी ।
ब्रह्मानंद गिळिला पोटी ॥३॥
एकपण जेथें पाही ।
तेथें विज्ञात उरळी नाहीं ॥४॥
ऐसी सद- गुरुची करणी ।
दाखी जनी विठल चरणीं ॥ ॥५॥
त्रप्रतेवाण योग्यता मिरविती
त्रप्रतेवाण योग्यता मिरविती ।
ते केवी पावती ब्रह्मलुख १ळटिक नेत्र लापूनि ध्यात पे करिती ।
ते केवीं पावती केशवाते ॥२॥
एक संत म्हण- विती नम्न पैं हिंडती ।
अंतरींची स्थिती खडबड ॥३॥
झाळेपणाचे गुण दिस ताती सगुण ।
वस्तु ते आपण होऊनि ठेली. ॥४॥
सागरी गंगा मिळोनि गेली जसी ।
परतोनियां तियेसी नाम नाहीं ॥५॥
नामयाची जनी निर्शुणीं बोधली ।
ठेवा जो छाघळी पांडरंग ॥ ॥६॥
अखंडित ध्यानीं
अखंडित ध्यानीं ।
पांडुरंग ज्ञपे वाणी ॥१॥
पांडुरंग नामजप ।
हेचि माझं महाताप ॥२॥
पेस आले प्रत्ययासी ।
म्वहज़ तेण तत्वमसी ॥३॥
पावाछिया हो स्वपद ।
सहज विराळा तो शब्द ॥४॥
संदेह अवघाचि फिटला ।
जनी म्हणे उद्या झाला ॥ ॥५॥
देव खाते देव पित
देव खाते देव पित ।
देवावरी मी निञत ॥१॥
देव देते देव घेतें ।
देवासव व्यवहारितें ॥२॥
देव येथ देव तेथे ।
देवाविणे नाही यते ॥३॥
जली म्हणे विठावाइ ।
भरूनि उरले अंतबाहीं ॥ ॥४॥
नेणती वेदश्चती कोणी
नेणती वेदश्चती कोणी ।
आम्हां भाविकांवांचुनी ॥१॥
रूप आवडे आम्हांखी ।
तैसी जोडी हृषीकेशी ॥२॥
आम्ही भावे बळिबंत ।
तुज घाळूं हृद- यांत ॥३॥
तुका म्हणे तुज घाक ।
देतां पावसी हांक ॥४॥
झाली पूर्ण कपा आहे
झाली पूर्ण कपा आहे ।
ऐसा पूर जो कां पाहे ॥१॥
ऐसा प्र जो कां. पाहे ।
गुरुपुत्न तोचि होय ॥२॥
पू्णपदीं जो स्थापिला ।
जनी म्हणे *घन्य झाला ॥ ॥३॥
ह आ पप िविलिि लोिब शिक स शद्ध वैराग्य अभिमान फिरविले जातें ।
म्हणोनिया त्यांत भाव खुंटा श् खंचित माका बरणी घातली ।
व्यक्ति ते बुडाली अव्यक्तातें ॥२॥
नामख्य आधीं दळीयळं सर्व ।
पीठ भरी देव पंढरीचा ॥३॥
पेसे करी काम जेथे चक्त- पाणी ।
तेथ काँचि जनी नामयाची ॥४॥
श्रीएकनाथमहाराज अ हा आलंदाचा भोग घाळीत आसनी ।
वैकुंठनिवासिनी नांवें येई थो विठ्ठले अनाथाचे नाथे ।
पंढरी दैवते कुळदेवी ॥२॥
आपुलें म्हणावें सनाथ करावें ।
एकाजनार्दनी वदावे संतजना ॥ ॥३॥
बरा देवा देवा कुणबी केलो] नाही तरी देमें असतां मेलो १
बरा देवा देवा कुणबी केलो] नाही तरी देमें असतां मेलो ॥१॥
भलें केळे देवराया ।
नाचे ठुका छागे पायां ॥२॥
विद्या असती कांही ।
तरी पडता अपाय 1 खचाचुकता संतांची. ।
नागवण हेफुकाची ॥३॥
गय होतां ताठा ।
जातो खमपंथे वाटां ॥४॥
तुका म्हणे थोरपणें ।
नरक होती अभिमान ॥५॥
बहु उतार्वाळ भक्तिचिया काजा
बहु उतार्वाळ भक्तिचिया काजा ।
. होसी केशीराजा मायवापा ॥१॥
तुझ्या पायीं मज झालास विश्वाख ।
म्हणोनियां -आस मोकलिली ॥२॥
क्रूपि- सनि सिद्ध साधक च दिळें त्यांस ।
झाळे जे उदाख सर्वभावे ॥४॥
तुका घोरिळें जीवेखीं.पाय तुझे ॥५॥
बैसो खेळूं जं
बैसो खेळूं जं ।
तेथे नाम तुझें गाड ॥१॥
रामकृष्ण नाममाळा ।
घालू स्थितीपर अभंग श् आ न अ. क... ओवूनियां गळां २. विश्वास हा घरूं।
नाम वळकर करूं दे तुका म्हणे आतां।
आम्हां शरण जीवन दारणांगतां ॥४॥
तुज सगुण जरी घ्याऊं तरी तू परिमित होशी
तुज सगुण जरी घ्याऊं तरी तू परिमित होशी ।
तुज निगुण जरी घ्याझं तरी क्षा न येसी ।
साचाचि वेद पुरुषा न कळे श्वृति अभ्यासेसी ।
तो तू नभाचा जो साक्षी शब्दे केविं आंतुडसी ॥१॥
राम राम रामा खच्चिदानंदा रामा ।
भवसिंधु तारक जय तं मेघच्ययामा ।
अनंत कोटी ब्रह्मांडधीशा अद्ु- पम्य महिमा ।
अहे सोहं ग्राखुनी हे तों मागतसे तुह्मां ॥२॥
अश्ंगयोग शरीर दंडूूनि वायुसी जुझ घेव ।
बहुलाल अंतराय तयाचा येतसे भेवो ।
कमीचे जरी आचखं रूढ धरूनियां भावो ।
विधिनिषेध माथां अंगीं वाजतसखे घावो ॥३॥
तार्थयात्रेली जाऊं तरी त॑ तीथ इरीं यहे ।
पबंकाळ विचारितां नित्य काळ वांयां जाये ।
हातीं जपमाळा घेऊनि अगणित गणूं पाहे ।
तेथें पापिणी निद्रा घाळा घाळूनियां जाये ॥४॥
ग्रह शिखाखूच त्यजुनी संन्यास करूं ।
न नासे संकल्प तयाचा धाक थोरू ।
तेथे मन निश्चळ न राहे यासी काय बा करूं ।
वेषाचे पालटे न पालटे अहंकार ॥५॥
जनीं जनार्दन प्रत्यक्ष डोळां कां न दिसे त्याली ।
ममताहंक्ंतीने योगी हुडावैळे खाधन आश्र- मासी ।
एकाजनार्दनी सिद्ध खाधन कॉ न करिसी ।
सांडी मांडी न लगे मग तूं रामचि होसी ॥६॥
मज कोणी कांहीं करी
मज कोणी कांहीं करी ।
उमटे तुमच्या अंतरीं ॥१॥
व्याळा वोढाविळें म्हण ।
मज खुख तुज़ शीण ॥२॥
माझे पोट घाले ।
तुझे अंगीं उमटले. ॥३॥
तुका म्हणे खळे ।
तेथ तुमचिया बळे ॥४॥
मज माझा उपदेश
मज माझा उपदेश ।
आणिका नये याचा शस्र ॥१॥
तुम्ही अवघे पांडुरंग ।
मीच दुष्ट सकळ चांग ॥२॥
तुमचा मी शरणागत ।
कांहीं करा माझें हित ॥३॥
ठुका पाय धरी ।
मी हें माझें दूर करीं ॥४॥
आजि संसार सुफळ झाला गे माये
आजि संसार सुफळ झाला गे माये ।
देखियले पाय विठोबाचे ॥१॥
तो मज व्हावा तो मज व्हावा ।
वेळोवेळां व्हावा पांडरंग ॥२॥
बापरखुमांदेवीवरू न विसंबे सर्वथा ।
निवृत्तानें तत्त्वतां सांगितलें ॥ ॥३॥
२९९१ अवघाचि संस्रार खुखाचा करीन ।
आंड भरीन तान्ही लोक ॥१॥
जाईन गे माये तया पंढरपुरा ।
भेटेन माहेरा आपुलिया ॥२॥
सर्व सुक्ताचे फ्ळमी लाहीन ।
क्षेम मी देईन पांडरंगीं ॥३॥
बाप रखुमादेर्वावरा विठलाची भेटी ।
आपुलिये संवसाटीं घेउलीं राहे ॥ ॥४॥
अवघाचि संस्रार खुखाचा करीन
अवघाचि संस्रार खुखाचा करीन ।
आंड भरीन तान्ही लोक ॥१॥
जाईन गे माये तया पंढरपुरा ।
भेटेन माहेरा आपुलिया ॥२॥
सर्व सुक्ताचे फ्ळमी लाहीन ।
क्षेम मी देईन पांडरंगीं ॥३॥
बाप रखुमादेर्वावरा विठलाची भेटी ।
आपुलिये संवसाटीं घेउलीं राहे ॥ ॥४॥
म्हणवितो दास ते नाहीं करणीं
म्हणवितो दास ते नाहीं करणीं ।
आंत वरीं दोन्ही भिन्न'भाव ॥२॥
गाता नाचतो त॑ दाखवितो जनां ।
प्रेम नारायणा नाहीं अंगीं ॥२॥
पाविजे ते वर्म न कळेची कांही ।
बुडाला या डोहीं दंभाचिया ॥३॥
भांडवळ काळं हातोहातीं नेळें ।
माप या लागळे आयुष्याखी ॥४॥
याजसाठी वनांतरा
याजसाठी वनांतरा ।
जाता ंडुलियां घरा ॥९॥
माझें दिठाबेळ शेम ।
बुद्धी होईल निषप्कामं ॥२॥
अद्वैताची वाणी ।
नाहीं पेकत मी कानीं दे तुका म्हणे अह्ब्रह्म ।
आड येवा नेदी श्रम ॥४॥
मन हें राम झाळें मन हें राम झालें
मन हें राम झाळें मन हें राम झालें ।
प्रवूः्ति ग्रासूनि कैस निवृ- . चीसी आले ॥१॥
श्रवण कीर्तन पादसेवन कैसें विष्णुस्मरण केले ।
अन वंदन दास्य सख्य आत्मनिवेदन केळे ॥२॥
यमानियम प्राणायाम प्रत्याहार खंपादिळे ।
ध्यानधारणा आसनसद्रा कैसे समाधीसी आले ॥३॥
वोथिं बोघिले बोधितां नये ऐस झाळें ।
बापरखुमादेवीवर विठलें माझें मीपण दारपळें ॥४॥
संसारा तुकलळिये वेव्हारा सुकलिये
संसारा तुकलळिये वेव्हारा सुकलिये ।
घराचारा पारुषलिये काय सांगा १९ माझें जिणेचि वुडाळे माझं जिणेचि बुडाले ।
विठळे कडे केले काय साँग ॥२॥
बापरखुमादेवीवरे विठळें ।
सहज मोळेंबिण विकत घेतलें ॥३॥
सखी स्हणे बाद समपंण ते कैसें
सखी स्हणे बाद समपंण ते कैसें ।
येरी म्हणे देशा हिंडूं नको ॥१॥
आधीं शोध आप मग पाहीं दीप ।
कोहं सोहं रूप दवडी दुरीं ॥२॥
चिपुटी झोंबी नको मायावी खकळ ।
अवपा सरळ हरी आहे ॥३॥
ज्ञानदेव धुझवी बुझें ज्ञान- धारण ।
तुज मज सौजन्य येण न्यायें ॥४॥
सांग सखिये बाई मज हें न कळे
सांग सखिये बाई मज हें न कळे ।
कैसा हा आकळे खमतेजें ॥१॥
भाव दृढ धरीं चित्ताची हरी ।
प्रक्ाते कामारी सत्रावीची ॥२॥
येरी म्हणे वांजट झालीं हो पुराणें ।
समरस जाणें कोणं घरीं ॥३॥
ज्ञानदेव म्हणे आदि- मध्य समता ।
सख पाहतां चढे हातां ॥९॥
सखीप्राति सखी आदरे करी प्रश्न
सखीप्राति सखी आदरे करी प्रश्न ।
जीव शिव पूर्ण कैसा दिसे ॥१॥
खखी सांगे मात उभयता प्रश्न ।
नाहीं हो विषम हरीविण ॥२॥
छूर्यप्रकाश महीं घटमठीं समता ।
तैसा हा उभयतां बिंब. एका ॥३॥
बाप र्खुमादेविवरु बिठहळ जिवाचा ।
व्यापक शिवाचा शिवपणे ॥४॥
बायांविणँ वाढविळा हा लौकिक
बायांविणँ वाढविळा हा लौकिक ।
.आणिळा लाटेका वाद दोघां ॥१॥
नाहीं ऐसा झाला देव माझ्या मतें ।
मुकेळे ज्ञेवितें काय जाणें ॥२॥
शब्दज्ञान गौराविली हे वैखरी ।
साच तें अंतरीं दिंबेचिना ॥३॥
झालो परदेशी शेळे दोन्ही ठाय ।
संसार ला पाय तुझे देवा ॥४॥
तुका म्हणे मागें कळों येते देखे! न घेतां हं पिस छाबोनियां ॥५॥
व्यापक हा विश्वंभर
व्यापक हा विश्वंभर ।
चराचर याचेनी ॥१॥
पंढरीराव विटेवरी ।
त्याचीं घरी पाउळें ॥२॥
अबघधियांचा ह्याचे ठाव ।
देवोदेदीं सकळ ॥३॥
तुका म्हणे न करीं सोख ।
भेद दोष उफराटे ॥४॥
मी नेणें भक्ति नेणें त्या सक्ति
मी नेणें भक्ति नेणें त्या सक्ति ।
तुझ्या नामपंथीं मागं मना ॥१॥
होचे मज चाड न करी मी आशा ।
तुज हृषीकेशा चिंतितुले ॥२॥
तूंचि माझें घन जोडी हे निजञाची ।
जननी तूं आछ्ुची जीवळगी ॥३॥
सोपान म्हणे तठुञविण न कळे ।
तुजमाजीं सोहळे मने केले ॥४॥
सवेघटीं रूप सखमसारिखं आहहे
सवेघटीं रूप सखमसारिखं आहहे ।
म्हणोनियां ते सोय आम्हां भक्तां ॥१॥
सिर्शुणीं सगुण शुणामाजीं गुण ।
जन तूं संपूर्ण दिलखी आम्हां ॥२॥
तेंचि रूय रूपस दाविसी प्रकाश ।
पंढरीनिवास होउनी ठासी २३ सोपान सलगी न बोळतां उगा ।
तुज्ञचीण दाउगा ठावो नाहीं ॥४॥
याजसाठी वनांतरा
याजसाठी वनांतरा ।
जातो. सांडुनियां घरा ॥२॥
माझे दिठावेळ प्रेम ।
बुद्धी होईल निष्कामं ॥२॥
अद्वैताची वाणी ।
नाहीं ऐकत मी कानीं ॥३॥
तुका म्हणे अह्दन्रह्म ।
आड येवो नेदी श्रम ॥४॥
विठल पै सार हा जपु आसुचा'
विठल पै सार हा जपु आसुचा'।
आणि त्या शिवाचा नित्यनेम गोविंद श्रीहरी हेचि तं उच्चारी ।
शिव चराचरीं आत्मारासु ॥२॥
' नामाविण त्रण दुजयाची मातु ।
गोविंद रमरतु शिवराणा ॥३॥
खरोपान धारणा गोविंद पाठाचा ।
कोटि पं कुळाची कुळवटी ॥४॥
हरिंबिण दुजे न देख चित्त माझे
हरिंबिण दुजे न देख चित्त माझे ।
म्हणोनि सहजे विचारतु ॥१॥
सर्व हरि हरि तो माझा केवारी ।
दुजी भरोवरी नेघो आम्ही २राम हा सकळ आम्हां सर्वे आहे ।
दुज्ञ तं न साहे परत्रह्मी ॥३॥
सोपान सळगी विनांवितो तुम्हां ।
खव हा परमात्मा आम्हां दिसे ॥४॥
हरिवीण दुजे नावडे पैं दैवत
हरिवीण दुजे नावडे पैं दैवत ।
जऱ्ही तो समर्थ वोले खष्टी ॥१॥
हरिनाम गोविंद नित्य हाचि छंद ।
हृदयी आनंद प्रेमबो'ु ॥२॥
हरि हाचि देवत समथ पे आमुच ।
बोळणं वेदाचे बोलती सुनी ॥३॥
सोपान अलगड् नामपाठ वाचे ।
नित्य विठहलाचे चरण हृदयीं॥४॥
यातीहीन मज्ञ काय तो अभिमान
यातीहीन मज्ञ काय तो अभिमान ।
मानी तुज जन नारायणा ॥१॥
काय खुख मज तयाची हे खंती ।
आपुलाला घेता गुंणभाव ॥२॥
द्रव्यासुळें मार्थां बाहियेली चिंधी ।
होन जयामधीं होतां गांठी ॥३॥
तुका म्हणे जन वंदितो वेगळा ।
मजसी दुर्बळा काय चाड ॥४॥
स्वामीचे हे देणे
स्वामीचे हे देणे ।
येथें पावलो दरुपणे ॥१॥
करूं आवडीन वाद ।
तुमच्या सुखाचा . संवाद ॥२॥
कळावया वर्म ।
हा तो पायांचाचि धम ॥३॥
तुका म्हणे सिद्धि ।
हेचि पावविली बुद्धि ॥४॥
हीन माझी याती
हीन माझी याती ।
घरि स्तुती केली संतीं ॥१॥
अंगीं बसं पाहे गवै ।
मासं हरावया सर्व ॥२॥
मी पक जाणता ।
पेसे बाटतसं चित्ता ॥३॥
राख राख शेळी वायां ।
तुका म्हणे पंढरीराया ॥४॥
आजि फळा आलें पुण्य
आजि फळा आलें पुण्य ।
गेळें भेदोनि गगन ॥१॥
संत झालेती कपाळ ।
माझा केळाजी सांभाळ ॥२॥
संचित वोळळं ।
तुमची देखिळीं पाउले ॥३॥
सेना म्हणे नेणें ।
कृपा केळी नारायणे ॥४॥
उच्चारीत कोडं
उच्चारीत कोडं ।
नाम अबद्ध बांकुडे ॥१॥
मना आवडे त्या वेळी ।
भलत्या काळीं उच्चारी ॥२॥
केसं नाम ठेवं आतां ।
कोठं न मिळे पाहतां ॥३॥
खेना म्हणे आनंदं धाला ।
खुर लाधला परिपूर्ण ॥४॥
अचळ न चळे पेसे झालें मन
अचळ न चळे पेसे झालें मन ।
धरूनि निजखूण राहिलॉसे ॥१॥
आवडी वैसळी गुणांची अंतरीं ।
करूं घणीवरीं सेवन त ॥२॥
पकविध भाव नव्हे अभावना ।
आणिक या गुणां न मिळवे दे तुका म्हणे माझे पडिले आहार ।
थ्यान विटेवरी ठाकले ते॥४॥
॥९॥
अनुभवाचे स्स देऊं आतमूतां
अनुभवाचे स्स देऊं आतमूतां ।
सोडू चोजवितां पुढे पोथी ॥१॥
' देवाचा प्रसाद रत्नाच्या ओवणीं।
शोभतील गुणी आर्णत्लयां ॥२॥
आधीं भाव सार शुद्ध ते भूमिका ।
बीज आणि पिका चिंता नाहीं ॥३॥
तुका म्हणे ज्याचे ताम गुणवंत ।
ते नाहीं छागत पराच ॥४॥
अनुभवा आले
अनुभवा आले ।
माझे चित्तींचें क्षरळे ॥१॥
असे जवळी अँतरे ।
फिरे आवडीच्या फेर ॥२॥
खादीचे वाट ।
खाव भेटळेचि भेटे ॥२॥
तुका म्हणे उभे 1 आम्हीं याखियळे लोभे ॥४॥
अभयांचे स्थळ
अभयांचे स्थळ ।
त हे एक अचळ ॥२॥
तरी धरिला विश्वास ।
ठेळो होऊनियां दाल ॥२॥
पुरली आवडी ।
पायीं लागलीसे गोडी ॥३॥
तुका म्हणे कंठीं नाम ।
अगा भरल प्रम ॥७॥
लाज वाटे मज मातिती हे लोक
लाज वाटे मज मातिती हे लोक ।
हे तो नादी एक माझं अंगीं ॥१॥
मोजुना झिजला मापाचियापरी ।
ज्ञाळावी हे थोरी छाभ्ाविण ॥२॥
कोमळ कटक तीक्ष्ण अगरीं ।
पोचट ते वरीं अंगकांति दे चित्रींचे छेप गुंगारिळें निक ।
जीदेंबीण फिके रूप त्याचें ॥७॥
तुका म्हणे दिसे वायां गेला देवा ।
अ्चुभव ठावा नाहीं तेणें ॥५॥
अगा ये सांबळ्या सगुणा
अगा ये सांबळ्या सगुणा ।
गुणलिधिनाम नारायणा ।
आमची परिसा विज्ञापना 1 सांभाळी दीना आपुलिया ॥१॥
बहु या उद्राचे कष आम्हांसा केले कमच ।
तुमची चुकविली वाट ।
करी वटवट या निमित्य ॥२॥
झालो पांगिळा जनासी ।
संसाराची आंदणी दासी ।
.न कळे कधीं सखोड- विसी ।
दृदपाशीं बहु बांधळा ३- येथ तो नये आठव कांहीं ।
विसांवा तो क्षण एक नाहीं ।
पडिली आणिके प्रवाहीं ।
हित तों कांही दिसोचि ना ४_ जीवित्व वैचिळे वियोगें ।
हिंडतां प्रवास वाउगे ।
कांही व्याधी पीडा सग केलिया भोगें तडातडी ॥५॥
माझा मीच .झाळों शच्चु ।
केचा पुत्र दारा कैंचा मिल्लं ।
कासया घातला पसर ।
अहो जगदगुरु तुका म्हणे ॥५॥
उच्चारीत कोडे
उच्चारीत कोडे ।
नाम अवद्ध वांकुडें ॥१॥
मना आवडे त्या वेळीं ।
भलत्या काळीं उच्चारी ॥२॥
कैस नाम ठेवूं आतां ।
कोठें न मिळे पाहतां ॥३॥
सेना म्हणे आनंदें धालो ।
खुस्त्र छाघळों परिपूर्ण ॥४॥
उतर पार
उतर पार ।
संसार सिंधु हा दुस्तर ॥१॥
कृपा केली पांडुरंगे ' खर्व निवाली अंग ॥२॥
खुख संतोषा पडे मिटी ।
आवडी पोटीं होती ते ॥३॥
उपाधी वेगळा ।
सेना राहिला निराळा ॥ ॥४॥
कांहो माझा मानियेला भार
कांहो माझा मानियेला भार ।
ऐेसा दिसतसे फार ।
अनंत पाव- विली उद्धार ।
नव्हेचि थार मज शेवटी ॥१॥
पाप बळिवंत गाढे ।
तुजहा राहो खकते पुढे ।
मागाल कांही राहिळे ओढे ।
नवल केवढे देखियलें ॥२॥
काय मानिती संतजन ।
तुमचे हीनत्व वचन ।
की वृद्ध झाला नारायण ।
न चले पण आधील तो ॥३॥
आतां न कराबी चोरी ।
बहुत न धरावं दुरी ।
पडदा काय घरच्या घर्री ।
धरिले दुरी तेव्हां घरिळे ॥७॥
नको चाळवू अनंता ।
कासया होतोखी नेणता ।
काय तूं नाही. धर्रात सत्ता ।
तुका म्हणे आतां होइ प्रगट ॥५॥
उच्चारीत कोडे
उच्चारीत कोडे ।
नाम अबद्ध वांकुडें ॥१॥
मना आवडे त्या वेळीं ।
भळत्या काळीं उच्चारी ॥२॥
कैस नाम ठेवूं आतां ।
कोटें न मिळे पाहतां ॥३॥
खेना म्हणे आनंदे धालो ।
खुन ळाघलों परिपूर्ण ॥४॥
देवा तं. क्पाकरुणासिंचु
देवा तं. क्पाकरुणासिंचु ।
होली मायबाप आस्ुचा बंधु ।
जीवनसिद्धि साधनसिघु ।
तोंडिलि भवबंधु काळपादा ॥१॥
शरणागतां वज्भपंजर ।
अभयदाना तं उदार ।
सकळां देवा तं अगोचर ।
होसी अवि- कार अविनाश ॥२॥
भागळीं स्तुति करितां फार ।
तेथें मी काय तें गव्हार ।
: जाणावया तुझा हा विचार ।
नको अंतर देऊं: आतां ॥३॥
नेणें भाव परि म्हणवी तुझा ।
नेणें भक्ति परि करितो पूजा ।
आपुल्या नामाचिया काजा ।
तुज 1 केशीराजा ळागे धांवणे ॥४॥
तुझिया पार नाहीं गुणां
तुझिया पार नाहीं गुणां ।
माझी अल्प मति नारायणा ।
भवतारका ज्ञी सुजाणा ।
पक विशापना पायांपा्शी ॥१॥
काय जाणावे म्यां दीने ।
तुझिये भक्तीची टक्षणे ।
घड ते तोंड धुऊं नेणें ।
परि चिंतने काळ सारी ॥२॥
न लवी आणिक कांहीं पिसे ।
मारिया मना बायां जाय णेले।
चालवी आपुल्या प्रकाहें ।
हाती खरिखे घरोनियां ॥३॥
तुज हे लमपिली काया ।
जीवभावे पंढरी- राया ।
लांभाळी लमविषम डाया ।
करीं छाया कृपेची ॥४॥
चतुर तरी चतुरा राव ।
जाणता तरी जीवांचा जीव ।
न्यून तो कोण एक ठाव ।
आर्ष भाव नांटॅपर अभंग २६९ परि माझा ॥५॥
होतें ते माझे भांडवल ।
पायांपे निवादिळे बोल ।
आदराऐेखं पाविजे मोळ ।
तुका म्हणे लाच फोल तं जाणली ॥ ॥६॥
जन्माचे क च
जन्माचे क च नाहीं माझे कोडे ।
जे 1 पड ओळ कोणत्याही कुळीं उंचनीच वर्णे ।
हे सज कशा की(कि दारीं लोळेन परिवरीं ।
कर अधिकारी उच्छिशचा ॥३॥
चोखा वच पंढरीची वारी ।
तयाचिये घरी पटुयाती ॥४॥
श्वान अथवा शूकर हो कां मार्जार गी परी चैष्णवांचें घर देई
श्वान अथवा शूकर हो कां मार्जार गी परी चैष्णवांचें घर देई देवा ॥१॥
तेणें समाधान होय माझ्या जीवा ।
न भाषग कींव आणिकांसी न च शी लोळेन ... ॥४॥
टप र उच्छिपट प्रसाद सेवीन धणीवरीं ।
लोळेन परवरी कवतुक ॥३॥
चोखा म्हणे कोणी जातां पंढरीस ।
दंडवत त्यासी घारळीन सुखे ॥ ॥४॥
बैसोनि निवांत करीन चिंतन
बैसोनि निवांत करीन चिंतन ।
कायां वाचां मन सहित देवा ॥१॥
नामाचा आठव हेंचि सोपें वर्म ।
अवघे कम्मांकम पारुपती ॥२॥
यापरतें साधन आन कांदा नेणें ।
अखंड वाचें म्हण शमकृष्ण ॥३॥
सुलभ हा. मंत्र तारक जीवासी ।
येणें भवाखी उतार होय ॥४॥
चोखा म्हणे मज सांगितले कानीं ।
रामकृष्ण वाणीं जप खंदा ॥५॥
अगा ये सावळ्या खग॒णा
अगा ये सावळ्या खग॒णा ।
राणालाधनाम नारायणा ।
आमची परिसा विज्ञापना ।
सांभाळी दीना आपुलिया ॥१॥
बहु या उद्राचे कष्ट ।
आम्हांसा केल कमथ्चप्ट ।
तुमची चुकविली वाट ।
करी वटवट या निमित्ये ॥२॥
झाला पांगिला जनासी ।
संसाराची आंदणी दासी ।
.न कळे कधीं सोड- विसी ।
दृदपाशीं बहु बांधळा ३- येथ ता नये आठव कांहीं ।
विसांवा तो क्षण एक नाहीं ।
पडिली आणिके प्रवाही ।
हित तों कांही दिखोचि ना ४_ जीवित्व वैचिळ चियोगें ।
हिंडतां प्रवाख वाउग ।
कांहीं व्याघी पीडा शग केलिया भोगे तडातडी ॥५॥
माझा मीच :झाळों शच ।
केंचां पुत्र दारा केचा मिल॑ ।
कासया घातला पसरु ।
अहो जगद्गुरु तुका म्हणे ॥५॥
माझा तंब खुंटळा उपाव
माझा तंब खुंटळा उपाव ।
जेणें तुझे आठुडती पाव ।
करूं भक्ति तशे नाहीं भाव ।
नाहीं हातीं जीव कवणेविशी ॥१॥
घम करूं तरी नाहीं चिंत्त ।
दान देऊं तरि नाहीं विक्त ।
नेणें पुजा ब्राह्मण अर्तीथ ।
नाहीं भूतदया पोटा- हातीं ॥२॥
तेणे शुख्दास्य संतसेवन ।
जपतप अवुष्ठान ।
नव्हे वैराग्यवनसेवत ।
नव्हे दमन इंद्रियांसी ॥३॥
तीथ करूं तरी मत नये खे ।
वत करूं तरि विधि तेणे. स्वभाव ।
देव जरि आहे म्हणों मजसवें ।
तरे आपपरावे न वंचे ॥४॥
म्हणोनी आलों शारणांगत ।
तुझा दाख मी अंकित ।
यास कांहीं न ळगे संचित ।
जाला निश्चित तुका म्हणे ॥५॥
कांहो माझा मातियिल्ा भार
कांहो माझा मातियिल्ा भार ।
ऐखा दिसतसे फार ।
अनंत पाव- विळीं उद्धार ।
तव्हेचि थार मज शेवटीं ॥१॥
पाप बळिवंत गाढे ।
तुजदी राही सकतें पुढे ।
मागाळ कांही राहिलें ओढे ।
नवळ केवढ देखियलं ॥२॥
काय मानिती संतज्ञन ।
तुमचं हीनत्व वचन ।
की वृद्ध झाळा नारायण ।
न चळे पण आधीळ तो ॥३॥
आतां न करावी चोरी ।
बहुत नं धरावे दरी ।
पडदा काय घरच्या घरीं ।
धरिले दुरी तेव्हां धरिळे ॥४॥
नको चाळ अनंता ।
कासया होतोस नेणता ।
काय तं नाही घरीत सत्ता ।
तुका म्हणे आतां होई प्रगट ॥ ॥५॥
सुख या संतसमागमे
सुख या संतसमागमे ।
नित्य दुणावे तुझिया नाम ।
दहन होती सकळ कमे ।
सवेकाळ प्रेमं डुलतसा ॥१॥
म्हणोनि नाहीं कांहीं चिंता ।
तूंचि आमुचा मातापिता ।
बहिणी बंघु आणि चुलता ।
आणिकां गोतां सवी- ठायीं ॥२॥
ऐेसा हा कळला निधोर ।
माझा तुज न पडे विसर ।
अससी देऊ- नियां धीर ।
बाह्य अभ्यंतर मजजवळीं ॥३॥
दुःख ते केसें नये स्वभासी ।
भुक्ति- मुक्ति जाल्या कामारी दाखी ।
त्यांचे वम तूं आम्हांपा्शी ।
खुखे राहिलासी प्रेमाचिया ॥४॥
जेथ तुझ्या कीतनाचा घोष ।
जळती पापे पळती दोष ।
काय ते उणे आम्हां आनंदास ।
सेवू त्रह्रल तुका म्हणे॥ ॥५॥
देवा त् आसुचा कपाळ
देवा त् आसुचा कपाळ ।
भक्तप्रतिपाळ दीनवत्सळ ।
माय त् माउळी स्त्रेहाळ ।
भार सकळ चालविसखी ॥१॥
तुज ळागली सकळ चिंता ।
राखणे लागे वांकडे जातां ।
पुढती निरविसी संतां ।
नव्हे विसंबतां धीर तुज ॥२॥
आम्हां भय चिंता नाही धाक ।
जन्म. मरण कांहीं एक ।
जाला इहलोकीं परलोक ।
आळे सकळेक वैकुंठ ॥३॥
न कळे दिवस राती ।
:अखंड लागळीसे ज्योती ।
आनंदळहरीची गती ।
वर्णू क्ती तया खुखा ॥४॥
तुझिया नामाची भूपणं ।
तो ये मज छेवविलीं लेणे ।
तुका म्हणे तुझिये गुण ।
काय तें उणं पक आम्हां ॥५॥
आतां तुज कळेल ते करीं । तारिसी तरि तारी मारी
आतां तुज कळेल ते करीं ।
तारिसी तरि तारी मारी ।
जवळी अथवा दुरी धरी ।
घाली संसारी अथवा नको ॥१॥
हारण आलो नेणतपण ।
भाव आणि भक्ति काहीच नेणे ।
मतिमंद सरवक्ञाने ।
बहु रंक उणं रंकाहूनी ॥२॥
मन स्थिर नाहीं माझ्या हातीं ।
इंद्रिये घांबतां नावरती ।
सकळ खुंटलिया युक्ती ।
शांति निवृत्ति जवळीं नाहीं ॥३॥
सकळ निवेदिला भाव ।
तुझिया पायी ठेविला जीव ।
आतां करीं कळे तो उपाव ।
तूंचि सव ठाव माझा देवा ॥४॥
राहिला धरूनि विश्वास ।
आधार नेटीं तुझी कास ।
आणीकनेणे मी सायास ।
तुका म्हणे यास तझे उचित ॥५१॥
तुझिया पार नाहीं गुणां
तुझिया पार नाहीं गुणां ।
माझी अल्प मति नारायणा ।
भवता पग जी खुजञाणा ।
पक विज्ञापना पायांपाशीं ॥१॥
काय जाणावे म्यां दीन ।
तुझिये भक्तीची लक्षणे ।
घड ते तोंड घुऊं: नेणें ।
परि चिंतन काळ सारी२ न लवी आकांहीं पिसे ।
माझिया मना वायां जाय ऐल ।
चालवी आपुल्या ' प्रकाशे ।
हातीं खरिखे धर्शनियां रे तुज हे समर्पिली काया ।
जीबभावे पंढरी- राया ।
सांभाळी समविषम डाया ।
करीं छाया कृपेची ॥४॥
चतुर तरी चुरा राव ।
जाणता तरी जीवांचा जाव ।
न्यून तो कोण एक ठाव ।
आखूप भाव नाटपर अभंग ३६९ वरि माझा ॥५॥
होतें ते माझें भांडवळ ।
पायांपें निंबेदिळे बोळ ।
आदराऐेखें पाविज्ञे मोळ ।
तुका म्हणे साच फोल तं जाणसी ॥६॥
बरवें झालें लागलीं कारणीं
बरवें झालें लागलीं कारणीं ।
तुमचे राहिलो चरणीं।
फेडीन संत- संगती धणी ।
गर्जईल गुणीं वेखरी ॥१॥
न वंचे दशर सेवेसी ।
कायां वाचां आणि मनेंसीं ।
जालों संतांची आंदणी दाखी ।
केळा याविशीं निर्धार ॥२॥
ज्ञीवनीं राखिला जिव्हाळा ।
झालो मी मजसीं निराळा ।
पंचभूतांचा पुतळा ।
सहज ळीळा व्तैतसे ॥३॥
जयाचं जया होईल ठावं ।
लाहो या खाधियेलाभावे।
वसे होतें याखियेळे जीवें ।
येथुनी देवे भोंवंटूनी ॥४॥
आस निरसखळी ये खेपे ' अवघे पथ झाले सोपे ।
तुमचे दीनबंधु कृपें ।
दुखरे कापे सत्ताघाक ॥५॥
ऑफकिळेपरणें आनंदरूप ।
आतळों नये पुण्यणप ।
सारूली ठेविळे संकल्प ।
तुका म्हणे आपआप एंकापकीं ॥६॥
न पवे सन्निध वाटते चिता
न पवे सन्निध वाटते चिता ।
वरीं या बहुतांची सत्ता ।
चुगवे पड- तस्तातो शुता।
कमी बळिवंता सांपडळा ॥१॥
बहु भार पडियेला शिरीं।
मी हं माझे मजवरीं।
उघड्या नागविला चोरीं ।
'घरिंच्या घरीं जाणज़ाणतां ॥२॥
तुज मागणें इतुळें आतां ।
मज या निरवांवे संतां ।
जाला कॅंठस्फोट आळवितां ।
उदास आतां न करावें ॥३॥
अत हा निकट समय ।
मग म्यां कराव ते काय ।
दिवस गेलिया ठाकईल छाय ।
उरईल हायं रातिकाळीं ॥४॥
होईल संचिताची सत्ता ।
अंगा येईल पराधीनता ।
ठाव तो न दिसे लपतां।
बहुत चिंता प्रव- घळी ॥५॥
ऐेखी या संकटाचे संधीं ।
धांव घाळावी कृपानिधी ।
तुका म्हणे माझी बळडुद्धी ।
खकळ सिद्धी पाय तुझे ॥ ॥६॥
सर्व खुखाचियां आशा जन्म गेळा
सर्व खुखाचियां आशा जन्म गेळा ।
क्षण एक सक्ती यत्न नाही केळा ।
हिंडतां दिशा खीणं पाबळा ।
माया वेश््िला जीव माझा ॥१॥
माझ स्वहित नेणती कोणी ।
कांद्दीच न करिती मजवांचूनी ।
सज्जन तंव खुखाची मांडणी ।
नेणती कोणीं आदि अंत ॥२॥
काय सांगो गर्भीची यातना ।
मज भोगितां नारायणा ।
मांस मळ सुत्न जाणा ।
तुज क्षणक्षणां घ्यात असे ॥३॥
मज चालतां प्रयाणकाळीं।
असतां न दिसती जवळी ।
सन्तिके मृत्तिका कवळी ।
एकले मेळी खँचिताचे ॥४॥
आतां मज ऐसें करीं गा देवा ।
कांहीं घडे तुझी चरणसेवा ।
तुका विनवदितसे केशवा ।
चाळवीं दावा संसार ॥ ॥५॥
तशे म्यां आळवाचे कोणा
तशे म्यां आळवाचे कोणा ।
कोणहे पुरवील वासना ।
तुजवांचनी नारायणा ।
लावीं स्तना: क्रृपांवंते ॥१॥
आपुळा न दिचारी खत्रीण ।
न धरीं अंग- संगें भिन्न] अंगिकारिळें राखे दीन ।
देई जीवदाल आवडीचे ॥२॥
माझिया मनासी हे आस ।
नित्य सेवावा ब्रह्मरस. अखंड चरणींचा बास ।
प्रबी €. > सॅ $- 2... व. च आस याचकाची ॥३॥
माझिया संचिताचा ठेवा ।
तेणें हे वाट दाविली देवा ।
न एवढ्या आदराचा हेवा ।
मांग सेवादान आवडीचे ॥४॥
आळवीन करूणा वचनीं।
आणीक गोड न लगे मनीं ।
निद्रा जागति आणि स्वग्ीं।
घारिले ध्यानीं मनीं रूप ॥५॥
आतां भेट न भेटतां आहे ।
किंवा नाहीं पेसे विचारूनी पाहे ।
लागला झरा अखंड आहे ।
तुका म्हणे साह्य केलें अंतरीं ॥ ॥६॥
चांगळ नाम गोमटे रूप
चांगळ नाम गोमटे रूप ।
निवती डोळे हरती ताप ।
विहळ विठठल हा जप ।
प्रगट स्वल्प आति सार ॥१॥
शास्त्र हे निवाणींचा बाण ।
निकट खमय अवसान ।
कोठें योजेल दृंदहा दान ।
खंडी नारायण दःख चिंतन ॥२॥
खकळ श्रेष्ठाचं मत ।
पावे सिद्धि पावबी अनंत ।
म्हणोनी व्हावे शरणागत ।
आहे उचित एवढेचि ॥२॥
म्हणोनी रुललां लंसारा ।
सप विखार हा पांढरा ।
तुजशा अंतर रे दातारा ।
याचि दावेदारानिमित्त ॥४॥
येणे मज भोगविल्या खाणी ।
नसता छंद लाविला मनी ।
माजला मी माझे भ्रमणीं ।
झाली बोडणी विटंबना ॥५॥
पावर्ला केलियाचा देड।
खाणी भोगिल्या उदंड ।
आतां केला पाहिजे खंड ।
तुका देडबत घाली देवा ॥६॥
ऐक पांडुरंगा पक मात
ऐक पांडुरंगा पक मात ।
कांहीं बोळणें आहे प्॒कांत।
आम्हां जरी तारील खंचित ।
तरी उचित काय तुझं ॥१॥
उसने फेडितां धर्म तो कोण।
काय तया मानवेल जन ।
काय गा मिखूनते भूषण ।
वायां थोरपण जनाः, मध्यें ॥२॥
अन्न जरी न मिळे तयासी देणें ।
अगांतुक पाच उचित दान।
उप- कार तरी धन्वंतरीपर्णे ।
जरी देणें घेण नाहीं आशा ॥३॥
झूर तो तयाखी बोलिजे जाणा ।
पाठीशीं घाळूनी राखे दीना! पार पुण्या नाहीं त्या भूषणा ।
ऐक नारायणा वचन हें ॥४॥
आतां पुंढे बोलणे तं काई ।
मज तारिखी तरीच सही ।
वचन आपुलें सिद्धी नेई ।
तुका म्हणे तड मज कळखी ॥५॥
काण सुख धरोनी संसारी
काण सुख धरोनी संसारी ।
राहो सांग मज बा हरी ।
अवघ्या नाशिवंता परा ।
थिता दुरी तूही अंतरखी ॥१॥
प्रथम केला गभभी बास ।
काय सांगावे सायास ।
दुःख भोगिळ नवही मास ।
आली जन्मास येथवरी ॥२॥
बाळपण गेल नेणतां ।
तारुण्यदश विषयबव्यथा ।
वृद्धपणी प्रवतली चिंता मरे मागुता जन्म धरी ॥३॥
क्षण एक तोही नाही विसांवा ।
लक्ष चोऱ्यांशी घेतल्या धांवा ।
भोवंडिती पाठीं लागल्या हांबा ।
लागो आगी नांवा माझ्या मीपणा ॥४॥
आतां पुरे ऐसी भरोवरी ।
रंक होऊनी राहेन द्वारी ।
तुझा दाख मी दीन कामारी ।
तुका म्हणे करी कृपा आतां ॥५॥
मी तंब अनाथ अपराधी
मी तंब अनाथ अपराधी ।
कर्महीन मतिमंद्बुद्धि।
तुज म्यां आटविंळें नाहीं करीं ।
वाचे कृपानिधि मायबापा ॥१॥
नाहीं ऐकिले गाईले गीत ।
धरिली लाज सडे (हित ।
नावडे पुराण बैसले संत ।
: केळी बहुत परलिंदा ॥२॥
केळा करविला नाहीं परोपकार ।
नाहीं दया आळी पीडितां पर्।
करं नये तो केला व्यापार ।
वाहिला भार कुटुंबाचा दे नाहीं केलें तीथींचे नाटपर अभेग ३७१ अ न श्रमण ।
पाळिळा पिंडं करचरण ।
नाहीं संतसेवा घडलें दान ।
प॒ञवलळोकन मूर्तिचें ॥४॥
असंगखंग घडळे अन्याय ।
बहुत अधम उपाय ।
न कळे हित करावें त काय ।
लये बोळूं आठवूं ते ॥५॥
आप आपणया घातकर ! शज्चु जाळा सी दावेदार ।
तूं तंब कृपेचा सागर ।
उतरी पार तुका म्हणे ॥६॥
आतां तुज कळेळ तै करीं
आतां तुज कळेळ तै करीं ।
तारिसी तरि तारीं मारी ।
जवळीं अथवा दरी धरी ।
घाली संसारीं अथवा को ॥१॥
शरण आलो नेणतपणें ।
भाव आणि भक्ति कांहीच नेण ।
मतिमंद सर्वज्ञाने ।
बहु रंक उणें रंकाहूनी ॥२॥
मन स्थिर नाहीं माझ्या हातीं ।
इंद्रिये घांवतां नावरती ।
सकळ खुंटलिया युक्ती ।
शांति निवृत्ति जवळीं नाहीं ॥३॥
सकळ निर्वेदिला भाव ।
तुझिया पायीं ठेविला जीव ।
आतां करीं कळे तो उपाव ।
तूंचि सर्व ठाव माझा देवा ॥४॥
राहिलो धरूनि विश्वास ।
आधार नेटीं तुझी कास ।
आणीक नेणें मी सायास ।
तुझा म्हणे यास तुझें उचित ॥५॥
अल्पभाव अल्पमती
अल्पभाव अल्पमती ।
अदप आयष्य नाहीं हातीं ।
अपराधाची वोळिला मूर्ति ।
अहो वेदमूर्ति परियेसा ॥१॥
किती दोषा देऊं पारहार ।
शुण- दोष मळिले अंतर ।
आदि वतमान भविष्याकार ।
गेला अंतपार पेसे नाहीं ॥२॥
विविध कमे चौऱ्यांशीं फेरा ।
त्रिविध भोग या शरीरा ।
कर्मकोठार पांजरा ।
जन्मजरामरण सांठवण'३ जीवा नाहीं कुडीचें ळाहात ।
ये भिन्न पंचभूते ।
रचतें खचतें संचितें ।
असार रिते फलकट ॥४॥
पुच्र पत्नी सहोदर ।
माय बाप गोताचा पखर ।
मिळतां कार्ठ लोटतां पूर ।
आदळी दूर होती: खल्लाळीं ॥५॥
म्हणोनि नसावें अज्ञान ।
इतुळें कशे कृपादान ।
कृपाळू तूं जनादन ।
घरूनी चरण ठुका विनवी ॥ ॥६॥
आतां मज घरवावी शु्धि ! येथोनि परतवावी डुद्धि
आतां मज घरवावी शु्धि ! येथोनि परतवावी डुद्धि ।
घ्यावें खोडबूनि कृपानिधे ।
सापडलो संधी काळचक्री ॥१॥
करिसिल तरी नव्हे काई ।
राईचा डेगर पर्वत राई ।
आपुले कडणेची साई ।
करीं बो आई मजञ- वरी ॥२॥
मागील काळ अज्ञानपणं ।
सरला स्वभावे त्या गुणे ।
न्रेणे आयुष्य होतस उणें ।
पुढील पेणें अंतरळें ॥३॥
आतां मज वाटतख भय ।
दिवसेदिविस चालत जाय ।
येथें म्यायेउनी केळे काय ।
नाहीं तुझे पाय आठवीले ॥४॥
*. करुनी अपराध क्षमा ।
होतील केले पुरुषोत्तमा ।
आपुळे नामीं द्यावा प्रेमा ।
सोडवी भ्रमापासोतिया:५ हृदय वसी तुमच्या गुणी ।
ठाव हा पायांपे चरणीं ।
करूं हा रस खेवन वाणीं ।
फिटे तो घणी तुका म्हणे॥६॥
न बोलखी तेही कळळे देवा
न बोलखी तेही कळळे देवा ।
लाजली आपुलिया नांवा ।
तुज मी नाही घालीत गोवा ।
भोड़ केऱावा काखयाची ॥१॥
उतरी आपुला हा भार ।
मजशा बोलोनी उत्तर ।
माझा तुज नव्हे अंगीकार ।
मग विचार करीन स व मी ॥२॥
दास्या आणि मागत्यासी ।
घमनीति तरी वोलिली ऐसी ।
यथानशा्ति टाकेल तैस ।
वाथी दोघांसी विन्सुखता ॥३॥
म्हणोनि करितों मी आस ।
तुझिया वचनाची वास ।
धीर दा करूनि स्वायास ।
न टळे नेमाछ आपुलिया ॥४॥
तुझ म्यां घेतल्यावांचून ।
न वज येथूनि वचन! ह्याचे माझा नेम सत्त्य ज्ञाण ।
आहे नाहीं म्हण तुका म्हणे ॥ ॥५॥
हातींचे न खंडाचे देवे
हातींचे न खंडाचे देवे ।
शरण आळा जीबभावे ।
आपलें पेस म्हणावे ।
करितो डीबे निवळोण ॥१॥
बैसता संतांचे संगतीं ।
कळो आले कमळापती ।
आपुळीं कोणीच नव्हती ।
निश्चय चित्तीं दृढ़ झाला ॥२॥
येती तुझिया भजना आड ।
दाविती प्रपंचाचे कोड ।
कतिष्ठीं रुचि ठेवूनि गोड ।
देखत नाड कळतसं ॥३॥
मरती मेळी नेणो किती ।
तोचि लाभ तयांचे संगती ।
म्हणोलि येतों काकुळती ।
धीर तो चित्तीं दृढ द्यावा ॥४॥
सुखे निंदात हे जन ।
न कशे तयाशीं वचन ।
आदिपिता तं नारायण ।
जोडी चरण तुमचे ते ॥५॥
आयले आपण न करूं हित ।
करूं है प्रमाण संचित तरी ।
मी नष्टचि पतित ।
तुका म्हणे मज संत हासती ॥६॥
तुळलीमाळ घालुनी कंठीं
तुळलीमाळ घालुनी कंठीं ।
उभा विटेवरी जगजेठी ।
अवलोकुनी पुंडलाका दृष्टी ।
असे भीमातटीं पंढर्राये ॥१॥
भुक्तिमुक्ति जयाच्या कामारी ।
रिद्धिसिद्धि बोळंगती द्वारी ।
सुदर्शान घरटी करीं ।
काळ कांपे दुरी धाक तया ॥२॥
जगज्जननी असे वामभागीं ।
भीमकी शोभली अधोगीं ।
जसी विद्यु लता झळके मेघीं ।
दरूषणं भंगी महादोष ॥३॥
खुखसागर परमानंदु ।
गोपी गोपाळां गोधनां छंद ।
पक्षी श्वापदां ज्याचा वेचु ।
वांह गोविंदु पांबा छंद ॥४॥
मुखमंडित चतुभुंजा ।
मनमोहन गरुडध्वजञा ।
तुका म्हणे स्वामी माझा ।
पावि भक्तकाजा लबलाहीं ॥५॥
कोण खुख धरोनी संसारीं
कोण खुख धरोनी संसारीं ।
राहो सांग मज वा हरी ।
अवघ्या नाशिवंता परा ।
थिता दुरी तूंही अंतरसी ॥१॥
प्रथम केला गी वास ।
काय सांगावे खायास ।
दुःख भोगिळे नवही मास ।
आलों जन्मास येथवरी ॥२॥
वाळपण गेलें नेणतां.) तारुण्यदश विषयव्यथा ।
बु:डपणी प्रवर्तळी चिता ।
मरे मागुता जन्म धरी ३. क्षण पक्क तोही नाहीं विस्ाांवा ।
लक्ष चौऱ्यांशीं घेतल्या धांवा ।
भोवंडिती पाठीं लागल्या हांवा ।
लागो आगी नांवा माझ्या मीपणा ॥४॥
आतां पुरे ऐसी भरोवरी ।
रंक होऊनी राहेन द्वारीं ।
तुझा दाख मी दीन कामारी ।
तुका म्हणे करीं करपा आतां ॥५॥
विठल भिमातीरासी
विठल भिमातीरासी ।
विठल पंढरीनिवाखी ।
विठठल पुंडलिका- पाशी ।
क्रपादानाविसी उदार ॥१॥
विठल स्मरणा कोवळा ।
विठठल गोरवीं आगळा ।
आधार ब्रह्मांडा सकळा ।
विठल लीळाविग्रही ॥२॥
उभाचि परी न मानी सीण ।
नाहीं उद्धरितां भिन्न ।
समथोचे घरी एकाच अन्न) आतभूतां क्षणोक्षणां सांभाळी ॥२॥
रूचिचे प्रकार ।
आणिताती आदर ।
की रे पडे अंतर ।
थोरां थोर घाकुट्यां धाकुटा ॥४॥
करितां बळ धरितां नये।
] डोळे मनेंच होय ।
आपुल्या उद्देशाची सोय ।
जाणे हृदयनिवास्री ॥५॥
पान्हा स आय अंतर तेथे ।
तो नाहीं भारले रिते ।
करिता सवन आइते ।
तुका चित्त मेळवूनि ॥६॥
जंब हे सकळ सिद्ध आहे
जंब हे सकळ सिद्ध आहे।
हात चाळान्या पाय ।
तंच तूं. आपुले स्वहित पाहे ।
तीर्थयाचे जाये चुका नको ॥१॥
जव काळ असे दुरी ठेला ।
तंब तूं हरिशण गाये आइक वहिला ।
मतीं भाव धरूनी भळा ।
न वंचे स्याळा छको ०5 तको ॥२॥
जोडोलि धन न घाली माती ।
ब्रह्मदृंदे पूजन यती ।
सत्य आचरण ३७६ नाटॅपर अभंग चे ला ना अल... .. कर 7 ह वि... ली दया भूतीं ।
करीं सांगाती चुको नको ॥३॥
दशा यौवन बाणळी अंगीं ।
पांगिळा नव्हे विषयसंगीं ।
काम क्रोध ळोभ मोह त्यागी ।
राहे संतसंगीं चुकों नको ॥४॥
शरीर दुःखाचे कोठार
शरीर दुःखाचे कोठार।
शरीर रोगाचे भांडार 1 शरीर दुर्गंधींची थार ।
नाहीं अपाचित्र शरीरापेसे ॥१॥
शरीर उत्तम चांगळें।
शरीर सुखाचे घोंखुले।
शरीरं साध्य होय केळें ।
शरीरे साधळें परत्रह्म २. शरीर विटाळाचे आळे ।
मायामोहपाश जाळें ।
पतन शरीराच्या सुळे ।
शरीर काळे व्यापिळें ॥३॥
शरीर सकळही शुद्ध ।
शारीर निघींचाही निध ।
शरीर तुटे भव- वैध ।
वसे मध्ये भोगीं देव शरीरां ॥४॥
शरीर अविद्येचा वांधा ।
शरीर अव- गुणांचा रांधा ।
शरीरी वसे बहुत बाघा ।
नाहीं गुण छा एक हाशीरीं ॥५॥
शरीरा खुख नेदावा भोग ।
न द्यावें दुःख न करीं त्याग ।
नव्हे वाखट ना चांग ।
तुका म्हणे वेग करीं हरीभजनीं ॥६॥
विठल आमुचे जीवन
विठल आमुचे जीवन ।
आगमनिगमाचे स्थान ।
विठल सिद्धीचे साधत ।
बिठळ ध्यानविसांचा ॥१॥
विठ्ठल कुळीचे देवत ।
विठल विक्त गोत चित्त ।
विठल पुण्य पुरूपार्थ ।
आवडे मात विठ्ठलाची ॥२॥
विठळ विस्तारला जनीं ।
सपहीं पाताळे भरूती ।
विठठल व्यापक त्रिभुवनी ।
विठल सुनि- मानसीं ॥३॥
विठल जीवाचा जिव्हाळा ।
विठठल कूपेचा कावळा ।
विठठल प्रेमाचा पुतळा ।
लावियेला चाळा विश्व विठल ॥४॥
विठळ चाप माय चुळता ।
विठ्ठल भगिनी आणि भ्राता ।
विठळर्वाण चाड नाहीं गोता ।
तुका म्हणे आतां नाहीं दुखरे ॥५॥
॥४॥
सेंदरीं हेदरी देवते
सेंदरीं हेदरी देवते ।
कोण तीं पूजी भूतेखेते ।
आपुल्या पोटा जी ३७४ त नाटपर अभंग. रडते ।
मागती शितें अवदान ॥१॥
चापुळे इच्छे आणिकां पीडी ।
काय तं देईल बराडी ।
कळी ही आळी तयांची जोडी ।
अल्प रोकडी दुद्धि आधिश ॥२॥
दासीचा पाहुणर उखिते।
घणी देईल आपुल्या हातें ।
करुणाभाषणउचितें! ह तों स्तिं शक्तिहीन ॥३॥
काय तै थिल्लरींचे पाणी ।
ओठ न भिजे न फिटे घरणी ।
सीण तरी आदी अवसानीं ।
क्षोमे पुरश्चरणीं दिलें फळ ॥४॥
वचिलेपन छुजविती तोंड ।
भार खोळ वाहाती उदंड ।
कर्यवती आपणयां दंड ।
ऐसि- यास भांड म्हणे देव तो ॥५॥
तैसा नव्हे नारायण ।
जगव्यापक जनादन ।
ठका म्हणे त्याचें करा चिंतन ।
वंदूं चरण येती खकळे ॥६॥
दास्य करी दाखांचे
दास्य करी दाखांचे ।
उणे न साहे तयांचे ।
वाहिले ठायींचें।
भाणें टाकोलियां घांवे ॥१॥
ऐेसा कृपेचा सागर ।
विटे उभा कटीं कर ।
सर्वस्व उदार ।
भक्तांळागी प्रगटे ॥२॥
हृदयी श्रोवत्सलांछन ।
मिरवी भक्तांचे भूषण ।
नाहीं तयाचा सीण ।
खुख धरिले लाथेचे ॥३॥
सत्यभामा दान कशी ।
उज्जुर नाहीं अंगिकारी ।
सेवकाच्या शिरीं ।
धरोनि चाले पादुका ॥४॥
राखे दारवंटा वळीचा ।
सारथी झाला अजुनाचा ।
दास सेवकांचा ।
होय साचा अंकित ५भिडा न वोळचे पुंडलिकाशीं ।
उभा मयादा पाठीशी ।
तुका म्हणे पेसी ।
कां रे न भजा माउली ॥ ॥६॥
चांगळा तरी पूर्णकाम
चांगळा तरी पूर्णकाम ।
गोड तरी याचेंचि नाम ।
दयाळू तरी अवघा धर्म ।
भला तरी दासां श्रम होऊं नेदी ॥१॥
उदार तरी लक्ष्मीपेसी ।
झुंजार तरी काळेकाळांसी ।
चतुर तरी गुणांचीच राखी ।
जाणता तयासी तो एक ॥२॥
जुनाट तरी वह्द काळा ।
न कळे जयाची लीळा ।
नेणता गोवळीं गोवळा ।
लाघवी अबळाभुळवणा ३े गांढ्या तरी भावाचा अंकित ।
बराडी तरी उच्छिप्टाची प्रीत ।
ऑगळ तरी कुब्जेशीं रत ।
भ्याड अनंत बह पापा ॥४॥
खेळ तो येणाचे खेळावा ।
नट तो येणेचि आवगावा ।
लपोनी ओवी न कळे जीवा ।
धरितां देवा नातुडसी ॥५॥
उंच तरी बहुतांचे उंच ।
नीच तरी बहुताचि नीच ।
ठुका म्हणे बोलिलों खाच ।
नाहीं आहाच पूजा केळी ॥६॥
हरि तैसे हरिचि दास ! नाही तया भय मोह चित्ता आस । होऊनि
हरि तैसे हरिचि दास ! नाही तया भय मोह चित्ता आस ।
होऊनि राहती उदास ।
बळकट कांस भक्तीची ॥१॥
धरूति पाय त्याजळे जन ।
न लगे मान मृत्तिका घन ।
कंठीं नामामृताचें पान ।
न लगे आन. ऐस जाळे ॥२॥
भाव तरी उदंडच पोटीं ।
धीर सिंघुऐेले जगजेठी ।
कामक्रांचा न खुरे मिठी ।
गिच्हे तरि वेठीं राबविती ॥३॥
बळे तरी नागवती काळा ।
लीन तरी खकळांच्या तळां ।
उदार देहासी खकळा ।
जाणोनी कळा खच नेणते ॥४॥
संसार तो तयांचा दाख ।
मोक्ष तो पहातसे वास ।
रिद्धिसिद्धि देशवटा त्रास ।
नाटपर अभंग ३७५ ह वली ना प न शिवती यास वैष्णवजन ॥५॥
जन्ममृत्यु स्वमाखारिखे ।
आप त्यां न दिसे पारख ।
तुका म्हणे अखॅडित खुखं ।
वाणीं वदे सुख प्रेमामुताची ॥६॥
तुळसीमाळ घाळुनी कंठीं
तुळसीमाळ घाळुनी कंठीं ।
उभा विटेवरी जगजेठी ।
अवळोकुनी पुंडळीका दृष्टी ।
असे भ्रीमातटीं पंढरीये ॥१॥
भुक्तिसुक्ति जयाच्या कामारी ।
रिड्धिसिद्धि वोळंगती द्वारी ।
खुदर्शन घरटी करीं ।
काळ कांपे इुरीं घा्के तया ॥२॥
जगज्जनतीं से वामभागीं ।
भीमकी शोभली अधीमीं।
जञखी विद्यु- > छता झळके मेथी ।।
दरूपणें भंगी महादोष ३. खुखसतागर परमानंद ।
गोपी- गोपाळां गोधलां छंडु ।
पक्षी श्वापदां ज्याचा वेच ।
वाहे गोविंदु पांवा छंद ॥४॥
सुखमंडित चतुभुजा 1 मनमोहन गरूडध्वजञा ।
तुका म्हणे स्वामी माझा ।
पावे भक्तकाजा लवळाहीं ॥५॥
बरवें झालें आळों जन्मासी
बरवें झालें आळों जन्मासी ।
जोड जॉडिळी मजुष्य देहापसी।
महालाभाची उत्तम रासी ।
जेणें सर्वेखुखाखी पाच होईजे ॥१॥
दिलीं ट्ड्ये हात पाय काल ।
डोळे सुख बोळावया बचत ।
जेण तू. जोडखी नाययण ।
बास जीवपण भवरोग ॥२॥
तिळंतिळ पुण्य सांचा पडे ।
तरि हे बहुतां जन्मीं जोडे ।
नाम तुझें बांचोसि आतडे ।
समागम घडे संतांचा ३. ऐसिये पाव- विळी ठायीं ।
आतां मी काइ होऊं उतराई ।
येवढा जीव ठेवीन पायीं ।
तूं माझे आहे पांडरंगे ॥४॥
फेडियेला डोळियांचा कवळ ।
छुतळा शुणदोषांचा मळ ।
ळादूनि स्तलीं केली सीतळ ।
निजविली बाळ निजस्थानी ॥५॥
नाहीं या आलंदाखी जोडा ।
सांगतां गोष्टी लागती गोडा ।
आळा आकारा आसुच्या चाडा।
तुका म्हणे भिडा भक्तीचिया ॥६॥
मागुता हाचि जन्म पावसी
मागुता हाचि जन्म पावसी ।
भोगिले अ जाणखी हें तो त घडे रे सायासीं।
कां रे अंध होसी जाणोतियां ॥१॥
लक्षचोऱ्यांशीं न चुके केरा ।
गर्थवाखीं यातना थोय ! येऊनी पडसी खंदेहपुरा ।
वोळखा थोर मायाजाळी ॥२॥
पशू काय पापपुण्य जाणती ।
उत्तम मध्यम भोग भोगिती ।
कांहीं एक उपजतां मरती ।
बहिरी अंध होती पांगुळ सुकी ॥३॥
नरदेह निघाल लागले हातीं ।
उत्तम सार उत्तम गती ।
होईल देर्वाच म्हणती ते होती ।
तरि कां चित्ती न धरावे ॥४॥
क्षण एक मन स्थिरकरुनी ।
खावघ होई डोळे उघ- डोनी ।
पाहे वेद बोलिलें पुराणीं ।
तुका विनवणी करीतसे ॥५॥
अवघ्या दक्षा येणेचि साधती
अवघ्या दक्षा येणेचि साधती ।
मुख्य उपासना खगुणभक्ति ।
प्रगटे हृदयींची मुर्ति ।
भावशुद्धि जाणोनियां ॥१॥
बीज आणि फळ हरीचे नाम ।
सकळ पुण्य धम ।
सकळां कळांचे हे वम ।
निवारी श्रम लकळ्ही ॥२॥
जेथे कीर्तन हे नामघोष ।
करिती निलज्ज हरीचे दाख ।
सकळ वोथंबले रल ।
तुटती पाश भवधंधाचे ॥३॥
येती अंगा बसती लक्षणं ।
अंतरी देवे धरिळे ठाणें ।
आपणचि येती तयाचे गुण ।
जाणे येणें खुंटे वस्तींचं ॥७॥
न लगे खांडावा आश्रम ।
उपजले कुळीचे धम ।
आणीक न करावं श्रम।
पक पुरे _नाम विठोगचें ॥५॥
वेदपुरुष नारायण ।
योगियांचे त्रह्म शून्य ।
मुक्त आत्मा परिपूर्ण ।
तुका म्हणे खगुण भोळ्या आम्हां ॥६॥
शरीर दुःखाचे कोठार
शरीर दुःखाचे कोठार।
शरीर रोगाचे भांडार 1 शरीर दुर्गंधींची थार ।
नाहीं अपाचित्र शरीरापेसे ॥१॥
शरीर उत्तम चांगळें।
शरीर सुखाचे घोंखुले।
शरीरं साध्य होय केळें ।
शरीरे साधळें परत्रह्म २. शरीर विटाळाचे आळे ।
मायामोहपाश जाळें ।
पतन शरीराच्या सुळे ।
शरीर काळे व्यापिळें ॥३॥
शरीर सकळही शुद्ध ।
शारीर निघींचाही निध ।
शरीर तुटे भव- वैध ।
वसे मध्ये भोगीं देव शरीरां ॥४॥
शरीर अविद्येचा वांधा ।
शरीर अव- गुणांचा रांधा ।
शरीरी वसे बहुत बाघा ।
नाहीं गुण छा एक हाशीरीं ॥५॥
शरीरा खुख नेदावा भोग ।
न द्यावें दुःख न करीं त्याग ।
नव्हे वाखट ना चांग ।
तुका म्हणे वेग करीं हरीभजनीं ॥६॥
बरें झालें आजीवरीं
बरें झालें आजीवरीं ।
नाहीं पडिलों मृत्यूचे आहारी ।
वांचोन आला पथवरीं ।
उरळें तें हरी तुम्हां समर्पण ॥१॥
दिला या काळं अवकाश नाहीं पावळे आयुष्य नाश।
फार्या कारण उरलें होष।
गेळें त भूस जावो कच२ डुडणें खोटें पावतां थडी ।
स्वप्नीं झाली ओढाओढी ।
नाखळी जागर” ताची घडी ।
साच जोडी शेवटीं गोड धांख ॥३॥
टुम्हांखी पावविळी हाक।
तेणे घाक।
तुमचे हे भाते कवठुक ।
जे हारणागत लोक रक्षावे ॥४॥
छे रवीच्या नांवें निझीचा लाश।
उदय होतांचि प्रकाहा ।
आतां केचा आम्हा दोष ।
तूं जगदीदा कैवारी ॥५॥
आतां जळो देह सुख दंभ मान ।
न करी याचें ख्गधन ।
तू जगदीश नारायण ।
आला शरण तुका म्हणे ॥६॥
जेणें हा जीव दिला दान
जेणें हा जीव दिला दान ।
तयाचे करीन चिंतन ।
जगडजीवन नारायण ।
गाईन गण तयाचे ॥१॥
जो या उभा मिंबरेच्या तारी ।
कट धरू- ' नियां करीं ।
पाउले समचि साजिरी ।
अंतरीं धरोनी राहेन ॥२॥
ज्ञ या असखु- राचा काळ ।
भक्तजन प्रतिपाळ ।
खेळे हा लाघवे सकळ ।
तयाच्या भाळ पायांवरीं ॥३॥
जो या गोपाळांच्या मेळीं ।
खेळ खेळे वनमाळी ।
रसातळां नेळा वळी ।
राहे पाताळीं स्वामी माझा ॥४॥
जो. हा छावण्यपुतळा ।
जयाचे खकळ कळा ।
जयाचे गळां वैजयंती माळा ।
तया वेळोवेळां दंडवत र जयाचे नाम पाप नासी ।
लक्ष्मीपेसी जयाची दारी ।
तो हा तेजःपुंज राखी ।
स्वभावें त्यासी तुका हरण ॥ ॥६॥
आतां मी न पडे छायासीं
आतां मी न पडे छायासीं ।
संसार दुःखाचिये पाशीं ।
शरण रिघेत संतांसी ।
ठाय पायांपाशीं मागेन त्यां ॥१॥
न कळे संचित होते काय ।
कोण्या नाटपर 'अभंगे ३७७ पुण्यें तुझे लाधले पाय ।
आतां मञ न विस बो माये ।
मोकळोनी घाय विनवितसं ॥२॥
दहुत जाची संसारे ।
मोहमायाजाळाच्या विखार ।
च्रिगण य्रेताती लहरें ।
तेणें दुःखे थोर आक्रंदळो ॥३॥
आणीक दुःख सांगो मी किती ।
सकळ संखारस्थिती ।
न खह्दे पापाण फुटती ।
भय कांप चित्तीं भरलाले ॥४॥
आतां मज न साहवे सर्वथा ।
संसारगंधीची हे वार्ता ।
जालों वेडा असोनि जाणता ।
पावे अनंता तुका म्हणे ॥ ॥५॥
कई देखतां होईन डोळी
कई देखतां होईन डोळी ।
सकळां भ्रूतीं मूर्ति सांवळी ।
जीवा
नांवा भूमंडळी ।
जळीं स्थळी काष्ठी पाषाणीं ॥१॥
पऐेस्री कृपा करील नारायण
जव जगाचा होईन ।
प्रेमसागरीं वुडईन ।
होईल स्नान अल्लुतापीं ॥२॥
पेसा
कई येईन देवास ।
द्य नासोनी जाइईळ आस ।
सदा संतचरणीं देहाचा
वासर ।
सेवीन शेष घणीवरी ॥३॥
कई नवसा येतील अंकुर ।
खुखा नाहींसा
होईल पार ।
अस्त तें परथ्वी जळ सागर ।
वाहाती पूर आनंदाचे ॥४॥
प्रसन्न
दया क्षमा शांति ।
कई नवविधा होईल भाक्ति ।
भोगईन वैराग्यसं्पात्ति ।
मनोर्थ कळती तई पुरले ॥५॥
तुकयाबंधु म्हणे सांग ।
नव्हे तुजविण निर-
सेना पांग ।
म्हणोनि घातले साष्टांग ।
पांडुरंगा चरणावरीं ॥६॥
एक मागणें हृषीकेशी
एक मागणें हृषीकेशी ।
चित्त द्याव खांगता वचतासी ।
मज
अतर तुझ्या चरणासी ।
न पड ऐसी कृपा करी १नको दुजी बुद्धी
आणीक ।
रिंद्धासाइे परलोक ।
तू स्वामी मी सवक ।
खंडणा नको करुं
ऐसी ॥२॥
मना येईल तो जन्म देई।
भलते कुळां भळत ठायीं।
ते मी सांकडे
घालीत नाहीं ।
हृदयींदनि तुवां न वजञावे ॥३॥
इतुक करी भलत्यापरी ।
भलत्या भावें तुझें द्वारीं ।
राहेन दास होऊनी कामारी ।
वदो वैखरी नित्य
नाम ॥४॥
नको विचार दुसरे आतां ।
शरण आलो जी पंढशनाथा ।
तुकया-
बंधु म्हणे रे अच्युता ।
आहेखी त् दाता दानशूर ॥५॥
उभा देखिला भामातीरीं
उभा देखिला भामातीरीं ।
कर मिराविळले कटावरीं
च र रां ।
पाउले समचि
साजिरी ।
नाम तश अनंत आति गोड ॥१॥
शंखचक्रांकितभूषणें ।
जडित
मेखळा चिंद्रत्ने ।
पीतांबर उटी शोभे गोरेपण ।
&
3 देती लोपलीं ते वितेझ
श्रवणीं कुंडले देतीं ढाळ ।
दशांगळी सुद्रिका माळ ।
दंत ओढी. हि
झळाळ ।
सुख निमळ खुखरासी रे कटी कडदोरा चाकी वेळां ।
बाही बाहू-
बट पदक गळां ।
म्गनाभी रेखिला टिळा ।
लवती डोळां वदला च
सुंदरपणाची साम्यता ।
काय वणांवी ते प झ्छ्ता
(र वे आतां ।
तुकयावं.
अच्युता ।
धन्य ते माता पिता प्रसवली ॥५॥
बरवा झाला वेवसाव
बरवा झाला वेवसाव ।
पावळों चितिलाचि ठाव ।
दृढ पायीं राहिळा भाव. ।
पावला जीव विश्रांति ॥१॥
वरवा फळला शकुन ।
अनघा निवा- रिला स्रीण 1 तुमचे झालिया. दरुूपण ।
जन्ममरण नाहीं आत! २'वऱवे झाळें आलो या ठायां ।
होतें संचित ठायांचा एाया ।
देहभाव पालटकी काया पडली छाया ब्रह्मींची ॥३॥
जोडिलं हं न खरे धन।
अविनाश आनंदघन ।
असूततमूर्ति मधुस्वदन 1 समचरण देखियेळे ॥४॥
जुनाट जुगादिचे नाणें ।
बहुता काळाचे ठेवणें ।
लोपलें होतें पारिखेपणें ।
ठावचळण चुकविळा ॥५॥
आतां या जीवाचियासाठीं ।
न खुटे पडलिया मिठी ।
ठुका म्हणे खीणळा जगजेठी ।
नलवीं दिठी दुसऱ्याची ॥६॥
इतुले करीं भलत्यापरी
इतुले करीं भलत्यापरी ।
परद्रव्य परनारी.।
सांडनी ' अभिलाष अंतरीं ।
वरत वेव्हारीं खुखरूप रन करो देभाचा. श्वायास ।
शांति राहे बह- वसर जिव्हे सवी खुंधरस 1 न करीं' आळख रामनामीं.२ जनमित्र होई सकळांचा ।
अशुभ न बोळावी वाचा.।
संग ल धरावा इुजनांचा ।
करा संतांचा खायास ॥३॥
करिसी देवाविण आस ।
अवधी होईल निरास ।
तृष्णा वाढविस्री बहुवस ।
कधीं खुखासर न पवसरी ॥४॥
धरूनी विश्वास करी धार ।
कीरेतां देव हाचि 'निघार 1 तयाचा वाहे योगक्षेमभार ।
नाहा अतर चुका म्हणे॥७॥
काय मी उद्धार पावेन
काय मी उद्धार पावेन ।
काय कृपा करील नारायण ।
एस तुम्हा सांगा संतजन ।
करा खमाधाने चिंत्त माझें ॥१॥
काय हे खंडईल कम ।
पारू पतीळ धर्माधर्म ।
कासयातें ते कंळेळ वर्म ।
म्हणउली श्रम वाटते ॥२॥
काय हे स्थिर राहील बुध्दी ।
कांहीं अरिष्ट न येळ मधी ।
घारिळे जाइल त सिद्धी! शेवट कर्धी तो मज न कळे ३'काय ऐसें पुण्य होईल गांठीं ।
घाळीन पाच देवाचे मिठी ।
' मज तो कुरबाळींल जगजेठी ।
दाटईन . कंठीं संद्टदित ॥४॥
काय हे निवतील डोळे ।
खुख:ते:देखोनी सखराहळे ।
संचित केसं त न कळ ।
होतील डोहाळे वासनेखी ॥५॥
वाट 'पाहे बाहे निढळीं
वाट 'पाहे बाहे निढळीं ।
ठेवुनियां हात ।
पंढरीचे वाटे दृष्टी लाग- त्स चित्त ॥१॥
वाट पाहे वाहे निढळीं ठेव्वनियां हात
वाट पाहे वाहे निढळीं ठेव्वनियां हात ।
पंढर्ीचे वाटे. दृष्टी लाग- 'तसे चित्त ॥१॥
कई येतां देखेन माझा मायबाप ।
घटिका बोटें दिवस लेखी घरूनियां माप ॥२॥
डावा डोळा लवे उजवी स्फुरतसे वाहे ।
मन उत्ताविळ भाव खांइनियां देहे ॥३॥
खुखसेञज गोड चित्तीं नलगे आणिक ।
नाठवे घरदार तहान पळाळी भूक ॥४॥
तुका म्हणे धन्य पेसा दिवस तो कोण ।
पंढरीचे वारे "येतां मूळ देखेन ॥ ॥५॥
गां वाशूं तुंज विठो तुझा फरूं अनुवाद
गां वाशूं तुंज विठो तुझा फरूं अनुवाद ।
जिकडे पाहे तिकडे सर्वमय गोविंद ॥१॥
आनंद रे विठोबा झाला माझे मनीं।
देखिलीं ळोचनीं विटेसहित पाउले ॥२॥
न करी तपसाधनें रे सक्तीचे सायास ।
हाचि जन्मोजन्मी गोंड भक्तीचा रसर ॥३॥
तुका म्हणे आम्हा प्रेमा उणं ते काई ।
पंढर्याचा राणा सांठविळा हृदयीं ॥४॥
कामं नेलें चित्त नेदी अवलोकं सुख
कामं नेलें चित्त नेदी अवलोकं सुख ।
बहु वाटे दुःख फुटू पाहे हृद्य ॥१॥
कां जी साखुरवासी मजला केळ भगवंता ।
आपुलिया ससा स्वाधी नता ते नाहीं ॥२॥
प्रभातेसी वाटे तुमच्या यावं दशेना ।
येथे न चाळे चोरी राहे उरली वासना ॥२॥
येथे अवघे वायां गेळे दिसती सायास ।
तका म्हणे.नादा दिखे जाल्या वेचाचा ॥४॥
जळो तीं येथें उपजीविती अंतराय
जळो तीं येथें उपजीविती अंतराय ।
सायाखाची जोडी माझी तुमचे पाय ॥१॥
आतां मज साह्य येथें करावे देचा।
तुझी घेई सेवा सकळ गोवा उगवूनी ॥२॥
भोगे शेगां जोडोनियां दिळें आणिकां ।
अरुचिते हो कां आतां सकळापाखूनी ३. तुका म्हणे असो तुझें तुझं मस्तकीं।
नाहींये लौकिकी आतां मज वणे ॥४॥
केली कटकट गाऊं नाचा नेणता
केली कटकट गाऊं नाचा नेणता ।
लाज नाही. भय आम्हां पौटाची चिंता ॥९॥
बेसा सिणलेती पाय रगडूं दातारा ।
जाणवू द्या वारा ऊब झाली डारीरां ॥२॥
उशिरां उश्ीर किती काय म्हणावा ।
जननीये बाळका कोप कांही न धरावा ॥२॥
तुझिये संगर्ती आम्ही करूं कोल्हाळ ।
तुका म्हणे बाळे अवघी मिळोन गोपाळ ॥४॥
आरूप शब्द बोलें मनीं न घरावें कांद्दी
आरूप शब्द बोलें मनीं न घरावें कांद्दी ।
लडिवाळ बाळके तं[चि आसुची आई ॥१॥
देईगे विठाबाई प्रेमभातुक॑ ।
अवधघियां कवतुक लहानां थोरा सकळां ॥२॥
सांड्ानेयां भीड धीटपणात वाणी ।
घेतले पाहिजे केले कानीं ॥२॥
न सांगतां तन्हां कळा येतं अंतरा विश्वीं विश्वंभर परिहा-
न सांगतां तन्हां कळा येतं अंतरा विश्वीं विश्वंभर परिहा- रचि नलगे ॥१॥
परि हे अनावर आर्वारतां आवडी ।
अवसान ते घडी पुरो देत नाही ॥२॥
काय उणें मज्ञ येथे ठेविलिये ठायीं ।
पोटां आला तंईपाखो- नियां समथ ३२ तुका म्हणे अवघी आर्वरिली वासना ।
आतां नारायणा दुसरियापाखूनी ॥४॥
भक्तीचिया पोटीं बोध काकडा ज्योती
भक्तीचिया पोटीं बोध काकडा ज्योती ।
पंचप्राण जीवे भावे ओआवाळूं आरती ॥१॥
ओवाळू आरती माझ्या पंढरीनाथा ।
दोन्ही कर जोडोनी चरणीं ठेविला माथा ॥२॥
काय महिमा वर्णू आतां सांगणे तें किती ।
कोटी ब्रह्महत्या सुख पाहतां ज्ञाती ॥३॥
राही रखुमाई उभ्या दोही दों.बाही ।
मयूर- 'पिच्छ चामरे ढाळितीं ठायीं ठायीं ॥४॥
तुका म्हणे दीप घेऊनी उन्मनींत शोभा ।
विटेवरी उभा दिखे छावण्यगाभा 1५ ॥ र ॥४॥
चित्तीं तुझे पाय डोळां रूपाचे ध्यान
चित्तीं तुझे पाय डोळां रूपाचे ध्यान ।
अखंड सुखीं नाम तुमचे वणाचे गुण ॥१॥
होथ्चे एक तुम्हां मागतों मी दातारा ।
उचित तें करा भाव जाणुनी खरा ॥२॥
खुंटळी जाणीव कांही घोळणें आतां ।
कळो येइल तैसी करा बाळकाची चिंता ॥३॥
तुका म्हणे आतां मका देऊं अंतर ।
न कळे पुढ काय कैखा होईल विचार ॥४॥
माझें चित्त तुझे पायीं
माझें चित्त तुझे पायीं ।
रहे ऐसे करी कांहीं ।
धरूनियां वाहीं ।
भव ह्य तारीं दातारा ॥१॥
चतुरा त॑ शिरोमणी ।
गुण लावण्याची खाणी ।
सुकुट खकळामणी ।
धन्य तूंचि विठोबा ॥२॥
करी या तिमिराचा नाश ।
उद्य होऊनि प्रकाश।
तोडी आशापाश ।
करी वाख हृदयीं ॥३॥
पायीं जडला नेणतां।
माझी असो तुम्हा चिंता ।
तुका ठेवी माथा पायीं आतां राखावे ॥४॥
२७९ तुजसवें आम्ही अनुसरला अवळा ।
नको अंगीं कळा राहा. हरी हीन देऊं ॥१॥
सासुरवाखा भीतो जीव ओढे तुजपाशीं ।
आतां. दोहींविशीं लज्जा राखे आस़ुची ॥२॥
न कळतां संग जाला सहज खेळतां ।
प्रवतळीं चिंता मागिलाचि यावरीं ॥३॥
तुका म्हणे असतां जैसे तैसें बरवे ।
वचन या भावे वेचूनेयां विनटळो ॥ ॥४॥
र औआूपाळ्या अभंग ३८१ २७४० गां वाशूं तुंज विठो तुझा फरूं अनुवाद ।
जिकडे पाहे तिकडे सर्वमय गोविंद ॥१॥
आनंद रे विठोबा झाला माझे मनीं।
देखिलीं ळोचनीं विटेसहित पाउले ॥२॥
न करी तपसाधनें रे सक्तीचे सायास ।
हाचि जन्मोजन्मी गोंड भक्तीचा रसर ॥३॥
तुका म्हणे आम्हा प्रेमा उणं ते काई ।
पंढर्याचा राणा सांठविळा हृदयीं ॥४॥
तुझे दास्य करुं मागू. आणिकां खावया
तुझे दास्य करुं मागू. आणिकां खावया ।
धीग जिणे झाल माझ पंढरीराया ॥१॥
कफायगा विठोबा तुज आतां म्हणावे ।
घुभाशुभ गोड तुम्हां थोरांच्या देव ॥२॥
संसाराचा धाक निरंतर आम्हांसी ।
मरण भले परी काय अव- कळा ऐेसी ॥३॥
तुझा शरणांगत शरण जाऊं आणिकांसी।
तुका म्हणे लाज हे कां फोर्णां नेणखी ॥४॥
जळो तीं येथे उपज्ीविती अंतराय
जळो तीं येथे उपज्ीविती अंतराय ।
सायासाची जोडी माझी तुमचे पाय ॥१॥
आतां मज साह्य येथे कराव देवा ।
तुझी घेई सवा सकळ गोवा उगवूनी ॥२॥
भोगे रेगां जोडोनियां दिळें आणिकां ।
अरुचिते हो कां आतां सकळापाखूनी ॥३॥
तुका म्हणे असो तुझे तुझं मस्तकीं1 नाहींये लौकिकी आतां मज वर्तणें ॥४॥
केळी कटकट गाऊं नाचा नेणता
केळी कटकट गाऊं नाचा नेणता ।
लाज़ ,नाहीं भय आम्हां पौटाची चिंता ॥१॥
ब्ैसा सिणळेती पाय रगडूं दातारा ।
जाणवू द्या वारा ऊब झाली शशेरां ॥२॥
उद्िरां उशीर किती काय म्हणावा ।
ज़ननीये बाळका कोप कांहीं न धरावा ॥३॥
तुझिये संगतीं आम्ही करूं कोल्हाळ ।
तुका म्हणे बाळं अवघीं मिळोन गोपाळ ॥४॥
आरूप शब्द बोलें मनीं न घरावें कांद्दी
आरूप शब्द बोलें मनीं न घरावें कांद्दी ।
लडिवाळ बाळके तं[चि आसुची आई ॥१॥
देईगे विठाबाई प्रेमभातुक॑ ।
अवधघियां कवतुक लहानां थोरा सकळां ॥२॥
सांड्ानेयां भीड धीटपणात वाणी ।
घेतले पाहिजे केले कानीं ॥२॥
ठेका म्हणे थोड्यासाठीं कशाची अटी ।
झाली असे भेटी 'चुरेसंवसाटीं २७४५ न सांगतां तन्हां कळा येतं अंतरा विश्वीं विश्वंभर परिहा- रचि नलगे ॥१॥
परि हे अनावर आर्वारतां आवडी ।
अवसान ते घडी पुरो देत नाही ॥२॥
काय उणें मज्ञ येथे ठेविलिये ठायीं ।
पोटां आला तंईपाखो- नियां समथ ३२ तुका म्हणे अवघी आर्वरिली वासना ।
आतां नारायणा दुसरियापाखूनी ॥४॥
जोडोनियां घन उत्तम वेव्हारे
जोडोनियां घन उत्तम वेव्हारे।
उदास विचार बंच करी ॥२॥
उत्त- माचे गती तो एक पावेल ।
उत्तम भोगील जीव खाणी ॥२॥
उपकारी नेणें परानेदा ।
परस्त्रिया सदां बहिणी माया ३े भूतदया गाइ पदांचे पालन ।
तान्हेल्या जीवन वनामार्जा ॥४॥
शातरूपं नव्हे कोणाचा बाइट ।
वाढवी महत्त्व वडिलांचॅ५ तुका म्हणे हाचे आश्रमाचे फळ।
परमपद बळ वेराग्याचं ॥६॥
२७५४७ निवाहापुरते अन्न आच्छादन ।
आश्रमाखी स्थान कापी गुहा ॥१॥
काठ ही चित्तासी नसाव बंधन ।
हृदया नारायण सांठवावा ॥२॥
नये बोला फार बेसो जनांमधी ।
सावधान बुद्धी इंद्रिये दमीं ॥३॥
तुका म्हणे घडी घडीने खाधावी ।
त्रिराणांची गोवी उगवूनि॥ ॥४॥
चिर्वाहापुरतें अन्न आच्छादन
चिर्वाहापुरतें अन्न आच्छादन ।
आश्रमाखी स्थान कोपी गुहा १- कोठे ही, चित्ताखी नसावं बंधन ।
हृदयी नारायण स्तरांठयावा ॥२॥
नये या फार बैस जनांमधीं ।
सावघान बुद्धी इंद्रिये दमीं ॥३॥
तुका म्हणे घडी घडीने साधावी ।
चिगणांची गोवी उगवूनि ॥ ॥४॥
परावैया नारी माडळीसमान
परावैया नारी माडळीसमान ।
मानिल्या धन काय वेचे ॥१॥
न करितां परानदा परद्रव्यअभिलाष ।
काय तुमचं यास घच सांगा ॥२॥
बेसलिये ठायीं म्हणतां रामराम ।
काय होय श्रम पेखें सांगा ॥३॥
संतांच्या वचनी मानितां विश्वास ।
काय तुमचे यास वेच यास तुमच सांगा ॥४॥
खर बोलतां कोण लागती सायास ।
काय तुमचे यास वचे सांगा ॥५॥
तुका म्हणे देव जोडे याजसाठीं ।
आणीक ते आटी नलगे कांही ॥६॥
।
२७१५१६ नका घाळू दध जयामध्ये सार ।
ताकाचे उपकार तरी करा ॥१॥
नेदां तरी हे हो नका देऊं अन्न ।
फुकाचे जीवन तरी पाजा ॥२॥
तुका म्हणे मज सगुणाची चाड ।
. पुरवा कोणी कोड दुबेळाच ॥२॥
नका घाल दूध जयामध्ये सार
नका घाल दूध जयामध्ये सार ।
ताकाचे उपकार तरी करां ॥१॥
तेदां तरी हे हो नका देऊ अन्न ।
फुकाचे जीवन तरी. पाजा ॥२॥
तुका म्हणे मज सगुणाची चाड ।
.पुरवा कोणीं कोड दुर्बळाचे ॥ ॥३॥
पेखी पाट पाहे कांहीं निरोप कां मूळ
पेखी पाट पाहे कांहीं निरोप कां मूळ ।
कां हो कळवळा तुम्हां उमटेचिना ॥२॥
अहो पांडुरंगे पढरिचि निवास ।
ळावूनिया आसे चाळवूनी ठोधेले ॥२॥
काय जन्मा येऊनियां केळी म्यां जोडी ।
ऐसा घडी घडी चित्ता येता आठवू ॥३॥
तुका म्हणे खरा न पवेचि विभाग ।
घिक्कारिते जग हेचि लाहे हिशोब ॥ ॥४॥
बोळोनीयां दाऊं कां तुम्ही नेणा जी देवा
बोळोनीयां दाऊं कां तुम्ही नेणा जी देवा ।
ठेवाळ त ठेवा ठायीं तैसा राहेन ॥१॥
पांगळळें मन कांहीं नाठवे उपाय ।
म्हणऊनी पाय जीवीं धरूनी राहिला ॥२॥
त्याग भोग दुःख काय सांडावे मांडावे ।
पेसा धरि्यिली जीवे माझ्या थोरी आशंका ॥३॥
तुका म्हणे वाळ माता चुकलिया वनी ।
न॒ पवतां जननी दुःख पावे विठळे ॥५॥
तुझे दास्य करूं मागूं आणिकां खावया
तुझे दास्य करूं मागूं आणिकां खावया ।
धींग जिणे झालं माझें पंढशराया ॥१॥
कायगा विठोबा तुज आतां म्हणाव ।
शुभाशुभ गोड तुम्हां थोरांच्या देवे ॥२॥
संसाराचा धाक निरंतर आम्हांसी ।
मरण भळ परी काय अव- कळा पेखी ॥३॥
तुझा शरणांगत शरण जाऊं आणिकांसी।
ठुका म्हणे लाज हे कां कोणां नेणसी.॥ ॥४॥
काँ गा केविलवाणा केलो दीनाचा दीन
काँ गा केविलवाणा केलो दीनाचा दीन ।
काय तुझी हीन शक्ती जालीखी दिसे ॥१॥
लाज येते मना तुझा म्हणवितां दास ।
गोडी नाहीं रस बोलिलीयार्सारिखी २लाजविळी मागें संतांची हीं उत्तरे।
कळां येते खरं दुजे एकावरूनी ॥३॥
तुका म्हणे माझी कोणी वदविली वाणी ।
प्रखादा- वांचूनी तुर्माचिया विठळा ॥ ॥४॥
जळो माझे कम वायां केली कटकट
जळो माझे कम वायां केली कटकट ।
जाळे तैस तंट नाहीं आळे अचुभवां ॥१॥
आतां पुंढे धीर काय देऊं या मना ।
ऐस नारायणा प्रेरिले ते पाहिज ॥२॥
नेण गाऊं कांही धड बोलतां वचन
नेण गाऊं कांही धड बोलतां वचन ।
कायांवाचांमनेंसहिंतं आलों शरण ॥१॥
करीं अंगीकार नको मोकळूं हरी ।
पतितपावन ब्र खरीं २. नेणें भार्तिभाव तुझा म्हणवितो दास ।
जरी देखी अंतर र कोणास ॥३॥
म्हणे तुकया बंधू तुझे धारिळे पाय ।
आतां कोण दुज्ञा 4 आम्हांसी आहे ॥४॥
जोडोनिया धन उत्तम वेव्हारे
जोडोनिया धन उत्तम वेव्हारे।
उदास विचारे वेच करी ॥१॥
उत्त- माथे गवी तो एक पावेल ।
उत्तम भोगील जीव खाणी ॥२॥
उपकारी नेणे परानेंदा ।
परस्तरिया सदां बहिणी माया ॥३॥
भूतदया गाई पशूंचे पालन ।
*तान्हेल्या जीवन वनामाजी ॥४॥
परस्त्रीतें म्हणतां माता
परस्त्रीतें म्हणतां माता ।
चित्त लाजवितें चित्ता ॥१॥
काय बोलोनियां तोंडें ।
मनामाजीं कानकोंडें ॥२॥
धर्मधारिष्ट गोष्टी सांगे ।
उष्ट्या हातें नुडवी काग ॥३॥
जें जें कर्म वसे अंगीं ।
तें तें आठवे प्रसंगीं ॥४॥
बोले तैसा चाले ।
तुका म्हणे तो अमोल ॥५॥
पराधिया नारी माउलीसमान
पराधिया नारी माउलीसमान ।
मातिलिया धन काय वेचे १न करितां पर्वेदा परद्रव्यअभिळाप ।
काय तुमचें यास वचे सांगा ॥२॥
बैसलिये ठायीं म्हणतां रामराम ।
काय होय श्रम ऐसें सांगा ॥३॥
संतांच्या वचनी मानितां विश्वास ।
काय तुमचें यास वेचे यास तुमचे सांगा ॥४॥
खरें बोलतां कोण लागती सायास ।
काय तुमचे यास वेचे सांगा ॥५॥
तुका म्हणे देव जोडे याजसलाठीं ।
आणीक ते आटी नळगे कांहीं ॥ ॥६॥
खाधने तरी हींच दोन्ही
खाधने तरी हींच दोन्ही ।
जरे कोणी खाधील ॥९॥
परद्रव्य नरनारी ।
यांचा घरी विटाळ ॥२॥
देव भाग्ये घरा येती ।
संपत्ती त्या लकळा ॥२॥
तुका म्हणे ते शारीर ।
सह भांडार देवाचे ॥४॥
कै. वाहावे जीवन
कै. वाहावे जीवन ।
के पलंगी हायन ॥१॥
जेखी जैसी वेळ पडे ।
तैसे तैसं होणे घडे ॥२॥
कै भोज्य नानापरी ।
क॑ कोरड्या भाकरी ॥३॥
छै बसावे वाहलीं ।
कै पार्या अनवाणी ॥४॥
के उत्तम प्रावरण ।
कै वसने तीं जीणें- थ॒ कै सकळ संपती ।
कै भोगणे विपत्ती ॥६॥
के सज्जनासीं संग ।
के दुजनासीं योग ॥७॥
आली सिंहस्थ पवेणी
आली सिंहस्थ पवेणी ।
न्हाव्यां भटा झाली घणी ॥१॥
अंतरीं पापाच्या कोडी ।
वरीवरीं बोडी डोई दाढी ॥२॥
बोडिळें तं निघाळें।
काय पालटळे सांगा बहिळें ॥३॥
पाप गेल्याची काय खूण ।
नाहीं पाळले अवगुण ॥४॥
भक्तिभावें- विण ।
तुका म्हणे अवघा सीण ॥५७५॥
नित्य उठोनियां खायाचिच चिंता
नित्य उठोनियां खायाचिच चिंता ।
आपुल्या तं हिता नाठविसी ॥१॥
जनतीचे पोटी उपजळासी जेव्हां ।
चिंता तुझी तेव्हां केळी तेणें २'चातकां- लागुनि मेघ नित्य वर्ष ।
तो तुज उदास करीळ केवीं ॥३॥
पक्षी वनचरे आहेत भूमीवरी ।
तयांळागी क्रि उपेक्षीना ॥४॥
तुकां म्हणे भाव घरून राहे चित्तीं ।
तरि तो श्रीर्पात उपेक्षीना ॥ ॥५॥
परद्रव्य परनारीचा अभिलाप
परद्रव्य परनारीचा अभिलाप ।
तेश्रूनि हणस सर्व भाग्या ॥१॥
घटिका दिवस मास वर्षे लागती तीन ।
बांधळे पतन गांठोडीस ॥२॥
पुढे घात त्याचा शेकडा शकुन ।
पुढें करी गुण निश्चयेसीं ॥३॥
तुका म्हणे एका तडताथवड ।
काळ लागे नाड परी खरा ॥४॥
आल्या संखारा उठा वेग करा
आल्या संखारा उठा वेग करा ।
ठारण ज्ञा उदारापांत्रंगा ॥१॥
देह हे देवाचे धन कुबेराचे ।
तेथें मनुष्याच काय आहे ॥२॥
देता देवविता मेता नेवविता ।
तेथ याची सत्ता काय आहे ॥३॥
निमित्याचा घण्ण केला अखे प्राणी ।
मार्झे माझे म्हणोनी व्यर्थ गेला ॥४॥
तुका ह्मणे कारे ताहावंता- खाठी ।
देवासवे आटी पाडितोखी ॥५॥
खर बोळे तरी
खर बोळे तरी ।
फुकासाठीं जोडे हरी ॥१॥
पेस फुकाचे उपाय ।
खांडनियां वांयां जाय ॥२॥
परउपकार ।
एका वचनाचा फार दे तुका म्हणे मळ।
मने साडितां शीतळ ॥४॥
नको सांड्र॑ अन्न नको सेदूं वन
नको सांड्र॑ अन्न नको सेदूं वन ।
चिंती नारायण सर्व भोगीं ॥१॥
मातेचिये खांदीं बाळ नेणं सीण ।
भावला त्या भिन्न छंडाविया ॥२॥
नको गुंफों भोगी नको पडा त्यागीं ।
छावुनि सरं अंगीं देवाचिया ॥३॥
तुका म्हणे नको पुरा वेळोवेळां ।
उपदेहा वेगळा उरला नाहीं ॥४॥
परख््रीतें म्हणतां माता
परख््रीतें म्हणतां माता ।
चित्त लाजवितें चिचा१ काय बोलोनियां तोंडें ।
मनामाजीं कानकोंडें ॥२॥
धममधारिष्टगोष्टी सांगे ।
उष््या हाते तडवी काग ॥३॥
जें अ कर्म वस अंगीं ।
तें ते आठवे प्रसंगीं ॥४॥
बोळे तैसा चाले ।
ठका म्हणे तो अमोल ॥५॥
आतां उघडी डोळे
आतां उघडी डोळे ।
जरी अद्यापि न कळे।
तरि (प खोळ ।
दगड आला पोटास ॥१॥
मनुष्य देहापेसा निघ ।
स्वाघळी ते साथे सिद्ध ।
करुनि प्रबोध ।
संत पार उतरले ॥२॥
नांब चंद्रभागेतीरीं 1 उभी पुंडळीकाचें द्वारीं ।
कट करूनिया करी ।
उभाउभी पाळवी ॥३॥
तुका म्हणे फ॒कासाठीं ।
पार्या घातली मिठी ।
होता उठाउठी ।
लवकरीच उतार॥४॥
थेऊनि नरंदेहा झांकितील डोळे
थेऊनि नरंदेहा झांकितील डोळे ।
बळेचि अंधळे होती लोक ॥१॥
उजेडासरसीं न चलती वाट ।
पुढील बोभाट जाणोनियां ॥२॥
बहु फेरे आले सोसोनियां बोळसा ।
पुढे नाहीं पेसा लाभ मग ॥२॥
तुका म्हणे जाऊं खादार्वात बाट ।
भेटे तरी भेटो कोणी तरी ॥४॥
सकाळिकांच्या पायां माझी विनवणी
सकाळिकांच्या पायां माझी विनवणी ।
मस्तक चरणी ठेवीतसे ॥१॥
अहो श्रोते वक्ते सकळही जन ।
बरे पारखून बांधा गांठी ॥२॥
फोडेल भांडार धन्याचा ह्य माळ ।
मी तंव हमाल भारवाही २े तुका म्हणे चाळी झाली चह देशीं ।
उतरला कर्ती खरा माळ ॥ ॥४॥
आतां तरी पुढें हाचि उपदेश
आतां तरी पुढें हाचि उपदेश ।
नका करूं नादा आयुष्याचा ॥१॥
सकळांच्या पायां माझें देडवत ।
आपुछाळे चित्त शुद्ध करा ॥२॥
हित ते करावे देवाचें चिंतन ।
करूनियां मन शुद्ध भाव रे तुका स्हणे हित होय तो व्यापार ।
छरा काय फार शिकवावे ॥ ॥४॥
देवाचें भजन कां रे न करिसी
देवाचें भजन कां रे न करिसी ।
अखंड हब्याखीं पडितोसीा ॥१॥
देवासी दारण कां रे नवज़सीतैसा ।
बक मीना जैसा मदुष्याळागीं ॥२॥
देवाचा विश्वास कां रे नाहीं तैसा ।
पुत्रस्नेहे जैखा गुंतळाखी ॥३॥
कां रे नाहीं तैसी देवाची हे गोडी ।
नागवूनि सोडी पत्नी जैसी ॥४॥
कां रे नाहीं तैसे देवाचे उपकार ।
माया मिथ्या भार पितृपूजन ॥५॥
कां रे भय वाह्ासी छोकांचा तूं धाक ।
विसरोनि एक नारायण ॥६॥
तुका म्हणे कां रे घातळेसे वांयां ।
अवघे आयुष्य ज्ञाया भक्तीविण ॥७॥
म्हणावितां हारिदास कां. रे नाहीं लाज़
म्हणावितां हारिदास कां. रे नाहीं लाज़ ।
दीनास महाराज स्हण्सूभ हीना ॥१॥
काय ऐस पोट न भरेस झालं ।
हाळविसी कुले समभेमाजीं ॥२॥
तुका म्हणे पोटे केळी विटेबना ।
दीन झाला जना कींव भाकी ॥ ॥३॥
भवसागर तरतां
भवसागर तरतां।
कां रे करितसां चिंता ।
पेल उभा दाता ।
कटी कर ठेवुनियां ॥१॥
त्याचे पायी घाला मिठी ।
मोळ नेघे जगजेठी ।
भावा पका- उपक्ेशपर अभंग ८४७ साठी ।
खांदां वाहे आपुल्या ॥२॥
खुखं करावा संसार ।
परि न संडावे दोन्ही बार ।
दया क्षमा घर ।
चोजवात येतील ॥३॥
भक्तिमुक्तिची [चता ।
नाही दन्य दरिद्वता ।
तुका म्हणे दाता ।
पांडुरंग वाळागेल्या ॥४॥
सांगतो तरि तुम्ही मजञारे विठला
सांगतो तरि तुम्ही मजञारे विठला ।
नाहीं तरी गेळा जन्म वाय! ॥१॥
करितां भरोवरी दुरावसी दुरीं ।
भवाचिये पुरीं वाहावसी ॥२॥
काही गलगे एक भावांचे कारण ।
तुका ह्मणे आण विठ्ठलाची ॥४॥
अरे गिळिले हो संसार
अरे गिळिले हो संसार ।
कांहीं तरी राखा खरे ।
दिलि कड करें ।
मतुष्यदेह सत्संग ॥१॥
येथें न. घुळी न घळी आड।
संचितसा शब्द याड ।
"उठाउठी गोड ।
वीज बीज वाढवा ॥२॥
केळे ते क्रियमाण ।
जाळे तें संचित म्हण ।
प्रारब्ध जाण ।
उरवरित उरळ त ॥३॥
वबुद्धींचा पाटट धरारे काहीं
वबुद्धींचा पाटट धरारे काहीं ।
मागता नाही मत्षष्यदेह ॥१॥
आपुल्या हिताचे नव्हती सायास ।
ग्रह दारा आसल धन वित्त ॥२॥
अवचित निधान लागल हे हाती ।
भोगावी विपत्ति गभवास ॥३॥
याव जावे पुढे ऐसंच कारण ।
भोगाव पतन नरकवास ॥७॥
तुका म्हणे धरी आठव या देही ।
नाहीं तरी क्कांही बर नव्हे॥११॥
लाभ झाला बहुतां दिसी
लाभ झाला बहुतां दिसी ।
लाहो करा पुढे नासी ।
इनुष्यदेहापेली ।
उत्तम.जोडी जोडिली ॥१॥
घेइ हरिनाम सादर ।
भरा सुखाची भांडार ।
जालिया व्यापार ।
लाहो हेबा जोडीचा ॥२॥
घेडनि माप हातीं ।
काळ मोजी दिवसराती ।
चोर लाग घेती ।
पुढे तेखं पळांच ॥३॥
हित साबकाशे ।
म्हणे करीन त पिसे! हाती काय णेस ।
तका म्हणे नेणसी ॥७४॥
२७८९६ ठेले सांडुनियां चुर ।
केविलवाणी दिसा कारे ।
काम ऊर भरे ।
हातीं नुरे मृत्तिका ॥१॥
उदार हा जगदानी ।
पांडुरंग अभिमानी ।
तुळखीदळ पाणी ।
चिंतनाचा भुकेला ॥२॥
नलगे पुसावी चाकरी ।
कोणी बकील ये घरी ।
त्याचा तोचि करी ।
.पारपत्य सकळां ॥३॥
नाही आडकाठी ।
तका म्हणे जातां भटी ।
न बोलतां मिठी ।
उगाच पायी घालावी ॥४॥
येऊनि नरंदेहा झांकितील डोळे
येऊनि नरंदेहा झांकितील डोळे ।
बळेंचि अंधळे होती लोक ॥१॥
उज्ेडासरसीं न चळती वाट ।
पुढीळ बोभाट जाणोनियां ॥२॥
बहु फेरे आले सोसोनियां बोळसखा ।
पुढें नाहीं ऐसा ळाभ मग ॥३॥
तुका म्हणे जाऊं खादार्वात वाट ।
भेटे तरी भेटी कोणी तरी ॥४॥
कां रे तुम्ही निर्मळ हरिरुण गाना
कां रे तुम्ही निर्मळ हरिरुण गाना ।
नाचत आनंदरूप वैकंठास्तरी ज्ञाना ॥१॥
काय गणिकैचा याती अधिकार मोठा ।
दोषी अजामेळ पेसा नेला वैकुंठा ॥२॥
पेखं नेणो माग किती तारिळे अनंत अपार ।
पंचमहापातकी दोघां नाहीं पार ॥३॥
पुच्चाचिया होजे नष्ट म्हणे नाणायण ।
कोण कतंब्य तुका म्हणे त्याचें पुण्य ॥ ॥४॥
कां रे नाटविसी कृपाळु देवासी
कां रे नाटविसी कृपाळु देवासी ।
पोसतो जगाखी एकाची ॥१॥
वाळा दूध कोण करिते उत्पत्ती ।
वाढवी श्रीपति स्व दोन्हीं ॥२॥
फुटती तरुवर उष्णकाळमाखीं ।
जीवन तयांसी कोण घाळी ₹े तेणं तुझा काय नाहीं केळी चिता ।
राहे त्या अनंता आठवूनि ॥४॥
तुका म्हणे ज्याचे नाम विश्वंभर ।
त्याचे निरंतर घ्यानकरी ॥ ॥५॥
हरि हरि तुम्ही म्हणारे सकळ
हरि हरि तुम्ही म्हणारे सकळ ।
तेणें मायाजाळ तुटतीळ ॥९॥
आणिक नका पडूं गवाळाचे भरी ।
आहे तेथें थोरी नागवण ॥२॥
भांव ठ॒ळसीदळ पाणी जोडा हात ।
म्हणावें पतित वेळोवेळां ॥३॥
तुका म्हणे हा तब कृपेचा सागर! नामासाठीं पार पाबवील ॥४॥
बहुतां जन्मा अंती
बहुतां जन्मा अंती ।
जोडी खागळी हे हातीं ॥१॥
मऱुष्यंदेहाऐेखा ठाव।
घरीं पांडरंगी भाव ॥२॥
बहु केळा फेरा ।
येथे सांपडला थार ३े तुका म्हणे जाणे।
पेसे भले ते शहाणे ॥४॥
भवसागर तरतां
भवसागर तरतां ।
कां रे करितसां चिंता ।
पैल उभा दाता ।
करीं कर ठेवुनियां ॥१॥
त्याचे पायीं घाळा मिठी ।
मोळ नेघे जगजेठी ।
भावा एका” उपदेशपर अभंग ३८७ व प साठीं ।
खांदां वाहे आपुल्या ॥२॥
सुख करावा संसार ।
परि न खंडाचे दोन्ही वार ।
दया क्षमा घर ।
चोजवात येतील ॥३॥
श्रुक्तिसक्तिची चिता ।
नाहीं दैन्य दरिद्रता! तुका म्हणे दाता ।
पांडुरंग बोळागेल्या ॥१४॥
सांगतो तरि तुम्ही भजारे विठठळा
सांगतो तरि तुम्ही भजारे विठठळा ।
नाहीं तरी गेला जन्म वाय! ॥१॥
करितां भरोवरी दुरावखी दुरीं ।
भवाचिये पुरी वाहावसी ॥२॥
कांही बलगे पक भावांचे कारण ।
तुका झणे आण विठ्ठलाची ॥४॥
ऐेक्के रे जना
ऐेक्के रे जना ।
तुझ्या स्वहिताच्या खुणा ।
पंढरीचा राणा ।
मना- माजीं स्मरावा ॥१॥
मग कच रे वेधन ।
वाचे गातां नारायण.।
भवसिंघु तो ज्ञाण ।
थेचि तीरीं संरेळ ॥२॥
दास्य करील कचछ्ठिकाळ ।
वैद तुटेल मायाजाळ] सकळ ।
रिड्विलिद्वि म्हणियारी ॥३॥
खकळ शास्त्राचे खार ।
हे वेदांचे गव्हर ।
पाहतां विचार ।
ह्याच करितीं पुराणें ॥४॥
ब्राह्मण क्षत्री वेदय शूद्र ।
वांडाळांही अधिकार ।
बाळं लारी नर! आदिकिरोनि चेदयाही ॥५॥
तुका म्हणे > ।
आम्हीं पाडियेळें ठावे ।
आणीकही देवे ।
खुख घेती भाविक ॥६॥
बुद्धीचा पाळट धरारे कांहीं
बुद्धीचा पाळट धरारे कांहीं ।
मागुता नाहीं मतुष्यंदेह ॥१॥
आपुल्या हिताचे नव्हती सायास ।
ग्रह दारा आख धन वित्त ॥२॥
अवचिते निधान लागले हे हातीं ।
भोगावी विपत्ति गर्भवास दे यावें जावें पुढें ऐसेच कारण ।
भोगावे पतन नरकवास ॥४॥
नलगे देहाकाळ
नलगे देहाकाळ ।
मंत्रविधाने खकळ ।
मनीचि निश्चळ ।
करूनि करुणा भाकावी ॥१॥
येतो बेसलिया ठायां।
आसने व्यापी देवराया ।
निमळते काया ।
अधिष्ठान तयाचे ॥२॥
कल्पनेचा साक्षी ।
तरि आद्रंचि लक्षी ।
आवडीने भक्षी ।
कोरड धान्य मटमटां ॥३॥
घेणे तरी भाव ।
लक्षी दालांचा उपाव ।
तुका ह्मणे जीव ।
जीवीं मेळवील अनंत ॥४॥
पेस सांडनियां 'चुरे केविलवाणी दिसा कांरे
पेस सांडनियां 'चुरे केविलवाणी दिसा कांरे ।
कामे झर भेरे।
हातीं चरे मत्तिका ॥१॥
उदार हा जगदानी ।
पांडुरंग अभिमानी ।
तुळघीदळ पाणी ।
चिंतनाचा भुकेला ॥२॥
नळगे पुद्लावी चाकरी ।
कोणी वकील ये घरीं ।
त्याचा तोचि करी ।
पारपत्य सकळां दे नाहीं आडकाठी ।
तुका म्हणे जातां भेटी ।
न बोलतां मिठी ।
उगाच पायी घाळावी ॥४॥
अवघे त्रह्मरूप रिता नाहीं ठाव
अवघे त्रह्मरूप रिता नाहीं ठाव ।
प्रतिमा तो देव केसा नव्हे ॥१॥
नाही भाव तया सांगावे ते किती ।
आपुलाल्या मती पाखांडिया ॥२॥
जया भावे खंत बोलिले वचन ।
नाही अनुमोदन शाब्दिकांसी ॥३॥
तुका म्हणे संती भाव केला बळी ।
न कळतां खळीं दषिला देव ॥७४॥
काय देवापाशी उणे
काय देवापाशी उणे ।
हिंडे दारोदारी खुने ॥१॥
करी अक्षरांची आटी ।
पके कवडीचसाठी ॥२॥
निदी कोणा स्तवी ।
चिंतातुर सदा जीवीं ॥९॥
तुका म्हणे मांड ।
जळां जळा त्याचे तांड ॥४॥
आवडीचे दान देतो नारायण
आवडीचे दान देतो नारायण ।
बाहे उभारोन राहिलासे ॥२॥
जे जयासी रुचे ते करी समोर ।
सववज्ञ उदार मायबाप ॥२॥
ठायीं पाडिलिया तेचि लागे खावे ।
ठार्याचि प्यावं विचाराने ॥२॥
बीज पेरानेयां तोचि घ्यावें फळ ।
डोरळीस केळ केंचे लागे ॥४॥
तुका म्हणे देवा बोळ काही नाही ।
तुझा तैच्चि पाही रात्र सखा॥५॥
सदेव तुम्हां अवघे आहे
सदेव तुम्हां अवघे आहे ।
हात पाय चालाया ॥१॥
सुखीं वाणीं कानीं कीती ।
डोळे मूर्ति देखाया ॥२॥
अंध वहिर ठकळी किती ।
सुकी होतीं पांगुळ ॥३॥
घरा आगी छादुनि जागा ।
न पळे तो गा वांचेना ॥४॥
तुका म्हणे ज्ञागा हिता ।
कांही आतां आपुल्या ॥ ॥५॥
पक पाहातसां पएकांचीं दहने
पक पाहातसां पएकांचीं दहने ।
सावघ त्या गुणे कां रे नव्हां ॥१॥
मारा हाक देवा भय अट्टाहास ।
जंव काळ पेखं जालं नाहीं ॥२॥
मरणाची तंव गांठोडी पदर ।
[जण तोचिवरीं माप भरी ॥३॥
तुका म्हणे [धिग वाहती मारग ।
अंगा आळे मग हाळों नेदी॥६॥
अरे हे देह व्यथ् जावें
अरे हे देह व्यथ् जावें ।
देस जरी तुज व्हावे ।
झ्त कर्म मनोभावें।
साशेपाट खेळावा ॥१॥
मग केचे हरिचे नाम ।
निजेलिया ज्ञागा राम ।
जन्मो- जन्मींचा अधम ।
दुःख थोर साधिले ॥२॥
विषयखुखाचा लंपट ।
दासीगमनीं आति धीट ।
तया तेचि वाटब अधोगती जावया ३े आणीक एक कोंड ।
नरका जावया चाड ।
तरी संत्निदा गोड ।
करी कवतुक सदां ॥४॥
तुका म्हणे देस ।
मना लावी रामपिसें ।
नाहीं तरी आलिया खायाखें ।
फुकट ज्ञाखी ठाकोली ॥ ॥५॥
ल करी त्याचे गांढेपण
ल करी त्याचे गांढेपण ।
नारायण सिद्ध उभा ॥१॥
भवसिंधूचा थडचवा केला ।
बोळविळा पाहिज ॥२॥
त्याचे सोई पाउळ वेचे ।
मग कॅच अडथळे ॥३॥
तुका म्हणे खेई खोटे ।
न म्हणे मोठें लहान ॥४॥
देवाची ते खूण आला ज्याच्या घरा
देवाची ते खूण आला ज्याच्या घरा ।
त्याच्या पडे चिरा मनुष्य- पणा ॥१॥
देवाची खूण करावे वाटोळं ।
आपणावेगळें कोणीं नाही ॥२॥
देवाची ते खूण गुंता नेदी आश्या ।
ममतेच्या पाशा शिवों नेदी ॥३॥
देवाची ते खुण यंतां नेदी बाचा ।
लागो असत्याचा मळ नेदी ॥७॥
देवाची ते खूण तोडी माया- जाळ ।
आणि हे सकळ जग हरी ॥५॥
संसारासी तेचि बळकाविले स्थळ ।
तुक्या पे सकळ चिन्हे त्याची ॥६॥
लाभ झाला बहुतां दिसी
लाभ झाला बहुतां दिसी ।
लाहो करा पुढें नासी ।
इलुप्यदेहाऐेसी ।
उत्तम.जोडी जोडिली ॥१॥
घई हरिनाम सादर।
भरा सुखाची भांडारे ।
जालिया व्यापारे ।
लाहे हेवा जाडीचा ॥२॥
घेउनि माप हातीं) काळमोजी दिचिसरातीं 1 चोर लाग घेती ।
पुढें तैस पळांव ॥३॥
हित खाबकाश ।
म्हणे करीन तें पिसे ।
हातीं काय ऐसे ।
तुका म्हणे तेणसी ॥४॥
कायां वाचां मने झाला विष्णुदास
कायां वाचां मने झाला विष्णुदास ।
काम क्रोध त्यास बाधीतना ॥१॥
विश्वास तो कशे स्वामीवरी सत्ता ।
सकळ भोगिता होय त्याचें ॥२॥
तुका म्हणे चित्त करावें निर्मळ ।
येडनि गोपाळ खाहे तेथे ॥३॥
कृपावंत किती
कृपावंत किती ।
दीने बड आवडती ॥१॥
त्यांचा भार वाहे माथां ।
करी योगक्षेम चिंता ॥२॥
भुला नेदी वाट! करीं धरूनि दाबी नीट ॥३॥
तुका म्हण जाव ।
अनुसरतां पका भाव ॥ ॥४॥
एवढा प्रभु भावे
एवढा प्रभु भावे ।
तेणें संपुर्ण राहावे ॥९॥
होय केला भक्ति तेखा ।
पुरवी धरावी ते इच्छ ॥२॥
एवढा जगदानी ।
मागे तुळलीदळ पाणी ॥३॥
आला नांबारूपा ।
तुका म्हणे झाला खोपा ॥४॥
२८०९, अनंत ज्ह्मांडे ।
एके रामी ऐस धेड ॥१॥
तो या गोळियांचे घरीं उंबरा चढतां टेका धरी ॥२॥
मारी देत्य गाढे ।
ज्यांचे पुराणीं पवाडे ॥३॥
तुका म्हणे कळा ।
अंगीं जयाच्या सकळा ॥ ॥४॥
आवडीचे दान देतो नारायण
आवडीचे दान देतो नारायण ।
वाहे उभारोन राहिलास ॥१॥
जे जयासी रुचे तं करी समोर ।
सर्वज्ञ उदार मायवाप ॥२॥
ठायीं पाडिलिया तेचि छागे खावे ।
ठायीचे प्यावें विचारने ॥३॥
वीज पेरानियां तोचि घ्याव फळ ।
डोरळीस केळ केचे छागे ॥४॥
तुका म्हणे देवा वाळ कांही नाही ।
ठुझा तूचि पाहीं च्च सखा ॥ ॥७॥
बैसोनि निश्चळ करी त्याचें ध्यान
बैसोनि निश्चळ करी त्याचें ध्यान ।
देईल ती अन्न वस्त्र दाता ॥२॥
काय आम्हां करणें अधिक सांचुनी ।
देव जाला ,्झ्णी ,युराविता ॥२॥
दयाळ मायाळ जाणे कळवळा ।
दारणांगता खळा राखों जाणे ॥३॥
नलगे मागणे सांगणें तयासी ।
जाणें इच्छा तेस पुरवी त्याचो ॥४॥
तुका म्हणे ळेई अळं- कार अंगी ।
विठल हा जगीं तूचि होली ॥५॥
वर्णांची ते थोरी पका विठ्ठलाची
वर्णांची ते थोरी पका विठ्ठलाची ।
कीती मानवाची सांगो लये श् उद्ंडाचि जाले जन्मोनियां मेले ।
होऊनिया गेले रावरंक ॥२॥
त्यांचे लाम कोणी नेघे चराचरी ।
साही वेद चारी वर्णिताति ॥३॥
अक्षय अढळ चळेना ढळेना ।
तया नारायणा ध्यात ज्ञावे ॥४॥
ठुका म्हणे तुम्ही विहळ चित्तीं ध्याता ।
जन्ममरण व्यथा दूर होती ॥५॥
जिव्हा आणे फिके मधुर की क्षार
जिव्हा आणे फिके मधुर की क्षार ।
' येर मांस पर हाता.न कळे ॥१॥
देखावे नेत्नी बोळावे सुखं ।
चित्ता खुखदुःख कळा येती ॥२॥
परिमळासी घ्राण ऐेकती श्रवण ।
पकाचें कारण पका नये ३. एक देहीं सिन्न दावियल्या -कळा ।
नाचवी पुतळा सूत्रधारी ॥४॥
तुका म्हणे पेक्षी ज्याची सत्ता ।
कां तया अनंता विसरळेती ॥५॥
ऐेक्के रे जवा
ऐेक्के रे जवा ।
तुझ्या स्वहिताच्या खुणा ।
पंढरीचा राणा ।
मना- माजीं स्मरावा ॥१॥
मग कचे ॥२॥
बंधन 1 वाचे गातां नारायण.।
भवसिंघु तो ज्ञाण ।
बचि तीरी खरेल ॥२॥
दास्य करील कच्छिकाळ ।
बंद तुटेल मायाजाळ) होतील सकळ ।
रिडधिलिदि म्हणियारी ॥३॥
सकळ शासराचे सार् ।
ह वेदांचे गव्हर ।
पाहतां विचार ।
हाचि करिती पुराणें ॥४॥
ब्राह्मण क्षत्री वेद्य शूद्र ।
बांडाळांही आधिकार ।
बाळे नारी नर ।
आदिकरोनि वेद्ययाही ॥५॥
तुका म्हणे > ।
आम्हीं पाडियेळें ठावे ।
आणीकही देवं ।
खुख घेती भाविके ॥६॥
भथ हरिजनीं
भथ हरिजनीं।
कांही न घराबे मनीं ॥१॥
नारायण ऐेला खखा ।
काय जगाचा हा लेखा ॥२॥
चित्त वित्त हेवा ।
समपून रहा देवा ॥३॥
तुका म्हणे मन ।
असो द्यावे समाधान ॥ ॥४॥
देव भक्तालठागीं करुं नेदी संसार
देव भक्तालठागीं करुं नेदी संसार ।
अंग वारावार करीतसे ॥१॥
भाग्य द्यावे तरी अंगीं भरे ताठा ।
म्हणोनि करंटा करोनि ठेवी ॥२॥
स्त्री द्यावी गणवंती नसती गंते आज्या ।
यालागी ककंशा पाठीं लावी ॥३॥
तुका म्हणे मज प्रचीत आली देवा।
आणिक या बोला फाय सांगो ॥४॥
भक्ताविण देवा
भक्ताविण देवा ।
कैंचें रूप घडे सेवा ॥२॥
शोभविले येर्येरां।
सोनें एके ठायीं हिरा ॥२॥
देवाविण भक्ता ।
कोण देता तिष्कामता दे तुका म्हणे बाळ ।
माता जैसें स्नेहजाळ ॥ ॥४॥
कृपावंत किती
कृपावंत किती ।
दीनें बहु आवडती ॥१॥
त्यांचा भार वाहे माथां ।
करी योगक्षेम चिंता ॥२॥
भुल तेदी बाट ।
करीं धरांने दाबी नीट ३. तुका म्हणे जीवे ।
अनुसरतां एका भावे॥४॥
पवढा प्रभु भावे
पवढा प्रभु भावे ।
तेणें संपुष्टीं राहावे ॥१॥
होय केळा भारि तैखा।
पुरवी धरावी ते इच्छा ॥२॥
एवढा जगदानी ।
मागे ठुळखीदळ पाणी ॥३॥
आला चांबारूपा ।
तुका म्हणे झाला सोपा ॥1४॥
अनंत ब्रह्मांडे
अनंत ब्रह्मांडे ।
पके रोमीं ऐसें धेंडे ॥१॥
तोर्या गाळयांचे घर उंबरा चढतां टेका धरी ॥२॥
मारी दैत्य गाडे ।
ज्यांचे पुराणी पवाड़े ॥३॥
तुका म्हणे कळा ।
अंगीं जयाच्या सकळा ॥ ॥४॥
एकादशी खोमवार न करिती
एकादशी खोमवार न करिती ।
कोण त्यांची गती होईल नेणो ॥१॥
काय करूं बहू वाटे तळमळ ।
आंधळी सकळ बहिसुख ॥२॥
हरिहरा नाहीं बोटभरीं वाती ।
कोण त्यांची गति होईल नेणो ॥३॥
तुका म्हणे नाहीं नारा- यणीं प्रीती ।
कोण त्यांची गति होईल नेणो ॥ ॥४॥
एकादशीस अन्नपान जे नर करिती भोजन
एकादशीस अन्नपान जे नर करिती भोजन ।
श्वान विठठेसमान ।
अधम जन तो एक ॥१॥
ऐका व्रताचे महिमान ।
तेम आचरिती ज़न।
गाती ह की क न कन आ न अ... न अ स. देकती हरिकीतन ।
ते समान विष्णूशीं ॥२॥
अशुद्ध बिटाळशीचें खळ ।
ब्रिडा भक्षितां तांवूळ ।
सांपड़े खबळ ।
काळाहातीं न सुटे ॥३॥
खञवाज विलास भोग ।
करी कामिनीसी संग ।
तया जोडे क्षयरोग ।
जन्मव्याघी वळिबंत ॥४॥
आपण न वजे हरिकीर्तना ।
आणिकां वारी जातां जना] त्याच्या : पापा जाणां ।
महामेरु ठेंगणा ॥५॥
तया दंडी यमदूत ।
जाळे तयांचे अंकित ।
ठका म्हणे प्तं।
एकाद्सी चुकळीया ॥६॥
भाव धरी तया तारीछ पाषाण
भाव धरी तया तारीछ पाषाण करितां नव्हे नीट इवानाचे हे पुच्छ ।
खापर परीस काय करी ॥२॥
काय करीळ तया साखरेचे आळे ।
बीज तिसी फळे येतीं तया ॥३॥
अभिमाबी पांडुरंग
अभिमाबी पांडुरंग ।
गोवा कशाचा हो मग ॥१॥
अल्लुसरा लवळाहीं।
नका विचार करूं कांहीं ॥२॥
कोठें राहातील पापे ।
जालिया हो अनुताप ॥३॥
तका ह्मणे हेचि घडी ।
उभ्या पाववील थडी ॥ ॥४॥
सत्यसंकड्पाचा दाता नारायण
सत्यसंकड्पाचा दाता नारायण ।
खव करी पूर्ण मनोरथ ॥१॥
येथं अळंकार शोभती सकळ ।
भावबळं फळ इच्छेचे ते ॥२॥
अंतरीचे बीज जाणे कळवळां ।
व्यापक सकळां त्रह्मांडांचा ॥३॥
तुका म्हणे नाही. चालत तांतडी ।
प्राप्तकाळ घडी आल्याविण ॥४॥
जाणं अंतरींचा भाव
जाणं अंतरींचा भाव ।
तोचि करितो उपाव ॥१॥
नलगे सांगावे मागावं ।
जीवंभावे अनुसरावे ।
अविनाश ध्यावे ।
फळ धीर धरोनी ॥२॥
बाळा न मागतां भोजन ।
माता घाली पांघरून ॥३॥
तुका म्हणे तरी ।
एकी लंधियेळे गिरी ॥४॥
करी ऐसी घांवाधांवीं
करी ऐसी घांवाधांवीं ।
चित्त लावी चरणावरीं ॥१॥
मग तो माझा मायवाप ।
घेईल ताप हरूनी ॥२॥
बहुतांच्या मते गोवा ।
होऊं जीवा नेदावा ॥३॥
तुका म्हणे करुणाबोळें ।
धार विठ्ठले निघेना ॥ ॥४॥
गासि तरी एक विठळचि गाई
गासि तरी एक विठळचि गाई ।
नाहीं तरि ठायीं राहे उगा ॥१॥
अद्वैतीं तो नाहीं बोळाचें कारण ।
जाणीवेचा सीण करिसी वांयां२ तुका म्हणे किती करावी फजिती ।
लाज नाहीं चित्तीं निलाजिरा ॥ ॥३॥
आधारावांचूनी
आधारावांचूनी ।
काय खांगखी कहाणी ॥१॥
ठावा नाहीं पंढरीराव ।
तेब्री अवघेचि वाव ॥२॥
मानिताहे कोण ।
तुझं कोरडे ब्रह्मज्ञान ॥३॥
तुका म्हणे ठेवा ।
जाणपण पसरवा ॥ ॥४॥
पंधरा दिवसां एक एकादशी
पंधरा दिवसां एक एकादशी ।
कारे न् करिसी व्रतखार ॥१॥
काय हुझा जीव जातो एका दिसे ।
फराळाच्या मिस घणी घेसी ॥२॥
स्वाहित कारण मानंवेल जन ।
हरिकथापूजन वेष्णवांचे ॥३॥
थांड तुज घरीं होती उजगरे ।
देवळासी काँरे मरसी जातां ॥४॥
तुका म्हणे खुकुमार जाळाखी।
काय जाब देखी यमदूतां ॥५॥
वोलिलो तै कांहीं तुमचिया हिता
वोलिलो तै कांहीं तुमचिया हिता ।
वचन नेणतां क्षमा कीजे ॥१॥
वाट दाबी तया नलगे रुसावे ।
अतित्याई जीवे नाश पावे ॥२॥
लिंव दिला रोग तुटाया अंतरीं ।
पोभाळितां वरीं आंत चरे ॥३॥
तुका म्हणे हित देख- ण्यासी कळे ।
पडती आंधळे छूपामाजीं ॥४॥
. २८३१ आतां माझे नका वाणूं गुणदोष ।
करितो उपदेश याचा कांहीं ॥१॥
मानदंभासाठीं छाळितसे कोणा ।
आण या चरणा विठोबाची ॥२॥
तुका म्हणे हे तो ठावे पांडुरंगा ।
काय कळे जगा अंतरींचे ॥३॥
आतां माझे नका वाणूं गुणदोष
आतां माझे नका वाणूं गुणदोष ।
करितो उपदेश याचा कांहीं ॥१॥
मानदंभासाठीं छळितसे कोणा ।
आण या चरणा विठोबाची ॥२॥
तुका म्हणे हं तो ठावें पांडुरंगा ।
काय कळे जगा अंतरींचें ॥३॥
सोडिला संसार
सोडिला संसार ।
माया तयावरीं फार ॥१॥
धांवें चाळे मागे मागे ।
सुखदुःख साहे अंग ॥२॥
यान ध्यावे नास ।
तीसीं करणं त्याचे काम ॥२॥
ठुका म्हणे भोळी ।
विठाई क्ुपेची कोवळी ॥४॥
म्मयबार्पे खांभाळिती
म्मयबार्पे खांभाळिती ।
छोभाकारणें पाळिती ॥१॥
तेखा नव्हे देवः राव ।
याचा कृपाळू स्वभाव ॥२॥
मनास्त्रारखे न द्योतां ।
बाळकासी मारी माता ॥३॥
तुका म्हणे सांगूं किती ।
बाप लकासी मास्ती ॥४॥
सत्यखंकल्पाचा दाता नारायण
सत्यखंकल्पाचा दाता नारायण ।
सर्व करी पूर्ण मनोरथ ॥१॥
येर्थ अळंकार झोभती सकळ ।
भावबळें फळ इच्छेचें तै ॥२॥
अंतरींचें बीज जाणे कळवळा ।
व्यापक सकळां ब्रह्मांडांचा रे तुका म्हणे नाहीं चाळत तांतडी ।
प्राप्तकाळ घडी आल्याविण ॥४॥
जाणें अंतरींचा भाव
जाणें अंतरींचा भाव ।
तोचि करितो उपाव ॥१॥
नलगे सांगावे मागावे ।
जींवैभावे अल्ुलरावे ।
अविनाश घ्याव ।
फळ धीर घरोनी ॥२॥
बाळा न मागतां भोजन ।
माता घाळी पांघरून दे तुका म्हणे तरी ।
एकी लंघियेळे गिरी ॥४॥
लब्दे खळवादी मता[च पुरता
लब्दे खळवादी मता[च पुरता ।
सत्याचीहे सत्ता उपदेश ॥१॥
क्षेत्वेसि बीं क 8 2792. “>. सता मना आणावी उत्तरे ।
परिपाकीं खरे खोटे कळे ॥२॥
नव्हे एकः देशी शब्द हा उखता ।
ब्रह्मांडापुरता येईल त्यासी रे तुका विनवणी करी ज़ाणतिया।
बहुमतें वायां श्रमूं. नये ॥४॥
निष्ठुर तो दिसे नियकारपणे
निष्ठुर तो दिसे नियकारपणे ।
कोंबळा सगुणें प्रतिपाळी ॥१॥
केलाच करावा केळा कडवाड ।
होइळ ते गोड न परते ॥२॥
मथिलिया लागे नवनीत हातां ।
नासे वितळितां आहाच तें ॥३॥
तुका म्हणे आतां मनाऱीं विचार ।
करावा तो सार एक्चित्त ॥४॥
वोलिलो तै कांहीं तुमचिया हिता
वोलिलो तै कांहीं तुमचिया हिता ।
वचन नेणतां क्षमा कीजे ॥१॥
वाट दाबी तया नलगे रुसावे ।
अतित्याई जीवे नाश पावे ॥२॥
लिंव दिला रोग तुटाया अंतरीं ।
पोभाळितां वरीं आंत चरे ॥३॥
तुका म्हणे हित देख- ण्यासी कळे ।
पडती आंधळे छूपामाजीं ॥४॥
आतां माझे नका वाणूं गुणदोष
आतां माझे नका वाणूं गुणदोष ।
करितो उपदेश याचा कांहीं ॥१॥
मानदंभासाठीं छाळितसे कोणा ।
आण या चरणा विठोबाची ॥२॥
तुका म्हणे हे तो ठावे पांडुरंगा ।
काय कळे जगा अंतरींचे ॥३॥
हरिहरां भेद
हरिहरां भेद ।
नाहीं करुं नये वाद ॥१॥
एकएकाचें हृदयीं ।
गोडी साखरेच्या ठायीं ॥२॥
भेदकासी नाड ।
एक वेलांटीच आड ॥३॥
उजवे वाम- भाग ।
तुका म्हणे पक अंग ॥४॥
एकादशीस अन्नपान जे नर करिती भोजन
एकादशीस अन्नपान जे नर करिती भोजन ।
श्वान विठठेसमान ।
अधम जन तो एक ॥१॥
ऐका व्रताचे महिमान ।
तेम आचरिती ज़न।
गाती ह की क न कन आ न अ... न अ स. देकती हरिकीतन ।
ते समान विष्णूशीं ॥२॥
अशुद्ध बिटाळशीचें खळ ।
ब्रिडा भक्षितां तांवूळ ।
सांपड़े खबळ ।
काळाहातीं न सुटे ॥३॥
खञवाज विलास भोग ।
करी कामिनीसी संग ।
तया जोडे क्षयरोग ।
जन्मव्याघी वळिबंत ॥४॥
आपण न वजे हरिकीर्तना ।
आणिकां वारी जातां जना] त्याच्या : पापा जाणां ।
महामेरु ठेंगणा ॥५॥
तया दंडी यमदूत ।
जाळे तयांचे अंकित ।
ठका म्हणे प्तं।
एकाद्सी चुकळीया ॥६॥
२८२९ भाव धरी तया तारीछ पाषाण करितां नव्हे नीट इवानाचे हे पुच्छ ।
खापर परीस काय करी ॥२॥
काय करीळ तया साखरेचे आळे ।
बीज तिसी फळे येतीं तया ॥३॥
देवाच्या प्रसादें करा रे भोजन
देवाच्या प्रसादें करा रे भोजन ।
व्हाळ कोण कोण अधिकारी ते ॥१॥
ब्रह्मादिकांसी हें दुलैम उच्छि्ट ।
नका मानूं वीट ब्रह्मरसीं ॥२॥
अवाधियां पुरते ओखंडळें पात्र ।
अधिकार सर्वत्र आहे येथे ॥३॥
इच्छ्ादानी येथें रल खमर्थ ।
अवघेचि आतं पुरवितो ॥४॥
सरे येथें पेसे नाहीं काकाला छामारी वाटे कवळीं घ्यावे ऐसे ॥५॥
तुका म्हणे पाक लक्षुमींच्या हात ।
कामा खागाते निरूपम ॥६॥
ऐका महिमा आवडीची
ऐका महिमा आवडीची ।
बोरे खाय भिलटीचीं ॥१॥
थोर प्रेमाचा भुकेला ।
हाचि दुष्काळ तयाळा ॥२॥
अश्टमा सिद्धीला ।
न मनी क्षीरखागराळा' ॥३॥
पोहे सुदामदेवाचें ।
फके मारी कोरडेच ॥४॥
न म्हणे उच्छिष्ट अथवा थोडे ।
तुका म्हणे भक्तीपुढे॥५॥
आपुलिया बळें नाहीं दोळवत
आपुलिया बळें नाहीं दोळवत ।
सखा कृपावंत वाचा त्याची श् साळुंकी ते कैसी बोळे मंजुळवाणी ।
शिकविता धणी वेगळाची ॥२॥
काय म्यां पामरे वोळावीं उत्तेर।
परि त्या विश्वंभरे ' दोलावबिळे ॥३॥
तुका म्हणे त्याची कोण जाणे कळा ! वागवी पांगळा पायांविण ॥४॥
नव्हा आम्ही वैद्य अर्थाचे भकेळे
नव्हा आम्ही वैद्य अर्थाचे भकेळे ।
भलते द्यावे पाळे भलत्यासी ॥१॥
कुपथ्य करूनि विटंवावे रोगी ।
काय हे खळगी भीड त्याची ॥२॥
तुका म्हणे लाख फास. देऊ डाव ।
खुखाचा उपाच पुढं आहे ॥ ॥३॥
भाविकांचे काज देव अंगे करी
भाविकांचे काज देव अंगे करी ।
काढी धमोघरीं उच्छ्पि ते ॥१॥
उच्छिश तीं फळे खाय मिल्लटीचीं ।
आवडी तयांची मोठी देवा ॥२॥
काय देवा घरीं न मिळेचि अन्न ।
मागे भाजीपान द्रौपदीसी ॥३॥
अर्जुनाची घोडी 'छुतलीं अनंत ।
संकटे बहुते निवारिलीं ४. तुका म्हणे ऐसीं आवडती लाडेवाळे ।
ज्ञाणीवेचे काळे तोंड देवा ॥ ॥५॥
नाहीं खुगंधाची ळागत छावणी
नाहीं खुगंधाची ळागत छावणी ।
ळावावी. ते मनी शुद्ध होतां ॥१॥
वार््याहातीं माप चाळें सम्जनाचे ।
कीतिं खुख त्याचें वारायण ॥२॥
प्रभा आणि खी काय असें आन ।
उद्यीं त जन सकळ साक्षी ॥३॥
तुका म्हणे वरा सत्याचा सायास ।
नवनीता नाश नाहीं पुन्हा ॥४॥
कित ल सेविती हा रस वाटिती आणिकां ।
घ्यारे होऊं नका रानभरीं ॥१॥
री ज्याची पाऊळें समान ।
तोचि एक दानछयूर दाता ॥२॥
मनाचे संकल्प पाववीळ सिद्धी ।
जरी राहे बुद्धि याचे पार्यीं ॥३॥
ठुका म्हणे मज घाडिलें तिरोपा ।
मारग हा स्रोपा सुखरूप ॥४॥
उपदेशपर अभंग ३९३ २८२९ उपकारासाठीं बोळा हे उपाय ।
येणेविण काय चाड आम्हां ॥१॥
बुडतां हे जन त देखवें डोळां ।
हिताचा कळवळा येतो म्हणउनि ॥२॥
तुका म्हणे माझे देखतीळ डोळे ।
भोग देतेवेळें येईल कळा ॥३॥
मनोमय पूजा
मनोमय पूजा ।
हेचि पडिय केशीराजा ॥१॥
घेतो कल्पनेचा भोग ।
न मानेची बाह्य रंग ॥२॥
अंतरींचें जाणे ।
आदि वर्तमान खुणे ॥३॥
तुका म्हणे कुर ।
कोठें सरे त्याच्या पुढे ॥ ॥४॥
सांठविला हरी
सांठविला हरी ।
जिहीं हृदयमंदिरीं ॥१॥
त्यांची सरली येरझार ।
जाळा सफळ व्यापार ॥२॥
हरी आला हातां ।
मग कची भय चिंता ॥३॥
तुका म्हणे हरा ।
कांही उरा नेदी उर्य॥४॥
निष्ठावंत भाव भक्तांचा स्वघम
निष्ठावंत भाव भक्तांचा स्वघम ।
निघार हे वम चुका नये ॥१॥
निष्काम निश्चळ विहळीं विश्वास ।
पाहा नय बास आणिकांची ॥२॥
तुका म्हणे पेसा कोण उपेक्षिला ।
नाहीं आइकिला पेसा कोणीं॥३॥
देव घ्या कोणी देव घ्या कोणी
देव घ्या कोणी देव घ्या कोणी ।
आइता आला घर पुस्रोली ॥१॥
देव च लगे देव न लगे ।
सांठवणेचें रुधळे जागे ॥२॥
देव मंदळा देव मंदळा।
भाव दुडाला काय करूंरे देव ध्या फुका देव ध्या फुका ।
न लगे सुका माळ काही ॥४॥
दुबळा तुका भावहीण ।
उधारा देव घेतला क्ण ॥५॥
पवित्र सोंबळीं
पवित्र सोंबळीं ।
एक तींच भूमंडळी ॥१॥
ज्यांचा आवडता देव।
> अखंडित प्रेमभाव ॥२॥
तींच भाग्यवंते ।
सरती पुरतीं धनवित्तें ॥३॥
तुका म्हणे देवा ।
त्यांची केळी पावे सेवा ॥ ॥४॥
सकळ देवांचे दैवत
सकळ देवांचे दैवत ।
उमे असे रंगा आंत ॥१॥
रग खुटा. र वाप ।
शुद्ध भाव खरे माप ॥२॥
रंग ळुटिला वहतीं! शक नारद्याद सता ठका छुरिताहे रंग ।
साह्य झाला पांडुरंग ॥ ॥४॥
अधिर माझ्या मना ऐके एक मात
अधिर माझ्या मना ऐके एक मात ।
तू कारे दुध्चित निरंतर ॥२॥
हेचि चिंता काय खावे म्हणवुनि ।
भळे तुजट्टनि पक्षियाज २पाहा त चात भूमिजळा ।
वख्पें उन्हाळां भेघ तया ३. अवघ्या याती ठग आगळा सोनार ।
त्याघरीं व्यापार झारियाचा ॥४॥
ठका म्हण जळीं वनीं जीब एक 1 तयापार्ठी लेख काय असे ॥७॥
नव्हो आम्ही वैद्य अर्थाचे भकेळे
नव्हो आम्ही वैद्य अर्थाचे भकेळे ।
भलते द्यावे पाळे भलत्यासी ॥१॥
कुपथ्य करूनि बिटंवावे रोगी ।
काय हे खळगी भीड त्याची ॥२॥
तुका म्हणे लाखं. फास देऊ डाव ।
खुखाचा उपाव पुढ आहे ॥ ॥३॥
अंगीकार ज्याचा केला नाययणें
अंगीकार ज्याचा केला नाययणें ।
बिंद्य तेंहि तेणें वंद्य केळे ॥१॥
अजामेळ भिल्ली तारिली कुंटणी ।
प्रत्यक्ष पुराणीं चद्य केळी ॥२॥
ब्रह्महत्याराशी पातके अपार ।
वाल्मीक किंकर वंद्य केला ॥३॥
ठका म्हणे येथ भजन प्रमाण ।
काय थोरपण जाळावे ते ॥४॥
करावी ते पूजा मोशे उत्तम
करावी ते पूजा मोशे उत्तम ।
लीकिकाचें काम काय असे ॥१॥
कळाव तयासी कळे अंतर्यचे ।
कारण ते साचे साचा अंगीं ॥२॥
अतिदाया अंतीं लाभ किंवा घात ।
फळ देते चित्त दीजञापेसे ॥३॥
तुका म्हणे जेणें राहे समाधान ।
पेसें ते भजन पार पावी ॥ ॥४॥
निवेर होणें साधनाचे मूळ
निवेर होणें साधनाचे मूळ ।
येर ते विल्हाळ खांडीमांडी ॥१॥
नाही चाळा येत सांगसंपादणी ।
निवडे अवसानीं शुदधा्युद्ध ॥२॥
त्याग नांब तरी निर्विषय वासना ।
कार्यकारणापुरते विधि ॥३॥
तुका म्हणे राहे चिंतनीं आवडी ।
येण नांवे जोडो सत्यत्वेशी ॥४॥
स्वामिकाज गुरूभक्ती
स्वामिकाज गुरूभक्ती ।
पितृवचन सेवा पती ॥१॥
होचि विष्णूची महापूजा ।
अचुभव चाही दुजा ॥२॥
सत्त्य बोले सुखे ।
टुखवे आणिकांच्या दुःखे ॥३॥
तिश्चयाचे वळ।
तुका म्हणे तेचि फळ ॥ ॥४॥
निष्ठावंत भाव भक्तांचा स्वधम
निष्ठावंत भाव भक्तांचा स्वधम ।
निर्धार हे वम चुकों तथे ॥१॥
दिष्काम तिश्चळ विठळीं विश्वास ।
पाहां नये वाख आणिकांची ॥२॥
तुका म्हणे ऐसा कोण उपेक्षिला ।
ताही आइकिला ऐखा कोणीं॥३॥
झूयेचीं उत्तर देवाचा .मसाद
झूयेचीं उत्तर देवाचा .मसाद ।
आनंदे आनंद वाढवावा ॥१॥
बहु- तांच्या भाग्ये लागलें जहाज ।
येथ आतां काज लवलाहो ॥२॥
अलभ्य ते आळे दारावरी फुका ।
यथ आतां चुका न पाहिजे ॥३॥
देवाच्या प्रसादें करा रे भोजन
देवाच्या प्रसादें करा रे भोजन ।
व्हाळ कोण कोण अधिकार ते ॥१॥
ब्रह्मादिकांसी हें दु्लॅम उच्छिप ।
तका मानूं वीट ब्रह्मरलीं ॥२॥
अवाधिरया- पुरते ओसंडळं पात्र ।
अधिकार सर्वत्र आहे येथे ॥३॥
इच्छ्यदानी येथें बोळळा समर्थ ।
अवघेचि आते पुरवितो ॥४॥
सरे येथें ऐसे नाहीं कदाकाळी ' उद वाटे कवळीं घ्यावें पेसे ॥५॥
तुका म्हणे पाक ळक्कुमीच्या हाते ।
कामारी खांगाते निरूपम ॥ ॥६॥
तीर्थी घोडा पाणी
तीर्थी घोडा पाणी ।
देव रोकडासञ्जञनीं श् मिळालिया संतसंग ।
समपितां भळे अंग ॥२॥
तीथीं भाव फळे ।
येथे अनाड ते वळे ॥३॥
तुका म्हणे पाप ।
गेळ गेल्या कळे ताप ॥४॥
जीवित्व तें किती
जीवित्व तें किती ।
हेचि धरितां वरे चित्तीं ॥१॥
संत खुमने उत्तरे ।
मृदु रसाळ मधुर ॥२॥
विसांवतां कानीं ।
परिपाक घड़डे मनीं ॥३॥
तुका म्हणे जोडी ।
होय जतन रोकडी ॥४॥
उंच निच कांहीं नेज हा भगवंत
उंच निच कांहीं नेज हा भगवंत ।
तिष्ठे भाव भक्ति देखोनिया ॥१॥
दासीपुत्र कण्या विद्राच्या भक्षी ।
देत्याघरीं रक्षी प्रव्हादाखी ॥२॥
चम उपदेशपर अभंग ३९५ रंगू छागे रॉहिदासासंगे ।
कावेराचे मागें विणी शेळे ॥३॥
सजन कराया विकूं ळागे मांस ।
माळ्या सांवत्यांस खुरपूं लागे ॥४॥
नरहरी सखोनारा घडा फुंकू ळागे ।
चोखामेळ्यासंगे ढोरे ओढी ॥५॥
लामयाचे जनीसवें वेची शेणी ।
धर्मांघरीं पाणी वाहे झाडी ॥६॥
नाम्यासवें जेवी नव्हे संकोचित ।
ज्ञानियाची भिंत अंगे ओडी ॥७॥
अजुनाचे रथीं होय हा सारथी ।
भक्षी पोहे प्रीति खुदाम्याचे < गौळियांचे घरीं गाई अंगे वळा ।
द्वारपाळ बर्ळाद्वारीं झाला ॥९॥
एकोबाचे क्षण फेडी हृपीकेझी ।
अंबक्र्पींचे सोशी गर्भवास १० मिराबाईसाठीं घेतो विषप्याला ।
दामाज़ीचा झाळा पाडेवार ११ घडी माती वाहे गोऱ्या कुंमाराची ।
हंडी मेहत्याची अंग भरी १२ पुंडलिकासाठीं अजूनि तिष्ठत ।
तुका म्हणे मात थन्य त्याची ॥१३॥
न करी रे मना कांहीच कल्पना
न करी रे मना कांहीच कल्पना ।
चिंती या चरणां विठोबाच्या ॥१॥
येथें सुखाचिया अश्लुपचि राखी ।
पुढें कल्पनेस ठाव नाहीं ॥२॥
सुखाचे ओतिलें साजिरे श्रीसुख ।
शोक मोह दुःख पाहतां नाहीं ॥३॥
तुका म्हणे येथे होईल विखांवा ।
तुटतील हांबा पुर्ढिलिया ॥४॥
हरिनामंवेळी पावळी विस्तार
हरिनामंवेळी पावळी विस्तार ।
फळीं पुष्पीं भार वोल्हावळी ॥१॥
तेथे माझ्या मता होई पक्षिराज ।
साधावया काज तृप्तीचे या ॥२॥
सुळींचिया बीजे दाखविली गोडी ।
लाहो करी जोड़ी जालियाची ॥३॥
तुका म्हणे क्षणक्षणां जातो काळ ।
गोडी ते रसाळ अंतरेळ ॥४॥
निंर्वेर होणें साधताचें मूळ
निंर्वेर होणें साधताचें मूळ ।
येर ते विव्हाळ सांडीमांडी ॥१॥
नाही चाळों येत सोंगसंपादणी ।
निवडे अवसानीं शुद्धाशुद्ध ॥२॥
त्याग नांव तरी निर्विषय वासना ।
कार्यकारणापुरते विधि ॥३॥
तुका म्हणे राहे चिंतनीं आवडी ।
येणं नांवे जोडी सत्यत्वेंशीं ॥४॥
पात्र शुद्ध चित्त ग्वाही
पात्र शुद्ध चित्त ग्वाही ।
नळे कांहीं सांगणें ॥१॥
झूर तरी सत्यचि व्हावें ।
साटी जीवे करूलि क असुपच छुख मान ।
स्वामी जन मानावें ॥३॥
ठुका म्हणे जैसी वाणी ।
तैसा मनीं परिपाक ॥ ॥४॥
साजे अळंकार
साजे अळंकार ।
तरि भोगितां भ्रतार ॥१॥
व्यभिचारिण टाक- माटिका ।
उपहास होती लोकां ॥२॥
झूरत्वाची वाणी .।
रूप मिरंवे मंडणीं ॥३॥
तुका म्हणे जिणे ।
दातीविण लाजिरवाणे ॥ ॥४॥
साहोनियां टाकी घाये
साहोनियां टाकी घाये ।
पाषाण देवचि ज्ञाला पाहे ॥१॥
तया रीति उपदेशपर अभंग ३९७ प आ दृढ मन।
करी साधाया कारण ॥२॥
वाण शस्त्र साहे गोळी ।
झूरा ठाव उंच स्थळीं ॥३॥
तुका म्हणे सती ।
अन्न न देखे ज्या रीतीं ॥ ॥४॥
चित्ती नाहीं तै जवळीं असोनि काय
चित्ती नाहीं तै जवळीं असोनि काय ।
वत्स सांडी माय तेणें न्यायें ॥१॥
प्रीतीचा तो वायु गोंड ळागे मात ।
जरी जाय चित्त मिळोनिया ॥२॥
तुका म्हणे अवघे फिके भावाविण ।
मीठ नाहीं अन्न तेणें न्यायें ॥३॥
शहाणिया पुरें एकचि वचन
शहाणिया पुरें एकचि वचन ।
विशारति खूण तेचि त्यासी ॥१॥
उपदेश असे बहतांकारणं ।
घेतला तो मनें पाहिजे हा ॥२॥
फांसांवेना तरि दुःख घेत वाव ।
मग होतो जीव कासार्वाख ॥३॥
तुका म्हणे नको राग धरूं झोडा ।
चुर्घाडतां पीडा होईल डोळे ॥४॥
ब्रह्मचारी घम घोकावें अक्षर
ब्रह्मचारी घम घोकावें अक्षर ।
आश्चर्मीं विचार पट्कर्म ॥१॥
वानप्रस्थ तरी संयोगी वियोग ।
संन्यास तो त्याग संकल्पाचा ॥२॥
परमहंस तरी ज्ञाणे सहज वम ।
तेथ यातिधम कुळ नाहीं ॥३॥
बोळे वर्म जो चाळे याविरहित ।
तो जाणा पतित श्रुति वोलळे ॥४॥
तुका म्हणे कांहीं नाहीं लेमाविण ।
मोकळा तो ज्ञाणा स्रीण दुःख पावे ॥५॥
जस दावी तेखा राहे
जस दावी तेखा राहे।
तरि कां देव दुरी आहे ॥१॥
दुःख पावायाचें मूळ ।
रहणी ठाव नाहीं ताळ ॥२॥
माळासदांवरीं ।
कैचा खागे जोडे हरी ॥३॥
ठका म्हणे देख ।
पेसे परीचीं बहुतेक ॥४॥
पका बाजा केला लाह
पका बाजा केला लाह ।
मग भोगले कणीस ॥१॥
कळे सकळां हा भाव ।
लहानथोरांवरीं जीव ॥२॥
लाभ नाही फुकासाटीं ।
केल्याविण जिवासाठीं ॥३॥
ठुका म्हणे रणीं ।
जीव देतां लाभ दुणी ॥४॥
कुळधमे ज्ञान कुळधर्म साघन
कुळधमे ज्ञान कुळधर्म साघन।
कुळघम निघान हातीं चढे ॥१॥
कुळधमे भक्ति कुळधमे गति ।
कुळधमे विश्रांति पाववील ॥२॥
कळघमदया कुळधर्म उप- कार ।
कळधर्म सार साधनांचे ॥३॥
कुळघम महत्व कुळधमे मान ।
कुळधर्म पावन परळोकीचें ॥४॥
तुका म्हणे कुळधर्म दावी देवीं देव ।
यथाविघ भाव जशे होय ॥५॥
शिष्याची जो नेघे सेवा
शिष्याची जो नेघे सेवा ।
मानी देवासारिखे ॥१॥
त्याचा फळे उप- देश ।
आणिकां दोष उफराटे ॥२॥
त्यांचें खर प्रह्मज्ञान ।
उदासीन देहभाव ॥३॥
तुका म्हणे सत्य सांगे ।
योत रागें येती ते ॥ ॥४॥
न मनी ते ज्ञानी न मनी ते पडित
न मनी ते ज्ञानी न मनी ते पडित ।
पेसे परीचे एक एका भावे ॥१॥
धातू पोलोनियां आणिकां उपदेश ।
अंतरीं तो लेश प्रेम नाहीं ॥२॥
न मनी ते योगी न मनी ते हरिदास ।
दर्शनें बहुवस बहुतां परिचीं ॥३॥
तुका म्हणे तयां नमन बाह्यात्कारी ।
आवडती परी चित्त शुद्धीचे ॥४॥
जुंझायाच्या गोष्टी ऐेकतांचि खुख
जुंझायाच्या गोष्टी ऐेकतांचि खुख ।
करितां हें दुःख थोर आहे ॥१॥
तैसी हरिभक्ति खुळावरीळ पोळी ।
निवडे तो बळी विरळा दूर ॥२॥
पिंड पोसिलिया विषयांचा पाईक ।
वेकुंठनायक केचा तेथें ॥३॥
तुका म्हणे व्हाव देहासी उदार ।
रखुमादेर्वीवर जोडावया ॥४॥
ज्ञेगं वाढे अपकीर्ति
ज्ञेगं वाढे अपकीर्ति ।
सर्वार्थीं ते त्यजार्वे ॥१॥
सत्य रुचे भळलेपण ।
वचन त जगासी ॥२॥
होइजेत झुद्ध त्यागें ।
वाउगें ते सारावें ॥३॥
छुका म्हणे खोटं वम ।
निंद्य कर्म काळिमा ॥४॥
अन्लुतापे दोष
अन्लुतापे दोष ।
ज्ञायन छलगतां निमिष ॥१॥
परि तो राहे विसावला ।
आदी अवसखानी भळा ॥२॥
हेचि प्रायश्चित्त ।
अतुतापीं न्हाय चित्त ॥३॥
तुका म्हणे पापा ।
शिवा नये अचुतापा ॥ ॥४॥
ढेकरें अवण दिसे खाच
ढेकरें अवण दिसे खाच ।
नाहीं तरि काचे कथाकुंथी ॥१॥
हेही बोल तेही बोल ।
कोरडे फोळ रुचीविण ॥२॥
गव्हांचिया होती परी ।
फकेवरी खाऊं नये ॥३॥
अन्यायासी राजा जरि न करी दंड
अन्यायासी राजा जरि न करी दंड ।
बह्च ते लंड पोडिती जना ॥१॥
न करी निगा कुणबी न काहढेतां तण ।
केचे येती कण हाताखी ते ॥२॥
तुका म्हणे संतां करूं नये अनुचित ।
पाप नाहीं लीत विचारितां ॥३॥
मायबापे जरी सरपण कीं बोका
मायबापे जरी सरपण कीं बोका ।
त्यांचे संग खुखा न पवे बाळ ॥१॥
चंदनाचा शूळ सोनियाची वेडी ।
खुख नेदी फोडी प्राण नाशी ॥२॥
तुका म्हणे नरकी घाळी अभिमान ।
जरी होय ज्ञान गर्व ताठा ॥ ॥३॥
विषयांचे लोलिंगत
विषयांचे लोलिंगत ।
ते फजञीत होतील ॥१॥
न सरे तेथें यातिकुळ ।
शुद्ध मूळ वीज व्हावे ॥२॥
शिखा खूत्र सोंग वरीं ।
दुराचारी दंड पांवे ॥३॥
तुका म्हणे अभिमान ।
नारायण न सोले ॥४॥
धांई अंतरींच्या खुखं
धांई अंतरींच्या खुखं ।
काय गडवड वाचां सुखं ॥१॥
विधिनिषेध उर फोडी ।
जंव नाहीं अनुभव गोडी ॥२॥
वाढे तळमळ उभयतां ।
नाहीं देखिल अनुभवितां ॥३॥
आपुल्या मते पिसं ।
परि ते आहे जसें तैसें ॥४॥
साध- नाची सिद्धि ।
मोन करा स्थिर बुद्धि ॥५॥
तुका म्हणे वादे ।
वांयां गेलीं ब्रह्मवृंदे ॥ ॥६॥
लरब्हे ब्रह्मचर्य बाइळेच्या त्यागें
लरब्हे ब्रह्मचर्य बाइळेच्या त्यागें ।
वैराग्य वाउगे देशत्यागें ॥१॥
काम वाढे भय वासनेच्या द्वारँ।
सांडावें ते धीरे आचावाचा ॥२॥
कांप्ूने टिरी श्रत्वाची मात ।
केळे वाताहात उचित काळें ॥३॥
तुका म्हणे करी जिव्हेसी विटाळ ।
लटिक्याची मळ स्तुति होतां ॥ ॥४॥
उदंड शाहाणे होत तकंवंत
उदंड शाहाणे होत तकंवंत ।
परि या नेणवे अंत विठोबाचा ॥१॥
जा अक्षरां करात भरोवरीं ।
परि ते नेणवे थोरी विठोबाची ॥२॥
ठुका म्हणे ही भोळेपणाविण ।
ज्ञाणीच ते सीण रित माप ॥३॥
नाहीं सरो येत जोंडिल्या वचमी
नाहीं सरो येत जोंडिल्या वचमी ।
कवित्वाची बाणी कुदाळता ॥१॥
सत्याचा अनुभव बेथी सत्यपणें ।
अनुभवाच्या गुणें रुचों येतो ॥२॥
कार्य उपदेक्षपर अभंग ३९९ आगीपाशीं गंगारिलें चाळे ।
पोटींचें उकलें कलापाशीं ॥३॥
तुका म्हणे येथें करावा उकल ।
लागेचिना बोळ वाढदूने ॥४॥
नाला, मतांतरे शब्दाची व्युत्पत्ति
नाला, मतांतरे शब्दाची व्युत्पत्ति ।
पाठांतरें होती वाचाळ ते ॥१॥
माझ्या विठोवाचें वर्म आहे दुरी ।
कची तेथें उरीं देहभावा ॥२॥
यज्ञ याग जप तप अल्ुछान ।
राहे ध्येय ध्यान अलांकडे ॥३॥
तुका म्हणे होय उपराति चित्ता ।
अंगीं सप्रेमता येण छागे ॥ ॥४॥
अल्चुतापें दोष
अल्चुतापें दोष ।
जाय न ळगतां निमिष ॥१॥
परि तो राहे विसावला ।
आदी अवसानीं भळा ॥२॥
हेचि प्रायश्चित्त ।
अनुतापीं न्हाय चित्त ॥३॥
तुका म्हणे पापा ।
शिबों नये अनुतापा ॥ ॥४॥
ढेकरें अवण दिस खाच
ढेकरें अवण दिस खाच ।
नाहीं तरि काचे कथाकुंथी ॥१॥
हेही बोल तेही बोळ ।
कोरडे फोल रुचीविण ॥२॥
गव्हांचिया होती परी ।
फकेवरीं खाऊं नये ॥३॥
देखीचें ते ज्ञान कराव ते काई
देखीचें ते ज्ञान कराव ते काई ।
अनुभव नाहीं आपणांसी ॥१॥
इंद्रे- यांचे गोडीं ठकलीं बहुत ।
खोडितां मागुत॑ आवरेना ॥२॥
युक्तीचा आहार नीतीचा वेव्हार ।
वैराग्य ते सार तरावया ॥३॥
नाव नावालेतां घाळा घाळी वारा ।
तैसा तो पलारा अहतेचा ॥४॥
तुका म्हणे दुद्धि आपुळे अधील ।
करी नारायण आतुड़े ती ॥ ॥५॥
नव्हे ब्रह्मज्ञान बोलतां हे सिद्ध
नव्हे ब्रह्मज्ञान बोलतां हे सिद्ध ।
जंव हा आत्मवोध नाहीं चित्तीं ॥१॥
काय करिसी वाया लटिकाचि पाल्हाळ ।
श्रम तो केवळ जाणिवेचा ॥२॥
मीच देव ऐस सांगती या लोकां ।
विषयांच्या सुखा ठाकोनिया ॥३॥
अमृताची गोडी पुढिलां सांगसी ।
आपण उपवासीं मरोनियां ॥४॥
तुका म्हणे जरी राहील तळमळ ।
ब्रह्म तें केवळ सदोदित ॥५॥
विषयांचे लोलिंगत
विषयांचे लोलिंगत ।
ते फजञीत होतील ॥१॥
न सरे तेथें यातिकुळ ।
शुद्ध मूळ वीज व्हावे ॥२॥
शिखा सूत्र सोंग वरीं ।
दुराचारी दंड पांवे ॥३॥
तुका म्हणे अभिमान ।
नारायण न सोले ॥४॥
लापचिक दाब्दे नातुडे हा देव
लापचिक दाब्दे नातुडे हा देव ।
मानिंचे शुह्मभाव शुद्ध बोळा ॥१॥
8... कभ व उपद्शपर अभग अंतरिंचा भेद जाणें परमानंद ।
जयासी संवाद करणं लागे ॥२॥
तुका म्हणे जरी आपुले स्वहित ।
त्रीं करी चित्त शुद्ध भावे ॥३॥
आम्हां ह कौतुक जगा द्यावी नीत
आम्हां ह कौतुक जगा द्यावी नीत ।
करांचे फजित चुकती ते ॥१॥
कासयाचा वाध एकाच्या निरोपें ।
काय व्हावे कोपे जगाचिया ॥२॥
अविद्येचा येथे कोठें परिश्रम ।
रामकृष्ण नाम पेसे वाण ॥३॥
तुका म्हणे येथें खऱ्याचां विकरा ।
न सरती येरा खोट्यापरीं ॥ ॥४॥
उदंड शाहाणे होत तर्कवंत
उदंड शाहाणे होत तर्कवंत ।
परि या नेणवे अंत विठोबाचा ॥१॥
उदड अक्षरां करोत भरोवरी ।
परि ते नेणवे थोरी विठोबाची ॥२॥
ठुका म्हणे नाहीं भोळेपणाविण ।
जाणीव ते सीण रिते माप ॥३॥
२८०८० नाहीं ससे येत जोडिल्या वचनी ।
कवित्वाची व्राणी कुदाळता ॥१॥
सत्याचा अनुभव वेधी सत्यपणें ।
अुभवाच्या युणें रुचों येतो ॥२॥
काय उपदेद्यापर अभंग ३९९ आगीपादीं गंगारिळें चाले ।
पोटींचें उकळें कसापाशीं ॥३॥
तुका म्हणे येथें करावा उकळ ।
ळागेचिना बोळ वाढवूनि ॥४॥
साधकाची दशा उदास असावी
साधकाची दशा उदास असावी ।
उपाधी नसावी अंतवीही ॥१॥
लोलुपता काय लिद्रेसी जिंकावे ।
भोजन करावे परिमित ॥२॥
एकांती लोकांतीं स्त्रियांशीं भाषण ।
प्राण गेल्या ज्ञाण करू नये ॥३॥
संग सजञ्जञ- नांचा उच्चार नामाचा ।
धोप कीर्तनाचा अहॉर्निझीं ॥४॥
तुका म्हणे ऐशा खाधनीं जो राहे ।
तोाचे ज्ञान लाहे यारुक्रपां ॥ ॥५॥
करुनि जतन
करुनि जतन ।
कोणा कामा आले धन ॥१॥
पेस ज्ञाणतां जाणतां ।
कां रे होतोस्री नेणता ॥२॥
प्रिया पुत्र बंधु ।
नाहीं तुज यांशीं संबंध ॥३॥
तुका म्हणे एका ।
हरीविण नाहीं खखा ॥ ॥४॥
कां रे माझीं पोरे म्हणसील ढोर
कां रे माझीं पोरे म्हणसील ढोर ।
मायबाप खेर काय एक ॥१॥
कां रे गळे म्हणोनि करिसी तळमळ ।
मिथ्याच कोल्हाळ मेलियाचा ॥२॥
कां रे माझें माझें ह्मणशीळ गोत ।
न खोडविती दूत यमाहाती ॥२॥
कांरेमी बळिया म्हणांवेसी पेसा ।
खरणापाऱींकेसा उचलळाविखी ॥४॥
तुका म्हणे न धरी भरंवसा कांहीं ।
वेगीं. शरण जाई पांडुरंगा॥५॥
काय एकां जाळें तें कां नाहीं ठावे
काय एकां जाळें तें कां नाहीं ठावे ।
काय हें सांगावें काय म्हूण ॥१॥
देखीतील डोळां ऐकर्तील कानी ।
बोलिलें पुराणीं तेंही ठावें ॥२॥
काय हं शरीर साच कीं जाणार ।
सकळ विचार जाणती हा ॥३॥
कां हे कळा नये आपु आपण ।
बाळत्व ताखण्य वृद्धदशा ४. कां ते आवडले प्रिया पुत्र धन ।
काय कामा कोण कोणा आल ॥४॥
र. हे जस बायाघातलं उत्तम ।
काँ हे राम राम न ह्मणती ॥६॥
काय भुली यांसी पडळी जाणतां] देखती मरतां आणिकांस्री ॥७॥
काय करिती. हें बांधळियां काळ ।
तुका म्हणे बळे वज्ञापाशी ॥८॥
अन्नाच्या परिमळें जरि जाय भ्रक
अन्नाच्या परिमळें जरि जाय भ्रक ।
तरि कां हे पाक घरोघरीं ॥१॥
आपुळालें तुम्हीं करा रे स्वहित ।
वाच स्मरा नित्य. रामराम ॥२॥
देखोने जविन जरे ज्ञाय तहान ।
तरि कां सांठवण घरोघरीं ॥३॥
देखोनियां छाया सुख न पवीजे ।
जंव न वैसीञ तयातळीं ॥४॥
खुख तरी होय गातां अईकतां।
जरि उपदेशपर अभंग ४०श राहे चित्ता दृढ भाव-५ तुका म्हणे होसी; भावेचि तं सुक्त ।
काय करिसी युक्त जाणिवेची ॥६॥
नळगे द्यावा जीव सहजचि जाणार । आहे तो बिचार जाणा कांहीं
नळगे द्यावा जीव सहजचि जाणार ।
आहे तो बिचार जाणा कांहीं ॥१॥
मरण जो मागे गाढवाचा बाळ ।
बोलिजे चांडाळ शुद्ध त्यासी ॥२॥
तुका म्हणे कांहीं होईल स्वहित ।
निघान जी थीत टाक पाहे ॥३॥
सर्वस्वा झुकावे तेणें हारे जिंकावे
सर्वस्वा झुकावे तेणें हारे जिंकावे ।
अर्थ प्राण जावें देह त्याग ॥१॥
मोह ममता माया चाड नाहीं चिंता ।
विषयकंदु वेथा जाळूनिया ॥२॥
छोक- लझ्जा दभ आणि अहंकार ।
करूनि मत्खर देशधडी २े शांति क्षमा दया साखिया विनउनी ।
मूळ चक्रपाणी धाडी त्यांसी ॥४॥
तुका म्हणे याती अक्षरे अभिमान ।
सांडोनियां शरण रिघे संता ॥५॥
आशा हे समूळ खणोनि काढावी
आशा हे समूळ खणोनि काढावी ।
तेव्हांचि गोसावी व्हावे तेणें ॥१॥
नाहीं तरि खुखं असावे संसारीं ।
फजिती दुसरी करूं नये ॥२॥
आशा मारु- नियां जयवंत व्हावें ।
तेव्हयांचे निघावं सर्वातून ॥३॥
हित व्हावें तरी दंभ दुरी ठेवा
हित व्हावें तरी दंभ दुरी ठेवा ।
चित्तशुद्धि सेवा देवाची हे ॥१॥
आवडीं विठळ गाईजे पकांतीं ।
अलभ्य ते येती लाभ घरां ॥२॥
आणिकां अंतरीं न द्यावी वसती ।
करावी हे शांती वासनेची ॥३॥
तुका म्हणे बाण ह्याच र. : - तिवाणींचा ।
वाउगी हे वाचा वेचूं नये ॥४॥
करूनियां शुद्ध मन
करूनियां शुद्ध मन ।
नारायण स्मरावा ॥१॥
तरीच हा तरिजे सिंचु।
टन डोनिय नि आ जि भा तरींचे क, 2“ रि: भवबधू ताडॉनेयां ॥२॥
तेथ सर शुद्ध साचे ।
अंतरींचे वीज ते ॥३॥
तुका म्हणे ' लवणकळी ।
पडतां जळीं ते होय ॥९४॥
बैसोनि निवांत शुद्ध करी चिंत्त
बैसोनि निवांत शुद्ध करी चिंत्त ।
तया सुखा अंतपार नाहीं ॥१॥
ने अंतरीं राहीळ' गोपाळ ।
सायासाचे फळ वैसालिया ॥२॥
रामकृष्ण हरि खद सरारी ।
मंत्र हा उच्चारी वेळेविळां ॥३॥
तुका म्हणे पेसें देईन मी दिव्य जरी होईल भाव एकविध ॥ ॥४॥
झूरां खाजती हतियारे
झूरां खाजती हतियारे ।
गांढ्यां हांसतील पोरें ॥१॥
काय केली विटंबन ।
मोती नासिकावांचून ॥२॥
पतित्रते रूप खाजें ।
सिंदळ काजळ लेतां लाजे ॥३॥
दासी पत्नी सुता ।
नंव्हे सरी पक [पिता ॥४॥
मान बुद्धिमंता ।
थोर न ' मानिती पिता ॥५॥
ठका म्हणे तरी ।
आंत शुद्ध देडे बरी ॥६॥
अखंड संत निंदी
अखंड संत निंदी ।
पेस्री दुजनाची बुद्धी ९१ काय म्हणावे तयासी ।
तो केवळ पापरासी ॥२॥
झो स्मरे रामनामा ।
त्यासी म्हणतो रिकामा ॥२॥
जो तीर्थव्रत करी ।
त्यासी म्हणतो भिकारी ॥४॥
तुका म्हणे विंच्वाची नांगी ।
तेरा दुर्जन खवीगीं ॥५॥
काय एकां जाळं तें कां ताहीं ठावे
काय एकां जाळं तें कां ताहीं ठावे ।
काय हें सांगावें काय म्हण ॥१॥
देखीतीळ डोळां ऐकर्तळ कानी ।
बोलिलें पुराणीं तहीठावें ॥२॥
काय हं शरीर साच कीं जाणार ।
सकळ विचार जाणती हा रे कां हे कळी नये आपुळे आपण ।
बाळत्व तारुण्य वृद्धदशा ४. का त आत्रडळ प्रिया पुत्र धन ।
काय कामा कोण कोणा आळ ॥५॥
का हे जन्म बाय घातळ उत्तम ।
कां हे राम राम न ह्मणती ॥६॥
काय भुली यांसी पडळी जाणतां देखती मरतां आणिकांसी ॥७॥
कटिण नारळाचे अंग
कटिण नारळाचे अंग ।
दांहरी भीतरी ते चांग ॥१॥
तेसा करी का विचार ।
शुद्ध कारण अंतर ॥२॥
चरी काँटे फणसफळा ।
माजीं अंतरीं जिव्हाळा ३. ऊंस वांहरीं कठिण काळा ।
माजी रसाचा (जन्हाळा ॥४॥
मिठ रुचेविळे अन्न ।
नये सतत कारण ॥५॥
तुका म्हणे मोल गोडी ।
काय चाड वरल्या खोडीं॥४॥
उचित जाणावें झुख्य घर्म आधीं
उचित जाणावें झुख्य घर्म आधीं ।
चित्त शुद्ध बुद्धी ठायीं स्थीर ॥१॥
न घाळादी धांव मनाचिये ओढीं !वचन आवडीं संताचिये ॥२॥
अंतरीं या राहे वनचनाचा विश्वास ।
नलगे उपदेश तका म्हणे ॥ ॥३॥
काय धोविळे बाहेरी
काय धोविळे बाहेरी ।
मन मळले अंतरीं।
गादळे जन्मवरीं ।
असत्यकंोटे काटळे ॥१॥
सांडी व्यापार दंभाचा ।
हुद्ध करी रे मन वाचा ।
तुझिया चित्ताचा ।
तूंच ग्वाही आपुला ॥२॥
पापपुण्य बिटाळ देहीं ।
भरितां त विचारिखी कांहीं ।
काय चांचपसी मही ।
जी अखंड सोवळी ॥३॥
काम- अोधावेगळा ।
ऐसा होई सोवळा ।
तुका म्हणे कळा ।
शुडन ठेवीं कुसरी ॥४॥
ज्ञणे घडे नारायणीं अंतराय
ज्ञणे घडे नारायणीं अंतराय ।
होत वाप माय वजाचीं तीं ॥१॥
येर प्रिया पुत्र घना कोण लेखा ।
करिती तीं दुःखा पात्र शक्नू ॥२॥
प्रल्हाद जनक विभीपण बंधु ।
राज्य माता लिंदू भरत केली ॥३॥
ठुका म्हणे खव घम हरिचे पाय ।
आणीक उपाय इुःखमूळ ॥ ॥४॥
हो कां पुच्न पत्नी बंधू
हो कां पुच्न पत्नी बंधू ।
त्यांचा तोंडावा संबंधु ॥१॥
कळा आले खट्याळसं ।
शिवा नये छलिंपो दो ॥२॥
फोडावे मडके ।
मेळे लेखी घार्य एक ॥३॥
ठका हलणे त्याग-1 विण चुकीजेना भोग ॥४॥
करूनियां शुद्ध मन
करूनियां शुद्ध मन ।
नारायण स्मरावा ॥१॥
तरीच हा तरिजे सिंधु ।
भववंघू तोडोनेयां ॥२॥
तेथें सरे शुद्ध साचे ।
अंतरींचें बीज ते ॥३॥
पडिली हे रूढी जगा परिचार
पडिली हे रूढी जगा परिचार ।
चालविली व्यवहार सत्य म्हूण ॥१॥
मरणाची कां रे नाहीं आठवण ।
संचिताचा धन लोभ ठेवा ॥२॥
देहाचे भय ते काळाचे भातुक ।
ग्रासून त एक ठेविळसे ॥३॥
तुका म्हणे कांहीं उघडा रे डोळे।
जाणोनि अंधळे होऊं नका ॥४॥
जयासी नावड वेष्णवांचा संग
जयासी नावड वेष्णवांचा संग ।
जाणावा तो मांग जन्मांतरी ॥१॥
अपवित्र वाचा जातीचा अधम ।
आचरण धर्म नाहीं जया ॥२॥
मंजुळवदनीं बचनागाची कांडी ।
होवटीं बिघडी जीवप्राणा ॥३॥
तुका म्हणे ज्याचा पिता नाही शुद्ध ।
तयासी गोविद अंतरला ॥४॥
संतांच्या हेळण बाटले जे तोड
संतांच्या हेळण बाटले जे तोड ।
प्रत्यक्ष ते कुंड चमंकाचे ॥१॥
भेस- ळीचे वीय पेशा अनुभवे ।
आपुले परावे नाही खळा ॥२॥
संतांचा जो शोध करितो चांडाळ ।
धरावा विटाळ बहु त्याचा ॥३॥
तुका म्हणे केली प्रज्ञा याच- खाठीं ।
कांही माझे पोटी दोका नाहीं ॥४॥
संत मागे पाणी नेदी एक चुळी
संत मागे पाणी नेदी एक चुळी ।
दासीस आंघोळी ठेवी पाणी ॥१॥
संतांसी देखोनी होय पाठमोरा ।
दासीचिया पोरा चुंबन देतो ॥२॥
'संतांखी देखोनी-करितो ढवाळ्या ।
भाव धुतो चोळ्या दासीचिया ॥३॥
तुका म्हणे त्याच्या तोंडावरी थक्रा ।
जातो यमळोका भोगावया ॥ ॥४॥
सोईऱ्याली करी पाहइणेर बरा
सोईऱ्याली करी पाहइणेर बरा ।
कांडिती ठोंबरा संतांळागीं ॥१॥
गाईसी देखोनि बंदबदा मारी ।
घोड्याची चाकरी गोंड वाटे ॥२॥
पान फ़ूळ नेतो चेझ्येसी उदंड ।
ब्राह्मणासी खांड देऊं नेदी ॥३॥
पर्वकाळी धर्म न करी तासरी ।
वेची राजद्वारीं उदंडचि ॥४॥
कीतेता जावया होतसे हिंपुप्टी ।
खेळतो सोकटी रात्लंदिविस ॥५॥
वाइळेच्या गोता आवडीन पोसी ।
मातापितयांसी दवडी तो ॥६॥
तुका ग्हण त्याच्या थुंका ता डावरीं ।
जातो यमपुरी भोगावया ॥७॥
देवाचिया वस्या स्वप्नींही नाठवी
देवाचिया वस्या स्वप्नींही नाठवी ।
ख्तरियेसी पाठवी उंच साडी ॥१॥
गाइच पाळण नयेचि विचारां ।
अश्चासा खरारा करीं अंग ॥२॥
लेकराची गांड स्वय घाव क्षाळुं ।
न म्हणे प्रक्षाळं द्विज पायां ॥३॥
तुका म्हणे त्याच्या तांडावरा थुंका ।
ज्ञाती यमळोका भोगावया ॥४॥
सतानेदा ज्याचे घरी
सतानेदा ज्याचे घरी ।
नव्हे. घर ते यमपुरा ॥१॥
त्याच्या पापा नाहीं जोडा ।
संग जना होय पीडा ॥२॥
संतनिदा आवडे ज्यासी ।
तो जिताची नकेवासा ॥३॥
तुका म्हणे तो नर ।
जाण गाढव तो स्पष्ट ॥४॥
उरा ळावी उर आळेगितां कांता
उरा ळावी उर आळेगितां कांता ।
संतांसी भेटतां अंग चोरी ॥१॥
अतीत देखोनी होय पाठमोरा ।
व्याह्यासी सामोरा जाय वेगीं ॥२॥
द्विज्ञा नम- स्कारा मनी भाव कैचा ।
तुर्कांचे दासीचा छॅक होय ॥३॥
तुका म्हणे तुम्ही कोघाखरी न यावें ।
स्वभावा करावें काय कोणी ॥४॥
हो कां पुत्र पत्नी बंधू
हो कां पुत्र पत्नी बंधू ।
त्यांचा तोडावा खंवंघु ॥१॥
कळों. आले खव्याळसे ।
शिवी नये ळिंपो दोष ॥२॥
फोडावें मडके ।
मेळे छेखीं घारे एके ॥३॥
न मतावे तैस गुरुचे वचन
न मतावे तैस गुरुचे वचन ।
जण नारायण अंतर त ॥१॥
आड आळा ग्टूण डोळा ।
बळिने आंधळा शुक्र केला ॥२॥
करी देव तरी काय नव्हे एक ।
कां तुम्ही पथक शिणां वायां. दे उल्लूघुनी , श्रताया च आहा ।
अन्न न्पिपत्न्या घेउनि गेल्या ॥ ॥४॥
अवघेचि त्यांचें देवे केळे काज ।
घम आणि लाज राखीयेळी ॥५॥
पितियासीं पुर्चे केळा वैरकार ।
प्रल्हाद अखुर मारविला ॥६॥
बहत चिन्ने केलीं तया आडओआड ।
परि नोहा कवाळे साट: येला ॥७॥
गौळणी करिती देवाशी व्यभिचार ।
साड्डन आचार श्रष्ट तांहा < तयासी दिले तं कवणासी नाहीं ।
अवघा अतबांहीं ताच झाला ॥९॥
देव ज्ञोडे उपदेशपर अभंग ग्रे तरी करावा अधम ।
अंतरे तें कर्म नाचराव १० तुका म्हणे हा तो जाणतो कळवळा ।
म्हणोनि अजामेळा उद्धारळ !॥११॥
संत देखोनिया स्वयें दृष्टी टाळी
संत देखोनिया स्वयें दृष्टी टाळी ।
आदरें न्याहाळी परख्यीखी ॥१॥
वीट ये कर्णासी संतवाक्याम्ृता ।
खीशब्द पेकतां निवे कर्ण ॥२॥
कथेमाजीं नीज वाढे नित्यक्षणीं ।
ख्ियेचे कीर्तनीं प्रेमे जागे ॥३॥
तुका म्हणे तुम्हीं क्ोधासी न यांव ।
स्वभावा कराव काय कोणी ॥ ॥४॥
जयासी नावडे वैष्णवांचा संग
जयासी नावडे वैष्णवांचा संग ।
जाणावा तो मांग जन्मांतरी ॥१॥
अपवित्र वाचा जातीचा अधम ।
आचरण धर्म नाहीं जया ॥२॥
मंजुळवदनीं बचनागाची कांडी ।
होवटीं बिघडी जीवप्राणा ॥३॥
तुका म्हणे ज्याचा पिता नाही शुद्ध ।
तयासी गोविंद अंतरला ॥४॥
शूकरासी विष्ठा माने सावकाह्य
शूकरासी विष्ठा माने सावकाह्य ।
मिष्टान्नाची त्यास काय गोडी ॥१॥
तेवीं अभक्तांसी आवडे पाखांड ।
न लगे त्यां गोड परमाथ ॥२॥
श्वानासी भोजन दिलें पंचामृत ।
तरी त्याचे चित्त हाडावरीं ॥३॥
तुका म्हणे सपा पाजिलीया क्षीर ।
वमितां विखार विष झाळे ॥४॥
द्रव्य असतां धर्म न करी
द्रव्य असतां धर्म न करी ।
नार्गावला राजद्वारीं ॥१॥
माय त्याली व्याली जेव्हां ।
रांड सटवी नव्हती तेव्हा ॥२॥
कथाकाळी निद्रा लागे ।
कामी श्वानापरीं जागे ॥३॥
भोग स्त्रियेखी देतां लाजे ।
वस्त्र दासीचे घेऊीन निजे ॥४॥
तुका म्हणे जाण ।
नर गाढवाहूनी हीन ॥५॥
ढाळ तळवारें गुंतळे हे कर
ढाळ तळवारें गुंतळे हे कर।
म्हणे मी जञंझार कैसा झुंज ॥१॥
पेटी पडदळे सिले टोप ओक्च ।
हे ता झाले दुजे मरण मूळ ॥२॥
बैसविळें मळा स... कशे ४3 क ॥८॥
७ क क. णे $- येण अश्वावरी ।
धांवूंपळूं वरी केला आतां ॥३॥
असोनि उपाय ह्मणे हे उपदेशपर अभंग गप् अय नी आ... आ न अ वि अपाय ।
म्हणे हाय हाय काय करूं ॥४॥
तुका म्हणे हा तों स्वयें परब्रह्म ।
स्स नेणं वम संतचरण ॥५७५॥
देवाचिया वस्या स्वप्नींही नाठवी
देवाचिया वस्या स्वप्नींही नाठवी ।
ख्तरियेसी पाठची उंच साडी ॥१॥
गाइचे पाळण नयेचि विचार ।
अश्वासा खरारा करीं अंग ॥२॥
छलकराची गांड स्वय घावे क्षाळुं ।
न म्हणे प्रक्षाळूं द्विज पायां ॥३॥
तुका म्हणे त्याच्या तोंडावरी थुंका ।
जातो यमळोका भोगावया ॥४॥
संतनिंदा ज्याचें घरीं
संतनिंदा ज्याचें घरीं ।
नव्हे. घर तै यमपुरी ॥१॥
त्याच्या पापा नाहीं जोंडा।
संग जना होय पीडा ॥२॥
संतनिंदा आवडे ज्यासी ।
तो जिताची नर्कवासी ॥३॥
तुका म्हणे तो नः ।
जाण गाढव तो स्पष्ट ॥ ॥४॥
संता नाहीं मान
संता नाहीं मान ।
देव मानी सुसलमान ॥१॥
ऐसे पोटाचे मारिले ।
देवा आशां बिटंबले ॥२॥
घाळी लोटांगण ।
वंदी नाचांचे चरण ॥३॥
तुका म्हणे धर्म ।
न कळे माजल्याचा श्रम ॥४॥
रः र ॥६॥
अभक्ताचें गांवीं साधू म्हणजे काय
अभक्ताचें गांवीं साधू म्हणजे काय ।
व्याघवाडां गाय खांप- डली ॥१॥
कसाबाचे आळी मांडियलें प्रमाण ।
बसवणाची आण तया काई ॥२॥
केळी आणि बोशे वसती सेजारीं ।
संवाद कोणेपरी घडे तेथे ॥३॥
मोते- यासी गोणी माळे ओळी नेळी ।
पुसती केवढ्या केळी पारी हे ॥४॥
तुका म्हणे खीर केळी काऱ्हेळयाची ।
शुद्ध गोडी कैची वसे तेथे ॥५॥
कावळ्याच्या गळां सुक्ताफळमाळा
कावळ्याच्या गळां सुक्ताफळमाळा ।
तरी काय त्याला भूषण शोभे ॥१॥
गजालागी केला कस्तुरीचा लेप ।
तिचें तो स्वरूप काय जाणें ॥२॥
बकापुढे सांगे भावार्थवचन ।
वाउगाची खाण होय त्यासी ॥३॥
तुका म्हणे तेले अभाविक जन ।
त्यांसी वांयां खीण करूं नये ॥४॥
सोनियाचे ताट क्षीरीने भारिळें
सोनियाचे ताट क्षीरीने भारिळें ।
भक्षावया दिळें श्वानाळागीं ॥१॥
सुक्ताफळहार खरयासि घातळा ।
कस्तुरी खूकराळा चोजविली ॥२॥
वेदपरायण बघिरा सांगे ज्ञान ।
तयाची ते खूण काय जाणे ॥३॥
तुका म्हणे ज्याचे तोचि एक जाणे ।
भक्तिचे महिमान साचु जाणे ॥४॥
खच्योत फुलाविळें राविपुढें हुंग
खच्योत फुलाविळें राविपुढें हुंग ।
साक्षी तंव जग उभयतां ॥१॥
आपल्या आपण नाहीं शोभा येत ।
चार करी स्फोत दाखवूनि ॥२॥
खाणार ताकाचे असे ते माजीरे ।
आपणीचे अधीर कळों येतें ३े तुका म्हणे जळा मैंदांची मवाळी ।
दावूनिया नळी कापी खुख॥४॥
गाचे धारण
गाचे धारण ।
तिले वागाविळा सीण ॥१॥
व्याळी कुऱ्हाडीचा दांडा ।
वर न घाळीच तोंडा ॥२॥
उपजळा काळ ।
कुळा लाविला विटाळ ॥३॥
तुझा म्हणे जाय ।
रका अभक्ताची माय ॥४॥
त £ शि प ४८8: गी २९४२ जातींची शिंदूळी ।
तिळा कोण कैला बंळी' ॥१॥
आपघर ना बापघर चित्तीं मनीं व्यभिचार ॥२॥
सेज असोनियां घणी ।
परद्धार मना आणी ॥३॥
तुका म्हणे असळ जाती ।
ज्ञातीसाठीं खाती माती ॥ ॥४॥
ज्ञातींची दिंदळी
ज्ञातींची दिंदळी ।
तिळा कोण केला बळी ॥१॥
आपघर ना बापघर चिष्तीं मनी व्यमिचार ॥२॥
सज असोनियां धणी ।
परद्धार मना आणी ॥३॥
तुका म्हणे असल जाती ।
जातीसाठी खाती माती ॥४॥
बाईळ तरी ऐसी व्हावी
बाईळ तरी ऐसी व्हावी ।
नरकीं गोवी आनिवार ॥१॥
घडां नेदी तीथयात्ना ।
केला कुतरा हातसोाका ॥२॥
आपुळीच करवी सेवा ।
पूजवी देवा- खारिखें ॥३॥
तुका म्हणे गाढव पञ ।
केला नाझ आयुष्या ॥ ॥४॥
सुख वोळंच दावी गोहा
सुख वोळंच दावी गोहा ।
माझे दुःख नेणा पाहा ॥१॥
आवडीचा मारिला वेडा ।
होय होय केला म्हणे भिडा ॥२॥
निपट मज न चले अन्न ।
पायली गह सांजा तीन ॥३॥
गेले वारी आणिली खाकर ।
सात दिवसां दहा शेर ॥४॥
अखंड मज पोटाची व्यथा ।
दूघ भाकर साकर पथ्या ॥५॥
दो पाहरा मज लहरी येती ।
शुद्ध नाहीं पडे खुपती ॥६॥
नीज नये घालीं फुळें।
जवळीं साहती सुळ ॥७॥
अंगी चंदन लाविते भाळीं।
सदा शूळ माझे कपाळीं < हाड गळोनि आल मांस।
माझे दुःख तुम्हां नेणवे केसं ॥९॥
तुका म्हणे जिता गाढव केळा ।
मेलियावरी नरका गेला ॥१०॥
संतलिंदा ज्याचें घरीं
संतलिंदा ज्याचें घरीं ।
नव्हे. घर तं यमपुरी ॥१॥
त्याच्या पापा नाहीं जोडा।
संग जना होय पीडा ॥२॥
संतनिंदा आवडे ज्यासी ।
तो जिताची नर्कवासी ॥३॥
तुका म्हणे तो न ।
जाण गाढव तो स्पष्ट ॥ ॥४॥
चरण विठोबाचे देखिळे
चरण विठोबाचे देखिळे ।
खाही रिपू हारपळे ॥१॥
नाही नाही म्हणता आम्ही ।
सांगसी त्या लागूं कामी ॥२॥
नाहीं तरी जाऊं देशीं ।
जनी नामयाची दासी ॥३॥
एका पुरुषा दोघी लारी
एका पुरुषा दोघी लारी ।
पाप वसे त्याचें घरीं ॥१॥
पाप न ल्गे धुंडावें।
लागेल तेणें तेथें जावें ॥२॥
कांहीं दुसरा विचार ।
न लगे करावाची फार ॥२॥
असत्य जे वाणी ।
तेथें पापाचीच खाणी ॥४॥
सत्य वोळें सुख।
तेथे उचंबळती खुखं ॥५॥
तुका म्हणे दोन्हीं! जवळीच लाभ हानी ॥६॥
बोळावा विठठल पाहावा विठिळ
बोळावा विठठल पाहावा विठिळ ।
करावा विठल जीवभाव ॥१॥
येणें खोले मन झालें हांवभरी ।
परती माघारी घेत नाहीं ॥२॥
बंधनापासून उकलली गांठी ।
देतां आळी मिठी सावकाश ॥२॥
तुका म्हणे देह भरिला विठळें ।
काम- कथे केले घर रिते ॥४॥
दाता तो एक जाणा
दाता तो एक जाणा ।
नारायणा स्मरबी ॥१॥
आणीक नासिवंतें काय ।
न सरे हाय ज्यांच्यानें ॥२॥
याव तयां काकुलती ।
ज्ञ दाविती सुपंथ ॥३॥
पतिन्नतेची कीर्ति बाखाणितां
पतिन्नतेची कीर्ति बाखाणितां ।
सिंदळीच्या माथां तिडिक उठे ॥१॥
आसचे तें आहे सहज बोळणें ।
नाहीं विचारून गेळ कोणी ॥२॥
अंगे उणे त्याच्या बैसे टाळक्यांत ।
तेणें ठिणग्या बहुत गाळीतसे ॥३॥
तुका म्हणे आम्ही काय करणें त्यासी ।
धका खवंदाली ळागतसे ॥ ॥४॥
गाचे धारण
गाचे धारण ।
तिले वागाविळा सीण ॥१॥
व्याळी कुऱ्हाडीचा दांडा ।
वर न घाळीच तोंडा ॥२॥
उपजळा काळ ।
कुळा लाविला विटाळ ॥३॥
तुझा म्हणे जाय ।
रका अभक्ताची माय ॥४॥
गोविंद गोविंद
गोविंद गोविंद ।
मना छागलिया छत्र ॥१॥
मग गोविंद ते काया ।
भेद नाहीं देवा तया ॥२॥
आहबंदले मत ।
प्रेमे पाझरती लोचन रे तुका म्हणे आळी ।
जेवीं चुरेची वेगळी ॥४॥
पहारे हें दैवत केसं
पहारे हें दैवत केसं ।
भक्तिपिसि भाविक ॥१॥
पा्यारिल्या सरिसे पावे ।
पेसे सेवे बराडी ॥२॥
शुष्क कारी गुरगुरी ।
लाज हरी न घारितां ॥३॥
तुका म्हणे अनारी ।
ऐेस्री घरी रूपड़ीं ॥४॥
खुखे बोळंब दावी गोहा
खुखे बोळंब दावी गोहा ।
माझं दुःख नेणा पाहा ॥१॥
आवडीचा मारिला वेडा ।
होय होय केसा म्हणे भिडा ॥२॥
निपट मज न चळे अन्न ।
पायली गहूं सांजा तीन ॥३॥
गेळे वारी आणिली साकर ।
खात दिवसां दहा शेर ॥४॥
अखेड मज पोटाची व्यथा ।
दूध भाकर साकर पथ्या ॥५॥
दो पाहरा मज लहरी येती ।
शुद्ध नाहीं पडे खुपती ॥६॥
नीज नये घालीं फुळें।
जवळी त साहती सुळे ॥७॥
अंगी चंदन लाविते भाळीं ।
सदा द्यूळ माझि कपाळीं < हाड गळेोति आलं मांस ।
माझें दुःख तुम्हां नेणवे कैसे ॥९॥
ठका म्हणे जिता गाढव केला ।
मेलियावरीं नरका गेळा ॥१०॥
भक्ताविण जिणे जळा लाजिरवाणे
भक्ताविण जिणे जळा लाजिरवाणे ।
संसार भोगणे दुःख मूळ ॥१॥
वीस लक्ष योति बृक्षांमाजीं घ्याव्या ।
जळचरीं भोगाव्या नव लक्ष ॥२॥
अकरा लक्ष योनी किड्यामाजीं घ्याव्या ।
दश लक्ष भोगाव्या पक्ष्यांमध्ये ॥३॥
तीस लक्ष योनि पद्षचिये घरीं ।
मानवाभीतरी चार लक्ष दे एक एक योनि कोटि कोटि फेरा ।
मल्चुष्य देहाचा वारा मग लागे ॥५॥
तुका म्हणे तेव्हां नर देह नरा ।
तयाचां मातिरा केला सूढ॥६॥
कामाचा अंकित कांतेतें प्रार्थित
कामाचा अंकित कांतेतें प्रार्थित ।
तूं कां हो दुश्चित निरंतर ॥१॥
ती माझीं मायबापें बंधु हो बहिण ।
तुज करी स्रीण त्यागीन मी ॥२॥
त्यांचे जरी तोंड पाहेन मागुता ।
तरी मज़ हत्त्या घडा तुझी ॥३॥
सकाळ उठोन वेगळा निघेन ।
वाहतो तुझीं आण निश्चयेली ॥४॥
वेगळे निघतां घड़ीन दोरे उपदेशपर अभंग ४७ र न. आ<. क न आ र चुडा ।
तूं तंब माझा जोडा जन्माचा कीं५ ताईत सांकळी गळांची डहडी।
बाजुबंद जोडी हातसर ॥६॥
देणीचे जे नग सर्वही करीन ।
नको धरूं सीण मनीं कांहीं ॥७॥
नेलावया साडी सेलारी चुनडी ! अंगींची कांचोळी जाळीया फळें < तुका म्हणे केळा रांडेनें गाढवं ।
मनासवे धांव घेतळीसे ॥ ॥९॥
पाहोनियां ग्रंथ कराव कीर्तन
पाहोनियां ग्रंथ कराव कीर्तन ।
तेव्हां आळे जाण फळ त्याचे ॥१॥
. नाहीं तरी वांयां केली ता डपिटी ।
उरी ते शेवटीं उरळीसे ॥२॥
पढोनियां वेद .हरिगरण गावे ।
ठावें त जाणावें तेव्हां झालें ॥३॥
तपर्तीथीटणे तेव्हां कायर्सिद्धि ।
स्थर राहे दद्धि हरिच्या नामीं.४ यागयज्ञादिक काय दानधम ।
तरी फळ _ ब्राम कॅठीं राहे ॥५॥
परिस गे सुनेबाई । नको बेंचूं दूध दही १ आवा चालली पंढरपुरा
परिस गे सुनेबाई ।
नको बेंचूं दूध दही ॥१॥
आवा चालली पंढरपुरा ।
वेसरीपासुनी आळी घरा ॥२॥
ऐेकें गोष्टीं सादर बाळे ।
करीं जतन फुटक पाळे ॥३॥
माझे हातींचा कळवट्ट ।
मज्ञवांचूनि नको फोड ॥४॥
बळवर क्षीराचें लिपन।
नको फॉडू मजबांचून ॥५॥
उखळ सुसळ जातें 1 माझे मन गुंतले तेथें ॥६॥
मिल्लुक आल्या घरा ।
सांग गेळी पंढरपुरा ॥७॥
भक्षी पारमित आहारू ।
लक्को फारसी बरो खारूं < खून स्हुणे बहुत निके ।
तुम्हीं यात्रेसा जावें खुख ॥९॥
सासूबाई स्वहित जोडा ।
सर्व मागील आशासोडा १० _ खुनसुखींचे वचन कानीं ।
ऐकोलि साठू विवंची मनीं ११ सवर्ताचे चाळे खोटे ।
म्यां जावेलें इला वाटे १२ आतां कासया यात्रे जाऊं ।
काय जाऊन. तेथे पाहूं १३ सुळे ळॅकरे घरदार ।
माझे. येथेंचि पंढरपुर १४ तुका म्हणे ऐेख॑ जन।
गोवियेळे करून ॥१५॥
ह ह जी वाराणखी ।
निरी गाई घोडे ह्योशी ॥१॥
गेल. येतो नाहीं ऐसा ।
सत्य मानावा भरंबस्तरा ॥२॥
लका काढूं माझी पेवे ।
तुम्ही वरळा भूस खावें ३े भिकारियाचे पाठीं ।
तुम्ही घेऊनी छागा काठी ॥४॥
सांगाळ जेवाया ब्राह्मण ।
तरी कापाळ माझी मान ॥५॥
बोर्काळ्या बोका ।
म्यां खिळा नाहीं रका ॥६॥
तुम्ही खावे ताक पाणी ! जतन करा तूपळोणी ॥७॥
नाहीं माझें मली ।
पोरें रांडा नागवणी < तुका म्हणे नः।
होतें तेखें बोळे स्पर ॥९॥
गोमट्य बीजाची फळेही गोमटीं
गोमट्य बीजाची फळेही गोमटीं ।
जातीच्या संतोपे चित्तासी विश्रांति ।
परतोनि मागुती फिस नेणे पारखी येत नाहीं तोटा ।
तिवडें तों. खोटा ढाळ दुरी ॥३॥
तुका म्हणे मज सत्याची आवडी ।
करितां तांतडी येत ताही ॥४॥
पतिच्तेची कीर्ति बाखाणितां
पतिच्तेची कीर्ति बाखाणितां ।
सिंदळीच्या माथां तिडडिक उठे ॥१॥
आय़चें ते आहे सहज बोलणें ।
नाहीं विचारून गेळे कोणी ॥२॥
अंगे उरणे त्याच्या वैसे टाळक्यात ।
तेणें ठिणग्या बहुत गाळीतसे ॥३॥
तुका म्हणे आम्ही काय कर्ण त्याखी ।
धका खवंदाखी लागते ॥ ॥४॥
जातींची शिंदूळी
जातींची शिंदूळी ।
तिळा कोण कैला बंळी' ॥१॥
आपघर ना बापघर चित्तीं मनीं व्यभिचार ॥२॥
सेज असोनियां घणी ।
परद्धार मना आणी ॥३॥
तुका म्हणे असळ जाती ।
ज्ञातीसाठीं खाती माती ॥ ॥४॥
दर्पणासी छुर्ज तखटें तोंड लपवी ल गुण ज्याची जो
दर्पणासी छुर्ज तखटें तोंड लपवी ल गुण ज्याची जो अंतरी ।
तोचि त्यास पीडा करी ॥२॥
चोरा रुचे निशी ! देखोनियां विटे शशी ॥३॥
तुका म्हणे जन ।
देवा असे भराग्यहिन ॥४॥
देखोनि हरखळी अंड
देखोनि हरखळी अंड ।
पुत्र झाला म्हणे रांड।
तंव तो जाला भांड ।
चहाड चोर शिंदळ ॥१॥
जाय तिकडे पीडी लोकां ।
जोडी भांडवळ थुंका ।
थोर झाला चुका ।
वर कां नाही घातली ॥२॥
भूमि कांपे त्याच्या भारे ।
कुभपाकाचीं शरीरे ।
बोले निष्ठुर उत्तरे ।
पापरी मळिण चित्त ॥३॥
दुराचारी तो चांडाळ ।
पाप सांगातें बिटाळ ।
तुका म्हणे खळ ।
म्हणोनिया निषिद्ध तो॥४॥
काय पोरा लागळी चट
काय पोरा लागळी चट ।
धरी वाट देउळाची ॥१॥
सांगितलं नेथे कानीं ।
दुर्जे मनी विठळ ॥२॥
काम घरीं न करी धंदा ।
येथें सदा दुश्चित ॥३॥
आमचं कुळीं नव्हतें ऐसें ।
हच पिसे निवड्ळें ॥४॥
लीकिकाची नाहीं लाज ।
माझें मज पारिखें ॥५॥
तुका म्हणे नरका जाणें ।
त्या वचने दुष्टांचीं ॥६॥
राखभ धुतला
राखभ धुतला ।
नव्हे जैसा तेजी.शामकर्ण ॥१॥
तेवीं खळा काय केल्या उपदेश ।
लव्हेचरि मानस शुद्ध त्याच ॥२॥
सर्पाली पाजिळे शर्करापीट्य ।
अंतराचे चच विष जाऊं नेणें दे तुका म्हणे श्वाना क्षीरीचे भोजन ।
स्वीच वमन जेवीं तया " छा ॥६॥
२९६७ अभक्त ब्राह्मण जळी त्याचं तोंड ।
काय त्यासी रांड प्रसवळी ॥१॥
वैष्णव चांभार धन्य त्याचीं माता ।
झ्द्ध उभयतां कुळ याती ॥२॥
पेसा हा निवाडा झालासे पुराणीं ।
तरब्हे मांझी वाणी पदरींची ॥३॥
तुका म्हणे आगी छागो थोरपणा ।
दृष्टी त्या दु्जैनांन पडो माझी॥४॥
अभ्रक्त ब्राह्मण जळा त्याचे तोंड काय त्यासी रांड प्रसवली श् ”
अभ्रक्त ब्राह्मण जळा त्याचे तोंड काय त्यासी रांड प्रसवली श् ” पा चालार घन्य त्यांची माती) झळ उमतती कुळ याती ॥२॥
ऐसा ह्य डा झाळास पुराणीं ।
नद मांझी वाणी पद्रींची ॥३॥
तुका म्हणे आगी छागो थोरपणा ।
दृ्टी त्या दु्जेतां न पडो माझी॥४॥
महारासी शिवे
महारासी शिवे ।
कोपे तो ब्राह्मण चव्हे ॥१॥
तया प्रायश्चित्त कांहीं ।
देहत्याग करितां नाहीं ॥२॥
नातळे चांडाळ ।
त्याचा अंतरीं विटाळ ॥३॥
ज्याचा संग चित्ती ।
तुका म्हणे तो त्या याती ॥७॥
धिश तो दुर्जन नाहीं भूतद्या
धिश तो दुर्जन नाहीं भूतद्या ।
व्यर्थ माय तया प्रलवळी ॥१॥
कठीण हृद्य तया चांडाळाचं ।
जो नेणें पराचे दुःख कांहीं ॥२॥
आपुला हा प्राण तैस खकळ लोक ।
न करी विवेक पश जसा ॥३॥
तुका म्हणे खुख कापीतखे गळे ।
आपुलिया वेळ रडते ॥ ॥४॥
देखोनि पुराणिकाची दाढी
देखोनि पुराणिकाची दाढी ।
रड़े फुंदे नाक ओढी ॥१॥
प्रेम खरें दिसें जता ।
भिन्न अंतरी भावला ॥२॥
आवरितां नावरे ।
खुर आठची नेवरे ॥३॥
बोळो नये सुखावाटां ।
म्हणे होता ब्यांचा तोटा ॥४॥
दोन्ही संगे चारी पाय ।
खुणा दावी म्हणे होय ॥५॥
मता आणितां बोकड ।
भेला त्याची चरफड ॥६॥
होता भाव पोटीं।
सुखा आतासे शेबटीं ॥७॥
दर्पणासी नखटें छाजे
दर्पणासी नखटें छाजे ।
झुद्ध खिजे देखोनि ॥१॥
देखें अवगुणांच्या बाघे ।
दिसे खुदे विपरीत ॥२॥
आंधळ्यासी काय हिरा ।
गारांचि तो सारखा ठका म्हणे भुंके खुन ।
ठायां नेणे ठाव तो ॥४॥
दुधाचे घागरी मद्याचा हा इंद
दुधाचे घागरी मद्याचा हा इंद ।
पडिलिया शुद्ध नव्हे मग ॥१॥
तसं खळांसुखें न करावे श्रवण ।
अहंकारें मन विटाळळे ॥२॥
काय करावीं तीं बत्तीस लक्षणे ।
नाक नाहीं तेण वांयां गेलीं ॥३॥
तुका स्हणे अन्न जियें तेदी माशी ।
आपुलिया जशी संबसरी ॥४॥
मुसळाचें धनु नव्हे हो सवथा
मुसळाचें धनु नव्हे हो सवथा ।
पापाण पिळितां रस कैचा ॥१॥
वांझे वाळा जसें दूध नाहीं स्तनीं।
गारा त्या आधणीं न सीजती ॥२॥
नवखंड पृथ्वी पिके मगजळ ।
डोगर भेटे बळे असमानासी ॥३॥
तांबियाचं नाणें न चळे खऱ्या मोले
तांबियाचं नाणें न चळे खऱ्या मोले ।
जरी हिंडावेले देशोदेशी ॥१॥
करणच कांद्दी न मने सज्जना ।
यावे लागे मना वृद्धांचिया ॥२॥
हिरिया- खारिखा दिसे शिरगोळा ।
पारखी ते डोळां न पाहातां ॥३॥
देऊनियां भिंग कामाच मोती ।
पार्खिया हातीं घेता तये ॥४॥
तुका म्हणे काय नटोनियां व्यर्थ ।
आपुल हे चित्त आपणा ग्वाही ॥५॥
जातिल त चढे प्रेम
जातिल त चढे प्रेम ।
पक्षी स्मरे रामराम ॥१॥
ते काय शण लागती यया कागा (पजरा शोभेचा ॥२॥
शिकविले ते खुञ्ञात सोसी ।
मग त्यासी मोल चढे ॥३॥
तुका म्हणे वेषधारी ।
हिजड्या नारी न होती त्या ॥४॥
घेऊं नये तेस दान
घेऊं नये तेस दान ।
उ्याचें धन अभिलापी ॥१॥
तोही येथ कामा अ व न किर तये ।
नरका जाय म्हणोनि ॥२॥
विकी स्तान संध्या जप ।
करी तप पुढिलांचें ॥३॥
तुका म्हणे दांभिक तो ।
नरका ज्ञातो स्वइच्छा ॥४॥
कॉडियाचें गोरेपण
कॉडियाचें गोरेपण ।
तैसे अहंकारी ज्ञान ॥१॥
त्यासी अंतरीं खिझे कोण ।
जवळी ज्ञातां चिळसवाणं ॥२॥
प्रेतदेहा गौरविळें।
तैसे विटंबवाणे झाले ॥३॥
तुका म्हणे खाणे विष्ठा ।
तैशा देहडुद्वि चे ॥४॥
पिंडपोपकाच्या जळो ज्ञानगोष्टी
पिंडपोपकाच्या जळो ज्ञानगोष्टी ।
झणी दृष्टी भेटी नहों त्याची ॥१॥
नाहीं संतचिन्ह उमटळें अंगीं ।
उपदेशाळागीं पात्न झाला ॥२॥
पोहे नेणे काले टावितो आणिकां ।
म्हणावे त्या मूर्खा काय आतां दे सिणलं ते गेले सिणलियापासीं ।
जाली त्या दोघांसी एक गति ॥४॥
तुका म्हणे अहो देवा दीनानाथा ।
दरूपण आतां नको त्याचे ॥५॥
उचित न कळे इंद्रियांचे ओढीं
उचित न कळे इंद्रियांचे ओढीं।
सुखं बडवडी शिकले तेर आपण जाऊन न्यावीं नरकाख ।
वळे वेताळीस कुळें जग ॥२॥
अबोळणें बोळे डोळे झांकुनियां।
वडबडी वांयां दैभासाठीं रे तुका म्हणे आम्ही तेथील पारखी ।
नाचे देखोवेखीं जाणो खरं ॥४॥
शिकल्या बोलाचे सांगतील वाद
शिकल्या बोलाचे सांगतील वाद।
अनुभवभेद नाहीं कोणा ॥१॥
पडित हे ज्ञानी करितील कथा ।
न मिळती अर्थी निजखुखा ॥२॥
तुका म्हणे जसी हांचालाठी ग्वाही ।
देतील हे नाहीं ठावी वस्तु ॥ ॥३॥
अज्ञानाची भक्ति इच्छिती संपत्ती
अज्ञानाची भक्ति इच्छिती संपत्ती ।
तयाचिये चित्तीं बोध केचा ॥२॥
अज्ञानाची पूजा कामिक भावना ।
तयाचिया घ्याताग कचा ॥२॥
अज्ञा- नाचे कर्म फळीं ठेवी मन।
निष्काम साधून तया कैचे ॥३॥
अज्ञानाचे शान विषयावरीं ध्यान ।
ब्रह्म सनातन तयां क्वैचे ॥४॥
तुका म्हणे जळो ऐसियांच तोंड।
अज्ञानाचे बँड वाढविती ॥५॥
ज्ञीब तोचि देव भोजन ते भक्ति
ज्ञीब तोचि देव भोजन ते भक्ति ।
मरण ते युक्ति पाखांड्याची ॥१॥
[पिंडाच्या पोषकीं बागविे जन ।
लिक पुराण केळे वेद ॥२॥
मना आला तैसा करिती बिचार ।
म्हणती संसार नाहीं पुन्हा रे ठुका म्हणे पाटी उडती यमदंड ।
पापपुण्य लंड न विचारिती ॥४॥
कन्या गो करी कथेचा विकरा
कन्या गो करी कथेचा विकरा ।
चांडाळ तो खरा तया. नांवें ॥१॥
गुण अवगुण हे दोन्ही प्रमाण ।
यातीशीं कारण ताहीं देवा ॥२॥
जे जेख करित ते तैसं पावती ।
भोग ते भोगिती केळे कमी ॥३॥
आशाबद्ध करूं नये त करिती ।
तुका म्हणे ज्ञाती नरकामधीं ॥ ॥७॥
साळंकृत कन्यादान
साळंकृत कन्यादान ।
पृथ्वीदानाच्या खमान १परितेनकळेंया मूहा ।
येईल कळा भोग पुढा ॥२॥
आचरितां करम भरे पोट राहे धम ३. सत्या उपदेशपर अभंग इश्श नि कि कि कक कक क क क र क कि का देव साहे ।
ऐस करूनियां पाहे ॥४॥
अन्न मान धन 1 ह तो प्रारब्धाआधीन ॥५॥
ठुका म्हणे खोसे ।
दुःख आतां पुढं नासे ॥ ॥६॥
उभ्या बाजारांत कथा
उभ्या बाजारांत कथा ।
हें ती नावडे पंढारिनाथा ॥१॥
अवघें पोटा- साठीं ढंग ।
तेथ केचा पांडुरंग ॥२॥
लावी अनुसंधान ।
कांहीं देईळ म्हणवून ॥३॥
काय केळे रांडळेंका।
तुळा राजी नाहीं तुका ॥४॥
अवघ्या वाटा जाल्या क्षीण
अवघ्या वाटा जाल्या क्षीण ।
कळीं न घडे साधन ।
उचित विधी विधान ।
न कळे न घडे सर्वथा ॥१॥
भक्तिपंथ बह खोपा ।
पुण्य नागवे या पापा।
येणें जाणें खेपा ।
येणेचि एक खंडती ॥२॥
उभारोने बाहे।
विठो पालवीत आहे ।
दासां मीच साहे ।
झुख बोळ आपुल्या ॥२॥
भाविक विश्वाखी ।
पार उतरिले त्यांसी ।
तुका म्हणे नासी ।
कुतक्यांचे कपाळी ॥ ॥४॥
वैद्य वांचविती जीवा
वैद्य वांचविती जीवा ।
तरी कोण घ्यातें देवा ॥१॥
काय जाणे कैसी परी ।
पारब्य ते ठेवी उरीं ॥२॥
अंगीं देवत संचरे ।
मग तेथ काय उरें ॥३॥
नवखे कन्या पुत्र होती ।
तरी कां करणें लागे पती ॥४॥
जाणे हा विचार स्वामी तुकयाचा दातार ॥५॥
कनक अ २५८८ पक म्दचारी गावा झवर ! हाणोलियां वाता. पळाळें तें ॥१॥
गावही गेळें ब्रम्हचर्य गेळें ।
तोंड काळे झालें जगामाजी ॥२॥
होणार तैसें झाळें हे ना तेस केळे ।
तुका म्हणे गेळें वांयांचि तै ॥ ॥३॥
एक ब्रम्हचारी गाढवा झाबता
एक ब्रम्हचारी गाढवा झाबता ।
हाणानेयां ळाता पळाळें ते ॥१॥
गाइवही गेळं ब्रम्हचर्य गेळें ।
तोंड काळ झाल जयामाजीं ॥२॥
सांगा ज्ञाणती शकुन
सांगा ज्ञाणती शकुन ।
भूत भविष्य वतमान ॥१॥
त्यांचा आम्हांसी कांटाळा ।
पाहो नावडती डोळां ॥२॥
रिद्षासदाच साघक ।
वाचां सिद्ध होती पक ॥३॥
ठेका म्हणे जाती ।
पुण्यक्षरये अधोंगतीं ॥४॥
वाहावळें जावों राहिळें सांभाळा
वाहावळें जावों राहिळें सांभाळा ।
आठवा गोपाळा आतां तरीं ॥१॥
उरलें आयष्य लावा हरिनामीं।
वैचूं नका कामी विषयांच्या ॥२॥
सांगती खकळां नका हा कंटाळा ।
मानाळ हा पाळा गारा माझ्या ॥३॥
तुका म्हणे आम्हा कोण हे गरज ।
परी अघोक्षञज बोळवितो ॥४॥
ऐेसा हा ळीकिक कदा राखवना
ऐेसा हा ळीकिक कदा राखवना ।
पतित! च खंसार कीरतां म्हणती हा दोषी ।
टाकता आळखी घोडा च श् करितां म्हणती हा पसारा ।
न करितां नरा निदिताती ॥३॥
लत आचार म्हणती हा उपदेशी ।
येरा अभाग्यासी ज्ञान नाहीं ॥४॥
घन करितां ठायींचा करंटा ।
खमथासी ताठा छाविताती ॥५॥
बहु बोले नाही त्यास्त्री वाचाळ ।
न बोळतां सकळ म्हणती गरवी ॥६॥
भेटीसखी न वज्ञ र म्हणती हा निष्ठुर ।
येतां जातां घर बुडविले ॥७॥
लग्न करूं जातां म्हणती म्हणती हा करितां जाळा नपुंखक < तिपुत्रिका म्हणती पहा हो चा ळा ।
न मूळ पोरवडा ॥९॥
लोक ज्ञेसा ओक धरितां धरवेना ।
अभक्ता जिरेबा संत- खंग १० तुका म्हणे आतां ऐकावे वचन ।
त्यज्ानियां जन भारू करा ॥११॥
जन हे खुखाचं दिल्या घेतल्याचे
जन हे खुखाचं दिल्या घेतल्याचे ।
अंत हे काळीचें नाहीं कोणी ॥१॥
जाल्या हीन शक्ति नाकडोळे गळती ।
सांडोलि पळती रांडा पोर ॥२॥
बाइल म्हणे खर मरतां तरी बरे ।
नासिलें हे घर थुंकोनियां ॥३॥
तुका म्हणे माझीं नव्हर्तील कोणी ।
तुज चक्रपाणीवांच्चूनियां॥ ॥४॥
लटिक्याचें आंवतणे जेविलिया साच
लटिक्याचें आंवतणे जेविलिया साच ।
काय त्या विश्वास तोचि खरा ॥१॥
कोल्हाटिणी ळागे आकाशी खेळत ।
ते काय पावत अमरपद ॥२॥
जळमंडपयाचे घोडे राउत नाचती ।
ते काय तगती युद्धाळागीं ॥३॥
ठुका म्हणे तेस मतवादीयांचे जिणे ।
दिस ळाजिरवाणं बोळतांची ॥ ॥४॥
भगव तरी श्वान सहज देष त्याचा
भगव तरी श्वान सहज देष त्याचा ।
तेथे अनुभवाचा काय पंथ ॥१॥
वाढवुनी जटा फिरे दाही दिशा।
तरी जंबु वेषा सहजञस्थिति ॥२॥
कोयोनेयां भूमी करिती मधी वास ।
तरी उंद्रास् काय वाणी ॥३॥
तुका म्हणे ऐस कासया करावें ।
देहासी दंडादे वाउगेचि ॥ ॥४॥
शब्दज्ञानी येऊं नेदीं दृष्टीपुढे
शब्दज्ञानी येऊं नेदीं दृष्टीपुढे ।
छळवादी कुडें अभक्त ते ॥१॥
जळो ते जाणीव जळो त्यांचे दैञ ।
जळो त्यांचे तोंड दुर्जनांचें ॥२॥
तुका म्हणे येती दाटूनि छळाया ।
त्यांच्या बोटं डोया न घरूं भीड ॥३॥
देवे दिला देह भजना गोमटा
देवे दिला देह भजना गोमटा ।
तो या झाला भाटा बाधिकेच्या ताठोनियां मान राहिली वरतीं ।
अहकाराहातीं लवों नेदी ॥२॥
दाख म्हणावया न वळे रसना ।
खडरचचना वासे गळा द तुका म्हणे कोठें ठेवावा विटाळ स्नाने निर्मळ व्हावयासी ॥४॥
तक्र शिष्या मान
तक्र शिष्या मान ।
दुग्धा म्हणे नारायण ॥९॥
पेशी ज्ञानाची डोबडं ।
आशा विटंबिली मूढें ॥२॥
उपदेश तो जगा ।
आपण सोंबळा इतका मांगा ॥३॥
रखना रिक्षाचे अंकित ।
तुका म्हणे वरदळ स्फीत ॥४॥
आम्ही तेणें खुखी
आम्ही तेणें खुखी।
म्हणा विठल विठल सुखीं ॥१॥
तुमचे येर [वित्त धन ।
ते मज म्त्तिकेसमान ॥२॥
कंठीं मिरवा तुळसी ।
व्रत करा एकादशी रे म्हणवा हरीचे दास ।
ठुका म्हणे मज हे आख॥४॥
एक करिती गुरु भोवतां भारु शिष्यांचा
एक करिती गुरु ।
भोवतां भारु शिष्यांचा ॥१॥
पूस नाहीं पाय चारी ।
मनुष्य परी कुतरीं तीं ॥२॥
परस्त्री मद्यपान ।
पेंडखाण माजविले ॥३॥
तुका म्हणे निर्भर चित्तीं ।
अधोगती जावया ॥४॥
निया राख
निया राख ।
डोळे झांकनि भाट ।
कम करोनि म्हणती खाच ॥१॥
अंगी लावू- विपी रन ऊन करिती पाप ॥२॥
दाबुनि वैराग्याची कळा ।
भोगी वषयाचा सोहळा ॥३॥
संत चिन्ह केदानि अभी संपवा सिट तम र दास र
संत चिन्ह केदानि अभी संपवा सिट तम र दास र उनि अंगीं।
भ्रपण मिरविती जगीं ॥९॥
पडिले दुःखाचे उपदेशपर अभंग ४१५ सागरीं! बाहावळे,ते भवपुरीं ॥२॥
काम क्रोध लोभ चित्तीं ।
बरिविरीं दाविती विरक्ति ॥३॥
आशापादीं लाढुलि चित्त ।
म्हणती झालों आम्ही सुक्त ॥४॥
त्यांचे लागले संगतीं ।
जाळी त्यांची तेचि गति ॥५॥
तुका म्हणे शब्दज्ञान ।
जग नाडियेळे तेणें ॥६॥
टिळा टोपी उंच दावी
टिळा टोपी उंच दावी ।
जगी मी एक गोसावी ॥१॥
अवघा वरपंग सारा ।
पोटीं विषयांचा थारा ॥२॥
सुद्रा छाविती कोशोलि.।
मान व्हावया जनीं ॥३॥
ठुका म्हणे देखे किती ।
नरका गेळे पुढें जाती ॥४॥
होऊलियां जंगम विभूति लाविती
होऊलियां जंगम विभूति लाविती ।
शंख वाजविती घरोघरीं ॥१॥
शिवाचे निमोल्य तीर्थ न सेविती ।
घंटा वाजविती पोटासाठी ॥२॥
तुका म्हणे त्यासी नाहीं शिवभक्त ।
व्यापार करिती संसाराचा ॥ ॥३॥
छादूनियां सूद्रा बांधोनियां कंठीं
छादूनियां सूद्रा बांधोनियां कंठीं ।
हिंडे पोटासाठी देशोदेशी ॥१॥
नेसानि कोपीन द्युश्रवणे जाण ।
पाहाती पक्कान्न क्षेत्रीचें ते ॥२॥
कौडीकौडीसाठीं फोडिताती शिर
कौडीकौडीसाठीं फोडिताती शिर ।
काढूनि खाप्वेर मलळंग.ते ॥१॥
पांघरती चर्म लोहाची सांकळी ।
मारिती आरोळी धैर्यबळें ॥२॥
तुका. म्हणे त्यांचा नव्हेचि स्वधर्म ।
नकळेचिं वर्म गोविदाच ॥ ॥३॥
कान फाडूनियां सुद्रा ते घालिती
कान फाडूनियां सुद्रा ते घालिती ।
लाथ म्हणविती जगांमाजीं शर घाळोनियां फेरा मागती द्रव्यासी ।
परी शंकरासी नोळखती ॥२॥
पोट भरांबया शिकती उपाय ।
ठुका म्हणे जाय बरकळीका ॥ ॥३॥
लांबदूनिया जटा नेखोनि काखोटा
लांबदूनिया जटा नेखोनि काखोटा ।
अभिमान मोठा कारे- ताती ॥१॥
सीगा कारेती विभूतिळेपन ।
पाहाती मिष्टान्न भेक्षावया ॥२॥
होडनि संन्यासी भगवीं छुगडीं
होडनि संन्यासी भगवीं छुगडीं।
वासना न सोडी 'चिपयांची ॥१॥
निंदिती कदान्न इच्छिती देवान्न ।
पाहाताती मान आदराचा ॥२॥
तुका म्हणे ऐेसे दांभिक भजन ।
तया जनादन भेटे केवी ॥३॥
टिळा टोपी माळा देवाचें गवाळे
टिळा टोपी माळा देवाचें गवाळे।
वागदी वोंगळे पोटासाठी ॥१॥
तुळसी खोबी कालीं दर्भ खोबी शेडीं।
लटिकी घरी बोंडी नासिकाची ॥२॥
छीतनाचे वेळे रडे पडे लोळे ।
प्रमॉविण डोळे गळताती ॥३॥
तुका म्हणे पेले मायेचे मईद् ।
त्यांपाशीं गोविंद नाहीं नाही ॥४॥
डोई वाढवूनि केश
डोई वाढवूनि केश ।
भूते आणितीं अंगास ॥१॥
तरी ते नव्हती संतजन ।
तेथे नाहीं आत्मखूण ॥२॥
मेळवूनि नरनारी ।
शकुन सांगती. लाना- परी ॥३॥
तुका म्हणे मैंद ।
नाही त्यापाली गोविद ॥४॥
भांदावया मीस घेऊनि संतांचे
भांदावया मीस घेऊनि संतांचे ।
करी कुट्रंबाचे दास्य सदा १मछ- ष्याचे परी बोळ रावा करीं ।
रंजवी नरनारी जगामध्ये ॥२॥
तिमयाचा देल करी शिकवीलें ।
चि्रींचें बाहुळें गोष्टी सांगे ३े हुका म्हणे देवा जळो हे महंती ।
लाज नाहीं चित्ती निखुगात ॥४॥
पेस संत झाले कळी
पेस संत झाले कळी ।
तोंडी तमाखूची नळी ॥१॥
स्नानसंध्या छुड- विली ।
पुढे भांग वोंडवळी ॥२॥
भांग भुका हें साधन ।
पचनीं पडे मद्यपान ॥३॥
तुका म्हणे अवघे साँग ।
तेथे केचा पांडुरंग ॥ ॥४॥
साधक झालळे कळी
साधक झालळे कळी ।
शुडगशडीची ळांव नळी ॥१॥
पचनी पडे मद्य- पान ।
भांगखुका हे साधन ॥२॥
अभिदाचं पाठांतर ।
अति विषयीं पाडिभर चेल्यांचा सुकाळ ।
पिंडदंड भंगपाळ ॥४॥
सेवा मात घन ।
बरे इच्छ संपन्न ॥५॥
कलिय़ुगीं कबित्व करिती पाषांड
कलिय़ुगीं कबित्व करिती पाषांड ।
कुडाळ हे भांड बहु झाळे ॥१॥
रव्य दारा चित्तीं प्रजांची आवडी ।
सुखे बडवडी कोरडाची ॥२॥
दंभ क्री सोंग मानावया जग ।
सुखे बोळें त्याग मनीं नाहीं :रे वेदाक्ञ करोति न करिती स्वहित ।
नव्हती अलिप्त देहाहूनि ॥४॥
तुका म्हणे दंड साहील यमाचे ।
त करी जो वाचे बोले तैसे ॥५॥
कवीश्वरांचा तो आम्हासी विटाळ
कवीश्वरांचा तो आम्हासी विटाळ ।
प्रसाद बोँगळ चिवाडिती ॥१॥
दंभाचे आवडीं बहिरट अंधळे ।
शेवट्याल्षि काळें होईल तोंड ॥२॥
खोन्या- क्षेजारीं तो लाखेची जतन ।
संतत ते गुण जसे तसे ॥३॥
सेव्यसेबकता न न पडतां ठावी ।
तुका म्हणे गोवीं पावती .हीं ॥ ॥४॥
घरोघरीं जाळे कवी
घरोघरीं जाळे कवी ।
नेणे प्रसादाची चवी ॥१॥
लंडा भूपणांची चाड" पुढें न विचारी नाड ॥२॥
काढावें आइते ।
तॅचिजोडावे स्वहित ॥३॥
तुका म्हणे कळे ।
आहाच झांकतील डोळे ॥४॥
उश्या पत्रावळी करूनियां गोळा
उश्या पत्रावळी करूनियां गोळा ।
दाखविती कळा कवित्वाची ॥१॥
ऐसे ज़ पातकी ते नरकीं पांचती ।
जोवरी श्रमती चंद्र सूर्य ॥२॥
तुका म्हणे पक्का नारायणा घ्या ।
वरकडा वाहीं शोक बस्रे॥३॥
आशाबद्ध वक्ता
आशाबद्ध वक्ता ।
भय श्रोतयांच्या चित्ता ॥१॥
गातों तेंहीं नाहीं ठावें ।
तोंड वाशीं कांहीं द्यावे ॥२॥
झाळें लोभाचें मांजर ।
भीक मागे दारोदार ॥३॥
उभयतां ळोभी मन ।
वांयां गेळें ते मज़न ॥४॥
बहिरे सुके पके ठायीं ।
ते* झालें तया दोहीं ॥५॥
कथे उभा अंग राखेळ कोणी
कथे उभा अंग राखेळ कोणी ।
ऐसा कोण गणी तया पापायथ तो पातकी न येतांच भला ।
रणीं कुचरळा काय चाळे ॥२॥
कथेसती उपदेशपर अभंग ४१७ आणीक चर्चा ।
धिग त्याची वाचा कुंभपाक ॥३॥
तुका म्हणे ऐलपैल ते थड़ीचे ।
बुडतील साच मध्यभागीं ॥४॥
नावडे ज्यां कथा उठीनियां ज्ञाती
नावडे ज्यां कथा उठीनियां ज्ञाती ।
ते यमा प्हावती बरे वोजा ॥१॥
तो असे जवळीं गोचिडाच्या न्यारये ।
देशत्यागें ठाय तया दरी ॥२॥
नव्हे भळा कोणी नावडे दुसरा ।
पाहुणा किंकरा यमा होय ॥३॥
तुका म्हणे तया करावें तं काइ ।
पाषाण कां नाहीं जळामध्य ॥ ॥४॥
असंत लक्षण भूतांचा मत्खर
असंत लक्षण भूतांचा मत्खर।
मनास निष्ठुर अतिवादी ॥१॥
अंत- रींचा रंग उमटे बाहेश ।
वोळखी -यापरी आपआप ॥२॥
संत ते समय वोळ- खती वेळ ।
संतुष्ट निर्मळ चित्त सदां २३ तुका म्हणे हित उचित अ्ुचित ।
मज लागे नित आचरावे ॥४॥
नये नेच्रीं जळ
नये नेच्रीं जळ ।
नाहीं अंतरी कळवळ ॥१॥
तों हे चावटीचे बोळ ' जग रंञजवणे फोल ॥२॥
न फळे उत्तर ।
नाहीं स्वामी जो सादर ॥३॥
तुका म्हणे भेटी ।
जंव नाहीं दृादृष्टी ॥४॥
सांग छंदें कांहीं
सांग छंदें कांहीं ।
देव जोडे पेसे नाहीं ॥१॥
सारा अवघे गावाळ ।
डोळ्या आडील पडळ ॥२॥
शुद्ध भावाविण ।
जो जो केला तो तो स्रीण ॥३॥
'तुका म्हणे कळे.।
परी होताती अंधळे ॥४॥
काय ती करावीं मोठाची माकडे
काय ती करावीं मोठाची माकडे ।
लाचतातीं पुढ संसाराच्या ॥१॥
झाडा देतेवेळे विचकिती दांत ।
घेती यमदूत दंड वरीं ॥२॥
हात दांत कान हालविती मान ।
दाखविती जन हे मानावया ॥३॥
तुका म्हणे कितीं झालीं हीं फजित ।
मागें नाहीं मीत भाखाही ॥४॥
एक म्हणती आम्ही देवचि पैं झालो
एक म्हणती आम्ही देवचि पैं झालो ।
ऐस नव्य बोलो पडाल -पतनीं ॥१॥
म्हणती आम्ही देवाची पे रूप ।
तरी तुमचिया बाप न चुक जन्म ॥२॥
देवे उचालिली स्वकरे मेदिनी ।
तुमचेनि गोणी नुचळवे ॥३॥
देव मा(श््यिळे द्वत्यदानव मोठे ।
तुमचेनी न तुट-तृणमात्र ॥४॥
राया विठोबाचे पद जो आभि- लाषी ।
पातंकांची राशी ठुका म्हणे ॥ ॥५॥
छुशाळ ग्रंतळे निषेधा
छुशाळ ग्रंतळे निषेधा ।
वादी : प्रवतळू वादा ॥१॥
कला ठकली बापुडीं ।
देभविषयांचे सांकडीं ॥२॥
भूस उपणुन कळ काय ।
हारपले दोन्ही ठाय ॥३॥
तुका म्हणे लागे हातां ।
काय मथिल छुस्वाळता ॥ ॥४॥
नेत्र झांकोनिया काय जपतोसी
नेत्र झांकोनिया काय जपतोसी ।
जंव नाह्दी मानसीं भाव घेम ॥१॥
उघडा मंत्र जाणा रामकृष्ण म्हणा।
तुटती यातना गभवास ॥२॥
मंत्र तंत्न कांहीं कारेसा जडी बुटी ।
तेण भरूतरुश्टी पावशीळ रे सार तुका जपे बीज मंत्र एक भवासघुतारक रामक्कृष्ण ॥ छा ख.स.गा. ,..,२७ ३०२८ तीळ जाळिले तांहूळ ।
काम क्रोध तैसेचि खळ ॥१॥
कां रे सिण- लाखी वाउगा ।
न भजञतां पांडुरंगा ॥२॥
मानदंभासाठीं ।
केली अक्षरांची आटी ॥२॥
तप करूनि तीथीटन ।
वाढविळा अभिमान ॥४॥
वांटिळे तें धन ।
केळी अहंता जतन ॥५॥
तुका म्हणे चुकले वम ।
केळा अवघाचि अधम0॥६॥
तीळ जाळिले तांहूळ
तीळ जाळिले तांहूळ ।
काम क्रोध तैसेचि खळ ॥१॥
कां रे सिण- लाखी वाउगा ।
न भजञतां पांडुरंगा ॥२॥
मानदंभासाठीं ।
केली अक्षरांची आटी ॥२॥
तप करूनि तीथीटन ।
वाढविळा अभिमान ॥४॥
वांटिळे तें धन ।
केळी अहंता जतन ॥५॥
तुका म्हणे चुकले वम ।
केळा अवघाचि अधम0॥६॥
भोरप्यानें खाग पार्लीटले वश
भोरप्यानें खाग पार्लीटले वश ।
बक ध्यान घरी मत्स्या जैसे ॥१॥
टिळे माळा मैंद सद्रा लावी अंगीं ।
देखा नेदी जगीं फांसे जैसे ॥२॥
ढावर्या मत्स्था चारा घाली जैसा ।
भींतरील फांसा कळों नेदी ॥३॥
खाटिक हा स्ेह- वादें पशु पाळी ।
कापावया नळी तयासाठी ॥४॥
तुका म्हणे तैसा भळा मी लोकांत ।
परी तं. क्रपावंत पांडुरंगा ॥ ॥५॥
लाही निर्मळ जीवत
लाही निर्मळ जीवत ।
काय करीळ साबण ॥१॥
तैसी चित्तशञद्धि ताही ।
तेथ बोध करीळ काई ॥२॥
वृक्ष न धरी पुष्पफळ ।
काय कळ वसंत- काळ ॥३॥
वांजे न होतीं लेकुरे ।
काय काजे त्या आतार ॥४॥
नपुसंका पुरूपासी ।
काय करील वाइळ त्यासी ॥५॥
प्राण गेलिया हारीर ।
काय करील वेव्हार ॥६॥
तुका म्हणे जीवनेविण ।
पीक नव्हे नव्ह जाण ॥ ॥७॥
ब्राह्मण तो नव्हे देसी ज्याची बुद्धि
ब्राह्मण तो नव्हे देसी ज्याची बुद्धि ।
पाहा श्चतीमधीं विचारूनि ॥३॥
ज्ञयासी नावडे हरिनामकीर्तन ।
आणीक नतंन वैष्णवांचे ॥२॥
सत्य त्याचे वेळे घडला व्यक्षिचार ।
मातेसी वेव्हार अंत्यज्ञाचा ३. तुका म्हणे येथे मानी आनासारिखे ।
तात्काळ तो सुखे कुष्ठ होय ॥ ॥४॥
काय काशी करिती गंगा
काय काशी करिती गंगा ।
भीतरि चांगा नाहीं तो ॥१॥
अधरणीं कुचर वांहर तेला ।
नये रसा पाकासी ॥२॥
काय टिळे करिती माळा ।
भाव खळा नाहीं त्या ॥३॥
तुका म्हणे प्रेमेविण ।
बोळे भुंके अवघा दण ॥४॥
काय धोविले कातड
काय धोविले कातड ।
काळकूट भीतरि कुडे ॥१॥
उगा राहे लोक- भ्रांडां ।
चाळविल्या पोरं रांडा ॥२॥
घेशी बुंथी पानवथां ।
उगाच हालविसी माथां 3 त्यावुनीं बैसे टाळी ।
मन इंद्रिये मोकळीं ॥४॥
हाळवीत बैसे माळा ।
विषयजञजप वेळोवेळां ॥५॥
तुका म्हणे हा व्यापार ।
नाम विठोबाचे खार ॥४॥
काय सप खाती अन्न टी कांय ध्यानगे १अंतरींची इध्दि
काय सप खाती अन्न टी कांय ध्यानगे १अंतरींची इध्दि खोटी ।
भर पोटी वाईट ॥२॥
काय उंदीर नाहीं घांची ।
राख लादी गाढव ॥३॥
तुका म्हणे खुसर जळीं ।
काउळी कां न न्हाती ॥४॥
जळो प्रेमा तैसा रंग
जळो प्रेमा तैसा रंग ।
जाय भुलोनि पतंग ॥१॥
साखुसाठीं रडे सून ।
भाव अंतरींचा भिन्न ॥२॥
मैंद सुखींचा कोवळा ।
भाव अंतरीं निराळा ॥३॥
जसी बृंदावत.कांती ।
उत्तम धरूं नये हातीं ॥४॥
वक ध्यान धरी ।
दावी त च क तैः ज्ञीं साग मत्स्य मारी ॥५॥
तुका म्हण सर्प डोले ।
तेसा कथेमा खुले ॥६॥
भजन घाली भोगावरी
भजन घाली भोगावरी ।
अकर्तव्य मतीं धरी ॥१॥
धिग त्याचे उपदेशपर अभंग ४१९ विकि िसि कक रक कककककक कक कमक न आआआ साधुपण ।
बिटाळून बत मन ॥२॥
नाहीं वैराग्याचा लेश ।
अर्थ चाड जीवे आस ॥३॥
है ना तैसे जाळं ।
तुका म्हणे वायां गेले ॥४॥
वबसोनी थिल्लरीं
वबसोनी थिल्लरीं ।
वेड़॒क सागरा धिक्कारी ॥१॥
नाहीं देखिळा ना ठावा ।
तोडपिटी करी हांबा ॥२॥
फुगत काउळें ।
म्हणे मी राजहंसा आगळे ॥३॥
मी गजाहूनि खर ।
म्हणे चांगळा मी फार ॥४॥
सुलाम्याचे नाणें ।
तुका झणे नव्हे खोने॥५॥
मोळें घातले रडाया
मोळें घातले रडाया ।
नाहीं असं. आणि माया ॥१॥
तैसा भक्ति चाद काय ।
रंग वेगड़ीचा न्याय ॥२॥
वेठीं धारेल्या दावी भाव ।
मागे पळा- याचा पाव ॥३॥
काजव्याच्या ज्योती ।
तुका म्हणे न छगे वाती ॥ ॥४॥
जपाचे तिमित्त झोपेचा पसरू
जपाचे तिमित्त झोपेचा पसरू ।
देहाचा विसरू पाहूनियां ॥१॥
घेसीं तीं भजने अमंगळवाणी।
सागसंपादणी बहुरुप्याची ॥२॥
सेवेसी विकिले लोभाचिये आसे ।
तया कोठें असे उरला देव ॥३॥
तुका म्हणे मानदंभ जया चित्तीं ।
तयाची फजीती करू आह्मी ॥ ॥४॥
वॉक्षेने दाविले गर्हार लक्षण
वॉक्षेने दाविले गर्हार लक्षण ।
चिरग॒टें घाळून वाथयाला ॥१॥
तेवीं शब्दज्ञानी करिती चावटी ।
ज्ञान पोटासाठीं विकानियां ॥२॥
बोलाचीच कढी बोलाचाचि भात ।
जेवूनियां तृप्त कोण झाळा रे कागदी लिहितां नामाची साकर ।
. चाटिता मधुर गोडी नेदी ॥४॥
तुका म्हणे जळी जळा ते महंती ।
नाही लाज चित्ती आठवण ॥५॥
चिरगुटें घाळुनी वाढविले पोट
चिरगुटें घाळुनी वाढविले पोट ।
गरव्हार बोभाट जनामर्थ्ये ॥१॥
लटिकेचि डोहळे दाखवी प्रकार ।
दूध स्तनीं पोर पोटीं नाहीं ॥२॥
गुळे माखोनियां दगड ठेविळा
गुळे माखोनियां दगड ठेविळा।
वर् दिस्रे भला लोकाचारी ॥१॥
अंतरीं बिषयाचें लागळं पे पिस ।
बाहिरल्या वेषें भुळवी ळोकां ॥२॥
ऐशिया दांभिका कैची हरिसेवा ।
नेणेंचि सद्भावा कोणे काळीं ॥३॥
तुका म्हणे येणे केला होय संत ।
विटाळळे चित्त कामक्रोधे ॥४॥
एकाविये सोई कवित्वाचे वांधे
एकाविये सोई कवित्वाचे वांधे ।
बांधिलिया साथे काय तेथे ॥१॥
'काय हातीं लागे भुसाचे कांडर्णी ।
सत्याची दाटणी करूनी ठेंबी ॥२॥
कावि- त्वाचे रूदी पायां पाडी जग ।
खुखावोनि मग नरका जाय दे तुका म्हणे देव केल्याविण साहे ।
फजिती ते आहे लाटिक्या अर्ग ॥४॥
लटिकी ग्वाही समे आंत
लटिकी ग्वाही समे आंत ।
नेतां पतित आगळ्य ॥१॥
कुभपाकी वस्ती करूं।
होय घुरू कुळेसीं ॥२॥
रजस्वला रुधिर स्त्रवे ।
तेची घ्यावें तूपेसी ॥३॥
तुका म्हणे जन्मा आला ।
काळ झाला कुळाखी ॥४॥
आमचे गोसावी अयाचित्त्वूत्ति
आमचे गोसावी अयाचित्त्वूत्ति ।
करवी शिष्याहातीं उपदेदा ॥१॥
४२० उपदेशपर अर्भग अ अनी. आ दगडाची नाव आधींच ते जड।
ते काय दगड तारूं जाणे ॥२॥
नायकावे कालीं वयाचे ते बोळ
नायकावे कालीं वयाचे ते बोळ ।
भक्तीविण प्होळ ज्ञान सांगे ॥१॥
बाखाणी अट्टैत भक्तिभावैविण ।
दुःख पावे खीण श्रोता वक्ता ॥२॥
अहंन्नह्म म्हणोवि पाळीतसे पिंडा ।
नथे बोलों भांडा तयासवें ३. वेदवाह्य लंड बोळे ज्ञो पाखांड) त्याचे काळे तोड संतांमध्ये ॥४॥
उपदेश भळत्या हातीं
उपदेश भळत्या हातीं ।
जाळा चित्ती धरावा ॥१॥
नये जाऊं पाचा- वरी ।
कवटी सार नारळे ॥२॥
स्त्री पुनर बंदीजन ।
नारायण स्मरविती रे तुका म्हणे रत्नसा[र ।
परि उपकार चिघीचे ॥४॥
आवडे सकळां मिष्टान्न
आवडे सकळां मिष्टान्न ।
रोग्या विष तै समान ॥१॥
दर्पण नावडे तया एका ।
ठाव नाहीं ज्याच्या नाका ॥२॥
परद्रव्य परलारी
परद्रव्य परलारी ।
अभिळाखानि नाक धरी ॥१॥
जळा तयाचा आचार।
व्यर्थ भार वाहे खर ॥२॥
सोबळ्याची स्फीती ।
क्रोधे विटाळला चित्तीं ॥३॥
तुका म्हणे खाग।
दाची बाहेरील रंग ॥४॥
आिमानाचें तोंड काळे
आिमानाचें तोंड काळे ।
दावी बळें अंधार ॥१॥
ळाभ न्यावा हातो- हातीं ।
तोंडी माती पडोती ॥२॥
लागळीसे पाठीं लाज ।
झालें काज नालायारे तुका म्हणे कुश्चळ मनीं ।
विटंबनी पडळींतीं॥४॥
जन देव तरी पायांची पडावे
जन देव तरी पायांची पडावे ।
त्यांचिये स्वमावे चाड नाहीं ॥१॥
अप्नीचें खौजन्य झीत निवारण ।
पालवी बांधोनि नेतां नये ॥२॥
तुका म्हणे दिंचू सर्प नारायण ।
वंदावे इुरोलि दिवा नये ॥३॥
गंगेचिया ऑताविण काय चाड
गंगेचिया ऑताविण काय चाड ।
आपुलें त कोड तृपेपाशा ॥१॥
चिठळल हे मूर्ति साजिरी खुंदर।
घाळीं निरंतर हृदयपुी ॥२॥
कारण तें असे तवनीतापाशीं ।
गबाळ ते सोसी इतर कोण ॥३॥
बाळाचे सोई तं घांस घाली माता ।
अट्टाहास चिंता नाहीं तयां ॥७॥
गाऊं नाची करूं आनंद सोहळा ।
भावाचे वेगळा नाहीं आतां ॥५॥
बहू आश्चमांचे धर्म
बहू आश्चमांचे धर्म ।
न राखतां जोडे कम ॥२॥
तैखी नव्हे भोळी सेवा ।
पक भावाचे कारण देवा ॥२॥
तपे इंद्रियां आघात ।
क्षणे एका घाता- हात ॥३॥
मंत्र चळे थोडा ।
तशे घडचि होय वेडा ॥४॥
ब्रते करितां सांग ।
तरि पक चुकता संग ॥५॥
धर्म सत्वचि कारण ।
नाहीं तरी केला सीण ॥६॥
भ्रूतः दयेलखी आघात ।
उंचनीच वाताहात ॥७॥
तिगमाचें वत
तिगमाचें वत ।
तका शोधू करूं शीण ॥१॥
यारे गौळियांचे घरीं।
बांधळेसें दावेवरीं ॥२॥
पीडळेती श्रम ।
वाट न कळतां वम ॥३॥
तुका म्हणे भार ।
माथां टाका अहेकार ॥ ॥४॥
ऐका ऐका भाविक जन
ऐका ऐका भाविक जन ।
कोण कोण व्हाल ते ॥१॥
तार्किकांचा टाका संग ।
पांडरंग स्मरा हो ॥२॥
नका शॉधं मतांतरे ।
तुमगे खरे दुडाळ ॥३॥
कलळीमध्ध्ये दास तुका ।
जातो लोकां सांगत ॥४॥
आम्हां घरीं एक गाय दुभताहे
आम्हां घरीं एक गाय दुभताहे।
पान्हा न समाये चिभुवनीं ॥१॥
वान ते सांवळी नांव तं श्रीधरा ।
चरे वसुंधरा चौदा भुवने ॥२॥
वत्स नाहीं माय भलत्यासवें जाय ।
छुवाळी. तो लाहे भावभरण दे चहूं धारीं क्षीर वोळळी अमूप ।
घाळे सनकादिक सिद्ध सुनी ॥४॥
तुका म्हणे माझी भूक तेथ काय ।
जोगाविते माय तिन्ही छोकां॥५॥
चैळोक्य पाळितां उबगला नाहीं
चैळोक्य पाळितां उबगला नाहीं ।
आमचें त्या काई असे ओझे ॥१॥
पाषाणाचे पोटीं बैसला दर्दूर ।
तया सुखी चारा कोण घाली ॥२॥
पक्षी अजञ- .गर न करी संचित ।
तयासी अनंत प्रतिपाळी ॥३॥
तुका म्हणे तया भार घात- लिया ।
उपेक्षीना दयासिधु माझा ॥४॥
संसारा आलिया एक खुख आहे
संसारा आलिया एक खुख आहे ।
आठवावे पाय विठोबाचे ॥१॥
येणें होय सर्व संसार खुखाचा।
नलगे दुःखाचा लेश कांहीं२ घेतील तयांसी सोपे आहे खुख ।
. बोछियेलें सुखे नारायणे ॥३॥
सांगितळीं स्रोय करुणासागरे ।
तुम्हां कां हो बरे न वाटते ॥४॥
तुका म्हणे तेणें उपकार केला ।
भोळ्या भाविकाला तारावया ॥५॥
येउनि नरदेहा विचारावे सार! धरावा पैं धीर भजनमार्गी १
येउनि नरदेहा विचारावे सार! धरावा पैं धीर भजनमार्गी ॥१॥
चंचल चित्तासि ठेवूनियां ठायीं ।
संतांचियें पायीं लीन व्हावे ॥२॥
भावाचा पे >. भाव धरावा निश्चय ।
तेणें भवभय देहाघडी रे नामापरतें जगीं खाधन सोपे नाहीं ।
आवडीच गाई सर्वकाळ:४ तुका म्हणे धन्य वंद त्या नराचा ।
ऐसा निश्चयाचा मेरू झाला ॥५॥
पोटापुरतें काम
पोटापुरतें काम ।
परि अगत्य तो राम ॥१॥
कारण तें ह्दचि करीं।
चित्तीं पांडुरंग घरी ॥२॥
परारब्धीं हेवा ।
जोडी देवाची ते. सवा ॥३॥
तुका म्हणे बळ वेचूनि नि लकळ0॥४॥
आक्षणाक्षणां ह्याचे करावा विचार ।
तरावया पार भवसिंचु ॥१॥
नाशिवंत देह जाणार सकळ ।
आयुष्य खातो काळ खाबधघान ॥२॥
स्ंतसमा- गरमी धरूति आवडी ।
करावी तांतडी परमार्थी दे तुका म्हणे इहलोकींच्या बेव्हारे ।
नये डोळे धुरे भरूनि राहो ॥ ॥४॥
क्षणाक्षणां ह्याचे करावा (विचार
क्षणाक्षणां ह्याचे करावा (विचार ।
तरावया पार भव श् नाशिवंत देह जाणार सकळ ।
आयुष्य खातो काळ सावधान ॥२॥
संतसमा- गमीं धरूनि आवडी ।
करावी तांतडीं परमार्थी ॥३॥
तुका म्हणे इहलोकींच्या वेव्हार ।
नये डोळे धुरे भरूनि राहो ॥ ॥४॥
नये जरीं तुज मधुर उत्तर
नये जरीं तुज मधुर उत्तर ।
दिघळा खुस्वर नाहीं देवं ॥९॥
नाही कि क जि वव विवन. 2:25... तयाचविण भुकेला विठळ ।
येईल तैसा बोळ रामकृष्ण ॥२॥
देवापाशशीं. मारे आवर्डाची भक्ति ।
विश्वासँसीं प्रीति भाववळं ॥३॥
तुका म्हणे मना सांगतो विचार ।
धरावा निर्धार दिसोदेख॥ ॥४॥
सांडूनिया सर्व लोकिकाची लाज
सांडूनिया सर्व लोकिकाची लाज ।
आळवा यदराज भक्तिभावे ॥१॥
पाहुलियां झाडें वरबडलि पाळा ।
खाडनि विठळा आळवावें ॥२॥
वंचूनियां चिध्या भरूनियां,घागा ।
युंडाळूनि हुंगा आळवावे ॥३॥
तुका म्हणे पेस मांडिल्या निवांण ।
तया नारायणा उपेक्षीना ॥४॥
भावें गावे गीत
भावें गावे गीत ।
शुद्ध करूनिया चित्त ॥१॥
जरि व्हावा तुज दवा तरि हा खुळभ उपाव ॥२॥
आणिकांचें कानीं ।
गुण दोप मना नाणी ॥३॥
करी मस्तक ठेंगणा ।
छागे संतांच्या चरणा ॥४॥
वेची तं वचन ।
जेणें राहे समा- घान "५ तुका म्हणे प्हार ।
थोडा तरी परउपकार ॥६॥
कृष्ण गातां गीतीं कृष्ण ध्याता चित्तीं
कृष्ण गातां गीतीं कृष्ण ध्याता चित्तीं ।
तेही कृष्ण होती क्ृष्ण- ध्याने ॥१॥
आसनीं शयनीं भोजनी जेवितां ।
म्हणा रे हा भोक्ता नारायण ॥२॥
ओबिये दळणीं गावा नारायण ।
कांडितां कांडण करितां काम ३े नर नारी याति हो कोणी भळती ।
भावे एका प्रीती नारायणा ॥४॥
तुका म्हणे एका भावें भजा हरी ।
कांति ते दुलरी रूप एक ॥ ॥५॥
आलिया भोगासी असावे सादर
आलिया भोगासी असावे सादर ।
देवावर भार घार्ळूनियां ॥१॥
मग तो क्ृपा(संधु निवारी सांकडे ।
थर तें बापुडे काय रंक ॥२॥
भवाचिये पोटीं दुःखाचिया रासी ।
शरण देवासी जातां भलें ॥४॥
तुका म्हणे नव्हे काय त्या कारेतां ।
चिंतावा तो आतां विश्वंभर ॥ ॥४॥
तरीच जन्मा यांव
तरीच जन्मा यांव ।
दास विठलाचे व्हावे ॥१॥
नाहीं तरि काय थोडीं ।
श्वानसतूकरे बापुडीं ॥२॥
ज्याल्याचे ते फळ ।
अंगीं लागों नेदी मळ ॥३॥
तुका म्हणे भळे ।
ज्याच्या नांवें मानवळे ॥४॥
निरवेर व्हावे सर्व भूतांखवे
निरवेर व्हावे सर्व भूतांखवे ।
खाधन बरवें हेंचि एक ॥१॥
तरीच करीळ अंगीकार नारायण ।
बडवड तो ख्रीण येणेंबिण ॥२॥
सोयरे पिशुन समानचि घडे ।
चित्त पर् ओढे उपकारीं ॥३॥
तुका म्हणे चित्त जालिया निर्मळ ।
तर्रंच खकळ केलें होय ॥४॥
॥८॥
जिंकावा संखार
जिंकावा संखार ।
येण नांवतरी गर ॥१॥
येर काय तीं बापुडडीं।
कीर अहंकाराची घोडीं ॥२॥
पण पेशा नांवें।
धरिजें तो भावे ॥३॥
तुका म्हणे न्यावे ।
सत्कीतींनें बखें॥४॥
मन करा रे प्रसन्न! खव सिद्धीचे कारण
मन करा रे प्रसन्न! खव सिद्धीचे कारण ।
मोक्ष अथवा बंधन ।
खुख खमाधान इच्छा ते ॥१॥
मने प्रातिमा स्थापिली 1 मने मना पूजा केली ।
मने इच्छा पुरविकी ।
मन माउली सकळांची ॥२॥
मन गुरु आणि शिष्य ।
उपदेशपर अभगं ४२रे न लिस कि नसि ल्सलिसस लड करी आपुळंचे दास्य ।
प्रसन्न आपआपणास ।
गाते अथवा अधोगाति ३े साधक वाचक पॅडित ।
श्रोते वक्ते ऐेका मात ।
नाहीं नाहीं आन दैवत ।
तुका म्हणे दुखर ॥४॥
ग्रेम नये सांगतां बोलतां दावितां
ग्रेम नये सांगतां बोलतां दावितां ।
अचुभव चित्ता चित्त जाणे ॥१॥
कासवाचे वाळ वाढे कृपादृष्टी ।
दुधा नाहीं भेटी अंगसंगें ॥२॥
पोटामध्ये कोणे सांगितलें सपी ।
उपजत लपा म्हणवूनि ॥३॥
बोलों नेणें परी जाणें गोड क्षार।
अंतरीं विचार त्यासी ठावा ॥४॥
तुका म्हणे बरें विचारावे मनीं ।
आर्णीक भल्यांनीं पुसा नये ॥५॥
लटिका तो प्रपंच एक हरि खाच
लटिका तो प्रपंच एक हरि खाच ।
हरिविण आहाच सब इंद्रिये ॥१॥
लटिक तै मोन श्रमाचे ते स्वम।
हरिविण ध्यान नश्वर अवघे-२ छटि- किया वित्पत्ति हरिव्रिण करिती ।
हरि नाहीं चित्ती तो शव जाणा ॥३॥
तुका म्हणे हरे हे धशिसी निघारीं ।
तरीं तूं झडकरीं जासी वैकुंठा ॥४॥
कामिनीसी जैसा आवडे भ्रतार
कामिनीसी जैसा आवडे भ्रतार ।
इच्छीत चकोर चंद्र जैसा ॥१॥
तैसी हे आवडी विठळाचे पायी ।
ळागलिया नाहीं गर्भवास ॥२॥
इष्काळें पाडिल्या आवडे भोजन ।
आणिक जीवन तूषाक्रांता ॥३॥
कामातुर जैसा भय ४6 (4 र र 4 ब स हिली लज्ञा सांडोनी ।
आवडे कामिनी सवे भावे ॥४॥
तुका म्हणे तेसी रा आवडी ।
पांडुरंग थडी पाववील ॥५॥
काळ सारावा चिंतन
काळ सारावा चिंतन ।
पकांतवासीं गंगास्नान ।
देवाचें पूजन ।
प्रदक्षणा तुळसीच्या ॥१॥
युक्त आहार विहार ।
नेम इंद्रियांचा खार ।
'नसावी बासर ।
निद्रा बहु भाषण ॥२॥
परमाथ महाधन 1 ज्ञोडी देवाचे चरण ।
व्हावया जतन ।
हे उपाय ळाभाचे ॥२॥
देह खर्मापिञ देवा ।
भार काहीच न घ्यावा ।
होईल आघवा ।
तुका म्हणे आनंद ॥४॥
घ्यारे लुटी प्रेमसुख
घ्यारे लुटी प्रेमसुख ।
फेडा आजि धणी ।
चुकला तो सुकला ।
जाली वेरझार हाणी ॥१॥
घाळा घातळा वैकुंठी ।
करूतियां जीवे खाटी ।
पुर- विली पाटीं ।
वैष्णवीं काळाची ॥२॥
अवघे आणिलें अंबर ।
विठोखहित तेथें घुर ।
भेटूनि जिव्हार ।
लाम छाणीं घरियेला डे संचित प्रारब्ध क्रियमाण ।
अवघी जालीं गहन ।
केलीं पापपुण्य ।
देदाघडीं बापु्डी ॥४॥
आनंदे गजजेती निभेर ।
घोष करिती निरंतर ।
कापती अखुर।
वीर कवणा नागवती ॥५॥
देव सखा जरी
देव सखा जरी ।
जग अवघे कृपा करी ॥१॥
ऐसा असोनि अनुभव ।
काखाविस होती जीव ॥२॥
देवाची जतन ।
त्याखी वाधूं न शके अन्न ॥३॥
तुका म्हणे हरि ।
प्रव्हादासी जतन करी ॥४॥
जीव जीती जीवनासंगे
जीव जीती जीवनासंगे ।
मत्स्या मरण त्या वियोगें ॥१॥
जया चित्तीं जेखा भाव ।
तया जवळी तैसा देव ॥२॥
सकळां पढीये भाच ।
पर त्या कमळाचे जीवच रे तुका म्हणे माता 1 वाहे तान्ह्याची चिंता॥४॥
कस्तूरीचे अंगी भिनळी म्हत्तिकां
कस्तूरीचे अंगी भिनळी म्हत्तिकां ।
मग बेगळीं कां येइल लेखू ॥१॥
तयापरी सेद नाहीं देवभ्तग ।
संदेहाच्या युक्ती खरा द्याव्या ॥२॥
इंधने ते आगी संयोगाच्या गण ।
सागरा दरूषणे बाहाळ तोचि ॥३॥
तुका म्हणे माझे साक्षीचें वचन ।
येथे तों कारण शुद्ध भाव ॥४॥
घाकुट्याचे सुखीं घास घाळी माता
घाकुट्याचे सुखीं घास घाळी माता ।
वरीं करीं सचा शाहाणेया ॥१॥
पेस ज्ञाणपणे पडिळें अंतर ।
वाटे तो तो थोर अंतराय ॥२॥
दोन्ही उभयतां आपणचि व्याळी ।
आवडीची चाळी भिन्न भिन्न रे तुका म्हणे अंगापासनि निराळे ।
निर्वाडिळे बळें रडते स्तनी ॥ ॥४॥
छागलिया सुख स्तना
छागलिया सुख स्तना ।
घाळी पान्हा माउला ॥१॥
उभयतां आवडीं लाड ।
कोडें कोड पुरतसे ॥२॥
मेरळवितां अंग अंग ।
प्रेमे रंग वाढतो ॥३॥
तुका म्हणे जड भारी ।
अवघे शिरीं जननीचं ॥५॥
पाठी पोटीं देव
पाठी पोटीं देव ।
कैचा हरिदासां भेव ॥१॥
करा आनंदे कीतेन ।
नको आहांकित मन ॥२॥
एथे कोठें काळ ।
करीळ देवापाशी बळ २े लका म्हणे धनी ।
खपुरता काय वाणी ॥४॥
भाव देवाचे उचित
भाव देवाचे उचित ।
भाव तोचि भगवंत ॥१॥
धन्य धन्य शुद्ध ज्ञाती ।
संदेह कैचा तेथे चित्तीं ॥२॥
बहुत. बराडी ।
देवावर ते आवडी ॥३॥
तुका म्हणे हें रोकडे ।
लाभा अधिकारी चोखडे ॥ ॥४॥
ज्यानें ज्यानें जैसे घ्यावें
ज्यानें ज्यानें जैसे घ्यावें ।
तैसे व्हावे क्रपाळें ॥१॥
सगुण निर्गुणांचा ठाव ।
विटे पाय धरियेळे ॥२॥
अवघे सा अग ।
नये व्यंग निवडितां रे तुका म्हणे ज़ ज़ करी ।
त ते हरि भोगिता ॥४॥
केला मातीचा पशुपति
केला मातीचा पशुपति ।
परि मातीख काय महती ।
शिवपूजा शिवासी पावे ।
माती मातीमाजी सामावे ॥१॥
तैसे पूजिती आम्हां संत ।
प्रज्ञा घेतो भगवंत ।
आम्ही किंकर संतांचे दार ।
खंतपदवी नको आम्हास ॥२॥
केळा पाषाणाचा (विष्णु ।
परी पाषाण नव्हे विष्णु ।
विष्णुपूजा विष्णूसि अप ।
पाषाण राहे पापाणखूप ॥३॥
केली काशाची जगदंबा ।
परि कांसे नव्हे अंबा ! पूजा अंबेची अंबेला घेणं ।
कांसे राहे कांसेपणें 9 ब्रह्मानंद पूर्णामाजीं ।
तुका झणे केली. कांजी ।
ज्याची पूजा तेणेंचि घेणे ।
आम्हीं पाषाणखरूप राहाणे ॥ ॥५॥
म्ृगाचिये अगा कस्तुरीचा बास
म्ृगाचिये अगा कस्तुरीचा बास ।
असे ज्याचा त्यास नसे ठावा ॥१॥
भाग्यवंत घेती वैक्ठानियां मोले ।
भारवाही; मेळें बाहतां बोले ॥२॥
चंद्रामते उपदेशपर अभेग ४२ की ल मृतें तृप्ती पारणें चकोरा ।
श्रमरास्री चार खुगंधाचा ३- अधिकारी येथें घेती हातवटी ।
परीक्षावंता ट्री रत्न जस ॥४॥
तुका म्हणे काय आंधळीचा हातीं ।
दिलं जस मोतीं वायां जाय॥ ॥३॥
मारगी चालतां पाउळां पाऊली
मारगी चालतां पाउळां पाऊली ।
चिंतावी माउली पांडुरंग ॥१॥
छुख ळागे घेऊनियां पाठीं ।
आवडीचा कंठी रख ओती ॥२॥
पीतांवरे छाया करि ळोभापर ।
पाहे ते उत्तर आवर्डाचें ॥३॥
तुका म्हणे हेचि करावे जीवन ।
वाचे नारायण तान भ्रक ॥ ॥४॥
भेथघवृष्टीने करावा उपदेश
भेथघवृष्टीने करावा उपदेश ।
परिं गुरूने न करावा शिष्य ।
वांटा ळामे त्यास ।
केल्या अधकमीचा ॥१॥
द्रव्य वेचावें अन्नछची ।
अती द्यावें स्वेत्र ।
न घ्यावा हा पुचर ।
उत्तम याती पोसणा ॥२॥
बीज न पेरावे.खडकीं ।
ओन. नाहीं ज्याचे बुडखों ।
थीतां ठक सेखीं ।
पाठीं लागे दिवाण ॥३॥
ण्जञ बोलावे संतांसी ।
पत्नी राखावी जैस्री दासी ।
लाड देतां तियेखी ।
वांटा पावे कर्माचा ॥४॥
शुद्ध कखूनि पाहावें ।
वरीं रंगा न सुळादे ।
तुका म्हणे घ्यावें ! जया नये तुटी ते ॥५॥
भाग्यवंत म्हणो तया
भाग्यवंत म्हणो तया ।
हारण गेळे पेढारेराया ॥१॥
तरले तरती हा. भरंवसा ।
नामधारकांचा ठसा ॥२॥
सुक्तिसक्तीचे ते स्थळ ।
भोळेंमाविकां तिमॅळ ॥३॥
गाइळें पुराणीं ।
तुका म्हणें वेदवाणी ॥४॥
विठळ गीतीं गावा विठठल चित्तीं ध्यावा
विठळ गीतीं गावा विठठल चित्तीं ध्यावा ।
विहठळ उभा विटेवरीं ॥१॥
अनाथांचा वंथ्च विठळ कृपासिधछ ।
तोडी भववंश् यमपादा ॥२॥
तोचि शारणागतां विठ्ठले सुक्तिदाता ।
विठळ या संतरूमागमे ॥३॥
गुणलिधे विठठल सवव सिद्धी ।
लागळी समाधि विठळ नामें ॥४॥
विहलाचें नाम घेतां जालें सुख ।
गोडावले सुख तुका म्हणे ॥५॥
नाहीं विठोबाचे प्रेम
नाहीं विठोबाचे प्रेम ।
गाणीव श्रम वृथाचि तो ॥१॥
काय करिती. आपुल्या दैवा ।
भुली वैभवा जाणिवेच्या ॥२॥
भरावे पोट हेचि जाणती ।
देहा घाडिती व्य वायां ॥३॥
येऊतियां नरदेहा
येऊतियां नरदेहा।
कांहीं स्वहित ते पदा ॥१॥
नाहीं तरी व्य चिंतितसेविषयकाम ॥२॥
पशा विषय सोविती ।
तयापरी तुझी (स्थिति ॥३॥
मि ।
म्हणे व्यर्थ गेला ।
प्राणि भूमिभार झाला ॥४॥
येथे येउाने केळे कायी
येथे येउाने केळे कायी ।
विठठल नाहीं आठविला ॥१॥
आहा भाग्यहीना ।
गेलास पतना मोहभ्रमे ॥२॥
नाहीं केली खुटिका कांही ।
स्ढा येचि प्रवाहीं पडिलासी ॥३॥
निळा म्हणे टाहलि हातीं ।
केळी माती आयुष्या ॥४॥
सांगितले वर्म एचढेचि करी
सांगितले वर्म एचढेचि करी ।
नित्यता उच्चारी हसिचिं नाम ॥१॥
न ळगे कोठें जाणे येणें ।
कमंदंधन तुटतीळ ॥२॥
योग साधन पवलाभ्यास ।
त करी सायास अडचणी ॥३॥
निळा म्हणे हरीच्या नामे ।
छुकती जन्मे या प्रहर ॥४॥
! ॥१॥
सकळ साधनां वरिष्ठ खार
सकळ साधनां वरिष्ठ खार ।
विठठळ नामाचा उच्चार आणखी'ः नका वोखवार ।
शीणचि उरेल पुढतीं ॥१॥
धांवा म्हणोनि अवघं वेगीं ।
चित्तचि ठेवा पांडुरगीं ।
संसाराचि तुटेळ मागी।
फिटेल धर्गी च्रिविध तापा ॥२॥
आवडी नाचतां पै गातां ।
पांडुरंग प्रेमदाता ।
अवघी तोडूनियां चिंता करीळ मार्थां दैसर्णे ॥३॥
ऐस जाणालियां निरुती ।
करा हरिनामे आवृत्ति ।
मग हा कळिकाळाचे हाती ।
नेदिळ तुम्हां सर्वथा ॥४॥
तिळा म्हणे खुगम पेसे संती दाविळें सीरस।
जतन करिती जे मावस ।
ते तों पावती सर्वथा ॥४॥
सांगितलें संतजनीं
सांगितलें संतजनीं ।
उगवुनी कानीं वीजाक्षरें ॥१॥
विठठळ जपतां विठल होसी ।
न धरी मानसी संदाय ॥२॥
करी कीन वाजवी टाळी ।
राहेल वनमाळी हृदयांत ॥३॥
निळा म्हणे पडे आटी ।
साधन खंकर्टीं आणिकां॥४॥
कोण तया लेखी! नाहीं विठळीं ओळखी १ करिती तितके
कोण तया लेखी! नाहीं विठळीं ओळखी ॥१॥
करिती तितके पोटासाठी ।
गाणें नाचणे आटाआटी ॥२॥
कळा दाविती व्युत्पत्ति ।
चाठुर्य जाणिवेची संपत्ती ॥३॥
तिळा म्हणे संतांपुढे ।
यतां लाजतीं माकड ॥४॥
लोहा ळागतां खुवणे
लोहा ळागतां खुवणे ।
कराव हा स्वभाव शुण ॥१॥
कवि खांड- वेळ परिसा ।
जगद्गुरू हा विठठळ तेसा ॥२॥
रत्ना आंगीं रत्नकीळ ।
नव्हती भिन्न अभ्निज्वाळ ॥३॥
निळा म्हणे सांडूनि जळा ।
सागर न निवडे वेगळा ॥४॥
संत आज्ञा सादवित
संत आज्ञा सादवित।
जातो सकळांचेंहि हित ॥१॥
नाईकोनी सोडाळ ।
फळ कनिष्ट तरी पावाळ ॥२॥
आम्ही उत्तीर्ण आपुलिया ।
उचिता ठेला सांगोनियां ॥३॥
निळा म्हणे यावरी आतां ।
बोळ न ठेवावा मागुता ॥४॥
याचे पार्यी धरिल्या भाव
याचे पार्यी धरिल्या भाव ।
भेटेल देव निश्चर्य ॥१॥
नव्हे अन्यथा भाषण, ठावी खूण संतांसी हे ॥२॥
निज करें कुरवाळून ।
देईल आठिंगन अत्याद्रे ॥३॥
निळा म्हणे येईळ दारा ।
दडे सामोरा भक्तांसी ॥४॥
विश्वास ते ऐकतां कानीं
विश्वास ते ऐकतां कानीं ।
धरिती मनीं आदरे ॥१॥
पर्वाजितें उत्तम होतीं।
आलीं सत्संगतीं भेटतो ॥२॥
सुख खुखा वाढते झाळे ।
केलिया विठळें कृपा मग ॥३॥
निळा म्हणे निजञात्मखुखा ।
पावळें पका क्षणमात्रें ॥४॥
हारा झाल तर हरिकथे ॥२॥
यथाविधी भोगितां भोग ।
रहृदयी पांडरंग आठवावा म्हणे न छिंप्रे कमी ।
हरिनामा धर्मा अवळंबितां ॥४॥
हो चे कपि आन अ या
हो चे कपि आन अ या राच वे सादर हरिकथे ॥२॥
यथाविधी भोगितां भोग ।
हृदयीं पांडस्ग [ठवावा ॥३॥
निळा म्हणे न छिंप्रे कमी ।
हरिनामा धर्मा अवळंबितां ॥४॥
पांडुरंगा न पाहती
पांडुरंगा न पाहती ।
ज्ञान गाडेवर बोळती ॥१॥
त्यांचे न व्हावें द्हीन।
'देबा दूपिती म्हणऊन ॥२॥
नायकावे त्यांचे बोळ ।
विठल क्पेबिण फोल ॥३॥
निळा म्हणे करिती कथा ।
अवधी पोकळ त्यांची चूथा ॥४॥
नेणोनियां आत्महित
नेणोनियां आत्महित ।
करिती घात अभिमानी ॥१॥
नसतीच वाढ- चूनियां उपाधी ।
पडती मधीं संदेहा ॥२॥
नाठवूनियां विठहळ देवा ।
करिती सवा भूतांची ॥३॥
निळा म्हणे जन्मोनि गेला ।
छृथाचि पडिला निरयांत ॥४॥
प्रत्यक्ष जनी जनादन
प्रत्यक्ष जनी जनादन ।
नेणोनियां कथी ज्ञान ॥१॥
काय तैसी तें वाचाळे ।
करितीं चावटीं तोंडवळें ॥२॥
नाहीं अंगीं हरिची भक्ति ।
दाविती छोरडीच विर्य्ति ॥३॥
निळा म्हणे लेणतां वर्म ।
केळें पाठी ळागे कम ॥४॥
जे जे बोळे ते विकळ
जे जे बोळे ते विकळ ।
नाहीं विठलीं कळवळ ॥१॥
कोरडेचि शावब्द- ज्ञान ।
नाहीं प्रेमाचें जीवन ॥२॥
जाणें तर्क वितर्क मति ।
समर्पक समयीं स्फूर्ती ॥३॥
निळा म्हणे पडिली, हातीं ।
जाणिवेच्या चुगवे युंती ॥ ॥४॥
ज्याचा विश्वास जडला पायी
ज्याचा विश्वास जडला पायी ।
हरिवीण कांहीं नेणती ॥१॥
त्याचा- 'करी ऑगेकार ।
निरली अंधार ममतेचा ॥२॥
खत्यासत्य दाखवी तया ।
लावी आपुलिया निज खोई ॥३॥
तेचि भक्त भागवत
तेचि भक्त भागवत ।
संत सेवे जे तिरत ॥१॥
शुद्ध त्यांचा भक्ति भावो ।
संत वरदे छामो देवो २_ संत बची. विश्वासतीं ।
सत्य परमार्थ त्यांचे हातीं ॥३॥
निळा. म्हणे संत सिवा ।
घडे त्या उदयो झाला देवा॥४॥
म्हणोनि याचिया श्रवणे पाठ
म्हणोनि याचिया श्रवणे पाठ ।
वचने पालटे देहबुद्धी ॥१॥
वैरा- स्याचीं राणीव जडे ।
ज्ञानाचे उघडे लिज्ञमेंदीर ॥२॥
समाधान तें दर्शने । होय सदुरूक्रपेने १ शरुक्रपा होण्यासाठी
समाधान तें दर्शने ।
होय सदुरूक्रपेने ॥१॥
शरुक्रपा होण्यासाठी ।
शुरूभक्ति हे गोमटी ॥२॥
साधत चतुष्ट्य ।
गुरुमेटीचा उपाय दे निळा म्हणे कम जाण ।
चित्तशुद्धि ते निर्माण ॥४॥
तोचि ब्रह्मविद जाण. परब्रह्मी : वृत्ति लीन १ द्वेताद्वैत माव-
तोचि ब्रह्मविद जाण. परब्रह्मी : वृत्ति लीन ॥१॥
द्वेताद्वैत माव- 'ळडे ।
पूर्णब्रह्म अजुभविळे २: जन वन ते समान ।
मन झालें पे उन्मन ॥३॥
निळा म्हणे त्याच्या नांवे ।
दोष नासती स्वभावे ॥४॥
जाणिवेचे ज्ञान! तर्कवादाचे जल्पन १ काय करूं तो गोमटा
जाणिवेचे ज्ञान! तर्कवादाचे जल्पन ॥१॥
काय करूं तो गोमटा ।
भरला अहैकाराचा फाटा ॥२॥
बोळे ते तं ताये ताये ।
नेणं परमार्थीचि सोये ॥३॥
(तिळा म्हणे तेखीची गती ।
पावे आपुलिया मती ॥४॥
उत्तम अधम जया जे संगती
उत्तम अधम जया जे संगती ।
तैसी त्याचे मति फांको ळागे ॥१॥
खज्जना संगती घम क्रिया वाढे।
पापिया आवडे पापड ॥२॥
व्हणोति जेसिया 'ैला झाला हरी ।
भक्ता मित्र वैरि निंदकालळा ॥३॥
निळा म्हणें ज्ञाणे अंत शैचा भाव ।
तया तैसा देव फळदाता ॥ ॥४॥
तयेचि साच हा प्रतीतीं
तयेचि साच हा प्रतीतीं ।
अखॉलियां श्तीं भगवंत ॥१॥
कर्माकमे लागळीं पाठीं ।
वैसळे दृष्टी मळ त्यांचे ॥२॥
सत्याचि परि तं असत्य वाटे ।
भोगिती अददे आपुलालीं ३. तिळा म्हणे कमती ।
गुंतली येची मायच्या ॥४॥
अवावियाचे ज्ञानं अवघेचि जाणें
अवावियाचे ज्ञानं अवघेचि जाणें ।
परि एक नेणें आत्मज्ञान ॥१॥
वेल तितुके बोला वरीं ।
परि न चढे पायरी प्राप्तीची ॥२॥
आपुलेंचि हित आपण नेणे ।
वरी आणिकां द्याहाणे करूं घांबे ॥३॥
निळा म्हणे ठकुनी ळोकां ।
आपणहि नकी जात सर्वे ॥४॥
आशावड्धाचिया सुखे
आशावड्धाचिया सुखे ।
निवे अक्षर तें तें फिके ॥१॥
श्रवणी बैसो- नियां श्रोता ।
विडे पेकुली त्याची कथा ॥२॥
न करूनिया नमस्कार ।
अव्हे- रिती नारीनरं ॥३॥
निळा म्हणे जळो जिणं ।
सदा त्याचें लाजिरवाणे ॥४॥
पाप तया नांब परदारागमन
पाप तया नांब परदारागमन ।
पाप तं प्रथन अपहार ॥१॥
पाप चि निंदा परपीडा द्वेप ।
पाप तोचि उपहास पुढिळाचें ॥२॥
पाय तेचि जीवीं विषयाची आलास ।
पाप अभक्त कुळाचारीं ॥३॥
निळा म्हणे पांप छुख्य तेचि साचे ।
नावडें देवाचें नाम सुखीं ॥४॥
होईल अंगीं बळ
होईल अंगीं बळ ।
तरी फजित करावे ते खळ ॥१॥
जे कां करूनियां पाखांड ।
लटिकेंचि वाढविती बंड ॥२॥
भांडिती भाविकां ।
कथुनी परमार्थ तो लटिका ॥३॥
निळा म्हणे तोंडें सांगे ।
तैसें नाचरोनियां अंगें ॥४॥
लुगड्या नांव चंद्रकळा
लुगड्या नांव चंद्रकळा ।
परी तो काळा रंग ' वरीं ॥१॥
नांवा ऐसें कूत्व नाही ।
चय ते कायी नपूंसक ॥२॥
घोळण्या नांव लक्षमण ।
करितें भजन लाह्यांचें ॥३॥
निळा म्हणे घुसळिती रवी ।
परी ते स दावी प्रकाश ॥४॥
पावावया ब्रह्म पूर्ण
पावावया ब्रह्म पूर्ण ।
सांडानि देई दोष शुण ॥१॥
सर्वांभूती लमदपी ।
चि भक्ति गोड़ मोठी ॥२॥
यावेगळें थोर नाहीं ।
बरवें शोधूनियां. पाहीं दे येणें खंखार सुखाचा ।
म्हणे नामा शिंपियाचा ॥४॥
या चिठोबापरते आन दैवत म्हणती
या चिठोबापरते आन दैवत म्हणती ।
ते दाब्द नायकवती कालीं माझ्या ॥१॥
पाखांडी म्हणती उची असावे ।
हा ब्रह्मकटाह करूं शके न र ॥२॥
तोहि जरी म्हणेल अहे ब्रह्मास ।
तरी न पहावी वास येही शके कोटि कोटि ब्रह्मांड एकपक्या रोमीं।
व्यापोनिया व्योमीं बतंतखे ला माझा विठो सी घटीं सम ।
न संडाव बम नामा म्हणे ॥५॥
विठळाचे पाय घरोनियां राह
विठळाचे पाय घरोनियां राह ।
मग संसार तो काय करील तुझें ॥१॥
संसाराचे भय नाहीं हरिच्या दासा ।
विठो आम्हां सरिसखा निरंतर २. निरं- तर वसे हॉरेभक्तांपाशीं ।
विसंबेना त्यासी कदांकाळीं ॥३॥
नामा म्हणे देखा विठ्ठल सोडोनी ।
व्यर्थ काय जनी शिणताती ॥ ॥४॥
हरिसि शरण रिघा वहिलें
हरिसि शरण रिघा वहिलें ।
राहे कळीकाळ उगंळे ॥१॥
खंडलळें एका बोळे ।
विठठल समर्थ ऑगिकारलें ॥२॥
नामयानें संसारा जिंकिळें ।
केशव चरणीं मन ठेविलें ॥३॥
एकवेळ नयलीं पहावा
एकवेळ नयलीं पहावा ।
मग जाईंजे भलत्या गांवा ॥१॥
आठवाळ वेळोवेळां ।
विठोबा आहे रे जवळां ॥२॥
हृदयी मांडुनियां ठसा ।
नामा म्हणे केशाव असा ॥ ॥३॥
जागा रे गोपाळालो रामनामीं जागा
जागा रे गोपाळालो रामनामीं जागा ।
कळीकाळा आकळा महा- दोष जाती भंगा ॥१॥
खहख्दळ समान अचुह्ातथ्वनी उठी ।
नामाचेनि बळ पातके रिघालीं कपारी ॥२॥
दशमी एक तत करा दिंडी दर्शन ।
एकादशी उपवास तुम्ही जागा जागरण ॥३॥
द्वादशी साधन कोटि कुळे उद्धरती ।
नामा म्हणे केशव ठाव देईल वेकुंठीं ॥ ॥४॥
उठा उठा साधुसंत'
उठा उठा साधुसंत'।
खाधा आपुल हित ।
गेछा गेळा हा नरदह ।
मग कचा भगवंत ॥ ध० ॥ उठुनी वेगेशीं.।
चला जाऊं राउळाशी ।
जळती पातकांच्या राशी ।
काकड आरती देखिलिया ॥१॥
उठोनियां पहांटे ।
विठल पहा उभा विटे ।
चरण तयाचे गोमटे ।
अस्त दृष्टी अवळोका ॥२॥
जागे करा रुक्मिणीवरा ।
देव आहे निदखुरा ।
वेगे लिंबळोण करा ।
दृष्ट होईल तयासी पुढें वाजंचे वाजती ।
ढोळ दमामे गजेती ।
होते काकड आरती ।
पांड रंगरायाची ॥४॥
सिंहनाद हांख भेरी ।
गजर होतो महाद्वारी ।
केदावराज विटे- घरीं ।
नामा चरण वंदितो ॥५॥
उपदेश सुगम आइकरे एक
उपदेश सुगम आइकरे एक ।
नाम हे सम्यक विठळाचे ॥१॥
जनीं जनादन भावची संपन्न ।
विठठल उद्धरण कलीमाजीं ॥२॥
साधेल निघान पुरेल मनोय्थ ।
नामेचि कृतार्थ होसी जना ३२ नामा म्हणे नाम घेई तूं झडकरी ।
पावसी निघारीं वेकुंठपद् ॥ ॥४॥
पवित्र आणि परिकर
पवित्र आणि परिकर ।
उभविलळे मंदिर ।
दीपेविण मनोहर।
शोभा न पत्रे ॥१॥
इयाम अंगीं तरुणी ।
खुंदर होय रमणी ।
पुरुषाविण कामिनी ।
शोभा न पवे ॥२॥
द्रव्याविण नर ।
जरि जाहला सुंदर ।
तो त्याविण चतुर ।
शोभा न पवे ॥३॥
योगिया आणि कठीण ।
इंद्रियां नाहीं दमन ।
षट्कमेंविण ब्रह्मज्ञान ।
शोभा न पंवे ॥४॥
नामा म्हणे खुंदरा ।
रखुमादेवीवरा ।
तुजवीण दातारा ।
श्रोभा नपवे ॥५॥
दाब्दाचें खुख श्रवणाचेति द्वारे
दाब्दाचें खुख श्रवणाचेति द्वारे ।
माझिया दातारे पेसे केळे ॥१॥
. क... 4 >. -.. ह. $ पस 2... ग 8 स्पशाच खुख त्वचेचेनि द्वार ।
माझिया दातार ऐस केळे ॥२॥
रूपाचे खूख तेत्राचेनि दारे ।
माझिया दातार पेसे केळे ॥३॥
रसाचे ते खुख रसनेचेनि द्वारे ।
का. ह पसे ।
... 4 अ ॥२॥
'काचेनि 8» माझिया दातारे पेस केळे ॥४॥
गंधाचे ते खुख ना दारे ।
माझिया ल «> 8... > च ब>. च दातारे ऐेखें केळे ॥५॥
न लगति डोंगर चढावे
न लगति डोंगर चढावे ।
हळुच पाऊळ धरावं ॥१॥
विठ्ठळाचे पाय च वखे ।
गंगा विनविते स्वभावे ॥२॥
हरिकथा ऐकता अनन्य पैं गोष्टी
हरिकथा ऐकता अनन्य पैं गोष्टी ।
निघान त्या दृ्ीं अंतरळें ॥१॥
घडी घडी प्रेम अंतरूं न द्यावे।
सावधान व्हावें रामनामीं ॥२॥
यापरि स्वहितीं ठेवियेळे लक्ष ।
ते पावती मोक्ष म्हणे नामा ॥३॥
अवघे ते संसारीं जाणावे ते धन्य
अवघे ते संसारीं जाणावे ते धन्य।
ज्यांचे प्रेम पूर्ण पांडरंगीं ॥१॥
अवघे ते दैवाचे विठळ म्हणती वाचे ।
अवघे कुळ त्यांचें पुण्यरूप ॥२॥
अवघ्या- रूपी एक विठ्ठल भाविती ।
अवघ्या मने भजती अवघेपणें रे अवघे मिथ्या जाणोनि अबाधिया बिठळें ।
अवघे विनटळे विठळपा्यीं ॥४॥
अवघे पूर्ण बोथे भावे प्रेम प्रीती ।
ध्यानीं गीतीं गाती केशीराज़ ॥५॥
अवघा हा विठल भोगू दीनरातीं ।
वोळगे किंकरृत्तीं नामा त्यासी ॥६॥
न पढावे वेद नको शास्त्रबोध
न पढावे वेद नको शास्त्रबोध ।
नामाचे प्रबंध पाठ करा १. नव्हे ब्रह्मज्ञान न होय वैराग्य ।
साधा भक्तिमाग्य संतसंगे ॥२॥
येर क्रिया कर्म करितां हो कळीं ।
माजीं कोण बळीं तरळे सांगा ॥३॥
संतांचे घरीं जाहळा पाहुणेर
संतांचे घरीं जाहळा पाहुणेर ।
नामाचा वोगर वाढियला ॥२॥
घ्यारे ताटभरी ध्यार ताटमरीं।
जेवा पोटभरीं रामनाम ॥२॥
प्रेमामृतसारिता पवित्र हरिकथा
प्रेमामृतसारिता पवित्र हरिकथा ।
त्रिभुवनींच्या तीर्था सुकुटमणी ॥१॥
तेथें माझ्या मना होई क्षेत्रवासी ।
राहे संतापाशीं खुख घेतां ॥२॥
ऐहिक्य परत्र दोन्ही समतीरीं ।
परमानंदळहरी.. झेपावत ३. सक्तांचें जीवन सुसुक्षा माउली ।
शिणल्या साउली विषयासतक्तां ॥४॥
परमहंसकुळ सनकांदिक सकळ।
राहिले निश्चळ करोनि [चित्त ॥५॥
नामा म्हणे मना सोइरे हरिजन ।
तारक त्यांचे चरण दृढ धरी ॥६॥
१३ ३१३५ प्रीति नाहीं रार्ये वर्जियेली कांता ।
परी तिची सत्ता जगावरीं ॥१॥
तेसे देभधारी आम्ही तुझे भक्त ।
घाळूं यमदूत पायांतळीं ॥२॥
रायाचा तो पुचर अपराधी देखा ।
तो काय आणिकां देडवेळ २े बहात्तर खोडी देवमण कंठीं ।
आम्हां जगजेठी नामा म्हणे ॥ ॥४॥
प्रीति नाहीं रायें बियेळी कांता
प्रीति नाहीं रायें बियेळी कांता ।
परी तिची सत्ता जगावरीं ॥१॥
तैसे दंभधारी आम्ही तुझे भक्त ।
घाळूं यमदूत पायांतळीं ॥२॥
रायाचा तो पुत्र अपराधी देखा ।
तो काय आणिकां दंडवेळ ॥२॥
बहात्तर खोडी देवमण कंटीं ।
आम्हां जगजेठी नामा म्हणे ॥ ॥४॥
वेदीं तोचि शास्त्री सवीठायीं तोचि
वेदीं तोचि शास्त्री सवीठायीं तोचि ।
पुराणांत तोचि अंतःकरणी ॥१॥
ताम सदा ध्यायीं नाम सदा ध्यायीं ।
रामनाम ध्यायीं अरे मना ॥२॥
नासा म्हणे देह नाहीं पुनरूपे ।
केऱााव नाम सोपें उच्चारी बापा ॥ ॥३॥
कर्मजड मूढ पतित पामर
कर्मजड मूढ पतित पामर ।
भवसिंधु पार नटके जया ॥१॥
यालागीं पंढरी केळी सुक्तिपेठ ।
भक्त भूवेकुंठ वसविले ॥२॥
हचि पुंडलिक मागितले निक ।
ज सर्वथा परलोक चाड नाही ॥२॥
शक्ति सक्ति सिद्धि जे या आवडे।
त या पवाडे विंहिलनाम ॥४॥
न छगति सायास करणे कायाक्लेदा ।
नामाचा विश्वास दृढ घरा ॥५॥
एकादशी दिलीं खाइल जो अन्न
एकादशी दिलीं खाइल जो अन्न ।
सकर होऊनि येइल जन्मा ॥१॥
पकादशी दिलीं करीळ जो भोग ।
त्यासी मातासंग घडतसे ॥२॥
एकादशी दिनीं खेळेल सोंगटी ।
कळ हाणील खुंटी शुदस्थानीं ॥३॥
रजखी शोणित सेविल्यासमान ।
तांवूळ चवण करील जो ॥४॥
नामा. म्हणे नाहीं माझ्याकडे दोष ।
पुराणीं हें व्यासवाक्य आहे ॥ ॥५॥
लको नको मता हिंडा दारोदारी
लको नको मता हिंडा दारोदारी ।
कष्ट झाले भारी वांयांविण ॥१॥
कठल्पता सांडोनि संतासंगे राही ।
सर्वे त्यांचे प(यीं सुख आहे ॥२॥
ज्यांचिया दर्शने शोक मोह जळे ।
पाप ताप पळे काळभय ॥३॥
जवळींच देखती पायाळा- वांचून ।
त खुख निधान वैकुंठीचें ॥४॥
नामा म्हणे आली शेवटील घडी ।
तो घेई आवडी हीचि एक ॥७५॥
अरे अलगटा माझिया तूं मना
अरे अलगटा माझिया तूं मना ।
किती रानोरानां हिंडाविसी ॥१॥
विठोबाचे पायीं हृढ घाली मिठी ।
कां होसी हिंपुटी वायांविण ॥२॥
क्रियाकर्म धम तुज़ काय चाड ।
जवळीं असतां गोड प्रेमसुख दे संकल्प विकल्प सांडी तं. समळ ।
रांहरे निश्चळ क्षणभरी ॥४॥
आपुले निजाहित जाण तं त्वरित ।
वासनाराईत होई वेगी ॥५॥
नामा म्हणे तुज ठायींचे कळते ।
सोखण कां लागत गभवासर ॥६॥
घरीं रे मना तं विश्वास या नामीं
घरीं रे मना तं विश्वास या नामीं।
अखंड शामनामी ओळखी धरी ॥१॥
जप करी पेसा अखंड खंडेना ।
निश्शिदिनीं मना होय ज्ञागा ॥२॥
नामा म्हणे मना होई रामरूप ।
अखंडित जप सोहे सोह ॥ ॥३॥
शोधोनियां चारी वेद
शोधोनियां चारी वेद ।
सार काढोनियां भेद ॥१॥
मना ज्ञाण जाण जाण ।
चिठोवाची प्रेमखूण ॥२॥
साहीं शास्त्रांचे संमत ।
मंथूनि काढिले यथार्थ ॥३॥
योगिकांचि जीवनकळा ।
उन्मनींचा जो जिव्हाळा ॥४॥
नामा म्हणे माझे बाप ।
साधीयळे संतक्रृपे ॥५॥
३१०३ भ्तिविण मोक्ष नाहीं हा सिद्धांत ।
वेद बोळे हात उभारोनि ॥१॥
तरी तेचे ज्ञान जाणाया छागुनि ।
संतां बोळगोनि वद्य किज्ञे ॥२॥
प्रपंच हा शेरे उपदेशपर अभैग खोटा शास्त्रें निवडिला ।
पाहिजे साक्षिळा सह्ुरु तो ॥३॥
नामा म्हणे सेवा घडावी संतांची ।
घ्यावी कृपा त्यांची तेचि ज्ञान ॥ ॥४॥
भक्तिविण मोक्ष नाहीं हा सिद्धांत
भक्तिविण मोक्ष नाहीं हा सिद्धांत ।
वेद बोळे हात उभारोनि ॥१॥
तरी तोचि ज्ञान जाणार्या छागुनि ।
संतां बोळगोनि वद्य किज्ञे ॥२॥
प्रपंच हा खोटा शास्त्रे निवडिला ।
पाहिजे साक्षिला सह्गरु तो ॥३॥
नामा म्हणे सेवा घडावी संतांची ।
घ्यावी कृपा त्यांची तेचि ज्ञान 1 ॥४॥
यम सांगे दूतां
यम सांगे दूतां ।
तुम्ही जावे मृत्युलोका ।
आपुळाळा लोक जितका ।
तितुका आणावा ॥१॥
तुम्हां सांगतो कुळरेग ।
निंदा आणि द्वेप करिती राग-।
खरी खोटी चाहडी सांगे ।
ते कुळ आपुलें ॥२॥
ज्याचें विषयावर ध्यान ।
परद्रव्य परस्त्रीगपम्नन ।
धर्मासी विन्सुखपण ।
त कुळ आपुळें ॥३॥
भावें- विण भक्ति करिती ।
भक्तिविणे भाव दाविती ।
त्यांची तुम्ही फजिती ।
बहुतां प्रकार करावा ॥४॥
मंत्रसंचारी जे लोक ।
देव सांडून देवताउपासलक ।
झोटिंग वेताळ खेताळ देख ।
ते सख बाप तुमचे ॥५॥
लटिके वासतेच्या नवसा ।
करिती कर्यवेती पद्हिंसा ।
त्यानें बहुत दिवस भरवंसा।
दिला आहे ॥६॥
घातकी पातकी गुरुद्रोही ।
हित सांगतां शुरूखी हेडवी ।
विष्णुदासावेगळे करून पाहीं ।
सांगितले आणावे ॥७॥
विष्णूसी भजला शिव दुराविळा
विष्णूसी भजला शिव दुराविळा ।
अंधःपात झाला तया नरा ॥१॥
शिवपूजा करी विष्णूसी अव्हेरी ।
तयाचिये घरीं यम नांदे ॥२॥
विष्णुकथा ऐके शिवासी जो बिंदी ।
तयासी गोविंदी ठाव नाहीं ॥२॥
नामा म्हणे असती शिव शिष्ण पक ।
वेदाचा विंबेक आत्माराम ॥ ॥४॥
जाखाई जोखाई उदंड दैवते
जाखाई जोखाई उदंड दैवते ।
बदाढुर्गेचि व्यर्थ श्रमतोसी ॥१॥
अंतकाळीं तुज खोडविला कोणी ।
एक्या- चक्रपाणीवांचोनीयां' ॥२॥
मागें थोर थोर काणे केळे तप ।
उद्धरिळे अमूप नारायणे ॥३॥
नामा म्हणे पेसे बहु झाळे भांड ।
न उच्चारी लंड नाम वाचे ॥४॥
नाना परीचीं दैवते
नाना परीचीं दैवते ।
बहुत असतीं असंख्यातें ॥१॥
संदर शेरणी जीं इच्छितीं ।
: तीं काय आर्त पुरविती ॥२॥
अंध नको होऊं आलिया ।
भज्ञ भज पंढरीराया ३. सोडूं नको विष्णू त्रिपाराणिया ।
तोडी कुलूप पाठीं गळ टोचोनिया ॥४॥
वाळा अबळा सुकी मोळी ।
शद देवता जीवदान बळी ।
तेण न पावती खुखकल्लोळीं ।
एक विठ्ठल वांचोनियां ॥५॥
नाना धाहूचि प्रतिमा केळी ।
षोडशोपचारे पूजा केळी ।
डुकळी विकूनि खादळी ।
ते काय आत पुरविती ॥७॥
आतां दृढ धरोनियां भाव ।
बोळगा बोळगा पंढरीराव ।
. आपुळे चरणीं देईल ठाव ।
विष्णुदास नामा म्हण ॥७॥
काय चाड आम्हां वाहेरल्या वें
काय चाड आम्हां वाहेरल्या वें ।
खुखाचें कारण असें अंतरीं तें ॥१॥
भीतरी पाळट जंव नाहीं झाळा ! तावरा न बोळा जाणपणें ॥२॥
चंद्- नाचे खंगती नीच महत्वा पावली ।
नांवे परीं उरळीं पालट देहीं ॥३॥
नामा म्हणे तोचि केशवातें जाणतां ।
केशव म्हणतां सुक्त होय ॥४॥
जन्मां येउनियां काय पुण्य केळें
जन्मां येउनियां काय पुण्य केळें ।
बाळपण गेलें वायां वीण ॥१॥
संतसंग खुख हेडारले जाण ।
नामसंकीर्तना ओळखत ॥२॥
तरुणपण हि नाट* बेचि देवा ।
वृद्धपणीं सेवा अंतरळी ॥३॥
यापरी जन्सुनी गळासि रे वायां ।
पेढारिच्या राया नोळाखतां ॥४॥
आलों मी संसारीं गुंतलो व्यापारी ।
अझूनि कां श्रीहरी नोळखखी ॥५॥
खहस्त्र अपराध जरी म्यां रे केळे ।
तारिले विठळे म्हणे नामा ॥ ॥६॥
आलेनो संसारा उठा वेगें चला
आलेनो संसारा उठा वेगें चला ।
जिवलग विठला भेटीलागीं ॥१॥
दलॅम महुष्यजन्म न लमे रे मागता ।
छाहो घ्या सर्वथा पंढरिचा ॥२॥
भावे लाटागण घाळा महाद्वारी ।
होईल बोहरी चिविध तापा ॥३॥
श्रीसुखाची वास पहा घणीवरीं ।
आठवी अंतरीं घडिये घडिये ॥४॥
शुद्ध खुमने कठी घाला तळशीमाळा ] तनमन ओवाळा चरणांचरुनी ॥५॥
नामा म्हणे विठो अनाथा कावसा ।
पुढती गर्भवास येऊं नेदी ॥६॥
हरी(विण जिणें व्यर्थच संसारीं
हरी(विण जिणें व्यर्थच संसारीं ।
जग अलंकारीं मिरवीत श् देवावीण दाब्द लटके करणें ।
भांडा रंजविणे समेमधी ॥२॥
आचार करणे देवाविण जो गा ।
सपांचिया अंगा मृदुपण ॥३॥
लामा म्हणे काय बहू बोलों फार ।
भक्तीविण नर अभागी तो ॥४॥
सुखीं नाम हातीं टाळी
सुखीं नाम हातीं टाळी ।
दया चुपज़े कोणे काळी ॥१॥
काय करावे ते गाणे ।
थिकू धिक् ते लाजिरवाणे ॥२॥
हारेदास म्हणोनि हालची मान ।
कवडीखाठीं धेतो प्राण ॥३॥
हरेदासाचे पायीं लोळे ।
केझीं धरोने कापी गळे ॥४॥
नामा म्हणे अवघे चोर ।
एक हरिनाम हे थोर ॥ ॥५॥
जळी बुडबुडे देखतां देखतां
जळी बुडबुडे देखतां देखतां ।
क्षण न लागतां दिसेनाती ॥१॥
तैसा हा लंखार पाहतां पाहतां ।
अंतकाळीं हातां काय नाहीं ॥२॥
गारुथ्याचा खेळ दिसे क्षणभर ।
तैसा हा संसार दिसे खरा ॥३॥
नामा म्हणे तेथें कांहीं नस बरे ।
क्षणाचे हे सर्व खेरे आहे ॥ ॥४॥
यम सांगे दूतां
यम सांगे दूतां ।
तुम्ही जावें मृत्युलोका ।
आपुळाला छोक जितुका ।
तितुका आणावा ॥१॥
तुम्हां सांगतो कुळरंग ।
निंदा आणि द्वेप करिती राग ।
खरी खोटी चाहडी सांगे ।
ते कुळ आपुले ॥२॥
ज्याचें विषयावर ध्यान ।
परद्रव्य परस्त्रीगमन ।
घर्माली विन्युखपण ।
ते कुळ आपुलें ॥३॥
भावें- विण भक्ति करिती ।
भक्तिविणे भाव दाविती ।
त्यांची तुम्ही फजिती ।
बहुतां प्रकारें करावा ॥४॥
मंत्रसंचारी जे लोक ।
देव सांडून देवताउपासक ।
झोटिंग वेताळ खेताळ देख ।
ते खखे बाप तुमचे ॥५॥
ळटिके वासतेच्या नवसा ।
करिती करविती पद्महिंसा ।
त्यानें बहुत दिवस भरवंसा।
दिला आहे ॥६॥
घातकी पातकी गुरुद्रोही ।
हित सांगतां शुरुखी हेडवी ।
विष्णुदासावेगळें करून पाहीं ।
खांगितळे आणावे ॥७॥
कोळशासरी दूध मदीलियां घुतां
कोळशासरी दूध मदीलियां घुतां ।
न पावे शुद्धता कांही केल्या ॥१॥
इजनासी तेस बोध परमार्थ ।
नवजायाचि स्वाथ कांहीं केल्या ॥२॥
खूक- राचे परी लेणती मिष्टान्न ।
विश ते भक्षण करिताती ॥३॥
मोहियळे प्राणी स.स.गा. ...,२< पाहतां पाहतां ।
काय सांगूं आतां नवळावो ॥४॥
नामा ह्मणे तयां न होयचि मोक्ष ।
येवोनि पदमाक्ष केवें भेटे ॥ ॥५॥
जाळे टाकिळें सागरी
जाळे टाकिळें सागरी ।
उदक नयेचि चूळभरीं ॥१॥
तैसे पापियाचे मन ।
ज्या नावड हारेकीतन ॥२॥
सावजी केला कोल्हा राव ।
तो नसंडी आपुला भाव रे गाढच गंगेसी न्हाणिळ ।
पुढती लोळू ते लाभळे ॥४॥
श्वान बसविले पाटखीं ।
वरतीं मान करुनी भुंकी ५५ नगर नावडे विखारा ।
दर्पण नावडे नकट्या नरां ॥६॥
पति नावडे शिंदळी ।
जाय परपुरुषा जवळीं ॥७॥
पक म्हणते आम्ही देवचि जालों
पक म्हणते आम्ही देवचि जालों ।
तरी असं नका बोळा पडाल पतनीं ॥१॥
एक म्हणती आम्ही देवासमात ।
तरी घासिल वदन यमराव ॥२॥
एक म्हणती आम्ही देवाचींच रूप ।
तुमच्यानि बांपे संसार न तुटे ॥३॥
देवे बांधियेलें दानवां दैत्यां ।
आम्हा आड जातां तूण न मोडे ॥५॥
देवे उचलिल्या शिळा मेदिनी ।
तुमचेनि एक गोणी सुचले देखा ॥५॥
काय चाड आम्हां वाहेरल्या वेपं
काय चाड आम्हां वाहेरल्या वेपं ।
खुखाचें कारण असें अंतरीं तें ॥१॥
भीतरी पाळट जंव नाहीं झाळा ! तोंबरी न बोळा जाणपणें ॥२॥
चंद्- नाचे संगती नीच महत्वा पावली ।
नांवे परी उरलं पालट देहीं ॥३॥
नामा म्हणे तोचि केद्याबातें ज्ञाणतां ।
केशव म्हणतां सुक्त होय ॥४॥
पृथ्वी ध्याखी तरी पृथ्वीचि होली
पृथ्वी ध्याखी तरी पृथ्वीचि होली ।
केशव न होखी अरे मना ॥१॥
आप ध्यासी तरी आपाचि होसी ।
केशव न होसी अरे मना ॥२॥
वायु घ्यासी तरी वाद्राश्रे होसी ।
परी केशव न होसी अरे मना ॥३॥
आकाश घ्यासी तरी आकाहचि होली ।
परी केशव न होली अरे मना ॥४॥
नामा म्हणे जरी छेडा. वासी ध्यासी ।
तरी केऱ्ावचि होसी अरे मना ॥५॥
बोलवरीं बोळती
बोलवरीं बोळती ।
क्षती बाखाणिती ।
हरि पाविजे ती गती।
वेगळी असे ॥१॥
तुज न पवे गा ते स्वप्न ।
हारे शब्द एकचि ब्रह्म ।
पाविजे ते वर्म ।
वेगळें असे ॥२॥
एक जाणिव खटपट ।
करिती ते सेराट ।
हरि पाविजे ती वाट ।
वेगळी असे ॥३॥
एक आहेत तार्किक ।
चार्बाकादे वादक ।
हरि पाविजे तें खुख ।
वेगळें असे ॥४॥
एक चातुर्य वक्ते ।
व्यूत्पन्न काित्वें ।
संत रंजञाविते ।
ह्येकाचारी ॥५॥
जिहीं तुज ज्ञाणितळें ।
तिहीं मीतचि धरिले ।
नामा म्हणे ते पावळे ।
भक्तियोग ॥६॥
हरीबिण जिणें व्यर्थाचे संसारीं
हरीबिण जिणें व्यर्थाचे संसारीं ।
जग अललंकारीं मिरवीत ॥१॥
देबावीण शब्द लटके करणें ।
भांडा रंजविणे समेमधीं ॥२॥
आचार करणें देवाविण जो गा ।
सपांचिया अंगा मृदुपण ॥३॥
नामा म्हणे काय बहु बोलों फार ।
भक्तीविण नर अभागी तो ॥४॥
मुखीं नाम हातीं टाळी
मुखीं नाम हातीं टाळी ।
दया चुपज़े कोणे काळी ॥१॥
काय कराव तं गाणें ।
धिक् धिक ते ळाजिरवाणें ॥२॥
हारेदास म्हणोनि हालवी मान ।
कवडीसखाठीं घेतो प्राण ॥३॥
हरिदासाचे पायीं ' लोळे ।
केशीं धरोनि कापी गळे ॥४॥
नामा म्हणे अवघे चोर ।
पक हरिनाम हे थोर ॥५॥
दावी जडावुटी जारण मारण
दावी जडावुटी जारण मारण ।
नागवे हिंडणें काय काज ॥१॥
दावी उग्र तप केले उपवास ।
फिरतांहि देश काय काज ॥२॥
काय काज तरी होसील फजीत ।
स्मरा रे अनंत सर्वकाळ ॥३॥
नामा म्हणे नव्हे उदंड उपाय ।
धरीं आधीं पाय विठोबाचे ॥४॥
तोवरी रे तोवरीं वैराग्याचें ठाण
तोवरी रे तोवरीं वैराग्याचें ठाण ।
जंव कामिली कटाक्ष बाण लागले नाहीं ॥१॥
तोवरी रे तावरीं आत्मज्ञान बोध ।
जोवरी अंतरीं कामक्नोध उठळे नाहीं ॥२॥
तोवरी रे तोवरीं निराभिमान ।
जंव देहीं अपमान झाला नाहीं ॥२॥
युगे गेली जरी अपारे
युगे गेली जरी अपारे ।
भूमिसी न मिळती खापरे ॥१॥
पेखी पापि- यांची मले ।
स्थिर न होती कीर्तने ॥२॥
श्वाल कःघालळें पालखीं ।
वरती मात करूनी भुंकी ॥३॥
खूकर चंदन चर्चिला ।
पुढतीं गिवसी चिखलळा ॥४॥
गाढव न्हाणियेला तीथीं ।
लोळे उकरडिया प्रती ॥५॥
नामा म्हणे युगे गेळी।
खोडी ग नये ॥१॥
संन्यासाची सोंगे आणिताती सांग ।
परि वैराग्याचे अंग आणितां लये ॥२॥
नामा म्हणे कीतलं करिताती सांग ।
डीत अंग आणितां नये ॥३॥
जाळे टाकिळें सागरीं
जाळे टाकिळें सागरीं ।
उदक नयेचि चूळभरीं ॥१॥
तैसें पापियाचें मन ।
ज्या नावड हारेव्हीतन ॥२॥
सावजी केला कोल्हा राव ।
तो नसंडी आपुला भाव ॥३॥
गाढव गंगेसी न्हाणिळे ।
पुढती लोळू ते लामळे ॥४॥
श्वान बसविलें पाळखीं ।
वरतीं मान करुनी भुंकी ॥५॥
नगर नावडे विखारा ।
दर्पण नावडे नकट्या नरां ॥६॥
पति नावडे दिंदळी ।
जाय परपुरुषा जवळीं ॥७॥
मांजरे केली एकादशी
मांजरे केली एकादशी ।
इळवरीं होते उपवासतरी ।
यत्न करितां पारण्यासी ।
घाडनी गिवसी उंदीर ॥१॥
लांडगा दसला ध्यानस्थ ।
तोवरी असे तिवांत।
जंव पेट खुटे ्जावांतु ।
मग घात करी चत्साचा ॥२॥
श्वान गळे मल- ।
आ. कवतीं ल र काजुना,।
देह कवतीं घातलें जाणा ।
आलें मतुष्यदेहपणा ।
परी खोडी न संडी आपुली ॥३॥
श्वान देखिला स्वयंपाक ।
जोवरी ज्ञागे होते छोक ।
मग: निज' ल्यि तिश्शंक ।
चारीं मडकीं फोडिली ॥४॥
वेद्या झाली पतिव्रता ।
तिचा आव असे दुश्चिता ।
तिसी नाहीं आणिक चिंता ।
परद्वायावांचुनी ॥५॥
दात्यानें केली समाराधना ।
बहुत लोक जोविले जाणा ।
परि न संडी वोखटी वासना ।
खटनट सराळीतसे ॥६॥
पेशा प्रकारच्या भक्ति ।
असती त्या नेणा किती ।
एक ऑळंगा लक्ष्मीपति ।
म्हणे विष्णुदास्तर नामा ॥ ॥७॥
संग खोटा परनारीचा
संग खोटा परनारीचा ।
नाहा होईल या देहाचा ॥१॥
रावण प्राणासी सुकला ।
भस्मासुर भस्म झाला ॥२॥
गुरुपत्नीशीं रतला ।
क्षयरोग त्या चंद्राला ॥३॥
इंद्राअंगी सहस्र भगें ।
नामा म्हणे विषयसंगे ॥४॥
परदारा परधन पररनिंदा परपीडण
परदारा परधन पररनिंदा परपीडण ।
सांडोनियां भजन हर्यचे करा ॥१॥
सर्वांभूती कृपा संतांची संगती ।
मग नाहीं पुनरावृत्ति जन्ममरण ॥२॥
शास्त्रांचे हें खार वेदांचे गव्हर ।
ते नाम परिकर विठोबाचें ॥३॥
नामा म्हणे नळगे खाधन आणिक ।
दिधली मज भाक पांडरंगे ॥ ॥४॥
बोळवरीं बोलती
बोळवरीं बोलती ।
क्षती वाखाणिती ।
हरि पाविजे ती गती्।
वेगळी असे ॥१॥
तुज न पवे गा ते स्वप्न ।
हरि दाब्द पएुरकाच ब्रह्म ।
पाविजे त र करिती बम ।
वेगळें असे ॥२॥
एक जाणिव खटपट ।
करिती ते सैराट ।
हरि पाविजे ती बाट वेगळी असे ॥३॥
एक आहेत तार्किक ।
चाबाकादे वादक ।
हरि पाविजे तें खुख ।
वेगळें असं ॥४॥
एक चातुय वक्ते ताव्यूत्पन्न काविल्वें ।
संत रंज्ञाविते ।
ळोकाचारी ॥५॥
जिहीं तुज ज्ञाणितळें।
तिहीं मीनचि धरिळें ।
लामा म्हणे ते पाबळे ।
भक्तियोग ॥६॥
भूमिदांन होसी भूमिपाळू
भूमिदांन होसी भूमिपाळू ।
कनकदानें कांति निर्मळ ।
चंदनदाने 1 सदा शीतळु।
जन्मोजन्मी प्राणिया ॥१॥
अन्नदाने दृढायुषी ।
उद्कदाने सदा खुखी ।
मंदिरदालें भुवनपाळखीं ।
खुपरिमव्ठ उपचारा ॥२॥
वख्यदाचें खुंद्रपण ।
तांबूळदाने मल्ुष्यपण ।
गोविचंदने ब्राम्हणपण ।
अतिलावण्य सुंदरता ॥३॥
जे वृक्ष लाविती सर्वकाळ ।
तयावरीं छत्रांचे झल्लाळ ।
ज्ञ ईश्वरी अर्पिंती फळ ।
नानाविध निर्मळ ॥४॥
पेशा दानाचिया पॅक्ति ।
वेगळाल्या सांगों किती ।
एका घ्यारे लक्ष्मीपति ।
विष्णुदास म्हणे नामा ॥ ॥५॥
पोटीं अहेतेखी ठाव 1 जिव्हे खकळ शास्त्रांचा खराव १ भजन
पोटीं अहेतेखी ठाव 1 जिव्हे खकळ शास्त्रांचा खराव ॥१॥
भजन चालिलं उफराटे ।
कोण जाणें खरें खोटें ॥२॥
खञज़ीवासी हाणी लाथा ।
निर्जीव पायीं ठेवी माथा ॥३॥
खञजीव तुळसी तोडा ।
निर्जीव पूजा दगडा ॥४॥
देला करी तोडातोड़ी ।
शिवा ळाखोली रोकडी ॥५॥
तोंड घरून मंढा मारा ।
म्हणती सोम याग करा ॥६॥
सिटर माखोनियां धोंडा ।
त्यासी भजती पोरे रांडा ॥७॥
आहांचाचा खुकाळ ।
कुश पिंपळाचा काळ < सन्तिकेच्या पूजा नागा ।
जित्या नागा घेती डांगा ॥९॥
हॅचि देवाचें भजन
हॅचि देवाचें भजन ।
खदा राहे खमाधान ॥१॥
येर अवघे संखारिक ।
इंद्र देव ब्रह्मादिक ॥२॥
वरकडाचा पाड किती ।
जनी देवास बोळती ॥३॥
क ३१७४पा अंगीं कोणतें हो बळ ।
हारिरे अनाढळ केळी आळी हाबातया देला घरियेळी ।
म्हणोनिया झाली अंगीं अंग ॥२॥
अरे बा पिटिती डांगोरा ।
री जप ।
संतयोग पाप नाहीं होय ३े. नामयाची जनी खंदेह न धरा करा पूजा ॥४॥
तोवरी रे तोवरीं वैराग्याचे ठाण
तोवरी रे तोवरीं वैराग्याचे ठाण ।
जंब कामिनी कटाक्ष बाण लागले नाहीं ॥१॥
तोवरी रे तोवरी आत्मज्ञान बोध ।
जोवरी अंतरीं कामक्नोध उठळे नाहीं ॥२॥
तोवरी रे तोवरी निरभिमान ।
जंव देहीं अपमान झाला नाहीं ॥३॥
युगे गेली जरी अपारें
युगे गेली जरी अपारें ।
भूमिसा न मिळती खापरे ॥१॥
देसी पापि- यांची मनें ।
स्थिरन होती कीने ॥२॥
श्वान. घातळे पालखीं ।
वरती माल करूनी भुंकी ॥३॥
सूकर चंद चार्चिळा ।
पुढतीं शिंबखी चिखळा ॥४॥
न न्हाणियेला तीर्थी ।
लोळे उकराडिया प्रती ॥५॥
नामा म्हणे युगे गेली ।
खोडी ग र तक जा के हिहितातीं. सांग 1 परी प्रकाशाचे अंग लिहिता नये ॥१॥
संन्यासाची सोंगें आणिताती सांग 1 परि बैरास्याचें अंग आणितां नये ॥२॥
नामा म्हणे कीतन करिताती सांग ।
आत अंग आणितां नये ॥३॥
यऊनियां जन्मा एक
यऊनियां जन्मा एक ।
करा देहाचे सार्थक ॥१॥
वाचे नाम व्हिः लाचे ।
तेणं सार्थक जन्माचे ॥२॥
पेसा नामाचा महिमा ।
शेष वार्णितां झाळी सीमा ॥३॥
नाम शास्त्री त्रिभुवनी ।
म्हणे नामयाची जनी ॥४॥
मांजरे केली एकादशी
मांजरे केली एकादशी ।
इळवरीं होतं उपवास्री ।
यत्न करितां पारण्यासी ।
घाड;नी गिवखी उंदीर ॥१॥
लांडगा देसूला ध्यानस्थ ।
तोवरी असे तिवांत।
जव पेट खुटे ्जावांतू ।
मग घात करी बत्साचा ॥२॥
श्वान गळे मल- आ खउपदेदपर अभंग जुना देह कर्ती काजुना देह करवती घातले जाणा ।
आलें मतुष्यदेहपणा ।
परी खोडी न संडी आपुळी ॥३॥
श्वानें देखिला स्वयंपाक ।
जावरी ज्ञागे होते छोक ।
मग- निज लिया निःशंक ।
चारी मडकीं फोडिली ॥४॥
वेड्या झाली पतिघता ।
तिचा भाव असे दुश्चिता ।
तिसी नाहीं आणिक चिंता ।
परद्वायावांचुनी ॥५॥
दात्यानें केळी समाराधना ।
बहुत लोक जेविले जाणा ।
परि न संडी बोखटी वासना! खटनट साळीतसे ॥६॥
पेशा प्रकारच्या भक्ति ।
असती त्या नेण किती 1 पक ऑळंगा लक्ष्मीपति ।
म्हणे विष्णुदास्त नामा ॥७॥
चोरा संगतीने गेला
चोरा संगतीने गेला ।
वाटे आतां नागवला ॥१॥
तैखी सांडोनियां भक्ति ।
धरी विषयांची संगती ॥२॥
अभ्निसवे खेळे ।
न जळे परी तो पोळे ॥३॥
विश्वाखला चारा ।
जना म्हणे घाला बरा ॥४॥
झूराच ते शस्त्र कृपणाचे धन
झूराच ते शस्त्र कृपणाचे धन ।
विध्वॉसिला प्राण हातां नये ॥१॥
गजमाथां मोती सपीचा तो मान ।
गेलियाही प्राण हातां नये ॥२॥
सिंहांचं तें नख पतिन्रतेचे स्तन ।
गेलियाही प्राण हातां नये ॥३॥
विराल्यावांचून देह अहं- भाव ।
जनी म्हणे देव हातां नय ॥ ॥४॥
अंगीं हो पैं शांती
अंगीं हो पैं शांती ।
दयाक्षमा सवीभूतीं ॥१॥
जेथे जाऊन पाहे देवा।
ब्रह्मादिक करिती सेवा ॥२॥
आवडी अख पं कीतनीं लवे संतांचे चरणीं २३ जसी दया पुत्रावरीं ।
तैचि पाहे चराचरीं ॥४॥
बहु अपराध केला।
म्हणे जनी तो रक्षिला ॥ ॥५॥
जगीं विठल रूक्मिणी
जगीं विठल रूक्मिणी ।
तुम्ही अखंड स्मरा ध्यानीं ॥१॥
मग तुज काय उणें ।
झाळे सोयरे त्रिसुवने ॥२॥
साराचें जे खार ।
भवसिंघु उतरी पार ॥३॥
दिंवेकाची पेठ
दिंवेकाची पेठ ।
उघडी पंढरीची वाट ॥१॥
तेथें नाहीं कांहीं धोका ।
उठाउठी भेटे सखा ॥२॥
मरोनिया जावें ।
शरण बिठोबाखी व्हावें ॥३॥
म्हणे नामयाची जनी ।
देव करा ऐखा करणी ॥४॥
मनासी करी पां रे बोध
मनासी करी पां रे बोध ।
आतां लवकरीं होई सावघ ।
सांडी द्व्त भेदाभद् ।
वाचे उच्चारी रामकृष्ण गोविंद ॥१॥
त्त करी एकादशी ।
लेम जाई पंढरीखी ।
आषाढी आणि कार्सिकीसखी ।
दोही वारासी चुकों नको ॥२॥
सोपे वर्म म्हणे भानुदास ।
नाचा गातां मता उल्हास ।
आणिक नको बा हव्यास ।
साधीं खाघन हेचि बा खोपै॥३॥
योगाचिया आटी नको धरूं पोटीं
योगाचिया आटी नको धरूं पोटीं ।
वांयां शीण तळवटीं तुज होय ॥१॥
यज्ञाचिया आटीं नको धरूं पोटी ।
वांयां शीण तळवटीं तुज होय ॥२॥
तपाचिया आटी नको धरूं पोटीं ।
वांयां शीण तळवरीं तुज होय३ अलनुछानाचिया आटी जा पोटीं ।
वांयां शीण तळवटीं तुज होय ॥४॥
भालुदास म्हणे रामनामे गोष्टी ।
धन्य तूं सृष्टीमाजी होई ॥५॥
खचाच्या सोले पडशी पत तची जाचणी वह असे ॥६॥
सोखं पडसी पतनीं ।
यमाची जाचणी आ ह आमल न. पवी चिया व अ र बहू असे ॥३॥
लोभाचिया खोसे पडखी पतनीं ।
यमाची जाचणी बहू असे ॥४॥
भानुदास म्हणे सांडोनियां सोस ।
होरे उदाख सर्वभावे ॥५॥
नाना व्रत तप दान
नाना व्रत तप दान।
सुखीं हरी स्मरण ॥१॥
येथें असों द्यावा भाव ।
पुरवी अंतरीचे देव ॥२॥
हाचि विश्वास धरुनी ।
कपा करील चक्रपाणी ॥३॥
भक्तिभाव ज्याचा पुरा ।
त्यांसी घांवतो सामोरा ॥४॥
लक्ष लावा पायापाशी ।
म्हणे नामयाची दासी ॥७५॥
थेऊनियां जन्मा एक
थेऊनियां जन्मा एक ।
करा देहाचें सार्थक ॥१॥
वाचें नाम विठः छाचें ।
तेणें सार्थक जन्माचे ॥२॥
ऐसा नामाचा महिमा ।
शेप वा्णितां झाली खरीमा ॥३॥
नाम शाखत्रीं चिभुवनीं ।
म्हणे नामयाची जनी ॥४॥
सुख संसार करावा
सुख संसार करावा ।
माजीं विठल आठवावा ॥१॥
अखोनियां देहीं ।
छाया पुरूष जसा पाहीं ॥२॥
जसा सूर्य घटाकाशीं ।
तैसी देहीं जनी दासी ॥३॥
चोरा संगर्तानें गेळा
चोरा संगर्तानें गेळा ।
वाटे आतां नागवला ॥१॥
तैसी सांडोनिया भक्ति ।
धरी विषयाची संगती ॥२॥
अ्निसरवे खेळे ।
न' जळे परी तो पोळे ॥३॥
विश्वासला चोरा ।
जनी म्हणे घाला बरा ॥४॥
नको फिल रानीं वनीं तू. दुर्गंघाट
नको फिल रानीं वनीं तू. दुर्गंघाट ।
सोपी आहे वाट पंढरीची ॥१॥
उपदेशपर अभंग ४३९ नको करूं जप तप अच्ुष्ठान ।
खोपी आहे जाण पंढरी हे ॥२॥
नको जाऊं तीर्था मनाच्या हव्यासें ।
जाई तू उल्हास पंढरीसी ॥३॥
नको करूं. योग अष्टांग निर्वाण ।
सोपें तै श्ुवन पंढरी जगीं ॥३॥
भालुदाख म्हणे सोपें वर्म राम ।
कासर्यास्री श्रम करसखी बहु ॥५७५॥
प्रपंच परमार्थ एकरूप होत
प्रपंच परमार्थ एकरूप होत ।
आहे ज्याचा हेत रामनामी ॥१॥
पर- मार्थ साधे सहज संसार ।
येथ येरझार नाही जना ॥२॥
सहज संसारे घडे परमार्थ ।
छोकिक विपरीत अपवाद ॥३॥
एका जनार्दनीं नाहीं तया भीड ।
लौकिकाची चाड कोण पुसे ॥ ॥४॥
नाशिवंत देह जाणार_ जाणार
नाशिवंत देह जाणार_ जाणार ।
हा तो निराधार स्वप्नवत ॥१॥
अश्रींची छाया क्षणीक स्वाचार।
तेसा हा प्रकार नाशिवंत ॥२॥
म्गजळाचे जीवन क्षणीक निर्धार ।
तैसा हा विचार व्यर्थ खर्व ॥३॥
पकाजनाईनीं नाशि- बंतासाठीं ।
केवढी आटाआईटी प्राणी करती ॥४॥
पाणी तेचि भेघ मेघ तेचि पाणी
पाणी तेचि भेघ मेघ तेचि पाणी ।
काय या दोन्हीपणीं वेगळीक ॥१॥
माती तेचि धूळ धूळ तेचि माती ।
भंडा आणि भिंती काय दोन ॥२॥
साखरी गोडी गोडी साखरेसी ।
थिञजळं तुपासी काय दोन्ही ॥३॥
डोळां ते बुबुळ बुबुळ तो डोळा ।
शांति झ्ञानकळा काय भिन्न ॥४॥
वदन ते आठ ओठ ते वदन ।
क्षेम आळ्लिंगन काय दोन ॥५॥
जीभ ते पडज़ीभ पडजीभ ते जीभ ।
आशा आणि लोभ काय दोन ॥६॥
संत तेचि देव देव तोचि संत ।
म्हणे जनी मात गारी भिन्न ॥७॥
रडतीं रांडापोरे नाशिवंतासाठीं
रडतीं रांडापोरे नाशिवंतासाठीं ।
केव्हढी आटाआटी जीवीं होसी ॥१॥
कुडीसीं मरण न कळेचि जाण ।
आत्मा अविनादा परिपूर्ण स्वयं- ज्योति ॥२॥
एका जनार्दनीं नाथिलाची भास ।
विठळनामे सारस न घे कोणी ॥३॥
योगाचिया आटी नको घरं पोटीं
योगाचिया आटी नको घरं पोटीं ।
वांयां शीण तळवरी तुज होय ॥१॥
यज्ञाचिया आटीं नको धरूं पोटीं ।
वांयां झ्षीण तळवटी तुज होय२ तपाचिया आटी नको धरूं पोटीं ।
वांयां शीण तळवरीं तुज होय३ अनुछानाचिया आटी जन पोटीं ।
वांयां शीण तळवटीं तुज होय ॥४॥
भाडुदासख म्हणे रामनामें गोष्टी ।
धन्य तूं खृष्टीमाजी होई ॥५॥
त क कामाचिया सोखे पडशी पतनी ।
यमाची जाचणी वट्ट असे ॥१॥
सोसे न प जाचणी वट्ट असे ॥२॥
मदाचिया र पतनी ।
यमाची जाचणी बहू असे ॥३॥
छोभाचिया सोसें पडसी पतनी ।
यमाची जाचणी बहू असे ॥४॥
भाजुदास म्हणे सांडोनियां सोस ।
हॉईरे उदास सर्वभावे ॥५॥
आदोपाशीं काम अक्दोपादीं क्रोच
आदोपाशीं काम अक्दोपादीं क्रोच ।
आधोपाशी भेद लागळासे ॥१॥
आहोपाझीं कर्म आशेपाशीं धर्म ।
आहोपाशीं नेम नानात्वाचा ॥२॥
आहो- पाशीं याती आहोपाशीं जाती ।
आशेपाशीं वस्ती अहंकाराची ॥३॥
एकाज्ञना- दनीं निराशी तो धन्य ।
ज्यासी नारायण खांभाळिता ॥४॥
हिताकारणें तुम्हां सांगतसे गुज
हिताकारणें तुम्हां सांगतसे गुज ।
कांहीं तरी लाज धरा आतां ॥१॥
अवचट नरदेह पावलें निधान ।
कांहीं सोडवण करी बापा ॥२॥
पूर्व खुकृताचे जा अ न फळ तें पदरी ।
म्हणोनि हा देह तें निधारीं प्राप्त तुज ॥३॥
एकाजनादैनीं वांयां ज्ञातो काळ ।
कांहीं तरी गोपाळ आठव वेग ॥ ॥४॥
साधनाच्या आटी नकोरे कपाटीं
साधनाच्या आटी नकोरे कपाटीं ।
पंढरी वैकुंठ पाह डोळां ॥१॥
मंत्रांच्या आटी पडशील व्यसनी ।
पंढरी जाऊसी पाह डोळां ॥२॥
तपाचिया आटीं पडशी डोंगरी ।
पाहे पां पंढरी डाळेभरीं ॥३॥
यज्ञाच्या आटीं फिरूं नको देशा ।
पंढरीनिवासा पाहें डोळां ॥४॥
भाजुदास म्हणे नामाचा हव्यास ।
पंढर्यखुखास पात्र होशी ॥७॥
पक एक योनी कोटी कोटी केरा
पक एक योनी कोटी कोटी केरा ।
नखेेह थारा अवचटा ॥१॥
मांडि- लाखे खेळ माॉडिलाखे खेळ ।
मांडियेला खेळ तरदेही ॥२॥
खा पुत्र नातु बाइळे असती ।
नार्चावतेः पती' त्रैळोक्याचा दे पकाजनाईनीं मांडियेला खेळ ।
ज्रेलोक्य सकळ बाहुले त्याचे ॥४॥
दात वरूषांची घेऊनी आला चिठी ! अध रात्री खादळें उठाउठी
दात वरूषांची घेऊनी आला चिठी ! अध रात्री खादळें उठाउठी ॥१॥
केव्हा जपदाऐल रामनाम वाचे ।
आयुष्य सखरळीया पडतील यमफांस ॥२॥
अज्ञानत्व गेळें वर्पे बारा ।
खेळतसे विटी दांडू भोवरा ॥२॥
उपरी तास्ण्य मदाचा ताठा ।
करी बैसोनी विषयाच्या चेष्टा ॥४॥
पेसीं पन्नास वर्षे गेळीं .भरो'- ' चरी ।
एकाजनार्दनी पडला चौऱ्याशिचे फेरीं ॥५॥
मिळती खख्या मायाबहिणी
मिळती खख्या मायाबहिणी ।
हातीं वेऊनी तेलफणी ॥१॥
जंव आहे शरीर चांग ।
तंव काढिताती चांग भाग ॥२॥
नासलिया शरीरातें ।
टाकिताती तया परतें ॥३॥
पहा देहीं देव असतां ।
नाहीं म्हणती सर्वथा ॥४॥
एकाजनादैनीं पंचत्व ।
मग म्हणती भूत भूत ॥५॥
प्रपंच आमिष गुंतर्शाळ गळी
प्रपंच आमिष गुंतर्शाळ गळी ।
होवटीं तळमळी होईल र्या ॥१॥
खरी पुल्न धन हें केवळ जाळे ।
गुंतर्शाल बळे यांत र्या ॥२॥
पुढील [यिचार धरी कांही सोय ।
संतसंग लाहे अरे मूढा ॥३॥
एकाजनांदनीं सत्सगावांचुनी ।
कोण निर्वाणीं तारील तुज ॥४॥
नावडे जयासी पंढरी
नावडे जयासी पंढरी ।
तोचि जाणा दुराचारी ॥१॥
नावडे जया चंद्रभागा ।
तोचि अपवित्न पैं गा ॥२॥
नावडे पुंडलिका वंदन ।
तोचि चांडाळ दुर्जन ॥३॥
नावडे विठठळाचि मूती ।
तोचि जगीं पापमति ॥४॥
एकाजनार्दनी शरण ।
तोचि दुराचारी जाण ॥५॥
बाळू तश्ुण बुद्ध फल तं पाहिले
बाळू तश्ुण बुद्ध फल तं पाहिले ।
पाहुनी निमाळे देखसी स्या ॥१॥
प्रपंच काबाड कोंबड्याचे परीं ।
पुढींचि उकरी लाभ नाहीं ॥२॥
तुज छख दुःख मागील आठव ।
आतां भाकी कींव कांहीं स्या ॥३॥
पकाजनादेनीं अहा रांड- लेका ।
भोगिली अनेका योनी स्या ॥४॥
अवघे खुखाचे सांगाती
अवघे खुखाचे सांगाती ।
दुग्ख देतां पळती ॥१॥
खुख देखोनि माझें ।
दुःख देखतां पळती वोजे ॥२॥
यापरि अवघे लटिके देख।
एकाजनादनीं पाहे सुख ॥ ॥३॥
मागें बहतांसी सांगितलें संतीं
मागें बहतांसी सांगितलें संतीं ।
वायां हे फजिती संसार तो ॥१॥
अंधाचे सांगातीं मिळाळेसे अंध ।
सुख आणि बोध काय तेथे ॥२॥
विष खाडनियां प्रचीत पाहे कोणी ।
तेखा अधमपणीं शुंतूं नको ॥३॥
एका जनादंनीं जाऊं नको वायां ।
संसार माया लटिकी ते ॥४॥
खळगी सप हातीं तो धरिळा
खळगी सप हातीं तो धरिळा ।
परि दंश तो वाहिला करीळ बापा ॥१॥
तेखें बिषयांसी खळगी पैं देतां ।
नेती अधःपाता प्राणीमात्र ॥२॥
विष उत्तम चांगले घातळेखें झुखीं ।
परि प्राण शोखी क्षणमात्रें ॥३॥
जाणोनी जाणोनी नको सुल्दूं बांया ।
पकाजनादनीं पायां भजे आधीं ॥४॥
श्वानाचा तो धम्म करावी वसवस
श्वानाचा तो धम्म करावी वसवस ।
भले लरे त्यास न कळे कांहीं ॥१॥
वेड्यांचा धर्म द्रव्य तें हरावें ।
भले बुरे भोगावे न कळे कांहीं ॥२॥
निंदकाचा धम निंदा ती करावी ।
भळें बुरे त्यागावें न कळे कांहीं ॥३॥
सज्जनांचा घम सवाआूती दया ।
भेदाभेद तयां न कळे कांहीं ॥४॥
संतांचा तो धस अंतरीं ती शांती ।
एकाजलादेली वस्ती सवाठायीं ॥७॥
पक्षी अंगणी उतरती
पक्षी अंगणी उतरती ।
ते कां शुंतोनियां रहाती ॥१॥
तैस असावें संसारीं ।
जोवरी प्राचीनाची दोरी ॥२॥
वस्तीकर वस्ती आळा ।
प्रातःकाळीं उठोनी गेला ॥३॥
शरण पकाजनादन ।
ऐसे असता भय कवण ॥ ॥४॥
२३३०९ आत्या तो देही नाशिवंत नाहीं ।
अशाश्वत पाही कलेवर ॥१॥
खमज्ञोनी उमजोनी झांकिताती डोळे ।
बळाचे आंधळे होती मूख ॥२॥
मरणाचे हावें एकमेकां बोलती ।
गेला गेला म्हणती असोनी जवळी ॥३॥
एकाजना- दैनीं ऐेखे ते अंथ ।
सुळले मतिमंद थ्गंतियोगें ॥४॥
नको फिर रानीं वीं तू दुर्गधाट
नको फिर रानीं वीं तू दुर्गधाट ।
सोपी आहे वाट पंढरीची ॥१॥
उपदेशपर अभंग शेर नको करूं जप तप अनुष्ठान ।
सोपी आहे जाण पंढरी हे ॥२॥
नको जाऊं तीर्थ मनाच्या हव्यास ।
जाई तू उल्हास पंढरीसी ॥३॥
नको करूं योग अष्टांग निर्बाण ।
सोपें त वन पंढरी जगीं ३े भाऱुदाख म्हणे खोपें बम राम ।
कासयासखी श्रम करसी बहु ॥५॥
नोहे ब्रह्मज्ञान लकुरांचा खेळ
नोहे ब्रह्मज्ञान लकुरांचा खेळ ।
अवघाचि कोल्हाळ आशाबद्ध ॥१॥
वाढवूनी जटा 'म्हणती ब्रह्मज्ञानी ।
परी पतनाळागूनी न चुक्केचि ॥२॥
ळाहुनी विभूती बांधुनियां मठा ।
घ्रह्मज्ञान चेष्टा दाविताती ॥३॥
माळा आणि स॒द्रा लेवुनियां खांग।
ब्रह्मज्ञान खोंग दाविताता ॥४॥
एकाजनादलीं संतसेवे- वाण ।
प्रम्हज्ञान खूण न कळेचि ॥५॥
अष्टांग साघत धूद्पान अटी
अष्टांग साघत धूद्पान अटी ।
ब्रह्मश्ञानासाठीं करीताती ॥१॥
परी तेनलभेन लमे सर्वथा ।
वाउग्याची कथा बोलताती ॥२॥
शाब्दिकाचा शब्द कुंठित ते ठायीं ।
वाउगं कांहीं बाही बोलूं नये ॥३॥
एकाजनादनीं संतकपा होतां ।
ब्रह्मज्ञान तत्वतां घर रिघ ॥४॥
न्रह्मज्ञानासाठीं
न्रह्मज्ञानासाठीं ।
हिडताती पालोपाठी ॥१॥
नोहे नोहे दा फुकाचे ।
बोल वोलतां नये साच ॥२॥
पेस आहे तेस आहे ।
वाउगा तो. प्न पाहे ॥३॥
जनादन कृपा पूण ।
ताच कळ ब्रह्मज्ञान ॥४॥
एका जनादलीं हरण ।
चालून येइल ब्रह्मज्ञान ॥५॥
भक्ती नाहीं नामीं तो चांडाळ पतीत
भक्ती नाहीं नामीं तो चांडाळ पतीत।
तोचि जाणावा छुश्चित नष्ट येथें ॥१॥
प्रपंच कदमीं दुडोतिया ठेले ।
संताविण उगळे फजीतं होती ॥२॥
पुत्र मित्र कांता मालुती भरवसा ।
याचा मोह फासला जन्मदरीं ॥३॥
पए्काजना- दैनरीं अंतीं आहे कोण ।
न कळे संतांविण निश्चयेलीं ॥४॥
भजन करितां लाजतो पामर! संसारीं चित्त स्थिर सदां वाहे १
भजन करितां लाजतो पामर! संसारीं चित्त स्थिर सदां वाहे ॥१॥
तीर्थयात्रे जाये संसार चिंता वाहे ।
पुराण कीतेनीं ये निद्रा बळें ॥३॥
देव गुरू माता पिता
देव गुरू माता पिता ।
ऐेखा भाव जया चित्ता ॥१॥
नाहीं इजा आठव कांहीं ।
चित्त जडळें चौघांपायी ॥२॥
एकाजनादनीं खाच ।
ऐस मनीं नित्य ज्याचे ॥३॥
माता पिता देव शुरू
माता पिता देव शुरू ।
ऐसा ज्याचा पक विचारू ॥१॥
धन्य धन्य तयाचे शरीर ।
नर नोहे तो ईश्वर ॥२॥
चारीं दैवते समान मानी ।
शरण पकाजनादेनीं ॥ ॥३॥
,, करी नमन ।
धन्य त्याचें पुण्य इद जनीं ॥१॥
मातापितियांसी जो करी
मातापितियांसी जो करी मातार्पितयांचं करीं ज्ञो पूजन ।
धन्य तयाचें पुण्य इहळोकीं ॥२॥
मातापिति- यांची करीत जो सेवा ।
एकाजनादनीं देवा वरिष्ठ तो ॥३॥
ज्ञया म्हणती नीचवर्ण
ज्ञया म्हणती नीचवर्ण ।
खत्री दूद्रादी हीन जन ॥१॥
सर्वांभूती देव वखरे ।
नीचा ठाई काय नसे ॥२॥
नीच कोठोनी जन्मळा।
पंचभूतां वेगळा झाला ॥३॥
तया नाहीं कां जनन ।
स्वेचि होत पतन ॥४॥
नीच म्हणोनि काय भुली ।
एकाजनादेनीं देखिली ॥५॥
शास्त्रज्ञ पंडित हो कां वेदवक्ते
शास्त्रज्ञ पंडित हो कां वेदवक्ते ।
पश हरी भजनी रत वंद्य खदा ॥१॥
भक्तीच कारण तेण ससतेपण ।
वाउगाची शीण जाणिवेचा ॥२॥
मी एक ज्ञाणता पैल तो नेणता ।
पेसा विकल्प भावितां पतन जोडे ॥३॥
मिळती सख्या मायाबहिणी
मिळती सख्या मायाबहिणी ।
हातीं बेऊनी तेलफणी ॥१॥
जंच आहे शरीर चांग ।
तंव काढिताती चांग भाग ॥२॥
नाखलिंया शरीरातें ।
टाकिताती तया परतें ॥३॥
पहा देहीं देव असतां ।
नाहीं म्हणती सर्वथा ॥४॥
प्रपंच आमिष गुंतः गळी
प्रपंच आमिष गुंतः गळी ।
होवटीं तळमळी होई खरी पुल्न धन हें केवळ'ज्ञाळे।
ग्रंतर्शाल बळं यांत र्या ॥२॥
चु साची कांही सोय ।
संतसंग लाहे अरे मूढा ॥३॥
पकाजनादनीं सत्संगावांचुनी ।
कोण निर्वाणीं तारीळ तुज ॥४॥
निरपेक्ष निर्दद तोचि ब्रह्मज्ञानी
निरपेक्ष निर्दद तोचि ब्रह्मज्ञानी ।
नायकेचि कानीं परापवाद ॥१॥
सर्वदा सवाह्य अंतरी शुचित्व ।
न देखे न दावी महत्व जगीं वायां ॥२॥
येणेचि आश्रम साधती साधने
येणेचि आश्रम साधती साधने ।
तुटती बंघन य॒मपारा ॥१॥
काया क्रेंा त करणे वरत तप दान 1 नळगे हवन तीथाटन ॥२॥
संतांचा सांगात गावे मनाम ।
खुखें खुख विश्राम लाभे तुजसी ॥३॥
प्रपंच परमाथ ऐक्य रू दोन्हीं ।
तोचि ब्रह्मज्ञानी मनीं समजा ॥४॥
व्यापक तो जगीं व्यापुनी तिराळा ।
एकाजनादेनीं वेगळा खुख दुःखां॥५॥
अथ तो विवाद ज्ञान ते उपाधी
अथ तो विवाद ज्ञान ते उपाधी ।
आम्हां उघड समाधी नामसाचरे ॥१॥
हाचे निरूपण उद्धवा श्रीकृष्ण ।
सांगतसे खूण जीवींची ते ॥२॥
स्तुती अथवा बिंदा परखी परधन ।
तेथें कदां मन घाल नये ॥३॥
पकाजनादली हेचि ब्रह्मज्ञान ।
यापरतें साधन आन नाहीं ॥४॥
नित्य काळ जेथें नामाचा घोष
नित्य काळ जेथें नामाचा घोष ।
तेथे जगन्निवास लक्ष्मासहित ॥१॥
वह्मज्ञान तेथें लोळतं अंगणीं ।
सेवुनी पायवणी घरीं राहे ॥२॥
विष्णुदास तया- कडे न पाहती फुका ।
नाम सुखीं देखा रामकृष्ण ३े एकाजनाद एखा ज्याचा नेम ।
तया धरीं पुरुषोत्तमा खदा वसे ॥४॥
भवरोगा औषध जाण
भवरोगा औषध जाण ।
नाममात्रा नारायण ॥१॥
तेण विरस भव- रोग ।
न लगे साधन अष्टांग ॥२॥
कामक्रोधांची झाडणी ।
नाम हाय तत्क्षणा ॥३॥
पएकाजनादनी नामामात्रा ।
उद्धरील कुळगोत्रा ॥४॥
खुख पक आहे हरि आठावितां
खुख पक आहे हरि आठावितां ।
इतर जपतां दुःख बहु ॥१॥
ऐशी आठवण धरूनी मानसीं ।
हरे गावा सुखाली दिननिशीं ॥२॥
सारे दिन संसाराचा हेत ।
परी भजनी प्रात अखो द्यावी ॥३॥
एकाज्ञनादनी धरूनि विश्वास ।
होता कां रे दाख संतचरणीं॥४॥
विठल पंढरपूर निवासी
विठल पंढरपूर निवासी ।
विठळ उभा भिवरेसी ।
विठल पुंड छलिकापाशीं ।
भक्तिप्रेमेशीं तिष्ठत ॥१॥
जाई जाई मना तेथे ।
सुखें वैष्णव नाचती जेथे ।
ब्रम्हानंद पद दरुदानमात्र ।
देत आहे भक्तांसी ॥२॥
भक्तकरुणाकर दीनाचा वत्सल
भक्तकरुणाकर दीनाचा वत्सल ।
उभा श्रीविठळ विटेवरी ॥९॥
मना ' ज्ञाय तेथ मना जाय तेथ।
मना जाय तेथे पेढरीये ॥२॥
पुरतील काम निवारेळ त वळ क क. अ क अ ल - गुंती ।
आहे ती विधांति संतसंग ॥३॥
आषाढी कार्तिकी सोहळा आनंद ।
मळिा- लासे वृंद वैष्णवांचा ॥४॥
बहु जन्मांचे लायास
बहु जन्मांचे लायास ।
विटे उभा हृर्पाकेश ।
पाहे पुंडलीकास 1 खमचरणीं ॥१॥
जाई जाई पंढरपुरा ।
स्नान करी तूं भीवरा ।
जन्माचा तो फेया।
तेणे चुके ॥२॥
वत करीं एकादशी ।
जागरण अहनिशीं।
संतसभे सरस्त्री ।
टाळी वाहे ॥३॥
आळस तूं न करी ।
वाचे म्हणे विठळ हरी ।
सांडोनियां थोरी ।
ताम घे आवडीं ॥४॥
जनीं वसे जनादन ।
एका दृढ घरी चरण ।
अर्पिं- येळे तनमन ।
विठल वाचे ॥५॥
नाकळे जो आकळ
नाकळे जो आकळ।
अक्तिप्रेमाचा बत्सळ ।
रूप धरुनि कोमळ ।
भीमातरीं उभा ॥१॥
त्याचा छंद असों मीं! कायां वाचां आणि मती ।
संचि- ताची हानी ।
कदा काळीं त होवो ॥२॥
जे जे होत कर्माकर्म ।
अथवा उत्तम ते धर्म ।
पाचीन तें कर्म! तयापाझनि सोडवी दे पकविध घरी भाव ।
मागं देवापदीं ठाव ।
संचिताची हाव ।
तयापार्शी जुरेचि ॥४॥
ऐसा बळकट करीं तेम ।
धरी संतसमागम ।
एकाजनार्दनी घाम ।
पावसी तूंवैकुंठ ॥५॥
हिणल्या भागल्या विठोबाचे नाम
हिणल्या भागल्या विठोबाचे नाम ।
विश्रांतीचे घाम पंढरपूर ॥१॥
१ म्हणॉनियां करा नामाचाचिं छाहे ।
पंढारिचा नाहो पहा डोळां ॥२॥
एका- जनार्दनीं पुरवील आशा ।
पंढरीनिवासा पाहतांची ॥ ॥३॥
तेजाचे जे तेज तेचि परब्रह्म
तेजाचे जे तेज तेचि परब्रह्म ।
परम मंगळधाम त्यासी म्हणती ॥१॥
ताच नमियेले जोडोनियां कर व्यापूनी चराचर भरळेसखे ॥२॥
पकाजनार्दनीं तोचि पुरूषोत्तम ।
मनासी आराम तया ठायीं0॥३॥
भजन करितां लाजतो पामर !
भजन करितां लाजतो पामर !।
संसारीं चित्त स्थिर सदां बाहे ॥१॥
तीर्थयाते जाये संसार चिंता वाहे ।
पुराण कीर्तनी ये निद्रा बळे ॥३॥
लिराशीयाचे भेटी पाहे
लिराशीयाचे भेटी पाहे ।
बैकुंठींचा राव घांचे ॥१॥
निरापा्ी त्ये व्याधी ।
निरादोपाशी खकळ सिद्धी ॥२॥
निराहोचे जेथें नांव ।
तेथें देव घेतसे घांब ॥३॥
नियहोचा जिव्हाळा ।
एकाजनार्दनीं पाहे डोळां ॥ ॥४॥
माता पिता देव शुरू
माता पिता देव शुरू ।
ऐसा आ विचारू ॥१॥
धन्य धन्य तयाचे शारीर ।
नर नोहे तो ईश्वर ॥२॥
चारीं दैवते समान मानी ।
शरण एकाजनार्दनी ॥ ॥३॥
झुख्य पाहिजे अनुताप
झुख्य पाहिजे अनुताप ।
हाचि वैयाग्याचें रूप ॥९॥
कोरड्या त्या झ्ञान- गोष्टी ।
अच्ताप नाहीं पोटीं र अच्ुतापाविण ज्ञान ।
कदा नोहे समाधान ॥३॥
पकाजनादनीं तप ।
अनुताप हेचि देख ॥ ॥४॥
भाव अभावना लिमाली अंतरीं
भाव अभावना लिमाली अंतरीं ।
वांयां हावभरीं नाही मन ॥१॥
काम- क्लोध ज्याचे द॒मोनियां गेळे ।
इंद्रियें समखरलीं पके ठायीं ॥२॥
एकपणें सर्व होडातियां मेळा ।
रतळे गोपाळाचरणीं मन ॥३॥
तोचि ब्रम्हज्ञानी जगामाजी धन्य ।
पकाजनार्दून चरण बंदी ॥४॥
शाखक्ष पंडित हो कां बेदवक्ते
शाखक्ष पंडित हो कां बेदवक्ते।
परी हरी भजनी रत वंद्य सदा ॥१॥
भक्तीच कारण तेणें सरतेपण ।
बाउगाची शीण जाणिवेचा ॥२॥
मी एक ज्ञाणता पैल तो नेणता ।
पेसा विकल्प भावितां पतन जोडे ॥३॥
देवासी तो भाव पुरे
देवासी तो भाव पुरे ।
तेणे देव सदा झरे ।
भक्ताळागीं सरे ।
वैकुंठासी ॥१॥
भाव धरावा वळकट।
आणीक नको कांहीं कष्ट ।
साधन हे श्रष्ठ।
कलळीमा्जी ॥२॥
भाव प्राप्ति होय देव ।
अभक्ताखी संदेह ।
जवळीं असोनी देव ।
नाहीं स्हणती ॥३॥
भावें देव घरी नांदे ।
एकाजनादेनीं आनंद ।
म्हणाली संतवृंदे ।
तया न विसरती ॥ ॥४॥
ब्रह्मज्ञानासाठीं वेद्यासत्र पुराण
ब्रह्मज्ञानासाठीं वेद्यासत्र पुराण ।
करितां श्रवण नातुडोंचे ॥१॥
नातुडेचि कदा गीता भागवतीं ।
वाचितां ह्यो पोथी जन्मवरी ॥२॥
द्वारका पट्टण क्षेत्र वाराणसी ।
कारेतां तीर्थाटनासी प्राप्त तोहदे ॥३॥
प्राप्त नोहे गुरु मंच तंत्र घेतां ।
शब्दज्ञान कथितां प्राप्त नोव्हे ॥४॥
ज्याखी पुनरादृत्ति स्थिर नोहे उपदेशपर अभंग रे बोध ।
अखंडीत भद मनामाजीं ॥५॥
ज्याचें जन्मांतर सरूनियां जाये ।
तेथें स्थिर होय गुरुबोध ॥६॥
एकाजनाईनीं ऐसा जो कां पुरुष .।
कोटी- माजीं एक ब्रह्मज्ञानी ॥ ॥७॥
पक धरलिया भाव
पक धरलिया भाव ।
आपणचि होय देव ॥१॥
नको आणीक सायास जाय जिकडे देव भास ॥२॥
ध्यानीं मनीं शयतीं ।
देव पाहे जनी वनी ॥३॥
अव- लोकी जिकडे ।
पकाजनादनीं देव तिकडे ॥४॥
येणेंचि आश्चमे साधती साधने
येणेंचि आश्चमे साधती साधने ।
तुटती बंधन य॒मपादा ॥१॥
कोया केश न करणें ब्रत तप दान ।
नळगे हवन तीथाटन ॥२॥
संतांचा सांगात गावें रामनाम ।
खुखं खुख विश्राम लाभे तुजसी ॥३॥
प्रपंच परमार्थ पेक्य रूप 1 दोन्हीं ।
तोचि ब्रह्मज्ञानी मनीं समजा ॥४॥
व्यापक तो जगीं व्यापुली लिराळा ।
एकाजनादनीं वेगळा सुख दुःखां॥७५॥
वत्खाळागीं गोप धाउनी बोरसे
वत्खाळागीं गोप धाउनी बोरसे ।
तेस असो पिसं देवाठायीं ॥१॥
पाडसा चुकली हरिण पाहे वास ।
तेखी घरा आस देवाठायी ॥२॥
मातिलागी चुके वाळ ण्कुलते ।
तेस देवापरतं न घरा मनी ॥३॥
एका जनादनीं देव करा सखा ।
प्रपंच पारिखा सहज तेणे ॥ ॥४॥
देह सांडावा ना मांडावा
देह सांडावा ना मांडावा ।
येणे परमाथुची साधावा ॥१॥
तेणं देहीं वाढे भावो ।
देहीं दिसतसे देवो ॥२॥
ऐसे देहीं भजन घड ।
चिगुणात्मक स्वये उड्डे ॥३॥
चिशणात्मक देहो वावो ।
एकाजनादनी घरा भावा ॥४॥
भवरोगा औषध जाण
भवरोगा औषध जाण ।
नाममात्रा नाणयण ॥१॥
तेणे निरसे भव- रोग ।
न लगे खाघन अष्टांग ॥२॥
कामक्रोधांची झाडणी ।
नामे होय तत्क्षणी ॥३॥
पकाजनादेनी नामामाल्ना ।
उद्धरी कुळगोद्वा ॥ ॥४॥
खुख पक आहे हरि आठावितां
खुख पक आहे हरि आठावितां ।
इतर जपतां दुःख बहु ॥१॥
ऐशी आठवण धरूनी मानसीं ।
हरि गावा सुखासली दिनतिशीं ॥२॥
सारे दिन करा संसाराचा हेत ।
परी भजनी प्रात असो द्याची ॥३॥
एकाज्ञनादनीं घरूनि विश्वास ।
होता कांरे दास संतच्रणीं॥४॥
त्रह्मस्थितीचे हे वर्म
त्रह्मस्थितीचे हे वर्म ।
तुज दाविता खुगम ॥१॥
सवोभूती भगवद्धाव ।
अभेदत्वं आपणचि देव ॥२॥
संसार त्रझस्फार्त ।
सांडोनियां अहंकाति ॥३॥
शरण पकाजनाद्न ।
कृप पावला परिपूण ॥७॥
३२४९. लहानाहूनी लहान न धरी अभिमान ।
तेणें हो कारण सर्वेबापा ॥१॥
- उंचपणें पहातां घेळूचीये परी ।
लोहळा अंतरीं नभ्न होय ॥२॥
भक्ति करतां मुक्ति संतांचे संगती ।
मग मनीं विश्रांति हरी जोडे ॥२॥
एकाजनादनीं संतासी शरण ।
घर्रानयां कान नांचूं द्वारी ॥७॥
लहानाहूनी लहान न धरी अभिमान
लहानाहूनी लहान न धरी अभिमान ।
तेण हा कारण सव बाप ॥१॥
उंचपणें पहातां वेळूचीये परी ।
लोहळा अंतरीं नग्न होय ॥२॥
भाक्त करतां सक्ति खंतांचें संगती ।
मग मनीं विश्रांति हरी जोड दे एकाजनादना सतासी शरण ।
धर्खनियां कान नांचूं दारीं ॥ ॥४॥
खानपणे 'घुरु अढळीं बेखळा
खानपणे 'घुरु अढळीं बेखळा ।
खानपणं केला कृतकृत्य ॥१॥
खान- पण प्रल्दादे लाधियेळ काज ।
सानपणे सहज बळी पूजी ॥२॥
खानपणे विभीषण दारण आला ।
राज्यधर केला श्रीरामे त्याखी ॥३॥
पकाजनादेनो खानपणावांचुनी ।
जह्मज्ञान जनीं नातुडेची ॥४॥
उपमन्यु सान देवासी कळवळ क्षीरासिघु तात्काळ दिला त्याली
उपमन्यु सान देवासी कळवळ क्षीरासिघु तात्काळ दिला त्याली ॥१॥
सानपणे अजुने खाधियेळे काज ।
श्रीकृष्ण निजगुज सांगतसे ॥२॥
सानपणे उद्धव झालाखे विमुक्त ।
सानपणें तो निश्चित तास्येला ॥३॥
सानपणं सुख गोपाळ गोळणी ।
पकाजनादेनीं सदोदित ॥४॥
शिणल्या भागल्या विठोबाचें नाम
शिणल्या भागल्या विठोबाचें नाम ।
विश्वांतीचें घाम पंढरपूर ॥१॥
१ म्हणोनिया करा वामाचाचिं लाहो ।
पंढारिचा नाहो. पहा डोळां ॥२॥
एका- जनाईनीं पुरवील आशा ।
वंढरीनिवासता पाहतांची ॥ ॥३॥
मातेचा आठव बाळावरी स्नेह
मातेचा आठव बाळावरी स्नेह ।
तैसा धरा देवो मनीं सदा बाळा पाहूनियां माता संतोषत ।
तेसा घरा हेत देवावरीं ॥२॥
बोबडे खाबडे असतोच ते बाळ ।
तैसी घरा कळवळ देवावरीं ॥३॥
एकाजतादनी देव धरा मनीं ।
आसनीं शयलीं विसरू नका ॥४॥
भगवद्धावो सर्वांभूती
भगवद्धावो सर्वांभूती ।
हाचि ज्ञान हाचि भक्ति ।
विवेक विरक्ती ।
याचि नांवें ॥१॥
हे सांडूनि विषयध्यान ।
तैचि सुख्यत्ब अजान ।
जीवीं जीवां बंधन ।
येणेचि दृढ ॥२॥
आठव तो परब्रह्म ।
नाठव तो भवश्नम ।
दोहींचें तिज- वर्म ।
ज्ञाण बापा ॥३॥
आठव विर चित्तीं! जेणें ज्ञाणिज्ञेती ।
तेचि एक तिश्थितीं ।
निजरूप ॥४॥
स्मरण तेचि तिजसुक्ती ।
विस्मरण तेचि अधोगती ।
देखे पुराणें गञती ।
उ उसाखनी ॥५॥
पका जनाईनीं।
सहज निजबोध मनीं ।
सबाद्याभ्यंतरीं ।
पूर्ण परमानंद ॥ ॥६॥
तुज सांगतसे मना
तुज सांगतसे मना ।
पाहे पंढरीचा राणा ॥९॥
नको दुजा छंद काही ।
राहे विठलाचे पायी ॥२॥
विषयीक वासना ।
सोडी सोडी सत्य जाणा ॥३॥
जेणे घडे सव सांग ।
फिटे संसाराचा पांग ॥४॥
म्हणे जनादेनाचा पका ।
सुलभ उपाव नेटका ॥ "१॥ ३५५६ अरे अरे मना ।
सत्य सत्य धरी ध्याना ।
पंढरीचा राणा ।
घेधघ ठेवी तयाचा ॥१॥
तुज नाही रे बंधन ।
खहज आकळे त्रह्मज्ञान ।
वाउगे शोधत्र ।
नको करू ग्रंथांचे ॥२॥
मागां तुज शिकविले।
परि तूं रे नायकशी वबहिलं ।
तुझे हितगुज कथिल ।
शुद्धि करीं कांहीं ते ॥३॥
तू॑ अनिवार सर्वोसी ।
म्हणोनि कोंब भाकिता तुजसली ।
हरण गरु जनादनासी ।
पकाभावं जाई तं ॥४॥
एका- जनादनीं हारण ।
जातां होइल खमाधान ।
वाउगे नको भ्रमण ।
चरणी राहे निवांत ॥५॥
नरदेह परम पावन
नरदेह परम पावन ।
तरी साधी ब्रम्हज्ञान ॥१॥
बह्मज्ञानाविण ।
वांयां होत असे झीण ॥२॥
ब्रम्हज्ञान प्राशझि नाहीं ।
वायां देहत्व असाना देही ॥३॥
पएका- जनादलीं झञान ।
तेणे होय समाधान ॥ ॥४॥
२३२४७ नरदेहीं येउनी करी स्वार्थ ।
झुख्य साघी परमाथ ॥१॥
न होतां ब्रह्म ज्ञान ।
श्वान सकरां समान ॥२॥
पशुवत जिणं ।
वांयां जेवा लाजिरवाणे ॥३॥
सायंप्राताचिता ।
नाहीं पठ्शंसी सर्वथा ॥४॥
मरण टकल कलेवर ।
परी न खांडी व्यापार ॥५॥
एकाजनादनी पामर ।
भोगिती अघोर यातना ॥६॥
मनं करूनि विश्वास
मनं करूनि विश्वास ।
संतचरणी व्हा र॑ दाल ॥१॥
आणीक न लगे साधन ।
मन आवरुूनी करी भजन ॥२॥
मन धरी सुष्टीमाजी।
वाउगा तूं न शिणे सहजीं ॥३॥
मन हढ देवा पायीं ।
प्स्काजनादनीं पाही ॥४॥
करितां अनुष्ठान
करितां अनुष्ठान ।
मन घावे सहज जाण ॥१॥
मंच तत्र यंत्र भेद ।
मने केला वादावाद ॥२॥
आधीं मनाते जिंकावे ।
सहज रूप मग पहावे ॥३॥
मन करी आधीन आधीं ।
एकाजनादनीं तुटे व्यावी ॥४॥
भक्तीचे उदरीं जन्मळें ्ञान
भक्तीचे उदरीं जन्मळें ्ञान ।
भक्तिनें ज्ञानासी दिघळें महिमान ॥१॥
भक्ति त॑ मूळ ज्ञान तै फळ ।
वैराग्य केवळ तेथींचे फूळ ॥२॥
फूळ फळ दोनी येर येरा पाठीं ।
ज्ञान वैराग्य तेवि भक्तिचें पोटीं ॥३॥
भककतिविण ज्ञान गिवंसिती वेडे ।
मूळ ताही तेर्थे फळ केविं जोड़ ॥४॥
भक्तियुक्त ज्ञान तेथें नाहीं पतन ।
भक्तिमाता तया करितसे जतन ॥५॥
शुद्ध अक्तिमाव तेथ तिष्ठे देव।
ज्ञानाखी तो ठाब खुख वस्तीसी ॥९॥
शुद्ध डा तेथ भक्तियुक्त ज्ञान ।
तयाचेनी अंग समाधी समाधान ॥७॥
पकाजनादनीं झुद्ध भक्ति क्रिया ।
ब्रम्हज्ञान त्याच्या लागतसे पायां॥ ॥८॥
सानपणं धुरु अटळीं बखळा
सानपणं धुरु अटळीं बखळा ।
सानपणं केला कतक्त्य ॥१॥
सान- पणें प्रल्हाद साधियेले काज ।
सानपणें सहज बळी पूजी ॥२॥
खानरपणें व्षिभीषण शरण आला ।
राज्यघर केला श्रीराम त्यासी ३े एकाजनाद खानपणावांचुनी ।
जह्मज्ञान जनीं नातुडेची ॥४॥
उपमन्यु सान देवाखी कळवळ
उपमन्यु सान देवाखी कळवळ ।
क्षीरसिछ तात्काळ दिला त्यासी ॥१॥
खानपणे अजुन खाधियेळे काज ।
श्रीकृष्ण निजगुज सांगत ॥२॥
सानपणें उद्धव झालास (विसुक्त ।
सानपणे तो निश्चित ताश्यिला ॥३॥
सानपण खुख गापाळ गोळणी ।
एकाजनादेनीं सदोदित ॥ ॥४॥
खानपरणें खाघे सर्व येत हातां
खानपरणें खाघे सर्व येत हातां ।
जाणिंवेन तत्वतां नागवशी ॥१॥
महापूर येतां वृक्ष तेथे जाती ।
लव्हाळे राहती नवळ कच ॥२॥
चंदनाच स्त्रग उपदेशपर अभंग ४४७ तरूवर चंदन ।
सानपणा कारण संगतीचें ॥३॥
संतांचे संगती अभाविक तरती ।
एकाजनादनी निश्चिती सालपणे ॥ ॥४॥
मना दुजी वुद्धि नको वा ही
मना दुजी वुद्धि नको वा ही ।
खंत स्वमागमीं राही।
या परतें कांहीं ।
दुजे नको सर्वथा ॥१॥
मीपणाचा ठावो ।
टाकी टाकी हा संदेहो।
पडखी प्रवाहो ।
वाउगाची शिणखी ॥२॥
बहुत मत मतांतरे ।
कासया शिणसी रे आदरे ।
संतचरणीं झुरे ।
रात्लॉंदिवस मावरीं ३े कायीक वाचीक सर्वथा ।
भजे भज पंढरिनाथा ।
एकाजवार्दनीं तत्वतां ।
संतचरणी छीव होय ॥४॥
माझ्या मताचे ते मन
माझ्या मताचे ते मन।
चरणीं ठेवावे बांधून ॥१॥
मग त जाऊं ल शक कोठे ।
राहे तुमच्या नेहटें ॥२॥
मनासी ते बळ ।
देवा तुमचे खकळ ॥३॥
पकाजनादनी देवा ।
मन दृढ पायीं ठेवा ॥४॥
मना सांडी विषय खोडी
मना सांडी विषय खोडी ।
लावी विहलेशीं गोडी ॥९॥
आणीक न लगे लाधन ।
पकळं मन करी उन्मत ॥२॥
विहळ विहल सांवळा ।
पाहे पाहे उघडां डोळा ॥३॥
एकाजनाद्नीं शरण ।
मनचि होय विठ्ठळ पू्णे॥8॥
२२६६८ अरे अरे मना ।
कांहीं करी विचारणा ॥१॥
शरण बिठोवासा जाई ।
मग राही भलते ठायीं ॥२॥
वाउगा तूच खास ।
मना न करी सायास ॥३॥
येतो काकुळती ।
पएकाजनादेनीं प्रीती ॥४॥
अरे अरे मता
अरे अरे मता ।
कांहीं करी विचारणा ॥१॥
शरण बिठोवासी जाई ।
मग शाही भलते ठायीं ॥२॥
वाउगा तूंचि खास ।
मना न करी सायास ॥३॥
येतां काकुळती ।
एकाजनादनीं प्रीतीं ॥ ॥४॥
मने करूनि विश्वास
मने करूनि विश्वास ।
संतचरणीं व्हा रे दास ॥१॥
आणीक न लगे साधन ।
मन आवरुनी करी भजन ॥२॥
मन धरी मुष्टीमाजी ।
वाडगा तूं न शिणे सहजीं ॥३॥
मन दृढ देवा पार्यी ।
एकाजनार्दनी पाही ॥४॥
करितां अनुष्ठान
करितां अनुष्ठान ।
मन घावे सहूज़ जाण ॥१॥
मंत्र तत्न यंत्र भेद ।
मनें केळा वादाबाद ॥२॥
आधीं मनातें जिंकावे ।
सहज रूप मग पहावे ॥३॥
मन करी आधीन आधीं ।
पकाजनादनीं तुटे व्याथी ॥ ॥४॥
अखंड सदा ध्यान
अखंड सदा ध्यान ।
पांडुरंगी लावा् मन ॥१॥
ऐसा उदार हा हेरा ।
टाकुनी वॉचिताती गारा ॥२॥
अमत सांडोनि।
बळ घेती कांजवणी ॥३॥
कामधेनु कल्पतरू ।
एकाजनादनीं आगरू ॥ ॥४॥
मन मनासी होय प्रसन्न
मन मनासी होय प्रसन्न ।
तेव्हां दात होय लिरकभिमान ॥१॥
पावोनि न चनक शुरक्रपेची गोडी ।
मना मन उभवी गुढी ॥२॥
खाथके संपूर्ण ।
मन आवरावे भे जाण ॥३॥
एकाजनार्दनी रण ।
मने होय समाधान ॥ ॥४॥
मनाचा सविस्तर
मनाचा सविस्तर ।
ऐका तुम्ही वो. लिधीर ॥१॥
मने केळे. स्वशुण निगुंण ।
महे दाखविलें चैतन्य ॥२॥
मले नागविळे देवां ।
मने लोळविळें जीवां ॥३॥
मत अज्ञानाची राशी ।
मन धांवे त. स्वायासीं ॥४॥
प्काजवादलीं मन ।
दृढ ठेवावे बांधोन ॥५॥
कोठुक वार्ते मनाचे
कोठुक वार्ते मनाचे ।
नामस्मरण तेणें साचे ॥१॥
कांरे मानिशी कांटाळा ।
मना खळा अघम तू ॥२॥
नायकशी शिकविले ।
घांची वहिल स्वइच्छां ॥३॥
सांगतो त नायकसती ।
पकाजनादनीं म्हणे तुजसी ॥ ॥४॥
होऊनी उदास मागा प्रेम सावकाश
होऊनी उदास ।
मागा प्रेम सावकाश ॥१॥
उभा विटेवरी उदित ।
देतां न पाहे चित्त वित्त ॥२॥
जें जें पाहिजे जयालागीं ।
तें तें देतो त्या प्रसंगीं ॥३॥
न म्हणे उत्तम चांडाळ ।
ऐसा भक्तीचा भुकाळ ॥४॥
एकाजनार्दनीं म्हणा दास ।
करा निर्भय आस ॥५॥
दुजियाची निंदा नक्को रे करूं मना
दुजियाची निंदा नक्को रे करूं मना ।
चिंती या चरणा संतांविया ॥१॥
होउनी उदास गाई सदा नाम ।
वेसोलि तिष्काम एकांतासी ॥२॥
पकांतींची गोडी शंभु जाणे जोडी ।
आणिका परवडी न कळे कांहीं ॥३॥
एकाजनादेनी राम नाम खार ।
करितां उच्चार आळस नको ॥ ॥४॥
मना सांडीं विषय खोडी
मना सांडीं विषय खोडी ।
लावी विठळेशीं गोडी ॥१॥
आणीक न लगे साधन ।
एकळें मन करी उन्मन ॥२॥
विठठळ विठळ सांवळा ।
पाहे पाहे उघडां डोळा ॥३॥
एकाजनार्दनी दारण ।
मर्नाचि होय विठ्ठल पूर्ण ॥४॥
पॅडितांच्या वचता द्याव अनुमोदन
पॅडितांच्या वचता द्याव अनुमोदन ।
परि हित लोहे ज्ञाण तेण ॥१॥
शाखायाचे वचना द्यावे अनुमोदन ।
पर हित नोहे जाण तेण कांहीं ॥२॥
वेदांताच्या वचना द्यावे अनुमोदन ।
पारे हित नाहे ज्ञाण तेण स.सं.गा. .... २६ ४५० उपदेशपर अभैग कांहीं ॥३॥
पुराणिकाचे वचनी द्यावे अ्धुमोदन ।
परि हित नोहे जांण तेणें कांही ॥४॥
संतांच्या वचना द्याव अचुमोदन ।
एकाजनार्दनी तेण हित होय ॥५ ३२६७ पवित्र अंतर शुद्ध करा मन ।
तेणें घडे जाण सर्व कर्म ॥१॥
वेद युक्त मंत्र जपतां पाप ।
मी मी म्हणोनी संकल्प उठतसे ॥२॥
यक्ञांदीक कमे घडतीं सांग मी मी संसर्ग घडतां वायां ॥३॥
दानधर्मविघी धारितां शुद्ध मार्ग ।
मी मी म्हणतां याग वायां जाय ॥४॥
एकाजनार्दनी मीपणा टाकून ।
करी क्रृष्णार्पण सर्व फळ ॥५॥
आणिकाची आस नको करूं मता
आणिकाची आस नको करूं मता ।
चिंती तूं चरणां विठोबाच्या ॥१॥
वाचे नाम गाये वाचें नाम गाये ।
वाचे नाम गाये दिठोदाचें ॥२॥
कर कटीं उभा चंद्रभागे तटीं ।
पुंडलिकापाठीं धरूति ध्यान ॥३॥
ठेबिळे चरण दोन्ही विटेवरी ।
वाट पाहे हरी भाविकांची ॥४॥
एकाजबाईनीं उसारुनी वाह्या ।
आलिंगीत आहे भोळे भोळे ॥५॥
अंतरीचा भाव दृढ धरी मना
अंतरीचा भाव दृढ धरी मना ।
सदी तं चरणां विठोडाच्या ॥२॥
खाघन आणिक नको कष्ट कांहीं ।
राम सुखी गाई सदा नेमे ॥२॥
आकार ल््यिः आण त तक ।
तो उभा सम्यक समपदीं ॥३॥
पएकाजनार्दनीं वाहूनिया [चे चरण घ्यावे आधीं ॥ ॥४॥
उपदेशपर अभंग ॥४॥
अखंड सदा घ्यान
अखंड सदा घ्यान ।
पांडुरंगी लावा मन ॥१॥
ऐसा उदार हा ह्य टाऊुनी वॉचिताती गारा ॥२॥
अमृत सांडोनि।
बळें घेती कांजवणी ॥३॥
कामधेचु कल्पतरू ।
एकाजनादनीं आगरू ॥ ॥४॥
मना पेक एक मात
मना पेक एक मात ।
घरीं हरिनामीं हेत ॥१॥
तेण चुकतीं बंधने ।
[चे म्हणे नारायण ॥२॥
नारायण नाम ।
तेणे सर्व होय काम ॥३॥
दृढ धरी भाव।
त करी आणिक उपाव ॥४॥
उपाव ल करी कांहीं ।
शरण देवासी तं जाई ॥५॥
सुख संसार हा करा
सुख संसार हा करा।
वाचे उच्चारावा हरी ॥१॥
दुःखरूप हा संसार शामनाम खुख साचार ॥२॥
रामनामाचे स्मरण! नादा पावे जन्ममरण ॥३॥
ज्ञयापाशी वाम असे ।
नारायण तेथे वसे ॥४॥
एकाजनादली नास ।
संखार हा परत्रह्य ॥ ॥४॥
स्वगोत्र परंगोत्र यांचा भरंवसा
स्वगोत्र परंगोत्र यांचा भरंवसा ।
मानूं नये सहस अरे सूडा 4 वेदीचे वचन वेदीं तै प्रमाण ।
एक नारायण सार जप ॥२॥
शास्त्रांचा प्रभाव कषास्थिकासी ठावा ।
उघड जपावा राममंत्र ॥३॥
न करी आळख नक्तो पडा भरी ।
एकाजनादेनी हरी स्मरे देहीं ॥४॥
होउनी उदास
होउनी उदास ।
मागा प्रेम सावकाश ॥१॥
उभा विटेवरी उदित ।
देतां न पाहे चित्त वित्त ॥२॥
ज़ जे पाहेजे ज्याळागीं ।
तें तें देतो त्या प्रसंगी ॥३॥
त म्हणे उत्तम चांडाळ ।
पेसा भक्तिचा सुकाळ ॥९॥
एकाजनादेंनी म्हणा दास ।
करा तिर्मय आख ॥७५॥
गोडी वेगळा ऊंस वांढे
गोडी वेगळा ऊंस वांढे ।
हे तो. न जोडे कलपांतीं.१ जा. जा वाढे तोंता गोड पेशी चाड भावाची ॥२॥
जा. जॉ घरकझील भाव 1 तो तो देव दिसे पुढं.३.ही तों प्रचीति घ्या अंगीं ।
ताचा. रंगीं संतांच्या ॥४॥
रूपा-वेगळी ती छाया ।
एकाजनादेची लागे पाया ॥७॥
एकांती वैसण शरीर रोधणे
एकांती वैसण शरीर रोधणे ।
अटग खा्यण श्रम नको ॥१॥
शदाते अगष्ठ लावुति बसण ।
शरीरी रोहण पैचप्राण ॥२॥
नको नको व्यथ जीवासी यांतला ।
रामनाम स्मरणा करा खुख ॥३॥
पएकाजञनादेनी नक्का यातायाती नामस्मरणें सुक्ती सत्वर जोड ॥४॥
अरे अरे मना
अरे अरे मना ।
कांहीं करी विचारणा ॥१॥
शरण बिठोवासी जाई ।
मग राही भलते ठायीं ॥२॥
वाडगा तूंचि सास मना न करी सायास ॥३॥
येतों काकुळती ।
एकाजलादनी प्रीती ॥ ॥४॥
पवित्र अंतर शुद्ध करा मन
पवित्र अंतर शुद्ध करा मन ।
तेणें घडे जाण सर्व कर्म ॥१॥
वेद युक्त मंत्र जपतां पाप ।
मी मी म्हणोनी संकल्प उठतसे ॥२॥
यक्ञांदीक कमे घडतीं सांग मी मी संसर्ग घडतां वायां ॥३॥
दानधर्मविघी धारितां शुद्ध मार्ग ।
मी मी म्हणतां याग वायां जाय ॥४॥
एकाजनार्दनी मीपणा टाकून ।
करी क्रृष्णार्पण सर्व फळ ॥५॥
जिव्हा रख चाखी अवलोकी नेत्र
जिव्हा रख चाखी अवलोकी नेत्र ।
प्रेरक पवित्र आत्माराम ॥१॥
वोळतस सुख त्वे कळे स्प्शी ।
प्रेरक परेश आत्माराम ॥२॥
खुखदुःख शान होतस पैं चित्ता ।
प्रेरक पंढरीनाथाविण नाहीं ॥३॥
घाण परिमळ ऐकती श्रवण।
घ्रेरक नारायण स्व साक्षी ॥४॥
ह्स्तें घण देणं चरणीं गमन प्रेरक इशान आत्माराम ॥५॥
ज्याच्या सत्ताबळं हाले वृक्षपान ! प्रेरक भगवान सर्वांचा तो ॥६॥
एकाजनार्दनी पाय हे धरावे ।
ध्यान हे करावें हृदयी त्याच ॥७॥
जप ज्ञाप्य तप नको अच्लुष्ठान
जप ज्ञाप्य तप नको अच्लुष्ठान ।
पंचान्िसाधन योग नको ॥१॥
नको तीर्थाटन नको मंत्रावळी ।
वेद शास्रजाळीं गूंतू नको ॥२॥
नको आत्म- स्थिती नको ब्रह्मज्ञान ।
नको अष्टांगसाधन नको वांया ॥३॥
नको यंत्रमंत्र तकों रे कल्पना ।
आांतिभुली जाणा नको नको ॥४॥
नको तूं करूं खायास धरी पां विश्वास ।
एकाजनादनाख डोळां पाहे ॥४॥
दाता तोचि म्हणावा ! नामावांचोति नेणें जीवा १ थोर तोचि
दाता तोचि म्हणावा ! नामावांचोति नेणें जीवा ॥१॥
थोर तोचि म्हणावा ।
लेणं भ्रूताचा तो हेवा ॥२॥
लहान तोचि म्हणावा ।
कायां वाचां भजे देवा 1३ एकाजनादनीं म्हणे ।
देवावांचूनीं कांही नेणें ॥ ॥४॥
उत्तम पुरुषाचे उत्तम लक्षण
उत्तम पुरुषाचे उत्तम लक्षण ।
जेथें भेद शून्य मावळला ॥१॥
भेदशून्य जाळा बोध स्थिरावळा ।
विवेक प्रगटला ज्ञानोदय ॥२॥
जिकडे पाहे तिकडे तमान ।
दया शांति पूर्ण क्षमा अंगीं ३े एकाजनादनी उत्तम हे प्राप्ती ।
जथे मावळती द्वैताद्वेत ॥४॥
नितांत श्रीसुख पहाहे डोळेभरीं
नितांत श्रीसुख पहाहे डोळेभरीं ।
तेणें तुरे अंतरीं इच्छा काहीं ॥१॥
चरणीं ते मिठी, घाळावे दंडवत ।
तेणें पुरे आते सव मनाच न ध्यान त दृीमखति पहाव ।
आलिंगन द्यावें वेळोवेळी ॥२॥
हृद पहावा तैसा ध्यावा ।
एकाजनादनीं विसांवा खहजञाचे ॥ ॥४॥
मेथदर्दानें मश्रूर नाचती
मेथदर्दानें मश्रूर नाचती ।
चंद्रदर्शन चकोर खुखाबती ॥१॥
मेघदर्शाने वत्स सुखावती ।
साधुदशशन जीवा आनंदवृत्ती ॥२॥
सूर्यंदशन जीवात खखहोय्।
पिदृद्ाने सुपुच्रा आनंद होय ॥२॥
मातूद्शने कन्या खुख मान।
मित्रद्शने उपदेशपर अभंग ४प् आ अ न अ. अटक आ. आ जळ खुमिचा आनंदीं ठाणें ॥४॥
या शेती खतत चिंतिता हरी ।
एकाजनादनीं धन्य संसारीं ॥५॥
भाविकांचे स्थान पंढरी पावन
भाविकांचे स्थान पंढरी पावन ।
अभाविकां जाण नावड ते ॥१॥
म्हणोनि चिंतन विठळाचं वाचें ।
अभाविकां खाचे नाबड़े चाम ॥२॥
वैष्णवांचा खंग नावडे कीतंन ।
अभाविकांचा दुर्गण हाची देखा ॥३॥
अभाविकांच्या संगे परमाथ नावडे ।
एका जनादनीं न घडे सेवा कांहीं ॥४॥
जीवाचे जीवन जनीं जनादन
जीवाचे जीवन जनीं जनादन ।
नांदतो संपूर्ण सर्व देहीं ॥१॥
वाउगीं कां वायां शिणतीं बापुडीं ।
काय तयां जोडी हातीं लागे ॥२॥
पंचक्चिसाधन अथवा धूच्रपान ।
तेणें काय संपूर्ण हरि जोड़ ॥३॥
एकाजनादनीं वाउगीं तीं तप ।
मनाच्या संकल्प हरी जोडे ॥४॥
लोखंडाची बेडी तोडी
लोखंडाची बेडी तोडी ।
आवडी खोनियाची घडी ॥१॥
मी ब्रह्म म्हणतां अभिमान ।
तेथें शुद्ध नोहे ब्रह्मज्ञान ॥२॥
जळापासूनी लवण होय।
ते जळीच जळीं :विरूनी जाये ॥३॥
ज्ञशी देखीळली जळगार ।
शेवटीं जळचि निधीर ॥४॥
सुक्तपणें मोळा चढळें ।
शोवटीं खोलियाचे फांसां थडिळें ॥५॥
एका जनादनीं शरण ।
बद्धसुक्ता ऐेखा शीण ॥ ॥६॥
पवित्र अंतर शुद्ध करा मन
पवित्र अंतर शुद्ध करा मन ।
तेणें घडे जाण से कम ॥१॥
वेद युक्त मंत्र जपतां पाप ।
मी मी म्हणोनी संकल्प उठतसे ॥२॥
यकज्ञांदीक कर्म घडतीं सांग ।
मी मी संसर्ग घडतां वायां ॥३॥
दानधमविधी धारितां शुद्ध मार्ग ।
मी मी म्हणतां याग वायां जाय ॥४॥
पकाजनार्दनीं मीपणा टाकून ।
करी करृष्णार्पण सर्व फळ ॥५॥
कळीमाजीं संत झाले
कळीमाजीं संत झाले ।
टिळा टोपी लाविती भले ॥१॥
नाहीं वर्मींचें साधन ।
न कळे हृदयीं आत्मज्ञान ॥२॥
सदा सर्वदा गुरगुर ।
द्वेष सर्वदा ते करी ॥३॥
भजनीं नाहीं चाड ।
सदा विषयीं कवाड ॥४॥
ऐसिया संतांचा सांगात ।
नको मजसी आदि अंत ॥५॥
भोळियाच्या पायीं ।
एकाजनार्दनीं ठाव देई ॥६॥
होउनी मानभाव
होउनी मानभाव ।
अवघा बुडविला ठाव ॥१॥
नाहीं चित्त शुद्ध गती ।
द्वेष देवाचा करती ॥२॥
धरती उफराटी काठी ।
शंडापोरे भोदी वाटीं बखोचियां काळेपण ।
अंगीं छाविती दूषण ॥४॥
एकाजनादेनीं देवा ।
जळाञळों त्यांची सवा ॥७५॥
करूनी वेदशास्त्र पठण
करूनी वेदशास्त्र पठण ।
निरघारितां (तिज ज्ञान ॥१॥
करूनी वेदशास्त्र श्रवण ।
होय शिश्लोद्र परायण ॥२॥
उत्तम पुरुषाचे उत्तम लक्षण
उत्तम पुरुषाचे उत्तम लक्षण ।
जेथें भेद शून्य मावळला ॥१॥
भेद्ह्यूऱ्य जाला बोध स्थिरावळा ।
विवेक प्रगटळा ज्ञानोदय ॥२॥
पाहे तिकडे उत्तम दर्शन ।
दया शात पूर्ण क्षमा अंगीं रे एकाजनाद! उत्तम हे प्राप्ती ।
जथे मावळती द्वैवाद्वेत ॥४॥
देव म्हणती भेसावांई
देव म्हणती भेसावांई।
पूजा अच करिती पाही ॥१॥
तैवेद्य बहाती नारळ।
अवघा करिती गोंधळ ॥२॥
मैढरें बोकड मारिती ।
खुटी रोटी तया म्हणती ॥३॥
बळेंचि, आणिताती अँगा ।
नाचताती शिमग्या सोगा ॥४॥
सकळ देवांचा हा देव ।
विसरती तया अहंभाव ॥५॥
एकाजनादनीं ऐसा देव ।
येथे कैंचा आजचा भाव॥६॥
द्रव्याचिये आशें करा जो कथा
द्रव्याचिये आशें करा जो कथा ।
चांडाळ तत्त्वतां जाणावा तो ॥१॥
द्रव्याचिये आशें वेद जे पढती ।
रौरव भोगिती कल्पवरीं ॥२॥
द्रव्याचिये आशें पुराण सांगती ।
सकुळ ते जाती नरकामध्यें ॥३॥
द्रव्याचिये आशें कथेचा विकरा ।
प्रत्यक्ष तो खरा मातंगचि ॥४॥
एकाजनार्दनीं निराशे भजन ।
तो प्राणी उत्तम कलियुगीं ॥५॥
प्रतिमेचा देव केळा
प्रतिमेचा देव केळा ।
काय जाणे ती अवळा ॥१॥
नवस करिती देवासी ।
म्हणती पुत्र देई बो मजसी ॥२॥
न कळेचि प्ढा वर्म ।
कैसे जाहळेसं कर्म ॥३॥
प्रतिमा केलीखे आपण ।
तेथ कैँचें देवपण ॥४॥
देव खोटा नवस खोटा ।
पएकाजनादलीं रडती पोटा ॥५॥
अंगा लाबुलियां शख
अंगा लाबुलियां शख।
करी भळतेचि पाप ॥१॥
मेळची शिष्यांचा मेळा ।
अवघा आांगेचा घोटाळा ॥२॥
नानापरी सांगे मंत्र ।
नेणे विधि अपविश्र ॥३॥
न कळे ज्ञानांची हातवटी ।
खदा परदार राहाटी ॥४॥
एकाजनार्दनी खग तेथ नाहीं पांडुरंग ॥५॥
स्ेतनीं द्वेप अचेतलीं पूजा
स्ेतनीं द्वेप अचेतलीं पूजा ।
भक्ति गरुडध्वजा कंदी पावे ॥१॥
व्यर्थ खटाटोप नाथिला पसारा ।
गोविद गव्हरा केवी कळे ॥२॥
हरिदासाचेने शुणे शिळा देवतपणें ।
त्या शिळा पूजोनी त्याते द्वेषी ॥३॥
एंकाजनादेनी नाथिलाची दावी ।
सज्ञीव निर्जिवी गोंबियेले ॥४॥
गाण्याचे कीर्तन वाखाणिले
गाण्याचे कीर्तन वाखाणिले ।
जाणिवेचे ज्ञान तें जाणिवेनें खादळें ॥१॥
भवार्णव हा अवघा उभारी ।
तो कळे जाणिवेवरी रे ॥२॥
पंडिताचा बोध विध्वंखी वाद ।
तापसाचे तप निदीळी क्रोध ॥३॥
योगियाचा योग नाडियेला सिद्धी ।
अभिमान नाडी खज्ञान बुद्धी ॥४॥
कमीकर्म नाडी वर्णाश्रम ।
संबंधी विषम विकल्प करी ॥५॥
पकाजनादनीं भगवत्क्पा पूर्ण ।
निरभिमाने चरण घरियेले ॥६॥
र हि. २८८ मातेचिया गळां न मिळे गळसखरी ।
बाईळेखी खरी सोनियाची ॥१॥
मातोचियां हातां न मिळे कांकण ।
बाईले करी तोडे घडी जाण ॥२॥
मातेसी न मिळे अंगीं चोळी ।
बाईळेसी नेसवी चंद्रकळा काळी २३ बाईले आधीन ठेविळें जिणे ।
एकाजना्ईनी नरकी पेणें॥ ॥४॥
राहुनी पंढरी
राहुनी पंढरी ।
आणिकाची आस करी ॥१॥
तो चांडाळ ।
खळाडुनी अमंगळ ॥२॥
सांडोनियां विहल देव ।
आणिकासी म्हणे देव ॥३॥
सांडोनियां पुंडळिका ।
गाये आणिकासी देखा ॥४॥
णेसा पातकी तो खळ ।
तयाचा न व्हावा विटाळ ॥५॥
म्हणे जनादेनाचा पका ।
तया तेथे ठेऊं नका॥६॥
बाईळ सांगतांची गोठी ! म्हणे मातेसी करंटी १ जन्मापाखुनी
बाईळ सांगतांची गोठी ! म्हणे मातेसी करंटी ॥१॥
जन्मापाखुनी आसचे मागें ।
अवदसा लागली सांगे ॥२॥
इचे उत्तम नाहींत शण ।
ऐसा बोळे अभागी जाण ॥२॥
नरदेही ते गाढव ।
एकाजनार्दनी नाहीं भाव ॥ ॥४॥
२२९० मूळ नाशास्री कारण ।
कनक आणि खी जाण ॥१॥
जो न गुंते येथे सर्वथा ।
त्याचा परमार्थ पुरता ॥२॥
जया खुख इच्छा आहे ।
तेणें पकांताखी रहावें ॥३॥
दृष्टी नाणी मुष्याखी ।
तोचि परमार्थाची राशी ॥४॥
पएकाजनादलीं धन्य ।
त्याचा परमार्थ पावन ॥५॥
२२९१ भजन चालिळें उफराटे ।
कोण ज्ञाणे खरे खोटे ॥१॥
अभ्निहोत्राचा ना अ. न. सुकाळ ।
बडाविंपळासी काळ ॥२॥
तिन्ही देव पिंपळांत।
अभ्निहोत्रीं केळा घात ३े म्हणती स्तरोमयाग करा ।
छुख धरूनि मंढा मार ॥४॥
शेंदुर माखूनियां घोंडा।
चाळविळी पोरे रांडा ॥४॥
निःसंदेह हरि भावयुक्त करी
निःसंदेह हरि भावयुक्त करी ।
भजन निर्धारी सत्त्वशील ॥१॥
रज तम खंडी वासना हे गंडी ।
चित्त हे अखंडी हरिपंथीं ॥२॥
साधन हरिपंथु हाचि निज हेतु ।
गुरुमुख मातु ऐसी असे ॥३॥
निवृत्तीचे धन हरि आत्मा जाण ।
हरि हाचि प्राण जनकु रया ॥४॥
दिसे वरी वरी नाम अवघें वैकुंठधाम
दिसे वरी वरी नाम अवघें वैकुंठधाम ।
जपतो शिववट रामराम ॥१॥
तें खप खमरस गोकुळी हृषीकेश ।
नंदाघरीं गोपवेपे हरि खेळे रे सताः धिधनधाम वैकूंठ हारेसम ।
योगियां पूर्ण काम हृदयीसदा ॥३॥
निवृत्तिने काथिलें गुरुगयनीं प्रसादे ।
सकळ हा ह आत्माराम ॥४॥
सांगे ब्रह्मज्ञान गोर माते पाहतां होतो कष्टी १ कायः ज्ञान त
सांगे ब्रह्मज्ञान गोर माते पाहतां होतो कष्टी ॥१॥
कायः ज्ञान त जाळावें।
बदन तयाचे तं न पहावें ॥२॥
करी कथा सांगे पुराण ।
वांयां मिरची थोरपण ॥३॥
जन्मला जिने कुशी ।
तिसी म्हणे अवदसा पेस ॥४॥
ऐस नसो ते संतान ।
एक्रा विनवी जनादन ॥५॥
समता वर्तावी अहंता खंडावी
समता वर्तावी ।
अहंता खंडावी ।
तेणें पदवी मोक्षमार्ग ॥१॥
क्षमा धरीं चित्तीं अखंड श्रीपति ।
एकतत्त्व चित्तीं ध्याईजे सु ॥२॥
नाम हाचि मंत्र नित्य नाम सार ।
दुसरा विचार घेऊं नको ॥३॥
अन्य शास्त्रें मजतां नाहीं हे मुक्तता ।
हरिनाम गातां मुक्ति रोकडी ॥४॥
नित्य सुख ध्यावे नामचि अनुभवावे ।
तरीच सुख पावे इहलोकीं ॥५॥
निवृत्ति भजन नित्य जनार्दन ।
एकरूप ध्यान मी ध्यातु सदा ॥६॥
प्रतिमेचा देव केळा
प्रतिमेचा देव केळा ।
काय जाणें ती अवळा ॥१॥
नवस करिती देवासी ।
म्हणती पुत्र देई वो मजसी ॥२॥
न कळेचि प्ढा वर्म ।
कैस जाहलें कर्म ॥३॥
प्रतिमा केळीसे आपण ।
तेथ कँचें देवपण ॥४॥
देव खोटा नवस खोटा ।
एकाजनादनीं रडती पोटा ॥५॥
आकारी दिसे निराकारी बसे
आकारी दिसे निराकारी बसे ।
तोचि हृदयी दिसे अरे जना ॥१॥
नाहीं तो आहे न दिसे ना पाहे।
अबघा होऊनि राहे तन्मयता ॥२॥
स्वरूप उखर मनोमन सार ।
पकतत्ब निर्धार हरी नांदे ॥२॥
निवृत्तीची खूण अवघेचि होण ।
पका नारायण भरले दिसे ॥४॥
एकरूप दिसे भेदरूप भासे
एकरूप दिसे भेदरूप भासे ।
क्ञानियासी केख पकतत्वब ॥१॥
तत्वता श्रीहरी पक असे सव ।
सांडुनी देहमाव पूर्ण पाहा ॥२॥
देवेबिण कोठें रिते नाहीं सवेथा ।
संपूण पुरता हरी आहे ॥३॥
निवृत्तीची खूण पकतत्त्वरूप ।
पाहतां सोहपं गरुखुणं ॥४॥
२३२१७ क्ञानाचिया गोष्टा सांगतो चावटी ।
भाव नाही पोटीं ते काय करूं ९२ भावबळे देव भावबळे देव ।
भक्तीचा स्वमाब पेसा असले ॥२॥
जना उपदेशी जनीं हृषीकेशी ।
आपण भक्तीसी दुऱ्हावितु ॥२॥
निवात्त म्हणे र्भाक्ति भाव हा सफळ ।
तेथ अद्वेत कृपाळ बिबलसे ॥४॥
ज्ञानाचिया गोष्टी सांगतो चावटी
ज्ञानाचिया गोष्टी सांगतो चावटी ।
भाव नाहीं पोटीं ते काय करूं ॥१॥
भाववळे देव भाववळें देव ।
भक्तीचा स्वभाव ऐसा असे ॥२॥
जना उपदेशी जनीं हृषीकेशी ।
आपण भक्तीसी दुऱ्हावितु २े निवृन्ति म्हणे भक्ति- भाव हा सफळ ।
तेथे अद्वैत कपाळ बिंबळेसे ॥ ॥४॥
कळीमा्जीं संत जाले
कळीमा्जीं संत जाले ।
टिळा टोपी लाविती भले ॥१॥
नाहीं बमीचें साधन ।
न कळे दयीं आत्मज्ञान ॥२॥
सदा सर्वदा शुरगुरी ।
द्वेष सर्वदा ते करी ॥३॥
भज्ञती नाहीं चाड! सदा विषयी कवाड ॥४॥
पेसिया संतांचा सांगात नको मजसी आदि अंत ॥५॥
देहीं देव आहे हे बोलती वेद
देहीं देव आहे हे बोलती वेद ।
परी वासनेचे भेद न दवडिती ॥१॥
वासना हे चोख तेथेंचि वैकुंठ ।
भावोचि प्रगट होये जनां ॥२॥
न लगती सायास करणें उपवास ।
नाममात्रे पाहें तुटे जनां ॥३॥
निवृत्ति पाहतु देहामाजी प्रांतु ।
देवोचि दिसतु सर्वाघटीं ॥४॥
करून वेदशास्त्र पठण
करून वेदशास्त्र पठण ।
निधीरितां (तिज ज्ञान ॥१॥
करूनी वेदशास्त्र श्रवण ।
होय शिक्षोद्र परायण ॥२॥
तोंडे जाले संन्याखु
तोंडे जाले संन्याखु।
भोगावरी द्यावे हब्यासु ॥१॥
ते नेणती ब्रह्म" रसु ।
वांयां होती कासाविस ॥२॥
ब्रंह्मकर्मात॑ साधूं जाती ।
वांयां चुकली तुझी भक्ति ॥३॥
सर्वत्न आपणची म्हणती ।
अभक्ष भक्षण करिती ४. तोंडीं दभ माया धंदा।
शरण स्रिं रे गोविंदा ॥५॥
छकळे विठळा उदारा ।
वापरखुमादेविवरा ॥ ॥६॥
त्याानियां स्त्री संन्यासी जे होती
त्याानियां स्त्री संन्यासी जे होती ।
पतना ते ज्ञाती अंतकाळी ॥१॥
ब्रेडनी संन्यास घ्यानपें स्त्रियांचे ।
गंतळासे आहो वांयां जाये ॥२॥
नारायण नासी ताही पै आचार ।
सवे अनाचार स्त्रीते लक्षी ॥३॥
एकाजनार्दनी संन्यास लक्षण ।
गीतेमाजीं क्ुष्ण बोॉलियेळा ॥ ॥४॥
द्रव्याचिये आश करा जो कथा
द्रव्याचिये आश करा जो कथा ।
चांडाळ तत्वतां जाणावातो ॥१॥
द्रव्याचिये आहें वेद जे पढती ।
रवर भोगिती कल्पवरीं ॥२॥
द्रव्याचिये आहें पुराण सांगती ।
सक्कुळ ते ज्ञाती नरकामध्य रे द्रव्याचिये आशे कथेचा विकरा ।
प्रत्यक्ष तो खरा मातंगचि ॥४॥
पएकाजनादनीं नेरादय भजन ।
तो प्राणी उत्तम कलियुगीं ॥ ॥५॥
आशाबद्ध करिती देवाचें पूजन
आशाबद्ध करिती देवाचें पूजन ।
तेणे नारायण तष नोहे ॥१॥
आशा- * बद्ध करिती वेदाचे पठण ।
तेणे नारायण तुष्ट नेंहे ॥२॥
आशाबद्ध करिती पुराणश्रचण ।
तेणे नारायण तष्ट नोहे रे आशाबद्ध करिती देवत उपास्न ।
तेणे. नारायण तु नोहे ॥४॥
आशाबद्ध करिती जप तप हवन ।
तेण नाणयण तुट नोहे ॥५॥
निराझी करिती देवाचे कीर्तन ।
एकाजनादेन तु होय ॥६॥
शिष्यापाखून सेवा घेणें
शिष्यापाखून सेवा घेणें ।
हे तों लक्षण अधमाचे ॥१॥
पेसे असती शुरू बहु ।
नव्हेचि साहू भार त्यांचा ॥२॥
प्क्पण समानता ।
गुरूदाष्य उरतां उपदेश ॥३॥
एकाजनादनीं हारण ।
गुरू माझा जनादन ॥४॥
अरे मना तू वांजटा
अरे मना तू वांजटा ।
सदा हिंडसी कमंठा ।
वायां शिणरशीळ रे फुकटा ।
विठठल विनटा होय वेगीं ॥१॥
तुझेनि संगे नाडळे बहु ।
जन्म भोगितां तित्य कोंहुं।
पूर्व विसरले 35 ह सोहं ।
येण जन्म बहुतांसी जाले ॥२॥
सांडि साडे हा खोटा चाळा ।
नित्य स्मरे रे गोपाळा ।
अढळ राहारे तू जवळां ।
मेघःच्याम सांवळा तुटेल ॥३॥
न्याहाळितां परखी ।
अधिक पडसी असिप्री ।
पाप वादिन्नलें शास्त्री ।
जप वक्चीं रामकृष्ण ॥४॥
बापरखुमादेवीवर ।
चिंती पां तुटे येरझार ।
स्थिर करी वेगीं बिढार ।
चरणीं थार विठळाचं ॥५॥
गज्ञाचें त बोके गाढवासी न खाजे
गज्ञाचें त बोके गाढवासी न खाजे ।
भाविकाचें भजन असाविका न विराजे ॥१॥
पतित्रतेची रहाटी सिंदूळीसी न खाजे ।
: श्रॉतियाचे कर्म हिसका द ल आ छाजे ॥२॥
एकाजनार्दनाचें कवित्व सर्वीसी .सााजे ।
वाचे श्रीगुरु म्हणतां कदांन लाजे ॥३॥
राहुनी पंढरी
राहुनी पंढरी ।
आणिकाची आस करी ॥१॥
तो चांडाळ ।
खळाडुनी अमंगळ ॥२॥
सांडोनियां विठल देव ।
आणिकासी म्हणे देव ॥३॥
सांडोनियां पुंडलिका ।
गाये आणिकास्री देखा ॥४॥
ऐसा पातकी तो खळ।
तयाचा न व्हावा विटाळ ॥५॥
म्हणे जनानाचा एका ।
तया तेथें ठेऊं नका ॥६॥
कस्तुरी परिमळ नाशितसें हिंग
कस्तुरी परिमळ नाशितसें हिंग ।
ऐसा खळाचा संग जाणिजेती ॥१॥
खाकरेचे आळां निंब जो पेरिळा ।
होबटीं कडू त्याला फळें पत्रें ॥२॥
चंद- नाचे संगें हिंगण बसती ।
परी चंदनाची याती वेगळीच ॥३॥
एकाजनारईनीं हा अभाविकाचा शुण ।
बमनासमान लेखूं आम्ही ॥ ॥४॥
मन सुरे मग जें उरे
मन सुरे मग जें उरे ।
तं तू कारे सेविसि ना ॥१॥
दिसत परी न धरवे हाते ।
ते संतातें पुलाव ॥२॥
तेथींची खूण विरुळा जाणं ।
निवृत्तीप्रसादें ज्ञान- देबो म्हणें ॥३॥
खुखाची आवडी घे कां रे गोविंदीं
खुखाची आवडी घे कां रे गोविंदीं ।
चित्त ह आलंदीं ठेऊलियां ॥१॥
मनाची मोहर ळावा की रे लामीं ।
मनोरथ कांमीं गुंतूं नका ॥२॥
अकळित काळ जंव आहे दूरीं ।
तंब तं श्रीहरी चिंत वेगीं ३. देहाचा दीपक जंव आहे देहीं।
तंब तो निवडूनी घेई नीक ॥४॥
'निदत्ति सत्रोपान ज्ञानदेव म्हणे ।
श्रीगुरु ही खूण वुझेतीना ॥ ॥५॥
र ह३३३२ वंदावी वनमाळी ।
खेळे गोपींसी 'घुमाळी ।
मद्नमेचूची नवाळी ।
रसाकाळीं मनोहर ॥१॥
तयाचे करी पां स्मरणु ।
आळु न करी अंतःकरण ।
रि. बरवेपणाचेनि च म्खिं देवातें भीतरळीया सुमनपणु ।
विहारण होईल ॥२॥
बरवेपणाचेनि मिखं।
देवातें वाणी या सौय्य ।
जडत्व फिटेल तया सरिसें।
रसनें ऐसे चुका नको ॥३॥
तरी तूं हा देवो न्याहाळी पां र पिखाटपण फिटेल बापा ।
पावन् . होसी . परम स्वरूपा ।
नेत्री ऐसा चुका नको ॥४॥
वेगीं क्षेम देऊनियां निविर्ज ।
पैसे दैव कै लाहिजे ।
जरी तो हृदयीं ध्याईजे ।
तै पाविजे अंगखुखा ॥५॥
मन श्रमर येकी हेळां ।
जसे परावे पदकमळा ।
बापरखमादेविवरा विठला ।
होईल जवळा सोरखु ॥६॥
भक्ति ज्ञान वेराग्य तिहींचे शोघन
भक्ति ज्ञान वेराग्य तिहींचे शोघन ।
जनी जनाद हाचे खरं भकतीविण देव न पवे सावेव ।
रोहिणीची माव तैसा दिसे ॥२॥
सरप ब्रह्मांड देखिलं ।
वासनें सुंडिळें निःसंदेहे ॥३॥
निवृत्ति ज्ञाना विज्ञान सम्यक ।
भावशीळ देख जनीं इयें ॥४॥
समता वतीवी_ अहंता खंडावी
समता वतीवी_ अहंता खंडावी।
तेणाथ पदवी मोक्षमार्ग ॥१॥
क्षम( धरीं चित्तीं अखंड श्रीपति ।
एक तत्व चित्तीं ध्याईजेखु ॥२॥
नाम हाचि मंत्र नित्य नाम खार ।
दुसरा विचार घेऊं नको ॥३॥
अन्य शास्त्रे मजतां नाहीं पे स्ुक््तता ।
हरिनाम गाता सक्त रोकडी ॥४॥
नित्य सुख ध्यावे नामचि अचुमवावे ।
तरीच खुख पावा इहाल्लिका ॥५॥
निवूि भजन नित्य अजान एकरूप ध्यान मीं ध्यातु खदा ॥५॥
र 7. 3१४ दीषाची कळिका दी्पीचि सामावे ।
तैसा जीवाशिच वोळखी- बोजीं ॥१॥
दीप आहे देहीं तयाचे हे प्रकाश।
त्याचेनि सावकादहा हरी मजे उपदेशपर अभंग ४५५ र्या२ न मिळे आयुष्य न मिळे घटिका ।
देह क्षण एका जाईल स्या ॥२॥
चिवृत्तीचा दीप दीपाचिया सुसं ।
आटोनि सोरसे एक जाला ॥ ॥४॥
मळ्यानिळ हीतळु पाळबीं नये गाळू
मळ्यानिळ हीतळु पाळबीं नये गाळू ।
खुमताचा परिमळ गफितां नये ॥१॥
तैसा जाणा स्वेश्वड म्हणी लये खानाथोख ।
स्वरूपाचा तिघा कवण जाणे ॥२॥
मोतिया पाणी भरतां नये वो यंजणीं ।
गरालाखी गवसणी घालितां नये ॥३॥
कापुराचें कांडण काढितां तये आड कण ।
साखरेचे गोडपण पाख- उपदेशपर अभंग ४५९ डतां नये ॥४॥
डोळियांतील बाहुली करूं-.नये वो वेगळीं ।
सखीं म्हणने साउली धरितां नये ॥५॥
विठलरखुमाईचें भांडणीं कोण करी छुझावणी 1 निवृक्तीचे चरणीं शरण ज्ञानदेव ॥६॥
आकारी दिसे निराकारी वस्रे
आकारी दिसे निराकारी वस्रे ।
तोचि हृदयीं दिसे अरे ज्ञना ॥१॥
नाहीं तो आहे न दिसे ना पाहे ।
अवघा होऊनि राहे तन्मयता ॥२॥
स्वरूप उखर मनोमन खार ।
पएकतत्व निर्धार हरी नांदे ॥३॥
निवृत्तीची खूण अवघेचि - होणे ।
एका नारायणे भरळे दिसे ॥४॥
एकरूप दिसे भेदरूप भासे
एकरूप दिसे भेदरूप भासे ।
ज्ञानियासी कैसे पकतत्व ॥१॥
तत्वता श्रीहरी एक असे सर्व ।
सांडुनी देहभाव पूर्ण पाहा ॥२॥
देबॅविण कोठें रितें नाहीं सर्वथा ।
संपर्ण पुरता हरी आहे ॥३॥
निवृत्तीची खूण एकतत्त्वरूपे ।
पाहतां सोहपे ग॒रुखुणे ॥४॥
निर्गुणाची वार्ता सगुणा मांडिली
निर्गुणाची वार्ता सगुणा मांडिली ।
सगुण निर्गुण दोन्ही एकरूपा आली ॥१॥
सगुण नव्हे तें निर्गुण नव्हे ।
गुरुमुखें चोजव जाणितलें पां ॥२॥
रखुमादेवीवरु साकारू निराकारू नव्हे ।
कांहीं न होनि होये तोचि बाइये वो ॥३॥
देहाच्या दीपकी एकी वस्तु चोख
देहाच्या दीपकी एकी वस्तु चोख ।
असोनियां शोक कां करि- तोसी ॥१॥
देहमरीं आत्मा नांदे निरंतर ।
असतां हा विचार कानता ॥२॥
तुझें तू पाहीं आहे तें घेई ।
एकरूप होई शुरुखुणें ॥३॥
निवृत्तीचे सार हरि- रूप सदां ।
नित्य परमानंदा रातळासे ॥४॥
देहीं देव आहे दे बोलती वेद
देहीं देव आहे दे बोलती वेद ।
पारे वासनेचे भेद न दवडिती ॥१॥
वासना पै चोख तेथेचि वैकुंठ ।
भावोचि प्रगट होये जनां ॥२॥
न लगती सायास करणे उपवास ।
नाममात्रें पाश तुटें जनां ॥३॥
निवृन्ति पहातु देहा- माज प्रांतु ।
देवोची दिसतु सवांघटीं ॥ ॥४॥
शारीर वरिवरि कां दॅडिसि जंव वारिलें न करी तुझं मन
शारीर वरिवरि कां दॅडिसि जंव वारिलें न करी तुझं मन ।
जळीं तेन्र छाउनि ठोकती अविंशा ळागोनि तैसे नको बकध्यान स्या ॥१॥
चित्त खुचित्त करी मन सुचित्त करी ।
न थर तूं विषयाची सोय ।
वनीं असोनी वनिता ।
चिंतिसि तरि तपचि वागडें जाय र्या ॥२॥
च्रिकाळ स्नान करिसी तीर्थजळीं परि नवजञाती मनींचे मळ ।
तुकियानि दोघे तीर्थ काश्चित जाली जैसी त्या रजकाची शीळ र्या ॥३॥
आतां करिसि तरी चोखटच करी त्याखी साक्ष तुझें मन।
छटिकं न झकवखी तऱ्हीं देव दुऱहा होसी बापरखुमा- देविवरा विठलांचे आण ॥ ॥४॥
तोंडे जाळे संन्यास
तोंडे जाळे संन्यास ।
भोगावरी द्यावे हेव्याखु ॥१॥
ते नेणती ब्रह्म” रसु ।
वांयां होती कासाविस ॥२॥
ब्रह्मकर्मातें साथूं जाती ।
वांयां चुकली तुझी भक्ति ॥३॥
सर्वल्न आपणची म्हणती ।
अभक्ष भक्षण करिती ४. तोंडीं दभ माया धंदा।
शरण रिच रे गोविंदा ॥५॥
जकळे विठ्ठला उदारा ।
वबापरखुमादेविवरा ॥६॥
३६३२२ विटंबुनि काया दड घरी कशी! हिंडे घराचारीं नवळ पाहे ।
अस- माघानी विषयीं विव्हळ ।
तरी केवळ दंड काजा काई ॥१॥
सिद्धच असतां फां गा विटंबिसी ।
नव्हेचि संन्यासी तूं जाण कैसा ॥२॥
निजाश्रमींचे वाख सक" ल्पाखी त्यागी ।
सर्वस्व वैरांगी तोचि संन्यासी ।
संगी असंगता तोचि जाण खंन्याची ।
स्वरूप तयापार्शी जवळीं आहे ३े खाला उघडाचि खंन्याची ।
तोचि पूर्ण भासीं भरला असे ।
निवृत्तीराये खुणां दाखविला निखता ।
तो जाणण्या परता सदोदितु ॥४॥
विष्णुवीण मागे घेसी अव्यंग
विष्णुवीण मागे घेसी अव्यंग ।
तरी वायांचि सोंग करणी तुझी ॥१॥
येन संखारा वायांचि उजिगरा ।
कैसॉने ईश्वर पावशी हरी ॥२॥
नरदेह कैंचें तुज होय साचें ।
नव्हे रे देहींचं खुख तुज ॥३॥
ज्ञानदेव म्हणे शरण रिघणें।
बैकुंठींचे पेण अंतीं तुज ॥ ॥४॥
तापत्रयां तापली गुरते गिंबसिती भगवे देखोनि म्हणती ताराजी.
तापत्रयां तापली गुरते गिंबसिती भगवे देखोनि म्हणती ताराजी. स्वामी ।
तंव ते नेणोनि उपदेशाची रीती आतां न उपदेशिती टकले निश्चिती तैसं जाळे ॥१॥
संत ते कोण संत ते कोण ।
हे जाणि खूण केशाविराजा ॥२॥
कोणी पक प्राणी क्षुधेने पिडिळे ।
म्हणोनि दोडे तोड गेळे ।
खावा बेसे तो लुस- धिख्पी उडे ।
ठकळे बापुडे तैसें जाळे ॥३॥
कोणी एक प्राणी प्रवास पीडिला स्नेहाळु देखिला विववातु ।
तयाचे रनेह छावितां अंगीं ।
छूजळा सूवीर्गी तैस जाळे ॥४॥
कोणी एक प्राणी पडिला झडीं ।
म्हणोन गेला पेल तों झाडीं ।
खाखात अस्वली उठली लवडसवडीं ।
नाक कान तोडी तैसे झाळे ॥५॥
ऐका संकळ कळा' जाणसी ।
नंदरायाचा ' कुमर म्हणाविरी ।
बाप. रखुमादेीवरू विठहळीं भेटी ।
पडली ते न खुटे जिंबेसी ॥६॥
घरदार वोखटे त्य म्हणसी तरी हरीश येवढे जाड
घरदार वोखटे त्य म्हणसी तरी हरीश येवढे जाड ।
मायचा र घोखरीं त्यज्ञं म्हणसी तरी अह्दकार अविद्येचें कोड ! बंधु सखे त्यजू म्हणली तरी काम क्रोध मद मत्सर अवघड 1 वहिणी पार्टाच्या त्यञू म्हणता आर्या तृष्णा मायेचे बंड र्या ॥१॥
त्यजिळें ते काय कासया म्हाणिजे जागि पा म पाशी पेसे ।
जया भेणे तू जासी वनांतरा तै तब तुजचि सारे रया २्ख्ी वोखरी त्यजूं म्हणसी तरी कल्पने येवढी भोत्ती ।
पुच्च अपत्य अ तरी इंद्रियांले नाहीं निवृत्ति ।
सकळ गणगोत त्यजूे. भेम्हणता. तरा हे अश्या प्रकृति ।
अवघॉंचे त्यज्ञं पाहे म्हणली तरी मना चाटी. निजशांतति सया ॥३॥
अवर्घींचे तुज जवळीं दुमदुमित ,असतां बरींवरीं ।
संडिसी कां करिखी << बिटंवना ।
खहज संतोष असोनि जैस्रा तैसा परि तीं खद्र्गुरू पाविज्ञे खुणा ।
उपदेशपर अभंग ४प्छ अनिस आपुले आश्चमीं स्वधमी असतां सर्वत्र प्कु'च ज्ञाणा ।
वापरुखुमादेविवरु विठल इतुकियासाठीं नेईल वैकुंठभुवना ॥४॥
कां सांडिसी ग्रहाश्रम
कां सांडिसी ग्रहाश्रम।
कां साडिसी क्रियाकर्म ।
कासया साडिसी कुळींचे धर्म ।
आहे ते. वर्म वेगळेंचि ॥१॥
भस्मउघळण जटाभारू ।
अथवा उदास दिगंबरू ।
न धरी लोकांचा आधारू ।
आहे तो विचारू वेगळाची ॥३॥
जप तप विचारू अवुष्ठान ।
क्रियाकर्म यज्ञ दान ।
कासया इंद्रियां बंधन ।
आहे तें निघान वेगळचि ॥३॥
वेदशास्त्र जञाणीतलें ।
आगमीं पूणे ज्ञान झालें पुराणमात्र धांडोळिळें ।
आहे ते राटिळें वेगळेची ॥४॥
शब्दब्रह्म होसी आगळा ।
म्हणाल न भिये कळीकाळा ।
बोघेविण खुख खोहळा ।
आहे तो जिव्हाळा बेगळाची ॥५॥
याकारणें श्रीशुरुनाथु ।
जंव मस्तकीं न ठेवि हातु ।
निवृत्तिदास असे विनवितु ।
तंव निवांतु केवीं होय ॥६॥
खुढाळ ढाळाचे मोती अपे अंगे लबे ज्योती
खुढाळ ढाळाचे मोती अपे अंगे लबे ज्योती ।
जया होय प्राप्ति तोच लाभे ॥१॥
हातीच निधान जाय मग ते करिखी काय ।
पोळलियावरिं हाय निवचूं पाहे ॥२॥
असत भोजन घडे कांजियाने चूळ जोडे ।
मग तये चरफडे मिती नाहीं ॥३॥
अंगा आला नाहीं घाबो तेव ठाकी येक ठावो ।
बाप रखुमादोविवरू विठछु नाहो॥४॥
. यर ४३४७ आपा आप माये, तेजी. लेज समाये 1, पचनी : पंत्रत' माते : पृथ्वी उपदेशपर अभंग ४६२१ जाये ॥१॥
हेख कोठे गेला तूं पाहो विसरला ।
अमचि भुलला कोहं शब्दे ॥२॥
सांडी तं रे जाती होई रे विजाती ।
येणं रूपं समात्ती प्रपंचाची ॥३॥
ज्ञानदेवा घर बिहळ आचार ।
वेगी पर पार हंख पाबे ॥४॥
३३६७८ कामी घालुनियां बोटे नाद जे पाहावे।
न दिसतां जाणावें नऊ दिवस ॥१॥
भोवया पाहतां न दिसे जाणा ।
आयुष्याची गणना सात दिवस ॥२॥
डोळां घालोनियां बोट चक्र जे पाहावे ।
न दिसतां जाणाव पांच दिवस ॥३॥
नासाय्रींचे अग्न न दिसे नयनीं ।
तरि तेचि दिनीं म्हणा रामकृष्ण ॥४॥
क्षान- देव म्हणे हे साधूंचे लक्षण ।
अंतःकाळीं आपण वेगीं पहा ॥५॥
३२७९, जंववरीं रे तंववरी जेल्लक करी गजेंना ।
जंव त्या पंचानना देखिळं नाहीं बाप ॥१॥
जंववरीं रं तंबवरीं वेराग्याच्या गोष्टी ।
जंब खुंदर वनिता दृष्टी देखिली नाहीं बाप ॥ धृ० ॥ जंबवरी रे तेववरी मेत्रत्व लंवाद ।
जंबवरीं अर्थेसी संबंध पडिला नाहीं बाप ॥२॥
जंवबवरी रे तंववरीं युद्धाची मात ।
जंव परमाईचा पूत देखिला नाहीं बाप ॥३॥
जंववरी रे तंववरीं स्सुद्र करी गजेना ।
जंब अगस्ती ब्राह्मणा देखिळे नाही बाप ॥४॥
जंवबसे र तंववरी बाधी हा संसार ।
जंव रखमादोविवर देखिला नाहीं बाप ॥ ॥५॥
अरे मना तू. पापिष्टा
अरे मना तू. पापिष्टा ।
किती हिंडखीरे नष्ट ।
सैरा सिणखीरे फुकटा ।
विठठळ विनटा स्थिर होई ॥१॥
येणे पैछवार पावसी ।
तूं अनिवार नाव- रसी ।
ठुझेनि संगे नाडळे क्रषी ।
तू तव अपश्चंशी पाडिशी ।
म्हणोनि गुरूसी गेळें हारण ॥२॥
न सोडी हारिचरण ।
नाहीं नाहीं. जन्ममरण ।
अविट लवी नारायण ।
तेणे मी तू पण एक रसी ॥३॥
ज्ञानदेव शरण हरी ।
मन हिंडे 1 चराचरी ।
न खोडी चरण अभ्यंतरी ।
नित्य श्रीहरी हृदयी वसे ॥ ॥४॥
आशि लाजळे तुमच्यापाशी स्तुती करू काई
आशि लाजळे तुमच्यापाशी स्तुती करू काई ।
हेचि तुम्हां पाही वितबीतसे ॥१॥
तिवृत्ती वाप निवुत्ति माये ।
तिवृक्ति पाहे विवर्ळाख्ये ॥२॥
रुणुझुण रुणझुण रे श्रमरा
रुणुझुण रुणझुण रे श्रमरा ।
सांडी तू अवगुणरे श्रमरा ॥१॥
चरण- कमळदळरे श्रमरा।
भोगी त. तिश्चळु रे श्रमरा ॥२॥
खुमनखुगंचु रे भावरा ।
परि- . मळ विट्टदुरे भोव ॥३॥
सौभाग्य खुंदर रे श्रमरा।
बापरखुमादेवीवरू रे श्रमरा ॥४॥
हरि अले देही हाचि भावो खरा
हरि अले देही हाचि भावो खरा ।
वांयां तूं सेरा धांवूं नको ॥१॥
धांबतां अवचटं पडशील व्यसनी ! संसार घसणीं योनिमाळे ॥२॥
हरिचानि ध्यान निरंतर करीं ।
बाह्य अभ्यंतरी एकु रासु ॥३॥
खोपान म्हणे राम नांदे सवीघटी ।
वबिश्वी जगजेठी क्षरलासे ॥ ॥४॥
खुखाची आवडी घे कां रे गोविंदीं
खुखाची आवडी घे कां रे गोविंदीं ।
चित्त ह आलंदीं ठेऊलियां ॥१॥
मनाची मोहर ळावा की रे लामीं ।
मनोरथ कांमीं गुंतूं नका ॥२॥
अकळित काळ जंव आहे दूरीं ।
तंब तं श्रीहरी चिंत वेगीं ३. देहाचा दीपक जंव आहे देहीं।
तंब तो निवडूनी घेई नीक ॥४॥
'निदत्ति सत्रोपान ज्ञानदेव म्हणे ।
श्रीगुरु ही खूण वुझेतीना ॥ ॥५॥
वंदावी वनमाळी
वंदावी वनमाळी ।
खेळे गोपींसी 'घुमाळी ।
मद्नमेचूची नवाळी ।
रसाकाळीं मनोहर ॥१॥
तयाचे करी पां स्मरणु ।
आळु न करी अंतःकरण ।
रि. बरवेपणाचेनि च म्खिं देवातें भीतरळीया सुमनपणु ।
विहारण होईल ॥२॥
बरवेपणाचेनि मिखं।
देवातें वाणी या सौय्य ।
जडत्व फिटेल तया सरिसें।
रसनें ऐसे चुका नको ॥३॥
तरी तूं हा देवो न्याहाळी पां र पिखाटपण फिटेल बापा ।
पावन् . होसी . परम स्वरूपा ।
नेत्री ऐसा चुका नको ॥४॥
वेगीं क्षेम देऊनियां निविर्ज ।
पैसे दैव कै लाहिजे ।
जरी तो हृदयीं ध्याईजे ।
तै पाविजे अंगखुखा ॥५॥
मन श्रमर येकी हेळां ।
जसे परावे पदकमळा ।
बापरखमादेविवरा विठला ।
होईल जवळा सोरखु ॥६॥
दीप दीपिका शशी तारा होतु का कोटिवरीं रे
दीप दीपिका शशी तारा होतु का कोटिवरीं रे ।
परी न खरे लिशि चुगवे दिवस दिनकरनार्थ जियापरीं रे ॥१॥
चुद्धारिजे नुद्धरिजे नुद्धरिजे गोपाळे- विण चुद्धारिजे ॥ ध० ॥ नगर भ्यमतां जन्म जावो परि प्रवेश पक्या द्वारे रे ।
तैखा यजिञो भजिंजो पुजिजो परि उकळु नंद्कुमखू रे ॥२॥
सर्वावयदीं शरीर सांग परि विरहित एका जिवें रे ।
तेखा धिक तो श्रोता धिक तो वक्ता जो वाळीला विठ्ठंळदेवें रे ॥३॥
गळित, शिर हद कळेवर रे ।
उद्कविण खरिता भयं- कर रे ।
रविहाीविण अंबर तेस हरिण जिणे तं असाररे ॥४॥
अंतःकरणीं क्मिणीरमणु परि त्या श्वपचाहि बन ही.घडे न्घडे नघडे रे।
येरू याते होका भलतैसा परि तो. भवा्िट्टीनि न खटे न खुटे न सुटे रे ॥५॥
दिस्िपक्षी प्री डोळे जेवीं अकाळ जळदपटळ रे ।
तैसी गोकुळ पाळक वाळेंविण कमे सकळ विफळ रे ॥६॥
यम नियम प्राणायाम प्रत्याहार दे सकळ उपाय परि अपाय रे ।
जंव , पीळ धन खांवळा हृदयी ठाण मांडनि च राहेरे ॥७॥
मी उत्तम पैल हील भूती दवेपाद्वेप ठेळेरे।
कय रा निपज चुख तें दरी ठेछेरे ॥८॥
आतां असोत हे.भेदाभेद आम्हीं असा पक्या वो रे ।
बापरखुमादेवीवरु विठठल निव्क्ती झुलिराय प्रसाद रे॥९॥
मळ्यानिळ हीतळु पाळबीं नये गाळू
मळ्यानिळ हीतळु पाळबीं नये गाळू ।
खुमताचा परिमळ गफितां नये ॥१॥
तैसा जाणा स्वेश्वड म्हणी लये खानाथोख ।
स्वरूपाचा तिघा कवण जाणे ॥२॥
मोतिया पाणी भरतां नये वो यंजणीं ।
गरालाखी गवसणी घालितां नये ॥३॥
कापुराचें कांडण काढितां तये आड कण ।
साखरेचे गोडपण पाख- उपदेशपर अभंग ४५९ डतां नये ॥४॥
डोळियांतील बाहुली करूं-.नये वो वेगळीं ।
सखीं म्हणने साउली धरितां नये ॥५॥
विठलरखुमाईचें भांडणीं कोण करी छुझावणी 1 निवृक्तीचे चरणीं शरण ज्ञानदेव ॥६॥
ये साते आलिया बोळंगा खारंगधरू
ये साते आलिया बोळंगा खारंगधरू ।
नाहीं तरी खंसारू वायां जाईल र्या ॥१॥
कवणाचे मायबाप कवणाचें गणगोत ।
म्हगञळवत् वायां जाईलर्या ॥२॥
विषयाचे समखुख वबेगडाची वाहुली ।
अथ्वाची साउली जाईल र्या ॥३॥
ज्ञानदेव म्हणे पाहतां पाहिले ।
स्वप्नाचे चेईले जाईल र्या॥४॥
आनंदु रे आजि आनंदु रे
आनंदु रे आजि आनंदु रे।
सबाह्य अभ्यंतरीं अवघा परमानंदु रे ॥१॥
एक दोन तील चार पांच सहा इतुके विचाराने मग परमानंदीं रहा ॥२॥
सातवा अवतार आठवा ब्रेळावेळां ।
बापरखमांदेदीवरू विठळ जवळा ॥३॥
निर्गुणाची वार्ता खगुणीं मांडिली
निर्गुणाची वार्ता खगुणीं मांडिली ।
सगुण निर्ुण दोन्ही एक- रूपा आळी ॥१॥
सगुण नव्हे तै निर्गुण नव्हे ।
गुरुसुखे चोजवे जाणितळें पां ॥२॥
श्रवणें कीतंले झाळे ते पावल
श्रवणें कीतंले झाळे ते पावल ।
खनकादिक जाण परम भक्त ॥१॥
झाली ते विश्रांति याचकां सकळां ।
जीवीं जीवनकळा श्रीमति र्या ॥२॥
पाद- सवने अक्र जाला ब्रह्मरूप ।
प्रत्यक्ष स्वरूप गोविंदाचे ॥३॥
सख्यंपर्ण॑ अर्जुन नरनारायण ।
खप्ठी जनार्दन पकरूप9 दास्यत्व निकट हलुमंते केळे ।
म्हणोनि देखिले रामचरण ॥५॥
बळि आणि भीष्म प्रव्हाद नारद ।
विभीषणावरद चंद्राक॑ ॥६॥
व्यास आणि बसि् वाल्मिक्यादिक ।
आणि पुंडलिप्ट शिरोमणी ॥७॥
शुकादिक योगी रंगळें श्रीरंगीं ।
परिक्षितीच अंगीं ठरावलें <८ उद्धव यादव आणि ते गोपाळ ।
शोपिकांचा मेळ ब्रह्मरूप ॥९॥
अनंत भक्तराशी तरले वानर ।
ज्ञानदेवा घर चिदानंदीं ॥१०॥
त्रिसुवनापरतें दाविसी इुरी
त्रिसुवनापरतें दाविसी इुरी ।
आधीं तू आपुली शुद्धी त उद्यो अस्तु कबणिये घरीं ।
पिंडामाझारीं सांग बापा ॥१॥
जय कवण जागत खुपुस्षिमध्ये कवण तिद्रिस्त1 दोघे भ्रमलिया स्व देखत ।
जीव कीं मन सांग पांरे ॥२॥
जागूतिवरून कांहीं चेतना ।
सुपुश्तिमध्ये रिघतां ज्ञाना ।
दोन्ही चेईलिया जाणता स्वप्ना ।
मग अनुवादती कचण ॥३॥
इंद्रिये सत्न दारे दाटलीं ।
जागत, होतीं तीं काय झालीं ।
सांग पां कवणें ठायीं लपालीं ।
मग मिळालीं कवण ठाई ॥४॥
शब्दांते नाइकती श्रवण ।
पहात पहात डोळे झाले हीन ।
नासा्रीं ठेवूनियां सुमन ।
परि नेणती परिमिळा ते प पाहे पां येथें अनुवाद फाईचा ।
मीमाजीं हारपळी खुंटली बाचा ।
ज्ञानदेव म्हणे सदगुरु साचा ।
अढळपदीं छिलावेळे ॥६॥
परियिखी गव्हारा सादर ! कमे निर्देश झाळे सगर
परियिखी गव्हारा सादर ! कमे निर्देश झाळे सगर ।
मिल्लें दिधले ४६० उपदेदापर अभंग ब न त ल वि. व न. र प शारंगधर ।
जाळा पुरंदर सहस्र नयन ॥१॥
कर्म मन्मथ जाळासे राख ।
कर्मे चंद्राःखी घडला दोष ।
कम भार वाहते झूमँशेष ।
कम खरसुख ब्रह्मा देखा ॥२॥
कम वाखुकी लंके दिवटा ।
कम हनुमंता उदरीं कांसाटा ।
कम झुकदेव गी कष्टा ।
पाताळवाटां बळी गेळा ॥३॥
कमे दहारथ वियोगे भेळा ।
कम श्रीराम चनवास गेला ।
कम रावण क्षयो पावळा ।
वियोग घडला स्रीतादेची ॥४॥
कर्म हुयाधनादि रणीं नाखळे ।
कमे पांडव महापंथे गेळे ।
कर्म सिंघुजवळ झोपिलें।
नहुष जाळा सर्प देखा ॥५॥
कर्मातें शंभु मानी आपण ।
किती पळखिल कमी मेण ।
वापरखुमादेविवरा विठळा शरण ।
केलीं कम निवारी नारायण ॥ ॥६॥
निजिवां द्राडांची काय करिसी सेवा
निजिवां द्राडांची काय करिसी सेवा ।
तो तुज निर्देवा देईल काय ॥१॥
कवणे शुणें भुली पडळी गव्हारा ।
तीथांच्या मोहरा नोळखिसी ॥२॥
अष्ोत्तरशे तारथे जयाच्या चरणीं ।
तो तुझ्या हृदयभ्वनी आत्माराम ॥३॥
देव जवळी असतां जासी आना तीथा ।
खुकळाखी आतां म्हणे ज्ञानदेवी ॥४॥
चिंतन चित्ताला । लावी मनाच्या मनाला १ उन्मनी खुखांत
चिंतन चित्ताला ।
लावी मनाच्या मनाला ॥१॥
उन्मनी खुखांत ।
पांडूरंग भेटी देत ॥२॥
ऐेसा आहि श्रेष्ठाचार ।
वेद शाख्याचा निधोर ॥३॥
कवटाळानि पोटीं ।
सेना म्हणे सांगूं गाष्टी ॥४॥
स्वम्नीचोनि खुखं मानिताती सुख
स्वम्नीचोनि खुखं मानिताती सुख ।
घेतलिया विख जाईल देह ॥१॥
मोलाचं आयुष्य दवडितोसि वायां ।
माध्यान्हींची छाया जाय वेगीं ॥२॥
वेग करी भजना काळ यम श्रेष्ठ ।
कैसेनि वैकुंठ पावसील झणें ॥३॥
वापरखु- मादेवीवरु विठल उभा ।
सर्वत्र घटी प्रभा त्याची आहे ॥ ॥४॥
खुख आपलें आपण तों पाह
खुख आपलें आपण तों पाह ।
खप आपले आपण घ्याय रे मना ॥१॥
लक्ष निवृत्तीचरणीं धीर राहे ।
भेदुश्वम सांडी सावघ होये ॥२॥
बाप- रखुमादेवीवर एकाचे पुरे ।
जाणतलिया सर्व खुख मोहरे ॥३॥
द्वीपोद्धीपींचे पक्षी मेरुतळवटीं उतरळे
द्वीपोद्धीपींचे पक्षी मेरुतळवटीं उतरळे ।
रत्न म्हणोनि त्या स्फटिकासी झंपावळे ॥१॥
राजहंस ते मळे हो पापाण चुंदिती ।
आडक- ल्यि चांचू मग मागील आठविती ॥२॥
एक श्रीकृष्ण तं विसरळं ऐस ज्ञान- देव वेळे ।
मूर्खसि संगति करितां शाहणे सिंतरळे ॥ ॥३॥
खुढाळ ढाळाचे मोती अश्टे अंगे लवे ज्योती
खुढाळ ढाळाचे मोती अश्टे अंगे लवे ज्योती ।
जया होय प्राति सोचे लाभे ॥१॥
हातीच निधान जाय मग तू करिसी काय ।
पोळलियावरिं दाय निवद पाहे ॥२॥
अमृत भोजन घडे कांजियाने चूळ जोडे ।
मग तये चरफड प्रिती नाहीं ॥३॥
अंगा आला नाहीं धाचो तंव ठाकी येक ठावो ।
बाप रखुमादे[(विचरू विठळ नाही ॥४॥
शु:्ध चोखा मेळा
शु:्ध चोखा मेळा ।
करी नामाचा खाहळा ॥१॥
मी यातिहींन महार ।
पूर्वी तिळाचा अवतार ॥२॥
क्कृष्णनिंदा घडला होता ।
म्हणोनि महार जन्म प्राप्ती ॥३॥
चोखा म्हणे विटाळ ।
आम्हां पूर्वीचे हे फळ॥४॥
जन्मला देह न सुखाचा
जन्मला देह न सुखाचा ।
काय भरवसा याचा आहे ॥१॥
पकळेचि यावे एकळेंचि जावें! हेचि अलुभवाव आपणचि ॥२॥
कोण हे अवघे सुखाचे संगती ।
अँतकाळीं होती पाठीमोरे ३े चोखा म्हणे याचा न धरी भरंवसा ।
शरण जा सर्वेशा विठोबासखी ॥४॥
जंबवरीं रे तंबवरीं जै: ट्क करी गर्जना
जंबवरीं रे तंबवरीं जै: ट्क करी गर्जना ।
जंव त्या पंचानना देसि लाहीं बाप ॥१॥
जंबवरीं रे तंबवरीं वेराग्याच्या गोष्टी ।
जंव सुंदर वनिता दृष्टी देखिळी नाहीं बाप ॥ धृ० ॥ जंववरीं रे तंबवरी सैन्रत्य संवाद ।
जंववरीं अर्थसी संबंध पडिला नाहीं बाप ॥२॥
जंबवरीं रे तंबवरीं युद्धाची मात ।
जंव परमाईचा पूत देखिला नाहीं वाप ॥३॥
जंबबरी रे तंववरीं ससुद्र करी गर्जना ।
जंब अगस्ती ब्राह्मणा देखिळें नाहीं बाप ॥४॥
जंव रे तंबवरीं बाधी हा संखार ।
जंव र्खमादेंविवर देखिला नाहीं बाप ॥ ॥५॥
जयाचियासाठी जातो बनाप्रती । ते ता सांगाती येती वळे १
जयाचियासाठी जातो बनाप्रती ।
ते ता सांगाती येती वळे ॥१॥
जयांचियासाठीं टाकिला खंसार ।
ते तां बलवत्तर पाठीं येती ॥२॥
जयाचिया प्रेणे घेतिळे कपाट ।
तो तेणे उद्योग लावियेला ॥२॥
चोखा म्हणे नका होऊं शरदेशी ।
चिंती विठोबाखी हृद्यामाजीं ॥४॥
हरि नांदे देहीं ऐेसा भावो आहे
हरि नांदे देहीं ऐेसा भावो आहे ।
परतोनि पाहे अरे जना ॥१॥
परत- लिया दृष्टी चेतन्याची सष्टी ।
नामच वैकंठीं पावे जना ॥२॥
हा बोधु श्रीरंगीं अजुंना उपदेश ।
सर्व हपीकेशु सर्वारूपीं ॥३॥
खरोपान घारणा हरि नांदे सदेन्न ।
त्याचेंचि चरित क्षरलेसे ॥४॥
हरिविण भावो न धरावा पोटीं
हरिविण भावो न धरावा पोटीं ।
सर्व भावे खर एका तत्त्व ॥१॥
तत्त्वतां श्रीहरी सरवांघटीं आहे ।
उभारोने बाहे वेद बोळे ॥२॥
हरिविण नाहीं जीवशिव पाहीं ।
शिवाच्याही देहीं आत्मा हरी ॥३॥
सोपान म्हणे हरीविण नाहीं तत्त्व ।
हरि हाचि सर्वत्र सवी वसे ॥ ॥४॥
समन आधीं संडी वासनेते खंडी
समन आधीं संडी वासनेते खंडी ।
विठल त्रह्मांडीं एक आत्मा ॥१॥
मन हे सावळ सदा शाच करी ।
तुज निरंतरी हरि पावे ॥२॥
विवेक वेराग्य ज्ञानाचे सौभाग्य ।
सांवळा आरोग्य हरि देखा ॥३॥
खोपान नेणे सलगींचा खोवळा ।
नित्य वेळोवेळा स्मर हरा ॥४॥
अ च अ च ... २१५ पृथ्वी सोवळी आकाश सोंबळें ।
मन हे वोंवळें अभक्तांचे ॥१॥
ब्रह्म हे रळ न देखा वांबळं ।
असों खेळेमेळें इये जनीं ॥२॥
बह्यांड पंढरी खोवळी ख्य “ह तिधारीं एकया नामें ॥३॥
सोपान अखंड सोंबळा प्रचंड ।
न बोळे वितंड हरीविण ॥४॥
असोनि नसणें संसाराचे ठाई
असोनि नसणें संसाराचे ठाई ।
हाचि वेध पाही. न्न घ्यावा ॥१॥
संतांची संगती नामाची आवडी ।
रिकामी अर्ध घडा जावो नेती र कोघ सुतेपरीं करी दूर ।
सहपरिबारीं दवड़ी बापा ३. चोखा म्ह खख आयपेआप घरा ।
नाहीं तरी फञ़ीतखोरा जासी वांयां ॥ ॥४॥
नामबळें देहीं असोनियां सुक्त
नामबळें देहीं असोनियां सुक्त ।
शांति क्षमा चित्तं हरभजन ॥१॥
दया धरा चित्तीं सर्वभूती करुणा ।
तिरंतर वासना हरिल्पीं ॥२॥
माधव झुकुंद हरिनाम चित्तीं ।
सर्व पै सक्ति नामपाटें ॥३॥
सुक्ताईचें धत हरिनामे उच्चारू ।
अवघाचि संसार सुक्त केला॥४॥
पाईकपणे जोतिला सिद्धांत
पाईकपणे जोतिला सिद्धांत ।
शूर धरी मात वचन चिती ॥१॥
पाइकी वांचून नव्हे कधीं खुल ।
प्रजांमध्ये दुःख न सरे पीडा ॥२॥
तरि व्हाव पाइक जिवाचे उदार ।
सकळ त्यांचा भार स्वामी वाहे ॥३॥
पाइकीचे सुख जयां नाहीं ठावे ।
धिग त्यांर्नी ज्यावे वायांबिण ॥४॥
तुका म्हणे एका क्षणाचा फरार ।
पाइक अपार सुख भोगी ॥५१॥
पाईकीचे खख पाईकासी ठाव
पाईकीचे खख पाईकासी ठाव ।
म्हणानियां जीव केली साटी ॥१॥
येतां गोळ्या बाण साहिळे भडिमार ।
बषतां अपार वृष्टी वरी ॥२॥
स्थामीपुढ व्हावे पडतां भांडण ।
मग त्या मंडण शोभा दावी ॥३॥
पाइकांनीं खुख भोगिलं अपार ।
शूर आणि धीर अंतबाहीं ॥४॥
तुका म्हणे या सिद्धांताच्या खणा ।
जाणे तो शहाणा करी ता भोगी ॥ ॥५॥
पाइक तो जाणे पाईकीचा भाव
पाइक तो जाणे पाईकीचा भाव ।
लागबग ठाव चोर घाट ॥१॥
आपणां राखानी ठकार्वे आणीक ।
ध्यावे सकळीक हरोनिया ॥२॥
येऊं नेदी ळाग लागां नेदी माग ।
पाईक त्या जग स्वामी मानी ॥३॥
पेखं जन केले पाइक पाईक ।
जया कोणी भीक न घालिती ॥४॥
तुका म्हणे ऐेसे जयाचे पाईक ।
बळिया तो नाइक तेलोकींचा ॥५॥
ऐेरावबती बहु थोर
ऐेरावबती बहु थोर ।
त्याळा अंकुद्ाचा मार ॥१॥
व्याघ बहू भयंकर त्याला सापळा हो थोर ॥२॥
सर्पैविष हो विखार ।
मंत्रवल्ली केली थोर दे. देह जठराझ्नी भारी ।
अन्नपाणी शांत करी ॥४॥
गुरू गैवीनाथ ।
नख्हरी दाख दहा अँकित ॥५॥
पाईक जो प्रज्ञा राखोनियां कुळ
पाईक जो प्रज्ञा राखोनियां कुळ ।
पाराखिया सूळ छेदी दृष्टा ॥१॥
तो एक पाईक पाईकां लाईक ।
भाव सकळीक स्वामिकाजीं ॥२॥
तृणवत तझु सोन ज्या पाषाण ।
पाईक त्या भिन्न नाहीं स्वामी ॥३॥
विश्वासावांचूनी पाह कासी मोळ ।
नाहीं मिथ्या बोल बोलिलिया ॥४॥
तुका म्हणे नये स्वामी उणेपण ।
पाइक ज्ञतन करी त्यासी ॥५॥
धनी ज्या पाईका मानितो आपण
धनी ज्या पाईका मानितो आपण ।
तया भित जन खकळिक ॥१॥
जिवाचे उदार शोमती पाईक ।
मिरवती नाईक सुकुटमणी ॥२॥
आपुलिया खत्तां स्वामीचे वेभव ।
भोगिती गोरव खकळ स््रुख ॥२॥
कमाईची हीणें पडिली उदंड ।
नाही तया खंड येती जाती ॥४॥
तुका म्हणे तरी पाईकीच भली ।
थोडी बहुत केली स्वामिखवा ॥५॥
३३१८२ पाहकपणे खरा मुझ्यारा ।
पाईक तो खरा पाइकीने १९ पाईक तो जाणे मारितें अंग ।
पाइकासी भंग नाहीं तया ॥२॥
एक दोही घरीं घेतलं खाणे ।
पाईक तो पणं निवडला ॥३॥
करूनी कारण स्वामी यशा द्यावे ।
पाइक त्या नांबे खरेपणा ॥४॥
तका म्हणे ठाव पाईकां निराळा ।
नाहीं स्वामीस्थळा गेल्याविण ॥५१॥
पाटकपण खरा सुझारा
पाटकपण खरा सुझारा ।
पाईक तो खरा पाइकीने ॥१॥
पाइक तो ज्ञाणे मासितें अग ।
पाइकाखी भंग नाहीं तया ॥२॥
एक दोही घरीं घेतले खाणे ।
पाईक तो पणे निवडला ॥३॥
करूनी कारण स्वामी यशा द्यार्थ ।
पाइक त्या नांचे खरेपणा ॥४॥
तक्का म्हणे ठाव पाईकां निराळा ।
नाहीं स्वामीस्थळा शेढ्याविण ॥ ॥७॥
उच तीच केसी पाईकाची ओळी
उच तीच केसी पाईकाची ओळी ।
कोण गांढे बळी निवडिले ॥१॥
स्वामिकाज़ीं एक सववस्व तत्पर ।
एक ते कुचर आशाबद्ध ॥२॥
प्रसगांवांचूनी आणिती आविभांव ।
पाईक तो नांव मिरवी वायां ॥३॥
गणतीचे एक डच निच फार ।
तयामध्यं ठार विरळा थोडे 8 तुका म्हणे स्वामी जाणे त्याचा मान ।
पाईक पाहोन मोळ करी ॥५॥
एकाच स्वामीचे पाईक सकळ
एकाच स्वामीचे पाईक सकळ ।
जेसं तेस बळ मोळ तया ॥१॥
स्वामिपदीं एका ठाव उंच स्थळी ।
एक तीं निराळी जवळीं दूरी ॥२॥
हीन कमाईचा हीन आन ठाव ।
उंचा सवे भाव उंच पद ॥३॥
पाईकपणं तो सवंत्र खरता ।
चांग तरी परता गांढया वाव ॥४॥
तुका म्हणे मरण आहे या खकळां।
भेणे अवकळा अभय मोल ॥५॥
प्रज्ञी तो पाईक ओळीचा नाईक
प्रज्ञी तो पाईक ओळीचा नाईक ।
पोटासाठी पक जसी तैसी ॥१॥
आगळे पाऊल आणिकांसी तरी ।
पळती माघारीं तोडिजेतीं ॥२॥
पाठीवरी घाय म्हणती फटमर ।
धडां अंगे शूर मान पावे ॥३॥
घेईल दरवडा देहा तो पाईक ।
मारी खकळीक खर्व हरी ॥४॥
तुका म्हणे नव्हे बोळाचे कारण ।
कमा- इचा पण सिद्धी पावे॥५॥
पाईकपणें जोतिळा सिद्धांत
पाईकपणें जोतिळा सिद्धांत ।
शूर धरी मात वचन चित्तीं ॥१॥
पाइकी- चांचून नव्हे कधीं खुल ।
प्रजांमध्यें दुःख न सरे पीडा ॥२॥
तारे व्हाच पाईक जिवाचे उदार ।
सकळ त्यांचा भार स्वामी वांहे दे पाहकीचं खुख जयां नाहीं ठावे ।
धिग त्यांनी ज्यावे वायांविण ॥४॥
तुका म्हणे पका क्षणाचा करार ।
पाइक अपार खुख भोगी ॥ ॥५॥
शुर धीर स्वामीपणं
शुर धीर स्वामीपणं ।
पाईकपणं शोभे त्या ॥१॥
नेणेचि कधीं दुजा पाडेक अभंग ४६७ ठाव ।
एक भाव स्वामीकाजी ॥२॥
जाईल तरी जावो प्राण ।
परि स्वामीख नये. उणेपण ॥३॥
एकाजनार्दनी उदार ।
मिरविती बडिवार,पाइकीचा ॥४॥
याची सत्ता स्वामीवरी
याची सत्ता स्वामीवरी ।
णेसे ते बळी पाईक ॥१॥
उदार धीर एक मने ।
स्वामीकार्या देह देणे ॥२॥
न धरिती कांहीं आशा ।
म्हणोनि सवेशा पाश्र होती ॥३॥
पकाजनारदनी पादक ।
सुकुटमणी स्वामिया पक॥ ॥४॥
पाईकांतीं पंथ चालविल्या वाटा
पाईकांतीं पंथ चालविल्या वाटा ।
पारख्याचा .सांटा मोडोनिय ॥१॥
पारखिये ठायीं घेऊानियां खाण ।
आपले तें जन राखियेले ॥२॥
आधारेंबीण बोळतां चावळ ।
आपले ते कळे नव्हे ऐस ॥३॥
सांडितां मारग मारिती पाईक ।
आणिकांसी शीक लागावया ॥४॥
तुका म्हणे विश्वा घेऊनी विश्वास ।
पाईक तयास खुख देती ॥५॥
शोभले उदार पाईकपणें देहीं
शोभले उदार पाईकपणें देहीं ।
हेतु दुजा नाही सेवेविण ॥१॥
स्वामी- काजी एक न करी आळस ।
देहासी उदास सवभावे ॥२॥
एकादनादेनीं सवे- भावे प्रमाण ।
स्वामी आपुले आधीन केला तिहीं ॥३२॥
नेणती जाणती होती आणि जाती
नेणती जाणती होती आणि जाती ।
पाइकीची ज्योती ब्रह्मरूप ॥९॥
म्हणोनि जडळें सेवेलागीं मन ।
नव्हाचि उदिभ चित्त कधी ॥२॥
पकाजनादेनी प्रेमाचे भांडार ।
पाइकपणं उदार शोभे जगीं ॥३२॥
पाटकपण खरा सुझारा
पाटकपण खरा सुझारा ।
पाईक तो खरा पाइकीने ॥१॥
पाइक तो ज्ञाणे मासितें अग ।
पाइकाखी भंग नाहीं तया ॥२॥
एक दोही घरीं घेतले खाणे ।
पाईक तो पणे निवडला ॥३॥
करूनी कारण स्वामी यशा द्यार्थ ।
पाइक त्या नांचे खरेपणा ॥४॥
तक्का म्हणे ठाव पाईकां निराळा ।
नाहीं स्वामीस्थळा शेढ्याविण ॥ ॥७॥
उच नीच कैसी पाटूकाची ओळी
उच नीच कैसी पाटूकाची ओळी ।
कोण गांढे बळी निवडिळे ॥१॥
स्वामिकाजीं पक सर्वस्व तत्पर ।
एक ते कचर आक्ावद्ध ॥२॥
प्रसगांवांचूनी आणिती आविर्भाव ।
पाईक तो नांव मिरी वायां ॥३॥
गणतीचे एक उंच सिंच फार ।
तयामध्ये टार विरळा थोडे ॥४॥
तुका म्हणे स्वामी जाणे त्याचा मान ।
पाईक पाहोन मोळ करी ॥ ॥७॥
खुखाचा खुखरासली पंढरीश्ी आहे
खुखाचा खुखरासली पंढरीश्ी आहे ।
जावोनियां पाहे अरे जना ॥१॥
अवघ्राचि लाभ होईल तेथीचा ।
न बोलवे वाचा मोनावली ॥२॥
अवघियां उद्धार पकाचि दरुदाने ।
भुक्तिसुक्ति केणे मिळे फुका ॥३॥
प्रत्यक्ष चंद्रभागा अस्हृतमय साचार ।
जडजीवां उद्धार पाहतां दृष्टी ॥७॥
चोखा म्हणे आनंदे नाचा महाद्वारी ।
वाचे हरी हरी म्हणा सुख ॥५॥
एकपणे एक पकपणे एक
एकपणे एक पकपणे एक ।
एकाचे अनेक मिरवती ॥१॥
तया नाही ठाव दिसेना ती गती ।
पाहिकपणे वस्ती कोठें नाहीं ॥२॥
एकाजनादेनीं गेले दोन्ही ठाव ।
स्वामी ना देव नाहीं तया ॥ ॥३॥
जातीचा पाईक ओळखे पाईका
जातीचा पाईक ओळखे पाईका ।
आदर तोगी त्याचे ठायी ॥१॥
घरितील पोटासाठी हतियेरे ।
कळती तीं खरे वेठीचीसी ॥२॥
जाताच ते असे खरे घायडाय ।
पाराखिया काय पाशीं लोपें ॥३॥
तुका म्हणे नम् देवा म्हण जना ।
जालियांच्या चुणा जाणतखों ॥४॥
पाईका मोल नाही देखीळ तै काह
पाईका मोल नाही देखीळ तै काह ।
पाईक न मार्गे कांही भोग- जात ॥१॥
देखील तं काई न देखील ते काई ।
पाईक न मार्गे कांही तुज- बांचोनि ॥२॥
बापरखुमादेवीवर विठ्ठलाच्या पायी ।
पाईका मोल नाहीं तेखं झालं ॥३॥
याची सत्ता स्वामीवरीं
याची सत्ता स्वामीवरीं ।
ऐसे ते बळी पाईक ॥१॥
उदार धीर एक मने ।
स्वामीकायी देह देणे ॥२॥
न घरिती कांहीं आशा ।
म्हणोने सर्वेशा पाच होती ॥३॥
एकाजनादनीं पाईक ।
सुकुटमणी स्वामिया एक ॥ ॥४॥
कांहींच सांकडे न घाळीती वायां
कांहींच सांकडे न घाळीती वायां ।
स्वामी सन्सुख पायां सरते ॥१॥
देसे ते पाईक सुकुटमणी देहीं ।
स्वामी त्यांची पदवी मानी जगीं ॥२॥
एका- जनादैनीं तया मोळ नाहीं ।
स्वामी देतो कांहीं न घेती ते ॥ ॥३॥
शोभळे उदार पाईकपणे देहीं! हेतु दुजा नाहीं सेवेचिण १ स्वामी-
शोभळे उदार पाईकपणे देहीं! हेतु दुजा नाहीं सेवेचिण ॥१॥
स्वामी- छकाजीं पक न कशे आळख ।
देहासी उदास सर्वभावे ॥२॥
एकादनादनीं सर्वै- भावें प्रसाण ।
स्वामी आपुले आधीन केला तिहीं॥३॥
नेणती जाणती होती आणि जाती
नेणती जाणती होती आणि जाती ।
पाइकीची ज्योती ब्रह्मरूप ॥१॥
म्हणोनि जडले खेवेळागीं मन 1 नव्हाचि उड्धिझ चित्त कधीं ॥२॥
एकाजनादेनीं प्रेमाचे भांडार ।
पाईकपणें उदार शोमे जगीं ॥ ॥३॥
आणीक पाईक अनेक स्वामीचे
आणीक पाईक अनेक स्वामीचे ।
कार्य कारण साचें जाणती ते ॥१॥
स्वामीचे ज़खं मन तेखी पाइकाची सेवा ।
हं ता माझे ज़ञीवा नावडेची ॥२॥
एका जनादेनीं स्वामी माझा बळी ।
पाइकपणें रळी करीन मीची ॥३॥
3३% कारा परत निर्गुणा आरतें
3३% कारा परत निर्गुणा आरतें।
भक्तांसी निर्तें गोकुळी वसे ॥१॥
खांबळे सगुण चेतन्य परिपूर्ण ।
संवगडियांसी जाण क्रीडा करी ॥२॥
आदि मध्य अंत न कळे ज्या रूपाचा ।
तोचि बाळ नेदाचा म्हणताती ॥३॥
पकाजना- दैनीं वेगळाचि पाही ।
हृदयीं घरुनी राही सांवाळियासी ॥४॥
निर्गुण सगुण श्वतीखी वेगळें
निर्गुण सगुण श्वतीखी वेगळें ।
ते रूप सांवळे गोकुळी वें ॥१॥
डोळियांची धणी पाहतां न पुरे ।
तयाळागीं झुरे चित्त माझें ॥२॥
वेडावलीं दर्शने भांडती अखंड ।
वेदाचे तोड स्तब्ध जाहळें ॥३॥
ब्रह्मादिकां न कळे त रूप सुंदर
ब्रह्मादिकां न कळे त रूप सुंदर ।
गोकुळी परिकर नंदाघरीं ॥१॥
रांगणा रांगत वाळर्लललें खेळत ।
हुडढुडां धांबत गायीपाटीं ॥२॥
गौळणीचे घरीं चोरूनि ळोणी खाये ।
पिलंगतां जाये दातींन लगे ॥३॥
एकाजनार्दनी ब्रेलोक्या व्यापक ।
गाई राखे कौतुक गोळियांसी ॥ ॥४॥
जाणते नेणते होतु ब्रह्मज्ञानी
जाणते नेणते होतु ब्रह्मज्ञानी ।
तयांचे ता ध्यानीं नातडेचि ॥१॥
खुळभ सोपारा गोकुळां माझारीं ।
घरोघरीं चोरी खाय लोणी २,न कळे ब्रह्मादिकां करितां लाघव ।
योगियांची धांव कुठें जेथे ॥३॥
एकाजनार्दनी चेंड- वाचे मिस ।
उडी घालितसखं डोहामाजीं ॥ ॥४॥
विश्वाचा व्यापक विश्वंभर साक्षी
विश्वाचा व्यापक विश्वंभर साक्षी ।
नये अजुमानासी वेदशास्त्रां नो गे माय नवळ गे माय ।
चोरूनियां खाय नवनीत ॥२॥
धरिती बांधिती गोळणी बाळा ।
बोढोनी सकळां आणिताती ॥३॥
एकाजनार्दनी येतो काळुलळी ।
न कळे ज्याची गाति वेदशाख्यां ॥४॥
२४०८ मेळूबी सवंगडे खेळतसे विदीं ।
शोभतसे मांदी गोपाळांची ॥२॥
खांबळा सुंदर वैजयंती हार ।
चिन्मय परिकर पीतांबर ॥२॥
सगर कुंडळें चंद- नाचा टिळा ।
झळके हृद्यस्थळां कौस्तुभमणी ॥३॥
पकाजनादेनी वेधळेसे मन।
नाहीं भेद भिन्न गीळणींसी ॥ ॥४॥
२४०९ मिळती सकळां गौळणी ते बाळा ।
लक्ष लाविती डोळां कृष्ण- झुखा ॥१॥
धन्य म्ेम तयांचे काय वानू वाचे ।
न कळे पुण्य त्यांचें आगम लिगमां ॥२॥
आदरे महा नेती सुख पैं धुताती ।
जेवू पैं घाळिती दहीभात ॥३॥
पएकाजनादनी प्रेमाची पैं लाठी ।
धाडुनी इठी मिठी घेती बळें ॥४॥
३०१० जगाचें जीवन ब्रह्म परिपूर्ण ।
जनीं जनादन व्यापक तो ॥१॥
तो हरि गोकुळी रांगणा नंदाघरीं ।
गीळणी त्या खुंदरी खेळविती ॥२॥
बेद गीती ४७० श्रीडष्णमाहात्म्य अभंग गाती शाल विबादती ।
खुंटलीले मति दोषादिकांची दे पकाजनादनी च वाचांपरता ।
उच्छिप् सर्वथा भक्षी खुखे ॥४॥
मेळवी सवंगडे खेळतसे विदीं
मेळवी सवंगडे खेळतसे विदीं ।
शोभतसे मांदी गोपाळांची ॥१॥
खांवळा सुंदर वैजयंती हार ।
चिन्मय परिकर पीतांबर ॥२॥
स॒गुट कुंडळें चंद- नाचा टिळा ।
झळके हृदयस्थळां कौस्तुभमणी ॥३॥
एकाजनादेनी वेधळेसे मन।
नाही भेद भिन्न गौळणींखी ॥ ॥४॥
मिळती सकळां गौळणी ते बाळा
मिळती सकळां गौळणी ते बाळा ।
लक्ष लाविती डोळां क्रृष्ण- सखा ॥१॥
धन्य प्रेम तयांचे काय वानू वार्चे ।
न कळे पुण्य त्यांचे आगम तिगमां ॥२॥
आदरे गहा लेती सुख पैं छुताती ।
जेवू पै घालिती दहीभात ॥३॥
एकाजनादनीं प्रेमाची पैं लाठी ।
धाडुनी इठी मिठी घेती बळें ॥ ॥४॥
२३४१० जगाचे जीवन ब्रह्म परिपूर्ण ।
जनीं जनादन व्यापक तो ॥१॥
तो . हरि गोकुळी रांगणा नंदाघरीं ।
गौळणी त्या सुंदरी खेळविती ॥२॥
बेद गीतीं ४७० श्रीडष्णमाहात्म्य अभेग गाती शास्त्रें विबादती ।
खुंटलीसे मति शेषादिकांची ॥२॥
एकाजनादेनीं चह वाचांपरता ।
उच्छिष्ट सर्वथा भक्षी खुखे ॥ ॥४॥
जगाचे जीवन ब्रह्म परिपूर्ण
जगाचे जीवन ब्रह्म परिपूर्ण ।
जनीं जनादन व्यापक तो ॥१॥
तो . हरि गोकुळी रांगणा नंदाघरीं ।
गौळणी त्या सुंदरी खेळविती ॥२॥
बेद गीतीं ४७० श्रीडष्णमाहात्म्य अभेग गाती शास्त्रें विबादती ।
खुंटलीसे मति शेषादिकांची ॥२॥
एकाजनादेनीं चह वाचांपरता ।
उच्छिष्ट सर्वथा भक्षी खुखे ॥ ॥४॥
टक्षाचे ज़ लक्ष तो दिसे अलक्ष
टक्षाचे ज़ लक्ष तो दिसे अलक्ष ।
तो असे प्रत्यक्ष नंदाघरी ॥१॥
बाळरूप गोजिरे बाळे बांकी खाजिरं ।
पाहतां दर्टाचं पुरे कोड सवे ॥२॥
ध्यानाचे निजध्यान मनाचे अधिष्ठान ।
व्यापक विधान महेशाचे ॥२॥
एका- जनादर्नी ॥ाब्दाशीं नातुडे ।
गोळणी वाडेकोडे जेवविती ॥४॥
तिहीं त्रिभुवनी ज्याची सत्ता वाहे
तिहीं त्रिभुवनी ज्याची सत्ता वाहे ।
तो चोरी करिताहे घरोघरी ॥१॥
न कळे न कळे लाघव तयाचे ।
ब्रह्मादिक साचे वेडावती ॥२॥
वेद शास्त्र श्वाति कुंठित पे होती ।
तया गोळणी बांधिती धरूनियां ॥३॥
योग मुद्रा साधन योगी खाधिताती ।
तयांसि नोहे प्राप्ती हेंचि रूप ॥४॥
त॑ बाळरूप घेऊनि बोलंगा ।
हालविती पें गा बाळकृष्णा ॥५॥
जयाचेनि होय तत्ति पे सवीसी ।
तो मागे यशोदेशी दहीभात ॥६॥
दर्हीमात लोणी खाउनी न धाय ।
घरोघरीं जाय चोरा- बया ॥७॥
पकाजनारदैनीं न कळे वैभव ।
दावितखे माव भोळ्या जनां ॥८॥
योगी शिणताती खाघन कपाटीं
योगी शिणताती खाघन कपाटीं ।
तया नोहे भेटी कांहीं केल्या ॥१॥
तो हरी गोकुळीं बाळवेपें खेळे ।
पुरती सकळ मनोरथ ॥२॥
गोपिका तयासी ० $ च कडेवरी घेती ।
वाळादुळा म्हणती माझं माझे ॥३॥
प्काजनादैनीं जया जैसा हेत ।
तैसा पुरवीत देवराव ॥४॥
योगी शिणताती साधन कपाटीं
योगी शिणताती साधन कपाटीं ।
तया नोहे भेटी कांही केल्या ॥१॥
तो हरी गोकुळीं बाळवेषें खेळे ।
पुरती लकळ मनोरथ ॥२॥
गोपिका तयासी कडेवरी घेती ।
बालादुला म्हणती माझें माझे ॥३॥
पकाजनादनीं जया जेस्या हेत ।
तैखा पुरवीत देवराव ॥४॥
३७४१४ जगाचं जीवन भक्तांचे मोहन ।
खगुण निर्गुण ठाण जोभतसे ॥१॥
तें रूप गोकुळी नेदाचिये धरीं ।
यशोदे मांडिवरी खेळतले ॥२॥
इंद्रादि शोकर ध्यान धरती ज्याच ।
तो लोणी चोरी गोळ्याचे घरोघरी ॥३॥
सवीबरी चाळे जयाची ते सत्ता ।
त्याखी बागुल आला म्हणतां राहे ॥४॥
पकाचि पदे बळी पातळी घातला ।
तो उखळी बांधिला यशोदेने ॥५॥
जयाचेनी तूत्त त्रिभ- वन खगळे ।
तो लोणीयाचे गोळे मागून खाय ॥६॥
पकाजनादेनीं भरूनि उरला ।
ता असे खंचला विटेवरी ॥७॥
अजुनाचे रथी श्रमला जगजेठी
अजुनाचे रथी श्रमला जगजेठी ।
म्हणोनि कर ठेउनी कटीं उभा येथें ॥१॥
धरुनी गोवधेन उभा सत्तदिन ।
म्हणोनी कर जघन ठेउनी उभा ॥२॥
केलादी मळ मारी जराखंध ।
ते चरणारविद उभे विटे ॥२॥
धमांघरीं. उच्छिष्ट- पात्र काढी करे ।
म्हणोनी श्रम निधोरं ठेविले कटी कर ॥४॥
पुंडलीक भक्त देखोनि तलछीन जाला ।
एकाजनोदेनीं ठेविला कटीं कर॥५॥
मे भुली घरजानी बाट
मे भुली घरजानी बाट।
गोरस बेचन आयो हाट ॥१॥
कान्हारे मनमाहन लाळ ।
सबही विसरू देखं गोपाल ॥२॥
काहा पग डार देख अनेरा ।
' देख तो सब वोहिन घेरा ॥३॥
हुं तो थकित भई रे तुका ।
भागारे खब मनका धोका ॥४॥
हरिबिन रहियां न जाये जिहिरा
हरिबिन रहियां न जाये जिहिरा ।
कवकी ठाडी देख राहा ॥१॥
क्या मेरे लाळ कवन चकी भड ।
क्या मोहिपासिती बेर लगाइ ॥२॥
कोइ खखी हरी जावे बुलावन ।
बारहि डारुं उसपर तन ॥३॥
तुका प्रभु कब देख पाऊ ।
पाखी आऊं फेरन जाऊं ॥४॥
होते बहुत दिवस मानसीं
होते बहुत दिवस मानसीं ।
आजी नवस फळले नवखी ।
व्हावी भेटी ते जाली गोबिंदालीं ।
आतां सवा करीन निश्चयेखी वो ॥१॥
स्थिर स्थिर मजांचे साहे करा ! बहु, कपट सोसिल्या येरझारा ।
येथे आड मज न खहावे बारा ।
देडाने कपाट आल ते दुसर वारा वो ॥२॥
मूळ सत्ता सायाखाची जोडी ।
नेदी वेगळे होऊ पकी घडी ।
नाही लोकिक स्मरला आवर्डी ।
आतां येण काळ या वो लोभ वेडी बो ॥३॥
उदयीं उद्य साधिला अवकाडहा ।
निश्च्चिति निश्चितीन सावकादा ।
धरिये गोडा बहूत आला रख ।
तुका म्हणे हा मागता न ये दिवस बो॥४॥
आजी कां वो तू. दिससी दुश्चिती
आजी कां वो तू. दिससी दुश्चिती ।
ह्माणिये काम नलगे तुझ्या चित्तीं ।
दिले ठेवू ते बिसरसखी हाती ।
नेणो काय बैसळा हरी चित्तीं चो ॥१॥
खर सर परती जाळीस आता भांड ।
कैस बाखविली जगासखी या तोंड ।
व्याली माय ते छाजाविळी रांड ।
नाहींथार दों ठायीं झाला खंड्बोर२हो तख त उमटल वरीं।
बाह्य संपादणी अंतरीची चोरी ।
नाहीं मर्यादा निःसंग बावरी ।
मन हे गोविंदीं देह काम करी वो ॥३॥
नाहीं करील उत्तर कोणास ।
परार्थान भोजन दिलें खाव ।
नाहीं अचळ सांवरावा ठावे ! देगा उदारीन तुज गे देहभाव बो ॥४॥
कोठे नेणा हा फावळा एकांत ।
सदा किलकिल भोावतीं बहुत ।
दोघे एकवाट बोळावया मात ।
नाहीं लाज़ धरिली दिला हात वो ॥५॥
करी कवतुक खेळ खेळे कान्हा ।
दावी लाघव भांडवी खासुखुना ।
परा भक्ति हे शुद्ध तुम्ही जाणा ।
तुका म्हणे पेसे कळा यावे या जना दो ॥५॥
भरिळा उलंडूनी रिता करी घट
भरिळा उलंडूनी रिता करी घट ।
मीस पाणियाचें गोविंदाची चट ।
चाले झडय़डां झ्डांउसंतूनी वाट ।
पाहे पाळतूनी उभा तोचि नीट वो ॥१॥
चाळा लावियेला गोप गोपीनाथ ।
जाणे आवर्डाचे रूप जेथे तेथ।
दावा बहुतांच्या बहुवेष पंथ ।
गुणातीत खेळ मांडियेला येथ वी ॥२॥
मनीं आवडे ते करावें उत्तर ।
कांही तिमित्ताचा पाहोनी आधार ।
उगा राहे कां मारिसी कंकर ।
मात वाढविसी उत्तरा उत्तर वो ॥३॥
धरिली खोडी दे टाकोनियां मार्ग।
न ये विनोद हा कामा मदीं संगे ।
मिठी घालीन या जीवाचिया त्याग नाहीं ठाउकीं पडलीं तुझीं सोंग बो ॥४॥
खुख अंतरीचे बाह्य ठसठसी ।
म्हणे विनोद हा काय साग यासी ।
तुज मज काय सोयरीक पेसी ।
नैदनंदन या थोरपणे जासी वो ॥५॥
आजी नवल मी आले येणे राने
आजी नवल मी आले येणे राने ।
भेटी अवचितीं नंदाचिया कान्हे ।
गोवी सांगती घो सकळही जने ।
होते संचित आणियेलं तेणे बो ॥१॥
गेळे होडाने न चळे आतां कांहीं ।
खाद घालितां जवळीं दुजे नाहीं ।
अंगी जडला मग उरले ते काई ।
आतां राखतां गुमान भले बाई वो२ बहुत कामे मज नाहीं आराणुक ।
पक सारितां तो पुढे उभ पक।
आजी मी टाकोनी आळे खकळीक ।
तंव रचिळे आणीक कवतुक घो ॥३॥
चिंता कारेतां हरिळी नारायण ।
अगसंगें मिनतां दोघेजणे सुख निर्भर जालिये त्याच्या गण ।
तुका म्हणे खुंटले येणं ज्ञाणे वो ॥४॥
नका कांहीं उपचार माझ्या शरीरा
नका कांहीं उपचार माझ्या शरीरा ।
करुं न साहावे मज बह होतो उबारा ।
मनोजन्य व्यथा वेध जाळा अंतरा ।
लवकरी आणा नंदाचिया कुमारा ॥१॥
सखिया वशिया तुम्हा प्राण वलभा ।
निवोंदला भाव आतैभूत या लोभा ।
उमटली अंगीं वो खांबळी प्रभा ।
साच हे अवस्था कळे मज माझ्या क्षोभा ॥२॥
नये कळो नेदावी हे दुजियासी मात ।
घडावा तयासी उत्कंठा पकांत ।
पकापकी खाक्षी येथे आपुले चित्त ।
कोण्या काळे होईल नेण भाग्य उदित ॥४॥
स्वाद शीण देहभान निद्रा खंडण ।
पाहिले तटस्थ उन्माळित लोचन ।
अवघ वोसाऊन उरल ते चरण ।
तुका म्हण दहनाप आल जावन ॥४॥
पडिली भुली धांबते खेराट
पडिली भुली धांबते खेराट ।
छंद गोविदाचा 'चोजवितें वाट ।
मागे सांडोनी लकळ घोभाट ।
वंदी पदांबुजे ठेऊनी ललाट बो ॥१॥
कोणी खांगा या गोविंदाची शुद्धि ।
होता वहिला लपाला आतां खांदी ।
कोठें आड आली हे देहरबुद्धि ।
घांबा आळवा करुणा कृपार्निधि बो ॥२॥
मार्गे बहुतांचा अंतरला खंग ।
सुळे ज्ञयाचिया तेणे केला त्याग ।
पेल पहातां ते हरपळे अंग।
खुंटली वाट नाहीखे जाळे जग बो ॥३॥
शोके वियोग घडला खकळांचा ।
गेल्या गोळणी अभंग इ७३१ **%--*-€ छहारण हा अन्याय आमुचा ।
केला उच्चार घडल्या दोषांचा ।
झाला प्रकट स्वामी तुकयाचा बो॥४॥
काय उणे कां करितोसखी चोरी
काय उणे कां करितोसखी चोरी ।
किती सांगों तुज नाइकसी हारे ।
परे परता त् पळोनी जारी दुरी ।
अनावर या लौकिका बाहेरीं बो ॥१॥
माया करुणा हे कारिते बहुत ।
किती खोसं. या जगाचे आघात ।
न पुरे अवसर हेचि नित्यानित्य ।
तूचि खोडवी करूनि स्थिर चित्त वो ॥२॥
बहुत कासे मी शतलिये घरीं ।
जास्री डोळा तूं चुकवूनी हरी ।
करितां ळाग न येखी चपळ भारी ।
नाहीं सायासाची उरों दिली उरीं वो ॥३॥
तुज म्हणीये मी न संगें न खंग अनंता ।
नको जाऊं या डोळियां परता ।
न लगे जोडी हे तुजविण आतां ।
तुकर्यास्वामी कान्होबा रणभरिता वो ॥ ॥४॥
२४२५ आिये धांवती धांवती भेट होईल म्हण ।
तंच ते टळली वेळ वो माझा उरला सीण ॥१॥
आतां काय करूं सांग बो मज भेटेल कैसा ।
हरि- छागीं प्राण फुटे वो थोगी लागली आशा ॥२॥
लाविला उशीर बहुती बह ओहिती ओढा ।
सांभाळितां सांग असांग दुःख पावल्यें पीडा ॥३॥
जळी आतां संखारू घो कई शेवट पुरे ।
तुकयाच्या स्वामी गोपाळालागीं जीव झुरे ॥४॥
आळिये धांवती धांवती भेट होईल म्हण
आळिये धांवती धांवती भेट होईल म्हण ।
तंव ते टळळी वेळ वो माझा उरला सीण ॥१॥
आतां काय करूं सांग वो मज्ञ भेटेल कैसा ।
हरि- लागीं प्राण फुटे वो थोगी लागली आशा ॥२॥
लाविला उशीर बहुती बह ओढिती ओढा ।
सांभाळितां सांग असांग दुःख पावर्ल्यें पीडा ॥३॥
जळी आतां संसारू घो कई शेवट पुरे ।
तुकयाच्या स्वामी गोपाळाळागीं जीव झुरे ॥४॥
घाळी कवाड टळली बाढ राती
घाळी कवाड टळली बाढ राती ।
कामे व्यापिली कां पडिली दुश्धित्ती ।
कोणे लागला गे सदेवेचे हाती ।
आजीं शून्य दाजे नाहीं दिसे पाते बो १९ बोळे दृतिकेशीं राधा हें वचन ।
मरी लाघव दाखवी नारायण ।
म्हणे कोमळ परी बहु गे नियुण ।
याशीं न बोळे कळला मज पूर्णवो ॥२॥
घाडिळे गरुडा आणिले हनुमंता ।
ते पाचारिळं होउनि ये बो सीता ।
लाज- नला रूप नये पालटटितां ।
जाला भीमकी आपण राम सीता बो ॥२॥
सत्यभामा दान करी नारदासी ।
ते कळला बो मज हर्षीकेशी ।
तुळे घालिता्न य कनक बो रासी ।
सम तुक पक पान तुळली हो ॥४॥
मज भुली पडली कशा- परी ।
आम्हां भोगूनी म्हणे मी जह्मचारी ।
दिली वाट यसुने माय खरी ।
तुम्हां आम्हां त कळे अद्यापवरीं बो ॥५॥
जाणे जीवबींचं सकळ नारायण ।
अले व्यापुनी तो न दिसे लपून ।
राधा संबोखिली प्राति आलिरून ।
तुका म्हणे यथे भावाचे कारण बो ॥६॥
मिळोनी गोळणी देती यशोदे गाऱ्हाणी
मिळोनी गोळणी देती यशोदे गाऱ्हाणी ।
दही द्रूध तूप लोणी शिका नुरे कांही ।
मेळवानि पोरें तेथे रिघे पकसरे ।
वेगीं आणोनो सामोर तेथे लोणी खाय ॥१॥
हरि खोकला बो हरि खाकला वो।
साकला तो पारी तुज लाज नाहीं तरी ।
आम्हां सांपडतां उरी तुज मज नाहो ॥२॥
तुज वाट- क तसे कोड यासी लागतसे गोड ।
काय हांसतेखी वेड तुज लागले वो।
कळ. ४७ गोळणी अभंग आम्हीं जाऊं तुजवरी पोर चाळविल्या पोरी ।
काय सांगो भांडखोरी लाज वाटे आम्हां ॥२॥
सुख माळण वदन उभा हाडातये घोणे ।
तंब दसवंती म्हणे आणा शीक लावूं ।
थोर आणिला कांटाळा घरी दारी लोकपाळां।
डेरा रिघोनी खुसळा तेथ लोणी खाय ॥४॥
मिळांनी सकळां दाब लावूनियां गळां ।
कशा बांधिती उखळा तेथ राहे उगा ।
बरा सांपडलासी हरी आजिच्याने करिसिल चोरी ।
डोळ घालळुनियां यरी येरांकडे हांसे ॥५॥
फांकल्या सकळा उपड्रानया उखळा मोडी वृक्ष विमलाजुन दोन्ही ।
उठिला गजर दसवंती नव्हे धार ।
धांवे तकयाचा दातार आळंगिला वेगीं ॥६॥
बाळपणीं हरी
बाळपणीं हरी ।
खेळे मथुरे माझारीं ।
पायीं घागरीया सरी ।
कड- दोरा वांकी।
सुख पाहे माता ।
खुख न माये चित्ता ।
धन्य मानवे संचिता! वोंडवळे आजी ॥१॥
वाळ चांगळे वो।
वाळ चांगळ वो।
म्हणतां चांगळे बो।
वेळ लागे तया बोले ।
जीवापरीस ते वाल्हे ।
मज आवडत ॥२॥
मिळोनियां याती ।
येती नारी कुमारी बहुती ।
नाहीं आठव स्या चित्तीं ।
देहभाव कांही ।
विसरल्या घरे ।
तान्हीं पारठी लेकुरे ।
घाक सांडो- नियां येरे ।
तान भूक नाहीं ॥३॥
एकी असतील घरीं ।
चित्त तयापासीं परी ।
वेगीं करोनी बोसरी ।
तेथ जाऊ पाहे ।
लाज सांडियेली बोजञ ।
नाहीं फिरताच काज ।
खुख सांडोनीयां सेज ।
तेथे धांव घाली ॥४॥
वेधियेल्या वाळा ।
नरलारी वा सकरळा ।
बाळा बाळा खेळची अवलळा ।
त्याही विस- रल्या ।
कुमर कुमारी ।
नाहीं भाव हा शरीरी ।
दृष्टी न फिरे माघारीं।
तया देखतां हे ॥५॥
वैरभाव नाहीं ।
आपपर कोणी कांहीं ।
शोक मोह इुःख ठायीं ।
तये निरसलळीं ।
तुका म्हणे खुखी ।
केली आपणासारिखीं ।
स्वामी माझा कव- तकी ।
बाळवेषे खेळे ॥६॥
घरिळा पालब न सोडी माझा येण । कांही करितां या नंदाचिया
घरिळा पालब न सोडी माझा येण ।
कांही करितां या नंदाचिया कान्हे ।
एकली न येतं मी पेस काय जाणे ।
कोठें भरलं या अवघडरानरे ॥१॥
सोडी पालव जाऊं दे मज हरी ।
वेळ लागल्या रे कोपतील घरी ।
सास दारुण सासरा आहे भारी ।
तुज मज सांगतां नाही उरी रे ॥२॥
सख्या वादाया होत्या मजपाशी ।
तुज फावले रे फांकतां तयांसी ।
होते अंतर तई सांपडते केसी ।
पकाएको अंगी जडलासा रे ॥३॥
केसी भागली हे करितां उत्तर ।
शक्ति मावळल्या आखुडितां कर ।
स्वामी तुकयाचा भोगिया चतुर ।
भोग भोगी त्यांचा राखे लोकाचार बो ॥४॥
३४२० हरी तुझी कांति रे सांवळी ।
मी रे गोरी चांपेकळी ।
तुझ्या दशन होइन काळी ।
मग हे वाळो जन मज ॥१॥
उगला राहे न करी चाळा ।
तज किती सांगा रे गोवळा ।
तझा खडबड कांबळा ।
अरे नेदबाळा अलगटा ॥९॥
गोळणी अभंग ४७५ तुश्चिये अंगीं घुरट घाणी ।
बहु खासी दूध तूप लोणी ।
घारेंचे बाहेरील आणोनी ।
मी रे चांदणी सकुमार ॥२॥
मज ते हांसतील जन ।
घिक्कारिती मज देखान ।
अंगींचे तुझें देखोनी लक्षण ।
मग विटंबना होईलरे ॥४॥
तुज लाज भय शांका नाहीं ।
मज तंब सज्जन पियुन व्याही ।
आणिक मात बोलूं कांही ।
कसी भीड नाहीं तज माझी ॥५॥
बचन मोडी नेदी हात ।
कळलें न साहेची मात ।
तुकयास्वामी गोपीनाथ ।
जीवन्सुक्त करूनी भोगी ॥६॥
ह्री ह्झी कांति रे सांचळी 1मीरे गोरी चापेकळी
ह्री ह्झी कांति रे सांचळी 1मीरे गोरी चापेकळी होईन काळी ।
मग हे वाळी जन मज ॥१॥
उगला राहे न करी किती सांगा रे गोवळा ।
तुझा खडबड कांबळा ।
अरे नद्बा ।
तुझ्या दर्शने चाळा ।
तुज ळा अलगटा ॥१॥
गौळणी अभंग ४७५ विक. तुक्चिये अंगीं घुरट घाणी ।
बहु खासी दूध तूप ळोणी ।
घारेचें बाहेरील आणोनी ।
मी रे चांदणी खकुमार ॥३॥
मज ते हांसतील जन ।
घिक्कारिती मज देखोन ।
अंगींचे तुझें देखोनी लक्षण ।
मग विटंबना होईल रे ॥४॥
तुज छाज भय शांका नाहीं ।
मज तंब सज्जन पिशुन व्याही ।
आणिक मात बोल्हं कांहीं ।
कसी भीड नाहीं ठुज माझी ॥५॥
येरे कुष्णा खुणाविती खेळे भातुक
येरे कुष्णा खुणाविती खेळे भातुक ।
मिळळिया बाळा पके ठायी कवतुक ।
कळों नेदी माया त्याखीच ते ठाऊक ।
खेळतोखे दावी लक्षलक्ष्यापे भुक ॥९॥
अखंडित चटे त्यांनी लावियेला कान्हा ।
आवडे तयाचे संकल्प वाहाती मना ।
कायां बाचा मने रूपी गंतल्या वासना ।
पकांताचे स्र्ुख जाती घेउनियां रानां ॥२॥
अवधियांचा जाणे जाला मेळासा हरी ।
मिळो- नियां जावे तेथे तयाभींतरीं ।
कळा नेदी घरींच्या करी गोवूनीय चारी ।
हातोहातीं नेती परेपरत्या ॥३॥
आनेदे निमर आपणाली आपण ।
क्रीडतील बाळा त्यजिलें पारिख जन ।
पकापकां नाहीं तेथें दुसर भिन्न ।
तुका म्हणे पका नारायणावांचून ॥ ॥७॥
कोठे मी तुझा धरूं गेळें संग
कोठे मी तुझा धरूं गेळें संग ।
लावियेळें जग माझ्या पाटॉ ॥१॥
खर खर ॥२॥
परता अवगुणाच्या गोवळा ।
नको लावू चाळा खोरा येथें ॥२॥
रूपाच्या लावण्यें तेली चित्तवूत्त ।
देखे भावती मी ते माझी ॥३॥
तुकयाचा स्वामी माक्ले जीबींच वैसळा ।
बोळींच अबोळा करूनियां ॥ ॥४॥
३४२३ गाई गोपाळ ययुनेचें तटीं ।
येती पाणिया मिळोनि जगजेठी ।
चडू चौशुणा खेळती वाळवंटीं ।
चला चळा म्हणती पाहू दृष्टी वो ॥१॥
४ गोपिका त्या कामाठुरा नारी ।
चित्त विव्हळते देखावया हरी ।
मिस पाणि- याचे करितील घरीं ।
वाय खोळा मिळोनि परस्परीं बो ॥२॥
चिरे चोट त्या घुतां विसरती ।
ऊर्ध्व लक्ष ळागळें कृष्णमति ।
कोणा नाठवे च्या कुळ याती ।
झालीं तटस्थ सकळ नेत्रपाती बो रे दंतघावनाचा सुखामाजी हात ।
वाचे बाजती नायके जनमात ।
करी श्रवण श्रीकृष्ण वेणुग]त ।
स्ती तुकयाचा पुरवी मनोय्थ बो ॥४॥
गाई गोपाळ ययुनेचें तटीं
गाई गोपाळ ययुनेचें तटीं।
येती पाणिया मिळोते जगज्ञेटी ।
चू चीगुणा खेळती वाळवंटी ।
चत्टा चला म्हणती पाहू दी बो ॥१॥
न्या गोपिका त्या कामातुरा नारी ।
चित्त चिव्हळते देखावया हरी ।
मिस पाणि- याचे करितील घरीं ।
बाण सोळा मिळोनि परस्परीं बो२ चिरे चोच त्या घुतां विसरती ।
उर्ध्व लक्ष ळागलें कृष्णश्रति ।
कोणा नाठे छे कुळ याती ।
झालीं तटस्थ सकळ नेचरपाती बो ॥३॥
दंतधावनाचा खामा्जी हात ।
वाद्ये वाजती नायके जनमात ।
करी श्रवण श्रीकृष्ण वेणुरत ।
स्वामी तुकयाचा पुरवी मनोरथ बो॥४॥
कोणी एकी शुलळा नारी
कोणी एकी शुलळा नारी ।
विकितां गोरस म्हणे घ्या हरी श् देखिळा डोळां बैखळा मनीं ।
तोचि बदली उच्यारी ॥२॥
आपु हयाचा. भोळा ।
गोविंद कळा कवतुक ॥३॥
हरिरता चपळा नारो
हरिरता चपळा नारो ।
लागवरी न रिघती ॥१॥
अवघ्या अंगे सर्वो- सम ।
भोगी काम भागता ॥२॥
वाचा वाच्यत्वासी न ये।
कोठे काय करावे ॥३॥
तुका म्हणे देवा पेशा ।
देर्वापक्ा उदारा ॥४॥
कान्हो एकली रे पकळीौ रे
कान्हो एकली रे पकळीौ रे ।
तुजसवें चुकले रे।
भय वाटे वनीं मज अवळा धाकळी रे ॥१॥
निघतां घरीं आई बा बाश ।
तुज सर्वे कां आलियें हरी ॥२॥
ळोक वाटा सांगती खोटा ।
परी मी चटा लागलिये ॥३॥
पिकल्या बोरी झालिये सामोरीं ।
काय जाणों कोठे राहिळा हरी ॥४॥
आड खुंट दय़्ालिया जाळी ।
काय काय जाणा कान्हे मांडिली रळी ॥५॥
तुका म्हणे जाऊं आलिया वाटां ।
पाहा हरी पायीं न मोडे कांटा ॥६॥
उदासीन पावल्या वेगीं
उदासीन पावल्या वेगीं ।
अंगा अंगीं जडलिया ॥१॥
वेटाळिला भोवता हरी ।
मयूर फेरीं नाचती ॥२॥
मना आळे करीती चार ।
त्या फार हा पकला ॥३॥
तुका म्हणे नारायणीं।
निरंजनीं मीनलिया ॥४॥
३४३७ सुख डोळां पाहे ।
तैशीच ते उभी राहे ॥१॥
केल्यालिण नव्हे हातीं ।
धरोनी आरती परती ॥२॥
न धरती मनीं ।
कांहीं संकोच दाटणी ॥३॥
तुका म्हणे देवे ।
ओस केल्या देहभाव ॥४॥
सुख डोळां पाहे
सुख डोळां पाहे ।
तैशीच ते उभी राहे ॥१॥
केल्यालिण नव्हे हातीं ।
धरोनी आरती परती ॥२॥
न धरती मनीं ।
कांहीं संकोच दाटणी ॥३॥
तुका म्हणे देवे ।
ओस केल्या देहभाव ॥४॥
मेळडाने सगळे गोपाळ
मेळडाने सगळे गोपाळ ।
कांहीं करिती बिचार ॥१॥
चला जाऊं चोरू लोणी ।
आजी घेऊं चंद्रधणी ।
वेळ लावियेला अझुनी ।
पकाकरितां गडे हो ॥२॥
वाट काढिली गोविंदीं ।
मागं गोपाळांची मांदी ॥२॥
अवघाचि वाबरे।
कळो नेदी कोणा फिरे ॥४॥
घर पाहोनि पएकांताचे ।
नवविधा नवर्नाताचे ॥५॥
रीघे आपण भीतरी ।
पुरवी माथुळीयाच्या हरी ॥६॥
बोला नेदी म्हणे स्थीर खुणा दावी खा रे क्षीर ॥७॥
जोगावल्यावरी ।
तुका करितो चाकरी ॥८॥
गोड लागे परी सांगतांचि नये
गोड लागे परी सांगतांचि नये।
बेसे मिठी लये आवडीची ॥१॥
वेधलं वो येणे श्रीरंग ।
मी हे माझी अंगे हारपळीं ॥२॥
परतोचे ना दृष्टि बैसली ते ठायी ।
विवादोनी पायी ठेळं मन ॥३॥
तुकयाच्या स्वामीसबे झाली भेटी ।
तेव्हां झाली तटी मागिलाची ॥४॥
तंव ते म्हणे ऐका हृषीकेशी वो
तंव ते म्हणे ऐका हृषीकेशी वो ।
नावाजिळे तुम्ही म्हणा आप- णांसी वो।
तरी कां वेचनुक खुमनासी वो ।
नटनाट्य बरे संपादू जाणखी बो ॥१॥
सर हो परता आतां हो हरी ।
म्हणे सत्राजिताची कुमरी ।
जाणत मी या शब्दाच्या कुसरी ।
ऐेसंच करून ठकविले आजीवरीं ॥२॥
भावे गेलं म्हण न व्हावा वियोग ।
मनींची आते जन्मांतरी व्हावा संग।
ता तो केळं पाट- मोरे हे जग ।
ऐसं काय जाणे हे तुझे रंग ॥३॥
काय करूं या ना्गविळे कामे ।
लागलें तयास्तव इतुके सोसावे ।
नाहीं तरी कां नव्हती ठावी बम ।
परद्वारी गोळणी अभंग ४७७ पेसा हाकालिती प्रसिद्ध नांबं 9 काय किती सांगावि तुझे गुण ।
न फुटे बाणी निष्ठुर ऐेला निगण ।
आपपर न म्हणसी माय बहीण ।
साखुखुनांस लावुनी पाहासी भांडण ॥५॥
इतुकियावरी म्हणे वेकुठींचा राणा ।
होऊन गेले तं नये णू मना ।
आतां न करी तेसं करीं क्रिया आना ।
भक्तवत्सल म्हणे तुकयाबंचु कान्हा ॥६॥
येकिं येकटेंचि असीन येकला
येकिं येकटेंचि असीन येकला ।
विश्वीं विश्वाकार होउनिय ठेळा ।
जयापरीं बो तैसाचि गमला ।
नंदनंदून हा अचोज आंबुला वो ॥१॥
ऐशा गौळणीं त्या बोळति परस्परीं ।
करूनि विस्मय आडल्या अंतरीं ।
विश्वळाधवीया ह्याचि चराचरीं ।
नेणों महिमा यासीं म्हणे व्यभिचाशे दो रे गिरि गोवधंन येणें उचालिला ।
काळिया महास नाथुलि आणिला ।
जळत वणवा वो सुखॅचि प्राशीला ।
1 गिळीतां अघासुर चीरुनि सांडीला चो डे कपट्या माभळभटा दिव्हे पिंडदान ।
शोषिली पूतना ब्रिये पाजितांचि स्तन ।
उखळिं बांधतां उपटिले विमळाजुन ।
भक्षुनि मात्तिका वदनीं दाविली भुवने बो ॥४॥
आणिखीं येक येणें नवळावो केळा ।
काळा वांटितां बो विघाता ठकवीला ।
भाग नेदितां तो वत्स गोवळ घेउनि गळा ।
तैसिंच आपण येथे होऊलियां ठेळा वो ॥५॥
इंद्र चंद्र महेंद्र यातेंचि पूजीती ।
श्लति शास्त्रे तेही यातोंचे स्तविती ।
महासिद्ध सुनि ध्यानीं आराधिती ।
निळा म्हणे तोहा जोडला सांगाती वो ॥६॥
शुकादिकाचियं हृदयीचे ध्यान
शुकादिकाचियं हृदयीचे ध्यान ।
आम्हा जोडलं बो न करितां साधन ।
सहजाचे पाचारितां येतखे धाबोन ।
प्रेम आठिगीतां निवे तनु मन बो ॥१॥
पेशा गोळणी आनंद भरिता ।
दृष्टी अवलोकुनि मदनाचिया ताता ।
म्हणांत धन्य भाग्य आमुचे बो आतां।
लाधला जन्म झाली कृत्याची कृत्यता वो ॥२॥
नित्य हरिचिया समागम बाइ ।
नाहीं देखीळे ते खुख भोगू देहीं ।
प्रारूध खंचित बो क्रियमाण तंही ।
गेळे हारपोनियां ठाईेचे ठाई वो ॥३॥
येतां जातां नेणो काळाचा आडद्रा ।
देखतां सन्मुख तो पळतुसे माघारा ।
रंग ध्रीरंगाचा उमटला शारीरां ।
तेणे वाताहात जन्मदुःख जरा वो ॥४॥
हरिचे खरन्निधी वो सहवास वततां ।
याखि बोलतां चालतां कृष्ण खेळतां ।
आर्गी पश्वयांची डढावली सत्ता ।
येण अजरामर झालाखां निश्नांता बो ॥५॥
ऐेशा कृष्णरूपीं रूपसा बाळा ।
होडाने स्तविती पूजिती वेळोवेळां।
कडिये खांदिये घेउनी घननीळा ।
निळ्या स्वामितं अवलोकिती डोळां बो॥६॥
[देस सगुण हा स्वरूप सुंदर
[देस सगुण हा स्वरूप सुंदर ।
परि व्यापुनियां ठेला चराचर ।
देव दानवादि मानव अखुर ।
याविण उरळा ऐेस्तरा नाहीं ठृणांकूर वो ॥१॥
पेशा गोळणी त्या अनुवाद करिती ।
ज्या ज्या रंगलिया याच्या अनुवृत्ती ।
र्जांन दिवो ज्यां याचि संगती।
त्या त्या स्वालुभवे आपुल्या बोळति वो ॥२॥
माहि अंबु तेज मारुत गगन ।
जगा बीजरूप हाचि वो लपोन।
महद मायेचे हा अनादि कारण ।
चयासखी हा मूळ आंबिष्ठान वो ॥३॥
थेकानेक झाला आपुल्याचि गुणीं ।
उरला भरोनिया चाऱ्ही वबाणि खाणी ।
जयापार हा तैसाचि साजणी ।
रूप ग्रण क्रेया मंडीत भूषणा वा ॥४॥
भुवन चतुदशा ता्ह याच्या पोटीं ।
स्वर्गी येकविसाहि आदि हा सेवटीं ।
होण्या न होण्याच्या तेणीनिया गोटी! आरपी आपणचि येकट येकटी ॥५॥
निळा म्हणे आम्ही नेणोनि अबळा।
हास रुखा यासी करूं गदारोळा ।
खेळतां खेळ यारी भांडा वेळोवेळां ।
केळे अपराध ते मागा या गोपाळा बो ॥६॥
सक... ॥४॥
येकळे न कंठवेचि म्हणोनिया येणें
येकळे न कंठवेचि म्हणोनिया येणें ।
केळीं निमोण चोंदाहि भुवन ।
गगन चंद्र सूर्य मेघ तारांगणे ।
पांचहि महाभूते भोतिके भिन्नभिन्न वो ॥१॥
पसा लाघवाया माया सूत्रघारी ।
येकला येकटाचि झाला नानाकारा ।
स्थूळ सूक्ष्म जीव जीवाचे अंतरीं ।
तो हा नंदनंदून सये बाळ ब्रह्मचारी वो ॥२॥
याचिये नाभिकमळीं जन्म चतुरानता ।
याचिया निज्ञप्रभा प्रकाश रवि- किरणा ।
याचिया महातेजे तेज हुताशना ।
येणेचचि पढउनी वेद केळा शहाणा वो ॥३॥
याचिया द्रावपणे सम़द्रासी जळ ।
याचिया चपळपूरण पवन हा चंचळ ।
याचिया अवकाहा आकाहा पघळ।
याचिया घातेबळ अवत हि अंढळ वो ॥४॥
येणेंची मेरुस्तंश अचळ धरियिला ।
दिशा देग्पाळासी यणतचा ठाव 1देघळा ।
विधिविधाचाचा शास्त्रा बोध केला ।
येणेचि खूरपति स्वर्गी वेसविला वो भोगशुनि अंगना हा च्राळतन्रह्मचारप 1 येकला जेथ तेथ स्तोळाः सहसा घरीं ।
आम्हां तुम्हां भोगुनि अलि झुरारी ।
चाळा म्हण पशा विवादति नारी बो ॥ ॥६॥
कांहीच नं होनिया कांहीं येक हाता
कांहीच नं होनिया कांहीं येक हाता ।
नामख्यातीत आपण नेणता ।
होण्या न होण्याच्या नेणोनिया वाती ।
त्याचा सकढ्पाच झाला त्या प्रखवता वो ॥१॥
ऐशा परि हा मार्तिमंत झाला ।
विश्वची विश्वाकार हाउ[नया ठेळी ।
भाग्य आयसाचेया मूर्ति खुसावळा ।
गाऊं वानूं ऐेखा आम्हासी फावला वो ॥२॥
नष्हे ते पुरुष ना नारीपण जेथे ।
शूःया निरशःयाहि पेलाडी परते ।
नाकळे तादाविंदु कळा ना ज्योतिते ।
परा पद्यंतीचा प्रवेशा नांही जथे वो ॥३॥
गुण लावण्याची उघडळी खाणी ।
मंडित चठुभुज झुशुट माळा मणी ।
झुख गौळणी अभंग ४७६९ मनोहर कुडले श्रवणीं ।
श्रीवत्सलांछ्न हृदयीं साजणी वो ॥४॥
घ्या गे उचळुनि जाऊं निञजघरां ।
आजि फाबळा तो पाहों यडुवीरा ।
खेळी आदरे या खेळवूं द्रा ।
याच्या संगे नाहि खुखा पारावारा वो ॥५॥
निळा म्हणे पेशा सुंदरी ।
करता कांडा सव घेऊनि सुरारी ।
सुखा सुखरूप झाल्या कल्पवरीं ।
पुन्हा न येती त्या फिरोलि संसारी बो ॥ ॥६॥
नित्यानंदापुढे आनंद तो कोण! विषयखुख बाई बापुडे तें
नित्यानंदापुढे आनंद तो कोण! विषयखुख बाई बापुडे तें क्षीण ।
जेथें न सरेच्नि बेकुठसदन ।
दोषशायी बो त्रिकुटभुवन बो ॥१॥
नेघो म्हणोनियां त्यांगिती परोते ।
घेऊ संगसुख हरिच्या सांगातें।
गाऊं बानु रूप पाहोनि निरुते ।
हांसा खेळा ठायी जेववूं सांगात बो ॥२॥
नेघा समार्धाचे खुख तुच्छ वाटे ।
नित्यानित्याचिये न पडा खटपटे ।
काय करूं ते तपाचे बोभाटे ।
एका हरिविण अवघी ते फलकटे बो ॥३॥
काय जाउनियां करूं निज- धामा ।
तेथें मी नातुडे नाढळे बिश्रामा ।
येथे सांडूनियां तमाळ मेघऱशामा ।
नेघो नाईका आणिका दुर्गमा बो ॥४॥
स्वगभोग ते हीन लागति असार ।
क्षणे होती जाती क्षण नश्वर ।
येथे हरिसंगे क्रीडा निरंतर ।
सर्वही खुखाचं हा जोडला आगर बो ॥५॥
निळा म्हणे नित्य निःसीम स्वानुभवे।
ऐशा गोपिका त्या रंगल्या हरिसवे ।
अधिकाधिक हं प्रेम त्यांचं नवं ।
जाणोनि आवडी ते पुरविली देवे वो॥६॥
एकिं एकपणाचा घेऊनियां तास
एकिं एकपणाचा घेऊनियां तास ।
झाला नानाकार स्वरूपे बहुवस ।
म्हणोनि दुसंरेचि नाढळे वो यास ।
जया तया माजी याचाचि रहि- बास बो ॥१॥
पेस निज्ञात्मया जाणोनि गोविंदा ।
जीवे अचुुसरल्या सकळांही प्रमदा ।
करिती सेवावूचत्ति निदिदिनीं सदां ।
हसती रुसती करिती विनोदा बो ॥२॥
सर्वसाक्षी सर्वही जाणता ।
सर्व करूनियां म्हणवी अकर्ता।
जीवीं जीवाचा हा आश्तांचे सर्वथा ।
जथे तेथ याची नित्य पेक्यात्मता वो ॥३॥
नित्य अंगसंगे भोग त्यासि देति।
दृष्टी अवळोकुनि शुण त्याचे गाती ।
लेऊनि पकांति बो निजगुज बोळती ।
करिती कामधाम परि त्याचिपासी वृत्ति वो ॥४॥
साखुसासरिया श्रताराखी चोरी ।
नणंदा जावा त्याही त्यज्ञानियां घरीं ।
देती आलिंगन निजान्मया हरी ।
येथुनि म्हणाते बो संसारा बोहरी बो ॥५॥
देझा निळा म्हणे झाल्या हरिरता ।
त्या त्या विराजाते सुक्तिचिया माथां ।
साधनाच्या छाअडनि चळथा ।
जाल्या असोनि संसारि नित्यमुक्ता बो ॥६॥
भाव भक्तीचिया प्रीति जेवविला
भाव भक्तीचिया प्रीति जेवविला ।
देउनि ढॅकर वो पूणपणे धाला नेणा आनंदाचा प्रवाह लोटला ।
लिया स्वानंदाची वचने अचुवादाळा बो १” ॥१॥
म्हणे केले ते पाबळे उपचार तुम्हि आवडीने प्रेमाचे प्रकार ।
झाली तृप्ति आतां घ्याचो देतो वर ।
पुन्हा नातळो हा तुम्हास संसार बो ॥२॥
तातल्या त रिल प खोलुतियां विरक्तीच्या ज्वाळा ।
बरव्या शिजाविल्या समृद्धी सकळा ।
झाला रसस्वाद भोजनी आगळा ।
वाढिलीं पंचामृत जे वेळोवेळा वो ॥३॥
ऐसे जञेउ- तियां धाळे विश्वंभर ।
भक्तां उभविळा अभयाचा कर ।
काढुनी घालिती कंटींचे तुळखीहार ।
निळ्या स्वामी शौरविती वारंवार बो ॥४॥
नव्हत पक ना दुसरें कांहीं यास्री
नव्हत पक ना दुसरें कांहीं यास्री ।
होता छपोनियां आपुल्ीये कुसीं ।
कांहीच नोळखोनि आपआपणासीं ।
तोचि येडनि येथे झाला अवि- नाशी बो ॥१॥
रूप धरिळे सशुण चांगळें ।
वाण माण जेथील तेथंची र्खले ।
चतुभुज शंख चक्रात मिरविळें ।
सुग॒ट माळा श्रवणीं खुतेज कंडले वो ॥२॥
नव्हता गांव खीव पहिले यासि कांही ।
लामख्पासि तो आधीचि ठावा नाहीं ।
म्हणति वैकुंठ ते काळिची झाले बाई ।
क्षीरसागर ना केचि शेपशाइ वो ॥३॥
नव्हता काळा गोरा खुजा ना ठेंगणा ।
स्वरूप सुंद्र ना आंघळा देखणा ।
कैचे जीव शिव तयासी भावना ।
पंचमौतिक ना नेणे पंचप्राणा बो ॥४॥
नव्हता मन वुद्धि इंद्रियांचा मेळा ।
कार्य कर्तुत्व हा कारणा वेगळा ।
येणं ज्ञाणें यासि नव्हते कवण्या काळा ।
तोचि आला या नंदाच्या राउळा चो ॥५॥
यासि जीवें भावे धरा घाळा मिठ्या ।
ऐशा बोलती गौळणी गोरट्या ।
निळा म्हणे अवघ्या मिळोनि लहानामोठ्या ।
यासी चुकती त्या अभाग्या कंरंठ्या वो ॥६॥
यासि पाहतां बो हृदयस्थ पाहिला
यासि पाहतां बो हृदयस्थ पाहिला ।
यासि बोलतां वो बेदुची वेदुची घोकला ।
यासी खेळतां कुसंगदोष गेला ।
यासि भाोगेतां हा प्रत्य- बाय गळाला बो ॥१॥
ऐसा निजानंद परमात्मा श्रीहरी ।
आम्हीं लाधला बो भाग्याच्या संसारी ।
नित्य आळंगूं या हृदयामाझारी ।
पेशा निजबोधे निमाल्या सुंदरी बो ॥२॥
यासी विचरतां परमाथ हातीं लागे ।
यासि विवरीतां ये सिद्धांत बाळंगे ।
यासि विनटतां समाधे पायां लागे ।
यासि विनवितां हाचि वरि आंग बो ॥३॥
यासि करूं जातां सहजाचे गोठी ।
स्वार्थ परमाथ पुरुषार्थ ठागे पाठी ।
यासि जीवीं ध्यातां यासिचि पडे मिंठी।
यासि गीतीं गातां त्रह्मांड पडे पोटीं बो ॥७॥
यास कराने पुढे विचरा ज्ञान बनी ।
यासि घेडाने संगे बेसा वो भोजनी ।
यासि निजउनी नि्जा निजदायनीं ।
याचे संग खुख घेऊं अनुदिनी बो ॥५॥
निळा म्हणे निजाश्रमीची सकळा ।
पेहा आरजञा गोळणी त्या बाळा ।
ध्यान माने जींबी ध्यातां या गोपाळा ।
गेल्या विसरोनियां संसार लोहळा वो॥६॥
वेण वाजवित थसुनेच्या तटीं
वेण वाजवित थसुनेच्या तटीं ।
उभा कान्हया सांवळा जगजेठी ।
भोवती गोधने वो गोवळाच्या थाटी ।
ऐकोनि गौळणी धांवतीं उठाउठी वो ॥१॥
ऐसा जनमनमोहन रंजवणा ।
शुणी गुणातीत नंदाचा पोखणा ।
करूनि अकता हा खष्यादि रचना ।
चिश्वीं विश्वातीत अलक्ष देखणा वो ॥२॥
बसने गौळणी अभंग ४८१ नतल न आवक आ विमानीं याच्या पाहों येति खेळा ।
देव सकळहि मिळोनिया पाळा ।
वोध कुंठित या यसुनेच्या जळा ।
वरूप ब्रह्मानंद नरनारीबाळा बोरे जळचर भूचर खचर वनचर ।
छुव्ध होउनिया वेणुचिया स्वर ।
राहिळीं तटस्थचि मानलें शरीरे ।
लेणतीं वैरभाव येकचर परस्परे बो ॥४॥
पवन निश्चळाचे होउनिया ठेला ।
सूर्य अस्तमाना जाऊं विसरला ।
वत्स न पिती पेहेभाव गेला ।
सुखींचा कवळ गाई सुखींचीं याइिला वो ॥५॥
ऐसा स्वानंदाचा आला महापूर ।
कृष्ण वेणुध्वानें लोघळें अंतर ।
नोललें गळताति प्रेमाचे पाझर ।
निळा म्हणे देहीं देहा अनादर वो ॥६॥
ब्रह्म भाणि गोवळपणे
ब्रह्म भाणि गोवळपणे ।
यक्ञभोक्ता आणि उच्छिष्ट खाणें ।
महार्षिः स्तव आणि हंबरी घेणे ।
नाटकी विंदाने अघटीत ॥१॥
नित्य सुक्त आणि बांधळा गळा ।
परात्पर आणि कॉडिती बाळा ।
ब्रह्मच आणि सहस्त्रसोळा।
भोगिल्या अवळा आणिसखीही ॥२॥
अखुरमदंन आणि मारिती गौळणा ।
लक्ष्मीकांत आणि चोरितो लोणी ।
ईशाचा ईश आणि प्होडी इघाणीं ।
गुणातीत अगुणीं भरळासे ॥३॥
विश्वव्यापक आणि यशोदे काडिये ।
शुकाचें ध्यान आणि दासी पदहिये ।
कृपावंत आणि मारिली माये ।
रडे ये माये ये माये लटिकाची ॥४॥
रोमी ब्रह्मांड आणि बाळक झाला ।
अतुबळी आणि उखळीं वांधिळा ।
बळीचा ड्वारपाळ आणि पंढरीये आला ।
पुसतांचि याळा नाहीं कोणी ॥५॥
सखा भावाचा आणि मामा[साचि मारी ।
धम स्थापक आणि अकमें करी ।
देहातीत आणि आयुधे धरी ।
अकता करी मना आलें ॥६॥
स्वज्ञाचे आणि नेणता झाला ।
काळाचाहि काळ आणि वाउसि भ्याला ।
माऊसीचे स्तनीं विषचि प्याला ।
उन्तीणे तिये झाळा जावघात ॥७॥
अरूप जाणि घेतलीं सोगें ।
निष्काम आणि गोळणी माग ।
नित्य तृप्त आणि गोवळसं ।
न्रित्य उच्छिटें खाय त्यांची < भूपति आणि मंत्री माकडे ।
अर्धांगी नोवरी आणि नेली म्हणुन रडे ।
नावां सोडूनी तारितो दगडे ।
वनवासी उघडे फळें भक्षी ॥९॥
अमरा पूज्य आणि राखितो गाइ ।
क्षीराब्धीचा जमात आणि धोंगडे डोई ।
ईशाचा ईश आणि लोळतो भुई ।
नंदाचे गोठणीं गाईवाडा १० खनकादिक देव स्तविती भावे ।
तो हा लंपट गौळणीसवे ।
न मगती त्यासी देउचि धांवे ।
आणि मागत्यासरी व्हावें अति क्रपण ११ जगदाली आणि भिकारी झाला ।
विराटरूपी आणि खुजट ठेला ।
त्रिपाद देतां च्रेलोक्या नेळा ।
शखीं वळिनें बांधळा दाखदेशीं १२ नित्यपूर्ण आणि भोजन मागे ।
बाळकचि दात्याचे कापवीं आंगे ।
न जेवितां सर्वे पळोचे ळागे ।
मग धांवे त्यामागे विमानीं घाली १३ दयावंत आणि अर्गचि स.सं.गा. ...,३१ चिरिळे ।
मयूरध्वजाचीं केलीं कलें ।
उदार कणीचे दांतचि प्राडिलें ।
दिबीते सालिळें कपोतासाठीं १४ ब्राह्मण भक्त आपणा म्हणवी भळा।
आणि नाखाचि नारदी करूनी ठेला ।
सख्खे बहिणीची भीड नाहीं याला ।
जॉभ- ळ्च्या निमिचें केला उपहास १५ वेदांसी स्तवितां उगाचि हसे ।
आणि गोळणीच्या शिव्या ऐकोनि हांसे ।
नित्यानंदआणि रडताचि बसे ।
आळी घेउनी भिस जेवणाच्या १६ निळा म्हणे हा लाघवी हरी ।
काहींही न करूनी अब्धाच करो ।
भक्तां द्वेपियां पके परी ।
निंदा स्तुतिवरीं खम देणे ॥१७॥
थेऊनि जाऊनि करी गाळणीचे कोड
थेऊनि जाऊनि करी गाळणीचे कोड ।
पुरवुनि सकळ ही अंत- रींची चाड ।
नेदि प्रेम त्याचे खंडा करि वाड ।
एखा कृपाळू हा खुखाचा सरवाड वो ॥९॥
धन्य भाग्याच्या त्या जन्मल्या संसारीं ।
ज्याच ध्यानी मनी नित्य काळ हरी ।
करितां काम काज दृष्टी त्याचवरी ।
बाटला. चालता जेवितां निर्तरि बो ॥२॥
त्याचा विकिला ऐसा राब त्याचे धरी ।
पाडिल काम काज तेहि आपण करी ।
नवचे पळभरा त्या सांडुनियां दुरी ।
त्याचा नल- जोचि म्ह्णवतां कामारी वो ॥३॥
त्याचा यवजाव सासुर माहेर ।
झाला आप- णचि ळेणे अळंकार ।
अवघे धन वित्त गोत परिचार ।
झाला नामरूप दीर भावे वर बो ॥४॥
नेदी उरो त्या आणिक दुसर ।
-विण आपणा बो सोयरे धायरे।
गाइ म्हणी पदा पोटिची लकूर ।
झाला घरदार त्याचं एकसर बो ॥५॥
खाती नजवाती ते भोग सकळही ।
झाला आपर्णाच संचरोनि देहीं ।
नेदि आपपर ऐेखे दिसा कांहीं ।
निळा म्हणे ऐसी णेक्याचि नवाई बो ॥६॥
३४५१५५ सये आनेदाचा अवचितां आला पूर ।
याचे मुरलीचा उठितांचि गजर ।
मी मज नाठवचि कच घरदार ।
ठेल तटस्थचि राहिल शारीर बो ॥१॥
पेसं मोहन नाटक येण केल ।
जीव चेतन्य घो हरूनिया नेल ।
पकळ एक- बटाचे करूनि ठेविले ।
नाठवे साखुर ना माहेर णऐेसे झाळं वो ॥२॥
याचा नव- ळावो हाचि पक वाटे ।
जीवीं जीव नुरे आनंदाचे भेटे।
तेण सखुखानेद खंसारुचि आटे ।
मी हे माझे तां न दिसचि कोठें बो ॥३॥
मनीं मनाखी हि जुरोनियां थार ।
हृदयभुवनीं होय याचाचि प्रसर।
बुद्धी चाकटाले राहे निरंतर ।
सुखी खुखाचाचि होतसे आदर बो ॥४॥
होत आपुलीये घरीं बो निश्चळ ।
कोठ पाहा गेल याचा निज खेळ ।
तच पासुनि वात्ति झाले बो बोढाळ ।
मनी नाठवाच लकरूं ना बाळ बो५ पका पर्कच पडियेला फासा ।
याचा नेणोनियां स्वभाव बो पेसा ।
माझा मजची हा नवबलावो मानसा ।
निळा म्हणे होता संचिताचा ठसा बो ॥६॥
सये आनंदाचा अवाचितां आल्य पूर
सये आनंदाचा अवाचितां आल्य पूर ।
याचे सुरळीचा उठितांनचि गजर ।
मी मज नाठवेचि कचे घरदार ।
ठेल तटस्थचि राहिल दारीर वो ॥१॥
बेस मोहन नाटक येणें केले ।
जीव चैतन्य वो हरूनिया नेलें ।
एकलें एक- बटाथे करूनि ठेविलें ।
नाठवें साखुरे ना माहेर ऐसे झाळें बो ॥२॥
याचा नव- लावो हाचि एक वाटे ।
जीवीं जीव नरे आतंदाचे भेटे।
तेण खुखानंदे संसाखचि आदे ।
मी है माझे तों न दिसचि कोठें बो ॥३॥
मनीं मनासी हि नुरोनियां थार ।
हृदयभुवनीं होय याचाचि प्रसर।
दुद्धी चाकटाले राहे निरंतर ।
सुखी सुखाचानि होतसे आदर बो ॥४॥
होते. आपुलीये घरीं बो निश्चळ ।
कोठे पाहों गेळूं याचा निज खेळ ।
तचि पासुति वृत्ति झाले वो वोढाळ ।
मनीं नाटबचि ळकरूं ना दाळ बो पका एकिच पडियेला फाला।
याचा नेणोनियां स्वभाव वो ऐसा ।
माझा मजञजची हा नवलावो मानसा ।
लिळा म्हणे होता संनिताचा ठसा बो ॥६॥
२४५६ होतं छेडनिया आर्लिचें अंजन ।
तेणें देखिळे वो निक्षपीचें घन ।
गौळणी अभंग ट्रे होतें वेदराये ठेविलें जोडून ।
तेचि सांपडळें आयतं निघान बो ॥१॥
जनीं जना- देन प्रत्यक्षचि होता ।
तोचि सुसावोली कृष्ण झाळा आतां ।
मंडित चतुर्भुज वेणु वाजावितां ।
मुगुट कुंडळे चो माळाचा मिर्यवितां बो ॥२॥
प्रगट असोनियां न दिसेची कोणा ।
आड आलिया वो डुद्धीचि कठपना ।
जाय हारपोनि अविद्येच्या भावनां ।
तेणेंचि न देखति भूतीं भगवाना वो ॥३॥
कैसा माया मोह अम झाला गाढा ।
नेणे ज्ञाणीबचि धांवे पुढां पुढां ।
विधिनिषेधाचा माझारीं झगडा ।
तेणें अंतरला न सांपडे झडा वो ॥४॥
इंद्रियांविषयाची सदा लगबग, ।
मातले अहंकार कामक्रोध मांग ।
मदमत्सराचे धावाति निळाग ।
तेणें हातच्या हातीं अंतरला श्रीरंग बो ॥५॥
ऐसे चुकदुली आघात अपार ।
आले सांपडले आयतें भांडार तेणें झालिये वो निजखुखं निर ।
निळा म्हणे भोगूं सुखाचे संभार बो ॥ ॥६॥
होत लेउनिया आ्तिचे अंजन
होत लेउनिया आ्तिचे अंजन ।
तेणे देखिळ वो निक्षपीचं घन ।
गोळणी अभंग इट होतें वेदराये ठेविले जोडून ।
तेचि सांपडलें आयते निघान घो ॥१॥
जनीं जना- देन प्रत्यक्षच होता ।
तोचि मुसाबोनी कृष्ण झाला आतां ।
मंडित चतुभुज वेणु वाजवितां ।
सगट कुंडले बो माळाचा मिर्रवितां बो ॥२॥
प्रगट असोनेयां न दिसेची कोणा ।
आड आलिया बो बद्धाचि कटपना ।
जाय हारपोनि अविचेच्या भावनां ।
तेणेंचि न देखति भूती भगवाना वो ॥३॥
केसा माया मोह भ्रम झाला गाढां ।
नेणे जाणीबचि धांवे पुढां पुढां ।
विधिनिषेधाचा माझारीं झगडा ।
तेणे अंतरळा न सांपडे मा बो ॥४॥
दोद्रयांविषयाची सदा लगबग ।
मातळे अहंकार कामक्रोध मांग ।
मदमत्सराचे धावाति निलाग ।
तेणें हातच्या हातीं अंतरला श्रीरंग बो ॥५॥
पेसे चुकवुनी आघात अपार ।
आजे सांपडले आयतं भांडार तेणे झालिये बो निजखुख निभर ।
निळा म्हणे भोगू सुखाचे संभारवो॥६॥
होतें बहुत दिवस आते वागविळे
होतें बहुत दिवस आते वागविळे ।
आजि अकस्मात त फळ देऊं आळं ।
दृष्टि श्रीहरिचीं देखिली पाऊले ।
घेतले जन्म माग स्पाथक त्याचें झाळेंवो १धन्य हे आनंदा सांपडली वेळ ।
तेणं संत सज्जन भेटले कपाळ ।
त्याणे फॅडियला छुद्धिचा वो मळ ।
दृष्टी दाखाविळा यशोदेचा बाळ वो ॥२॥
नाना साधनाच्या केलिया खटपटा ।
परि त्या न पवतिची बो याच्या दार- वटा ।
जाणो जातां जाणिव घालि आडपफांटा ।
योगाभ्यासें सिद्धी रोधी ती बाटा वो ॥३॥
यज्ञयाग स्वगमोग आड येती ।
करितां तप कामक्राब खवळती ।
नित्यानित्यज्ञाने अभिमान वाढती ।
करितां तीथाटण अहका- शांचि प्राप्रि वो ॥४॥
जपतां मंत्नरबांजे चळचि घाळी घाळा ।
करिता दानघम पुढें भोगवितो कळा ।
साबळे मिरांवेता चविधितिषेध आगळा ।
आतां होच बरवे धणीवरीं ध्यावूं याळा वो ॥५॥
ऐसे शोधियेले माग लानापरीं।
न येती प्रतीति मग साडियले दुरी ।
आतां गाडन गीतीं नाचा हा सुरार ।
[नळा म्हणे करूं संसारा बोहरी बो ॥ ॥९॥
आजि पुरळ बो आताच आरत
आजि पुरळ बो आताच आरत ।
क हृदर्यी चो बहूदिवस चिंतित ।
मना आवखूनि इंद्रियां सतत ।
दृष्टि पाही हा घाणवरश ग्ा!पनाथ वो ॥१॥
तचि घडोनियां आले अनायास ।
जातां यशोद घरा चाणा चया मिस ।
आला खळत खेळत बाळवेपै ।
कवाळि घाले मिठी गदगदा हास वो ॥२॥
झुख अमृताचा मर्यंक्र उगवला ।
दंत हिऱ्याचा प्रकाश फाकला ।
नयनीं रत्नकीळ ताशा वो झमकलां।
देखतां हृदयी निजवास त्याचा झाला चो रे जन्मजन्मांतर्री बहु केळे सायास ।
याचे भेटिलागी क्त उपपाल ।
सोविलीं गंगेची तटाके उदास ।
त्याचिया सुकताच आल लेणा घोष वो ॥४॥
आजे आनंदाशीं आनंद माझ्या झाला ।
आज खुखादा खुखळाभ कळा ।
आज हषीशीं हर्ष भेटो आला ।
तेणें श्रीरंग निजरष्रीं स्थिरावला वो ॥५॥
भोग भोगितां ओसरळे समस्त ।
गेळे उडोनियां प्रारब्ध संचित ।
विटले विषया- वरुनियां चित्त ।
निळा म्हणे घडळा हरिशीं एकांत बो ॥६॥
पकी म्हणती हा आयचा सांगाती
पकी म्हणती हा आयचा सांगाती ।
दुजी म्हणे परती भाऊ माझा ॥१॥
तिजी म्हणे हरि आयचा मेहुणा ।
चौथी म्हणे पैट्न्या देखसी झणें ॥२॥
एकि म्हणती हा आस़ुचा गोवळ! साहावी म्हणे बाळ नंदाचा कीं ॥३॥
निळा म्हणे जैशा श्ठती वेवादती ।
तैशा या भांडती परस्परे ॥४॥
पकी म्हणती हरि आस़ुचा सोयरा
पकी म्हणती हरि आस़ुचा सोयरा ।
दुजी म्हणे: घरां पुस जाई ॥१॥
तिजी म्हणे काळीं आणिला पोसणा ।
चोथी म्हणे तान्हा थशोदेचा कीं ॥२॥
पकी म्हणे माझा नोवरा साजणी ।
पकी म्हणे बहिणी पाठीची मी.३ निळा म्हणे एकी म्हणती आसुचा पिता ।
एकी म्हणे चुलता सखा माझा ॥४॥
पकी म्हणे हरि आसुचा दोजारी
पकी म्हणे हरि आसुचा दोजारी।
हजी म्हणे दुरीं मित्र माझा ॥२॥
तिज़ी म्हणे सखा आमुचा जिवळग ।
चौथी म्हणे निःसंग सदांचा हा ॥२॥
एकी म्हणे कुमारि देउनि आणिला ।
एकी म्हणे जन्मला येशोदे पोटीं ॥२॥
निळा म्हणे एकमेकां न मिळती ।
पुराणें भांडती तैशापरीं ॥४॥
येतां देखोलियां भार
येतां देखोलियां भार ।
गाई मनोहर गोवळांचे ॥१॥
घांवाचि घेउनि गोळणी येती ।
पहावया श्रीपती मदनमूती ॥२॥
एकीसत न पुस्ततां एकी ।
माय लेकी सास्वा खुना ॥३॥
निळा म्हणे पाहोनि मुख ।
भोगिताती सुस केवळ्यपर ॥४॥
कृष्णखूपा वेघट्या नाश
कृष्णखूपा वेघट्या नाश।
देखती अंतरीं तैचि रूप ॥१॥
गमनीं शयनीं आसनीं भोजनी ।
देखती जनीं वनीं दृष्टीपुढे ॥२॥
पएकांतीं लोकांती घरीं दारीं बाहेरी ।
त्याविण निज्ञाचारीं नेणती डु ॥३॥
निळा म्हणे सर्वहि त्याचा परि- वार ।
होउनी सारंगधर ठेला घरीं॥४॥
एकली एक दुजी होति ये सखदनीं
एकली एक दुजी होति ये सखदनीं।
तंव आयीकिली सुरळीची ध्वनी ।
गेळे घांवोनियां पाहावया लोचनीं।
तंव गेलिये देहभाव विसरोनी ॥१॥
हरि देखतांची मदनाचा पुतळा ।
गेळा जडोनियां बैसला तो डोळां।
मनीं आठवे साजणी वेळोवेळां ।
नेल्या शोधुनी माझीया जीवनकळा वो ॥२॥
नव्हत जवळीं दुसर बाई कोण्ही ।
नको जाऊं पेसें सांगावयाळागुनी ।
नेईल जीव- भाव सर्व हा हरुनी ।
मग पडसि तं याचेचि व्यसनी बो ॥३॥
ऐेसी' जाजावोनी बोले सखियाग्रती ।
येर् टकमका पाहोनि हांसती ।
म्हणती जाणानियां होसि कां नेणती ।
भाग्य लाधालसी घरूनी राहे चित्तीं वो ॥४॥
आजि तुझिया भाग्यासी नाहीं पार ।
झाला परिचय पाहिला सारंगधर ।
ज्याळागीं शिणाति हे योगी सुनीश्वर ।
तोचि तुझे हृदयींचा परात्पर वो ॥५॥
निळा म्हणे गौळणी अभंग ४८५ अ न व कडे जट आज दवा ही देव ।
आलें मोडोनि बैभवा वैभव ।
खकळहि खुखार्चाच जोडळी राणीव ।
देखिला यदुपति निज लावण्याची ठेव वो ॥६॥
परत्रह्मं निष्काम तो हा गौळयां घरीं
परत्रह्मं निष्काम तो हा गौळयां घरीं ।
वाक्या वाळे अँड कृष्ण नवर्नात चोरी ॥१॥
म्हणती गौळणी हरीचीं पाउले धरा।
रांगत रांगत।
येतो हरीं हा राजमांदैेरा ॥२॥
लपत छपत येतो हरी हा राजभुवनीं ।
नंदाचे देव टाकूनि आपण बैसे सिंहासनी ॥३॥
सांपडला देव्हारीं यासी बांधी दावेनी ।
दांख चक्र गदा पद्म शारंगपाणी ॥४॥
बहुता पुण्ये जोडलें देवा ।
अनंत पवाडे तुमचे न कळती भावा ॥५॥
विष्णुदास नामा म्हणे अहो केवा ।
जन्मोजन्मी द्यावी तुमची चरणखेवा ॥ ॥६॥
तळवे तळहात टेकीत
तळवे तळहात टेकीत ।
डाव्यायडच्यानेंरांगत ।
रंगणीं रंगनाथ ।
तो म्यां देखिला सये ॥१॥
गवळणी जसवंती पॅ सांगे 1 आले या उ रात माग ।
येण येणं वो श्रीरंग ।
नवनीत माझें भक्षिल ॥२॥
एक्या हातीं लोण्याचा कवळु ।
सुख माखिले अळुमाळु ।
चुंबन देतां येतो परिमळू 1 नव्नीताचा गे सये ॥३॥
येणे माझें कवाड उघडिले ।
येणे शिंके हो तोडिले ।
दद्याइधातें भक्षिलें ।
उलंडिळें ताकातें ॥४॥
पेसे जरी मी जाणते ।
यसुना पाणिया नव जातें ।
धरूनि खांबास बांधितें ।
शिक्षा ळावितें गोंबिंदा ॥५॥
पेसा पुराण- प्रसिद्ध चोर ।
केदाव नाम्याचा दातार ।
पंढरपुरी उभा. विटेवर ।
भक्त पुंडीलिकासाठीं॥ ॥६॥
येत येत उभा राजबिदीं
येत येत उभा राजबिदीं ।
स्व चाले गोपाळांची मांदी ।
नारी पाहती उभया बिंदीं ।
एकीच्या धरुनि बाहवा खांदी ॥१॥
हरिहरनंदना साह्य लोचना ।
डोळ्यां वेगळा न बा जासी कान्हा ।
अरे कान्हा मनमोहना ।
गोपी भुलल्या तुझिया गुणा ॥ ध० ॥ चतवेंद नागवी भाट सांगतें ।
उभया वर्णिता रामक्ृरष्णातें ।
क्षतिस्मृति विद्यावंते ।
जय जय म्हणती कृपानर्धादे ॥२॥
थेत येत उभा रहात ।
सुदाम्याच्या खांद्यावरीं हात ।
समहष्टी गोपिका न्याहाळित ।
चैतन्य चोरुनि आनंदें इलत ॥३॥
पेसा क्रृष्ण साभाग्यसुंद्र ।
हावण्य शुण रत्लाकार ।
विष्णुदास नामयाचा दातार ।
भक्तिभावे आंळंगा शारंगधर ॥ ॥४॥
ध्यान सांवळें गोकुळींचे
ध्यान सांवळें गोकुळींचे ।
धांव पाव वेगीं हरी सांवळिया ॥ घर ॥ सांर्वाळसी आंगीं उटी ।
सांवळी कस्तुरी लल्लारीं ।
खांवळीसी कांसे काख” यळा करीं ।
गोरवीळ्या ॥१॥
खांबळीखी तनु बरवी ।
सांवळ॑ बुंदावन मिरवी ।
जा स्स सांबळ्याशा तुळसी कामी ।
मंजुळिया छोवळीया ॥२॥
सांवळीशीं कंठीं माळा ।
सांवळे हृदयी पदक विशाळा ।
सांवळ्याशा गोपी केल्या ओंवळ्या ।
गोवः ळिया ॥३॥
सांवळीसी हातीं काठी ।
सावळासा कांबळा पाठीं ।
नामयाचा स्वामी गायी राखी ।
घवळ्या आणि पिवळ्या ॥ ॥४॥
य॒शोदेचा बाळ अलगट
य॒शोदेचा बाळ अलगट ।
रूपे राज वरा वरबंट ॥१॥
वेधीं लावूनि वेधिले येणे मानस ।
आड घालुलि आपुला प्रकादा २९ आप- णाखीच खेळे विनोदे ।
विश्व निववी तेणें सुखे निजबीे ॥३॥
दृष्टी याची पावे देखाणिया ।
आड रिथोनि तेज सांवळँ भरिळें डोळियां ॥४॥
मन मारोनि आते पुरविले ।
रूप दादूनि चित्त माझे भुरळीवळें ॥५॥
नामया स्वामी आसनी शयनीं दरा वजे डोळ्वां पासोनी ॥६॥
दुःखाची निवृत्ति खुखाचें तें खुख
दुःखाची निवृत्ति खुखाचें तें खुख ।
पाहतां श्रीसुख गोविंदाचे ॥१॥
रंगणीं रांगत गुलगुल बोलत ।
असुर रूळत 'चरणातळीं ॥२॥
नामा म्हेणे हातीं लोणियाचा उंडा ।
गौळणी त्या तांडा भुललिया ॥ ॥३॥
चंद्रबिंबासरी देखा जरी सुखा
चंद्रबिंबासरी देखा जरी सुखा।
कोटी चंद्रप्रभा देखा कृष्ण हे मूर्ति ॥१॥
धवळळे चांदिणें रांगतां रांगणे ।
धन्य वो गौळणी सुखी तुम्हीं ॥२॥
का्तींचीं कुंडले गुरुशुक्र विंवळे ।
शिरीं ते शोभळें पिंपळमान ॥३॥
कंठीं वाघ- नखे साजिरी ते सरी।
करदोडा वरी राजसासी ॥४॥
सकुमार दोंदिलें किंकीणी करीती ।
चरणी नाद उठी नेपुरांचा ॥५॥
श्वतिसमागमे नाद ऐके का्ीं।
संतोषोनि मनी डुले हरी ॥६॥
देखोनिया माते होय समाधान ।
उतरीं निंब- लोण सुखावरूनि ॥७॥
सच्चिदानंदधन ' तान्हुळें आपण ।
विष्णुदास नामयाने वोवाळिळें ॥८॥
घागरिया छंद चरण घवघवी
घागरिया छंद चरण घवघवी।
अरूणा दाखवी चरणतळीं ॥१॥
अस्ता येई कान्हा देई आहिंगन ।
उतरी निंबळोण झुखावरुनी ३. वाघनखे कडदोरा केटी घाळूनि सरी ।
झणी तुज सुरारी दृष्टी लागो ३े अंबुळें लोळिया कटी रिठे गांठी ।
छदे जगजेठी हाळवी मान ॥४॥
भाळी चंदन वरी मसीचा टिळकला ।
झणीं तुज गोपाळा दृष्टी लाग ॥५॥
नामयाचा स्वामी हरि माझं चिंतणे ।
छंदें गीत गाऊं नाचू मी सदा जाण ॥६॥
६४७३ कृष्ण डोळतु रांगतु रंगणीं ।
इडापिडा धाबोली घेती गौळणी ॥१॥
ज्ञावापरीस हे वाल्हें बाळक ।
शिणाहिया विसांवा त्याचें पाहे श्रीसुख ॥२॥
खर्व खुख याचेती मनोहर ।
ताचे 'खेळवितां धणी मन न पुरे ॥३॥
देह गेह नाठये सर्वथा ।
सुत पतीची मावळली वाता ॥४॥
खुख न सांगवे वैखरी कोंदळी।
रूपी रमतां मनें बुडी दिधली ॥५॥
नामया स्वामी खुखाचा सागर कृष्ण खेळवितां सुफळ हा संसार ॥६॥
कृष्ण डोळतु रांगतु रंगणीं
कृष्ण डोळतु रांगतु रंगणीं ।
इडापिडा धाबोली घेती गौळणी ॥१॥
ज्ञावापरीस हे वाल्हें बाळक ।
शिणाहिया विसांवा त्याचें पाहे श्रीसुख ॥२॥
खर्व खुख याचेती मनोहर ।
ताचे 'खेळवितां धणी मन न पुरे ॥३॥
देह गेह नाठये सर्वथा ।
सुत पतीची मावळली वाता ॥४॥
खुख न सांगवे वैखरी कोंदळी।
रूपी रमतां मनें बुडी दिधली ॥५॥
नामया स्वामी खुखाचा सागर कृष्ण खेळवितां सुफळ हा संसार ॥६॥
बाळ सगुणगुणाचे तान्हे गे
बाळ सगुणगुणाचे तान्हे गे।
वाळ दिसतें गोजिरवाणे गे ।
कांय सांगतां गाऱ्हाणे गे ।
गोकुळींच्या नारी ॥१॥
श्रीरंग माझा बछडा गे ।
याली ताही दुजा जोडा गे ।
तुम्ही याची संगति खोडा गे।
गोकुर्ळींच्या नारी ॥२॥
पांच वर्षीचे माझे बाळ गे ।
अंगणीं माझ्या खेळे गे ।
कां लटकाच घेतां आळ गे ।
गोळछुळींच्या तारी ॥३॥
सांवळा गे चिमणा माझा ।
गवळरणीत खेळे राज्ञा ।
तुम्हीं मोठ्या ढाळगजा गे ।
गोकुळींच्या नारी ॥४॥
तुम्हीं खाऊन लोण्याचा गोळा गे ।
आळ घेतां या गोपाळा गे ।
तुम्हीं ठाईंच्या वोढाळा गे।
गोकुळींच्या नारी ॥५॥
तुम्हीं लपवूनि याची गोटी गे ।
लागतां गे याचे पाठीं गे ।
ही एवढीच रीत खोटी गे।
गोकृळींच्या नारी ॥६॥
तुम्ही लपवून , याचा भंवरा गे ।
आळ घेतां शारंगधरा गे ।
तुम्हीं बारा घरच्या बारा गे।
गोकुळींच्या नारी ॥७॥
हा ब्रह्मतिधीचा जनिता ग।
तुम्ही याला धरूं पाहतां गे।
हा केसा येईल हाता गे ।
गोकुळींच्या नारी < लामा म्हणे यक्ोदेसी गे।
हा तुझा हृषीकेशी गे ।
किती छळितो आम्हासी गे ।
गोकुळींच्या नारी ॥९॥
गोपाळासी खेळती
गोपाळासी खेळती ।
आनंदे डोलती ।
कृष्ण आसुचा सांगाती ।
डोडोडोडोडो१काःहोबाची संगती।
ब्रह्मादिक इच्छिती ।
धन्य आम्हां म्हणविती ।
अ ल ल ल ल ॥२॥
क्रृष्णाप्रती गोपाळ ।
म्हणताती ख॒कळ।
अक- ळशी नाकळ ।
हा त त त त ॥३॥
मामा मारूं गेलासी ।
आपटिलें गजञासी ।
मलयुद्ध खेळलासी ।
ह ठु ठु ठु ठु ॥४॥
अजगर मारिलार वडवानळ गिळिला ।
गोवधेन उचलिला ।
अ ब ब ब व ॥५॥
पूतनेसी शोपिळे ।
नारदासती मोहिले ।
गणिकेशी उद्धरिले।
अ रेरेरेरे ॥६॥
गोळियांचे घरां जाशी ।
दहीं दूध लोणी खासी ।
त्यांच्या खुना भोगिशी ।
छि छी छी छी छी ॥७॥
सोळा सहस्त्र भोगिशी ।
ब्रह्मचारी म्हणविशी ।
लटिकेंचि ठकविसी ।
कुळळळुळु< खोडोनियां मी तूं पण ।
आम्हां घाली लोटांगण ।
परब्रह्म नाणयण ।
आहा हाहाहा९ पेसे तुझे पवाड़ ।
वार्णिताती वाडेकोडें ।
विष्णुदास नामा म्हणे ।
युयुयुयुयु॥१०॥
कान्ह थंबाळले थंबाल आपुळ्या गाई
कान्ह थंबाळले थंबाल आपुळ्या गाई ।
आम्ही आपुल्या घलासी जातो भाई ॥ ध० ॥ काळ गोलीले गाली गाय व्याली ।
तीचा खल्ू- जले गोळ जाहळा ळर ।
तो थगल्याळा लई लई दिला ।
मी गळीबले म्हणून थोला दिलि काम कळतोयलळे कलतोय माझा छवला ॥१॥
तुम्ही यसुतेची आंगोळ गळ्यानों केळी ।
मला म्हतता भळे आन जाय शिदोली ।
माझ्या संगतीसळे दुखला नाहीं कोणी ।
कसी आनूले वळानन भाकली ॥२॥
तुम्ही थोळल्या पातळाच ल्याकू ।
तुम्हा मंदी मी गळीब हाये याकू ।
तुम्हा कैर्साळे आवळ माझी नाहीं ।
काय कलळूले काता मोहला पाई ॥३॥
तुझ्या कपाळीं केशळाचा तीला ।
तुझ्या गल्यांत ळे वैजयंती माळा ।
ठरला काहोळा पीता- बळ पीवळा ।
हात जोळीतो नामदेव भोळा ॥ ॥४॥
यदोदे घराकडे चाळ मळा जैझ घाळ क खाता गव्हाची
यदोदे घराकडे चाळ मळा जैझ घाळ क खाता गव्हाची पोळी लाटी ।
मळा पुरणपोळी करून दे मोठी ।
नाहीं आडवीत युल मळा जेऊ घाळ ॥१॥
तूप ळावून भाकर करी ।
वार कुर अव करी ।
रप कांद्याची कोशिंबिरी ।
मळा जेऊ घाल * आई ग खर्ड खडे।
लवकर मळा करून दे वडे ।
बाळ स्फुंदस्फुंदोनी रडे ।
मला जेऊ घाल रे आई लहानच घे गे उंडा ।
छवकर भाजुन दे मांडा ।
छाव शेल्या गाईच्या झुंडा ।
मळा जेऊ घाळ ॥४॥
आई मी खाईन शिळा घांटा ।
दह्याचा करून दूध- महा ।
नाहीं माझ्या अंगीं ताठा ।
मला जेऊं घाळ ॥५॥
भाकर बरीच गोड झाळी ।
भक्षुनी भ्टूक हरपळी ।
यशोदेने कपा केळी ।
मळाजेझं घाळ द आई मी तुझा प््कुळता पक्त ।
गाई राखि नवळाख।
गाइ राखून झ्िजलीं नख ।
मला ज्ञेऊ घाळ ॥७॥
नामा विनवी केशवासखरी ।
गाई राखितो वनासी ।
जाऊन सांगा यदोदेसी ।
मळा जेऊ घाळ पा ४४७८ हातीं घेऊनिया काठी ।
शिकावेते श्रीपाते ।
यसुनेची माति ।
खासी कांकांकांकांश हरीतंंखेडी नको करूं माझ्या बाबावावबा ॥श्ु०॥ घाऊनियां घरीला करी ।
द्वैसविला मांडीवरीं ।
सुख पसरोनि करी ।
आ आ आझआा ॥२॥
हातीं घेऊनिया काठी
हातीं घेऊनिया काठी ।
शिकावेते श्रीपाते ।
यसुनेची माति ।
खासी कांकांकांकांश हरीतंंखेडी नको करूं माझ्या बाबावावबा ॥श्ु०॥ घाऊनियां घरीला करी ।
द्वैसविला मांडीवरीं ।
सुख पसरोनि करी ।
आ आ आझआा ॥२॥
सोडी कान्हा रविदोर
सोडी कान्हा रविदोर ।
मथिल्या देत ।
बया मज तें दे आई ।
मज तें दे डेर घुमघुमत ॥१॥
यशोदा उचळोनी ।
कड त्यासी घेउनी ।
दाविती &> चित्रशाळेतं ॥२॥
करीं कर घरूनी ।
नेउनी अंगणीं ।
दावी कूप बावीते रेदावीत आरश्ांत ।
म्हणे पाहे कृष्णनाथ ।
सुख सूस्वा चुंबिते ॥४॥
चिमण्या ह्या गौळणी ।
आल्या त्याही मिळोनी ।
राघे उरी मज तंदे५राघेसी म्हणे नामा ।
कृष्णासी तुझा प्रेमा ।
खमजावी यासी तें दे॥ ॥६॥
गड्याना राजा कीरे झाला
गड्याना राजा कीरे झाला ।
कृष्ण सिंहासीं वेसळा ॥१॥
पांवा मोहरी घोंगडी ।
आम्ही खेळु ययुने थड़ीं ।
नाचो पाउला देहुडीं ।
कृष्ण आमुचा किरे गडी ॥२॥
खेळूं इतत हुंबरी ।
थडक हाणे टिरीवरीं ।
आतां चालिला दळभारी ।
आमचे यशोदेचा हरी ॥३॥
कुस्ती खेळतां कासाविसी ।
झंबुड खरकटें नाकाखी ।
कडे घेऊ सावकासी ।
आतां बहु भितो यास्री ॥४॥
. आम्ही तुम्हासवे जाऊं ।
गाई वळावया जाऊं ।
त्याचे मानेत बुक््या देऊं ।
जवळी जावयाखी भिड ॥५॥
नामा म्हणे चळा जाऊं ।
हात जोडोनी उमे राहूं ।
पाया पटून मागून घेऊं ।
जनीवनीं तो ।
कृष्णची घ्याझं ॥६॥
जाऊं पाण्या निखुरवाण्या
जाऊं पाण्या निखुरवाण्या ।
आळवीती गोड राण्या ॥ छु० ॥ गोंवेंद गीतीं गाऊं गोविंद गीतीं गाऊं ।
आनंदे जाऊं पाण्या ॥१॥
खाऊं कद्सुळ आम्हा असा बचा ।
न देखा श्रीकृष्ण लप्का कालीं ॥२॥
आम्हा गाड भिल्लीणी काय आम्हां गोंडी ।
तकिया नामाची लागली आवडी रे आजींचा दिवस आम्हां झालासे आनंदु ।
विष्णुदास नामा म्हणे याने लावियेळा छंडु ॥४॥
२३४८९२ जाये जाये जाये परताोंने पाहे ।
लाचावला जाव पर न ल्गे सोय गे माय ॥१॥
नावेक विठळ पाहूं या साजणी ।
न पुरे गे धणी डोळि- यांचि ॥२॥
देखिला ग माय लावण्यलागर ।
नामया दातार केशिराज ॥ ॥३॥
ज्ञाये जाये जाये परतोनि पाहे
ज्ञाये जाये जाये परतोनि पाहे ।
छांचावळा जीव पर न लगे खोय गे माय ॥१॥
नावेक विठळ पाहूं या साजणी ।
न पुरे गे धणी डोळि- यांचि ॥२॥
देखिला ग माय लावण्यसागर ।
नामया दातार केशिराज ॥ ॥३॥
गौळणी ठकाविल्या
गौळणी ठकाविल्या ।
गौळणी ठकविल्या ।
एक एक संगतीने ।
मराठी कानडीया ।
एक झुसलमानी ।
कोकणी गुजरणी ।
अशा पांचांजणी गौळणी ठकविल्या ॥ ध० ॥ गौळणी सुंदरी ।
गौळणी खुंदरी ।
गेल्या यसुले तीरीं ।
वख फेडूूनियां स्तान करिती नारी ।
गोविंदाचे वख ।
लेली कळंबावरी ।
स्नान कशेलियां ।
त्या आश्या बाहेरीं ॥१॥
लडोवा गोविंदा ।
लडोवा गोविंदा ।
निरवाणी आज ।
आडचाह्लो पडचालहलो ।
शीर फोड्या न कोडो ।
मारी कन्ह्या ।
पानी खेळ्या न खेळो ॥२॥
देखरे कन्हया देखरे कन्हया।
मइज्यतका बडी ।
कदम पकडंगी ।
भैयां कुटो जुडी 1 मेरी चुनरी दे ।
मरी ले दछडी रे देवकीनंदना।
देवकीनंद्ना ।
त् ऐक श्रीपती ।
उघडा हिंवाची तुज विनवू किती ।
पायां पडत्ये बा।
मी येत्य काकुळती ।
माझी खाडी दे।
घेनाकछाचे मोती ॥४॥
पावगा दाताळा ।
पावगा दाताळा ।
क्ष नंदाचा झिलो।
माका फडको दी ।
मी दिवाने मेळी ।
थे माझो कोयतो ।
देवा पायां पडला ॥७॥
ज्योरे माघवज़ी ।
ज्योरे माधवजी ।
मै शरण थर ।
तनका काकेपी ।
बाप दयाळ तूही ।
माशा स्ताडा आपो ।
हातणी ले कंकनी ६इतुक पेकुनी इतुके ऐकोली।
देव बोले हांखोनी ।
खुयी देडवंत फरा कर जोडोनी नामा विनवितो ।
म्हणे झारंगपाणी ।
गोळ्या पेक ते ।
धन्य तुझी करणी ॥ ॥६॥
कान्हा टर आजि कां झालाले बैमान ॥घु०॥ ते तो आसुचा गंडी
कान्हा टर आजि कां झालाले बैमान ॥घु०॥ ते तो आसुचा गंडी ।
म्हणोनि मी केली खोडी ।
घाळूं हुंबर यमुनेची मोडू मान ॥१॥
होली त आसुचा बळी ।
म्हणोनि स्या केली कठी ।
तेथ कशाचा काय शुमान ॥२॥
जश तूं होसी सखा ।
होऊं दे झाळा वाखा 1 चळ रूपवती घरीं घेऊं मान ॥३॥
खमजू- नीया देव ।
एक नामा नामदेव ।
जाल त हारपले ।
या दत भान ॥४॥
प्रातःकाळी प्रहर त्री उठिल्या गौळणी बाळा
प्रातःकाळी प्रहर त्री उठिल्या गौळणी बाळा ।
घुसळण माडि- थे शग ली: रि डा येळ घरोघरीं खकळां ।
नित्यानंद परमानंद गाती गोपाळा ।
खहस्त्रापरी कैशा गाती मदन खावळां ॥१॥
घुम घुम करिती घुम छुम करिती डेरे घुमती ।
आनं- दल्या गौळणी छंद छंदे डोळती ॥ धृत ॥ एक म्हणती साजणी तुम्ही लपवा गे छोणी ।
: न कळे न कळे हो वाई कृष्णाची करणी ।
कोणीकडुन हा शे थेईळ सखये चक्रपाणी ।
खास खांडुनि तुम्ही आतां पव, आ बोलतां चालतां इतुक्यामध्यें हरी आळा ।
कवणेहि नाही देव टी केसिळा सृक्ष्मरुप घरनि डेऱ्यामध्यें प्रवेशला ।
वरच्यावरि देव. ळोणी पळ न गेलां ॥३॥
उन्हवणी दिळवणी घालिती परि तो लोणी येईना ।
काय झाले टोणे सासुबाई कळेता ॥४॥
हा हा गे वायांनी चुमचे जाणत चाळे! यशीदेच्या चा स देतां गोळे ।
उयोच मग पाहतां आतां फिरे नि दे दसरे दोन्ही गाव्होरे घेतळे ॥५॥
वैकुंठींचा हरी
वैकुंठींचा हरी ।
तान्हा यशोदेच्या घरीं ॥१॥
रांगतसे हा अंगणीं।
माथां जावळाची वेणी ॥२॥
पार्यीं पैजण आणि वाळे ।
हातीं नवतीताचे गोळे ॥३॥
धन्य यशोदा ते माय।
दासी जनी वंदी पाय ॥४॥
३७८७ गौळण म्हणे गौळरणीला ।
पुत्न झाळा यशोदेळा ॥१॥
एक धांचे थांबे प्कीपुढें ।
ताटीं बाटीं खुंठबंड ॥२॥
खुडणींची गळबळ झाली ।
दासी जनी हेळ घाळी ॥२॥
३७८८ मग म्हणे नंदाजीला ।
पुत्रसुख पाह. चला ॥१॥
स्नान घाळूनि त्यासी ।
वसे दिघळीं ब्राह्मणांसा२ परत्रह्मतं पाहुनी ।
ब्रह्मी मिळे दाखी जनी ३७८९, आलिया ब्राह्मणांसी दान ।
ड्ब्यदिघळें अपार जाण ॥१॥
गाई म्हशींची खिल्लोर ।
ब्राह्मणां दिघळी अपार ॥२॥
कामघेतूची उभती ।
कल्पवू- क्षांची दाटणी दे ऐसा आनंद सोहळा ।
दासी जनी पाहे डोळां ॥४॥
पुत्र झाला यशोदेला १ एक धांवे
पुत्र झाला यशोदेला ॥१॥
एक धांवे थांचे प्यकीपुढे ।
ताटीं वाटीं खुंठवडे ॥२॥
खुइणींची गलबल झाळी ।
दासी जनी हेळ घाळी ॥३॥
मग म्हणे नंदाजीला
मग म्हणे नंदाजीला ।
पुचसुख पाह. चला ॥१॥
आलिया ब्राह्मणांसी दान
आलिया ब्राह्मणांसी दान ।
ट्रव्यदिधळें अपार ज्ञाण ॥१॥
गाई त य « दिघळीं र कामधेतची ॥८॥
म्हशींची खिल्लॉर ।
ब्राह्मणां दिघळी अपार ॥२॥
तूची उभी ।
कल्पवू- क्षांची दाटणी ॥३॥
पेसा आनंद सोहळा ।
दाखी जनी पाहे डोळां ॥४॥
ब्रह्मा वंदी ज्याचे पाय
ब्रह्मा वंदी ज्याचे पाय ।
त्यासी यशोदा ते माय ॥१॥
साम्राज्याचा जो दानी।
मागे योदेखी लोणी ॥२॥
क्षीरसागर ज्याचे चरणीं।
त्याला पायावरतें न्हाणी रे देव ब्रह्मांड पाळकीं ।
त्याची टाळू हातें माखी ॥४॥
शुक सतकांदीक योगी ।
जली म्हणे दळुं लागी ॥५॥
अहे गोकुळींच्या देवा
अहे गोकुळींच्या देवा ।
आदि अंत तुम्हां ठावा ॥१॥
नलगे पुसावे हो कोणा ।
आदि अंत हो खुजाणा ॥२॥
तृण चारा चरू बिसरळी
तृण चारा चरू बिसरळी ।
गाई व्याघ एके ठायीं जाली ।
पक्षी- कुळें निवांत राहिलीं ।
वैरमाव समूळ विसरली ॥१॥
च्रृंदावनीं वेणु कवणाचा माथे वाजे ।
वेणुनाद गोव्धलु गाजे ।
पुच्छ पस्तरूनि मयोर विराजे ।
मज पाहतां भासती यादवराजे ॥२॥
यप्ुना जळ स्थिर स्थिर वाहे ।
रवीमंडळ 'चाळतां स्तब्ध होय ।
शेषकूर्म वराह चकित राहे ।
वाळा स्तन देऊं विसरली माय व ॥३॥
ध्वनी मंजुळ मंजुळ उमटती ।
वांकी रुणझुण रुणझुण वाजती ।
देव विमानीं चैसोनि स्तुति गाती ।
भालुदासा फावळी प्रेमसक्ती ॥४॥
दहीं दुध चोरूलि दे सर्वाला
दहीं दुध चोरूलि दे सर्वाला ।
पेसे मज सताँंगताती ।
आईे मज सारू नको ।
नाहीं नाहीं म्यां पाहिळी माती ॥१॥
तें न ऐकिले म्हणोनि मजवर ।
रुसले सांगाती ।
बळीरामही जो भेटला ।
तोही माझा पक्षपाती ॥२॥
एकाः जनार्दनीं पूर्ण कृपेने ।
आम्ही भजू दीनरातीं ॥ ॥३॥
गोकुळामाजीं कृष्णे नवळ केलें
गोकुळामाजीं कृष्णे नवळ केलें ।
खत्री आणि श्तार विंदान दाविले ॥१॥
खेळ मांडिला हो खळ मांडिला हो ।
न कळे ब्रह्मादिकां अगम्य त्याची लीळा वो ॥२॥
एके दिनी शहा गेले चक्रपाणी ।
बैसोनी वोसरी पाहे ।
चाळतोनी लोणी ॥३॥
गौळणी आली घरां म्हणे झारंगपाणी ।
चोर्यचे चिंदान पाळती पाहसी मनीं ॥४॥
चोरी करावया जरी येखी सदनी ।
कृष्णा धरूनी तुझी दडी बांधील खांबाळागुली ॥५॥
उठोनी मध्यरात्री तेथें आला सांवळा
उठोनी मध्यरात्री तेथें आला सांवळा ।
खुखसेजे पहडली देखे गोपी बाळा ॥१॥
पती आणि गौळणी एके खज पहुडली ।
वेसोतियां खेजे विपरीत करणी फेली ॥२॥
धरुनी गोपी वेणी दाढी पतीची बांधिली ।
न खुडे बह्मादिकां ऐेक्ी गांठ दिधली दे करुनी कारण आले आपुले मंदियं यशोदा म्हणे कृष्णा काय केळे खुंदण ॥४॥
जाहळा पात*काळ गवर उठे कामिनी ।
चोढतसे दाढी जागा झाला ते क्षणीं५ कांगणे मातळील दिली दाढी चेणी गांठी ।
एकाजनादनीं आण चांहे गोर्टी ॥ ६७ ३४९९६ उभयतां वैसोनी क्रोघें बोळती ।
केद्री. जाहळी करणी पकमेक रडती ॥१॥
गोदोहन राहिलें दिवस आतला दुपारी ।
घाडनी दोजारी येती पहाती प गौळणी असेग नवळ परी ॥२॥
वाले घेऊनिया ग्रथ वळे काविती ।
कविताच शब न काठे कऱ्यांतीं ॥३॥
घेऊनिया आशि व्याविताती दाढी बेणी ।
न जर्ळेचि वान्वियेशी केली कृष्णें करणी ॥४॥
पेसा समुदाय लक्षाबधी मिळाळा ।
बोळ वोळती बोळा भळतेंचि वरळा ॥५॥
धांबूनिया नंद्रायातें सांगती ।
एकाजनाद गवळ विपरीत गती ॥६॥
उभयतां वैसोनी क्रोधे बोलती
उभयतां वैसोनी क्रोधे बोलती ।
फे्ी जाहली करणी एकमेक रडती ॥१॥
गोदोहन राहिलें दिवस आतला दुपारी ।
घाडनी शेजारी येती पहाती अ गौळणी असंग नवळ परी ॥२॥
शस्त्रे घेऊनिया ग्रंथीं बळे कापिती ।
कापितांचि शस्त्रे व छापे कटपांतीं ॥३॥
घेऊलियां आभ्नि ळाविताती दाढी वेणी ।
न जळेचि वान्हि पेशी केली कृष्णे करणी ॥४॥
पेसा समुदाय लक्षावधी मिळाला ।
बोळ वोळती बोळा भळतेचि वरळा ॥५॥
नेदें आणविळे उभयतां राजबिदीं
नेदें आणविळे उभयतां राजबिदीं ।
गोबळे आणि गोवळी भोवती जनांची मांदी ॥१॥
येवोनी चावडीये उभयतां रडती ।
म्हणे नदराव केशी कमोची गती ॥२॥
अंकावर बेसोनी सांबळा गदगदां हांसे ।
विदान दाविले देवे तुज बांधिळे अले ॥३॥
आमुची ते हंडी काल बांधीन म्हणखी ।
न कळे देवाची माव देवे बांधिल तुजसी ॥४॥
आतां माझी गता कशी हरा त सांगा ।
करुणाभर्रात देखोनी केळे लाघव वेगा ॥५॥
पकाजनादनीं करुणाकर माक्षदानी ।
सहज दष्टीं पाहतां सुटली ग्रंथी दोनी ॥६॥
आणिक पाईक मोलाचे तुझे
आणिक पाईक मोलाचे तुझे ।
तेस. नव्हे माझं पाईकपण ॥१॥
न माझें कही मोळ जीवन भात ।
ते द्यावे माते पाईकपण ॥२॥
बापरखुमादेवीवरा गोसांविया ।
पाईकपण मी पायां जोडळेती ॥ ॥३॥
देह देडलि पाईक अनुसरला जीवें
देह देडलि पाईक अनुसरला जीवें ।
तंब . स्वामियाचें शुज हातासी आले ॥१॥
पाइकपण गेळे स्वामी होर्डान ठेळें।
परि नाहीं विसरलं स्वामियातें ॥२॥
पाईकपण पेस्ता आठवुचि नाहीं ।
स्वामीवांचुनि कांहीं जाणे- निना ॥३॥
कृष्ण माझी माता कृष्ण माझा पिता
कृष्ण माझी माता कृष्ण माझा पिता ।
बहिणी बंचु चुलता करूष्ण माझा ॥१॥
कृष्ण माझा शुरू कृष्ण माझें तारूं।
उतरी पैलपार भवनदींचा ॥२॥
कृष्ण माझे मन कृष्ण माझें जन ।
सोडा सज्जन कृष्ण माझा ॥३॥
तुका म्हणे माझा श्रीक्ृृष्ण विसांवा ।
वाटे न करावा परता जीवा ॥४॥
कृष्ण गोकुळी जन्मळा
कृष्ण गोकुळी जन्मळा ।
दुष्टां चळकांप सुटला ॥१॥
होतां कृष्णाचा अवतार ।
आनंद करितां घरोघर ॥२॥
सदा नाम वाच गाती ।
प्रेमे आनंदे नाचती ॥३॥
तुका म्हणे हरती दोष ।
आतंदांने करिती घोष ॥४॥
कृष्ण घ्यातां चित्तीं कृष्ण गातां गीतीं
कृष्ण घ्यातां चित्तीं कृष्ण गातां गीतीं ।
तेही कृष्ण होती क्रृष्ण- ध्याने ॥९॥
आसनीं शायनीं भोजनी जेवितां।
ह्मणा रे भोगितां नारायण ॥२॥
औविये दळणीं गावा नारायण ।
कांडितां कांडण करितां काम ॥३॥
नर नारी याति हो कोणी भलतीं ।
भावें पकाप्रती नारायणा ॥४॥
तुका म्हेण पका भाव भज्ञा हरी।
कांति ते दुखरी रूप एक ॥५॥
34 कारा परते निर्गुणा आसतें
34 कारा परते निर्गुणा आसतें।
भक्तांसी निरुते गोकुळीं वसे ॥१॥
सांवळे सगुण चैतन्य परिपूर्ण ।
संवगडियांसी ज़ञाण कीडा करी ॥२॥
आदि मध्य अंत न कळे ज्या रूपाचा ।
तोचि वाळ नंदाचा म्हणताती ॥३॥
पकाजना- दैनीं वेगळाचि पाही ।
हृदयीं धरुनी राही सांवाळियासी ॥४॥
निर्गुण सगुण श्वतीखी वेगळं
निर्गुण सगुण श्वतीखी वेगळं ।
ते रूप सांवळे गोकुळीं वसे ॥१॥
डोळियांची धणी पाहतां न पुरे ।
तयाळागीं झुरे चित्त माझें ॥२॥
वेडावलीं दरुशन भांडती अखंड ।
वेदाचे तोड स्तब्ध जाहळें ॥३॥
एकाजनादनीं सांवळे खगुण ।
खेळतले जाण वृंदावनीं॥४॥
ब्रह्मादिकां न कळे त रूप सुंदर
ब्रह्मादिकां न कळे त रूप सुंदर ।
गोकुळी परिकर नंदाघरीं ॥१॥
रांगणा रांगत दाळर्ळालें खेळतु ।
दुडदुःडां धांवत गायीपाठीं ॥२॥
गोळणीचें घरीं चोरूनि ळोणी खाये ।
पिलंगतां जाये हातीं न लगे ॥३॥
पकाजनादनीं ब्रैलोक्या व्यापक ।
गाई राखे कोतु गौळियांसी ॥ ॥४॥
जाणते नेणते होतु ब्रह्मज्ञानी
जाणते नेणते होतु ब्रह्मज्ञानी ।
तयांचे ता ध्यानीं नातुडेचि ॥१॥
खुळभ सोपारा गोकुळां माझारीं ।
घरोघरीं चोरी खाय लोणी ॥२॥
न कळे ब्रह्मादिकां करितां लाघव ।
योगियांची धांव कुठें जेथे ॥३॥
एकाजनार्दनी चेंडु- वाचे मिस ।
उडी घालितखं डोहामाजीं ॥ ॥४॥
विश्वाचा व्यापक विश्वंभर खाक्षी
विश्वाचा व्यापक विश्वंभर खाक्षी ।
नये अल्ुमानासी वेदशास्त्रां ॥१॥
नवळ गे माय नवळ गे माय ।
चोरूनियां खाय नवनीत ॥२॥
धरिती बांधिती गोळणी बाळा ।
चोढोनी सकळां आणिताती ॥३॥
एकाजनारदनीं येतो काकुलळी ।
न कळे ज्याची गाति वेदशास्त्रां ॥४॥
२४०८ मेळवी सवंगडे खेळतसे विदीं ।
शोभतसे मांदी गोपाळांची ॥१॥
खांवळा सुंदर वैजयंती हार ।
चिन्मय परिकर पीतांबर ॥२॥
स॒गुट कुंडळें चंद- नाचा टिळा ।
झळके हृदयस्थळां कौस्तुभमणी ॥३॥
एकाजनादेनी वेधळेसे मन।
नाही भेद भिन्न गौळणींखी ॥ ॥४॥
येणें कृष्ण आमचे आमुचे खादळें दूध दहीं
येणें कृष्ण आमचे आमुचे खादळें दूध दहीं।
फोडोनि टि भाजन पाहीं ॥९॥
आवरी आवरी बाई आपुला कान्हा ।
न कळे यांची करणी स न ब्रह्मादिकां नये ध्याता ॥२॥
मिळती सकळां गौळणी ते बाळा
मिळती सकळां गौळणी ते बाळा ।
लक्ष लाविती डोळां कृष्ण- झुखा ॥१॥
धन्य म्ेम तयांचे काय वानू वाचे ।
न कळे पुण्य त्यांचें आगम लिगमां ॥२॥
आदरे महा नेती सुख पैं धुताती ।
जेवू पैं घाळिती दहीभात ॥३॥
पएकाजनादनी प्रेमाची पैं लाठी ।
धाडुनी इठी मिठी घेती बळें ॥४॥
गौळणी गाऱ्हाणं सांगती यशोदेखी
गौळणी गाऱ्हाणं सांगती यशोदेखी ।
दह दूध खाउनीयां पळुती जातो हरपीकेशी ॥२॥
लाडका हा कान्हा बाई तुका दुल. गोड वाटे ! याच्या खोडी किती सांगूं महीपत्र सिंधु आहे ॥२॥
मेळबोना गोपाळ घरामध्ये शिरे. . कान्हा ।
घरूं जातां पदुनी जातो यादवांचा राणा ॥३॥
ऐेखे मज्ञ याने पिसे लावियळें सांगूं काई ।
एकाजनादनी काऱ्यांवाचांमने पायी ॥ ॥४॥
यश्ोोदेखा गोळणी सांगती गाऱ्हाणे
यश्ोोदेखा गोळणी सांगती गाऱ्हाणे ।
नट नाटक कपटी सांभाळ आपुल तान्हे ।
किती खोडी याच्या खांगू तुजकारण ॥१॥
सहस्थ्रमुख भागला ।
निवांताचे ठेला ।
बेद परतला ।
गाती अनुछंद ।
वेध लाषेला गावंद ।
परमानंद ।
आनंदकंदे ॥घ॥ एके दिवशी मी गेळे यमुनातट जावना ।
गाइ गो खांगाते घेऊनि आला कान्हा ।
करी घरी पदरा न खोडी तो जाणा ।
पकांत घातली मिठी ।
न खुटे गांठी ।
पाहिला दाष्टि ।
नित्य आनेदू ।
वेध लाविला ॥२॥
माझ्या घरासी एकदां आले शारंगपाणी ।
दहीं दूध भक्षुनी रिती केली दुधाणी ।
अज्ञान मडको टाकीली, निपडुनी ।
पाहिला हरी ।
पळाला दुरी ।
घराभीतरी ।
बाई यक्षोदे ।
वेध लाविला ॥३॥
किती खोडी याच्या खांगू तुज साजणी ।
गुण याचे लिहितां न पुरे मेदिनी ।
रूप खुंदर पहाता न पुरे नयत्ती ।
एकाजनाद्नी दोखलळा ।
ध्यानीं धारला ।
मनी खला ।
खच्चिदानंद ।
घेध डाविला ॥४॥
ऐके ऐके बाई यझहोदे
ऐके ऐके बाई यझहोदे ।
नवल केलं तुझ्या गोविंदे ।
आसुची सले तुडविलीं पदे ।
आतां यासा बांधीन ॥१॥
आवरी आवरी आपुला कान्हा ।
नाशियल्या आसुच्या खुना ।
अझुनि लाज नये तुझ्या मना ।
तुझा तुला गोड गोळणी अभंग ४९५ आ” ४... वाटे कान्हा ॥२॥
येतो आमुचे घरासी ।
धमकावितो लेकी सुनांसी ।
कोठे. लोणी सांग आम्हांसी ।
न सांगतां वासुरं सोडी बिदीसी ॥३॥
आपण खातो दही दुध लोणी ।
हात पुसतो खुनेच्या मुखालागुनी ।
एकाजनार्दनी करी करणी ।
जातो पळोनी तेथोनी ॥ ॥४॥
मिळोनी गोळणी
मिळोनी गोळणी ।
देती यशोदे गाऱ्हाणी ।
खोडी करी चक्र- पाणी ।
ऐेक साजणी यशोदे ॥१॥
परवां आला आमुचे घरां।
दारीं निजला होता म्हातारा ।
घेऊनि ताकाचा हो डेरा ।
फोडिला सेरा त्यावरी ॥२॥
दुसरी बोले बाई यश्षोदे ।
कांही सांगते तुझीया मुकुंदे।
आमुच घरा येऊनि गोविंद ।
नवल केळं साजणी ॥३॥
सून होती माझी गर्भिणी) तीस पुरे चक्रपाणी ।
केशी जाहळीस हो गर्भिणी ।
तेव ती हासं लागली ॥४॥
जवळ बेखला जाउनि।
पोट पाहे चांचपुनी ।
न कळे ईश्वराची करणी ।
तंव ती झिडकावी ॥५॥
पेशा खोडी नानापरी ।
किती म्हणोनि सांगू सुंदरी ।
पकाजनादेनी आवरी ।
आपुलिया कृष्णात ॥६॥
दिसे सरण परि निगुण
दिसे सरण परि निगुण ।
आगमा निगमा न कळे महिमान ।
परा पश्योति खुंटलिया जाण ।
त्याचे न कळे शिवासी महिमान ॥१॥
पहा हो सांवळा नेदाघरी ।
नवनीताची करीतसे चोरी ।
गोळणी गाऱ्हाणी सांगती नानापरी ।
त्याचं महिमान न कळे श्रमलळे सहा चारी ॥२॥
कोणी म्हणती यासी शिक लावूं ।
कोणी म्हणती आला बाऊ ।
दाखवी लाघव नवलाऊ ।
अगम्य खेळ ज्याचा कवणा न कळे कांही ॥२॥
चोरी करितां बांधिती उखळीं दाव ।
येतो काकुलती माते मज सोडावे ।
पका, जनादनीं दाबी साग बरव ।
ज्याची घात ऐेकतां अघ नासे सव ॥४॥
अर्जुनाचे रथी श्रमला जगजेठी । म्हणोनि कर ठेउनी कटीं उभा
अर्जुनाचे रथी श्रमला जगजेठी ।
म्हणोनि कर ठेउनी कटीं उभा येथे ॥१॥
धरूनी गोवर्धन उभा सप्तदिन ।
म्हणोनी कर् जधन ठेउनी उभा ॥२॥
कसादी महल मारी जरासंध ते चरणारविंद उभे विटे ॥३॥
धमांधरीं: उच्छिष्ट- पात्र काढी कोरे ।
म्हणोनी श्रम तिधीरे ठिविळे कटी कर ॥४॥
पुंडलीक भक्त देखोनि तल्लीन जाला ।
एकाजनोर्दनीं ठेविला कटीं कर ॥५॥
मे भुली घरजानी वाट
मे भुली घरजानी वाट ।
गोरस वेचन आयो हाट ॥१॥
कान्हारे मतमेहन लाळ ।
सवही विसरू देखं गोपाल ॥२॥
काहां पग डार देख अनेरा।
देखं तो सब वोहिन घेरा ॥३॥
इं तो थाकित भई रे तुका ।
भागारे खव मनका धोका ॥ ॥४॥
हरिविन रहियां न जाये जिहिरा
हरिविन रहियां न जाये जिहिरा ।
कबकी ठाड़ी देखे राहा ॥१॥
क्या मेरे लाळ कवन चुकी भई ।
क्या मोहिपासिती वेर लगाई ॥२॥
कोई सखी हरी जावे बुलावन ।
बारहि डाखूं उसपर तन ॥३॥
तुका प्रभु कव देखं पाऊ ।
पासीं आऊं फेर न जाऊं ॥ ॥४॥
घेक पेक खखये बाई नवल मी सांगूं काई
घेक पेक खखये बाई नवल मी सांगूं काई ।
जेलळोक्याचा धनी तो हा यहोदेली म्हणतो आई ॥१॥
देवकीने बाहीला यशोदेने पाळिला ।
पांडवांचा खैदीजन होऊनियां राहिला गे ॥२॥
त्रझ्ञांडाची सांठवण योगीयांचे निजधन ।
खोरी केली म्हणऊन उखळासखी बंधन ॥३॥
सकळ तीर्थ जया चरणीं खुलभ हा शूलपाणी ।
राधिकेखी म्हणतो तुझी करीन मी वेणीफणी ॥४॥
शरण पका- जनादेनी केवल्याचा मोक्षदाना ।
गा गोप गोपी बाळां मेळाबेळे आपुळेपणी ॥४॥
. ३५१९ मिंगाचे मिंगुळे खांद्यावर आंगरलें ।
नाचत तान्हुलें यशोदेच ॥१॥
थेती गोळणी करती बुझावणी ।
लागती चरणीं कान्होबाच्या ॥२॥
गोविंद गोळणी अभंग ४९७ घबाळिया बाजविती टाळिया ।
आसुचा कान्हया देवराव ॥३॥
कडदोरा बिदली वाघनख साजिरी ।
नाचत श्रीहरी यश्शोदेचा ॥४॥
पायीं घागरीया वाक्या साज- रोया ।
कानींच्या बाळ्या ढाळ देती ॥५॥
पकाजनादंनीं पकत्वशरण ।
जीवें निवलाण उतरती ॥६॥
सिंगाचे सिंगुळें खांद्यावर आंग्ळें
सिंगाचे सिंगुळें खांद्यावर आंग्ळें ।
नाचत तान्हुळं यशोदेचे ॥१॥
येती गौळणी करती बुँझावणा ।
छागती चरणीं कान्होवाच्या ॥२॥
गोंविद गौळणी अभंग र चाळिय़ा वाजविती टाळिया ।
आमुचा कान्हया देवराव ॥३॥
कडदोरा बिंदी चाघनखं साजिरी ।
नाचत श्रीहरी यशोदेचा ॥४॥
पायीं घागरीया वाक्या साज- शया ।
कानींच्या बाळ्या ढाळ देती ॥५॥
पककाजनादलीं एकत्वऱारण ।
जीवें निंबलोण उतरती ॥ ॥६॥
ब्रम्ह केसं वेडावळे गे बाइये ॥ घ० ॥ निर्गण होतं सगणा आटे
ब्रम्ह केसं वेडावळे गे बाइये ॥ घ० ॥ निर्गण होतं सगणा आटे ।
त्रिभुवन उद्धारेळ बाइये ॥१॥
येउनी बसुदेवे गोकुळा नेलें ।
यशोदेने खळार्वल गे बाइये ॥२॥
एका एकपण तेही नेळ ।
जनीं जनादन केळेंगे बाइये॥ ॥३॥
आजी नवळ मी आले येणं राने
आजी नवळ मी आले येणं राने ।
भेटी अवचितीं कान्हे ।
गोवी सांगती वो सकळही जने ।
होतें संचित आणियेले तेण वो ॥१॥
गेले होउाने न चळे आतां कांहीं ।
साद घालितां जवळी दुजे नाही ।
अगा जडळा मग उरले त फाई ।
आतां राखतां गुमान भले बाई बो२ षहुत काम मज नाहीं आराणुक ।
पक सारितां तो पुढे उभे एक ।
आजी मी टाकला आले खकळीक ।
तंव रचिले आणीक कवतुक वो ॥३॥
चिता कारता हरिली नारायणे ।
अंगसंगे मिनतां दोघेजणे खुखे निर जालिये त्याच्या गुण ।
ठुका म्हणे खुंटले येणे जाणं बो ॥ ॥४॥
देखिला अवचितां डोळां सुखाचा सागरू
देखिला अवचितां डोळां सुखाचा सागरू ।
मन बुद्धि हारपली झाले एकाकारू ।
न दिसे काया माया कृष्णीं लागला मोहरू ॥१॥
अद्वया आनंदा रे अद्वया आनंदा रे ।
वेधियल्या कामिनी अद्वया आनंदा रे ॥धृ०॥ खुंटले येणें जाणें घर सासुर ।
नाठवे आपपर वेधियेलें सुंदर ।
आंत सबाह्य व्यापिल कृष्ण परात्पर नागर वो ॥२॥
सहजी कळलें आतां लाधलें निर्गुणा ।
एकाजनार्दनीं कृपा केली परिपूर्णा ।
गगनीं गिळियेलें येणें उरी नुरे आपणा ॥३॥
पडिली भुली धांबते खराट
पडिली भुली धांबते खराट ।
छंद गोंबिंदाचा चोजविते वाट।
माग सांडोनी सकळ बोभाट ।
वंदी पदांबुज ठेऊनी ललाट वो ॥१॥
कोणी सांगा या गोविंदाची शुद्धि ।
हाता वहिला लपाला आतां खांदीं ।
कोठे आड आली हे देह्बाद्ध ।
धांवा आळवा करुणा कृपार्निध् वो ॥२॥
मागें बहुतांचा अंतरला संग ।
सुळ जयाचिया तेणे केला त्याग ।
पैल पहातां तें हरपळे अंग।
खुंटली वाट नाहींखं जालें जग यो ॥३॥
शोक वियोग घडला सकळांचा ।
शेल्या गौळणी असंग ४७३ ललन... नान... स य स रारण हा अन्याय आसुचा ।
केला उच्चार घडल्या दोषांचा ।
झाला प्रकट स्वामी तुकयाचा वो ॥ ॥४॥
काय उणे कां करितोसखी चोरी
काय उणे कां करितोसखी चोरी ।
किती सांगों तुज नाइकसी हारे ।
परे परता त् पळोनी जारी दुरी ।
अनावर या लौकिका बाहेरीं बो ॥१॥
माया करुणा हे कारिते बहुत ।
किती खोसं. या जगाचे आघात ।
न पुरे अवसर हेचि नित्यानित्य ।
तूचि खोडवी करूनि स्थिर चित्त वो ॥२॥
बहुत कासे मी शतलिये घरीं ।
जास्री डोळा तूं चुकवूनी हरी ।
करितां ळाग न येखी चपळ भारी ।
नाहीं सायासाची उरों दिली उरीं वो ॥३॥
तुज म्हणीये मी न संगें न खंग अनंता ।
नको जाऊं या डोळियां परता ।
न लगे जोडी हे तुजविण आतां ।
तुकर्यास्वामी कान्होबा रणभरिता वो ॥ ॥४॥
आिये धांवती धांवती भेट होईल म्हण
आिये धांवती धांवती भेट होईल म्हण ।
तंच ते टळली वेळ वो माझा उरला सीण ॥१॥
आतां काय करूं सांग बो मज भेटेल कैसा ।
हरि- छागीं प्राण फुटे वो थोगी लागली आशा ॥२॥
लाविला उशीर बहुती बह ओहिती ओढा ।
सांभाळितां सांग असांग दुःख पावल्यें पीडा ॥३॥
जळी आतां संखारू घो कई शेवट पुरे ।
तुकयाच्या स्वामी गोपाळालागीं जीव झुरे ॥४॥
घाळी कवाड टळली वाढ राती
घाळी कवाड टळली वाढ राती ।
कामे व्यापिळी कां पडिली इश्चित्तीं ।
कोणे लागळा गे सदैवेचे हातीं ।
आजी शून्य शज नाहीं दिसे पाते बो ॥१॥
बोले दूतिकेशीं राधा हें वचन ।
मशीं लाघव दाखवी नारायण ।
म्हणे कोमळ परी वह गे निर्युण ।
याशीं न बोळे कळला मज पूर्ण चो ॥२॥
घाडिळें गरुडा आणिले हनुमंता ।
तैं पाचारिळें होउनिये वो सरीता ।
लयाजे- नळी रूप नये पालरितां ।
ज्ञाला भीमकी आपण राम सरीता वो ॥३॥
सत्यभामा दान करी नारदाखी ।
तै कळला वो मज हर्षीकेशी ।
तळे घाळितांन ये कनक बो रासी ।
समं तु्के पक पान. तुळसी हो ॥४॥
मज भुळी पडली कशा- परीं।
आम्हां भोगूनी म्हणे मी ब्रह्मचारी ।
दिली बाट यने माये खरी ।
तुम्हां आम्हां न कळे अद्यापवरी वो ॥५॥
जाणे जीवींचे सकळ लागयण ।
असे व्यापुनी तो न दिसे लपून ।
राघा संबोखिली प्रीति आलिंगन ।
तुका म्हणे येथे भावाचे कारण बो ॥६॥
मिळोनी गौळणी देती यशोदे गाऱ्हाणी
मिळोनी गौळणी देती यशोदे गाऱ्हाणी ।
दहीं ट्रध तूप लोणी शिका चरे कांही ।
मेळनि पोरें तेथें रिघरे एकसरे ।
वेगीं आणोनी सामोरे तेथे लोणी खाय ॥१॥
हरि सकला वो हरे साकळा बो।
खोकला तो वारी तुज लाज नाहीं तरी ।
आप्हां सांपडतां उरी तुज मज नाहीं ॥२॥
तुज वाट- तसे कोड यासी ळागतसे गोंड ।
कायं 'हांसतेखी वेड तुज लागलें बो आम्हीं जाऊं तुजवरीं पोरं चाळविल्या पोरी ।
काय सांगा भांडखोरी लाज वाटे आम्हां ॥३॥
सुख माळिण वदन उभा हाडातिये घोणे ।
तेव दसवंती म्हणे आणा शीक छावूं।
थोर आणिला कांटाळा घरीं दा लोकपाळां।
डेर रिघोनी घुसळा तेथ ळोणी खाय ॥४॥
मिळोनी सकळां दावे लावूनियां गळां ।
कैशा बांधिती उखळा तेथ राहे उगा ।
बरा सांपडलासी हरी आजिच्यांने करिसिल चोरी ।
डोळे घाळुनियां येरी येरीकडे हांसे ॥५॥
फांकल्या सकळा उपरटट्रतयां उखळा मोडी वृक्ष विमलाजुंन दोन्हीं ।
उठिला गजर दसवंती नव्हे धीर ।
थांबे तुकयाचा दातार आळंगिला वेगीं ॥६॥
मनमाहन मुरलावाला
मनमाहन मुरलावाला ।
नंदाचा अलबेला ॥१॥
भक्तासाठी तो जग- जेठी ।
कुब्जेसी रत झाला ॥२॥
विदुरा घरच्या भक्षाने कण्या ।
परमानेदे घाला ॥३॥
भक्तिखुखे सुखावला ।
पकाजनादेनी निमाला ॥४॥
गोधन चरावया जातां शारंगपाणी
गोधन चरावया जातां शारंगपाणी ।
मार्गी भेटली राधिका गोळणी ।
कृष्ण दान मागे निरी आसडोनी ।
तंव ती देखिली यशोदा जननी ॥१॥
यशोदा म्हणे नाटका हर्षकेशा ।
परनार्रीसी कसा रे झाबसी ।
येरु रूदत खांगतो मातेपार्शी ।
माझा चडू लपविला निरीपाश्ा ॥२॥
राधिका म्हणे यशोदे परियेसी ।
चड्ट नाहीं नाही बो मजपाशी ।
परि हा लटका लबाड हृषीकेशी ।
निरी आसडितां चड पड धरणीसी ॥३॥
यशोदा म्हणे चाळका तुम्ही नारी ।
मागगी बेसतां क्षण एक मुरारी ।
एपकाजनादेनीं विनवी श्रीहरी ।
नाम घेतां पातक जाती दुर्री॥४॥
खांद्यावरी कांबळी हातामधी काठी । चारितसे धेनु सांवळा जग-
खांद्यावरी कांबळी हातामधी काठी ।
चारितसे धेनु सांवळा जग- जेठी ॥१॥
राघे राधे राधे राधे मुकुंद सरारी ।
वाजवितो वेणु कान्हा सांवळा श्रीहरी ॥२॥
पक पक गोळणी एक पक गोपाळा ।
हाती धरूनि नाचती राख- मंडळां ॥३॥
पकाजनादेनी रासमंडळ रचिले ।
जिकडे पाहे तिकडे अवध ब्रह्म कांदले ॥४॥
अधरी घरूना वेणु
अधरी घरूना वेणु ।
वेणु वाजविला कोणी नेणुं ॥१॥
प्रातःकाळी तो वनमाळी ।
घेऊाने जातो धेनु ॥२॥
उभी मी राहे वाट मी पाहे ।
केव्हा भेटेल मम फान्हु ॥२॥
पकाजनादनीं बाजविला वेणु ।
पेकतां मन जालं तलीनु ॥७४॥
कोठे मी तुझा धरूं गेळें संग
कोठे मी तुझा धरूं गेळें संग ।
लावियेळें जग माझ्या पाटॉ ॥१॥
खर खर ॥२॥
परता अवगुणाच्या गोवळा ।
नको लावू चाळा खोरा येथें ॥२॥
रूपाच्या लावण्यें तेली चित्तवूत्त ।
देखे भावती मी ते माझी ॥३॥
तुकयाचा स्वामी माक्ले जीबींच वैसळा ।
बोळींच अबोळा करूनियां ॥ ॥४॥
गाई गोपाळ ययुनेचें तटीं
गाई गोपाळ ययुनेचें तटीं ।
येती पाणिया मिळोनि जगजेठी ।
चडू चौशुणा खेळती वाळवंटीं ।
चला चळा म्हणती पाहू दृष्टी वो ॥१॥
४ गोपिका त्या कामाठुरा नारी ।
चित्त विव्हळते देखावया हरी ।
मिस पाणि- याचे करितील घरीं ।
वाय खोळा मिळोनि परस्परीं बो ॥२॥
चिरे चोट त्या घुतां विसरती ।
ऊर्ध्व लक्ष ळागळें कृष्णमति ।
कोणा नाठवे च्या कुळ याती ।
झालीं तटस्थ सकळ नेत्रपाती बो रे दंतघावनाचा सुखामाजी हात ।
वाचे बाजती नायके जनमात ।
करी श्रवण श्रीकृष्ण वेणुग]त ।
स्ती तुकयाचा पुरवी मनोय्थ बो ॥४॥
कशी जाऊ मी वृंदावना
कशी जाऊ मी वृंदावना।
सुरळी बाजाचे कान्हा ॥2०॥
पैळ्तारीं हरी वाजवा सुरळी ।
नदी भरली यमुना ॥१॥
कास पितांबर कस्तुरी टिळक ।
कंडळ शोभे कान्हा ॥३॥
काय करूं बाई कुणाला सांगू ।
नामाची सांगड आणा ॥३॥
नंदाच्या हर्यने कौतुक केलें ।
जाणे अंतरींच्या खुणा ॥४॥
पकजनादनी मनीं म्हणा ।
देव महात्म्य कळेना कोणा ॥ ॥५॥
हरिरता चपळा नारी
हरिरता चपळा नारी ।
ळागवरीं ल रिघती ॥१॥
अवघ्या असे चा क्तम।
भोगी काम भोगता ॥२॥
वाचा वाच्यत्यासी न ये ।
कोठे काय खया तुका म्हणे देवा पेशा ।
दे्वापिशा उदारा ॥४॥
कराव ॥३॥
माझा कृष्ण देखिला काय
माझा कृष्ण देखिला काय ।
कोणी तरी सांगा गे ॥धृ०॥ हाती घेऊनियां फूल ।
अंगणी रांगत आले मूल ।
होते सारवित मी चूल ।
कैसी भूल पाडियेली ॥१॥
माथां शोभे पिंपळपान ।
मेघवर्ण ऐसा जाण ।
त्याला म्हणती श्रीभगवान ।
योगी ध्यान विश्रांति ॥२॥
संगे घेऊनी गोपाळ ।
बाळ खेळे अलुमाळ ।
पायीं पोल्हार झळाळ ।
गळां माळ वैजयंती ॥३॥
एकाजनार्दनीं माय ।
घरोघरांप्रती जाय ।
कृष्ण जाणावे ते काय ।
कोणी सांगा गे ॥४॥
उदासीन पावल्या वेगीं
उदासीन पावल्या वेगीं ।
अंगा अंगीं जडलिया ॥१॥
वेटाळिला भोवता हरी ।
मयूर फेरीं नाचती ॥२॥
मना आळे करीती चार ।
त्या फार हा पकला ॥३॥
तुका म्हणे नारायणीं।
निरंजनीं मीनलिया ॥४॥
भक्ति गोकुळी नवविधा नारी
भक्ति गोकुळी नवविधा नारी ।
गजर चालती भारी बो ।
खुनाळ जळी आते संतोष ।
क्रीडती यमुना तीरी बो ॥१॥
स्थिर स्थिर माधवा विचार धर्री ।
आम्हीं परात्पर परनारी ।।
घासना वास अलक्ष टक्षूना ।
दह्याची करिसी चोरी रे ॥२॥
आकंठ मझ सुनीळ तीरी ।
घन सांवळा देखोनि बरी ।
येथोनि निघतां लाज मोठी ।
विनोद न करी रे ॥३॥
लाज सांडोनी धरा चरण ।
तेव मी होईन प्रसत्न ॥ एकाजनादनीं निःडोक झाल्या ।
जीवींची जाणुनि खण बो ॥४॥
मेळडांने खगळे गोपाळ
मेळडांने खगळे गोपाळ ।
कांहीं करिती बिचार ॥१॥
चळा जाऊं चोख ळोणी।
आजी घेऊं चंद्रधणी ।
वेळ लावियेला अझुनी ।
पकाकरितां गडे हो ॥२॥
वाट काढिली गोविंदीं।
मागे गोपाळांची मांदी ॥३॥
अवघाचि ल क भा क. 2 वावरे ।
कळा नेदी कोणा फिरे ॥४॥
घर पाहोनि एकांताचे ।
नवविधा नवर्नाताचे ॥५॥
रीधे आपण भीतरी ।
पुरी माधुलीयाच्या हरी ॥६॥
बोळों नेदी म्हणे स्थीर।
खुणा दावी खा रे क्षीर ॥७॥
आल्या पांच गोळणी पांच रंगांचे ठांगार करुनी ॥घ०॥ पहिली
आल्या पांच गोळणी पांच रंगांचे ठांगार करुनी ॥घ०॥ पहिली गोळण रंग सफेत ।
जशी चंद्राची जोत ।
गगनीं चांदणी लखलखीत ।
ऐेका तिची मात ।
मंथन करीत होती दारांत ।
धरून कृष्णाचा हात ।
पेह्या आल्या पांच गोळणी ॥१॥
दुखरी गोळण भाळी भोळी ।
रंग हळदीहून पिंबळी) पिवळा पितांबर नेखून आली ।
अंगीं बृद्रेदार चोळी ।
पक लहान तनु उमर कवळा ।
जशी चांफ्याची कळी ।
पेशा आल्या पांच गोळणी ॥२॥
तिखरी गोळण रंग काळा ।
नेखून चंद्रकळा ।
काळें काजळ लेऊन डोळां ।
रंग तिचा सावळा ।
काळी गरखोळी लेऊन गळां ।
आली राजख बाळा ।
ऐेश्ा आल्या पांच गोळणी ॥३॥
चवथी गोळण रंग लाल ।
लाल लालही लाल ।
कपाळी कुकुम चिरी लाल ।
भांगीं भरून गलाल ।
मुखीं विडा रंग- लाल ।
जसें डाळिबीच फूल ।
ऐेशा आल्या पांच गोळणी ॥४॥
पांचवी गोळण हिरवा रंग ।
अवघ्या झाल्या दंग ।
हिरव्या काॉकणाचा पहा रंग ।
जसे आर- शात जडलं निग ।
फुगडी खेळतां कुष्णासंग ।
एकनाथ अभंग ।
पेशा आल्या पांच गोळणी ॥ ॥५॥
ज्ञाति कुळ सांडिलं आम्हीं वेगीं
ज्ञाति कुळ सांडिलं आम्हीं वेगीं ।
माया माहेर त्याजिळे तुजलागी ।
अंग अपिलं अंगींचीये अंगीं ।
होखा रतलासी दासी कुब्जेलागीं ॥१॥
सर खर निगुणा तू अगुणाचा हरी ।
जवळी असतां जालासी केसा दुरी ।
चित्त उतटे चिंतितां निरंतरीं ।
मन मावळलं न दिखे दड्याकारीं बो ॥२॥
तुजलार्गी खांडिला देहसंग ।
तुजविण विटला विषयभोग ।
जळा तुझा उपदेदा खांगसी योग ।
आम्हां देई सप्रेम संयोग ॥३॥
पक म्हणती गे सांडा '॥ाब्द आटी ।
दाब्दां नातुडे कोरड्या ज्ञानगोष्टी ।
आजिचा खुदीन श्रीकृष्णी झाली भटी ।
हरुषं निभर स्वानंदे भरली सृष्टी ॥७॥
एक म्हणती गे सांडा शब्दज्ञान ।
ध्येय जोडल काइसं आतां ध्यान ।
भज्य भजक एक झाले भजन ।
गेली त्रिपुटी मिथ्या मोक्ष बंधन ॥५॥
पक म्हणती गे चला मांड रास् ।
झणे उग- वेळ मायामय दिवखु ।
देवं जोडला ज्ञे कृष्ण परमहंखू ।
शोधा निजतत्व खांडोति आळसु ॥६॥
गोपी मंडळी मिळाली कृष्णपाशी ।
जेशा ररिम मिनल्या रविर्बबासी ।
कृष्ण भोगितां नाठवे दिननिश्ी ।
पका जनादनीं ऐेक््यता प्रेमली ॥७॥
गवळण म्हणती यशोदेला
गवळण म्हणती यशोदेला ।
कोठं गे सांवळा ।
कां रथ इांगा- रिठा ।
खांगे बो मजला ।
अक्रुर उभा असे बाई गे साजणी ॥१॥
या नेदाच्या आंगणीं ।
मिळाल्या गोळणी ॥ धू०॥ बोले नंदाची पट्टराणी ।
खद्ठदीत होउनी ।
मथुरेसी चक्रपाणी ।
जातो गे साजणी ।
विव्हळ झालं मन बचन पेकोनी ॥२॥
अक्ररा चांडाळा ।
तुज कोणी धाडिठा ।
कां घात करूं आलासी बघिशी सकळां ।
अक्ररा तुझी नामापेशी न करणी ॥३॥
रथी चढले वनमाळी आकांत गोकुळी ।
भूमि पडल्या त्रजबाळी ।
कोण त्या सांभाळी ।
नय- नींच्या उदकाने भिजली धरणी ॥४॥
देव बोळे अक्रुरासी ।
वेग हांकी रथाखी ।
या गोपींच्या शोकाली ।
न पहाव मजखी ।
पकाजनादूनी रथ गेला निघोनी ॥५॥
गोळणी अभंग ५०१ ३५४० आल्या पांच गोळणी पांच रंगांचे ठांगार करुनी ॥घ०॥ पहिली गोळण रंग सफेत ।
जशी चंद्राची जोत ।
गगनीं चांदणी लखलखीत ।
ऐेका तिची मात ।
मंथन करीत होती दारांत ।
धरून कृष्णाचा हात ।
पेह्या आल्या पांच गोळणी ॥१॥
दुखरी गोळण भाळी भोळी ।
रंग हळदीहून पिंबळी) पिवळा पितांबर नेखून आली ।
अंगीं बृद्रेदार चोळी ।
पक लहान तनु उमर कवळा ।
जशी चांफ्याची कळी ।
पेशा आल्या पांच गोळणी ॥२॥
तिखरी गोळण रंग काळा ।
नेखून चंद्रकळा ।
काळें काजळ लेऊन डोळां ।
रंग तिचा सावळा ।
काळी गरखोळी लेऊन गळां ।
आली राजख बाळा ।
ऐेश्ा आल्या पांच गोळणी ॥३॥
चवथी गोळण रंग लाल ।
लाल लालही लाल ।
कपाळी कुकुम चिरी लाल ।
भांगीं भरून गलाल ।
मुखीं विडा रंग- लाल ।
जसें डाळिबीच फूल ।
ऐेशा आल्या पांच गोळणी ॥४॥
पांचवी गोळण हिरवा रंग ।
अवघ्या झाल्या दंग ।
हिरव्या काॉकणाचा पहा रंग ।
जसे आर- शात जडलं निग ।
फुगडी खेळतां कुष्णासंग ।
एकनाथ अभंग ।
पेशा आल्या पांच गोळणी ॥ ॥५॥
शुकादिकाचिये हृदयीचे ध्यान
शुकादिकाचिये हृदयीचे ध्यान ।
आम्हां जोडळें चो न करितां साधन ।
सहजञाचे पाचारितां येतसे धावोन ।
प्रेमे आलिंगीतां निवे तच मन वो ॥१॥
ऐेशा गौळणी आनंद भरिता ।
दृष्टी अवळोकुनि मद्नाचिया ताता ।
म्हणति धन्य भाग्य आसुचे वो आतां! लाधळा जन्म झाली कृत्याची कत्यता वो ॥२॥
नित्य हरिन्चिया समागम बाई ।
नाहीं देखीले तें खुख भोगू देहीं ।
प्रारब्ध संचित वो क्रियमाण तेंही ।
गेले हारपोनियां ठॉईचे ठाई वोरे येतां जातां नेणों काळाचा आडदरा।
देखतां सन्सुख तो पळवुखे माघारा ।
र्गश्रीरंगाचा उमटला शरीरां ।
तेण वाताहात जन्मदुः जरा वो ॥४॥
हारेचे खन्निधीं वो सहवास वर्ततां ।
यासि बोलतां चालतां कृष्ण खेळतां ।
आंगी ऐश्वर्याची दृढावळी सत्ता ।
येणे अजरामर झालासो निश्चांता बो ॥५॥
फ्झा कृष्णरूपीं रूपा बाळा ।
होउन स्तबिती पूजिती वेळोवेळां! कडिये खांदिये घेउनी घननीळा ।
निळ्या स्वामिते अवळोकिती डोळांचो ॥६॥
दिसे सगुण हा स्वरूप सुंदर
दिसे सगुण हा स्वरूप सुंदर ।
परि व्यापुनियां ठेला चराचर ।
देव दानवादि मानव अखुर ।
याविण उरळा पेसा नाहीं ठुणांकूर बो ॥१॥
ऐेक्ा गौळणी त्या अनुवाद करिती ।
ज्या ज्या रंगळिया याच्या अनुडृत्ती ।
रजि दिवो जयां याचि संगती।
त्या त्या स्वाजुभवें आपुल्या बोळति वो ॥२॥
माहि अंबु तेज मारुत गगन ।
जगा बीजरूप हाचि बो ळपोन।
महद माः हा अनादि कारण ।
तयासी हा मूळ अचिष्ठान वो ॥३॥
येकानेक झाळा आपुल्याचि गुणीं।
उरळा भरोलिया चाऱ्ही बाणि खाणी ।
जयापरि हा तैलाचि साजणी ।
रूपे गुणे क्रिया मंडीत भूपणीं बो ॥४॥
खुवनें चतुर्दश तीहि याच्या पोटीं ।
स्वगी येकविसाहि आदि हा खेबटीं ।
होण्या न होण्याच्या लेणनिया गोटी ।
आर्पी आपणचि येकट येकटी ॥५॥
निळा म्हणे आम्ही नेणोनि अवळा ।
हास्ो रुखा यासी करूं गदारोळा ।
खेळतां खेळ यासी भांड वेळोवेळां ।
केळे अपराध ते मागा या गोपाळा बो ॥६॥
थेकले न कंठवेचि म्हणोनिया येणें
थेकले न कंठवेचि म्हणोनिया येणें ।
केलीं निर्माण चौदाहि भुवन ।
गगन चंद्र सूर्य मेघ तारांगणें ।
पांचहि महाम्ूते भौतिक भिन्नभिन्न वो ॥१॥
ढेसा ळाघवीया माया सूत्रधारी ।
येकळा येकटाचि झाळा नालाकारीं।
स्थूळ सक्म जीव जीवाचे अंतरीं।
तो. हा नंद्नंदून सये बाळ ब्रह्मचारी बो ॥२॥
याचिये नाभिकमळीं जन्म चतुरानता ।
याचिया निज्ञप्रभा प्रका रवि- किरणा ।
याचिया महातेजे तेज हतादाना ।
येणेचि पढउनी वेद केळा शहाणा बो ॥३॥
याचिया द्रावबपणें सम़द्रासी जळ।
याचिया चपळपणे पवत हा चंचळ ।
याचिया अवकाही आकाश पघळ ।
याचिया ध्तिबळें अवाने हि अंहळ वो ॥४॥
येणेंची मेरुस्तंभ अचळ घरियिल्टा ।
दिशादिग्पाळासी येणें्ची ठाव दिधला ।
विधिविधानाचा झाख्या बोध केला 1 येणेंचि खूरपति स्व्गीं वैसविला वो ॥५॥
भोगुनि अंगना हा ब्राळब्रह्मचारी ।
येकळा जथ तेथ खोळा- सहस्त्रा घरीं ।
आम्हां तुम्हां भोगुनि अलिपत झुरारी ।
नीळा म्हणे ऐशा बिवादति नारी चो ॥६॥
मथुरेसी गोरस विकूं जातां नितंबिनी । तयांमाजीं देखिली राधिका
मथुरेसी गोरस विकूं जातां नितंबिनी ।
तयांमाजीं देखिली राधिका गोळणीा ।
जवळी जाऊनियां धरिठी तिची वेणी ॥१॥
खोडी खोडी कान्हा शारगपाणी ।
माझीया संसारां घातिल पाणी ।
नांब रूप माझे ६डविळे जनी ॥२॥
राधा म्हणे येथोनियां बहु चाट हासा ।
घरीं चोरी करूनिया वाटे आड- विसी ।
ओढोनियां तेते आतां तुज मातेपाश्ी ॥३॥
धरिली पदरी राधा न सोडीच निरी ।
दान दे आमुचे म्हणे मुरारी ।
भोवताली हांसती घ्रजसखरुंदरी ॥४॥
भक्ती चिया पोटी राधा समरखल जाली ।
कृष्णरूप पाहूनियां देहमावा विसरली ।
पकाजनाद्नी राधा होजे पहुडली ॥५॥
२५४७ फणख जंबार कदळी दाटा ।
हाती घेउनी नारंगी फाटा ॥१॥
वारि याने कुंडल हाल ।
डोळे मोडित राधा चाळे ॥२॥
राधा पाहूनि भरलले हरी ।
बेल दुभे नंदाघरी ॥३॥
हरी पाहूनि भली चित्ता ।
राधा घसळी डेरा रिता ॥४॥
मन मिनलख मना ।
एका भलला जनादेना ॥५॥
नित्यानंदापुढे आनंद तो कोण
नित्यानंदापुढे आनंद तो कोण।
विषयखुख बाई बापुडें ते क्षीण ।
जेथें न सरेचि वैकुंटसद्न ।
झोपझायी वो च्रिकुट्भुवन वो ॥१॥
नेथों म्हणोनियां त्यागिती परीते ।
घेऊ संगखुख हरिच्या सांगात ।
गाऊं वानूं. रूप पाहयान [नसुते ।
हांसा खेळा ठायीं जेववूं सांगातें बो ॥२॥
नेघां समार्धीचे खुख तुच्छ वाटे ।
नित्यानित्याचिये न पडो खटपटे ।
काय करूं ते तपाचे वोभाटे ।
एका हरिविण अवघी ते फळकटे वो ॥३॥
काय जाडनियां करूं निज- धामा ।
तेथ मी नातुडे नाढळे विश्रासा ।
येथें सांडूनियां तमाळ मेघशःशामा ।
नेघा नाइईका आणिका दुर्गमा वो.४ स्वगभोग ते हीन ळागति असार ।
क्षणें होता जाती क्षर्णीच नश्वर ।
येथ हरिसंग क्रीडॉ निरंतर ।
सर्वही खुखाचे हा जोडला आगर वो ॥५॥
निळा म्हणे नित्य निःसीम स्वानुभव ।
पेशा गोपिका त्या रंगल्या हरिसवे ।
अधिकाधिक ह प्रेम त्यांचे नवे ।
जाणोनि आवडी ते पुरविली देवे बो ॥६॥
नानापरी समजावितं परी न राहे श्रीहरी
नानापरी समजावितं परी न राहे श्रीहरी ।
दहींभात कालबोनी दिला वेगीं झडकरीं।
कडेवरी घेऊनियां फिरले मी द्वारोद्वारी ॥१॥
राघे राघे राथे राघे घेई शामखुंदरा ।
नेई आतां झडकरी आपुलिया मंदिरां ॥धृ०॥ क्षणभर्र घरी असतां करी खोडी शारंगपाणी ।
खेळावया बाहरी जातां आळ घेती गोळणी ।
थापटोनी निजावितां पळोनि जातो राजद्वारां ॥२॥
ख्घा घेऊनि हरीला त्वरं जात मंदिरी ।
हृदयमंचकीं पहुडविला श्रीहरी ।
पकाजनादेनी हर्रीला भागी राधा सुंदरा ॥३॥
करूं देईना मज दूध तूप वाई
करूं देईना मज दूध तूप वाई ।
मथितां दधि तो धरी रवी ठायीं ठायीं ।
हट्ट हा कदापि चुमज़े समजाविल्यास काह ।
समजाउनी याते तुझ्या घरास नेई नेई ।
॥१॥
राधे हा मुकंद कांडेये उचळोनी घेई घेई ।
रडतांना राहिना करूं यास गत काई काई ।
घ्ु० ॥ हरिसी आनंदे राधा म्ः्द॒ मृदु बोलवीते ।
पाळण्यांत तुळा कृष्णा निजवानी हाळविते ।
ग्रहां नेऊानियां दही भात कालळ- चित ।
यशोंदेसखी सोडा कान्हा माझ्या जवळा येड येइ ॥२॥
हट्ट मोठा घेतो मळा छळितो गे राधे पहाणे ।
असाच हा नित्य राधे हरि घरां नेत जाणें ।
उगाचि हा निश्चळ केसा शहे त्वां समजावल्याने ।
तुझी रित हनुवटी यासी श्रहा नेई नेई ॥३॥
गोविंदा गोपाळा कृष्णा सुकुंदा दोषशाइ ।
जगर्जाचना गोकुळः भूषणा गोपी भुलवणा वाई ।
उगा नको रडूं कृष्णा यशोदेसखी खोडी तंही।
एकाजनादनीं शरण राधे घेउनी यासी जाई जाई ॥ ॥४॥
भक्ति गोकुळी नवविधा नारी
भक्ति गोकुळी नवविधा नारी ।
गजरें चालती भारी वो ।
सुनीळ जळीं अति संतोषें ।
क्रीडती यमुनातीरीं वो ॥१॥
स्थिर स्थिर माधवा विचार धरी ।
आम्ही परात्पर परनारी ॥धृ०॥ वासना वास अलक्ष लक्षुनी ।
दह्याची करिसी चोरी रे ॥२॥
आकंठ मग्न सुनीळ नारी ।
घनसांवळा देखोनि वरी ।
येथोनि निघतां लाज मोठी ।
विनोद न करी रे ॥३॥
लाज सांडोनि धरा चरण ।
तंव मी होईन प्रसन्न ।
एकाजनार्दनीं निःशंक झाल्या ।
जीवींची जाणुनी खूण वो ॥४॥
यासि पाहतां वो हृदयस्थ पाहिला
यासि पाहतां वो हृदयस्थ पाहिला ।
यासि बोळतां वो वेदुची वेदुची घोकळा ।
याखी खेळतां कुसंगदोष गेला ।
यासि भोगितां हा ग्त्य- वाय गळाळा वो ॥१॥
ऐखा निज्ञानंद परमात्मा श्रीहरी ।
आम्हीं लाधली वो भाग्याच्या संसारी ।
नित्य आढंगूं या हृदयामाझारी ।
पेशा निजबोधे निमाल्या सुंदरी वो ॥२॥
याखी विचरतां परमार्थ हातीं छागे ।
यासि विवरीतां ये सिद्धांत वोळंगे ।
यासि विनटतां समाधि पायां लागे ।
यासि विनावितां हाचि वरि आंगें बो ॥३॥
यासिं करं ज्ञातां सहज्ञाचि गोठी ।
स्वार्थ परमार्थ पुरुषार्थ ळागे पाठीं ।
यासि जीवीं ध्यातां यासिचि पड़ें मिंठी।
यासि गीतीं गातां ब्रह्मांड पडे पोटीं वो.४ यासि करुनि पुढे विचर जानिं वनीं ।
यासि घेउनि संगे बैसो वो भोजनी ।
यासि निजउनी निजी निजद्यनीं ।
याचें संग सुख घेऊं अनुदिनी वो ॥५॥
निळा म्हणे निजाश्रमीची लकळा ।
पेशा आरज्ञा गौळणी त्या बाळा ।
ध्यानिं मानि जींची घ्यातां या गोपाळा ।
गेल्या विखरोनियां संखार सोहळा चो ॥६॥
त्वचेचिया रानां धाडूं नको मना
त्वचेचिया रानां धाडूं नको मना ।
तेथें नंदाचा कान्हा डोळा घालि गो आयियो ॥१॥
गाईंचा गोंवळा यसुनेचा पावळा।
धरिला माझा अंडुळा मग मी पळालिये गो ॥ थ्रु० ॥ ताकपिरीं गोंवळीं केली मजसी रांडोळी ।
भावे नारळी मग मी पळाहिये गो२ गळां शुंजमाळा गांठी ।
डांगा मोरपिसा वेठी।
सोकरू लागे पाठीं ।
नंदरायाचा गो: आयियो ॥३॥
एक्याकरे धरि ।
बिजञाकरें वेठारी ।
चुंबन दे हरी ।
मग मी पळालिये गो ॥४॥
ऐेसि पळत पळत गेळीये ।
काम्होनें मोहिलीये ।
माझी मीची जालिये ।
मग मी खमोखिलिये गो ॥५॥
तुना चारा लागते गोर ।
तुना दोर लागतो गोर ।
तुना बाही माजीं चार ।
माझी आइयो गो गो ॥६॥
प्रवंपुण्य फळळं ।
देह सुक्त झाळ ।
बापरखुमादेर्वावर विठळे ऐस केले गो आईयो ॥७॥
त्वचेचिया रानां धाडू नको मना
त्वचेचिया रानां धाडू नको मना ।
तेथे नेदाचा कान्हा डोळा घालि गो आयियो ॥१॥
गाईंचा गावळा यमुनेचा पाबळा ।
धरिला माझा अंचळा मग मी पळालिये गो ॥धृ०॥ ताकपिरीं गोंवळीं कळी मजसी रांडोळी ।
भावे नारळी मग मी पळालिये गो ॥२॥
गळां गुंजमाळा गांठी ।
डांगा मोरपिसा वेठी ।
सोकरू लागे पाठीं ।
नेदरायाचा गो आयियो ॥३॥
एक्या करें धरी ।
बिजा करें वेठारी ।
चुंबन दे हरी ।
मग मी पळालिये गो ॥४॥
ऐसी पळत पळत गेलिये ।
कान्होने मोहिलिये ।
माझी मीचि जालिये ।
मग मी समोखिलिये गो ॥५॥
तुना चारा लागते गोर ।
तना बोर लागतो गोर ।
तुना बाही माजीं चार ।
माझी आइयो गो गो ॥६॥
पूर्वपुण्य फळलें ।
देह मुक्त झाले ।
बापरखुमादेवीवर विठले ऐसें केलें गो आइयो ॥७॥
येऊनि जाऊनि करी गौळणीचे काड
येऊनि जाऊनि करी गौळणीचे काड ।
पुरदुनि सकळ ही अस- सची चाड ।
नेदि प्रेम त्याचे खंडी करि वाड ।
छेखा क्पाळू हा सुखाचा सुरवाड वो ॥१॥
धन्य भाग्याच्या त्या जन्मल्या संसारी ।
ज्याचं ध्यानीं मनीं नित्य काळ हरी ।
करितां काम काज उष्टी त्याचिवरीं ।
बोलतां चाळतां ज्ञेवितां निरंतरि वो ॥२॥
त्याचा विकिला ऐसा राबे त्याचे धरीं ।
पडिले काम काज तेहि आपण कश ।
नवच्चे पळभरीं त्या सांड़ानियां दुरी ।
त्याचा नल- ज्ञोचि म्हर्णावतां कामारी वो ॥३॥
त्याचा येवजञाव सासुरे माहेर ।
झाला आप- णचि लेणे अळंकार ।
अवघे धन वित्त गोत परिचार ।
झाळा नामरूप दीर भावे वर बो( ॥४॥
तेदी उरे त्या आणिक दुसरे ।
-विण आपणा वो सोयरे घायरे।
गाई म्हशी पशू पोटिचीं लक्कूर ।
झाळा घरदार त्याच एकसर वो ॥५॥
खाती ज्ञवीती ते भोग सकळही ।
झाला आपर्णीच संचरोनि देहीं ।
नेदे आपपर घेसें दिसो कांहीं ।
निळा म्हणे पेस्री ऐेक्याचि नवाई वो ॥ ॥६॥
सये आनंदाचा अवाचितां आला पूर
सये आनंदाचा अवाचितां आला पूर ।
याचे झुरळीचा उठितांचि गजर ।
मी मज नाटवेचि कचे घरदार ।
ठेले तटस्थचि राहिले शरीर वो ॥१॥
ऐस मोहन नाटक येणं केले ।
जीव चितन्य वो हरूनिया नेलं ।
एकळ पकक- बटाचे करूनि ठेविळे ।
नाठवे साखुरं ना माहेर देस झाळें वो ॥२॥
याचा नव- लावो हाचि एक वाटे ।
जीवीं जीव नुरे आनंदाचे भेटे।
तेण सुखानं संसारुचि आहे ।
मी हे माझे तों न दिसंचि कोठें वो ॥३॥
मनीं मनासी हि चुरोनियां थार ।
हृदयभुवनीं होय याचाचि प्रखर ।
बुद्धी चाकटाळे राहे निरंतर ।
सुखी सुखाचाचि होतसे आदर वो ॥४॥
होतें आपुलीये घरीं चो निश्चळ ।
कोटे पाहों गेळुं याचा निज खेळ ।
वचि पासुनि वृत्ति झाले वो वोढाळ ।
मनीं नाठवेचि लकरूं ना बाळ बो पका पाकिचि पडियेला फासा याचा नेणोनियां स्वभाव वो ऐसा ।
माझा मजञजची हा नवळाचो मानसा ।
तिळा म्हणे होता संचिताचा ठसा बो ॥६॥
होत छेर्डानया आ्िंचें अंजन
होत छेर्डानया आ्िंचें अंजन ।
तेणें देखिळे वो निक्षपीचें घन ।
गौळणी अभंग ४८३ होते वेदराये ठेविले जोडून ।
तेचि सांपडले आयते निघान वो ॥१॥
जनीं जना- देन प्रत्यक्षचि होता ।
तोचि सुस्रावोली कृष्ण झाळा आतां ।
मंडित चतुसुज वेणु वाजवितां ।
सुगुट कुंडळे वो माळाचा मिरवितां बो ॥२॥
प्रगट असोनेयं :न दिसेची कोणा ।
आड आलिया वो डुद्धीचि कल्पना ।
ज(य हारपोनि अविद्येच्या भावनां ।
तेणेंचि न देखति भूतीं भगवाना वो ॥३॥
कैसा माया मोह अम झाळा गाढा ।
नेणे जाणीवचि धांवे पुढां पुढां ।
विधिनिषेधाचा माझारीं झगडा ।
तेणे अंतरळा न सांपडे झडा वो ॥४॥
इंद्रियांविषयाची सदा लगबग ।
मातले अहंकार कामक्रोध मांग ।
मदमत्सराचे धावाते निळाग ।
तेणें हातच्या हातीं अंतरळा श्रीरंग वो ॥५॥
ऐसे चुकदुनी आघात अपार ।
आज सांपडले आयते भांडार तेणे झालिये वो निजखुखे निर्भर ।
निळा म्हणे भोगू सुखाचे संभार वो ॥ ॥६॥
होतें बहुत दिवस आते वागविळे
होतें बहुत दिवस आते वागविळे ।
आजि अकस्मात त फळ देऊं आळं ।
दृष्टि श्रीहरिचीं देखिली पाऊले ।
घेतले जन्म माग स्पाथक त्याचें झाळेंवो १धन्य हे आनंदा सांपडली वेळ ।
तेणं संत सज्जन भेटले कपाळ ।
त्याणे फॅडियला छुद्धिचा वो मळ ।
दृष्टी दाखाविळा यशोदेचा बाळ वो ॥२॥
नाना साधनाच्या केलिया खटपटा ।
परि त्या न पवतिची बो याच्या दार- वटा ।
जाणो जातां जाणिव घालि आडपफांटा ।
योगाभ्यासें सिद्धी रोधी ती बाटा वो ॥३॥
यज्ञयाग स्वगमोग आड येती ।
करितां तप कामक्राब खवळती ।
नित्यानित्यज्ञाने अभिमान वाढती ।
करितां तीथाटण अहका- शांचि प्राप्रि वो ॥४॥
जपतां मंत्नरबांजे चळचि घाळी घाळा ।
करिता दानघम पुढें भोगवितो कळा ।
साबळे मिरांवेता चविधितिषेध आगळा ।
आतां होच बरवे धणीवरीं ध्यावूं याळा वो ॥५॥
ऐसे शोधियेले माग लानापरीं।
न येती प्रतीति मग साडियले दुरी ।
आतां गाडन गीतीं नाचा हा सुरार ।
[नळा म्हणे करूं संसारा बोहरी बो ॥ ॥९॥
दूती जाणवित स्वामिनी
दूती जाणवित स्वामिनी ।
काम दाटला हृदयभुवनीं ।
कां पा नयेचि सारंगपाणी ।
सेज पाहतां न दिसे नयनीं ॥१॥
मज भेटवा गे श्रीहरी ।
लागला वेध त्याचा अंतरीं ।
ध्यानीं बिंबलासे मुरारी ।
प्राण रिघों पाहे जरी ॥२॥
गोड न लागे कामधंदा कांहीं ।
नावरे चीर चोळी पाही ।
सुमनसेज रुपती बाई ।
चित्त वेधले हरिपायीं वो ॥३॥
वृत्ति स्वानंदी निमग्न ।
गेली देहभाव विसरून ।
रंगली परिपूर्ण ।
धन्य धन्य सेना म्हणे ॥४॥
माझें अच वचड़े छ्छुडे न राधे रूपड़े
माझें अच वचड़े छ्छुडे न राधे रूपड़े।
पांघर घालिती
झुंचड़े ॥ध्०॥ हरि माझा गे खावळा ।
पायीं पैजण वाजती खुळखुळा ।
यान
भुलविऱ्या गोपी बाळा ॥१॥
हरि माझा गे नेणता ।
करि चिभुवनाचा घोंगता ।
जो का नादे च्रिभुवनीं ॥२॥
ऐसे देवाजीचे गडी ।
पेंद्या खुदामाची जोडी।
वाळेभद्र त्याचा गडी ॥३॥
जनी म्हणे तू चक्रपाणी ।
खळ खळतो द्वैदावनी ।
छुव्ध झाल्या त्या गौळणी ॥ ॥४॥
गोपिका वेल्हाळा
गोपिका वेल्हाळा ।
अवघ्या मिळोनी सकळा ।
च्यालिल्या यसुना जळां ।
तंव सन्झुख देखिळा सावळा वो ॥१॥
राधा म्हणे बहु चाळक होखी ।
नसतां आळ कां आम्हावर घेरी ।
त्वां देखिळे यशोदेसी।
हा छवाड लटका हृषीकेशी वो ॥२॥
यशोदा म्हणे कबटाळिणी ।
नसता खोडी करितां देखनी ।
सांगतां गाऱ्हाणे येऊनी ।
युणातीत हा चक्रपाणी बो ॥३॥
राधा म्हणे यशोदा सुंदरी ।
चोरटा शिंदळ तुझा सुरारी ।
आम्हां ठाउक अंतरीं।
हा न करी ते करी काय सांगूं वो ॥४॥
हा ब्रह्मांडनायक ।
येणें मोहिले तिन्ही लोक ।
सेना म्हणे यदुनायक ।
कमीतीत परिपूर्ण बो ॥५॥
वाळी जन मज म्हणोत शिंदूळी
वाळी जन मज म्हणोत शिंदूळी ।
परी हा वनमाळी न विसंब ॥१॥
सांडूनी लौकिक झालळिये उदास ।
नाही भय आस जीवित्वाची ॥२॥
नाइकें बचत बोळतां या ळोकां ।
म्हणे झालां तुका हरिर्ता ॥३॥
मजसवे आतां येऊं नका कोणी
मजसवे आतां येऊं नका कोणी ।
खाखुरवासिनी बाइयांनो ॥१॥
न खाहवे तुम्हां या जनांची कूट ।
बोलति बाइट ओखटं ते ॥२॥
तुका म्हणे झालो उदास मोकळ्या ।
विचरो गोबळ्यासवे आम्ही ॥ ॥३॥
सांगता त तुम्ही आइकाव कांर्नी
सांगता त तुम्ही आइकाव कांर्नी ।
आमचे नाचणी नाचे नका ॥१॥
जावरीं या तुम्हां मागिलांची आस ।
तांबरी उदाल होऊं नका ॥२॥
तुका म्हणे काय बायांविण भिद ।
पति ना गोविद दोन्ही नाहीं ॥३॥
आजिवरी तुम्हां आम्हां नेणपणें
आजिवरी तुम्हां आम्हां नेणपणें ।
कौतुके खेळणें संग होता ॥१॥
आतां अनावर झालो अग्ुणाची ।
करूं नये तेचि करी खुख ॥२॥
तुका म्हणे आतां बुडविली दोन्हीं ।
कुळे पक मनीं नारायणा ॥ ॥३॥
सासुरियां बीट आळा भरतार
सासुरियां बीट आळा भरतार ।
इकडे माहेरा स्वभावेचि १खांड- बर कोणी न धरिती हातीं ।
प्राख्थाची गति भोगू आतां२ न व्हाबी ते जाळी आसुची मंडाई ।
तुका म्हणे काई लाजा आतां ॥ ॥३॥
परपुरुषाचे खुख भोगे तरीं
परपुरुषाचे खुख भोगे तरीं ।
उतशेनि करीं घ्याव साख ॥१॥
संवस्ारा आगी आपुलेनी हाते ।
लावूनी मागुते पाहू नये ॥२॥
तुका म्हणे व्हावे तयापरी चीट ।
पतंग हा नीट दीपावरीं ॥ ॥३॥
मरणाही आधीं राहिला मरोनी
मरणाही आधीं राहिला मरोनी ।
मग केलं मनी होतं तेख ॥१॥
आतां तुम्ही पाहा आमुचे नवल ।
नका वेचं बोल वायांविण ॥२॥
तका म्हणे तुम्ही भयाभित नारी ।
कसी संग सरी तुम्हां आम्हां ॥३॥
ज्ञाती मिळेलि पांच सात गवळणी
ज्ञाती मिळेलि पांच सात गवळणी ।
गोरख विकूं मथुरे लागोनी ।
वाटे आडवोनी दान मागे चक्रपाणी ॥धृ०॥ सोडी खोडी मज जाड: दे हरी ।
नको वाटे आडवूं म्हणे सुरारी ।
घरी जावा नणंदा ज्ञाचिती कीं भारी ॥१॥
म्हणती गवळणी हरीसि हैखूनि ।
देऊं तुजल्यारीं नवर्नीत ओखूनी ।
जाड पाहती ठकवुनी हरीसी ग्रबळणी ॥२॥
ब्रह्मांडाचा नायक म्हणे गोपिकांसी ।
ब्रह्मज्ञानी महान चाळविले करपी ।
गाई गोपाळ चोरिले नाडिले ब्रह्मयासी ॥३॥
भरक्तिमावे गवळणी रिघाल्यां शरण ।
वृन्तिसहित चिंबल्या अवघ्या परिपूर्ण ।
सेना म्हणे विसरल्या कार्य आठवण ॥४॥
दूती जाणवित स्वामिनी
दूती जाणवित स्वामिनी ।
काम दाटळा हृदयभूवनीं ।
कां पा नवेचि सारंगपाणी ।
सेज पहातां न दिसे नयनीं ॥१॥
मज भेटवा गे श्रीहरी ।
छागला वेथ त्याचा अंतरीं ।
ध्यानीं बिंबळासे सुरारी ।
प्राण रिघों पाहे जरी ॥२॥
गोडनागेकाम धंदा कांहीं ।
नावरे चीर चोळी पाही ।
खुमनसेज रुपती वाई।
चित्त वेधले हरीपायी बो ॥३॥
दुत्ति स्वानंदी निमक्न ।
गेलीं देहभाव विसरून ।
रंगली परीपूर्ण ।
धन्य धन्य सेना म्हणे ॥४॥
न बोलतां तुम्हां कळा नये शुज
न बोलतां तुम्हां कळा नये शुज ।
म्हणऊनि लाज सांडिवेली ॥१॥
आतां तुम्हांपुढें जोडातसे हात ।
नका कोणी अंत पाहों माझा ॥२॥
तुका म्हणे आम्ही वैसळो दोजारीं ।
करील ते हरि पाहा आतां॥ ॥३॥
क्षणर्भारे आम्ही सोसिळ वाइट
क्षणर्भारे आम्ही सोसिळ वाइट ।
खाधिळे अविट निजसुख ॥१॥
खांडीमांडी मागे केल्या भरोबरी ।
आधिकच परी दुःखाचिया ॥२॥
तुका म्हणे येणे जाणं नाही आतां ।
राहिला अनंताचिये पाथीं ॥३॥
सव खुख आम्ही भोगूं सवे काळ
सव खुख आम्ही भोगूं सवे काळ।
तोडियेल जाळ मोहपाश ॥१॥
याचसाठी सांडियेळ भरतारा ।
रातला या परमपुरुषाशीं ॥२॥
तुका म्हणे आतां गभ नये धरूं ।
ओषध ज करूं फळनव्ह ॥३॥
हासां रुसा आतां वाढवू आवडी
हासां रुसा आतां वाढवू आवडी ।
अंतरीची गोडी अवीट ते ॥१॥
खंबा खुख करूं विनोदवचन ।
आम्हीं नारायण पकाएकीं ॥२॥
तुका म्हणे आम्ही झाला उदासीन ।
आपुल्या आधीन केला पति॥३॥
आजिवरीं तुम्हां आम्हां नेणपणें
आजिवरीं तुम्हां आम्हां नेणपणें ।
कौतुके खेळणें संग होता ॥१॥
आतां अनावर झालो अगुणाची ।
करूं नये तेचि करी सुखे ॥२॥
तुका म्हणे . आतां बुडविली दोन्हीं ।
कुळें एक मनीं नारायणा ॥ दे ॥१॥
सासुरियां बीट आला भरतार
सासुरियां बीट आला भरतार ।
इकडे माहेरा स्वभावेचि ॥१॥
खांड- बर कोणी न धरिती हातीं ।
प्रारब्धाची गति भोगू आतां२ न व्हावी ते जाळी आसुची भंडाई ।
तुका म्हणे काई लाजा आतां॥ ॥३॥
नाही काम माझ काज तुम्हांसब
नाही काम माझ काज तुम्हांसब ।
होतं गुप्त ठावं केळे आतां ॥१॥
व्याभिचार माझा पडिला ठाउका ।
न खरती लोकांमाजीं जाळे ॥२॥
न घरावा लोभ कांही मजावज्ी ।
जाले देवपिक्षी तुका म्हणे ॥३॥
विसरळ कुळ आपुला आचार
विसरळ कुळ आपुला आचार ।
पाति भावे दीर घर खोय ॥१॥
खाडिला लोकिक लाज भय चिता ।
रातळ अनंता चित माझ ॥२॥
मज आतां काणी आळवाल झणी ।
तुका म्हणे कानीं बहिरी झाळ ॥३॥
आइकला परी ऐसे नव्हे बाई
आइकला परी ऐसे नव्हे बाई ।
न सांडाची सोई भ्रताराची ॥२॥
नव्हे ५्ग्द् बिराहिण्या अभंग आराणूक लोकिकापासूून ।
आपुल्या आपण गोविलं ते ॥२॥
तुका म्हणे मन कराळ कठीण ।
त्या या निवडोल मज्ञपाशीं॥३॥
आहाच आहाच आंत वरीं दोन्ही
आहाच आहाच आंत वरीं दोन्ही ।
न लगा गडणी आम्हां तैशा ॥१॥
भेऊं नये तेथे भेडसावू काणा ।
आवरूनि मना बद द्यावा ॥२॥
तुका म्हणे कांहीं अभ्यासावांचुनी ।
नव्हे हे करणी भलतीच ॥३॥
आम्हां आम्ही आतां वडील धाकुटीं
आम्हां आम्ही आतां वडील धाकुटीं ।
नाहीं पाठीं पोटीं कोणी दुजे ॥१॥
फावला एकांत एकविध भाव ।
हरि आम्हांसवें भोगी ॥२॥
तुका म्हणे अंगसंग एके ठायीं ।
असो जेथें नाहीं दुजे कोणी ॥३॥
पका जिव आतां जिणं जाल दोहा
पका जिव आतां जिणं जाल दोहा ।
वेगळीक कांही नव्हे आता ॥१॥
नारायणा आम्हां नाही वेगळीक ।
पुरविली हे भाक सांभाळला ॥२॥
तुका म्हणे जाळे सायाखाच फळ ।
सरली ते वेळ काळ दोन्ही ॥२॥
शिकविले तुम्ही ते राहे तोबरी
शिकविले तुम्ही ते राहे तोबरी ।
मज आणि हरी वियोग तो ॥१॥
प्रसंग या नाहीं देहाखी भावना ।
तथ या वचना कोण माना ॥२॥
तुका म्हणं चित्ती बेसला अनंत ।
दिखां नेदी नित्य अनित्य ते ॥३॥
हासरा रुसा आतां वाढवू आवडी
हासरा रुसा आतां वाढवू आवडी ।
अंतरीची गोडी अवीट ते ॥१॥
खवा खुख करू विनोंदवचन ।
आम्हीं नारायण एकापकीं ॥२॥
तुका म्हणे आम्हीं झालों उदासीन ।
आपुल्या आधीन केला पति ॥३॥
आधिल्या भ्रतार काम नव्हे पुरा
आधिल्या भ्रतार काम नव्हे पुरा ।
म्हणोनि व्यभिचारा टेकलिये ॥१॥
रात्रंदिस मज पाहिजे जवळी ।
क्षण त्या निराळी न गमे घडी ॥२॥
नाम गोष्टी माझी सोय सांडा आतां ।
रातले अनंता तुका म्हणे ॥३॥
हाचि नेम आतां न फिरें माघारीं
हाचि नेम आतां न फिरें माघारीं ।
बैसळें शोजारीं गोिंदाचे ॥१॥
घररिघी जाळे पट्टराणी बळे ।
वरिल सांवळें परन्नह्म ॥२॥
वळियाचा अंगसंग जाला आतां ।
नाहीं भय चिंता तुका म्हणे ॥ ॥३॥
परपुरुषाचे खुख भोगे तरी
परपुरुषाचे खुख भोगे तरी ।
उतरोनि करीं घ्यावे साख ॥१॥
संबसारा आगी आपुळेनी हातें ।
लावूनी मागुते पाहू नये ॥२॥
तुझा म्हणे व्हावे तयापरी खीट ।
पतंग हा नीट दीपावरीं॥ ॥३॥
मरणाही आधीं राहिळा मरोनी
मरणाही आधीं राहिळा मरोनी ।
मग केळे मनीं होतें तैखे ॥१॥
आतां तुम्ही पाहा आसुच नवळ ।
नका चंच बोळ बायांविण ॥२॥
तुका म्हणे भयाभित नारी ।
केसी संग सरी तुम्हां आम्हां ॥ ॥३॥
त देख न बोळे नाइक आणिक
त देख न बोळे नाइक आणिक ।
_ बेखळा हा एक हरि चिर्तीं ॥१॥
साखुरे माहेर मज नाहीं कोणी ।
एक फेळ दोन्ही (मानय ॥२॥
आळ आला होता आम्हीं भांडखोरी ।
तुका म्हणे खरी केली मात ॥३॥
आहाच आहाच आंत वरीं दोन्ही
आहाच आहाच आंत वरीं दोन्ही ।
न लगा गडणी आम्हां तैशा ॥१॥
भेऊं नये तेथे भेडसावू कोणा ।
आवरूनि मना बद द्यावा ॥२॥
तुका म्हणे कांहीं अभ्यासावांचुनी ।
नव्हे हे करणी भळतीच ॥ ॥३॥
पका लिव आतां जिणे जाले दोहो
पका लिव आतां जिणे जाले दोहो ।
वेगळीक कांहीं नव्हे आतां ॥१॥
नारायणा आम्हां नाहीं वेगळीक ।
पुरविली हे भाक सांभाळिली ॥२॥
तुका म्हणे जाल सायासाचें फळ ।
सरळी ते वेळ काळ दोन्ही ॥ ॥३॥
क्षणभरिं आम्हीं सोसिळें बाईट
क्षणभरिं आम्हीं सोसिळें बाईट ।
साधिलें अविट निजखुख ॥१॥
खांडीमांडी मागें केल्या भरोवरी ।
आधिकच परी दुःखाचिया ॥२॥
तुका म्हणे येण जाणे नाही आतां ।
राहिळा अनंताचिये पायी ॥३॥
शिकविले तुम्ही ते राहे तोंबरीं
शिकविले तुम्ही ते राहे तोंबरीं ।
मज आणि हरी वियोग तो ॥१॥
प्रखंग या नाहीं देहाची भावना ।
तथे या वचना कोण मानी ॥२॥
तुका म्हणे चित्तीं बैसला अनंत ।
दिसा नेदी नित्य आनित्य ते ॥ ॥३॥
बडतांच्या आम्ही न मिळो मतासी
बडतांच्या आम्ही न मिळो मतासी ।
कोणी केसरी केसी भाव- तेच्या ॥१॥
विचार करितां वायां जाय काळ ।
लटिकॉन्रि मूळ फजिर्तांचे ॥२॥
त्याच खुख नाहीं आले अनुभवा
त्याच खुख नाहीं आले अनुभवा ।
कठीण हें जीवा तोचि वरी ॥१॥
मागिलांचे दुःख लागा नेदी अंगा ।
अंतर हे संगा नेदी पुढें ॥२॥
तुका स्हणे सर्वविशीं हा संपन्न ।
जाणती महिमान श्वृति ऐसे ॥३॥
न राहे रसना बोलतां आवडी । पायीं दिली बुडी माझ्या मन १
न राहे रसना बोलतां आवडी ।
पायीं दिली बुडी माझ्या मन ॥१॥
मानेल त्या तुम्ही आइका स्वभावे ।
मी तो माझ्या भावे अनुसरले ॥२॥
तुका म्हणे तुम्हीं फिरावें बहुतीं ।
माझी तो हे माति जाली आतां ॥ ॥३॥
नाहीं काम माझें काज तुम्हांसवें
नाहीं काम माझें काज तुम्हांसवें ।
होतें गुप्त ठावे केलें आतां ॥१॥
व्याभेचार माझा पडिला ठाउका ।
न सरती लोकांमाजीं जाळे ॥२॥
न धरावा छोभ कांहीं मजाविशीं ।
जाळें देवपिज्ली तुका म्हणे ॥३॥
विसरले कुळ आपुला आचार
विसरले कुळ आपुला आचार ।
पति भावे दीर घर खोय ॥१॥
खांडिळा लौकिक ळाज भय चिंता ।
रातळें अनंता चित्त माझें ॥२॥
मज आतां कोणी आळवाल झणी ।
तुका म्हणे कानीं बहिरी झाळ ॥३॥
तर देख न बोळे नाइक आणिक
तर देख न बोळे नाइक आणिक ।
बैखळा हा एक हरि चित्तीं ॥१॥
साखुरे माहेर मज नाहीं कोणी ।
पक केळें दोन्हीं मिळोनियां ॥२॥
आळ आला होता आम्हीं भांडखोरी ।
तुका म्हणे खरी केली मात ॥३॥
दुज्ञा पेसा कोण बळी आहे आतां
दुज्ञा पेसा कोण बळी आहे आतां ।
हश या अनंतापाखूनियां ॥१॥
बिरहिण्या अभंग ५०७ बळियाच्या आम्हीं जारी धाळिवंता ।
करूं सर्वे सत्ता सर्वांवरीं ॥२॥
तुका म्हणे आम्हीं जिवाच्या उद्रा ।
जालों प्रीतिकरा गोविंदाली ॥३॥
आम्हां आम्हीं आतां वडील घाकुटीं
आम्हां आम्हीं आतां वडील घाकुटीं ।
नाहीं पाठीं पोटीं कोणी इले ॥१॥
फावला एकांत एकविध भाव ।
हरि आम्हांस सर्व भोगी ॥२॥
तुका म्हणे अंगसंग पके ठायीं ।
असो जेथे नाहीं दुजे काणी ।
॥।
॥३॥
पका जिवे आतां जिणे जाळे दोहो
पका जिवे आतां जिणे जाळे दोहो ।
वेगळीक कांहीं नव्हे आतां ॥१॥
नारायणाआम्हां नाहीं बेगळीक ।
पुरविली हे भाक सांभाळिली ॥२॥
तुका म्हणे जाळे सायासाचं फळ ।
सरली ते वेळ काळ दोन्ही ॥ ॥३॥
शिकविले तुम्ही तें राहे तोंवरीं
शिकविले तुम्ही तें राहे तोंवरीं ।
मज आणि हरी वियोग तो ॥१॥
प्रसंग या नाहीं देहाची भावना ।
तथें या वचना कोण मानी ॥२॥
तुका म्हणे चित्तीं बैसला अनंत ।
दिसो नेदी नित्य आनित्य ते ॥ ॥३॥
बहुतांच्या आम्ही न मिळों मतासी
बहुतांच्या आम्ही न मिळों मतासी ।
कोणी कैसी कैसी भाव- नेच्या ॥१॥
विचार करितां वायां जाय काळ ।
लटिकॉश्रे मूळ फजितांचे ॥२॥
त्याचं खुख नाहीं आले अनुभवा
त्याचं खुख नाहीं आले अनुभवा ।
कठीण हें जीवा तोचि वरी ॥१॥
मागिलांचे दुःख लागो तेदी अंगा ।
अंतर हे संगा नेदी पुढें ॥२॥
तुका म्हणे सर्वविशीं हा संपन्न ।
ज्ञाणती महिमान श्वाति ऐसे ॥ ॥३॥
न राहे रसना बोलतां आवडी । पार्यीं दिळी बुडी माझ्या मन १
न राहे रसना बोलतां आवडी ।
पार्यीं दिळी बुडी माझ्या मन ॥१॥
मानेळ त्या तुम्ही आइका स्वभावे ।
मी तों माझ्या भावे अनुसरले ॥२॥
तुका म्हणे तुम्हीं फिरावे बहुतीं ।
माझी तो हे मति जाली आतां ॥३॥
खेळिं खेळतां वो विकळ सुंदरा
खेळिं खेळतां वो विकळ सुंदरा ।
ज्ञाळि आठांवेता नदाच्या कुमारा ।
स्वेद कंप खेद दाटला शरीर ।
जाला तो व्रिर्ह तो नेणता इतरा वो ॥१॥
धर आवरुनी म्हणाति बो साजणी ।
धीर न घरत पडीलि धरणीं।
येकी सांगत वो जालि झडपणी ।
वेगिं आणा आतां पंचाक्षरा शुणा वा ॥२॥
जातो प्राण वो येताति लहरे ।
येकी म्हणणि चो डंखिली विखार ।
आंग तापळें बो येठु आसे शियारे।
येकी म्हणाति बो मोडसियेचा भर वो ॥३॥
येकि म्हणाते गे लागले देवत ।
काळिचें दारूण चो नेदि करूं मात ।
,घाला गाळ वो विनवा समस्त ।
ठेवा आण भाक करूनि एक [चित्त वो ॥४॥
एसा मिळाला वो भोवताला पाळा ।
होति चुकुर येकी स्डताती बाळा ।
पाजा वोखदे वो वांचाळा वेल्हाळा ।
नका उसिर गे घांबा उतावेळा वो ॥५॥
मग ते येकांतिची सांगे सखिय्रासी ।
नका बांहेरे वो फुटो कोणापाशी ।
आणा नंदाचा नंदनु येकांताली ।
निळ्या स्वामीची हे भावना निश्चयेसी बो ॥६॥
देतां आहिंगन नंदाच्या कुमर
देतां आहिंगन नंदाच्या कुमर ।
पडळ उतार दे वांचेळ सुंद्रा।
प्०्< बिरहिण्या अभंग नक्का आड घाळं संदेह दुसण ।
छावा उठवुनि जाऊं द्या इतरा बो ॥१॥
यसे बोर्लात त्या जीवांच्या जिवळगा ।
झाला (विरह गे वांचवा खुभगा ।
आणा पाचाखूनी गे एकांता श्रीरंगा ।
दुजा उपावोचि न चळे या प्रसंगा बो ॥२॥
आहे ठाऊक हे अंतरी आम्हांसी ।
याचा वेध झाल्या दशाचि हे पेसरी ।
होते आटणी ग जीवा आणि शिवासी ।
तेथे देहबुद्धि नाठवे देहासी वो ॥३॥
हृदयी होतांचि या कामाचा संचार ।
न्यावा पकांतासि निष्काम य॒दुवीर ।
देइल खुख तोचि नाहीं ज्यासि पार ।
सांडा चाबटी आणिक विचार वो ॥४॥
नाहीं अनुमव हा ठाऊक जयासी ।
त्याचि भोगिती या अनुदिनी दुःखासी ।
येति जाति पुन्हा होति कासाविखी ।
आलली न विसंबा या सांबळ्या कृष्णासी बो ॥५॥
नाही जीवी या जीविताची चाड ।
याच्या संगखुखे घालूं वो धुमाड 1 स्वामी निळयाचा पुरवील कोड ।
आणा तोचि आतां सांडा बडबड वो ॥६॥
अनुताप विरहिणी वैसे
अनुताप विरहिणी वैसे।
कां वो कर्म बलिवंत दिसे ।
संगविवझिंत मज झाले पेसे ।
कोणें योगें भेटी बसे ॥१॥
मज भेटवा संतसंगती ।
तेणें लिवारेल सर्वश्नांती ॥ थु ॥ विर्हे बहुत पडिली वाळा ।
कोण शांतवी तया अबलळां ।
श्रारंग वेध जावी लागळा ।
तया भेटालिया खुख होईल जिवाला ॥२॥
नेले आपपरावें दुजे कांहीं ।
विरह बिरह जडला ढृदयी ।
कोण सोडवी शरू मज देहीं ।
या विरहा अंतपार नाहीं ॥३॥
ऐसा विरह करितां दुःख ।
देवयोगें घडळ संतसुख ।
तापत्रय विरह गेला देख ।
सुखं सुख अपार झालें देख ॥४॥
संतसंग निरसे विरह ।
पावन देह झाला बिदेह ।
प्काजनादनीं आनंद पाहे ।
विर निरलला सुख झाले गे माय ॥ ॥५॥
कृष्ण अनुरागे रंगली कामिनी
कृष्ण अनुरागे रंगली कामिनी ।
काम धामे गेलीं गुणां विरोनी 255 रे टा र न प. नी ॥१॥
होती बहुत जन्मे वियागे शिणली ।
आप नाठवे परखुख मिनी ॥२॥
मने करूनिया ये विषयांचे संकल्प ।
तंब ते अवघे होय कृष्णरूप ॥३॥
दृष्टी देखणे जं जे आवडे ।
वेणू वाहे तेथ उभे देहुडे ॥४॥
खुखदायनी स्तरप्नी देख सांवळा कंठी कौस्तुम रुळे वरीं वनमाळा ॥५॥
जीवे धांवूनि आहिंगी प्रति ।
तंव ते आणि होय कृष्णमूर्ती ॥६॥
देह परतोनी मागुते खांभाळी।
तंब स्वये सिद्ध आपण बनमाळी ॥७॥
एकळें न केठवे याबिण मज आतां
एकळें न केठवे याबिण मज आतां ।
घेडाने विचरेत सवें प्राण” ताथा ।
जनिं.वचि दो एकांति बसतां ।
न करिं वेगळा हो युगें कल्प जातां बो ॥१॥
हातीं लागळा वो युगादिचा निघ! भाग्य माझिया वो जोॉडियला खिद्ध ।
करूलि उपचार पूजिन खावघ ।
न वचि शरीर विन एकाविध वो ॥२॥
याचिये संगतीं वो खुखाचिया कोडी ।
वेचतां युग कल्प मज वाटे घडी ।
' भोगीन नित्य नवा जीवाचे आवडीं ।
भरूनि निज दृष्टि पाहेन घडि घडि वो ॥३॥
अवघे निवेदिन अंतारिचे भोग ।
यासि करूनियां सये अंगसंग ।
कांहीं न वंचितां मन बुद्धि अंग ।
भोगित निञजसेजे घेऊनि श्रीरंग वो ॥४॥
त्यागे जीवा- चिया घालिन याले मिठी ।
जातां य॒गसंख्या. कल्पाचिया कोटी ।
धारिन अंतर वो बांधोनियां गांठी ।
यावरि न करिंमी कदा यासि तुटि वो ॥५॥
कळे अंतरींचा भाव या परेशा ।
होय प्रियवादे जैसा केळा तिस ।
पुरवी निज- दाली केळा जो थिंवसा ।
निळा म्हणे आहे कृपावंत पेस्रा वो ॥६॥
कोण्या वियोगें गुंतला कवणे हातीं
कोण्या वियोगें गुंतला कवणे हातीं ।
परापद्यंती मध्यमा जया : ध्याती ।
श्रतिशास्त्र जया भांडती ।
तो कांह. रुसला श्रीपती ॥१॥
येई येई कान्हा देई आलिंगन ।
भेटी देउनी पुरवी मनोरथ पूर्ण ।
विरह विहिरा करी खमाधान ।
दाबी तूं आपुळे चरण ॥२॥
येथे अपराध आयचा नाहीं ।
खेळ सर तुझ्या पायीं ।
पकाजनादनीं नवल काई ।
पकदां येउली भटी देई ॥३॥
२३६११ विर्यदणी विरहा विरहित बोले ।
कां बो पूर्वकर्म आड टेल ।
वाच न येती नाम खांवळं ।
तया विरहा मन माझं वेधळे ॥१॥
पाहो गोलियें वो नंदाचा नंदन
पाहो गोलियें वो नंदाचा नंदन ।
नेत्रि लेझनियां झ्ातिचे अंजन ।
जेथे उभा होता राजीवळोचतन ।
भोंवते मेळउनी गाडे खंत खञ्जन चो ॥१॥
दृष्टि तेथेहि निवालि वो इंद्रिये सकळ ।
जालिये तटस्थाचे देखोनियां घन- तीळ ।
सुकुट विराजित कुंडळें वतमाळ।
सुंदर श्रीसुख चतुभुज सरळ चो ॥२॥
दांख चक्र हातीं गदा पीतांबरधारी ।
देव्हडा पाउलिं चो सुरालि अधरी ।
(१5 बिरहिण्या अभंग अह चाजवितां स्तस्वर उमटते माझारीं ।
देखतां देहभाव चुरतीच शरीरीं वो रे वेधीं बेधळे वो ज्याचे विधाता हरिहर ।
इंद्र आदकरूना खकळहि खुरवर ।
लद्ध महास़ाने योशे क्रपीश्वर ।
नारद तुंबरादि महानुभाव थोर वो ॥४॥
तेथ कोण पाड आम्हां मानवांचा ।
ज्यातें न पुराति स्तॉवितां बेदवाचा ।
न कळे महिमा वो याच्या स्वरूपाचा ।
नयन पाहतांचि सुकाळ खुखार्ा वो ॥५॥
रूप नागर वो सुंदर गोजिरे ।
चरणीं वाजती वो मंजुळ रूणझणाति लुपुर ।
पेकतां निज्ञानंदा होतसे चेईरे ।
निळा म्हणे माझें तेथेंचि मन सुरे वो ॥६॥
तको नको दूरदेशी
तको नको दूरदेशी ।
आम्हां ठेवी चरणापाशा ।
मग या विरहा पश् विरहिण्या असंग हि वि वर य न कोण पुसी ।
ऐसी इच्छा देई आम्हांसी ॥१॥
पुरे पुरे संखार विरह छं ।
तेणे तं अंतरखी गोविंद ।
द्वेताचा नको देऊं बाध ।
हृदयीं प्रगटोनी दाबी वोघ ॥२॥
विरह हशे सत्वर देवराया ।
परेपरता प्रगटोनी दावी पाया ।
दुजे मागणं आणिक नाही काहा ।
एकांजनादॅनीं रण तुझिया पाया ॥३॥
२६१३ थेई वो श्रीरंगा कान्हांवाई ।
विरहाचे दुःख दाटलं हृदयीं ।
कोण सोडबीळ यांतून पाही ।
दैवयोगे खांपडला सगुण देहीं ॥१॥
स्तरगुण निर्युण याचा वेध ।
वेथें वेधले मन झालें खद्द ।
वाचा कुंठित हरपला बोध।
नेणे आणिक परमानंद ॥२॥
आस्थिरीं स्थिर माते झाली ।
वृत्ति विर्यक्त हर- पळी ।
समाधि उन्मतीं स्थिरवळी ।
ऐशी विरहाची मति ठेली वो ॥२॥
संग विवर्जित मन झाळें ।
कायां वाचां मन चित्त ठेळें।
एकाजनादेनी पेसे केळें ।
विरहदुःख निर्सिळें वो ॥ ॥४॥
जन्म जन्मांतरी विरहिणी
जन्म जन्मांतरी विरहिणी।
होती दुश्चित अंतःकरणी ।
दुःख खोदिलं ददोते मागील जन्मी ।
ये खेप निर्सळे स्थूळकारणीं ॥१॥
येउनी भेटो देहीं देहातीत ।
तयाचा विरह मजळागी होत ।
मना समूळ मन पहात ।
तो भेटला गोपिनाथ ॥२॥
दुःख फिटळे खुख झालं थोर ।
हर्ष आंद आनंद तुषार ।
एकाजनार्दनी भेटला परात्पर ।
तेणे संसार विरह गेला निथॉर॥३॥
६०४ बहत जन्मे विरह पीडळी।
नेणा कैशी स्थिर राहिली ।
मन आहा गोविंदीं वेघळी ।
तों मध्यमा वैखरीये शुंतळी वो ॥१॥
चारी वाचा परतां सांवळा ।
विरहिणीसी छंद त्याचा लागळा ।
ची परता कोठें गुंतळा ।
तं नेणो आम्हीं अबळा वो ॥२॥
विरह जाईल केशापरी ।
पूर्वपुण्य सुकत पदरीं ।
प्क्काजनादनी भेटेल हरी ।
ते विरह नोहे निघारी दो ॥३॥
मा्निंचा माझिये वो संदेह फीटला
मा्निंचा माझिये वो संदेह फीटला ।
देव पाहों. जातां जवळिच भेटला ।
अवघा मागे पुढे तोचि वो ठाकळा ।
जनीं जनार्दनीं भरोतियां दाटला वो ॥१॥
पुरले जीवींचें आरत साजणी ।
पाहे जेथें तेथें दिसे चक्रपाणी! छोक छोकांतरी त्याचिचि भरणी ।
भरोनि ठरळा अवघ्याचि वाणि खाणिं वो ॥२॥
जाळा सुकाळ हा सुखाचा मानखा ।
पडिला त्रिसुवानें एकरूप ठरला ।
धरा व्यापुनियां अंवर दशदिशा ।
आतां भोगिन मी सर्दकाळ पेला वो ॥३॥
नानाभूताकति पकांचि आभासे ।
नाना नामे आळवितां बो देतसे ।
नाना अळंकार एकचि ळेतसे ।
नागिवा उघडा ही बरवाचिं हा दिसे वो ॥४॥
नाला वस्त्र हा नेसळा पांधुरळा ।
जेथील तेथॉचि हा बहुरंगे नटला ।
शसख अस्त्रे हा हातें मिरवला ।
सौम्य क्रूर ऐसा हो ऊनियां राहिला वो ॥५॥
नित्य श्रीहरीचे आठविते गुण
नित्य श्रीहरीचे आठविते गुण ।
वदनी त्याचिये बो नामाचे स्मरण ।
हृदयी घरानियां निज्ञभावे चरण ।
करिते अचदेनीं हेचि अड्॒ष्ठान वो ॥१॥
येथे आलिये वो याचि निजकार्या ।
केळी कर्म ती मागीळ भोगाया ।
आतां घडती तीं याते समर्पाया ।
नाहिं भय त्या निज्स्थाना जावया वो ॥२॥
वाचे असत्याचा नेदि लागों वारा ।
केलें सांडणे बो देह संसारा ।
चित्तीं विष- याचा मोडियळा थारा ।
नाहिं गतले या दम अहंकारा वो ॥३॥
संतीं सांगि- तले केळे ते जतन ।
नाहीं आहे त्यांचे केलें उल्लंघन ।
मत मतांतरा नाही दिल्हे मन ।
हृदयी धारिळे या हरिचे चिंतन वो ॥४॥
कांहीं ठाकळें ते केळे लोकहित ।
कायांवाचां बो हें वैचुनियां चित्त ।
नाहीं वंडुनियां ठेवलें संचित ।
काळ याचिर्पारे सारियेळा बो ॥५॥
नित्य नवा बो हा आवडिचा दिस ।
केळा करूनियां कीर्तनी उल्हास ।
नाहीं. गोवियेला कोठें आशा- पादा ।
निळा म्हणे चर्तोनि उदास बो ॥६॥
अव्यक्त कैसें आळे अकळुनकळेचि तो हा
अव्यक्त कैसें आळे अकळुनकळेचि तो हा अमूलमूती 1 काच भ अ च सा ।
उभा राहे विटेवरी कर न. पुंडलिकाचे भक्ती येऊ थां रट ने ठान कटी ॥१॥
जिवाचा जिवचु वो मज भेटवा हरी ।
लागलें न हो दाखी कामारी ॥ घु० ॥ कासे कसिला पितांबर तयावरीं भेखळा ।
अंगीं उठी चंदनाची शोभती वनमाळा ।
वाह वाहूवाटें ते रूप खुंतलें डोळां ।
मन माझें मोहिलें दर देखतां धननिळा ॥२॥
अघर जे पोंवाळियाचे दंत हिरियाची ज्योती।
अलि... न्न. लि विद्याळ नयत वो भोवया व्यंकटा अति ।
टिळक जो रेखिळा मृगनाभीं ळल्लाटीं।
उपमा नये व्यक्ती चंद्रा पडियेळी तुटी ॥३॥
माथां सगट जीं र्तत जडियेलीं वरीं।
त्या खाळी मयूरपत्री वेटी साजे छुरारी ।
माथां त्या बीर- गुढी पुष्पे तुरंविली वरी ।
तेणे मौ भारळळिये भेटवा बो झडकरी ॥४॥
संसार परजनीं
संसार परजनीं ।
दूर दिघळें मज साजणीं।
ड्वारकापुर पाटणी ।
माझें माहियेर ॥१॥
थोर उत्कंठा मनीं।
वाट पाहे प्रतिदिनी ।
मज नेत कांन कोणी ।
तया माहियेरा ॥२॥
चित्तीं न लगती व्यापार ।
मनीं हॉचि वारंबार।
आड ठाकळे गिरी डोंगर।
तया माहियेरा ॥३॥
माझिये सासुये तिष्ठुर।
दुरळ - बोलिली उक्त ।
तंब तंच मी तूते स्मरे ।
विठ्ट बापु माहियेरा ॥४॥
येथें कोणी ताही माझें एक ।
जे त्यासि बोलूं सुखदुःख ।
हं मन उतावेळ देख।
तया माहियेरासाठीं ॥५॥
कामक्रोध भावे दीर ।
बोलती अति निघुर।
ते वेळीं त्यजिजे संसार ।
पेस वाटतसे मना.६ यो वो संसारीं नसिज।
संगु अवघाची सांडिजे ।
निःसंग होऊनि राहिजे ।
तया माहियेरा ॥७॥
या वो प्राणाचं संकटी ।
आत्या ठेवूनियां कंठीं ।
मग चाळवीं घरराहटी ।
म्हणिजे काम रात्रंदिविस ॥८॥
याचे क्रूर वोळ न होती ।
तेणें मा असं निठ्ठैज चित्तीं ।
निरोप धाडू कवणा हातीं ।
तया माहियेरा ९. तंबाचि बो शिणिजे ।
जंव यात न बोळंगीजे ।
याचें बीज पाविजे ।
नामें एके विठ्ठले १० आतां बहु काय बोलिजे ।
यासि खुवेळा न पुसिजे ।
पुण्यमागे जाईजे ।
तया माहियेय ११ माझी सखी जे कां भाक ।
मज तेचि संबोखिती ।
तिये लाविले शुद्धमती ।
साह्य ते मज चुका नेदी १२ सत्यभावो मज सांगाती ।
येर लटाकिया व्युत्पत्ति ।
मी बो जाईन हरखेंजतीं।
तया माहियेर १३ कृष्ण माउळी भेटेल ।
शीण अवघाचि हरेल ।
खुख आनंढु न मायिल या या ब्रिझवनीं १७ या बहु जन्माचा शीण वो जाईल ।
विठो दर्दाने दुःख हरेल ।
नामा खुखिया होईल ।
केशवचरणीं ॥१५॥
य॒गायुगीं पीडिली व्रिरहिणी
य॒गायुगीं पीडिली व्रिरहिणी ।
नाठबी ध्यानीं मनीं चक्रपाणी म्हणोनी वियोगाची जांचणी ।
तो भेटला खंतखंग खाज़णी ॥१॥
विरह गेला खुख झालें अपार ।
जन्मोजन्मींची तुटली वेरझार घो ॥ धृ० ॥ घडतां खंतखंग चिश्रांती ।
तुटली मायापडळश्रांती ।
भवलेखार याची झाली शांती ।
खंतमहिमा वर्णाबा किती ॥२॥
महिमा बणितां विरा फिटले ।
पका- जनादनी तया भेटलं ।
सुख अनुभवं अंतरीं दाटले ।
विरहाचे बीज भाजिलंबो॥३॥
वेधळा जीव माझा भेटवा श्रीरंग
वेधळा जीव माझा भेटवा श्रीरंग ।
खर्व सांडियला मोह ममता संग ।
जीवीं जिवळग झाला अनंग ।
भेटवा भेटवा मज़ श्रीरंग ॥१॥
पेशी विर- -दिणी बोले बोली ।
कांरे श्रीहरी तूं सांडी केली ॥ धृ०॥ खमभाग तुज पहावया ।
मन आमचं गुंतलं देवराया ।
तूं तंव मध्यें घाळिसी माया ।
नको आतां विरह पाया ॥२॥
आ्ुचा विरह कोण निवारी ।
विरहिणी बोळे ऐझिया- पश ।
एकाजनादनी विनवी श्रीहरी ।
जन्ममरणाचा विरह तिवारी ॥३॥
सम चरणीं मन माझें वेघटें
सम चरणीं मन माझें वेघटें।
ते वेगळें होतां विरह बोळे ।
हपी- मर्षा चित्त उन्मन ठेळे ।
म्हणोनि विरहिणी विरह बोलें ॥१॥
सांबळिया कान्हया तको जाऊं दुरी ।
राहे परेपरता परतोनी हरी ।
पद्यंती मध्यमा मारुनी वेखरी।
चारी वाचा तटस्थ झाल्या हरी ॥२॥
रात्रेदिविस मन रंगळे
रात्रेदिविस मन रंगळे ।
हरिचरणी चित्त जडले ।
विरहाचे, दुःख फिटले ।
घन्य झाले संखारीं ॥१॥
विरह गेला सुख झाले वो माय ।
पुढतोपुढती आलंद न खमाय ॥ झ्ु० ॥ संतसंग घडळा धन्य आज्जी ।
मोह ममता तुटली माझी ।
श्रांति फिटोनी गळा खहजीं।
विरह गेला सुख झाले आजीं ॥२॥
घन्य संतसंगंती ।
अवघी झाळी [विश्रांति ।
पकाजनादनी चित्तीं ।
[विरह-' श्रांती निर्सळी वो ॥ ॥३॥
तको नको दूरदेशी
तको नको दूरदेशी ।
आम्हां ठेवी चरणापाशा ।
मग या विरहा पश् विरहिण्या असंग हि वि वर य न कोण पुसी ।
ऐसी इच्छा देई आम्हांसी ॥१॥
पुरे पुरे संखार विरह छं ।
तेणे तं अंतरखी गोविंद ।
द्वेताचा नको देऊं बाध ।
हृदयीं प्रगटोनी दाबी वोघ ॥२॥
विरह हशे सत्वर देवराया ।
परेपरता प्रगटोनी दावी पाया ।
दुजे मागणं आणिक नाही काहा ।
एकांजनादॅनीं रण तुझिया पाया ॥३॥
थेई वो श्रीरंगा कान्हांवाई
थेई वो श्रीरंगा कान्हांवाई ।
विरहाचे दुःख दाटलं हृदयीं ।
कोण सोडबीळ यांतून पाही ।
दैवयोगे खांपडला सगुण देहीं ॥१॥
स्तरगुण निर्युण याचा वेध ।
वेथें वेधले मन झालें खद्द ।
वाचा कुंठित हरपला बोध।
नेणे आणिक परमानंद ॥२॥
आस्थिरीं स्थिर माते झाली ।
वृत्ति विर्यक्त हर- पळी ।
समाधि उन्मतीं स्थिरवळी ।
ऐशी विरहाची मति ठेली वो ॥२॥
संग विवर्जित मन झाळें ।
कायां वाचां मन चित्त ठेळें।
एकाजनादेनी पेसे केळें ।
विरहदुःख निर्सिळें वो ॥ ॥४॥
भिन्न माध्याीं रात्रीं नारी
भिन्न माध्याीं रात्रीं नारी ।
विरह करी वेसोनि अंतरीं ।
केधवां भेटेल श्रीहरि ।
तों नवळ झाले अंतरी वो ॥१॥
अर्वचत घडळा संतसंग ।
विर- हाचा झाला भंग ।
तुटोनी गेळा दैतसंग ।
फिटला जन्ममरणाचा पांगवो ॥२॥
दिषयविरह शुंतळे संसारीं
दिषयविरह शुंतळे संसारीं ।
तया जन्मजन्मांतरीं फेरी ।
कोणी न खोंडवी निर्धारी ।
यालागीं न गुंता संसारी ॥१॥
मज खोडवा तुम्हा संतजन ।
या विषयव्िरहापासोल 1 थ्०॥ क्षणिक विषयसंखार ।
भरला दिसे भव- . खागर ।
यांतुनी उतरी पैलपार ।
संतसंग मिळालिया माहेर ॥२॥
यांखी शरण गेलियाबांचुनी ।
संतसंग न जोडे त्रिभुवनी ।
शरण पका भावे जनादन ।
विरह गेळा समळ निरसोनी॥ऱे॥ आ डात खंखारीं ॥१॥
घन्य धन्य संत महिमा ।
विरह गेळा पावळे सुखधामा ॥ धू० ॥ नामविरहित विरह तो कोण ।
विषय- विर्ह थुंकी (र जाण ।
नामावांचती नेणे स्वाथन ।
तो विरह न व्हावा पूर्ण ॥२॥
एकाजनाद खत्यवचन 1 विरहा विर्ह गेला सुळींहून ।
नाम जपतां स्थिर झाळें मन विरह गेळा त्यागुन॥ ॥३॥
तिखेतत निरखित गीलिये
तिखेतत निरखित गीलिये ।
पाहे तंब तन्मयचि झालिये ॥१॥
उन्मनीं मन निवाडे ।
सांवळें परब्रह्म भासळें ॥२॥
रूप येवोनियां डोळां बैखळे।
पाहे तंब परब्रह्म अवतरळे ॥३॥
बापरखुमादेबीवेर विठळे ।
मूख ओतूनियां भेण सांडिलें॥४॥
प्रभा कळिका दीप शून्यकार हं स्वरूप
प्रभा कळिका दीप शून्यकार हं स्वरूप ।
सुनिजनमानसींचे खुख येकलेपणे ।
चिंब अध बिंब अर्धमाठका तूया नातळे ज्याखी आचु तो दिठी केबिं रावा ।
गुणातीत निर्गुणीं ज़ खहज़ाचि खगुणीं बखर रया ॥१॥
आपआपाणया पडे माय विसरू 1 मज आवड ता सदाचा कुमारुगे माये ॥ ध० ॥ स्हणोनि डोळियाचे अंजन आणि मेघश्याम बुंथीचं ध्यान ।
निडारळे वात्ति नयन पाहा जावो ।
तेथें तं अच्ुमत नलगे मतांतरे ।
भावे देखणा होय देवो र्या ॥१॥
डोळ्याचा डोळख विचरे हा परेशु तोचि परमात्मा सर्वी असे।
बापरखुमा देंविवरु विठळु उघडा पुरांपेला सारख गे माय ।
आम्हा जिता मरणे कीं मेलिया कल्पकोटी जिणं ।
निद्ेत्तीन दाविले परेशु स्या॥३॥
तिरेजन वता गॅलिये साजणी
तिरेजन वता गॅलिये साजणी ।
तेथे निगुण माझ्या मनी वेधि- विरहिण्या अभंग ५१७ वि अ आव»... 9... न थेळें ॥१॥
खुखाची अतिप्रीति जाहाली गे ब्रह्मीं।
श्रीगुरू निवृत्ति सुनी मी ज्ञाहळे गे माये ॥ श्ु०॥ बापरखुमादेवीवरू विठठल खहजावळा।
चिर्शुण दाविळा विखुरा गे माये ॥३॥
मन सुरड्ूनि घातले मनात
मन सुरड्ूनि घातले मनात ।
थोर मारू तेथें होत असे ॥१॥
पुरे पुरे बो आतां जिणे त केउतें।
येणे वो पंढर्यनाथें वेधियेळें ॥ शट ॥ न चळे न चळे कांही करणे कामान ।
याचें पाहणेंचि विंदान कामानिया ॥२॥
बापरखुसमा- देवीवरा विठळासि भेटी ।
संसाराची तुटी झाली गेमाये॥३॥
निळिये खारणी वाहे मोतियाचें पाणी
निळिये खारणी वाहे मोतियाचें पाणी ।
चिंतामजि अंगणी पेरयिळा ॥१॥
कैसा हा माव करूं गोविळा खंखारू ।
कृष्णखंगे घुरंघरू तरा च बिरहिण्या अभंग ५श्सःः व ककल स न र आम्हीं ॥२॥
हिरियाची खाणी दिव्यतेज् मणी ।
खांपडळा अंगणीं सये मज ₹े खूर्यकर रदमी चंद्र अहमस्मि ।
प्रगट झाल्या र्मी जेश्चूनिया ॥४॥
कल्पतरू चोखू चिंतामणी वेखु ।
मनामाजीं हरिखु देखियेळा ॥५॥
ज्ञानदेवी वल्ली .विद्यु- लता सळीलीं ।
फळपाके दुलली दुमिन्नल्या ॥६॥
तिळियेच्या निशी विरहिणी पिशी
तिळियेच्या निशी विरहिणी पिशी ।
शोज बाजे कैसी आरळ शेजे ॥१॥
कृष्णसंग वाळी विव्हळ झाली निळी ।
चंदन अंगीं पोळी विरहजञ्वरे ॥घ०॥ ज्ञानदेव ग्रेमनिळा रूप खूपसं सोहळा ।
कृष्णवेधे वेधळी बाळा भळी घस ॥२॥
भेटीसी गेलिये तंव तीच झालिये
भेटीसी गेलिये तंव तीच झालिये ।
भुळळी ठेलिये मज न कळे कांहीं ।
परताळिया दृष्टी जंब मागता न्याहाळी ।
तंब काळी ना सावळी मूर्ति चोजवेता ॥१॥
काय सांगा माये न कळे तयाची सोये ।
येणें मनाचे मोडूनि पाये वेधियेछे ॥२॥
आंतु बाहेरी केसी भरळेलि रंगें।
क्षेम देऊ गेलें अंगें तंव तो जडट्टनि ठेला ।
वाशितां नावरे काय सांगा माय गोठी ।
करूनि ठेला साठीं जीवित्वेखी ॥३॥
सांवळिये छुंथीं सांवळिया रूप
सांवळिये छुंथीं सांवळिया रूप ।
सांवाळिया स्वरूप वेधियेळे ॥१॥
काय करूं गे माये सांवळे न खोडी ।
इंद्रिया इंद्रिय जोडी पक तत्त्वे ॥६॥
कैस याचे तेज सांवळ अख्वार ।
कृष्णी कृष्ण नीर सतेंजपणे ॥२॥
ज्ञानदेव म्हणे निवृर्ताचे खुणें ।
सांवळेची होणं यासी घ्यातां ॥४॥
पांचांसहित लयातीत जालियें वो
पांचांसहित लयातीत जालियें वो ।
प्रेमभक्ति अनुसरले काळ्या रूपाखी ॥१॥
ठायींचाचि काळा अनादि बह काळा ।
म्हणदूनि वेदां चाळा लाविला गे माये ॥२॥
बापरखुमादेवीवरे जन्मावेगळें केळे ।
म्हणझाने भाज जाळे बाई्येबो॥३॥
गुणार्चोन आरोप आकारळं ब्रह्म
गुणार्चोन आरोप आकारळं ब्रह्म ।
भक्तभाग्य खम आलेख ॥१॥
चैतन्य परिपाठीं ठला घडलाले साकार ।
कृष्णचि आकार गोकुळीं राय ॥२॥
५१८ विराहिण्या अभंग ही अ आ न क अ त्या रूप वेधिलें काय करूं गे- माये ।
नामरूप खोये नाहीं आम्हा ॥३॥
सवाद्य समभ्नावते चतुर्थुज सांवळं ।
सर्वभूतीं विवळे क्ृष्णरूप ॥४॥
हारपळ॑ आकार कृष्णची क्षरला ।
वेदांसी अबोळा श्वतीखांहेत ॥५॥
ऐस परत्नह्य सावळ दैवत आयुरचे ।
आतां आम्हां केचे क्रियाकर्म ॥६॥
वापरखुमांदविवरु विठठळु देवत ।
मने घर तेथ चरणी केळ ॥ ॥७॥
सुखाचिये गोठी सुख आले भेटी
सुखाचिये गोठी सुख आले भेटी ।
तया लाभाचिये खार्ठीं ज्ञीव बेचिळा गे माये ।
तंब अवचित खगुणरूप भरळेसे नयनीं ।
बोलतां अंगणीं म्यां बो देखियेळं ॥१॥
जीवाचा जीऊ माझा भेटवा यादवराज्ञा ।
उचलल्या चारी भुजा देईल क्षम २न करा उपचार न रग हं मन ।
दृष्टीपुढे ध्यान ठखावळे ।
आवडी गिळूनि येणं खुख विहरयोनि ठेले ।
चित्त माझे गोविलें गोवळेती ॥३॥
आतां भरोबरीं उरवितां नुरे उरीं ।
आनंदे अंतरीं कान्हो संचरळा ।
वापरखुमादेवीवरु विठल निर्गुण ।
तो खुखाची खाठवण गिळूनि ठेला॥४॥
आपुळेनि रग येत होतिये साजणी
आपुळेनि रग येत होतिये साजणी ।
तब वनवासी येक आळ गे माये ॥१॥
बोळेता बोळों देईना ।
तेथे पाहणे ते अवघ पारुपळें गे माये ॥धु०॥ आपुळें केळें कांही. न चले .बो. आतां।
बापरखुमादेरवींवरा बिहठळा देखतां ॥२॥
आजिवरीं होतें मी मोकाट
आजिवरीं होतें मी मोकाट ।
तंव डोळे फुकट मोडा तुम्हीं ॥१॥
समर्थांचें अंगीं पडलें अवचितीं ।
तुम्हांपैकी किती चाळविलीं ॥धृ०॥ बापरखुमादेवीवरू विठ्ठलाचि घरवात जाले ।
जन्मवरी एकांत करूनि ठेले ॥२॥
जीवाच्या जीवा
जीवाच्या जीवा ।
घ्रेमभावाचिया भावा ।
तुञजवांचूने केहावा आनू नावडे ॥१॥
जीव अजुखरालिये 1 अझुनि कां नये ।
वेगीं आणावा तो सये प्राणु माझा ॥ श्० ॥ सरोभाग्य सुंदर ।
लकळ लावण्य आगर ।
बापरखुमा- देवीवर श्रीविठलछु ॥२॥
यातिकुळ माझें गेलं हारपोनि
यातिकुळ माझें गेलं हारपोनि ।
श्रीरगावांचूनि आनु नेणें १किती वो शिकवालळ मज वेळोवेळां ।
मी तंव गोवळा रातलिये ॥ घ्० ॥ अष्टभोग भोगणे माते नाहीं चाड ।
र्क्त प्रेम गोड ळेइले गे माये ॥२॥
चापरखुमा- देवीवर जीवींचा जिव्हाळा ।
कांहीं केलिया वेगळा नव्हे गे माये ॥ ॥३॥
त्रिभुवनाचें सुख पाहावया नयनीं
त्रिभुवनाचें सुख पाहावया नयनीं ।
दिनरात्री धणी न पुरे माझी ॥१॥
विटेवरी सांवळा पाहतां पैं डोळां ।
मन वेळोवेळां आठवितु ॥२॥
सागरीं भरित दाटे तैसें मन उल्हाटे ।
वाट पाहे कोठें तुझी रया ॥३॥
बापरखुमादेवीवरु पूर्ण प्रकाशला ।
कुमुदिनी विकासली तैसें झालें ॥४॥
सांवळ परब्रह्म आवडे या जीवा
सांवळ परब्रह्म आवडे या जीवा ।
मने मन राणिव( घर केलें ॥१॥
काय करूं माये सांबळे गोबित ।
आप आप ळपत मन तेर्थे ॥ ध्व० ॥ याप- रखुमादेबीबख सांवळी प्रतिमा ।
मने मती क्षमा पक जाळे ॥२॥
पेळ विळाचिंये वेळीं अंगणीं उभी ठेलिये
पेळ विळाचिंये वेळीं अंगणीं उभी ठेलिये ।
येतिया जातियापुसे विठल केउता गे माये ॥१॥
पायरऊ जाळा सचार नवळ ।
वैध विदान छाविळे , म्हणे विठ्ठल विठ्ठल ॥२॥
नेणे तहान $ क नाहीं लाज अभिमान ।
वेधिळे जना- दनी देवकीनंदनाळागूति माये रे बोपरखमादेवीवरु जिबींचा जीवन ।
माझे मनिचें मनोरथ पुरवी कमळवयच गे माये॥४॥
ज्याचिये आवडीं संसार त्यजिळा
ज्याचिये आवडीं संसार त्यजिळा ।
तेणें कां अबोला धरिला गे माये ।
पायां दिघळी मिठी घातली जीवें गांठी ।
साऊमा नये जगजेठी उभा ठेळा गे माये ॥१॥
भेटवा वो त्यासी चरण झाडीन केशीं ।
सगुणं रूपासी मी वो भाळलिये ॥ध्च०॥ क्षेमालागीं जीझऊ उतावेळ माझा ।
उचलोनि चारी भ्रुजा देईन क्षेम ।
कोण्या गुणें कां वो रुसला गोंवळू ।
सुखाचा चावळू मजसी न करी गे माये ॥२॥
पैसं अवस्थेचं पिसं लावलेस केस ।
चित्त नेळे आपणिया- सरिसें गे माये ।
बापरखुमादेविवरु लावियेळें पिस ।
करुनि ठेविळे आप- णिया ऐखेगे माये ॥३॥
देऊनियां भटी मजसी न करी गोटी
देऊनियां भटी मजसी न करी गोटी ।
ळांचावळा जीउ पाठी न राहे वो ।
निष्ठुर म्हणो तरी आपंगिता माते ।
व्यापूनि जीवातें उरी उर- वितो ॥१॥
तो दाखवा वो माये धरीन त्याचे पाये ।
तयाळागीं जीउ आहे उतावेळु ॥५०॥
भेटीचेनि सुखे मनचि होय सुके ।
त रूप देख परी बोळ- बेना ।
खगण शुणाचा म्हणोनि घातली मिठी ।
तंच तो आपणयासमसाठी करुनि ठेळें ॥२॥
नाखेततनिरखित गीलिये
नाखेततनिरखित गीलिये ।
पाहे तंब तन्मयचि झालिये ॥१॥
उन्मनीं विरहदिण्या अभंग ५१७ येळें ॥१॥
खुखाची अतिप्रीति जाहाली गे ब्रह्मीं।
श्रीगुरू निवात्ति सुनी मी जाहले गे माये ॥ झ्ु०॥ बापरखुमादेवीवरु विठ्ठल खहजावळा।
विर्शुण दाविळा विखुरा गे माये ॥३॥
मज तुरंबा कां वो जिये तिये
मज तुरंबा कां वो जिये तिये ।
जेणें वेधें हरि सोयरा होये ।
मज लावा कां वो चंदन ऐसिये परीचे ।
जे लाविलियाचि अनादि पुसोनि जाये वो ॥१॥
मज करा कां वो कांहीं एक ।
जेणें करणें ठाके अशेख ।
सरा कांवो मज आडुनि मज पाहों द्या ।
आपुले मुख गे माये ॥२॥
मज श्रृंगारा कां वो तया जोगी ।
पुढती अंग न समाय अंगी ।
या मना पासोनी पढिये तो गोंवळु ।
तोचि तो जिव्हारीं भोगीन गे माये ॥३॥
देह पालटा वो तयासाठीं ।
वरच या देईन अवघी सृष्टी ।
बापरखुमादेवीवरा विठ्ठलास योगी ।
तोचि तो त्यागुन भोगीये माये ॥४॥
आजिवरीं होतें मी मोकाट
आजिवरीं होतें मी मोकाट ।
तंव डोळे फुकट मोडा तुम्हीं ॥१॥
समथांचें अंगीं पडळें अवाचितीं ।
तुम्हापेखी किती चाळविलीं ॥ घु० ॥ वापरखुमादेवीवरू विठळाचि घरवात जाले ।
जन्मवरी एकांत करूने ठेले ॥२॥
पांचा दामांचा घोंगडा तेसेन
पांचा दामांचा घोंगडा तेसेन ।
उरली मोट ते मी जेवीन गे बाई ये ॥१॥
कामारी कामारी कामारी होऊन ।
या गोपाळाचे घर रिघेन गे बाई ये ॥ध्रु०॥ त्याचा उंबरा उस्रीसा करीन ।
वरि वेरझार मी खाहीन गे बाईये ॥२॥
निवृती ज्ञानंदेवा पुलतीळ वर्म ।
त्यासि कामिन पुरेन गे बाईये ॥३॥
आजि शुभ लवे लोचनु हरिखें
आजि शुभ लवे लोचनु हरिखें ।
सांगतांहे शकुन स्वप्न देखिलें सुंदरी ।
अळंकार लेववा चंदन चर्चावा जाति जुई पारिजातक शेवंती ।
करा आइती शेजारीं ।
शेला काढा मंचूचा हा दिन दैवाचा ।
सोहळा तो आमुचा मंदिरीं गे माये ॥१॥
गुढिया उभवा मखरें शृंगारा ।
भेटी होईल आळंगीं ।
स्फुरण आलें बाहीं क्षेमालागीं पाहीं ।
काचोळी न समाये अंगीं गे माये ॥धृ०॥ जीवीं जीव सुंदर ।
त्याचेनि साचार तो मज भेटवा सुखाचा विसावा ।
सुमनें उकलिलीं नित्य दे माळी ।
उचित करा तया भावा ।
आजि वेळु कां वो लाविला ।
नेणें पंथीं शीणला ।
बुझाऊं जाऊं त्याच्या गांवा गे माये ॥२॥
हृदयीं निर्भर प्रेम वारंवार माझें चित्तीं राहो ऐक्य मज ।
दुजिये वस्तुलागीं रुत जाय ।
माधवी मन्मथ करितांहे वोज ।
ऐसी तेथवरीं जाईन सुखाची होईन ।
नाचेन आनंदाचे भोजें गे माये ॥३॥
ऐसा विपरीत लाघवी लपे सवेंचि दावी वसिपे चौंके ।
अभ्यासें अंतर पडलें येणें तरी मी त्यजीन जिणें ।
म्हणोनि विनवितसें चतुर सुरेखें ।
रात्रीचे ठायीं देख मेघश्याम बोलला अंबरीं गे माये ॥४॥
ऐसिये निवांत मूर्ति ऐकोनि ठेली श्रुती ।
आकर्षोनि चित्तचैतन्य भरोनि ठेले लोचन ।
ध्यानीं विसर्जिलें मन ।
परमात्मया रामा तूं एक लाघवी सावेव पावलें ज्ञान ।
बापरखुमादेवीवरा विठ्ठला सुमनसंयोगीं आजि सत्य झालें माझें स्वप्न गे माये ॥५॥
'च्रिभुवर्नांचे सुख पाहावया नयनी
'च्रिभुवर्नांचे सुख पाहावया नयनी ।
दिनराचीं घ्णी न पुरे माझी ॥१॥
विटेवरी सांवळा पाहतां प” डोळां 1 मनवेळोवेळां आठवितु ॥२॥
_ स्वागरी भरितें दाटे तैसे मन उल्हाटें ।
वाट पाही कोठे तुझी र्या ॥३॥
बापरखुमांदेवीवर शी प्रकाशला ।
कुसुद्नी विकाखळा तेस झाले ॥४॥
कृष्ण वेघिळी विरहिणी बाळे
कृष्ण वेघिळी विरहिणी बाळे ।
चंद्रमा करितो उबारा गे माये ।
न लवा खंदनु न घळा विंझण वारा ।
हरिविणे शून्य शोजारू गे माये ॥१॥
अवचिता परिमळ झुळकला अळुमाळु
अवचिता परिमळ झुळकला अळुमाळु ।
मी म्हण गोपाळु आला
गे माय ।
चांचरती चाचरती बाहेरी निघाळें।
ठकाचे मी ठेलें काय करे ॥१॥
मज करा कां उपचारू आधिक तापभारु ।
साखिये शारंगधरु भेटवा कॉ
॥ थु० ॥ तो सांवळा खुंदरु काखे पितांबरु ।
लावण्य मनोहर देखियेलळा ।
भरल्या दृष्टी जंब डोळां न्याहाळी ।
तंब कोठें वनमाळी गेळा गे माये ॥२॥
बोधोनि ठेळें मन तंब जाले आनेआन ।
सोकोनि ग्रेतळेप्राण माझे रो
माये ।
बापरखुमांदेवीवरु (विठल खुखाचा ।
तेणे काया मने वाचां बोंधे- -
येले॥३॥
जागति पुसे साजणी
जागति पुसे साजणी ।
कवण बोलिले अंगणी ।
निरखितां वो नयनीं ।
वृंदावनी देखियेला ॥१॥
मनि वेधु बो तयाचा ।
पंढरीरायाचा ॥ घृ० ॥ स्व सांग खुषुत्ति ।
अले ममता हे चित्ती ।
विठल होईल प्रतीति।
मग गर्जेलि तूर्ये ॥२॥
मज बोला नये ऐेखे केलें ।
मन उन्मनीं बोधलं।
बापरखुमा- देवीबर विहलें ।
थितं नेल मी माहे ॥३॥
आजि शुभ लवे लोचचु
आजि शुभ लवे लोचचु ।
हरिखं सांगतांह शकुन ।
स्वम देखिळं सुंदरी ।
अळंकार लेववा चंदन चावा जाति जूती पायीतिक शवती ।
करा आहती शेजारी ।
शेळा काढा मंचूचा हा दिन देवाचा ।
सोहळा तो आस़ुचा मंदिरीं गे माये ॥१॥
गुडिया उभवा मखरे ठ्रंगारा ।
भेटी होईल आळंगीं ।
स्फुरण आळ वाही क्षेमाळागीं पाहीं ।
काचोळी न समाये अंगीं गे माये ॥थु०॥ जावी जीव सुंदर ।
त्याचेनि साचार तो मज भेटवा खुखाचा विसांवा।
खुमन उकलिलीं नित्य दे माळी ।
उाचित करा तया भावा ।
आजि वेळु कां वो लाविला ।
नेणा परथीं शीणला ।
छुझाऊं जाऊं त्याच्या गांवा गे माये ॥२॥
हृदयी निभंर प्रेम वोरबार माझें चित्ती राहा ऐक्य मज ।
दुजिये वस्तुलागीं रुत ज्ञाय माधवी मन्मथ करितांहे वाज ।
ऐसी तेथवरीं जाइन सुखाची होइन ।
नाचेन आनंदाचे भोजें गे माये ॥३॥
ऐसा विपरीत लाघवी लपे सवचि दावी वासिपे चौंके ।
अभ्यासं अंतर पडळ येणं तरी मी त्यर्जान जिणे म्हणोनी विनवितस चतुर खुरेख ।
रात्रींचे ठायीं देख मेघदयाम वोळला अंबरी गे माये ॥४॥
पेसिये निवांता मूर्ति ऐकोनि ठेली श्लृती ।
आकर्षानि चित्त- चेतन्य भरोनि ठेले लोचन ।
ध्यानीं बिसर्जिळे मन ।
परमात्मया रामा तूं येक लाघवी सावेव पावळे ज्ञान ।
बापरखुमादेधीवरा विठळा खुमनसंयोगीं आजीं सत्य जाळं माझ स्वप्न गे माये ॥५॥
पेल तो गे काऊ कोकताहे
पेल तो गे काऊ कोकताहे ।
शकुन गे माये खांगताहे ॥१॥
उड रे उड रे काऊ तुझे सोन्याने मढवीन पाऊ ।
पाहुणे पंढरीराऊ घरां के येती ॥ धृ० ॥ दहींभाताची उंडी लार्वान तुझ्या तोंडीं ।
जीवा पाहिये त्याची गोडी सांग वेगीं ॥२॥
दुध भरुनि वाटी लावीन तुझे वोठीं ।
सत्य सांगे गोठी विठो यईल कायी ॥३॥
आंबया डाहाळी फळं चंबी रसाळीं ।
आजिचे रे काळीं शकुन सांगे ॥७॥
कृष्ण वेघिळी विरहिणी बाळे
कृष्ण वेघिळी विरहिणी बाळे ।
चंद्रमा करितो उबारा गे माये ।
न लवा खंदनु न घळा विंझण वारा ।
हरिविणे शून्य शोजारू गे माये ॥१॥
माझे जावाच तुम्ही कां बो नेणा ।
माझा बाळया ता पढराराणा वो माये ॥घ०॥ खिरापंतीचे अभेग प्रश नंदनंदचु घाडि घडि आणा ।
तयाविण न वांचती प्राण वो माये ।
बाप- रखमादेवीवरू विठळु गोविंदु ।
अस्तपान गे माये ॥२॥
जञाग्रति पुसे खाजणी
जञाग्रति पुसे खाजणी ।
कवण बोलिलें अंगणीं।
निरखितां वो नयनीं ।
छंदावनीं देखियेळा ॥१॥
मनि वेध वो तयाचा ।
पंढरीरायाचा ॥ झ्० ॥ स्वप्न सांगे खुषु्ति ।
असे ममता. हे चित्ती ।
विठळ होईल प्रतीति ।
मग गर्जति तूर्वै ॥२॥
मज बोळा नये ऐस केळें ।
मन उन्मनीं बोधळें।
बापरखमा- देवीवर विठळें ।
थितें नेळें मी माझं ॥ ॥३॥
“पक्लतिधए्क नचा श्रीएकनाथमहाराज २३६२४ क्षीरखागरींचे नावडें खुख ।
क्षारापती देख देव आळा ॥१॥
कवळ छवळ पहाहो ।
सुख पसरूनि धांवतो देवो ॥२॥
एकादशीस देव ज्ञागरा आला ।
क्षीयपतीळागीं टोकत ठेला ॥३॥
द्वादशी क्षीरापती ऐकोनी गोष्टी ।
आवडी देव देतसे मिठी ॥४॥
क्षीरापती घालितां वैष्णवांसुखीं ।
तेणं खुस्त्र देव होतसे खुखी ॥५॥
क्षीरापती सेवितां आनंद ।
स्वानंद भुलला नाचे गोविंदु ॥९॥
क्षीरापती खेवितां वैष्णवा छाहो ।
. सुखामाजीं सुख घालितो देवो ॥७॥
क्षीरापती चारा जनादन सुखी ।
एकापको तेणें होतसे सुखी < श्रीतुकाराममहाराज ३६५५ पाहे. प्रसादाची वाट ।
द्यावं धुवोनियां ताट ॥१॥
शोष घेउनि जाईन ।
तुमचे झालिया भोजन ॥२॥
झाला एकसवा ।
तुम्हां आडोनियां देवा ॥३॥
तुका म्हणे चित्त ।
करूनी राहिला.निवांत ॥४॥
३६५६ बहुडाविळें जन मन जाळे निश्चळ ।
चुकवूनि कोल्हाळ आला चुका ॥१॥
पर्यंकीं निद्रा हज न दायन ।
रखुमाई आपण स्तमवेत ॥२॥
घेडलियां आलीं हातीं टाळ वीणा ।
सेवेसी चरणा स्वामिचिया ॥३॥
तुका म्हणे आतां परिसावीं सादरे ।
बोबडीं उत्तर पाइरंगा ॥४॥
जागति पुसले साजणी
जागति पुसले साजणी ।
कवण बोलिलें अंगणीं।
निरखितां वो नयनीं ।
वृंदावनी देखियेळा ॥१॥
मनि वेध वो तयाचा ।
पंढरीरायाचा ॥०॥
स्वप्न सांगे खुदुर्ति ।
असे ममता हे चित्तीं ।
विठळ होईल, प्रतीति ।
मग सन बो झड ह हट गर्जेति तूर्ये ॥२॥
मज़ बोळ.नये यसं केळे ।
मन उन्मनीं बोधळें।
बापरखमा- देवीवर विठळें ।
थितें नेळें मी माझें ॥३॥
पाहे. प्रसादाची वाट
पाहे. प्रसादाची वाट ।
द्यावं धुवोनियां ताट ॥१॥
शोष घेउनि जाईन ।
तुमचे झालिया भोजन ॥२॥
झाला एकसवा ।
तुम्हां आडोनियां देवा ॥३॥
तुका म्हणे चित्त ।
करूनी राहिला.निवांत ॥४॥
माझे गडी कोण कोण
माझे गडी कोण कोण ।
निवडा भिन्न यांतुनी ॥१॥
आपओआपणा- मध्ये मिळीं ।
पक खेळी एकाशीं ॥२॥
घाबरियांच्या मोडा काड्या ।
धाडा भ्याडां वळतियां ॥३॥
तुका म्हणे देवापाशीं ।
विटाळशी नसावी ॥ ॥४॥
काल्याचिये आखं
काल्याचिये आखं ।
देव जळी जाळे मासे ।
पुखोनिया हांखे ।
टिर्राखांगाते हात ॥१॥
लाजे त्याखी वांटा नाही ।
जाणं अंतरीचे तेही ।
दान होतां कांही ।
होऊ नेदी वेगळी ॥२॥
उपाय अपाय यापुढे।
खोटं निवडितां कुड ।
जोड़ानेयां पुढे ।
हात उभे नुपेक्षी ॥३॥
ते घ्यारे सावकाश ।
जया फावेल त्या तेखें ।
तुका म्हणे रस ।
प्रेमाचिया आनंदे ॥४॥
आ्िं ओख अमरावती
आ्िं ओख अमरावती ।
काळा पहावया येती ।
देव बिसरती ।
देहभाव आपुला ॥१॥
आनंद न समाये मेदिनीं ।
चारा विसरल्या पाणी ।
तटस्थ त्या ध्यानीं ।
गाई जाल्या श्वापदे ॥२॥
खकळ देवांचे देवत ।
उभें असें या रंगांत ।
गोपाळांसहित ।
क्रीडा करी कान्होबा ॥३॥
तया खुखाची शिराणी ।
तींच पाउळे भेदिनीं ।
तुका म्हणे सुनी ।
घुंडितां न लभती ॥४॥
कटी धरीला कृष्णमणी ! अवघा जनी प्रकाहा १ काळा वाढूं
कटी धरीला कृष्णमणी ! अवघा जनी प्रकाहा ॥१॥
काळा वाढूं काल्याचे अभंग "५२५ आ हा त आ. एकमेकां ।
वैष्णवां निका संश्रम ॥२॥
वांकुलिया ब्रह्मादिकां ।
उत्तम लोकां दाखड ॥६॥
तुका म्हणे भूमंडळीं ।
आम्ही बळी बीर गाढे ॥ ॥४॥
२९६४ उपजोनियां पुढती येऊं ।
काला खाऊं दहींभात ॥१॥
वैकुंठी तो पेसं नाहीं ।
कवळ कांहीं काल्याचे ॥२॥
एकमेकां देऊं सुखीं।
खुखीं घालूं इंबरी ॥३॥
ठुका म्हणे वाळवंट ।
बर नीट उत्तम ॥ ॥४॥
३६९५ आतां जऊं हॉचि जेऊं ।
सवे घेऊं सिदोरी ॥१॥
हारेनामाचा खिचडी काळा ।
प्रेमे मोहिळा सवाथनें ॥२॥
चरवी चरवी घेऊ घास ।
ब्रम्हहल आवडी ॥३॥
ठका म्हणे गोड लागे ।
तो तों मागे रसना ॥ ॥४॥
क्षीरसागरींचें नावडें खुख
क्षीरसागरींचें नावडें खुख ।
क्षारापती देख देव आला ॥१॥
कवळ कवळ पहाहो ।
सुख पसरूनि धांबतो देवो ॥२॥
एकादशीस देव जागरा आला ।
क्षीयपतीळागीं टोकत ठेळा ॥३॥
डादशीं क्षीरापती ऐेकोनी गोष्टी ।
आवडी देव देतसे मिठी ॥४॥
क्षीरापती घालितां वैष्णवांसुखीं ।
तेणें खख देव होतसे खुखी ॥५॥
क्षीरापती सेवितां आनंद ।
स्वानंदें भुलला नाचे गोविंद ॥६॥
क्षीरापती सेवितां वेष्णवा छाहो ।
. मुखामाजीं सुख घालितो देवो ॥७॥
पांहे प्रसादाची वाट
पांहे प्रसादाची वाट ।
द्याव धुवोनियां ताट ॥१॥
शोष घेउलि जाईन ।
तुमचे झालिया भोजन ॥२॥
झाळो एकसवा ।
तुम्हां आडोनियां देवा ॥३॥
तुका म्हणे चित्त ।
क्ख्नी राहिलो निवांत ॥४॥
बहुडाविळें जन मन जाळे निश्चळ
बहुडाविळें जन मन जाळे निश्चळ ।
चुकवूनि कोल्हाळ आला चुका ॥१॥
पर्यंकीं निद्रा हज न दायन ।
रखुमाई आपण स्तमवेत ॥२॥
घेडलियां आलीं हातीं टाळ वीणा ।
सेवेसी चरणा स्वामिचिया ॥३॥
तुका म्हणे आतां परिसावीं सादरे ।
बोबडीं उत्तर पाइरंगा ॥४॥
पावला प्रसाद आतां विठो निज्ञावे
पावला प्रसाद आतां विठो निज्ञावे ।
आपला तो श्रम कळो येतसे भाव ॥२॥
आतां स्वामी सुखं निद्रा करा गोपाळा ।
पुरळे मनोरथ जाता आपुल्या स्थळां ॥२॥
तुम्हांखी आम्ही जागविले आपुलिया चाडां।
शुभाशुभ कम दोष हरावया पीडा ॥३॥
तुका म्हणे दिलें उच्छिशाचे भोजन ।
नाहीं निवडिले आम्हां आपणया भिन्न ॥ ॥४॥
आड केले देवद्वार
आड केले देवद्वार ।
व्यर्थ काय करकर ॥१॥
आतां चळा जाऊं घरां ।
नका करूं उजगरा ॥२॥
देवा लागलीसे नीज ।
येथे उभ्या काय काज ॥३॥
राग येतो देवा ।
तुका म्हणे नेघे सबा ॥४॥
याळ तरी यारे छागें
याळ तरी यारे छागें ।
अवघे माझ्या मागें मागें ॥१॥
आजि देतों पोटभरीं ।
पुरे म्हणाळ तोवरी ॥२॥
हळूंहळूं चाळा ।
कोणी कोणाशीं न बोला ॥३॥
ठुका म्हणे सांडा घाटे ।
तेणें नका भरं पोटे ॥४॥
आजि दिवस झाळा
आजि दिवस झाळा ।
धन्य धन्य सोनियाचा भळा ॥१॥
झाले संताचं पंगती ।
बरव भोजन निगती ॥२॥
रामकृष्णनामं ।
बरवी मोहियेळीं प्रेमे ॥३॥
तुका म्हणे आला ।
चबी रखाळ हा काळा॥४॥
काल्याचिये आख" देव जळीं जाळे साले
काल्याचिये आख" देव जळीं जाळे साले ।
पू।
पुसोनिया हांखे।
रिसीसांगाते हात ॥१॥
लाजे त्यासी वांटा नाहीं ।
जाणे अट क 1 दान होतां कांही ।
होऊं नेदी वेगळी ॥२॥
उपाय अपाय यापुढें ।
र निवडितां कुडे जोडुानियां पुढें ।
हात उभे नुपेक्षी ॥३॥
तें घ्यारे सावकाशे ।
जया फावेळ त्या तैसे ।
तुका म्हणे रस ।
प्रेमाचिया आनंदे ॥४॥
काकुळती येतो हरी
काकुळती येतो हरी ।
क्षणभरीं निवडितां ॥१॥
तुमची मज लागली सवे ।
ठायींचें नवें नव्हें गडी ॥२॥
आणीक बोलाविती फार ।
बहु थोर नावडती ॥३॥
भाविके त्यांची आवडी मोठी ।
तुका म्हणे मिठी घाली जीवें ॥४॥
बहु बरा बद्द॒ बरा
बहु बरा बद्द॒ बरा ।
या सांगाते मिळे चारा ॥१॥
म्हणोनि जीव- खाठी ।
घेतली कान्होबाची पाठी ॥२॥
बरवा बरवा दिसे ।
समागम याचा निर्मिषे ॥३॥
पुढती पुढती तुका ।
खोकला सांकवितो ठोकां॥४॥
वाहाती गौळणी
वाहाती गौळणी ।
तंब पालथी दुधाणी ॥१॥
म्हणती नंदाचिया पारे ।
आरि चोरी केली खरे ॥२॥
त्याविण हे नासी ।
नव्हे दुसरीया देखी रे सब तुका नेला ।
त्याणें अगुणा आणिला ॥ ॥४॥
आतां जऊं हॉचि जेऊं
आतां जऊं हॉचि जेऊं ।
सवे घेऊं सिदोरी ॥१॥
हारेनामाचा खिचडी काळा ।
प्रेमे मोहिळा सवाथनें ॥२॥
चरवी चरवी घेऊ घास ।
ब्रम्हहल आवडी ॥३॥
ठका म्हणे गोड लागे ।
तो तों मागे रसना ॥ ॥४॥
अवघियां दिला गोर
अवघियां दिला गोर ।
मजकरं पाहाना ॥१॥
फुंदे गोपाळ डाळे चोळी ।
दुंगा थापली हाणे तोंडा ॥२॥
आवडती थोर मोठे ।
मी रे पोरटें देन्य- बाणे ॥३॥
तुका म्हणे जाणो भाव ।
जीवींचा देव बुद्यावी ॥ ॥४॥
घ्यारे भोकर भाकरी
घ्यारे भोकर भाकरी ।
दहीं भाताची सिदोरी ।
ताक खांडा दुरी ।
अखेल तें तया पे ॥१॥
येथे द्यावे तेसं घ्यावें ।
थोडे परी निरे व्हावे ।
सांगतो रे ठावे ।
आसो द्यारे सकळां ॥२॥
माझे आहे तेस पाहे ।
नाहीं तरीं घरीं जाये चोरोनियां माये ।
नवनीत आणावे ॥३॥
तुका.म्हणे घर्रा ।
माझे कोणी नाहीं हरी ।
नका करू दुरी ।
पायाबंगळं ॥४॥
चळा बाई पांडुरंग पाहू वाळवंटी
चळा बाई पांडुरंग पाहू वाळवंटी ।
मांडियेला काळा भोंवतीं गोपाळांची दाटी ॥१॥
आनंदे कवळ देती एका सुखीं एक ।
न म्हणती सान थोर अवघीं सकळीक ॥२॥
हमामा हुंबरी पांवा वार्जविती मोहरी ।
घेतलासखे फेर माजीं घाळुनियां हरी ॥३॥
छुब्धल्या नारी नर अवघ्या पशुयाती ।
विस- रली देहभाव शंका नाहीं चित्तीं ॥४॥
पुष्पांचा वरुषाव जाळी आरतियांचे दाटी ।
तुळशी गुंफोनियां माळा घालिताळ कंठीं ॥५॥
यादवांचा राणा गोपी मनोहर कान्हा ।
तुका म्हणे खुख वाटे देखोनियां मना ॥ ॥६॥
कवळ्याचिया खुख
कवळ्याचिया खुख ।
परब्रह्म जाळें गोरखें ।
हात गोवूनि खाय ।
बोटासांदी लोणचं ॥१॥
कोण जाणे तेथें कोण लाभ ।
कां ते ब्रम्हादिकां दुळैम ॥२॥
घाली हमामा इंबरी ।
पांवा वाजबी मोहरी ।
गोपाळांचें फेरी ।
हरी छेदें नाचतसे ॥३॥
काय नव्हतें त्याघरीं खावया ।
रिघे लोणी चोरावया।
ठुका म्हणे सवे तया ।
आम्हीही खोकळों ॥ ॥४॥
आिं दिवस झाला
आिं दिवस झाला ।
धन्य धन्य सोनियाचा भला ॥१॥
झालें संताचे पंगतीं ।
बरव भोजन निशुती ॥२॥
रामकृष्णनामं ।
बरवीं मोहियेलीं प्रेमे ॥३॥
तुका म्हणे आला ।
चवी रसाळ हा काळा ॥४॥
अवघाचे गोड जाळें
अवघाचे गोड जाळें ।
मागीळये भरी आलें ॥१॥
खाद्य झाला पांडु- रंग ।
दिला अभ्यंतरीं संग ॥२॥
थडिये पावतां तो वाव ।
मार्गे वाहावतां ठाव ॥३॥
तुका म्हणे गेले ।
स्वप्नांचे ते जाग झालें ॥ ॥४॥
नकाकुलती येतो हरी
नकाकुलती येतो हरी ।
क्षणभरीं निवडितां ॥१॥
तुमची मज ळागळी सवे ।
ठायींचे नवे नव्हें गडी ॥२॥
आणीक बोळाविती फार ।
बहू थोर नाव- बडती ॥३॥
भाविके त्यांची आवडी मोठी ।
तुका म्हणे मिठी घाळी जीवें ॥४॥
बहु बरा बहु वरा
बहु बरा बहु वरा ।
या सांगात मिळे चारा ॥१॥
म्हणोनि जीवे- खाठी।
घेतली कान्होबाची पाठी ॥२॥
बरा बरवा दिसे ।
समागम याचा निमिष ॥३॥
एकच टाळी झाली चंद्रभागे वाळवंटी
एकच टाळी झाली चंद्रभागे वाळवंटी ।
माझा ज्ञानराज गोपा- ळाखीं ळाह्या वाटीं ॥१॥
नामदेव कीन करी पुढें देव ताचे पांडुरंग ।
जनी म्हणे- बोळा ज्ञानदेवा अभंग ॥२॥
अभंग बोलतां रंग कीतनीं भरळा ।
भ्रेमाचेनि छदे विठळ नाचू लागला ॥३॥
नाचतां नाचतां देवाचा गळला पितांबर ।
खावघ होई देवा ऐसा बोळे कबीर ॥४॥
साधु या संतांनीं देवाळा घारिला मनगटीं ।
काय झालें म्हणुनी दचकले जगजेठी ॥५॥
दसरा कीतॅन महिमा सर्वांमाजीं वरिष्ठ ।
जड सूढ भाविकां खोपी केली पायवाट ॥६॥
नामयाची ज्ञनी लोळे संतांच्या पायीं ।
कीतन प्रेमरस अखंड देई गे विठाई ॥ ॥७॥
चला वळूं गाई
चला वळूं गाई ।
बेसो जेऊ एके ठायीं ॥१॥
बहू केळी, बणवण पायपिटी जाला स्रीण ॥२॥
खांदी भार पोटीं भ्रूक ।
काय खेळायाचें खुख ॥३॥
तुका म्हणे धांवे ।
मग अवघे बरवे ॥ ॥४॥
अनंत नामाचा हा काला
अनंत नामाचा हा काला ।
पुराणें म्हणती पाहूं चला ॥१॥
हरि- नामाचा कवळु घेतां ।
तेणें धाला पें सवेथा ॥२॥
एका कवळासाठीं ।
गणिका वेखाविली वेकुंठीं ॥२॥
पकाजनार्दनी कवळ ।
सेवू जाणती ते प्रेमळ ॥४॥
घ्यारे भोकरे भाकरी
घ्यारे भोकरे भाकरी ।
दहीं भाताची सिदोरी ।
ताक सांडा द्रीं।
असेळ तें तयापै ॥१॥
थेथे द्याव तैस घ्यावे ।
थोडे परी निरे व्हावें ।
सांग ॥२॥
ठाव ।
आसो द्यारे सकळां ॥२॥
माझे आहे तैसें पाहे ।
नाहीं तरीं घरीं जाये चोयोनियां माये ।
नवनीत आणावे ॥३॥
तुका म्हणे घरीं ।
माझे कोणी नाहीं हरी ।
नका करूं दुरी ।
पायावेंगळे ॥४॥
आम्हीं गोवळी रानटें
आम्हीं गोवळी रानटें ।
नव्हं जनांतील धाटें ॥१॥
सिदोरीचा करं काळा ।
एक वांटितो एकाला ॥२॥
खेळा आपआपणाशीं।
आमचीं तीं आम्हां- पाशी ॥३॥
म्हणे मिळाळों नेणते ।
तुका कान्होबाभोंवते ॥४॥
पाहतां गोवळीं
पाहतां गोवळीं ।
खाय त्यांची उश्वळी ॥१॥
कारेतीं नामाचे चितन।
गडी कान्होवाचें ध्यान ॥२॥
आली द्यावी डायी ।
धांबें बळत्या मागे गाई ॥३॥
पके ठाई काळा ।
तुका म्हणे भावीकाला ॥ ॥४॥
पळाले ते भ्याड
पळाले ते भ्याड ।
त्यांसी येथे झाळा नाड ॥१॥
धीट घेती घणीवरीं ।
झिंकीं उतारितो हरी ॥२॥
आपुलिया मरती ।
पडलीं विचारीं तीं रितीं दे तुका लागे घ्या रे पायां ।
कै पावाळ या ठायां ॥ ॥४॥
हरि गोपाळांसव सकळां
हरि गोपाळांसव सकळां ।
भेटे गळ्यां गळा मेळबूति ॥१॥
भाविके त्यांची आवडी मोठी ।
सांगे गोष्टी जीवींचिया ॥२॥
योशियांच्या ध्याता नई! भाकरी त्यांच्या मागोनी खाय ॥३॥
तुका म्हणे असे शाहाणियां दुरी बोब- डिया दासां हाका मारी ॥ ॥४॥
काळा करिती संतजन
काळा करिती संतजन ।
सवें त्यांच्या नारायण १. बांटी आपुल्या अ >. निजहस्ते ।
भाग्याचा तो पावे तेथे ॥२॥
ळाही सित लागे हातीं ।
दोष देखोनियां त्या पळती ॥३॥
निळा म्हणे क्षीराचा बुंद ।
लागतां पावे ब्रह्मानंद ॥४॥
असो थोर थोरांची मात
असो थोर थोरांची मात ।
तूंचि मिळाळासखी गोपाळांत ॥१॥
त्यांच्या शिदोऱ्या खोडिसी ।
य्ासाग्रासा उच्छिष्ट खासी ॥२॥
न म्हणे सोवळें ओवळे ।
प्रत्यक्षचि ते ओवळे ॥२॥
स्वानंदाचे डोहीं हात ।
छुतले सर्वाही निश्चित ॥४॥
हातीं काठ्या पायी जोडे ।
दासा जनी वाट झाडे ॥ ॥७॥
करूनिया काळा खर्व आळे गोकुळीं
करूनिया काळा खर्व आळे गोकुळीं ।
गोपाळांसहित गाई वत्स सकळी ॥१॥
बोवाळिती श्रीसुख कुर्वेडी करिती ।
रामकृष्णातें स्व ओबवाळिती ॥२॥
वेसविती हरी वखरघडीवरीं
वेसविती हरी वखरघडीवरीं ।
पूजा कीरेती वरी पुप्पपञ्रे ॥१॥
घाउनी गळां पाळेमाळा त्या वाद्यती ।
गजरे नाचती पुढं एका ॥२॥
टिस्या मांडिया बाजविती घाय ।
हरुप॑ नाचताह देवराय रे पेस नित्यानित्य कीडा ते करिती ।
देव तै पाहती विमानी ते ॥४॥
म्हणताती देव वंचलळो या सुखा ।
पका" जनादनीं देखा गोंवियळे ॥५॥
पधा म्हणे देवा बाऊ तो पळाळा
पधा म्हणे देवा बाऊ तो पळाळा ।
आसुचे भेणे गेळा देशोधडी ॥१॥
देव म्हणे गोपाळा धन्य तुम्हीं बळी ।
पर्ळविळा बळी बाऊ तुम्ही ॥२॥
पेसे खमाघान करी मनमोहन ।
पएकाजनार्दन चरणीं लागे ॥ ॥३॥
खोडिल्या शिदोरी
खोडिल्या शिदोरी ।
काळा करी दहीं भात ॥१॥
घ्यारे अवघे समस्त ।
ह्री गोपाळांसी देत ॥२॥
कांहीं न ठेवा उरी ।
आजिं देतों पोटभरीं २३ खेना बैसला दारीं ।
प्रसाद वांटितो श्रीहरी ॥ ॥४॥
विदेह आत्मालिंगा गुरुक्पेचा तुषारू
विदेह आत्मालिंगा गुरुक्पेचा तुषारू ।
पुणे पूर्ण भारेला घट हळू- पर «. : ॥७॥
।
. तेणें स &€ >. ॥३॥
हळू विंदु उदारू ।
वरुषळा लिंगावरीं तेणें तुला श्रीगुरू ।
पसन्न निवृत्तिराजा ठच $... ४८. र क ज्ञान देऊनि उदारु ॥१॥
याळागि ज्ञानदेव नाम गुरुक्रपन पावला ।
असतां 8. इये देहीं संखार हारपळी ।
ज्ञानविज्ञान कळों आले अद्वैतरूपीं बुझाळों ।
विठळ नाम माझे वाचे तेणें वाग्पुष्प पावळी ॥२॥
नित्य गळति नामे जालीं गेळा प्रपंच अनिवारू ।
उपरती देहीं जाली निमाली वास्नासंसारू ।
तपन जाले न्रह्ममूती दिननिशीं खाचारू ।
' आठवितां मागिल भावो अवघा पारूषळा उदारु३ विज्ञानेसीं ज्ञाते गेळें एकरूप परिचार ।
ज्योतिमाजिं कळिका गेळी एकक- दीप जाळा आकार ।
वृत्ति ते निवृत्ति जाली माया मारूनि घर ।
निद्ीत्त शुरू माझा घर स्थापिला त्या समे र४ ज्ञानदेवे घटीमठी निरोपिळी हरिमक्ती ।
उडाळी पक्षपाती इंद्रिया तेथे नाही गती ।
विराळे अभिमान ममता जाली समासी ।
खुंटळिया ऊमी दाही तपन जाळे लिंगाप्रती ॥५॥
आहे आत्मज्योतीलिंगा लांबियेला घट्ट
आहे आत्मज्योतीलिंगा लांबियेला घट्ट ।
स्थावरिले मायावख लिंगावरीं प्रविष्ट ।
तपन नामध्वनी ईद्रिया केळे सपाट ॥१॥
हळुहळू गळती गळो लागली खकळें ।
उच्चारितां कृष्ण नाम भेणे पळिज्ञे कळिकाळ ॥ु०॥ श्षेगुण खुल्या गांठी घटट विराला खघन ।
पॅचतत्वे पके ठायीं आत्मा नांदे परिपूर्ण ।
जीवशिव हरपळे एक दिसे चितन्य ।
आत्माराम विदेहिया श्रीगुरुने सांगितली खूण ॥२॥
गळतिलागीं अपाय मोठें विरुळा जाणे हेचि खूण ।
नरदेह अवचिते जो खाघकु होय नारायण ।
परमानंद गळति गळे स.सं.गा. .... ३४ ट्र ५३० घोंगडी पांचाहे तत्व हरपोन ॥३॥
निर्ठात्त सखा माझा दीनदयाळ श्रीगुऱ ।
अळंका- पुरी स्थापियेलं दिघला विठल उच्चार ।
खमाधि जीवन माझे वरीं अज्ञाल- वृक्ष तरू ।
जंववरीं चंद्र तंववशी कीर्तिघट स्थिरू ॥७॥
अद्वैत पेठेइनी घोंगड आणिळं
अद्वैत पेठेइनी घोंगड आणिळं।
अमोलिक घेतलछं पंढरिये ॥१॥
चो हातांची भरणी आली ।
तिये चराचरी ऐेखं नाहीं ॥२॥
रखुमादेविचरु विठठलीं नीट ।
पांघुरावेळे वेकुंठ मज देखा ॥३॥
माझि चवाळे रंगाचे वहुतें
माझि चवाळे रंगाचे वहुतें ।
श्रीगुरु निदृत्तिनाथ दिघळे भे माय ॥१॥
चवाळे शुद्ध चह पालवी ।
व्योमाकारें बेद प्रसिद्ध पांघुरवी ॥२॥
आतां परार्हनि परमेचूचे ।
बापरखुमादेविवरा विठा अंगींचे ॥३॥
लिरंजना गाई चार गेलो
लिरंजना गाई चार गेलो ।
तंब चवाळे तेथ एक पाबळ ॥१॥
मज नि्णे आड वार्लि ।
चवाळें हिरोनि जिणें हडाविलें ॥२॥
बापरखुमादेविवरे इतुके केळे ।
माझे चवाळे हिरोनि नेले गे माये ॥३॥
निर्गुण चवाळे आणिले
निर्गुण चवाळे आणिले ।
बापनिवृत्तीने मज पांघुरविळें ॥१॥
चो चाऱ्ही पदर म्हणीतले ।
पांथुरणे झाळें खाराखार ॥२॥
बापरखुमादेविवर विठलं ।
माझें चोरुनि जिणे उघडे केले गे माये ॥ ॥३॥
चवाळ्याची सांगेन मातु
चवाळ्याची सांगेन मातु ।
चवाळें पांघुरें पंढरिनाथु ॥१॥
गोधने चारितां हरि पांधुरला ।
मज चबाळ्याचा त्यागु पै दिधला ॥२॥
बापरखुमां- देविवरु श्रोगरुराणा ।
चबाळे पांधुरवी निरंजना गे माय ॥२॥
तं माझा स्वामी मी तुझा रंक
तं माझा स्वामी मी तुझा रंक ।
पाहतां न दिसे वेगळिक ॥१॥
मी तू- पण जाऊं दे दुरीं ।
पकांचि घोंगडे पांघरं हरी ॥२॥
बापरखुमादे[वेवरा (वठल- राया ।
छागेन मी पायां वेळेबेळां॥ ॥३॥
कान्होबा तुझी घोंगडी चांगली
कान्होबा तुझी घोंगडी चांगली ।
आम्हांसी कां दिळी वांगळी ॥ ध्व० ॥ स्वगत सच्चिदानंद मिळोनि शुद्ध सत्वगुण विणली रे ।
षडूगण गोंडे रत्नजडित तुज इयामखुंदरय शोभली रे ॥१॥
काम कर्म अविद्या त्रिगुण पंचभूतांनीं विणळी रे ।
रक्त रेत दुर्गंधी जंतु नरक सुतांने भरळी रे ॥२॥
षडू- विकार षड्वेरी मिळोनि तापत्रयाने विणळी रे ।
लवा ठायीं फाटूनि गेली ती त्वां आम्हांसी दिघळी रे ॥३॥
क्षि सनि घ्यातां सुखीं नाम गातां संदेहवून्ति विरळी रे ।
बापरखुमादेविवर विठळं त्वत्पदीं वृत्ति सुरली रे ॥४॥
माझ्लिया घोंगडियावरी ब्रह्माचा गोंडा
माझ्लिया घोंगडियावरी ब्रह्माचा गोंडा ।
बाहिरीं सांडा दैसावया ॥१॥
संतचरणी रुळे श्रीरंगीं रंगले ।
व्योमाकार मिले तेचि देखे ॥२॥
रखुमा- देविवरे विठळें दिघळें ।
अमोलिक झाळें मोलॉविण ॥३॥
घोंगडी घेऊनि हाटासि जाये
घोंगडी घेऊनि हाटासि जाये ।
पंढर्यि आहे बस्ती आम्हां ॥१॥
घोंगाडयाचें मोळ पै जाळे ।
चरणीं राहिले विठलाचे ॥२॥
घोंगडे एक बैसले थडी ।
उभयांगोडी वबिठलाची ॥३॥
ज्ञानदेव म्हणे अचुभवी तो जाणे ।
शहाणे ये खुणे संतोषळे 0 ॥४॥
काळें ना सांवळे घवळं ना पिवळं
काळें ना सांवळे घवळं ना पिवळं ।
घोंगडे निराळे लाघलों मी ॥१॥
मागील रगटें झाडिळें आतां ।
पंढरिनाथा चरणाजवळी ॥२॥
नवे नवघड़ हातां आलें ।
दृष्टी पाहे तंव मत हारपळें ॥३॥
अद्वैत पेठेडुली घोंगड आणिले
अद्वैत पेठेडुली घोंगड आणिले ।
अमा[ळिक धेत पंढरिये ॥१॥
चौ हातांची भरणी आळी ।
तिये चराचरीं ऐसे नाहीं ॥२॥
रखुमादेचिचरु विठळीं नीट ।
पांघुराविळें वैकुंठ मज देखा ॥ ॥३॥
माझिये मनींचा जाणा हा निघार
माझिये मनींचा जाणा हा निघार ।
जीवासी उदार झाला आतां ॥१॥
तुजविण दुजे न घरी आणिका ।
भय लज्जा शंका टाकियेली ॥२॥
ठायींचा खंबंध तुज मज होता ।
विशेष अनंता केला संतीं ॥३॥
जीवभाव तुझ्या ठेवि- येला पायी ।
हेचि आतां नाहीं लाज पुन्हां ॥४॥
तुका म्हणे खंती घातला हवाला ।
न खोडी विठल पाय आतां॥५॥
माझि चवाळें रंगाचे बहुतें
माझि चवाळें रंगाचे बहुतें ।
श्रीगुरु निवृत्तिनाथ दिधळ गे माय ॥२॥
चवाळे शुद्ध चह्लं पालवी ।
व्योमाकारे वेद मसिद्ध पांधुरवी ॥२॥
आतां परार्डने परमेचूचे ।
बापरखुमादे विवर विठ्ठला अंगींचें ॥३॥
३७9०२ निरंजना गाई चार गेला ।
तंब चबाळे तेथ एक पावळा ॥१॥
मज निर्गुणे आड वारिलि ।
चवाळें हिरनि जिणे छुडाविळें ॥२॥
बापरखुमादेविवरे इतुके केळे ।
माझं चवाळे हिरोनि नेलें गे माये ॥ ॥३॥
सद्गुरूने मज आशीवाद दिला
सद्गुरूने मज आशीवाद दिला ।
हरुष भरला हृदयीं माझे ॥१॥
हदर्यांचा भाव कळला गरुखी ।
आनंद उल्हा्सा बोळे मज ॥२॥
बोळे मज मुरू कृपा तो करूनि ।
तुका म्हणे मनीं आनंदळो ॥३॥
अनंता जन्मींचा शीण उतरला
अनंता जन्मींचा शीण उतरला ।
सद्गुरु भेटला सदानंद ॥१॥
सदानंद माझा पांडुरंग पूर्ण ।
मायादि कारण विश्वबीज ॥२॥
देऊनियां हातीं निजबोधरत्न ।
तोडिला प्रयत्न संसारींचा ॥३॥
तुका म्हणे गुरुउपकारासी पाहीं ।
न मिळेचि कांहीं ब्रह्मांडांत ॥४॥
मज अनाथासी घेऊनी पदरी
मज अनाथासी घेऊनी पदरी ।
निघाले बाहेरी गुरुराज ॥१॥
आकाराचे माथां देऊनीया पाय ।
ठेविलें अक्षय निजपदीं ॥२॥
काय सांगूं माझी वाचा हे तुतिमाली ।
सद्गुरु माऊली दयाळू जे ॥३॥
तुका म्हणे येथें मरोनी जन्मला ।
आपुले पावला अधिष्ठान ॥४॥
सदुगुरूने कानीं महावाक्यध्वनीं
सदुगुरूने कानीं महावाक्यध्वनीं ।
कुंडलें श्रवणीं लेवविळी ॥१॥
अध्यात्म कावडी दिधली कुबडी ।
घारणाचि दुडी हेसरूपीं ॥२॥
धर्माधर्म छुणी सहज जागवी ।
शांती ळावी विभूति हे ॥३॥
राहिलों निवांत दृढ या आसलीं ।
सहज स्तराधनीं स्थिर झालो ॥४॥
घैयांचा कुतका हृदय तो छुंडा ।
बोघ भांग पुढां घोंटियली ॥५॥
घोटोनीया घोटा मिश्चित ते भांग ।
नेमनिष्ट दंग तन्मयता ॥६॥
तुका म्हणे गुरुक्पेचा आधार ।
नामीं निरंतर इछ्लतसा ॥ ॥७॥
धन्य धन्य सद्गुरूराज
धन्य धन्य सद्गुरूराज ।
ज्योत दाखविली मज ॥१॥
काळें पिवळं ढवळें ।
रूप गोजिरं सांवळे ॥२॥
जसे रंग उमटती ।
पाहे पाहे आत्मज्योोते ॥३॥
चक्क उमटतीं ।
मध्ये हिरे झळकती ॥४॥
अनुहाताचा गजर ।
सोह नादाचा प्रकार ॥५॥
तुका म्हणे ऐेसं दाबी ।
त्याचे पाय माझे जीवीं ॥६॥
सदरुरुवांचूनि प्रेतरूप वाणी
सदरुरुवांचूनि प्रेतरूप वाणी ।
बोलती पुराणीं व्यास क्रषी ॥१॥
म्हणोनि तयाचे पाहूं नये तोड ।
निगुरा अखंड खुतकाळा ॥२॥
कोणं परी तया नव्हाचि खुटका ।
देह त्याचा लटिका जाणा तुम्ही ॥२॥
तुका म्हणे ऐेसी बोलती पुराण ।
संतांची वचने मागिलाहो॥४॥
सकळ देवांचे दैवत
सकळ देवांचे दैवत ।
सद्गुरुनाथ एकला ॥१॥
राम केला ब्रह्मज्ञानी ।
वसिष्ठ मुनी तारक ॥२॥
कृष्ण गुरु सांदीपन ।
पूर्ण ब्रह्म दाविलें ॥३॥
तुका म्हणे सद्गुरुसेवा ।
सकळ देवां वरिष्ठ ॥४॥
घाळूनियां भार राहिलो तिश्चिंती
घाळूनियां भार राहिलो तिश्चिंती ।
निरेविळे संतीं विठोबांसी ॥१॥
लावूनेयां हातें कुरवाळिला माथा ।
खांगितळे चिंता न करावी ॥२॥
कटी कर समचरण साजिरे ।
राहिला भोवरे तीरीं उभा ॥३॥
खुंटळे खायास आणीक या ज्ञावा ।
धरिले केशवा पाय तुझे ॥४॥
तुज वाटे आतां तं करी अनंता ।
तुका म्हणे संतां लाज माझी ॥ ॥५॥
गुरु नाहीं नाशिवंत
गुरु नाहीं नाशिवंत ।
गरु सत्य तो अनंत ॥१॥
गुरु खगुणस्वरूप ।
अवतार ज्ञानदीप ॥२॥
गुरु अखंड अभेद ।
शिष्या पूणे तो गोंविद ॥३॥
तुका म्हणे एकरूप ।
गरु शिष्य हे अरूप ॥४॥
खद शरूचं चरणीं ठेबिळा मस्तक
खद शरूचं चरणीं ठेबिळा मस्तक ।
देउनिया हस्तक उठविळे ॥१॥
उठविले मज देउलियां प्रेम ।
भावार्थ सप्रेम नमस्कारी ॥२॥
नमस्कारी त्याला खद्गुरूणयाळा ।
तुका म्हणे घोळा नाम वाचे ॥३॥
खदररूवांचोनि खांपडेना लोय
खदररूवांचोनि खांपडेना लोय ।
घरावे ते पाय आधी आधीं ॥१॥
आपणासारिखे फरिती तात्काळ! नाहीं काळवेळ मग त्यांखी ॥२॥
लोह परि- खाची न साहे उपमा ।
सद्गरू महिमा अगाधचि ॥३॥
तुका म्हणे केले आंघळे हे जन ।
गेळे विसरून खऱ्या देवा ॥४॥
अनंता जन्मींचा शण उतरला
अनंता जन्मींचा शण उतरला ।
सद्गुरू भेटला खदानंद ॥१॥
खदा- नद माझा पांडुरंग पूर्ण ।
मायादि कारण विश्ववीज ॥२॥
देऊनीया हातीं निज बोधरत्न ।
तोडिला प्रयत्न संखारींचा ॥३॥
तुका म्हणे गुरुउपकाराखी पाहीं ।
न मिळेचि कांही न्रह्मांडांत ॥४॥
मज अनाथासी झेऊनी पदरी
मज अनाथासी झेऊनी पदरी ।
निघाले वाहेरी गुरुराज ॥१॥
आका- राचे भाथां देऊनीया पाय ।
ठेविलें अक्षय निञपदीं ॥२॥
काय सांगूं माझी वाचा हे तिमाली ।
सद्गुरु माऊली दयाळू जे ॥३॥
तुका म्हणे येथ मोनी जन्मलो ।
आपुलें पाबळा अधिष्ठान ॥ ॥४॥
सद्गरुपर त ५३३ ३७१६ सदुगुरूने कानीं महावाक्यध्वनीं ।
कुंडलें श्रवणीं लेवविळी ॥१॥
अध्यात्म कावडी दिधली कुबडी ।
घारणाचि दुडी हेसरूपीं ॥२॥
धर्माधर्म छुणी सहज जागवी ।
शांती ळावी विभूति हे ॥३॥
राहिलों निवांत दृढ या आसलीं ।
सहज स्तराधनीं स्थिर झालो ॥४॥
घैयांचा कुतका हृदय तो छुंडा ।
बोघ भांग पुढां घोंटियली ॥५॥
घोटोनीया घोटा मिश्चित ते भांग ।
नेमनिष्ट दंग तन्मयता ॥६॥
तुका म्हणे गुरुक्पेचा आधार ।
नामीं निरंतर इछ्लतसा ॥ ॥७॥
नाठवी तो स्वयं द्यावी आठवण'
नाठवी तो स्वयं द्यावी आठवण'।।
हे तो आहे ख्रण खद्गुरूची फेशिया प्रकारे बोधवितां शिष्या ।
अंतरीं प्रकाशा काय उणे ॥२॥
आपुल स्वराज्य फावेळ आपणासी ।
नित्य सदाभ्यासी तदूपता ॥३॥
निळा म्हणे पेशी खद्गुरूचा कला ।
परि आहे विरळा बोधक तो ॥४॥
येऊनिया कृपावंत
येऊनिया कृपावंत ।
तुकयास्वामी सद्गुरुनाथे ॥१॥
हात ठेविला मस्तकीं ।
देऊनी प्रसाद केल खुखी ॥२॥
माझी वाढविली मती ।
गुण वणा- बया स्फूती ॥२॥
निळा म्हणे मी बोलता ।
दिसे परी हे त्याची सत्ता ॥४॥
सद्गुरुवांचूनि प्रेतरूप वाणी
सद्गुरुवांचूनि प्रेतरूप वाणी ।
बोलती पुराणीं व्यास क्षी ॥१॥
म्हणोनि तयाचे पाहू 'नये तोंड ।
निगुरा अखंड खुतकाळा ॥२॥
कोणें परी तया नव्हेचि खुटका ।
देह त्याचा ळटिका जाणा तुम्ही ॥३॥
तुका म्हणे ऐेसी बोळती पुराणें ।
संतांचीं वचने मागिलांहो ॥४॥
खकळ देवांचे ददेवत
खकळ देवांचे ददेवत।
सद्गुरुनाथ पकला ॥१॥
राम केला ब्रह्मशानी ।
वसिष्ठ सुनि तारक ॥२॥
कृष्ण गुरू संदीपन ।
पूर्ण ब्रह्म दाविले ॥३॥
ठुका म्हणे सद्गरुलेवा ।
सकळ देवा वरिष्ठ ॥४॥
आधीं पूजा गुरुनाथा
आधीं पूजा गुरुनाथा ।
चाळे देवावरीं सत्ता ॥१॥
तेचि खद्गुरू ज्ञाणावे ।
कांपे काळ ज्यांच्या नांवें ॥२॥
ज्यांची दृष्टी होतां पूर्ण ।
करी आप- णासी पूर्ण ॥३॥
तुका गर्जतो पवाडे ।
हरिभक्त ऐसे थोड ॥४॥
गुरू नाहीं नाशिवंत
गुरू नाहीं नाशिवंत ।
गुरू खत्य तो अनंत ॥१॥
गुरू स्तगुणस्वरूप ।
अवतार ज्ञानदीप ॥२॥
गरु अखंड अमेद ।
शिष्या पूर्ण तो गोविंद ॥३॥
तुका म्हणे एकरूप ।
गुरू शिष्य हे अख्प ॥ ॥४॥
थोर थोरांची गती
थोर थोरांची गती ।
शुरुवांचून नाहीं मूती ॥१॥
नारद सुनि शिष्य भला ।
त्या गुरु ब्रह्म झाला ॥२॥
शत फोटी रामायण ।
केलें तया वाल्मीकाने ॥३॥
तया आधार कोणाचा ।
पहा मंत्र नारदाचा ॥४॥
सप्त कोटी रामायण ।
त्याचा गुरू जनादन ॥५॥
गुरू ज्ञानेश्वर दातार ।
त्याला निवृत्ति आघार ॥६॥
तुक्यासम स्वर्गा गेला ।
त्याचा गुरुचि तया झाला ॥७॥
सद्गुरुवांचोनि सांयडेना खोय
सद्गुरुवांचोनि सांयडेना खोय ।
घरावे ते पाय आर्धी आधीं ॥१॥
आपणासारिखे करिती तात्काळ ।
नाही काळवेळ मग त्यांसी ॥२॥
लोह परि- खाची न साहे उपमा।
सद्गुरु महिमा अगाधचि ॥३॥
तुका म्हणे कैसे आंधळे हे जन।
गेळे विलरून खऱ्या देवा ॥४॥
3तमोजी पंढरिराया
3तमोजी पंढरिराया ।
हत्कमलचासीया गुरुनाथा ॥१॥
तुमचा अनु ग्रह ळाथला ।
पात्न झालो महाखुखा ॥२॥
खकळ संत करिती कृपा ।
दाविला खोपा निजञमार्ग ॥३॥
निळा म्हणे दिवस रात्रीं ।
गातो वक्चीं गुणनाम ॥४॥
डोळियाचाहि डोळा बुद्धी
डोळियाचाहि डोळा बुद्धी ।
माझी उघडूनियां कपानिधी ।
देखणी करूनिया त्रिाी ।
निज्ञात्मपदीं स्थापिली ॥१॥
तेणे दिसती ठायांठाव ।
हृदय सखकळांचेही भाव ।
संत दावीजञ अचुभव ।
आणखीही स्व मायाकृत ॥२॥
नवळ कृपेची हे जाती ।
फिटली मोह ममता श्रांती ।
उत्पत्ति स्थिती प्रळय होती ।
ते ते निगुती आरळे ॥३॥
देखण झाले नयनां नयन ।
देखती आपुळेही वर्तन ।
राहिले ठारयीच ते जडोन ।
अभेद होऊन देखती ॥४॥
निळा स्वामी सदगुरू नाथा ।
देखणा तूचि मी नाही आतां ।
तोंडुनी मी हे माझी ममता ।
आपण आताता मळावळो ॥ ॥५॥
नाठवी तो स्वये द्यावी आठवण
नाठवी तो स्वये द्यावी आठवण ।
हे तो आहे खूण स्वद्गुरूची ॥२॥
दऐेशिया प्रकारे बोघवितां शिष्या ।
अंतरीं प्रकाशा काय उणे ॥२॥
आपुलें स्वराज्य फावेल आपणासी ।
नित्य सदाभ्यासखी तटूपता ३. निळा म्हणे पेशी सद्गुरुची कळा ।
परि आहे विरळा बोधक तो ॥४॥
चाडिया सुखे दाणा पडे
चाडिया सुखे दाणा पडे ।
तरी तो निवडे कणभार ॥१॥
तल कड- वळ फोकीले लोव्हे ।
सोपटचि राहे वाढोतिया ॥२॥
तैसे सद्गुरु सुखींचें वचन ।
पाववी निजस्थान पदाते ॥३॥
वाचाळ ज्ञानें ऐकतां गोष्टी ।
वाउग्याच शेवटी असोबरी ।
निळा म्हणे सांप्रदाय शुद्ध ।
उपजवी बोध गुरू दिष्या ॥५॥
मल विश्रांती पावले
मल विश्रांती पावले ।
गुरूचरणीं स्थिरावले ॥१॥
ज्ञानयुक्त होतां मन ।
ब्रह्मभूत झाले ज्ञान ॥२॥
जिकडे जिकडे ज्ञाय मन ।
तिकडे तिकडे आधिष्ठान ॥३॥
निळा म्हणे मन ।
होऊनि ठेळे ते उन्मन ॥ ॥४॥
सदगरूकपा बोळली तयां
सदगरूकपा बोळली तयां ।
जे पंढर्यया अचुसरळे ॥१॥
भक्ति ज्ञान बेराग्यशीळ ।
शांति अढळ निंबरता ॥२॥
भूतदया मानलीं वसे ।
मातले प्रेमरख गजजेती ॥३॥
तिळा म्हणे हृदयी ध्यान ।
सुखा चिंतन अर्हनिशषी ॥४॥
ज्याचा केला अंगीकार
ज्याचा केला अंगीकार ।
चालवी भार त्याचा हा ॥१॥
ऐसा आहे कपावंत ।
सद्गुरुनाथ दीनांचा ॥५॥
देऊनियां बोध बुद्धी ।
निरा उपाधी मातेच्या ॥३॥
निळा स्हणे मेळवी सुखा ।
न म्हणे पारिखा जीवजंतु ॥४॥
बरवे झाले चखे झाळे
बरवे झाले चखे झाळे ।
आत्माराम हृदयी आले ॥१॥
सदगुरूनीं कृपा केळी ।
वस्तु डोळां पै पाविळी ॥२॥
आलनंदीं आनंद ।
पाहे तिकडे गोविंद ॥३॥
तिळा म्हणे मी तिष्काम ।
परीपूर्ण आत्माराम ॥ ॥४॥
सद्गुरुपर न ५३५ ३७३२ अवघे वण बावन्न परी ।
शद्वीं शद्गांच्या कुसरी ॥१॥
आयते दिले जोडूनिया।
स्वामी सद्गुरू तुक्या ॥२॥
नळगे करणेंचि घडामोडी ।
अर्थी अक्षर उघडीं ॥३॥
निळा म्हणे कृपावंता ।
केसेनि उत्तीर्ण होऊ आतां ॥४॥
खद्गुरु खारिखा सोईरा जीवळग
खद्गुरु खारिखा सोईरा जीवळग ।
तोडिला उद्वेग संसारींचा ॥१॥
काय उतराई होऊं कवण्या गुण ।
जन्मा नाहीं येणे पेसे केळे ॥२॥
माझें सुख मज दाखविलें डोळा ।
दिधली प्रेमकळा नामसृद्रा र डोळ्याचा डोळा उघडिला जेणे ।
छेवविळें लेणे आनंदाचे ॥४॥
नामा म्हणे तिकी सांपडली खोय ।
न विसंबं पाय खेचराचे ॥५॥
कृपावंता सद्ग़रुराया
कृपावंता सद्ग़रुराया ।
केला जो माझीया मना बोध ॥१॥
तो फाय बोलोनि दाखवू आतां ।
बोळणे बोलतां असते पड़े ॥२॥
शद्गावीत परात्पर ।
ध्वति ओंकार न पवेचि ॥३॥
निळा म्हणे आलंद कोटी ।
उथळेनीं खष्टी गगलीं भरे ॥ ॥४॥
हठुकोबाचे कीतंनमेळीं
हठुकोबाचे कीतंनमेळीं ।
नाचे कल्लोळीं स्वानंदे ॥१॥
क्षिरापती वाटी हाते ।
काळाही सांगातें करूं घावे ॥२॥
उदक्कामाजीं रक्षी वह्या ।
आलिगीं बाह्या पसरूनी ॥३॥
निळा म्हणे पेशा कीर्ति ।
वाढवी श्रीपती दासांच्या ॥४॥
सेवेळागीं सरेवेक झाला
सेवेळागीं सरेवेक झाला ।
तुमच्या लागलों निज चरंणा ॥१॥
अहो स्वामी तुकया देवा ।
यावरीं न करावा अव्हेर ॥२॥
सहज छीळे' उद्की वह्या ।
रक्षियल्या निजसत्ते ॥३॥
निळा म्हणे धराल हातीं ।
तरी द्याल मती निरुपम ॥४॥
पशुसुखे ज्ञानेश्वर
पशुसुखे ज्ञानेश्वर ।
करविला उच्चार वेदघोषू ॥१॥
तेसचि ठुम्हीं मजही ।
केल ।
सामर्थ्य वद्चिलें आपुलिया ॥२॥
मी तो सुळीचाचि मतिमंद ।
जाणोनियां भेद अंतरीचा ॥३॥
निळा म्हणे अंगिकार ।
केला जी वर देउनियां ॥४॥
येऊनिया कृपावंत
येऊनिया कृपावंत ।
तुकयास्वामी. सद्ग॒रुनाथ ॥१॥
हात ठेविला स्तकीं ।
देऊनी प्रसाद केले खुखी ॥२॥
माझी वाढविळी मती ।
गुण वर्णी- वया स्फूर्ती ॥३॥
निळा म्हणे मी बोलता ।
दिसे परी हे त्याची सत्ता ॥ ॥४॥
नव्हे हे सांगितली मात
नव्हे हे सांगितली मात ।
माहेमाच अद्भुत सद्गुरुचा ॥१॥
जीवा- जीवपणाचा वंगू ।
तोडूनि अभंग ब्रह्म करी ॥२॥
आपुलिये मूळ मिरासी ।
नांदवी ज्यासी हातीं घरी ॥३॥
दळणीं कांडणी गाइन मंगळी
दळणीं कांडणी गाइन मंगळी ।
कान्हो वनमाळी प्राणसखा ॥१॥
हरीचिया नामें हरती महादोष ।
तुटती कमेपादा निमिषमात्रे ॥२॥
सद्रारुरायाची पाऊलं गोमटी ।
वंदितांची भेटे हृदयस्थ ॥३॥
माझ्या सद्रारुचे अवलोकितां झुख ।
समाधाचे खुख तुच्छ वाटे ॥४॥
सदूगरूरायाच स्वरूप पाहातां ।
विश्दीं एकात्मता भासा लागे ॥५॥
निस्य खढ्गुरुची आळवितां नाम ।
येती निजधामे भ्रेटो सये ॥६॥
सदगुरुस्वामीचा महिमा अगाध ।
वचनेचि बोध करी शिष्या ॥७॥
सदगुरू सदगुरू करितां उच्चार ।
येती हरीहर भेटा सये < सहगरून्या नामें पोट माझें धाय ।
आनंदाचा होय पाहुणेरु ॥९॥
निळा म्हणे माझ्या सटु गुरुची मूर्ति ।
सकळाहि विश्रांति विश्रांतीसी ॥१०॥
सुख्य महाविष्णु चेतन्याचं सुळ
सुख्य महाविष्णु चेतन्याचं सुळ ।
सांप्रदाय फळ तेथोनियां १२ हंखरूपीं ब्रह्मा उपदेशी श्रीहरी ।
चतुग्लोकी चारी भागवत ॥२॥
ते ग॒ज्ञ विधाता ५३६ 1 सद्गुरुपर सांगे नारदासी ।
नारद व्याखा्ीं उपदेशिळें ॥३॥
राघव चेतन्ये केळे अनुष्ठान त्याख्री दैपायने कृपा फेली ॥४॥
कृपा करूनि हस्त टेवियेला शिरीं ।
बोध तो अंतरीं ठखावला ॥५॥
राघवा चरणीं केशव दारण ।
बाबाजीशीं पूर्ण कृपा त्याची ॥६॥
बाबाजी स्वप्नी येऊनि तुकयाला ।
अनुग्रह दिला निजप्रीति ॥७॥
जगद गुरू तुका अवतार नामयाचा ।
संप्रदाय सकळांचा येथूनियां < निळा म्हणे मज उपदेश केळा ।
संप्रदाय दिछा सकळ जनां॥९॥
येथे तुजलागी बोलाविले कोणी
येथे तुजलागी बोलाविले कोणी ।
पार्थिल्यावांचूनी आलासी कां ॥१॥
प्रव्हादा कैवारी दैत्याशीं देडाया ।
स्तंभीं देवराया प्रगटोनी ॥२॥
तेशापरी मजला नाही बा खंकट ।
तरी कां फुकट श्रम केला ॥३॥
निळा म्हणे आम्ही नोळखूंचे देवा ।
तुकयाचा धांवा करीतसा ॥ ॥४॥
श्रीयुरुपायी ठेवी तू विश्वास
श्रीयुरुपायी ठेवी तू विश्वास ।
दासाचा ते दास होय त्याच्या ॥१॥
परब्रह्म राम घसिष्ठा शरण ।
. कुष्णं संपादीन गरु केला ॥२॥
घाल्मिका उपदेशी नारद तो मुनी ।
वद्य त्रिभुवनी झाला वाल्हा ॥२॥
पकाजनादनीं गुरू मज भेटला ।
मोकळा दाविला.मागे तेणे ॥ ॥४॥
सुखाचा सुखतरू सद्गुरू खेचर
सुखाचा सुखतरू सद्गुरू खेचर ।
स्वरूप साक्षात्कार दाखविला ॥१॥
विठ्ठळ पाहतां मावळळें मन ।
ध्यानीं भरळे नयन तन्मय झाले ॥२॥
मी माझं होतें ते मजमाजीं निमाळे ।
जळ जळ गिळिंळं जयापरीं ॥३॥
तेथे आनंद आनंदु वोळळा परमानंद ।
नाम्या झाला बोध विठलनामे ॥४७॥
नाद्यवेत देतां न्न येईळ आतां
नाद्यवेत देतां न्न येईळ आतां ।
पेस्री ज्याची कथा पुराणांत ॥१॥
खह्गुंरुचे पायीं देहासी अर्पिता ।
तात्काळ सुक्तता हातां येते ॥२॥
माया देऊनियां ब्रह्म घ्यावे हातीं ।
ऐशा गुरूप्रती कां भजञाना ॥३॥
नामा म्हणे गुरू- पायीं लाभ आहे ।
मोक्ष तेही पाहे दास होती ॥ ॥४॥
गुरुलख्या तुजविण
गुरुलख्या तुजविण ।
जाऊं पाहे माझा प्राण ॥१॥
कां हो कटिण केलें मन ।
पाहें नेल्ल उघट्ून ॥२॥
माता पिता म्हणाविळे ।
तरी कां निर्वाण मांडिले ॥३॥
आतां याव लवकरीं ।
भेट द्यावी दा सत्वरी ॥४॥
यश घेई गुरुराया ।
जनार्दन ठेवीं पायां ॥५॥
अहो लदगरू दातारा
अहो लदगरू दातारा ।
म्हणविली करुणाकरा ॥१॥
राज्य देऊनि सद्गुरुपर ५१७ रज्ञकासी ।
शेखी नेळे पायांपाशीं ॥२॥
ब्रह्मय्रहा दिलें ज्ञान ।
केळं आपणा समान ॥३॥
काय तुम्हां आराधिळे ।
काय देवासी अचिळे ॥४॥
त्यासी तुम्ही तारियेळें ।
ब्रीद वत्सळ मिरंविळें ॥५॥
लीला दाविली लाघवा ।
शुष्क कांध्रार्सी पल्लचा ॥६॥
जनादना कृपा करा ।
राखे पायांपें किंकर ॥ ॥७॥
ध्येय ध्याता ध्यान
ध्येय ध्याता ध्यान ।
अवघा माझा जनादेन ॥१॥
आसन शायनी सुदा ज्ञाण।
अवघा माझा जनादन ॥२॥
ज्ञपतप यज्ञ यागपण ।
अवघा माझा जना* दन ॥३॥
शक्तिसुक्ति स्थावर ज़ञाण ।
अवघा माझा ज्ञनार्दन ॥४॥
पक्का एकीं वेगळा जाण ।
अवघा भरला जनादैन ॥५॥
जनार्दने माझें केले असं हित
जनार्दने माझें केले असं हित ।
दाविला देहातीत देव मज ॥१॥
नाठवे भाव अभावना ते कांहीं ।
स्वर्ग मोक्ष नाहीं चाड आम्हां ॥२॥
देहाचे देहत्व देहपण गेळें ।
एकाजनादनीं फेले विदेहत्व ॥३॥
धन्य शुरू जनादन
धन्य शुरू जनादन ।
स्वानंदाचें जं निघान ॥१॥
तेणें केला हा उपकार ।
दावियेळे परात्पर. ॥२॥
त्याच्या क्पे करूनि जाण ।
प्राप्त झालें ब्रह्मज्ञान ॥३॥
पकाजनादन सद्गुरू ।
जनार्दन माझा पै आधारू ॥३॥
वेद तो आम्हा जनादन
वेद तो आम्हा जनादन ।
झाख तं आम्हां जनादन ।
पुराण जना- दन ।
सर्वभावे ॥१॥
सुख जनार्दन ।
दुःख जनादन ।
कर्म धर्म जनादेन ।
स- भावे ॥२॥
योग जनादन ।
याग जनादन ।
पाप आणि पुण्य ।
तेंही जनार्दन ॥३॥
यापरी सर्वस्व अर्पी जनार्दन ।
एकाजनादेन सार्थ भजन ॥ ॥४॥
नेणं मॅत्र तंत्र बीजाचा पसारा
नेणं मॅत्र तंत्र बीजाचा पसारा ।
जनादन खोईरा घडळा मज ॥१॥
भक्ति ज्ञान विरक्ति नेणे पे खवथा ।
मोह ममता चिंता कांहीं नेणें ॥२॥
योग याग कसवटी कांही नेणे आटी ।
सर्व देखा खर्डी जनादन ॥३॥
कायां वाचा मन ठेविळें चरणीं ।
एका जनादेनीं सवभावे ॥ ॥४॥
नेणं मत्र तंत्र बीज्ञाचा पसारा
नेणं मत्र तंत्र बीज्ञाचा पसारा ।
जनादन सोईरा घडळा मज ॥१॥
भ्रक्ति ज्ञान विरक्ति नेणेच स्था ।
मोह ममता चिंता कांहीं नेणें ॥२॥
योग याग कसखवटी कांही नेणे आटी ।
सर्व देखा सखट्टीं जनादन ॥३॥
कायां वाचां मन टेविळें चरणीं ।
एका जनादेनीं सर्वभावे ॥ ॥४॥
मनोभाव जाणोनी माझा
मनोभाव जाणोनी माझा ।
सगुणरूप घरिळें बोज्ञा ।
पाहुणा सहू- गुरुणज़ञा ।
आळा वो माय ॥१॥
प्रथम अंतःकरण जाण ।
चित्त शुद्ध आणि सन ।
चोखाळोनी आसत ।
स्वामीसीं केळें ॥२॥
अनन्य आवडीचे जळ ।
प्रेक्षाळिळे चरणकमळ ।
वासना समूळ ।
चंदन ळावी ॥३॥
अहं जाळियला धू ।
सद्भाव ५३८ सद्ग॒रुपर उञळिला दीप ।
पंचप्राण हे अट्ूप ।
नैवेद्य केला ॥४॥
रज तम सांडोनी दोन्ही ।
विडा दिला स्वगुणी ।
स्वालुभवें रंगोनी ।
खुरंग दावी ॥५॥
घ्यानीं ध्याता गुरुराया
घ्यानीं ध्याता गुरुराया ।
ब्रह्मभूत होय काया ॥१॥
करें करितां गुरुपूजा ।
तेचि पूजन अधोक्षञजा ॥२॥
पायी करा गुख्याचा ।
सुखं उच्चार गुरु मंत्रा ॥३॥
एकाजनादेलीं परब्रह्म ।
हेंचि जाणा धर्म कर्म ॥ ॥४॥
धन्य धन्य श्रीगुरुमक्त
धन्य धन्य श्रीगुरुमक्त ।
गुरूचे जाणती मनोगत ॥१॥
गरूचरणीं श्रद्धा , गाढी ।
ग॒रुभजनाची आवडी ॥२॥
गुरूचे नाम घेतां वाचे ।
कैवल्यसु्ति तेथे नाचे ॥३॥
गुरुचें घेतां चरणतीर्थ।
शक्ति सुक्ति पवित्र होत ॥४॥
गुरुक्रपेचें महिमान ।
इारण पुकाजनार्दल ॥ ॥५॥
सदढगुरुसी शरण जाय
सदढगुरुसी शरण जाय ।
त्यासी ब्रह्मप्रांपे होय ॥१॥
न लभे आणिक उपाय ।
धरी सद्गरुचे पाय ॥२॥
सहूगुरुचे चरणताीथ ! मस्तकीं दंदांवे पवित्र ॥३॥
एकाजनादेनी सद्गरू ।
हाचि भवसिंधूचा तारू ॥ ॥४॥
पावलो प्रसाद
पावलो प्रसाद ।
अवघा निरसला भेद ॥९॥
देताद्वित ट्र ठेळे ।
एकपणे पक दोपिळे ॥२॥
जन वन समान दोन्ही ।
जनादेन एकपण ॥३॥
पकाजनादंनीं लडिवाळ ।
म्हणोनि करावा सांभाळ ॥४॥
देवाचरणी ठाव
देवाचरणी ठाव ।
तेखा गुरुचरणी भाव ॥१॥
शुरू देव दोन्ही खमान ।
पेसे बेदांचें बचत ॥२॥
गुरू देवामाजी पाहीं ।
भिन्न भेद नाहीं नाहीं ॥३॥
दवा पूजितां ग्ख्सी आलंदू.।
आसी पूजितां देवा परमानंद ॥४॥
दो नामाचोनि छदे ।
अंद ॥ म न ।
तीच आुचें घेदशासत्र स तीर्थ- मात्र ।
लकळ तीथा करी पवित्र ॥२॥
श्रीगुरुच चरण रज ।
तेणे आमुचे जाहले काज ॥३॥
श्रीगुरूची व्यानसद्ा ।
तेईच. आुची योगतिद्रा ॥४॥
पकाजनादनी भ्रीगुरुचरणीं केळें लीन ॥ क. न घेतां तो निदुंप ।
येऱ्हवी, आयास पडे कष्ट ॥१॥
रामकृष्ण- हरि हा मंत्र सोपा ।
उच्चारितां खेपा खंडे कर्म ॥२॥
तुटती भावना द्वैताची ते बुद्धी ।
निरसे उपाधी मा ॥३॥
एकाजनाद्ना सत्य सत्य साचा ।
राम- र करी 1४0 “द पीक पिकळे प्रेमाचे! सांठविलें गरान टाचे ॥१॥
भूमी शोधोनी पेरिजे बीज ।
सदराखकृपे उगवळें खहज ॥२॥
अवघेचि त्रैलोक्य आनंदाचे आतां
अवघेचि त्रैलोक्य आनंदाचे आतां ।
चरणीं जगन्नाथा चित्त हेळे ॥१॥
माय जगन्नाथ बाप जगन्नाथ ।
अनाथाचा नाथ जनादन ॥२॥
पकाजना- देनीं एकपणीं उभा ।
चेतन्याची शोभा शोभलीसे ॥३॥
साधावया परमाथा
साधावया परमाथा ।
साह्य नव्हती माता पिता ॥१॥
साह्य न होत व्याही जांबई ।
आपणा आपण साह्य पाही ॥२॥
खाह्य सदगुरु समथे ।
तेचि करिती स्वहित ॥३॥
पकाजनादेनीं हारण ।
नोहे एकपणावांचून ॥ ॥४॥
इबलेखं रोप लावियेलं द्वारी
इबलेखं रोप लावियेलं द्वारी ।
त्याचा वेळु गेला गगनावरी ॥१॥
मोगरा फुलला मोगरा फुलला ।
फुलं वेचितांची भारू कळियासी आला ॥२॥
मनाचिये ग्रफी गॉफियेला होला ।
बापरखुमादेवीवरू बिठठलीं अर्पिला ॥२॥
श्रीयुरुपा्यीं ठेचीं:तू. विश्वास
श्रीयुरुपा्यीं ठेचीं:तू. विश्वास ।
दाखाचा तू दास होय त्याच्या ॥१॥
परब्रह्म राम वसिष्ठा हरण ।
कृष्णें संपादीन गुरू केळा ॥२॥
वाट्मिका उपदेशी नारद तो सुनी ।
वंद्य त्रिभुवनी झाला वाल्हा रे पएकाजनादनी ग्रू मज्ञ भेटला ।
मोकळा दाविला माग तेणे॥ ॥४॥
सट्गुरुसारिखा सोयरा सज्जन
सट्गुरुसारिखा सोयरा सज्जन ।
दाविले निधान वेकुठीच ॥१॥
खटगुरु माझा जीवोींचा जिवलग ।
फेडियेला पांग प्रपंचाचा ॥२॥
खदणरू हा अनाथ माउली ।
कृपेचि साउली केली मजर क्षानदेब म्हणे अवचित घडले ।
डिधल निजबीज ॥४॥
ध्यानीं ध्याता गुरुराया
ध्यानीं ध्याता गुरुराया ।
न्रह्मभूत होय काया ॥१॥
करें करितां गरुपूज्ञा ।
तेचि पूजन अधोक्षञजा ॥२॥
पायीं करा गुरूयात्रा ।
सुखं उच्चार गुरु मंत्रा ॥३॥
एकाजनादेनीं परब्रह्म ।
हेचि जाणा धमम कर्म ॥ ॥४॥
धन्य धन्य श्रीग॒रुमक्त
धन्य धन्य श्रीग॒रुमक्त ।
गुरूचे जाणती मनोगत ॥१॥
गुरूचरणीं श्रद्धा गाढी ।
गुरुभजनाची आवडी ॥२॥
गुरूचे नाम घेतां वाचे ।
कैवल्यसुक्ति तेथे नाचे ॥३॥
गुरुचे घेतां चरणतीर्थ।
श्वक्ति सुक्ति पवित्र होत ॥४॥
गुरुक्रपेचें महिमान ।
रण एकाजनादंन ॥ ॥५॥
सदढगुरुसी शरण जाय
सदढगुरुसी शरण जाय ।
त्यासी ब्रह्मप्राप्ति होय ॥१॥
न लगे आणिक उपाय ।
घरी सह्युरुचे पाय ॥२॥
सहूगुरुचे चरणतीथ ।
मस्तकीं बंदांदे पवित्र ॥३॥
एकाजनादेनी सूरु ।
हाचि भवसिंधूचा तारू ॥ ॥४॥
श्रीगुरुखारिखा असतां पाठिराखा
श्रीगुरुखारिखा असतां पाठिराखा ।
इतरांचा लेखा कोण करी ॥१॥
राजयाची कांता काय भीक मागे ।
मनाचिया जोगें सिद्धि पावे ॥२॥
कल्पतरु तळबटीं जो कोणी बैसला ।
काय वानी त्याला सांगिजो जी ॥३॥
ज्ञानदेव व्हणे तरं तरळो ।
आतां उद्धरळो गुरूकपे ॥४॥
पदोपर्दें निञपदा गेळे वो
पदोपर्दें निञपदा गेळे वो ।
फर्मसाचित न सकम जाले वो ॥१॥
तेथे आपुलें नाठवे कांही वो ।
आप आपणा न पडे ठाई वो ॥२॥
श्रीगुरूप्रसादें ज्ञान बोधु झाला वो ।
नव्हे ते ठाऊकें पडळें माय वो ॥ ॥३॥
अनुभव खूण मी बोलें साजणी
अनुभव खूण मी बोलें साजणी ।
निरंजनीं अंजन लेईलें अजनी ॥१॥
गुरुसुख साधन जाले पे निवृत्ति ।
तत्वसार आपणचि जाला निटृत्ति ॥२॥
बापरखुमादेविवरा बिठलक्ृपा चित्तीं ।
पुंडलिका साधिलें प्रेम तत्वाथीं ॥३॥
ब्रह्म जयाचिये बोधेचि पावत
ब्रह्म जयाचिये बोधेचि पावत ।
ते जगीं शाश्वत गुरुमूर्ति ॥१॥
शब्दज्ञाने जया गुरु उपदेशिती ।
नाहीं त्यासी सक्ति कदां काळीं ॥२॥
संसारीं तरोनि शिष्यासी तारिती ।
तेचि मानिजेति गुरु पक ॥३॥
कामक्रोध लोभ जे कां न शिवती ।
तेचि ओरळखि सद्गुरू जाण ॥४॥
ज्याशी नाहीं भेद ब्रह्मी एका- कार ।
म्हणे ज्ञानेश्वर तोचि गुरू ॥ ॥७॥
मी माझें अद्वैत द्वैत होऊनि ठेळें
मी माझें अद्वैत द्वैत होऊनि ठेळें।
सद्गुरू एका बोळे ठेविलें ठायीं ॥१॥
द्वैत गिळी अद्वैत मेळी ।
चित्ताचा काळजी तोडी वेगीं ॥२॥
ज्ञानदेव म्हणे निरूत्ति उदार ।
दीपीं दीप स्थिर केला सखरोयी ॥१॥
गुरुस्मरण करितां देख
गुरुस्मरण करितां देख ।
स्मरणे विसरे ताहान भूक ॥१॥
आसनीं खद्गुरुपर ५३९ शयतीं भोजनी ।
गुरूते न विसंबं ध्यानीं मनीं ॥२॥
गुरुसेवेचि आवडी 1 सेवा छरी चढोवढी ॥३॥
गरूचरणांची गोडी ।
एकजनार्दनीं पायीं दडी ॥४॥
गुरू परमात्मा परेशु
गुरू परमात्मा परेशु ।
पेसा ज्याचा दृढ विश्वासु ॥१॥
देव तय(चा ऑकिला ।
स्वये संचळा त्याचे घरी ॥२॥
पएकाजनादेनीं गुरू देव ।
येथे वाहीं व्य संशय ॥ ॥३॥
गुरू हा संतकुळींचा राजा
गुरू हा संतकुळींचा राजा ।
गुरु हा प्राणविसांवा ।
माझा गुरुविण देव दुजा ।
नाहीं नाहीं त्रिलोकीं ॥१॥
गुरू हा खुखाचा सागरू।
गुरू हा प्रेमाचा आगर ।
गुरू हा धैर्याचा डोगर ।
कदाकाळीं डळमळीना ॥२॥
गुरू वैराग्याचे सूळ ।
गुरु हा परब्रह्म केवळ।
गुरु सोडवी तात्काळ ।
गांठ लिंगदेहाची ॥३॥
गरर्हा साधकांसी साह्य ।
गुरु हा भक्तांलागी माय ।
गुरू हा कामधेनु गाय ।
भक्तांघरीं दुमतसे ॥४॥
गुरु घाळी ज्ञानांजन ।
गुरू दाखवी निज धन।
गुरु सौभाग्य देऊन ।
साधुवोध नांदवी ॥५॥
गरु भक्तिचें मंडण।
गुरू दोघांचे देंडण ।
शुरू पापाचे खंडण ।
नानापरी वबारितखे ॥६॥
काया काझी गुरू उपदेशी ।
तारक मत्र दिळा आम्हांशी ।
बापरखुमांदेबीवराखी ।
ध्यान मानखी लागळें॥७॥
धन्य युरुक्रपा जाहली
धन्य युरुक्रपा जाहली ।
अहंता ममता दूर गेली ॥१॥
घाळूनि अंजन डोळां।
दाविला स्वयंप्रकाश गोळा ॥२॥
बोधीं बोधविळे मन।
नाहीं संकल्पासी भिन्न ॥३॥
देह विदेह निरसले ।
पकाजनादनीं धन्य केलें ॥ ॥४॥
चातकाची तृषा मेथे पुरविली
चातकाची तृषा मेथे पुरविली ।
ब्रह्मस्तनीं पान्हाईली बाईये वो प्र सदगुरूपर “२ निवृत्तिप्रसाद माझ्या सुखी खूदला ।
प्रेमरस धारा फुटल्या दोहीं पक्षी ॥२॥
वाप श्रीगुरू तेणे मज अफाविळें ।
अवघे ब्रह्म दाविळें ज्ञानदेवा ॥३॥
न देहधमी काज गुरुराज चित्तीं ।
तरीच या संपत्ती फळद होती ॥१॥
' तेख तुझ ध्यान करितां उद्धट ।
सांपडळी वाट वैकुं्ठांची ॥२॥
ज्ञेय ज्ञाता ज्ञान *थ्येय घ्याता हरी ।
समरसखे श्रीहरी तत्व जाले ॥३॥
प्रथ्वी आप तेज गगलाकृती वायो ।
फिटला संदेहो ये जन्मींचा ॥४॥
उपदेश द्रष्श जरि असे श्रेष्ठ ।
तरीच - भाग्य विनट विष्णुरूपीं ॥५॥
ज्ञानदेवीं सिद्धी खाडली श्रीहरी ।
ग॒रुक्रपा करीं कुरवाळिळें ॥६॥
गोळण म्हणे गोळर्णाला
गोळण म्हणे गोळर्णाला ।
पुत्र झाला यशोदेला ॥१॥
एक धांवे धांघे पकीपुढे ।
ताटी वाटी खुंठवडे ॥२॥
खुहणींची गलबल झाली ।
दासी जनी हेल घाली ॥३॥
पदोपदें निजपदा गेळे वो
पदोपदें निजपदा गेळे वो ।
कर्मसाचित न सक्म जाले वो ॥१॥
तेथे आपुळें नाठवे कांही वो ।
आप आपणा न पडे ठाई बो ॥२॥
श्रीयुरूप्रसादें शान बोध झाला वो ।
नव्हे ते ठाऊकें पाडळे माय वो ॥ ॥३॥
आलिया ब्राह्मणांसी दान
आलिया ब्राह्मणांसी दान ।
द्रव्य दिधले अपार जाण ॥१॥
गाहे म्हणींची खिल्लार ।
त्राह्मणां दिधली अपारे ॥२॥
कामघेतूची उभनी ।
कल्पवृ- क्षांची दाटणी ॥३॥
पेला आनंद सोहळा ।
दासी जनी पाहे डोळां ॥४॥
साधावया परमाथा
साधावया परमाथा ।
साह्य नव्हती माता पिता ॥१॥
साह्य न होत व्याही जञांवइ् ।
आपणा आपण साह्य पाहा ॥२॥
साह्य सदूग॒रू समर्थ ।
तेचि छरिती स्वहित ॥३॥
पकाजनाद्नीं शरण ।
नोहे पकपणावांचून ॥ ॥४॥
इवलेसे रोप लावियेळ ड्ारीं
इवलेसे रोप लावियेळ ड्ारीं।
त्याचा वेळु गेला गगनावरी ॥१॥
मीगरा फुलळा मोगरा फुलला ।
फुले वेचितांची भारू कळियासी आला ॥२॥
मनाचिये गुंफीं गुंफियेला शेला ।
बापरखुमादेवीवरू विठळीं अपिल ॥३॥
सदगरुवांचुनीं संसारी तारक
सदगरुवांचुनीं संसारी तारक ।
नसेचि निष्टंक आन कोणी ॥१॥
इंद्र चंद्र देव न्रह्मादि करूनि ।
संदायाची श्रेणी छोदती, ना ॥२॥
उघडे परत्रह्म सदगुरूची मूर्ती ।
पुरविती आती शिष्याचिया ॥३॥
वंचना करिती जन दुष्ट नष्ट ।
सुख्य श्रेष्ठ श्रेष्ठ वॅदिताती ॥७॥
ज्ञानदेव म्हणे गुरूचा मी दास ।
नेणे खाघनार आन कांही ॥७॥
सद्युरुखारिखा खोयरा सज्जन
सद्युरुखारिखा खोयरा सज्जन ।
दाविले निधान वेकुंठीचे ॥१॥
खह्गुरु माझा जीवींचा जिवळग ।
फेडियेला पांग प्रपंचाचा ॥२॥
खद्गुरू हा अनाथ माउली ।
क्पेचि साउली केली मज२ ज्ञानदेव म्हणे अवचित घडले ।
निवृत्तींने दिघळे निजबीज ॥४॥
आम्हां हेचि थार सद्गुरूविचार
आम्हां हेचि थार सद्गुरूविचार ।
नलगे संप्रधार नाना मर्ते ॥१॥
नेघा ते काबाड न करुं विषय ।
ब्रह्मांड हे होय आत्माराम ॥२॥
नेदूं यासी :ख उन्ममीचे खुख ।
न करूं तो शोक आला गेला ॥२॥
निवृत्ति म्हणे आम्हां. खट्गुरु उपदेश ।
सवाभूती वाखु हरी असे ॥४॥
देखिले तुमचे चरण निवांत राहिलें मन
देखिले तुमचे चरण निवांत राहिलें मन।
कासा त्यर्जान प्राण आपुला गे माये ॥१॥
असेन घर्णावरीं आपुले माहेरी ।
मग तो श्रीहरिगीतीं गाईन गे माये ॥२॥
खाकार निराकार हे ब्रह्माचे विकार
खाकार निराकार हे ब्रह्माचे विकार ।
तेथील अंकुर गरूराज ॥१॥
रज तम नाही सात्त्विकही डोहीं ।
परिपूणे देही आत्माराम ॥२॥
खव घट- वासखि सवत्र निवासी ।
आपण समरखी बिंबलाले ॥३॥
निवृत्तिची खूण गुरु- कृपा उद्धार ।
सव हा निधार आत्माराम ॥४॥
३१७९७ विस्तार हरीचा चराचर झाल ।
त्या माजी खानुल गुरू देवत ॥२॥
गुरुविण व्यथ विक्षान न संपडे ।
ज्ञान हेतुकडे हिंडणे व्यथ ॥२॥
गुरु परत्रह्म गरु मातां पिता ।
गुरुन खमता दाखविली ॥३॥
निध॒त्ति म्हणे गुरुबोध दिठी ।
भाक्ति नाम पेटी उघडिली ॥४॥
श्रीगुरुखारिखा असतां पाठिराखा
श्रीगुरुखारिखा असतां पाठिराखा ।
इतरांचा लेखा कोण करी ॥१॥
राजयाची कांता काय भीक मागे ।
मनाचिया जोगें सिद्धि पावे ॥२॥
कल्पतरु तळबटीं जो कोणी बैसला ।
काय वानी त्याला सांगिजो जी ॥३॥
ज्ञानदेव व्हणे तरं तरळो ।
आतां उद्धरळो गुरूकपे ॥४॥
सद्गुरुपर ५४१ ३७७८ पदोपर्दें निञपदा गेळे वो ।
फर्मसाचित न सकम जाले वो ॥१॥
तेथे आपुलें नाठवे कांही वो ।
आप आपणा न पडे ठाई वो ॥२॥
श्रीगुरूप्रसादें ज्ञान बोधु झाला वो ।
नव्हे ते ठाऊकें पडळें माय वो ॥ ॥३॥
आसुचा आचार आसूचा विचार
आसुचा आचार आसूचा विचार ।
सवे हरिहर पक पुरे ॥१॥
धन्य माझा भाव सद्गुरु उपदेश ।
सर्व हृषीकेश ।
दावियेला ॥२॥
हश्दिण दुजे नेणें जो सहजे ।
तया शुरुगजे अपियेलें३ हरि हेचि ब्रत हरि हेचि कथा।
हशिचिया पंथा मनोभाव ॥४॥
देहभाव हरी स्त्र स्वरूप ।
पका जन्म खेप हरिली माझी ॥५॥
निवृत्ति हा हरि प्रपंच बोहरी ।
आपुला शरीरीं हरी केला ॥६॥
सरवाघटीं वसे तो आत्मा प्रकाहो
सरवाघटीं वसे तो आत्मा प्रकाहो ।
प्रत्यक्ष आम्हां दिसे गुरुकृपा ॥१॥
विरालें तै ध्येय ध्यान गेळें मनीं ।
मनाची उन्मनि एक झाळी ॥२॥
ठेछा अहंभाव सर्व दिसे देव।
निःसंदेह भव नाहीं आम्हां ॥३॥
तिवून्ति साधन गयति- प्रसाद ।
सर्वे हा गोविंद खांगतुले'॥ ॥४॥
हरिविण न दिसे जनवन आम्हां
हरिविण न दिसे जनवन आम्हां ।
नित्य हे पोणिमा सोळा कळी ॥१॥
चंद्रसर्यरक्मी न देखो तरांगणं ।
अवघा हरी होणें होच घेवा ॥२॥
न देखोहे पृथ्वी आकाडा पोकळी ।
भरलासे गोपाळीं दुमदुमीत ॥३॥
निवात्त निष्काम सव आत्माराम ।
गयनी हं धाम गुरुगम्य ॥४॥
साध्यसाधनकाज निवृत्तीचे गुज
साध्यसाधनकाज निवृत्तीचे गुज ।
केदाव सहज सववक्षतीं ॥१॥
राम- नन अेक्षियेली गाचे ।
हरिरूप सर्वच रं क्रृष्ण मंत्रे प्री गात्रे ।
हरिरूप सर्वे क्षर दिसे ॥२॥
गुरुगस्य चित्त झालें * माझें हित ।
दिननिशीं पापत हरि आम्हा ॥३॥
पूर्णिमा ग्रकादा चंद्र निराभाख।
1हरी हा दिविख उगवळा ॥४॥
चकोरे सेविती आळाउळं पाहाती ।
घटाघटा घेती ' अमृतपान ॥५॥
आकारी नाहीं ते निराकारीं पाहीं
आकारी नाहीं ते निराकारीं पाहीं ।
निराकारी राही झल्याशून्य ॥१॥
' जेथे झूल्याचि मावळले तेथे काय उसळे ।
हाचे सांग पक बोळे मजपासी ॥२॥
' शून्य काखयापासाव जाळ शून्य त कवणे केलें ।
हे सांगिज्ञ जो पक्या बोटे गुरुराया रे आपण हून्याकार कीं आपण निराकार ।
आकार निराकार मूर्तिमंत दाऊ ॥४॥
आकार निराकार ये दोन्ही नाहीं ।
तेचि तं. पाही सदगुरुपर प्रे आपणापे ॥५॥
जेथे अचुभवचि नाहीं तैचि तं पाही।
स्वाचुभवीं राहीं तुझा तचे ॥६॥
जथे चंद्र खूय पक होती तेथे कच दिनरातीं।
पेसे जे जाणती ते योगेश्वर ॥७॥
कर्माकमे पारुषळे देवधर्म ळोपले ।
गुरुशिष्य निमाळे जाले क्षीर- सिंधू < तेथ गोडीविण चाखणें जिव्हेंबिण बोळणें ।
तेबेंबिण पाहणें तेचि ब्रह्म ॥९॥
अमित्य भुवनी भरळं शेंखीं ज उरळें
अमित्य भुवनी भरळं शेंखीं ज उरळें ।
त रूप आपुलें मज दावि- येळें वो माय ॥१॥
आंतां मी नये आपुलिया आस ।
सायास तुरलें आंतीचे वो माय ॥२॥
मंजुळ मंजुळ वायो! गती झळकती ।
तापत्रये निवृत्ति निवोळि्ळे बो माय ॥३॥
वेडावळे एकाएकीं निजघामरूपीं ।
रखुमांदेविवरु दीपीं दिव्य तेज वो माय ॥४॥
मार्यविर्वाजित जाले वो
मार्यविर्वाजित जाले वो ।
माझं गोत तें पंढय्यि राहिलें वो ॥१॥
पतिव्रता मी परटद्वारिणी ।
परपुरुष््री व्याभिचारिणी ॥२॥
सा चारी चौदा जाळी वो।
सेखीं अठरा घोकुनी राहिल वो ॥३॥
निवृत्ति प्रसादे मी गोवळी वो ।
माझा भावो तो विठळु न्याहाळी वो ॥ ॥४॥
मजमार्जी पहातां मीपण हारपले
मजमार्जी पहातां मीपण हारपले ।
ठकलेचि ठेले सये मन माझं ॥१॥
आंत विठळ बाहेर विठळु।
मीचि विठल मज भासतसे ॥२॥
मीपण माझे चुरेचि कांहीं दुजे ।
ऐस नाही केले नित्रृत्तिराजे म्हणे ज्ञानदेवी ॥३॥
- ॥२॥
निगम नियम लवे खर्वात्तम
निगम नियम लवे खर्वात्तम ।
दिनानिशी राम सेवितुले ॥१॥
आम्हां सटद्गुरुपर ५४५ गोड दुरी आम्हां चाड हरी ।
हरी तो संहारी आम्हांमाजी ॥२॥
नेघां हरिवीण दुजे त पे भिन्न ।
सांगितली खूण गुरुराज ॥२॥
निवृत्ति गयह्ी प्रसाद उन्मनीं।
निरंतर ध्यानी रामनाम ॥७४॥
हरि आत्मा होय परात्पर आले
हरि आत्मा होय परात्पर आले ।
नाम हं रक्ष बेदमतं ॥१॥
वेदांत सिद्धांत नाही आनु हेत ।
सवेभूतीं हित हरी आहे ॥२॥
हारिधीण न दिसे गुरू खांगतसे।
हरि हा प्रकाशे सवरूपी ॥३॥
निव्रात्ते कोदळें सदगरून दिघले ।
हरिधन भलं आम्हांमाजीं ॥ ॥४॥
भक्तिभाव मज तुम्ही दाखविला
भक्तिभाव मज तुम्ही दाखविला ।
आनंद सोहळा खुखाचाचि ॥१॥
स ग्रेम मज नये पे सांगतां ।
कोंदाटलो चित्ता खुखानंदें ॥२॥
रूपी दृष्टी धाय पाहातां न समाये ।
बोलतांचि न ये काय करूं ॥३॥
चोखा म्हणे धन्य नामया त गरु ।
फॉडला आधारु जीवित्त्वाचा ॥४॥
धन्य धन्य नामदेवा
धन्य धन्य नामदेवा ।
केला उपकार जीवा ॥१॥
माझा निरसिला भेवो ।
दाखविला पंढरीरावो ॥२॥
मंत्र सांगितळा खोपा ।
निवारिळे भवतापा ॥३॥
माझी कृपेची माउळी।
चोखा म्हणे पान्हा घाली ॥४॥
येके तूं ज्ञान खुख विश्रांति रूपा
येके तूं ज्ञान खुख विश्रांति रूपा ।
हरिरूप दीपा पाहे ऐसा र् : चित्तवृत्तीचिया आदिमध्य अंतीं ।
रूपी रूप आनंदीं समरसखे ॥२॥
निवृत्ति . सांगे ज्ञाना योगाची धारणा ।
जीवशिव करणा चक्ष दृढ करी ॥३॥
साध्यलाधनकाज निवृत्तीचे गुज
साध्यलाधनकाज निवृत्तीचे गुज ।
केशव सहज सर्वश्षतीं ॥१॥
राम्- कृष्ण मंतर परेक्षियेलीं गाचे ।
हरिरूप सर्वे क्षर दिसे ॥२॥
गुरुगम्य चित्त झाडे * माझें हित ।
दिननिशीं प्राप्त हरि आम्हा ॥३॥
पूर्णिमा प्रकारा चंद्र निराभास ।
“हरी हा दिवस उगवला ॥४॥
चकोरे सेविती आळाउळं पाहाती ।
घटाघटा घ्ती ' अस्रतपान ॥५॥
ऐस हे पठण ज्ञानदेवा जालें ।
निवृत्तिन केळं आपणापेल ॥६॥
न करी न करी आणिक साधन
न करी न करी आणिक साधन ।
नामयाने खूण सांगितली खंलार सागर भरला दुस्तर ।
तारक निधार बिहलळु हा ॥२॥
मंत्राचा हा मंत्र त्रिअक्षरी खोपा ।
तुटताती खेपा जन्ममरण ॥३॥
चोखा म्हणे माझा धन्य तरु राव ।
दाखविला देव हृदयीं माड्या ॥४॥
माझ्या बाप मज दिघळ भातुक
माझ्या बाप मज दिघळ भातुक ।
म्हणाने कवतुक क्रोडा करा ॥१॥
केळी आळी पुढे बोलिला बचन।
उत्तम हे ज्ञान आले त्याच ॥२॥
घेऊनी विभाग जाव लवलाह्या।
आलठेती त्या ठायां आपुलिया ॥३॥
तुका म्हणे ज्ञानदेवी समुदाय ।
करावा मी पाय येइन वंदूं ॥४॥
काय ज्ञानेश्वरी उणे
काय ज्ञानेश्वरी उणे ।
तिहीं पाठविळें घरणें ॥१॥
ऐकोलिया लिखीत ।
म्हण जाणवली हे मात ॥२॥
तरी जाणे धणी ।
वदे सेवकाची वाणी ॥३॥
तुका म्हणे ठेवा ।
होता सांभाळांब देवा ॥ ॥४॥
वोलिलीं ल्कुरे
वोलिलीं ल्कुरे ।
वेडीं वांकुडीं उत्तरे ॥१॥
करा क्षमा अपराध ।
महाराज तुम्ही सिद्ध ॥२॥
नाहीं विचारिला ।
अधिकार म्यां आपुला ॥३॥
तुका म्हणे ज्ञानेश्वरा ।
राखा पायांपे किंकरा ॥ ॥४॥
ज्ञानियांचा राजा गुरू महाराव
ज्ञानियांचा राजा गुरू महाराव ।
म्हणती ज्ञानदेव तुम्हां ऐेख ॥१॥
मज पामराखी काय थोरपण ।
पायींची वहाण पार्यी घरी ॥७॥
ब्रह्मादिक जथ तुम्हां बोळगणे ।
इतर तुळणे काय पुढें ॥३॥
तुका म्हणे नेणं युक्ताची ते खाली ।
म्हणोनी ठेविली पायी डोइ॥ ॥४॥
जयाचिये द्वारी खोन्याचा पिंपळ
जयाचिये द्वारी खोन्याचा पिंपळ ।
अंगी पेख बळ रेडा बोले ॥१॥
करील त काय नव्हे महाराज ।
परि पाहे बीज छुद्ध अंगी ॥२॥
जयान घातली मुक्तीची गवादी ।
मेळविली मांदी वष्णवांचा ॥३॥
तुका म्हणे तथ खुखा काय उण ।
राहे समाधान चित्ताचिया ॥४॥
ज्ञानराज माझी योग्यांची माउली
ज्ञानराज माझी योग्यांची माउली ।
जेजे (ने निंगमधही प ॥१॥
गीता अळंकार चाम ज्ञानेश्वरी ।
ब्रह्मानंद लहरी हे न केली केळासे गौरव ।
भवाची नांव तरावया ॥३॥
श्रवणाच्या प म र साब्राज्यभुवलीं खुख नांदा ॥४॥
आध्यात्मविद्येचे दाखविले रूप ।
न दीप चितल्याचा ॥५॥
देवालय बांधिल खुंदर
देवालय बांधिल खुंदर।
कळाकुडळीं चित्राकार ॥१॥
मुख्य पहावा बो कळख ।
पिका आला त्रह्मरस ॥२॥
ध्यावे सर्वांचे त लार ।
भव सिंधू जेणें पार ॥२॥
संतश्रेष्ठांच स्तवन ५४७ सख्य पहावा० ॥४॥
३५ नमो भगवते वासुदेवाय ।
अक्षर दादरा मुख्य पाहे ॥५॥
सदगरुघरना निजबीज कळस ।
पिका आला० ॥६॥
गीता भागवत शाने- श्वरी ।
रामायण विवेकांसंघुची आत्मलहरी ॥७॥
पहाबा अवघ्याचा कळख ! पिका आला० ॥८॥
योग क्षेम चालवी तत्क्षणी ।
ही ता श्रीसमुखींची वाणी ॥९॥
अवघ्या गीतेचा फळलस ।
पिका आला० १० मुक्तिवर्सल गुरुभक्ति।
उद्धवे मागितली प्रेमप्राति १९१९ हाचि भागवताचा कळल ।
पिका आला० १२ माळीये जउतं नेलें ।
तेउते उगंचि निवांत गेळे १३ हा तो ज्ञानेश्वरीचा कळल! पिका आला त्रह्मरलस० १४ अहं तत्वं सोहं श्रीरामरामाय ।
हा विश्वनामाचा जप पाहे १५ मुख्य रामायणाचा कळल ।
पिका आला० १६ याचि देहीं याचि डोळां ।
पाहे मुक्तिचा सोहळा १७ नको जाऊं मनाचे मार्ग ।
सुनी जयत्पाळा सांगे १८ हाच ज्ञानाचा कळस ।
पिका आला० १९ अंबरीष प्रल्हाद अंगद ।
उद्धव नामया नामाचा बोध २० हाच भक्तीचा कळल ।
पिका आला० २१ संकल्प दातकोटी केलास ।
तुका म्हणे लाभले दाष २२ झाला अवतारांचा कळल ।
पिका आलठा०॥२३॥
संतकृपा झाली
संतकृपा झाली ।
इमारत फळा आली ९१ क्ञानदेवं रचिला पाया ।
उभारिळे देवालया ॥२॥
नामा तयाचा किंकर ।
तेणे केला हा विस्तार ॥२॥
जना- देन एकनाथ ।
खांब दिला भागवत ॥४॥
तुका झालासे कळस ।
भजन फरा सावकादहा ॥५॥
चला आळंदीला ज!ऊं
चला आळंदीला ज!ऊं ।
ज्ञानदेवा डोळां पाहूं ॥१॥
होतिल संता- चिया भेटी सांगा सुखाचिया गोष्टी ॥२॥
ज्ञानेश्वर ज्ञातेश्वर।
सुखीं म्हणतां चुकती फेर ॥३॥
जन्म नाहीं रे आणीक ।
तुका म्हणे माझी भाक ॥४॥
जगीं ऐेसा बाप व्हावा
जगीं ऐेसा बाप व्हावा ।
ज्याचा वंश मुक्तीस जावा ॥१॥
पोटां येतां हरले पापा ।
ज्ञानदेवा मायबापा ॥२॥
मुळी बाप होता ज्ञानी ।
तरी आम्ही लागला ध्यानीं ॥२॥
तुका म्हणे मी पोटींच बाळ ।
माझी पुरवा त्रह्मींची आळ श्रीनिळोबामहाराज .३१८२३ उभारिला ध्वज तिही लोकांवरी ।
ऐशी चराचरी काते ज्यांची ॥१॥
ते हे निवृत्तिनाथ ज्ञानेश्वर सोपान ।
धन्य तो निधान ज्ञान दीतिकळा ॥२॥
धरूनि सगणरूपे केली बाळक्राडा।
बोलाविला रेडा निगम वाचं ॥३॥
बेसूनियां बरीं चालविली भिती ।
चांगदेवाप्रात दिली भेटी ॥४॥
मग वास केला अळंका- पुरासी ।
पिंपळ द्वारासी कनकाचा ॥५॥
निळा म्हणे ज्यांच्या नाम करितां घष ।
नातळती दोष कळिकाळाचे॥६॥
आदिनाथ उमा बीज प्रगटले
आदिनाथ उमा बीज प्रगटले ।
माव्छद्रा लाघळें सहजस्थिती ॥१॥
तेचि प्रेमसुद्वा गोरक्षा दिघळी ।
पूर्ण कपा केळी गयनीनाथा ॥२॥
वैरार्ग्ये तापला सप्रेमे निवाळा ।
ठेवा जा लाघला शांतिखुख ॥३॥
निट्टद निःसंग विचरतां महीं ।
खुखानंद हृदयी स्थिरावला ॥४॥
विरक्तिचे पात्र अन्वयाचे खुख ।
देऊनि सम्यक अनन्यता ॥५॥
तिवृत्ति गयनीं कपा केली पूर्ण ।
कुळ हें पावन कृष्णनाम ॥६॥
आम्हां हेचि थार सद्गुरूविचार
आम्हां हेचि थार सद्गुरूविचार ।
नळगे संप्रधार नाना मतें ॥१॥
नेघो त काबाड न करूं विषय ।
ब्रह्मांड हे होय आत्माराम ॥२॥
नेदूं यासी दुःख उन्मनीचे खुख ।
न करूं तो शोक आलं गेळा ॥३॥
निवृत्ति म्हणे आम्हां सद्गुरू उपदेश ।
सर्वांभूती वाखु हरी असे ॥ ॥४॥
चराचरी हरि गुरुछुखं खरा
चराचरी हरि गुरुछुखं खरा ।
माजिं ब्रह्म सैरा विचारी आम्हीं १; आम्हां पेसे व्हावे तरीच हे भोगावे ।
निरंतर घ्यावें पोटाळूनी ॥२॥
नाहीं येथ काळ अवघें शून्यमय ।
निगुणीं सामाय तन माझी ३े निवृत्ति म्हणे पर चिकुटीं गोव्हाट ।
त्यावरील नीट वाट माझी ॥ ॥४॥
नाथा नको रे अंतरूं
नाथा नको रे अंतरूं ।
तुझ्या कांसेचं बांसरूं ॥१॥
कळा दुभती तूं गाय ।
तुझा वियोग असह्य ॥२॥
देह भोगितां प्राक्तन ।
मना ठेवी तवाधोन ॥३॥
ज्ञानदेवी ही समाधी ।
जडो मनोबुद्धि अबघी ॥४॥
नामा भेटे ज्ञानदेवा ।
जना प्रसाद मिळावा ॥५॥
विस्तार हरीचा चराचर झालें
विस्तार हरीचा चराचर झालें ।
त्या माजी सानुळे गुरु दैवत ॥१॥
थरुविण व्यर्थ विज्ञान न संपडे ।
ज्ञान हेतुकडे हिंडणे व्यर्थ ॥२॥
गुरु परब्रह्म गुरू मातां पिता ।
गुरुने समता दाखविली ॥३॥
निवृत्ति म्हणे गुरुबोध दिठी ।
भक्ति नाम पेटी उघडिली ॥ ॥४॥
काय सांगा देवा श्ञानोबाची ख्याती
काय सांगा देवा श्ञानोबाची ख्याती ।
वेद म्हेशामुखी घदविले ॥१॥
कोठवरीं वानूं याची स्वरूपस्थिाति ।
चालविली भिती सत्तिकेची ॥२॥
अविद्या मायेचा लागा नेदी वारा ।
ऐेसं जगदोद्धारंे बोळविलं ॥३॥
नामा म्हणे यांनी तारिळे पतित ।
भक्ति केली ख्यात शानदेवे ॥४॥
अनभव हा सागर गह्य आणि ब्रह्म
अनभव हा सागर गह्य आणि ब्रह्म ।
उघडं अध्यात्म बोलियेलं प्रगट हे गह्य उकळिळे गावबाळ ।
केळे करतळमळ क्षानयाने ॥१॥
कोणाची कल्पना नुरेची बा येथें ।
उघडा गुह्यार्थ सिद्ध केला ॥२॥
करणे न करणे खांगितला पंथ ।
तिहीं लोकीं कीत घाढविली ॥४॥
ज्ञान हे अजन खाधी लंजी बनी ।
नामा म्हणे यानीं ख्याती केळी ॥"५५॥ श्रीजनाबाई ३८१३० भाव अक्षराची गांठी ।
त्रझज्ञानाने गोमटी ॥१॥
ते हे माय शञाने- संतश्रेष्ठांच स्तवन ५४९ *वरी ।
संतजनां माहेश्वरी ॥२॥
ज्ञानेश्वर मंगळ मुनी ।
सेवा करी दासी जनी ३२ ३८१३१ गीतेवरीं आन टीका ज्यांनी वाढिबिली देखा ॥१॥
कनकताटामाजी।
त्याने वोगरिळे कांजी ॥२॥
ज्ञानेशाबांचोनी ।
म्हणे टोका नव्ह जनी ॥२॥
४८३१२ विवेक सागर ।
सखा माझा क्षानेश्वर ॥१॥
मरोनियां जाव ।
बा माझ्याच्या पोटां यावे ॥२॥
पेस करी गा माझ्या भाषा ।
सखय माझ्या ज्ञान- देवा ॥३॥
जाईन वोवाळुनो ।
जन्मोजन्मी म्हणे जनी ॥ ॥४॥
हरिविण न दिसे जनवन आम्हां
हरिविण न दिसे जनवन आम्हां ।
नित्य हे पौर्णिमा खोळा कळी ॥१॥
चंद्रलर्यरदमी न देखों तरांगणे ।
अवघा हरी होणें हाथ घेव ॥२॥
न द्व्खों हे पृथ्वी आकाश पोकळी ।
मरळासे गोपाळीं दुमइुमीत ॥३॥
'निवान्त निष्काम सर्व आत्माराम ।
गयनी हें धाम गुरुगम्य ॥ ॥४॥
पक देव आहे हा भाव पैं सोपा
पक देव आहे हा भाव पैं सोपा ।
द्वेतरूप खापा पडसी नरकीं ॥२॥
द्वैत सांडी अद्वेत धरी ।
एक घरोघरीं हरी नांदे ॥२॥
सवाह्य कोंद्ळे परिपूर्ण विश्वीं ।
तोचि अजुनासि दृष्ट जाला ॥३॥
गयनिश्रसाद निवृत्ति बोध ।
अव- घाचि गोविंदु अवघा रूपीं ॥४॥
आम्ही चकोर हरी चंद्रमा
आम्ही चकोर हरी चंद्रमा ।
आम्ही कळा तो पूर्णिमा ॥१॥
कैसा वाहिज़ भीतरीं हरी।
विबें बिंबळा पकसूत्री ॥२॥
आम्ही देही तो आत्मा ।
आम्ही विदेही तो परमात्मा ॥३॥
ऐक्यपणे सकळ वसे ।
द्वैत ढुद्धि कांहीं न दिखे ॥४॥
निवृत्ति चातक इच्छिताहे ।
हरिलार्गी वरत पाहे ॥५॥
हरी हेचि खूण सांगितळी; आम्हां
हरी हेचि खूण सांगितळी; आम्हां ।
जनवनखमा वर्ता तुम्ही ॥१॥
3/कार सूर्धनीं करावा कीलनीं ।
नित्य ब्रह्मापणीं भजन भाव ॥२॥
नित्यकाळ कथा हरि विचरो खार ।
जन वन घर आम्हां असे ॥३॥
निवृत्ति म्हणे मी गुरुचा अंकीत ।
वाचे उच्चार्यीत हरी हरी ॥४॥
भांडवल हरि पैल द्वीपांतरीं
भांडवल हरि पैल द्वीपांतरीं ।
हरिरूप चारी दिशा पूर्ण ॥१॥
न दिसें ते भान द्य द्र हरी ।
सर्व घरोधरीं आत्माराम ॥२॥
ज्ञानी विज्ञान गेळें अनाठाया ।
हरीरूप छाया आम्हावरी ॥३॥
तिद्लाती दिधला नामे रूप दिसे! सर्व हरी असे तेजोमय ॥४॥
विवेक वैराग्य उन्मनी विनट
विवेक वैराग्य उन्मनी विनट ।
हरितामे बाट सांपडळी ॥१॥
हरि नाम भळा हरिक्रष्ण मळा ।
दिन उगवला ब्रह्मरू्ये ॥२॥
हरी हरी सार बाचेसि उच्चार ।
सर्व हा श्रीधर पुरे जाम्हां दे लिवूत्ति निर्माण एक नाम हरी] प्रर्पच बोहरी कोटी राशी ॥४॥
निगम नियम सर्व सर्वोत्तम
निगम नियम सर्व सर्वोत्तम ।
दिनानिशीं राम सेवितुसे ॥१॥
आम्हा सद्गुरुपर र € गोड दरी आम्हां चाड हरी ।
हरी तो संहारीं आम्हांमाजीं ॥२॥
नेघों हरिवीण इज ते पे भिन्न ।
सांगितली खूण गुरुराजें ॥३॥
नित्ति गयनी प्रसाद उन्मनी निरंतर ध्यानीं रामनाम ॥ ॥४॥
हारे आत्मा होय परात्पर आले
हारे आत्मा होय परात्पर आले ।
नाम हे रक्षलें वेदमतें ॥१॥
सिद्धांत नाही आच हेत ।
स्वेभूतीं हित हरी आहे ॥२॥
हाशवीण न दिसे गुः सांगतसे ।
हारे हा प्रकाशे सवेरूपीं २३ निवृत्ति कोंदळें सदगरूने दिधले हरिधन भळें आम्हांमाजीं ॥ ॥४॥
भक्तिभाव मज तुम्ही दाखविला
भक्तिभाव मज तुम्ही दाखविला ।
आनंद सोहळा सुखाचाचि ॥१॥
त प्रेम मज नये पे सांगतां ।
कोंदाटला चिचा खुखानंदे ॥२॥
रूपी दृष्टीं घाय पाहाता न समाये 1 बालताच न य काय करू ॥३॥
चोखा म्हणे घन्य नामया तूं गुरू ।
फेडिला आधारू जीवित्त्वाचा ॥४॥
संत राउळा चालिले! ज्ञानेश्वर तंव बोले १ केव्हढ नवळ सांगावे
संत राउळा चालिले! ज्ञानेश्वर तंव बोले ॥१॥
केव्हढ नवळ सांगावे ।
दाखी जर्नाचें पद ल्याहावे ॥२॥
पाय जोइनी विटेवरी) करी हात उभा हरी ॥३॥
रूप खांवळे खुंदर ।
कांनीं कुंडळ मनोहर ॥४॥
सोनसळा वेजयंती ।
पुढे गोपाळ ताचती ॥५॥
गरूडपारीं सम्झुख उभा ।
जनी म्हणे घन्य शोभा ॥ ॥३॥
कोणाचा संग धरं कोणासाटीं
कोणाचा संग धरं कोणासाटीं ।
तों दुःखाचीच मिठी पडे तेणे ॥१॥
म्हणोनि नामयाचे धरियेले पाय ।
आठावितां होय समाधान ॥२॥
सुखाचे सुख मज दावियेले डोळां ।
आनंद खांवळा विटेवरी ॥३॥
चोखा म्हणे माझा नाम- देव प्राण ।
घाळीन लोटांगण जीवे भावे ॥४॥
आजि सोनियाचा दिवस धन्य झाला
आजि सोनियाचा दिवस धन्य झाला ।
प्रत्यक्ष भेटला नामदेव ॥१॥
माझं मज दिले माझं मज दिलं ।
माझं मज दिले प्रेमसुख ॥२॥
बहुत आरणा करितां दाटणी ।
खुखाचे खुख मनीं कोदाटळं ॥३॥
माझा मज देव दा[षियेला देही ।
मी तूं पण गेळे ठायींच्या ठायीं ॥४॥
चाखा म्हणे माझ्या जाचाचा विसांवा ।
पोकारितों धांवा नामदेवा ॥५॥
क्षानदेव ज्ञानदेव वदतां वाचे
क्षानदेव ज्ञानदेव वदतां वाचे ।
नाहीं कळीकाळाचं भेव जीवां ॥१॥
जातां अलंकापुर गांवी ।
मोक्ष सक्ति दाबी वाट त्यासी २त्रह्मक्षान जोडोनि हात ।
म्हणे मी तुमचा अंकीत ॥३॥
वाचं बदतां इंद्रायणी ।
यम वबादंतो चरणीं ॥४॥
एकाजनादेनी भावं ।
ज्ञानदेवा आठवाव ॥५९॥
माझ्या बाप मज दिघळें भातु्के । म्हणोनि कवतुके कीडा करी १
माझ्या बाप मज दिघळें भातु्के ।
म्हणोनि कवतुके कीडा करी ॥१॥
क्षेली आळी पुढे बोलिला चचत ।
उत्तम हें ज्ञान आल त्याचे ॥२॥
घेऊनी विभाग जांब ल॑वळाह्या ।
आलेती त्या ठायां आपुलिया ॥३॥
तुका म्हणे ज्ञानदेवी खसुदाय ।
करावा सी पाय येईन वंदू ॥४॥
तीन अक्षरं निवात्त
तीन अक्षरं निवात्त ।
जो जप करी अहोरात्री ।
तया सायुज्यता मुक्ती ।
त्रह्मस्थिति सवेकाळ १२ चार अक्षर ज्ञानदेव ।
जो जप करी धरील भाव ।
तया त्रह्मपर्दी ठाव ।
णऐेसे.देवाधिदेव बोलिले ॥२॥
सोपान हीं तीन अक्षर ।
जो जप करील निघारे ।
तयास ब्रह्म साक्षात्कार ।
होय सत्वर जाणिजे ॥३॥
सुक्तावाइ चतुर्विधा ।
जो जप करील खदा ।
तो जाईल मोक्षपदा ।
खायुज्य संपदा पावेल ॥४॥
ऐेखी चवदाही अक्षर ।
जो ऐकेल कणविवर ।
अथवा गाइल मखद्डार ।
त्यासी ज्ञानेश्वर प्रत्यक्ष भेटे ॥३॥
पकाजनादनीं प्रेम जो करील धरिल नेम ।
तयाल पुनः नाहीं जन्म ।
ऐेसं पुरुषोत्तम बोलिले ॥ ॥६॥
कृपाळू उदार माझा क्षानेश्वर । तया नमस्कार वारंवार १ न पाहे
कृपाळू उदार माझा क्षानेश्वर ।
तया नमस्कार वारंवार ॥१॥
न पाहे यातिकुळाचा विचार ।
भक्त करुणाकर ज्ञानाबाइ ॥२॥
भलातेये भाव शरण जातां भेटी ।
पाडितखे तुटी जन्मव्याधी ३२ ज्ञानाबाह माझी अनाथाची माय ।
एकाजनादेनीं पाय बद्तिले ॥४॥
संतश्रेष्ठांच स्तवन ८१११ ३८४७६ केवल्याचा पुतळा ।
प्रगटला भूतळा ।
चैतन्याचा जिव्हाळा ।
शानोशा माझा ॥१॥
साधकांचा मायबाप ।
दरूदान हरे ताप ।
सवाभूती खुख रूप ।
ज्ञानोबा माझा ॥२॥
ज्ञानियांचा शिरोमणी ।
वंद्य जो कां पूज्यस्थाना ।
खकळांसी शिरोमणी ।
ज्ञानोबा माझा ॥२॥
चालविली जड भिती ।
हरली चांग- याची भ्रांती ।
मोक्षमागीचा सांगाती ।
ज्ञानोबा माझा ॥४॥
बेद रेड्या बोल- विला ।
गवे द्विजांचा हरविला ।
शांतिबिब प्रगटला ।
क्षानोबा माझा ॥५॥
उजळिली दोपिका ।
गीतेवरी केली टीका ।
विठोबाचा प्राणसखा ।
ज्ञानोबा माझा ॥६॥
गरूसेबवेळाशीं जाण ।
शरण पकाजनादेन ।
चेतन्याचं जीवन ।
ज्ञानोबा माझा ॥७॥
ज्ञानियांचा राजा गुरु महाराव
ज्ञानियांचा राजा गुरु महाराव ।
म्हणती ज्ञानदेव तुम्हां पेसे ॥१॥
मज पामराखी काय थोरपण ।
पारयींची वहाण पायीं बरी ॥७॥
ब्रह्मादिक जथे तुम्हां वोळगणे ।
इतर तुळणे काय पुढें ॥३॥
तुका म्हणे नेणं युक्ताची ते खोली ।
म्हणोनी ठेविली पायीं डोइ॥४॥
सवं खुखाची लहरी
सवं खुखाची लहरी ।
क्षानाबाई अलंकापुरी ॥१॥
शिवपीठ जगाट ।
ज्ञानाबाइ तेथ मुगुट ॥२॥
वेदशास्त्र देती ग्वाही ।
म्हणती ज्ञानाबाइ आई ॥२॥
क्षानाबाइचे चरणा ।
हरण पकाजनादना ॥४॥
3/ नमो क्षानेश्वरा
3/ नमो क्षानेश्वरा ।
करुणाकरा दयाळा ॥१॥
तुमचा अनुग्रह लाधला ।
पावन झाला चराचरी ॥२॥
मी कळा कुसरी कांहीच नेण ।
बोलतो बचनं भाविका ॥३॥
पएकाजनादनी तुमचा दाख ।
त्याची आस पुरवावी ॥४॥
देवालय बांधिले खुंदर
देवालय बांधिले खुंदर।
कळाऊश्ळीं चित्राकार ॥१॥
सुख्य पहावा दो >... प अ च कळख ।
पिका आळा ब्रह्मरस ॥२॥
ध्यावे सर्वांचे ते खार ।
भव सिंधू जेण पार३ संतभरेष्ठांचे स्तवन घ'४७ सुख्य पहावा० ॥४॥
3$ तमो भगवते वाखुदेवाय ।
अक्षर डादश सख्य पाहे ॥५॥
सद्ग्रुघरचा निजबीज कळस ।
पिका आळा० ॥६॥
गीता भागवत ज्ञाने- श्वरी ।
रामायण विवेकसिंघुची आत्मलहरी ॥७॥
पहावा अवघ्याचा कळस ।
पिका आळा० < योग क्षेम चालवी तत्क्षणीं।
ही तो श्रीसुखींची वाणी ॥९॥
अवघ्या गीतेचा फळस ।
पिका आळा० १० झुक्तिवरील गुरुभाक्ति ।
' उद्धवें मागितली प्रेमप्रीति १९ हाचि भागवताचा 'कळख।
पिका आलात १२ माळीये अडते नेले।
तेउतें उगेचि निवांत गेळें १३ हा तो ज्ञानेश्वरीचा कळख ।
पिका आला ब्रह्मरल० १४ अहं तत्वं खोहे श्रीयमराप्ताय ।
हा विश्वनामाचा ज्ञप पांहे १५ सुख्य रामायणाचा कळस ।
पिका आला० १६ याचि देहीं याचि डोळां ।
पाहे सुक्तिचा खोहळा १७ तको जाऊं मनाचे मागे ।
सुनी जयत्पाळा सांगे १८ हाच ज्ञानाचा कळस ।
पिका आळा० १९ अंबरीष प्रल्हाद अंगद ।
उद्धव नामया नामाचा बोध २० हाच अक्तीचा कळल ।
पिका आळा० २१ संकल्प दतकोटी केलास तुका म्हणे लाभळें दोष २२ झाला अवतारांचा कळख।
पिका आळा० ॥२३॥
धन्य जाहला. आतां
धन्य जाहला. आतां ।
अबघी चितां वारली ॥१॥
आजा देखिली पाडळे ।
खुख जाहळ॑ समाधान ॥२॥
निवारला भाग शोण ।
पाहतां चरण गोमटे ॥२॥
भय निवारली खंती दृष्टी मात पाहतां ॥४॥
समाधी खोहळा देखिला ।
एकाजनादन सुखावला ॥५१॥
माझी पऐकावी विनंती
माझी पऐकावी विनंती ।
न्नानदेवा श्रेष्ठ मात ॥९॥
तुम्ही वेलोन अंतरी ।
मज जागवा निघारीं ॥२॥
तुम्हां सत्ताधारी ।
प्रपंच करावा बोहरी ॥२॥
श्रेष्ठा जान- दवा ।
एकाजनादना आठवा ॥ ॥५॥
मोक्ष सक्ति रिद्धी सिद्धी
मोक्ष सक्ति रिद्धी सिद्धी ।
पाहतां खमाधी ज्ञानदेवा ॥१॥
ऐेखा लाभ सांगे देख ।
ऐके नामदेव आवडी ॥२॥
दरूरने नाखे ध्याधी पाडा ।
पेसा संवगडा ज्ञानदेव ॥३॥
एकाजनादून मापारी ।
नाचतसे अलंकापुरी ॥४॥
उभारत ध्वज तिहीं लोकांवरीं.] ऐशी चराचरी कीर्ति ज्यांची १
उभारत ध्वज तिहीं लोकांवरीं.] ऐशी चराचरी कीर्ति ज्यांची ॥१॥
ते हे निटत्तिनाथ ज्ञातेश्वर सोपान ।
धन्य तो. निधान ज्ञान दीपतिकळा ॥२॥
धरूनि सगुणखरूप केली बाळक्रीडा।
बोळाविला रेडा निगम वाचे ॥३॥
बैसूनियां वरीं चालविळी भिंती ।
चांगदेवाप्राति दिली भेटी ॥४॥
मग वास केला अळंका- पुराखी ।
पिंपळ द्वाराली कनकाचा ॥५॥
निळा म्हणे ऱ्यांच्या नामे करितां घे,प।
तातळती दोष कळिकाळाचे ॥६॥
बोलविला बोळे वेद
बोलविला बोळे वेद ।
म्हैसा खुदुद्ध स्वरान्व्य ॥१॥
काय एकन ५४८ संतन्नेष्ठांचें स्तवन ठत अ क करा देवा ।
सिंती चालवा निचेष्टिता ॥२॥
शिष्याळार्गी देतां बोध ।
नलगे पळा तिमिष्यहि ॥३॥
तिन्ही देव जैसे पर्रह्लींचे ठ्स जगी स्य जैसे प्रकादळेरे
तिन्ही देव जैसे पर्रह्लींचे ठ्स जगी स्य जैसे प्रकादळेरे धन्य तो निवृत्ति धन्य तो स्रोपान प तो निघान ज्ञानदेव २, उपजतांचे ज्ञानी हे वर्म जाणोनि ।
४: चांगदेव ॥३॥
प्रत्यक्ष पेठणी भटी केला वाद ।
बोळविला वेद म्हैशीपुत्ना ॥४॥
खोहखुक्ताच्या खोडोनियां गांठी ।
केटासे मराठी गीतांदेवी ॥५॥
नामा म्हणे खव सुकृत छाहिजे।
एक वेळां जाइजे अळकावती ॥ ॥६॥
नाथा नको रे अंतरूं
नाथा नको रे अंतरूं।
तुझ्या कासच वासरू ॥१॥
कळा दुभती तूं गाय ।
तुझा वियोग असह्य ॥२॥
देह भोगितां प्राक्तन ।
मना ठेवीं तवाधीन ॥३॥
ज्ञानदेवीं ही समाधी ।
जडो मनोदुद्धि अवघी ॥७॥
नामा भेटे ज्ञानदेवा ।
जना प्रखाद मिळावा ॥५॥
गेले दिगंबर ईश्वर विभूति
गेले दिगंबर ईश्वर विभूति ।
राहिल्या त्या कीर्ति जगा- माजीं ॥१॥
वैराग्याच्या गोष्टी ऐकिल्या त्या कालीं ।
आतां ऐस कोणी होणे नाहीं ॥२॥
सांगतील ज्ञान म्हणतीळ खूण ।
नयेचि साधन निवृत्तीचे ॥३॥
परत्रह्म डोळां दादू पेले म्हणती ।
कोणा.नये युक्ती ज्ञानोबाची ॥४॥
करतील अर्थ स्रांगतील परमाथ ।
नये पां एकांत सरोपानाचा ॥५॥
नामा म्हणे देवा सांगूनिया कांहीं ।
नये सुक्ताबाई गुह्य तुझं ॥६॥
काय सांगो देवा ज्ञानोवाची ख्याती
काय सांगो देवा ज्ञानोवाची ख्याती ।
वेद म्हैशासुखीं वदविले ॥१॥
कोठवरीं वानूं. याची स्वरूपस्थिति ।
चाळविळी भिंती मृत्तिकेची ॥२॥
अविद्या मायेचा लागा नेदी वारा ।
ऐसे जगदोद्धारे बोळविळें ॥३॥
नामा म्हणे यांतीं तारिळे पतित ।
भक्ति केळी ख्यात ज्ञानदेवे ॥४॥
अनुभव हा सागर गुह्य आणि ब्रह्म
अनुभव हा सागर गुह्य आणि ब्रह्म ।
उघडें अध्यात्म बोलियेळे प्रगर हे गुह्य उकलिले गाबाळ ।
केळें करतळमळ ज्ञानयांन ॥१॥
कोणाची कल्पना चुरेची बा येथें ।
उघडा गुदह्या्थ सिद्ध केला ॥३॥
करणें न करणें सांगितला पंथ ।
तिहीं लोकीं छी वाढविली ॥४॥
ज्ञान हें अंजन साघी संजी- वली ।
न्षमा म्हणे यानीं ख्याती केली ॥५७५॥
भाव अक्षराची गांठी
भाव अक्षराची गांठी ।
ब्रह्मज्ञानांने गोमटी ॥२॥
ते हे माय ज्ञाने” संतश्रेष्ठांचें स्तवन ५४९ श्वरी ।
संतजञनां माहेश्वरी ॥२॥
ज्ञानेश्वर मंगळ सुनी ।
सेवा करी दासी जती ॥३॥
गीतिवरीं आन टीका
गीतिवरीं आन टीका ।
उ्यांनीं वाढिविळी देखा ॥१॥
कनकताटामा्जी।
त्याने वोर्गारळें कांजी ॥२॥
ज्ञानिशावांचोनी ।
म्हणे टीका नव्हे जनी ॥२॥
विवेक सागर
विवेक सागर ।
सखा माझा ज्ञानेश्वर ॥१॥
मरोनियां जावें ।
वा माझ्याच्या पोटां यावे ॥२॥
पेस करी गा माझ्या भाचा ।
सखय( माझ्या ज्ञान- देवः; जाईन वोवाळुनीं ।
जन्मोजन्मी म्हणे जनी ॥४॥
मायेहनि माय मानी
मायेहनि माय मानी ।
करी जीवाची आंवाळणी ॥१॥
परळोकींचे ताखं ।
म्हणे माझा ज्ञानेश्वरू ॥२॥
वित्त गोत चित्त पाहे ।
सत्य वंदी गुरूचे पाय ॥३॥
पतिव्रते जसा पती ।
जनी म्हणे सांगा किती ॥४॥
अळंकापुरवासिनी सामिप इंद्रायणी
अळंकापुरवासिनी सामिप इंद्रायणी ।
पूर्वेखी वाहिली प्रवाह तेथे ॥१॥
ज्ञानावाई आई आते तुझे पायीं ।
घावोनियां येइ दुडदुडां ॥२॥
बहु कारना- विस होतो माझा जीव ।
कनवाळ्याची कींव येऊं द्यावी ॥३॥
नामयाची जनी म्हणावी आपुली ।
पायीं खांभाळिली मायबाप ॥ ॥४॥
अहो सखिये साजणी
अहो सखिये साजणी ।
ज्ञानाबाइ हो हरणी ॥१॥
मज पाडखाची माय ।
भक्तिवत्साची ते गाय२ कांगा उर्शार लाविला ।
तुज़ञाविण शीण झाला ॥३॥
अहो बेखळ दळणीं ।
धांव घाळी म्हणे जनी ॥ ॥४॥
खदाहिवाचा अवतार
खदाहिवाचा अवतार ।
स्वामी निवात्त दातार ॥१॥
महाविष्णूचा अवतार ।
सखा माझा ज्ञानेश्वर ॥२॥
ब्रह्मा सोपान तो झाला ।
भक्तां आनंद वर्षाला ॥३॥
आदिशक्ति सुक्तावाइ ।
दासी जनी ळाग पाया ॥४॥
सोपानाची ऐशी क्रूरति
सोपानाची ऐशी क्रूरति।
विश्वकती ब्रह्मा ह्मणतं( ॥१॥
पेखे बोळे पुराणांत ।
सृष्टी कर्ती जो भगवंत ॥२॥
जनी म्हणे हा खोपान ।
ब्रह्मा अबतरला पूण ॥३॥
नामयाचा गुरू
नामयाचा गुरू ।
तो हा सोपान सद्गुरू ॥१॥
कऱ्हेतारी करूनी वस्ती ।
ब्रह्मपुरी तिशी म्हणती ॥२॥
माझ्या जांवाच्या जांवना ।
हृदयी राहे तूं खोपाना ॥३॥
विश्वउदभव ज्याची सत्ता ।
जनी म्हणे माझ्या ताता ॥४॥
निवृत्ति निवृत्ति म्हणतां पाप नुरेचि
निवृत्ति निवृत्ति ।
म्हणतां पाप नुरेचि ॥१॥
जप करितां त्रिअक्षरी ।
मुक्ति लोळे चरणावरीं ॥२॥
ध्यान धरितां निवृत्ती ।
आनंदमय राहे वृत्ती ॥३॥
सेना म्हणे चित्तीं धरा ।
स्मरतां चुके येरझारा ॥४॥
वाचं उच्चारी ज्ञा ज्ञानदेवाशी
वाचं उच्चारी ज्ञा ज्ञानदेवाशी ।
तयाच्या खुकुताली नाहीं पार ॥१॥
पूर्वीचं खुकुत फळासी आले ।
वाचं उच्चारिल ज्ञानदेवा ॥२॥
या अलंकापुरी आला जन्मासी ।
पूवज तयासी मानिती धन्य ॥३॥
सेना म्हणे त्यानं उद्धारिले कळ ।
पूवज सकळ आजश्ीीबोद देती ॥ ॥४॥
थेझसी नरंदेहासी वाचे उच्चारी ज्ञानेश्वर
थेझसी नरंदेहासी वाचे उच्चारी ज्ञानेश्वर ।
तयाचा संखार सुफळ झ्ञाळागे माये ॥१॥
प्रत्यक्ष पख्रह्म येऊनी अवतारास्री ।
तारिलं ज़गासी नाममात्र ॥२॥
जयाचे औगणी पिंपळ खोलियाचा ।
सिद्ध साधकांचा मेळा तथ ॥३॥
तयाचं स्मरणे जळतीं पातके ।
सांगत पंढरीनाथ खेना म्हणे ॥४॥
धन्य महाराज अळंकापुरवासरी
धन्य महाराज अळंकापुरवासरी ।
साष्टंग तयासी नमल माझ ॥१॥
या ज्ञानंदेवाचे चित्य नाम घेती वाचे ।
उद्धस्ती तयाची सकळ कुळे ॥२॥
इंद्रा- यणीं स्नान करिती प्रदक्षणा ।
तुटती यातना सकळ त्यांच्या ॥२॥
सतना म्हणे त्यांचे धन्य झाळे जिणें ।
झानदंब दरूशने सुक्त होती ॥ ॥४॥
धन्य अळंकारपुर धन्य सिद्धेश्वर
धन्य अळंकारपुर धन्य सिद्धेश्वर ।
घन्य ते तरुवर पह्लुपक्षी ॥१॥
धन्य इंद्रायणी धन्य भागीरथी ।
तेथ स्नान जे करिती धन्य जन्म ॥२॥
धन्य तो प्रयाग धन्य ते त्रिवेणी ।
वहाती ये्डान गुप्तरपे ॥३॥
धन्य ते भरूमी धन्य तें प्राणी ।
दखती नयनीं ज्ञानदेवा ॥४॥
धन्य ते भाग्याचे होती अळकापुरीं ।
तयांचा निघोरी धन्य वंश ॥५॥
धन्य दासानुदास अळकापुरींचा ।
सेना म्हावी त्यांचा रजःकण॥ ॥६॥
धन्य धन्य निवुकच्तिराया
धन्य धन्य निवुकच्तिराया ।
शरण आलों ठाझिया पायां ॥१॥
नको पाहे दुसरे आतां ।
गुण दोषाची चारता ॥२॥
नाही साझा अधिकार ।
यातीहीन मी पामर ॥३॥
अपराधाचा केळी ।
सेना म्हणे काय बोलो ॥ ॥४॥
शिवाचा अवतार
शिवाचा अवतार ।
स्वामा निवत्त दातार ॥१॥
तया माझा नम- स्कार ।
वारवार निरंतर ॥२॥
सव्य नांदे केलासराणा ।
माग गंगा ओघ जाणा ॥३॥
सेना घाळी लोटांगण ।
वॅदि निवृत्तीचे चरण ॥४॥
विष्णूचा अवतार
विष्णूचा अवतार ।
सखा माझ्या ज्ञानेश्वर ॥१॥
चला जाऊं अळंका- चुरा ।
संतज्ञनाच्या माहेरा ॥२॥
स्नान करितां इद्रायणी ।
सुक्ती लागती चरणीं. ॥३॥
ज्ञानेश्वराच्या चरणीं ।
सेना आला लोटांगणी ॥ ॥४॥
वैक्ुठवासिनी क्पावंत माऊली
वैक्ुठवासिनी क्पावंत माऊली ।
जगा तारावया अळंक्रापुरा आली ॥१॥
शिव तो निदत्ति आदिमाया सुक्ताई ।
ब्रह्मा तो खोपान विष्णु ज्ञानदेव पाहीं ॥२॥
येऊनी प्रतिष्ठानी पा वेद बोळाविळा ।
पडित ब्रह्मज्ञानी यांचा गव हरिला ॥३॥
तप्तीतीखाखी चोंदाशे वषाचा होता ।
तयाचा अभि- मान गव हरि आदिमाता ॥४॥
वाळितां ब्राह्मणीं स्वर्गाचे पितर आणाधिले ।
सेना म्हणे जगीं पूर्णब्रह्म अवतरळ ॥५॥
श्रीगुरू निबत्तिराय सांप्रदाय दाबिळा
श्रीगुरू निबत्तिराय सांप्रदाय दाबिळा ।
अळंेकारपुरवासिनी अधि- कार तया दिघळा ॥१॥
आदिनाथ मूळ गुत होतें ठेविले ।
लिदून्तिक्रपेने ज्ञानदेदे प्रगट केले ॥२॥
बुडतां भवसागरी जगा काढिले बाहेर ।
दाव्यिला तारू च 4 विटेवरी > ह. ब्ठ्ल या तीं अक्षरीं ॥३॥
विटेवरी उभा नीट वैकंंठांचा राणा ।
दाबियली खण म्हणे म्हावीयाचा सेना ॥ ॥४॥
निदा मित्रा
निदा मित्रा ।
म्हणतां पाप चुरेचि ॥१॥
जप करितां चिअक्षरीं ।
छक्ति लोळे चरणावरी ॥२॥
ध्यान धरितां निवृत्त ।
आनंदमय साहे वृत्ती ॥३॥
सेना म्हणे चित्ती धरा ।
स्मरतां चुके येरझारा ॥ ॥४॥
दळणीं दळतां आठवे मानसी
दळणीं दळतां आठवे मानसी ।
अलंकापुरवासा ज्ञानराज ॥१॥
ओविया मंगळी गाइन तयासी ।
स्वामी तुकयासी निजानंद ॥२॥
पका जनादन आणि नामदेव ।
देती स्वानुभव आठवितां ॥३॥
परलोक सोइरे जिवलग हे माझे ।
ज़ कां पंढरीराजे अनुग्रहाळे ॥४॥
निळा म्हणे संत ज ज भूमंडळीं ।
त्यांची पायघुळी वेदिन मी ॥"५१॥ ४८८१ प्रताप तुमचा आहाच जसा ।
कारता जा तसा बाडवारहा ॥१॥
नव्हे जे कोणा त करूनी दावितां ।
अघटित घडावितां निमिष्यमात्र ॥२॥
स्त्रियांचे पुरुष प्ुसुख श्रती ।
चालविल्या भिती उदकी वह्या ॥३॥
निळा म्हणे माझा करा अंगिकार ।
तरी माहिमा थोर वाढेल तुमचा ॥४॥
प्रताप तुमचा आहेचि जसा
प्रताप तुमचा आहेचि जसा ।
कारितां जी तसरा दडिवारही ॥१॥
नव्हे जें कोणा तै करूनी दावितां ।
अघटित घडावितां लिमिप्यमात्रं ॥२॥
ख््ियांचे पुरुष पशुसुखे श्रती ।
चाळविल्या भिंती उदकीं वह्या ॥३॥
लिळा म्हणे माझा करा अंगिकार ।
तरी माहिमा थोर वाढेळ तुमचा ॥४॥
गिरज्ञेप्रती शांकर उपदेशिळे
गिरज्ञेप्रती शांकर उपदेशिळे ।
तो गद्य मंत्र खस ससुद्रापळीकडे ॥२॥
पेस निज गुह्य साराचेही खार ।
उघडे दाविले साचार ज्ञानदेव ॥२॥
हे खुखाचे सुख साधन ।
भक्ति ज्ञानाचे अंजन ।
हैचि परब्रह्म जीवन ३े हॅचि सुख निज राम मंत्र सार ।
खुळभ साकार सेना घ्याये निरंतर ॥४॥
श्रीज्ञानराज केला उपकार
श्रीज्ञानराज केला उपकार ।
मा हा निधीर दाखविला ॥१॥
विटे- वरी उभा वैक्कुंठलायक्र ।
आणि पुंडलीक चंद्रभागा ॥२॥
आविनाहा पंढरी भूमी- वरीं पेठ ।
प्रत्यक्ष वैकुंठ दाखविळ ॥३॥
सेना म्हणे चला ज्ञाऊं तया ठायां) पांडुरंग सखया भेटवया ॥ ॥४॥
महाविष्णूचा अवतार
महाविष्णूचा अवतार ।
प्राणसखा ज्ञानेश्वर ॥१॥
आदिनाथाचा : अवतार ।
निवृत्ति म्हणती स्वाचार ॥२॥
चतुराननाचा अवतार ।
तो हा सोपान निधार ॥३॥
आदि माया सुक्ताबाई ।
चांगा उपदेशिलळा पाहीं ॥४॥
पेशा संतांच्या चरणीं ।
चोखा घालितो छोळणी ॥५॥
खुख अल्चपम संतांचे चरणी
खुख अल्चपम संतांचे चरणी ।
प्रत्यक्ष अळंकाभुवनीं नांदतसे ॥१॥
तो हा महाराज ज्ञानेश्वर माऊली ।
जेणे त्रिगमवल्ली प्रगट केली ॥२॥
संखारीं आसक्त माया मोहे रत ।
पेस जे पतित तारावया ॥३॥
चोखा म्हणे श्रेष्ठ ज्ञान- देवी ग्रंथ ।
वाचितां सनाथ जीव होती ॥४॥
उघडोली वेदार्थीचा ठेवा
उघडोली वेदार्थीचा ठेवा ।
केळा तरणोपाय जीवा ॥१॥
ऐसा खमथे ज्ञानदेव ।
तया चरणी ठेवा भाव ॥२॥
प्रत्यक्ष प्राचित छोचनीं ।
अस्थी जीवनी ॥३॥
पुढें सोन्याचा पिंपळ ।
ऐसी साक्ष असे अढळ ॥४॥
कर जोडनियां दोन्ही ।
चोखा जातो छोटांगणीं ॥५॥
शिव तो निठ्त्ति विष्णु ज्ञानदेव पाही
शिव तो निठ्त्ति विष्णु ज्ञानदेव पाही ।
खोपान तो ब्रह्मा मूळ संतभ्रेष्ठांचे स्तवन ५५५ माया सुक्ताई ॥१॥
धन्य धन्य धन्य धन्य निवरन्तिराया ।
धन्य ज्ञानदेवा सोपान सखया ॥२॥
प्रत्यक्ष पेठणीं भटां दाविली प्राचिती ।
रॉड्याचे सुख वदविली वेदश्ता ॥३॥
चौदाशे वरूषांचे तप्तीतीर रहीवाशी ।
गव हरविला चाळविलें सिंतीशी ॥४॥
धन्य कान्हपाचा आजी झाली भाग्याची ।
भेटी झाली ज्ञान- देवाची म्हणूलियां ॥ ॥५॥
स्हैखीपुच्रा सुखं बोलवणें क्षती
स्हैखीपुच्रा सुखं बोलवणें क्षती ।
चालवणे भिंती बैसोनियां ॥१॥
नव्हे हा सामान्य महिमा संतांचा ।
नेवेद्य हातीचा सूती जवी ॥२॥
उदाः माजीं वह्या ठेऊलि कोरड्या ।
दाखवणे रोकड्या विश्वजनां ॥३॥
निळा म्हणे तिहीं संगेचि तारणे ।
दीन उद्धरणें नवळ कोण ॥४॥
अगाघ फीति वाढले संत
अगाघ फीति वाढले संत ।
केलीं विख्यात चारिचं हीं ॥१॥
अन्लींत उभे विषचि प्याळे ।
नाही ते भ्याळे महा शस्त्रा ॥२॥
वंदरालि आज्ञा बोळे पशु ।
छरी क्लातिघोु दीघ स्वरे ॥३॥
तिळा ग्हणे ठेझनि उद्कीं ।
फागदहि सेखी कोरड्या वद्या ॥४॥
दळणीं दळतां आठवे मानसी
दळणीं दळतां आठवे मानसी ।
अलंकापुरवासी ज्ञानराज ॥१॥
ओविया मंगळीं गाईन तयासी ।
स्वामी तुकयासी लिजानंदे ॥२॥
एका जनादन आणि नामदेव ।
देती स्वाचुभव आठवितां ॥३॥
परळोक सोइरे जिवलग हे माझे ।
ज कां पंढरीराजे अलुग्रहीले ॥४॥
निळा म्हणे संत ज़ ज्ञ मंडळीं ।
त्यांची पायचुळी वंद्निमी ॥५॥
पंडित वेदिक अथवा दरदाग्रंथी
पंडित वेदिक अथवा दरदाग्रंथी ।
परि सरी न पवती तुकयाची ।
शास्र ही पुराणे गीता नित्य नेम ।
वाचिताति वम न कळे त्यांसी ॥१॥
कम आभिमाने बण अभिमाने ।
नाडले ब्राह्मण कलियुगी ॥ घू०॥ तसा नव्हे तका वाणी व्यवखाइ ।
भाव त्याचा पायी विठोबाचे ॥२॥
अमृतांची वाणी वरुषला घुद्ध ।
करी त्या अशुद्ध पेसा कोण ॥३॥
चहूं घेदांचे हे केळ विवरण ।
अ्थेही गहन करूनियां ॥४॥
उत्तम मध्यम कनिष्ठ वेगळे ।
करूनि निराळे ठोवेले भक्तिक्षाने आणि वेराग्ये आगळा ।
पऐेसा नाहीं डोळां दोखियेला ॥६॥
जप तप यक्ष लाजबिलीं दानं ।
हरिनाम कीर्तन करूनियां ॥७॥
मार्गे कवीश्वर जाले संतश्रेष्ठांच स्तवन -५९ थोर थोर ।
नेलं कळेवर कोणें सांगा ॥९॥
म्हणे रामेश्वर सकळां पुखोनि ।
गेला तो विमानी बेसोनियां ॥१०॥
मृतप्राणी ते जवाविळे
मृतप्राणी ते जवाविळे ।
पुरुषही केले स्त्रियांचे ॥१॥
हे ता तुमची सहजञजस्थिती ।
छोकांसी भक्ति प्रगटावया ॥२॥
प्रसादेचि विधवेखी बाळ ।
जन्मविला केवळ भातलवंडा ॥३॥
जिहीं विसिषमाचे देह पाळाटिळा
जिहीं विसिषमाचे देह पाळाटिळा ।
ख्त्रियिचाचि छेळा पुरुष उभ(१ त्याचें नवळ कोण तारिती जड जीवा ।
यालागीं घडाचा संतसंग ॥२॥
ज्ही करविले ऑब््याचे देऊळ ।
बोलाविले दोल झतिकरची ॥३॥
निळा स्हणे जह प्रेते जीवविलीं ।
वरद उपजविलीं बाळे स्रिया ॥४॥
पद्चुसुख वेदाच्या श्लुति
पद्चुसुख वेदाच्या श्लुति ।
पढवा कीती तुमचिये ॥१॥
अचेतन प्रिती ्प्द् संतश्नेष्ठां चं स्तवन व प आ अका न लोळ 3 क निल नि अ अ) चाळवण ।
हेंही करणें [विचित्र ॥२॥
तेरा दिवस उद्की ठेवा ।
कागद देवा कोरडे ॥३॥
तिळा म्हेणे नारायण ।
न्राह्मणजन तुम्हां घरीं ॥४॥
सूरदास आंधळा पंजाबी ब्राह्मण
सूरदास आंधळा पंजाबी ब्राह्मण ।
गातां तुमचे गुण धन्य झाला ॥२॥
विसोबा खेचर चांगा वटेश्वर ।
नरहरी सोलार पाठक नामा ॥२॥
जिवलग तुम्हां सांगाती जीवाचे ।
विभागी भाग्याचे केले तुम्ही ॥३॥
निळा स्हणे भेद नाहीं तुम्हां संत्रा ।
दाविळी भिन्नता प्रीतीसाठी ॥४॥
शुक प्रव्हाद हरिच्या नामे
शुक प्रव्हाद हरिच्या नामे ।
गातां सुख संश्रमें निवाळे ॥१॥
त्यांनी उघड्टलियां मागी ।
दाविली जगा ह्रिभक्ती ॥२॥
तैसाचि नामा विष्णुदास ।
पावळा सोरस्त परब्रह्मीं ॥३॥
देवाचि झाळे अंगे
देवाचि झाळे अंगे ।
देवा भजतां अनुराग ॥१॥
शुक प्रल्हाद नारद ।
अंबक्ुपी रकमांगद ॥२॥
नित्ति ज्ञानेश्वर सोपान ।
नामा सजना आणि जाव्हाण ३. छूमा विसोबा खेचर ।
सांवता चांगा वटेश्वर ॥४॥
कबीर सेता खूरदारू ।
नरखी मेहता भाचुदासख ॥५॥
निळा म्हणे जनादन एका ।
देवाचि होऊनी ठेला तुका ॥६॥
गजजेद्राच्या संग नाडीया उद्धार
गजजेद्राच्या संग नाडीया उद्धार ।
प्रल्हाद असुर उद्धरळे ॥१॥
ह्चुः मंत जुत्पत्ती रीस आणि वानर ।
पावळे पार भवसिंचु ॥२॥
बिभीषणे राक्षल छावियेळे भक्ती ।
केली पावन क्षिती धर्मराजें ॥३॥
निळा म्हणे तैसे संतीं उद्ध- रिले ।
नवजञती बोलिले खंख्याराहित ॥४॥
धन्य पुंडलिक भक्त निवडला ! अक्षयीं हिला चंद्रभागीं १
धन्य पुंडलिक भक्त निवडला ! अक्षयीं हिला चंद्रभागीं ॥१॥
भक्त नामदेव अक्षयीं जडला ।
पायरी तो झाला महाद्वारी ॥२॥
ज्ञानोबा खोपान निघती हे भक्त ।
अक्षयीं याहत परन्रह्मी ॥३॥
बोधराज़ भळा वचनी गोविला ।
कीतनीं राहिला पांडुरंग ॥४॥
साधुसंत फार येती थोर थोर ।
उभा निरंतर चोखामेळा ॥५॥
संत साधूजन वंदिती चरण ।
नरहरी निशिदीन खेवेळागीं ॥६॥
सप्रेम निवृत्ति आणि ज्ञानदेव
सप्रेम निवृत्ति आणि ज्ञानदेव ।
सुक्ताईचा भाव विठल चरणीं ॥१॥
सोपान सांवता गोरा कुंभार ।
नरहरी सोनार प्रेममरीत ॥२॥
कबीर कमाळ राहिदाख चांभार ।
आणीक अपार वैष्णवजञन ॥३॥
चोखा तयां पायीं घालीं छोटांगण ।
वंदितो चरण प्रेमभाव ॥४॥
सप्रेम निवृत्ति आणि ज्ञानदेव
सप्रेम निवृत्ति आणि ज्ञानदेव ।
सुक्ताईचा भाव विठल चरणीं ॥१॥
सोपान सांवता गोरा कुंभार ।
नरहरी सोनार प्रेममरीत ॥२॥
कबीर कमाळ राहिदाख चांभार ।
आणीक अपार वैष्णवजञन ॥३॥
चोखा तयां पायीं घालीं छोटांगण ।
वंदितो चरण प्रेमभाव ॥४॥
पंढरपुरी ज्ञानेश्वरी
पंढरपुरी ज्ञानेश्वरी ।
मुक्ति कामारी बोळगती ॥१॥
तेथं देव येथे भक्त ।
महिमा अद्भुत दोहींचा ॥२॥
तेथे ध्यान येथे ज्ञान ।
परलोकखाधन दो ठायीं ॥३॥
निळा म्हणे तेथे गरूड ।
येथे झाड अजानतरू ॥४॥
पंढरपुरी शानेश्वरीं
पंढरपुरी शानेश्वरीं ।
सुक्ति कामारी बोळगती ॥१॥
तेथ देव येथ भक्त ।
महिमा अद्भुत दोहींचा ॥२॥
तेथे ध्यान येथें ज्ञान ।
परलोकसाघन दो ठायीं २३ निळा म्हणे तेथे गरुड ।
येथे झाड अज्ञानतरू ॥४॥
वणितां महिमा तो अगाध
वणितां महिमा तो अगाध ।
जेथे सिद्ध अवतरले ॥१॥
पशुसुखें वदवूरनि श्रुति ।
निजीब भिंती चालविली ॥२॥
सन्सुख पुढें अजानवृक्ष ।
पिपळ प्रत्यक्ष सोन्याचा ॥३॥
निळा म्हणे घकोनी का्ती ।
चांगदेच येती दरदाना ॥७४॥
धन्य पुण्यभामे आळंदी हे गांब
धन्य पुण्यभामे आळंदी हे गांब ।
देवताचे नांव सिद्धेश्वर ॥१॥
चोऱ्यांशीं सिद्धांचा खिद्धभटी मेळा ।
तो खुखलोहळा काय सांख् ॥२॥
विमा- नांची दाटी पहाती खुरवर ।
ब्षताती भार खुमनांचे ॥२॥
नामा म्हणे देवा चला तंया ठायां ।
विश्रांती घ्यावया कल्पवरीं ॥४॥
श्रीएकनाथमहाराज ३९०९६ विश्चांर्ताचं स्थान संतांचे माहेर ।
ते या भूमीवर अलंकापुर ॥१॥
तये स्थळी माझा जीवींचा बो ठेवा ।
नर्मान शञानदेवा जाऊनियां ॥२॥
सिद्धे- श्वरम्थान दरूडझाने मुक्ती ।
त्रह्मक्ञानप्राप्ती बटेश्वर ॥२॥
चोऱ्यांयशी सिद्धांचा लिद्धभटी मेळा ।
प्रत्यक्ष स्थापिला कल्पबृक्ष ॥४॥
तयासखा नित्यतां घडतां प्रदक्षणा ।
नाहीं पार पुण्या वाल स्वर्गी ॥५॥
अम्गतमय वाहे पुढ इंद्राथणी ।
भागीरथी आदिकरूनि तीथराज ॥६॥
पेशीया स्थळी खमाधी ज्ञानदेव ।
पका जनादनी ठाव अलंकापुर ॥७॥
धन्य पुण्यभूमि आळंदी हे गांव
धन्य पुण्यभूमि आळंदी हे गांव ।
देवताचे नांव सिद्धेश्वर ॥१॥
चौऱ्यांशीं सिद्धांचा सिद्धभेटी मेळा ।
तो सुखसोहळा काय सांगू ॥२॥
विमा- तांची दाटी पहाती सुरवर ।
वर्षताती भार खुमनांचे रे नामा म्हणे देवा चला तंया ठायां।
विश्रांती घ्यावया कल्पवरीं ॥४॥
औएकनाथमहाराज ३९०९६ विश्वांर्ताचे स्थान संतांचे माहेर ।
ते या भूमीवर अलळंकापुर ॥१॥
भ , तये स्थळी माझा जीवींचा बो ठेवा।
नर्मान ज्ञानदेवा जञाऊनियां ॥२॥
सिद्धे- श्वरम्थान दरूशने सुक्ती ।
ब्रह्मज्ञानप्राप्ती वटेश्वर ॥२॥
चोऱ्यांयशीं सिद्धांचा 1सद्धभटी मेळा ।
प्रत्यक्ष स्थापिला कल्पवृक्ष ॥४॥
तयासी नित्यतां घडतां प्रदक्षणा ।
नाहीं पार पुण्या वाल स्वंगी ॥५॥
अस्ट्तमय वाहे पुढ इंद्रायणी ।
भागीरथी आदिकरूनि तीथराज ॥६॥
पऐशीया स्थळी समाधी झानदेव ।
एका जनादनी ठाव अलकापुर ॥७॥
नामयाच्या नारायणे घेतली आळी
नामयाच्या नारायणे घेतली आळी ।
या भूमीचे महिमान सांगे म्हणे वनमाळी ॥१॥
धन्य धन्य अलंकापुर धन्य धन्य सिद्धेश्वर ।
धन्य इंद्रायणी तीरी राज्य करी क्षानेश्रर ॥२॥
या भूमीचे वणन करूं न शके चतुरानन ।
महा- क्षेत्र पुरातन पातके नासतीं स्मरणे ॥३॥
सेना म्हणे जगज्जीवन सांगतसे जीवींची खूण ।
महा दोषां होय दहन ज्ञानदेव द्रूदानं ॥४॥
अलंकापुरी पुण्य ठाव
अलंकापुरी पुण्य ठाव ।
तेथ समाधी ज्ञानदेव ॥१॥
पांडुरंगे दिधला वर ।
भेटी निर्धार कृष्णपक्षीं ॥२॥
नित्य स्नानालागीं जाणा ।
भागीरथी दिधली ज्ञाना ॥३॥
सरस्वती मणिकर्णिका ।
त्रिसंगमीं वाहती देखा ॥४॥
येथ स्नान करितां ।
वास वैकुंठीं तत्त्वतां ॥५॥
ऐसें देव सांगत ।
कान्होपाचा आनंदत ॥६॥
याचे अळंकापुरा येती
याचे अळंकापुरा येती ।
ते ते आवडती विठळा ॥१॥
पांडुरंगे प्रसन्न- पणे ।
केले देणें हे ज्ञाना ॥२॥
भूवैकुंठ पंढरपूर ।
त्याहुनी थोर महिमा या ॥३॥
तिळा म्हणे जाणोनी संत ।
येती धांवत प्रतिवर्षी ॥४॥
श्रीलंताचिया माथा चरणावरी
श्रीलंताचिया माथा चरणावरी ।
साप्रांग हे करीं दंडवत ॥१॥
विश्रांती पावलो सांभाळउस्री ।
वाढलें अंतरी प्रेमसुख ॥२॥
डोरली हे काया कुपेच्या संतपर ५६३ बोरसे ।
नव्हे अनारिसं उद्धरला ॥३॥
तुका म्हणे मज न घडतां सेवा ।
पूरवपुण्य- ठेवा बोढावला ॥ ॥४॥
आले संत पाय ठेविती मस्तकीं
आले संत पाय ठेविती मस्तकीं ।
इहीं उभयळोकीं सरता केळी ॥१॥
वंदीन पाउळे ळोळेन चरणीं ।
आजि इच्छाघणी (फिटईल ॥२॥
अवघीं पूर्वे- पुण्ये झालीं सानुकूळ ।
अवघेचि मंगळ संतभेटीं ॥३॥
तुका म्हणे कृतकृत्य झालो देवा ।
नेणे परि सवा डोळां देख ॥४॥
देशा भाग्य ज्याळो
देशा भाग्य ज्याळो ।
तरीच धन्य जन्मा आलां ॥१॥
रुळे तळील पायरी ।
संत पाय देती वरी ॥२॥
प्रेमासृतपान ।
होईल चरणरज स्नान २े तका म्हणे सुख ।
तया हरतील दुःख ॥४॥
तृषाकाळीं उदक भेटी
तृषाकाळीं उदक भेटी ।
पड़े मिठी आवडीची ॥१॥
ऐसियांचा हो काँ संग ।
जिवळग संतांचा ॥२॥
मिष्टान्नाचा योग भुके ।
म्हणतां चुके पुरेसे ॥३॥
तुका म्हणे माते बाळा ।
कळवळा भेटीचा ॥ ॥४॥
३९१३ काय वानूं आतां न पुरे हे वाणी ।
मस्तक चरणीं ठेवितसें ॥१॥
थोरीव सांडिली आपुली परिस ।
नेणे लिबों कैसे लोखंडासी ॥२॥
जगाच्या कल्याणा संतांच्या विभूती ।
देह कष्टविती परोपकार ॥३॥
भूतांची दया हे भांडवळ संतां।
आपुली ममता नाहींदेहीं ॥४॥
तुका म्हणे सुख परांविया खुख ।
अमृत हे सुखे स्मवतस्रे ॥५॥
काय सांगा मी या संतांचे उपकार
काय सांगा मी या संतांचे उपकार ।
मज निरंतर जागविती ॥१॥
काय द्यावे यांसी व्हावे उतराई ।
ठेवितां हा पायी जीव थोडा ॥२॥
सहज बोलणं हित उपदेश ।
करूनि सायास शिकविती ॥३॥
तुका म्हणे वत्स घेनु- वेच्या चित्ती ।
तैसे मज येती सांमाळीत ॥४॥
कोणा पुण्या फळ आळे
कोणा पुण्या फळ आळे ।
आजिं देखिळीं पाउळ ॥१॥
ऐस नेणो नारायणा 1 संतीं सांभाळीले दीना ॥२॥
कोण लाभकाळ ।
दिन आजिचा मंगळ ॥३॥
तुझा म्हणे झाळा ।
एवढा लाभ गा विठ्ठला ॥४॥
1३९१६ ते माझे सोयरे . सज्जन खांगाती ।
पाय आठविती विठोबाचे ॥१॥
येरा मान विधिपाळणापुरतें ।
देवाची तीं भूत म्हणोनियां ॥२॥
सर्वभावे जञांला वेष्णवांचा दाख ।
करीन त्यांच्या आस उच्छिप्ाची ॥२॥
तुका म्हणे ज्ञेले आवडती हरिचे दास ।
तैशी नाहीं आस आणीकांची ॥४॥
विश्ां्ताचे स्थान संतांचे माहेर
विश्ां्ताचे स्थान संतांचे माहेर ।
तेया भूमीवर अलंकापुर ॥१॥
न , तये स्थळी माझा जीवींचा बो ठेवा ।
नर्मान ज्ञानदेवा जाउनियां ॥२॥
सिद्धे- श्वरम्थान दख्दाने सुक्ती ।
ब्रह्मशानग्राप्ती बटेश्वर ॥३॥
चौऱ्यांयशी सिद्धांचा 'सद्धभटी मेळा ।
प्रत्यक्ष स्थापिला कल्पवृक्ष ॥४॥
तयासी नित्यतां घडतां प्रदक्षणा ।
नाहीं पार पुण्या वास स्वर्गी ॥५॥
अमृतमय वाहे पुढं इंद्रायणी ।
भागीरथी आदिकरूनि तीथराज ॥६॥
पेशीया स्थळीं समाधी शानदेव ।
एका जनादनी ठाव अलंकापुर ॥७॥
नामयाच्या नारायणे घेतली आळी
नामयाच्या नारायणे घेतली आळी ।
या भूमीचे महिमान सांगे म्हणे वनमाळी ॥१॥
धन्य धन्य अळंकापुर धन्य धन्य सिद्धेश्वर ।
धन्य इंद्रायणी तीरी राज्य करी ज्ञानेश्वर ॥२॥
या भूमीचे वर्णन करूं न शके चतुरानन ।
महा- क्षेत्र पुरातन पातर्क नासतीं स्मरणे ॥३॥
सेना म्हणे जगड्जीवन खांगतखे जीवींची खूण ।
महा दोषां होय दहन ज्ञानंदेव दरूहाने ॥४॥
अलंकापुरी पुण्य ठाव
अलंकापुरी पुण्य ठाव ।
तेथ खमाधी ज्ञानदेव ॥१॥
पांडुरंगे दिघला चर ।
भेटी निघार कृष्णपक्षी ॥२॥
नित्य स्नानाळागीं जाणा ।
भागीरथी दिघळी ज्ञाना ॥३॥
खरस्वती मणिकार्णिका ।
[न्रिसंगमीं वाहती देखा ॥४॥
येथ स्नान करितां ।
वास वैकुंडीं तत्वतां ॥५॥
पेसे देव सांगत ।
कान्होपाचा आलनंदत ॥६॥
धन्य देहगांव पुण्यभूमी ठाव । तेथे नांदे देव पांडुरंग १ धन्य
धन्य देहगांव पुण्यभूमी ठाव ।
तेथे नांदे देव पांडुरंग ॥१॥
धन्य क्षेत्रवाखी लोक ते देवाचे ।
उच्चारिती वाचे नामघोष ॥२॥
कर कटीं उभा विश्वाचा जनिता ।
वामांगी ते माता रखुमादेवी रे गरुडपारी उभा जोडू- निया कर ।
अद्वत्य समोर उत्तरासुख ॥४॥
दक्षिणे शंकर लिंग हरेदवर ।
शोभे रागानीर इंद्रायणी ॥५॥
लक्ष्मीनारायण बाळाचे वन ।
तेथे आधिष्ठान सिद्धेश्वर ॥६॥
विघ्वराज दारी बहिरव वाहेरीं ।
हजुमंत दोजारीं सहित दोघे ॥७॥
श्रीसंताचिया माथा चरणावरीं
श्रीसंताचिया माथा चरणावरीं ।
सांग ह करीं दंडवत ॥१॥
विध्रांती पावळों सांभाळउत्तरी ।
वाढलें अंतरीं प्रेमसुख ॥२॥
डोरळी हे काया कृपेच्या सेतपर ५६३ बोरसे ।
नव्हे अनारिस उद्धरळा ॥३॥
तुका म्हणे मज न घडतां सेवा ।
पू्वेपुण्य- ठेवा वोढावळा ॥ ॥४॥
धन्य ते खंसारी
धन्य ते खंसारी ।
दयावंत ज अंतरीं ॥१॥
येथें उपकाराखाठीं ।
आले घर ज्यां वैकुंठी ॥२॥
लटिक बचन ।
नाहीं देही उदासान ॥३॥
मधुरा वाणी ओठी ।
तुका म्हणे वाव पोटी ॥ ॥४॥
नाचे टाळी पिटी प्रेम अंग घरणी लोटी १ माझे सखे ते सज्जन
नाचे टाळी पिटी प्रेम अंग घरणी लोटी ॥१॥
माझे सखे ते सज्जन ।
भोळे भाविक हरिजन ॥२॥
न धरिती लाज ।
नाही. जनाखवे काज ।
॥३॥
तुका म्हणे दाटे ।
कठ नेत्री जळ लोटे ॥४॥
तृषाकाळीं उदक भेटी
तृषाकाळीं उदक भेटी ।
पड़े मिठी आवडीची ॥१॥
ऐसियांचा हो काँ संग ।
जिवळग संतांचा ॥२॥
मिष्टान्नाचा योग भुके ।
म्हणतां चुके पुरेसे ॥३॥
तुका म्हणे माते बाळा ।
कळवळा भेटीचा ॥ ॥४॥
पुण्यवंत व्हावं
पुण्यवंत व्हावं ।
घेतां खज्जनांची नांवं ॥१॥
नेघे माझी वाचा तुटी ।
महालाभ फुकाखाठी ॥२॥
विश्रांतीचा ठाव ।
पायी संतांचिया भाव ॥३॥
तुका म्हणे पापं ।
जातीं संतांचिया जपं ॥४॥
मनीं बले त्याचे आवडं उत्तर
मनीं बले त्याचे आवडं उत्तर ।
वाटे खमाचार घ्यावा णेखा ॥१॥
जातीचे ते झुरे येर येराखाठीं ।
वियोगही तुटी नेघे कधी ॥२॥
भेटीची अपेक्षा बारता आदर ।
पुले नव्हे घीर मागयताले ॥३॥
तुका म्हणे माझ्या जीवाचे जीवन ।
लोरे हरिजन प्राणखखे ॥४॥
माउळीची चाली ल॑कराचे ओढी
माउळीची चाली ल॑कराचे ओढी ।
तयालागीं काढी प्राणं प्रीती ॥१॥
ऐेखी बाळिवंत आवडी जी देवा ।
संतमहानुभावा विनवितो ॥२॥
माह मोहियेळें खर्व काळ चित्त ।
विखरू तो घेत नाहीं क्षणे ॥२॥
तुका म्हणे दिलां प्रेमाचा बोरस ।
लांभाळिळे दाल आपुलेते ॥४॥
कोणा गांठीं
कोणा गांठीं ।
ब्याखी ऐसखीयांची भेटी ॥१॥
जिहीं हरी बोळे चाला ल खखराराला पाणी ॥२॥
कोण हा भाग्याचा ।
ऐसियासी उक म्हणे त्याचे भेटी ।
होय खंखाराची तुटी ॥२॥
त्यांचिया चरणा माझे दंडबत
त्यांचिया चरणा माझे दंडबत ।
ज्यांचे धन वित्त पांड्रंग ॥१॥
तेथें माझा जीव पावला विसांवा ।
म्हणऊनि हांवा भरळाखं ॥२॥
चरणति रज ळावीन फपाळा!।
जीं पदें राडउळा खो जाती ॥३॥
आणीक तीं भाग्य येथे कुरवंडी ।
करूनिया खांडी इंद्राणेली ॥४॥
वैष्णवांचे घरी देवाची वलती ।
विश्वाल हा चित्ती खवभारवे ॥५॥
तुका म्हणे खख हरिचे ते दाख ।
आणिक पुढे आस नाही दवुजी॥६॥
पवित्र ते कुळ पावन तो देश
पवित्र ते कुळ पावन तो देश ।
जेथें हरिचे दास जन्म घेती ॥१॥
कमेधर्म त्यांचा जाला नारायण ।
त्यांचेनी पावन तिन्ही लोक ॥२॥
वणे अभि- माने कोण जाळे पावन ।
पेसे द्या खांगून मजपाशी ॥२॥
अंत्यजादे योनी तरल्या हरिभजने ।
तयांची प्राण भाट झालीं ।
वैय तुळाघार गोरा तो कुंभार ।
धागा हा चांभार रोहिदास ॥५॥
कबीर मोमीन लतिफ सुखलमान ।
खना न्हावी जाण विष्णदाल ॥६॥
कान्होपात्रा खोदु पिज्ञारी तो दादु ।
भजनी अमेदू हरिचे पायीं ॥७॥
चोखा मेळा बेका जातीचा महार ।
त्याली सवेश्वर ऐक्य करी ॥८॥
नामयाची जनी फोण तिचा भाव ।
जेवी पंढरीराव तियेसवे ९. मेराळ जनक फोण कुळ त्याचे ।
महिमान तयाचे काय खांगो १० याता- यातीधरम नाहीं विष्ण्दाला ।
निर्णय हा पेखा वेदशास्त्री १९ तुका म्हणे तुम्ही बिचारावे ग्रंथ ।
तारळे पतित नेणा किती ॥५॥
१२॥ ४९३० वैराग्याचे भाग्य ।
लखंतलंग हाचि ठाभ ॥१॥
संतक्रपेचे हे दीप ।
करी साधका निष्पाप ॥२॥
तोचि देवभक्त ।
भेदाभेद नाही ज्यांत ॥३॥
तुका प्रेमे नाचे गाये ।
गाणियांत विरोन जाये ॥४॥
वैराग्याचे भाग्य
वैराग्याचे भाग्य ।
संतसंग हाचि लाभ ॥१॥
संतकृपेचे हे दीप्न।
करी साधका निष्पाप ॥२॥
तोचि देवभक्त ।
भेदाभेद नाही ज्यांत ॥३॥
तुका प्रेमे नाचे गाये ।
गाणियांत विरोन जाये ॥४॥
धन्य दिवस आजीं दर्शन संतांचे
धन्य दिवस आजीं दर्शन संतांचे ।
नांदे तया घरीं दैवत पंढरीचे ॥१॥
धन्य पुण्यरूप कैसा झाला संसार ।
।
देव आणि भक्त दुजा नाहींविचार ॥२॥
धन्य पूर्वे पुण्य वोढवळें निसुतें ।
संतांचे दशन जाळें भाग्य बहते ॥३॥
तुका म्हणे धन्य आम्हां जोडळी हे जोडी ।
संतांचे चरण आतां जीवे न खोडी ॥४॥
गंगा आळी आम्हांवरी
गंगा आळी आम्हांवरी ।
संत पाऊलं साजिरी ॥१॥
तेथें करीन मी अंघोळी ।
उडे चरणरजघुळी ।
येती तीथोबळीं ।
प्षेकाळ लकळ ॥२॥
पाप पळाले जळाळें ।
भवदुःख दुराबळें ॥३॥
तुका म्हणे धन्य झालां ।
लप्तलागरांत न्हाळां॥४॥
काय वानूं आतां न पुरे हे वाणी
काय वानूं आतां न पुरे हे वाणी ।
मस्तक चरणीं ठेवितसें ॥१॥
थोरीव सांडिली आपुली परिस ।
नेणे लिबों कैसे लोखंडासी ॥२॥
जगाच्या कल्याणा संतांच्या विभूती ।
देह कष्टविती परोपकार ॥३॥
भूतांची दया हे भांडवळ संतां।
आपुली ममता नाहींदेहीं ॥४॥
तुका म्हणे सुख परांविया खुख ।
अमृत हे सुखे स्मवतस्रे ॥५॥
काय सांगो मी या संतांचे उपकार
काय सांगो मी या संतांचे उपकार ।
मज निरंतर जागविती ॥१॥
काय द्यावे यांसी व्हावे उतराई ।
ठेवितां हा पायी जीव थोडा ॥२॥
सहज बोलणे हित उपदेदा ।
करूनि सायास शिकविती ॥३॥
तुका म्हणे वत्स घेचु- वेच्या चित्तीं ।
तैस मज येती सांभाळीत ॥४॥
कोणा पुण्या फळ आळे
कोणा पुण्या फळ आळे ।
आजिं देखिळीं पाउळ ॥१॥
ऐस नेणो नारायणा 1 संतीं सांभाळीले दीना ॥२॥
कोण लाभकाळ ।
दिन आजिचा मंगळ ॥३॥
तुझा म्हणे झाळा ।
एवढा लाभ गा विठ्ठला ॥४॥
ते माझे सोयरे . सज्जन खांगाती
ते माझे सोयरे . सज्जन खांगाती ।
पाय आठविती विठोबाचे ॥१॥
येरा मान विधिपाळणापुरतें ।
देवाची तीं भूत म्हणोनियां ॥२॥
सर्वभावे जञांला वेष्णवांचा दाख ।
करीन त्यांच्या आस उच्छिप्ाची ॥२॥
तुका म्हणे ज्ञेले आवडती हरिचे दास ।
तैशी नाहीं आस आणीकांची ॥४॥
हं ता एक संतांठायी
हं ता एक संतांठायी ।
लाम पायी उत्तम ॥१॥
म्हणावतां त्यांचे दाख ।
पुढं आख उरेना ॥२॥
कुपादान केल संती ।
कल्पांतीही सरेना ॥३॥
तुका म्हणे खंतसेवा ।
हाचि हेवा उत्तम ॥४॥
दसरा दिवाळी तोचि आम्हां सण
दसरा दिवाळी तोचि आम्हां सण ।
सखे संतजन भेटतील ॥१॥
असुप जोडल्या खुखाचिया राशी ।
पा या भाग्यासी नाही आतां ॥२॥
धन्य दिवस आजिं जाला सोनियाचा ।
पिकली हे चाचा रामनाम ॥३॥
तुका स्हणे काय होऊं उतराई ।
जीव ठेऊं पायीं संतांचिये ॥ ॥४॥
धन्य काळ संतमेटी
धन्य काळ संतमेटी ।
पायीं मिठी पडिलीसे ॥१॥
संदेहाच्या सुटल्या ५६४ संतंपर > 8. द टी ० गांठी ।
झाला पोटीं शीतळ ॥२॥
भवनदीचा झाला तारा ।
या उत्तरा प्रसाद रे तुका म्हणे मंगळ आतां ।
कोण दाता याहूनी ॥ ॥४॥
धन्य दिवस आजिं डोळिया ळाघळा
धन्य दिवस आजिं डोळिया ळाघळा ।
आनंद देखिळा घणीवरी ॥१॥
धन्य झालं सुस्तर निवाळी रसना ।
चाम नारायणा घोष छरी ॥२॥
धन्य हे मस्तक खर्वांगा शोभले ।
संतांचीं पाउळें लागताती ॥३॥
धन्य आणजिं पंथ चालती पाउले ।
टाळिया शोभले कर दोन्ही ॥४॥
धन्य तुका म्हणे आम्हांसी फावले ।
पावलां पावळ विठोबाचीं ॥५७५॥
धन्य ते संसारीं
धन्य ते संसारीं ।
दयावंत ज अंतरीं ॥१॥
येथे उपकारासाठीं ।
आले घर ज्यां वैकुंडीं ॥२॥
छटिके वचन ।
नाहीं. देहीं उदाखान ॥३॥
मधुरा वाणी ओठी ।
तुका म्हणे वाव पोटी ॥ ॥४॥
लाचे टाळी पिटी
लाचे टाळी पिटी ।
भ्रेम अंग धरणी लोटी ॥१॥
माझे सखे ते सज्जन ।
भोळे भाविक हरिजन ॥२॥
न घारिती ळाज ।
नाहीं जनासवं काज ।
॥३॥
तुका म्हणे दाटे ।
कंठ नेत्री जळ ळोटे ॥४॥
पुण्य फळलं बहुतां दिवसां
पुण्य फळलं बहुतां दिवसां ।
भाग्य उद्याचा ठसा ।
झाल सन्सुख तों कैसा ।
संतचरण पावलों ॥१॥
आजि फिटळे माझं कोडे ।
बहुता जन्मांचें सांकडें ।
कोंदाटळें पुढं ।
परब्रह्म खांबळ ॥२॥
आलिंगन संतांचिया ।
दिव्य झाली माझी काया ।
मस्तक हे पायां-।
वरीं त्यांच्या ठेवितो ॥३॥
पुण्यवंत व्हावें
पुण्यवंत व्हावें ।
घेतां सज्जनांची नांचे ॥१॥
नेघे माझी वाचा तुटी ।
महाळाभ फुकासाठीं ॥२॥
विश्रांतीचा ठाव ।
पायीं संतांचिया भाव ३२ तुका म्हणे पाये ।
जातीं संतांचिया जपे ॥ ॥४॥
मीं वसते त्याचे आवड उत्तर
मीं वसते त्याचे आवड उत्तर ।
वाटे समाचार घ्यावा ऐसा ॥१॥
ज्ञातीच ते झुरे येर येरासाठीं ।
वियोगही तुटी तेघे कधीं ॥२॥
भेटीची अपेक्षा वारता आदर ।
पुसे नव्हे धीर मागताले ॥३॥
तुका म्हणे माझ्या जीवाचे जीवन ।
खोईरे हरिजन प्राणखखे ॥४॥
माउलीची चाली लकराचे ओढी
माउलीची चाली लकराचे ओढी ।
तयालागी काढी प्राणं प्रीती ॥१॥
पेखी बाळिवंत आवडी जी देवा.।
संतमहाचुभावा विनावितों ॥२॥
मोहे मोहियेलें खय काळ चित्त ।
विसरू तो घेत नाहीं क्षण ॥३॥
तुका म्हणे दिलां प्रेमाचा बोरस ।
खांभाळिळे दाख आपुळे ते ॥४॥
लि के कोणा गांठीं ।
ब्याखी ऐसखीयांची भेटी ॥१॥
जिहीं हरी बोळे चाला ल खखराराला पाणी ॥२॥
कोण हा भाग्याचा ।
ऐसियासी उक म्हणे त्याचे भेटी ।
होय खंखाराची तुटी ॥२॥
लकरा लेववी माता अळंकार
लकरा लेववी माता अळंकार ।
नाहीं अंतपार आवडीसली ॥१॥
कृपेचे पोसणे तमच मी दान ।
आजि संतजन मायबापा ॥२॥
आरुष उत्तरी खंतोषे माउली ।
कवळूनि घाली हृदयांत ॥२॥
पोटां आले त्याचे नेणे गुणदोष ।
कल्याणाचि आस असावी हे ॥४॥
मनाची ते चाली मोहाचिये खोइ ।
ओघ गंगा काइ परता जाण ॥५॥
तुका म्हणे कोठ उदार मेघां शक्ति ।
माझी तृषा किती चातकाची ॥६॥
लंकराचे हित
लंकराचे हित ।
जाणे माउलीचे चित्त ॥९॥
ऐेली कळवळ्याची जाती ।
करी लाभविण प्रीती ॥२॥
पोटीं भार वाह ।
त्याचे लवस्वही साहे ॥३॥
तुका म्हणे माझे ।
तुम्हां संतावरी ओझ ॥४॥
पांचा दामांचा धांगडा नेसेन
पांचा दामांचा धांगडा नेसेन ।
उरली मोट ते मी जेवीन गे वाई ये ॥१॥
कामारी कामारी कामारी होऊन! या गोपाळाचे घर रिघेनगे बाइ ये ॥घृ०॥ त्याचा उंबरा उसासा करीन ।
वरि वेरझार मी साहीन गे बाइये ॥२॥
निवृत्ती ज्ञानदेवा पुखतीळ वम ।
त्यासि कामिन पुरेन गे बादेये ॥३॥
वैराग्याचे भाग्य
वैराग्याचे भाग्य ।
संतसंग हाचि लाभ ॥१॥
संतकृपेचे हे दीप्न।
करी साधका निष्पाप ॥२॥
तोचि देवभक्त ।
भेदाभेद नाही ज्यांत ॥३॥
तुका प्रेमे नाचे गाये ।
गाणियांत विरोन जाये ॥४॥
संतांनी सरता केलो तैशापरी
संतांनी सरता केलो तैशापरी ।
चंदन ते बोरी व्यापियेली ॥१॥
गुणदोष याती न विचारी कांहीं ।
ठाव दिला पायीं आपुलिया ॥२॥
तुका म्हणे आलें समर्थांच्या मना ।
तरी होय राणा रंक त्याचा ॥३॥
खंतांच्या पादुका घेइन मोचे खांदी
खंतांच्या पादुका घेइन मोचे खांदी ।
हाती टाळ दिडी नाचेन पुढे ॥९॥
भजनविधी नेणें लाधन उपाय ।
सकळ सिद्धी पाय हरिदासांचे ॥२॥
ध्यान गाति माते आलन समाधी ।
हारेनाम गोविंदी प्रेमखुख ॥३॥
नेणता निलेज्य नेणे नादभ्भेद ! सुखं हा गोबींद गाऊं गीती ॥४॥
सव जोडी मज गोत आणि वित्त ।
तुका म्हणे संतमहेतपाय ॥ ॥५॥
भाग्याचा उद्य
भाग्याचा उद्य ।
ते हे जोडी संतपाय ॥१॥
येथूनियां चढे माथा ।
मरणावांचुनि सर्वथा ॥२॥
होई बळकट ।
माझ्या मना रे तूं धीट ॥३॥
तुका आला लोटांगणी ।
भक्तिभाग्या जाली घणी 0 ॥४॥
केळा कडुवाड संताच्या आधारें
केळा कडुवाड संताच्या आधारें ।
अनुभवे खरें कळों आले ॥१॥
काय नळ र जीवित्वाची घहातिया आशा ।
व्हावे गर्भबाखा पात्र भेणे ॥२॥
अवाळींचे जाडे ५६६ संतपर निश्चितीच्या ठायां ।
रांडा रेटा वांयां करूं नये ॥३॥
तुका म्हणे वळी देतां तै निधान ।
भिकेसाठीं कोण राज्य देतो 0 ॥४॥
संत गाती हारिकीतलीं
संत गाती हारिकीतलीं ।
त्याचे घेइन पायवणी ॥१॥
हेचि तप तीथ माझें ।
आणीक मी नेणें दुजे ॥२॥
काया कुरवंडी करीन ।
संत महंत आवाळीन ॥२॥
संत महंत माझी पूजा ।
आन भाव नाहीं दुजा ॥४॥
तुका म्हणे नेणें काहीं ।
अवघं आहे संतांपायीं ॥ ॥५॥
खंतांचिया पायीं हा माझा विश्वास
खंतांचिया पायीं हा माझा विश्वास ।
स्वभावें दाख झालों त्यांचा ॥१॥
तोचि माझें हित करिती सकळ ।
जेणें हा गोपाळ कृपा करी ॥२॥
भागल्या मज वाहतील कडें ।
त्याचिया जोडें सर्व खुख ॥३॥
तुका म्हणे दोष घेईन ' आवडी ।
बचन न मोडी बोळीले ते ॥४॥
संतांचे घरींचा दास मी कामारी
संतांचे घरींचा दास मी कामारी चरर्णाचे रज लागती अंगास ।
तेणं वेताळिस उद्धरती ॥२॥
उच्छिए हे जमा करूनी पत्नावळी ।
घाळीन कवळीं युखामाजीं ॥३॥
तुका म्हणे मी. आणीक विचार ।
तेणें हॉचे सार मानीतस ॥४॥
न लगे चंदना पुसावा परिमळ
न लगे चंदना पुसावा परिमळ ।
वनस्पती मेळ हाकारूनी ॥१॥
अंत- रीचे धांवे स्वभावें बाहेरी ।
धरितांहि परी आवरेता ॥२॥
सूर्य नाहीं जागे करीत या जना ।
प्रकाश किरणा कर म्हण ॥३॥
तुका म्हणे मेघ नाचवी मयूर लपवितां खरें येत नाही ॥ ॥४॥
परमष्ठिपदा
परमष्ठिपदा ।
तुच्छ मानिती सर्वदा ॥१॥
हेचि ज्यांचे घन।
सदा हरीचे स्मरण ॥२॥
इंद्रपदादिक भोग ।
भोग नव्हे तो भवरोग ॥३॥
सावभाम राज्य ।
त्यासि कांही नाहीं काज ॥४॥
पाताळींचे आधिपत्य ।
त तो मानीती विपत्य ॥५॥
योग्लिद्धिसार ।
त्याल वाटे ते असार ॥६॥
मोक्षायेवढें खुख ।
खुख नव्होथे ते दुःख ॥७॥
तुका म्हणे हरीविण ।
त्यासी अवघा वाटे शीण ॥८॥
हरिजना प्राण विकली हे काया
हरिजना प्राण विकली हे काया ।
अंकिला मी तयांघरीं जाला ॥१॥
म्हणिये सत्वर करी न सांगतां ।
घेईन मी देतां शेप त्यांचें ॥२॥
आख करूं नियां राहेन अंगणी ।
उच्छिश्टिची घणी घ्यावयास ₹े चालतां ते मागी चर- णींचे रज ।
उडती सूहज़ घेईन आतां ॥४॥
दुरीं त्यांपार्दने न वज दवडितां ।
तुका म्हणे लाता घेईन अंगीं ॥ ॥५॥
बरवी हे वेळ सांपडली संधि
बरवी हे वेळ सांपडली संधि ।
साह्य झाली वुद्धी संचितासी ॥१॥
येण पंथे माझीं चाळली पाऊल ।
दरूषण झाले संतांपायी ॥२॥
घासिलें दरिद्र्य दोषां झाळा खंड ।
तेचि काळ [पेंड पुनीत झाला ॥३॥
तुका म्हणे झाला अवघा व्यापार ।
आळी येरझार फळासी हे ॥४॥
डौरलो भक्तिखुखं सेवू अमत हे सुखं १ संतसंगे सां काळ!
डौरलो भक्तिखुखं सेवू अमत हे सुखं ॥१॥
संतसंगे सां काळ! पेमखुखाचा कल्लोळ ॥२॥
ब्रह्मादिकांसी शिराणी।
तो हा आनंद मेदिनी ॥३॥
नारी वेकंठींचा पांग ।
धावे कथे पांडुरंग ४* सुक्त व्हा कशासाठीं।
कैची येणे रसे तुटी ॥५॥
तुका म्हणे गोड हेचि पुर माझें कोड ॥६॥
संतपर ५६७ ३९४३ पडोनिया राही ।
उगाच संतांचिये पायीं ॥१॥
नलगे पुसणें सांगावें ।
' चित्त शुद्ध करी भावे ॥२॥
सहज ते स्थिती ।
उपदेशपर युक्ति रे ठुका म्हणे भाव ।
जवळी धरूनि आणी देव ॥४॥
हींच त्यांची पंचभूते
हींच त्यांची पंचभूते ।
जीवन भातें प्रेमाचे ॥१॥
कळवळा धरिला संतीं ।
ते निग्रती कैवाड ॥२॥
हाच काळ वतमान ।
साधन ही संपत्ती रे तुका म्हणे दिवसरातीं ।
हेचि खावी अन्न ते ॥४॥
न करावी. स्तुति माझा संतजनीं
न करावी. स्तुति माझा संतजनीं ।
होईल या वच्नीं आभिमान ॥१॥
भारे भवनदी लुतरवे पार ।
दुरावती दूर तुमचे पाय ।
॥२॥
तुका म्हणे गर्व पुरवी& पाठी ।
होईल माझ्या तुटी विठोबाची ॥ ॥३॥
ब्रह्मज्ञान दारीं येते काकुळती
ब्रह्मज्ञान दारीं येते काकुळती ।
अव्हेरिळे संतीं विष्णुदासीं ॥१॥
रिथों पाहे माजीं बळे त्यांचे घर ।
दडविती दूर म्हणोनिया ॥२॥
तुका म्हणे येथें न चले सायास ।
पाडिले उदास त्यांच्या गळां ॥ ॥३॥
मातेचिया चित्तीं
मातेचिया चित्तीं ।
अवघी वाळकाची व्यासि ॥१॥
देह बिखंरे आपुला ।
जवळी घेतां सीण गेला ॥२॥
दावी प्रेमभातें ।
आणि अंगावरी चढते ॥३॥
तुका संतापुढे ।
पायी झेंब ळाडेकोडें॥४॥
जेथें जावें तेथे कपाळ सरिस
जेथें जावें तेथे कपाळ सरिस ।
लाभ तो विशे संतर्सग ॥१॥
पूर्वे- चुण्ये जरी होती सानुकूळ ।
अंतराय मूळ नुपज तेथ ॥२॥
भाग्य त ननद धत पुत्र दारा ।
निकट वास बरा संतांची रे तुका म्हणे हाच कराची मिराखी ।
वळी संतापाशीं द्याचा जीव ॥ ॥४॥
संतपर
संतपर निश्चितीच्या ठायां ।
रांडा रोटा वांयां करूं नये ॥३॥
तुका म्हणे वळी देतां निघान ।
भिकेसाठीं कोण राज्य देतो ॥ ॥४॥
संतांचे गुणदोष आणि तां या मना
संतांचे गुणदोष आणि तां या मना ।
केलिया उगाणा खुकूताचा ॥१॥
पिळोनियां पाहे पुष्पाचा परिमळ ।
चिरोनि केळी केळ गाढव तो ॥२॥
तुका म्हणे गंगे अन्लीसि विटाळ ।
लावी तो चांडाळ दुःख पावे ॥ ॥३॥
अवघा भार वारे देवा
अवघा भार वारे देवा ।
संतसेवा न घडतां ॥१॥
कसोटी हे असे हातीं ।
सत्य भूतीं भगवंत ॥२॥
चुकळासा दिसे पंथ ।
गेले संत तो ऐेखा ॥३॥
तुका म्हणे सोंग वांयां ।
कारण या अच्ुभवे ॥४॥
तीरथ फळतीं काळे जन्म आगळिया
तीरथ फळतीं काळे जन्म आगळिया ।
संतदृष्टीं पाया हेळामाचें ॥१॥
सुखाचे खुगम वैष्णवांचे पाय ।
अंतरींचा जाय महामभेव ॥२॥
काळेंहि न सरे तप समाधान ।
कथे सूढजन समाधिस्थ ॥३॥
उपमा द्यावया सांगतां आणीक ।
नाहीं तिन्ही लोक 'ुंडाळितां ॥४॥
तुका म्हण मी राहिलों येणे खुखं ।
संतलंगे दुःखं नालावया ॥५॥
हरिजिनाची कोणां न घडावी निंदा
हरिजिनाची कोणां न घडावी निंदा ।
साहात गोविंदा नाहीं त्यांच ॥१॥
ख्या येऊलियां धरी अवतार ।
भक्तां अभयकर खळां कष्ट ॥२॥
दुबांस हा छळा आळा अंदक्रपि ।
खुद्षीन त्यासी जाळीत फिरे ॥३॥
द्रौपदीच्या क्षोभ कौरवांची शांती ।
होऊनी श्रीपति साह्य केले ॥४॥
न खाहेची बल्लु पांडवां पारिखा ।
चुंडाविला सखा बळिमद्र ॥५॥
तुका म्हणे अंगी राखिळी दुधी ।
अश्वत्थामा वधी पांडवपुच्नां ॥६॥
8 > . प क. व ॥७॥
करितां देवाचेन
करितां देवाचेन ।
घरां आळे संतज्ञन ॥१॥
देव खारावे परते ।
संत पूजाब्रे आरते ॥२॥
शाळियाम विष्णुमूर्ती ।
खंत हो कां भलते यातीं ॥३॥
तुका म्हणे संधी ।
अचिक वष्णवांची मांदी ॥ ॥४॥
बाळे तला चाले
बाळे तला चाले ।
त्याचीं वंदीन पाउले ॥१॥
अंगें झाडीन अंगण ।
त्याचे दासत्व करीत ॥२॥
त्याचा होईन किंकर ।
उभा ठाकेल जोडोनि कर ॥३॥
तुका म्हणे देव ।
त्याचे चरणा माझा भाव ॥ ॥४॥
आम्हा सोयरे हारंजन
आम्हा सोयरे हारंजन ।
जना भाग्य निकंचन ॥१॥
ज्याच्या घया नाहीं भंग ।
भाव एकविध रंग ॥२॥
भुके तान्हे चित्ती ।
सदा देव आठाविती ॥३॥
चुका म्हणे घन ।
ज्याच निज नारायण ॥ ॥४॥
आम्हीं नाचा तेणं खुखं
आम्हीं नाचा तेणं खुखं ।
वाह्दटाळी गातों सुखे ॥१॥
देव कृपेचा कावळा ।
शरणागता पाळी लळा ॥२॥
आम्हां झाळा हा निघार ।
मागं तारिले अपार ॥३॥
तुका म्हणे संतीं ।
वर्म दिले आम्हांहातीं ॥ ॥४॥
ह ता पक संतांठायी
ह ता पक संतांठायी ।
ळाभ पायीं उत्तम ॥१॥
म्हणावितां त्यांचे दास ।
पुढे आस उरेना ॥२॥
क्पादान केले संतीं ।
कल्पांतींही सरेना ॥३॥
तुका म्हणे संतसेवा ।
ह्यांचे हेवा उत्तम ॥४॥
न लगे चंदना पुसावा परिमळ
न लगे चंदना पुसावा परिमळ ।
वनस्पती मेळ हाकारूनी ॥१॥
अंत- रींचें धांवे स्वभावें बाहेरी ।
धरितांहि परी आवरेना ॥२॥
सूर्य नाहीं जागे करीत या जना ।
प्रकाश किरणा कर म्हण ॥३॥
तुका म्हणे भेघ नाचवीं मयूरे।
लपवितां खरं येत नाही ॥ ॥४॥
परप्नेष्ठिपदा
परप्नेष्ठिपदा ।
तुच्छ मानिती खर्वंदा ॥१॥
हेचि ज्यांचे धन ।
सदा हरीचे स्मरण ॥२॥
इंद्रपदादिक भोग ।
भोग नव्हे तो भवरोग ॥२॥
सावभाम राज्य ।
त्यासि कांही नाहीं काज ॥४॥
पाताळींचे आधिपत्य ।
ते तां मानीती विपत्य ॥५॥
योगसिद्धिसार ।
त्यांल्ि वाटे ते असार ॥६॥
मोक्षायेवढें खुख ।
सुख नव्होचे ते ःख ॥७॥
पवित्र तो देह वाणी पुण्यवंत
पवित्र तो देह वाणी पुण्यवंत ।
जो वदे अच्युत सर्च काळ ॥१॥
तयाच्या चिंतन तरतीळ दोषी ।
जळतील राशी पातकांच्या ॥२॥
देव इच्छी रज चरणींची माती ।
धांवत चालती मागे मागे ॥३॥
काय त्यां उरले वेगळें आणीक ।
वैकुंठनायक जयां कंठीं ॥४॥
तुका म्हणे देवभक्तांचा संगम ।
ओघ नाम च्रिंवणीचा ॥ ॥५॥
हरिभक्त माझे जिवळग खोईरे
हरिभक्त माझे जिवळग खोईरे ।
हृदयी पाउले धरीन त्यांचीं ॥१॥
अंतकाळीं येती माझ्या खोडवणें ।
मस्तक डैसणें देईन त्यांसी ॥२॥
आणिक सोहरे सज्जन वो कोणी ।
वैष्णवांवाचोलि नाहीं मज ॥३॥
देईन आलिंगन घरीन चरण ।
संसारसीण नासे तेणें ॥४॥
कंठी तुळखीमाळा नामाचे धारक ।
ते माझे तारक भवनदीचे ॥५॥
तयांचे चरणीं घालीन मी मिठी ।
चाडहं वैकुंठी नाहीं मज ॥६॥
आळखें दंभ भावें हारिचि नाम गाती ।
ते माझे सांगाती परलोकींचे ॥७॥
कायां वाचां मन देईन क्षेम त्यांसी ।
चाड जीवित्वासी नाहीं मज < हस्चिं नाम मज म्हणविती कोणी ।
तया खुखा धणी घणीवरी ९. तुका म्हणे तयां उपकांरे बांधळों ।
म्हणऊनि आळा शरण संतां ॥१०॥
तुम्ही खंत मायबाप कृपावंत
तुम्ही खंत मायबाप कृपावंत ।
काय मी पतीत कीती वान ॥१॥
अवतार तुम्हां धराया कारण ।
तारावया जन महादोषी ॥२॥
वाढावया खुख भक्ति भाव धम ।
कुळाचार नाम विठोबाचे ॥३॥
तुका म्हणे शण चंदनाचे अंगीं ।
तसे तम्ही जगीं संतजन ॥४॥
हींच त्यांची पंचभूते
हींच त्यांची पंचभूते ।
जीवन भाते प्रेमाचे ॥१॥
कळवळा धरिला संतीं ।
ते निती कैवाड ॥२॥
हाच काळ वतमान ।
साधन ही संपत्ती दे तुका म्हणे दिवसरातीं ।
हेचि खावी अन्न ते ॥४॥
स्तुति करीजसा नाही आधिकार
स्तुति करीजसा नाही आधिकार ।
न बळे विचार योग्यतेचा ॥१॥
८५७२ संतपर ब. ने तुमचा मी दास संतांचे दुबळ ।
करुनी सांभाळ राखा पायीं ॥२॥
रामकृष्णहरि मंत्र उच्चारणा ।
आवडी चरणां विठोबाच्या रे तुका म्हणे तुमच सेविता उच्छिष्ट ।
क्षमा करा घीट होऊनिया ॥ ॥४॥
शेवेटींची विनवणी
शेवेटींची विनवणी ।
संतजनीं परिवासी ॥१॥
विसर न तो पडावा ।
माझा देवा तुम्हांखी ॥२॥
आतां फार बोळा काई ।
अवघें पायीं विदित रे तुका म्हणे पडिली पायां ।
करा छाया कृपेची ॥४॥
घेसी तरी घेई संतांची हे भेटी
घेसी तरी घेई संतांची हे भेटी ।
आणीक ते गोष्टी नको मना ॥१॥
स्वभावे त्यांचे देव भांडवळ।
आणीक ते बोल न बोळती २करिसील तो करी संतांचा सांगात ।
आणीक ते मात नको मना ३े बबेससी तरी बैस संतांचे मधी ।
आणीक ते डुद्धि नको मना ॥४॥
जासी तरी जाई संतांचिये गांवा ।
होईल विसावा तेथ मना ॥५॥
तुका म्हणे संत खुखाचे सागर ।
मना निरेतर धणी घेई ॥६॥
तुमाचिये दार्सीचा दाख करूनी ठेवा
तुमाचिये दार्सीचा दाख करूनी ठेवा ।
आणशिवीद द्यावा ह्याचे मज ॥१॥
नवविधा काय वोलिली ज भक्ती ।
द्यावी माझ्या हातीं संतजनीं ॥२॥
तुका म्हणे तुमच्या पायांच्या आधारे ।
उतरीन खरे भवनदी ॥ ॥४॥
आतां तुम्ही कृपावंत
आतां तुम्ही कृपावंत ।
:खाघु खंत जिवलग ॥१॥
गोमरटें तें करा माझें ।
भार ओकने तुम्हासी ॥२॥
वॅचिळे ते पायापाशी ।
नाहीं यासी वेगळं ॥३॥
तुका म्हणे सोडिल्या गांठी ।
दिली मिठी पायांखी ॥ ॥४॥
जायाचे शरीर जाईल क्षणांत
जायाचे शरीर जाईल क्षणांत ।
कां हा गोपिनाथ पावेचिना ॥१॥
तुम्ही संत सारे कृपेचे खागर ।
निरोप हा फार सांगा देवा ॥२॥
अनाथ अज्ञान कोणी नाहीं त्याळा ।
पायापे विठळा ठेवी मज ॥३॥
तुका म्हणे ऐसी करा निरवण ।
मग तो रक्षण करील माझें ॥४॥
पायांच्या प्रसादे
पायांच्या प्रसादे ।
कांहीं बोलिला विनोदें ॥१॥
मज क्षमा कर्णे संतीं ।
नव्हे अंगभूत धुत ॥२॥
नव्हे ह्या उपदेश ।
तुमचे बडबडिळों दोष ॥३॥
तुमचे कृपेचे पोसणे ।
जन्मोजन्मी तुका म्हणे ॥ ॥४॥
ब्रह्म सर्वगत सदा खम जेथें आल नाहीं विषम
ब्रह्म सर्वगत सदा खम जेथें आल नाहीं विषम ।
तया जाणती ते आति दुर्गम।
तयांची भेटी झाळिया भाग्य परम ॥१॥
ऐस पेसियाने भेटती ते साचू ।
ज्यांच्या दराने तुटे भवबंधु।
जे कां. सच्दिनंदी आनंद ।
जि कांमोक्ष- लिडधि तीर्थी वैद्य ॥२॥
भाव सर्व कारण मूळ बंधु ।
सदा समड्ाद्वे नास्तिक्य- मेह ।
भूतक्रपा मोडी ह्वेषकंदु ।
दाजु मित्र पुत्र खम करी बंधु ॥३॥
मन छुद्ध कायां बाचां शुद्ध करी 1 रूप स्तत्र देखोनि नमस्कारी ।
लघुत्व खर्व भावे य डा मीतूंपण ऐेसी थोरी ॥४॥
अर्थ काम चाड नाहीं चित्ता ।
देती तरा जा मिथ्या ।
वते खमाधानीं जाणोनी नेणता,।
खाघु भेट सायास ।
क रा दृढ धरी विश्वाख ।
न करी सांडामा देरशर आ र पकार त्याला ।
तुका म्हणे ज्ञ बिटला जाणि दद छ।
अभ्नि होऊन तेच ठेळे ॥१॥
काय उरलं तया पण।
संतपर ५७ऱ मागीळ ते नाम गुण ॥२॥
लोह ळागे परिसाअं्गी।
तोही भूषण झाळा जगीं ॥३॥
सरिता ओहळ ओघा ।
गंगे मिळोनि झाल्या गंगा ॥४॥
चंदनाच्या वाख ।
तरू चंदन झाले स्पर ॥५॥
तुका जडळा संतांपायी ।
इुज्ञेपणा ठाव नाहीं ॥६॥
डौर्लॉ भक्तिसुखे
डौर्लॉ भक्तिसुखे ।
सवू अमत हे सुख ॥१॥
संतसरगे सारू काळ! परेमखुखाचा कल्लोळ ॥२॥
ब्रह्मादिकांसी शिराणी।
तो हा आनंद मेदिनीं ॥३॥
नारी वऊुंडींचा पांग ।
घावे कथ पांडुरंग ॥४॥
सुक्त व्हावे कशासाठीं।
येणे रस तुटी ॥५॥
तुका म्हणे गोड ।
हेचि पुरे माझें कोड ॥६॥
संतपर ५६७ ३९४३ पडोनिया राही ।
उगाच संतांचिये पायीं ॥१॥
नलगे पुसणें सांगावें ।
चित्त शुद्ध करी भावे ॥२॥
सहज ते स्थिती ।
उपदेशपर युक्ति रे ठुका म्हणे भाव! जवळी धरूनि आणी देव॥४॥
पेसा ज्याचा अल्लुभव
पेसा ज्याचा अल्लुभव ।
विश्व देव सत्यत्वें ॥१॥
देव तया जवळीं असे ।
पाप नासे दशन ॥२॥
काम क्रोधा नाही चाळी ।
भूतीं जाली समता ॥३॥
तुका म्हणे भेदाभेद ।
गेले वाद खंडोनी ॥४॥
कृपेचे सागर हेचि साधुजन
कृपेचे सागर हेचि साधुजन ।
तिहीं कृपादान केले मज ॥१॥
बोबडे वाणीचा केला अंगीकार ।
तेणें माझा स्थिर केला जीव ॥२॥
तेणें सुखं स्थिर झाले ठायीं ।
संतीं दिला पायीं ठाव मज ॥३॥
ना भी ना भी ऐसे बोलिलें बचन ।
त माझं कल्याण सवस्वही ॥४॥
तुका म्हणे झाला आनंदे निभर ।
नाम निरंतर घोष करूं॥५॥
माझिये जातीचे मज भेटो कोणी
माझिये जातीचे मज भेटो कोणी ।
आवडीची धणी फेडावया ॥१॥
आवडे ज्यां हरी अंतरापाखूनि ।
ऐेसियांचे मनीं आते माझं ॥२॥
तयांलागीं जीव होतो कासावीस ।
पाहतील वास नयन हे ॥३॥
खुफळ हा जन्म होईल येथून ।
देतां आलिंगन वेष्णवांसी ॥४॥
तुका म्हणे तोचि खुदिन सोहळा ।
गाऊं या गोपाळा घणीब्री ॥७॥
मातेचिया चिक्तीं
मातेचिया चिक्तीं ।
अवघी वाळकाची व्यापि ॥१॥
देह विसरे आपुला ।
जवळी घेतां खीण गेळा ॥२॥
दावी प्रेमभाते ।
आणि अंगावरीं चढते ॥३॥
तुका संतापुढें ।
पायी झोब लाडेकोंडे ॥४॥
पाप ताप देन्य जाय उठाउठी
पाप ताप देन्य जाय उठाउठी ।
जहालिया भेटी हरिदासलांची ॥१॥
ठेखें बळ नाही आणिकांचें अंगी ।
तप तीर्थ जगीं दान तरती ॥२॥
चरणींचं रज बंदी शूळपाणी ।
नाचती कीर्तनी त्यांचे माथां ॥२॥
भव तरावया उत्तम हे नाव ।
भिजो नेदी पाब हात कांही 8 तुका म्हणे मना झाळे खमाधान ।
देखिल्या चरण वेष्णवांचे ॥५॥
लेकराचे हित
लेकराचे हित ।
जाणे माउलीचे चित्त ॥१॥
ऐसी कळवळ्याची ज्ञाती ।
करी ळाभविण प्रीती ॥२॥
पोटीं भार वांहे ।
त्याचे खवस्वही खाहे ॥३॥
तुका म्हणे माझं ।
तुम्हां संतावरीं ओझं ॥४॥
भक्तांचा महिमा भक्तचि जाणती
भक्तांचा महिमा भक्तचि जाणती ।
इर्लॅम या गति आणिकांखी ॥१॥
जाणोनि लेणतें झालें तेणें खुखें ।
न बोळोनि सुखे बोलताती ॥२॥
अमेदूनि भेद राखियेला अंगीं ।
वाढावया जगीं प्रेमखुख ॥३॥
टाळ घोष कथा प्रेमाचा खुकाळ ।
मूढ लोकपाळ तरावया ॥४॥
तुका म्हणे हें तो आहे तयां ठावें।
जिहीं एकया भावे ज्ञाणीतळे ॥५॥
भक्तिखुखें जे मातळे
भक्तिखुखें जे मातळे ।
ते कळिकाळा शूर जाले ॥१॥
हातीं चण ५७४, संतपर हरिनामाचे ।
बीर गती विठळाचे ॥२॥
महादोषां आळा चाल ।
जन्ममरण केला नास ॥३॥
सहस््रनामाची आरोळी ।
एक पाहुनि बळी ॥४॥
नाही आज कांचा शुमान ।
ज्याचे अंकित त्यावबांचून ॥५॥
तुका म्हण त्यांच्या घरीं ।
मोक्षसिद्धी या कामारी ॥६॥
मोकळे मन र्खाळ वाणी
मोकळे मन र्खाळ वाणी ।
याचि गुणी संपन्न ॥१॥
लक्ष्मी ते देशा नांचे ।
भाग्यें ज्याचें तरी त्यांतीं ॥१॥
नमन नव्नता अंगीं ।
तेथे रंगीं पालट दे तुका म्हणे त्यांच्या नांवें ।
येतां व्हावें संतोपी ॥४॥
वाट वैकंटीं पाहाती
वाट वैकंटीं पाहाती ।
भक्त के पां येथे येती।
तयां जन्ममरण खंती ।
नाही चित्ती परलोक ॥१॥
धन्य धन्य हरीचे दाख ।
तयां खुळ गभ- वास ।
ब्रह्मादिक करिती आस ।
तीथी आस अटिची ॥२॥
कथाश्रवण व्हाच- यास ।
यमधर्मा थोर आख ।
पाहे रात्रंदिवस ।
वाट कर जोडूनिया रे रिद्धि- सिद्धि न पाचारितां ।
त्या छंडिती हरिभक्तां ।
मोक्ष खायुञ्यता ।
वाट पाहे भक्तांची ॥४॥
असती जेथे उभे ठेळ ।
सदां प्रेमसुख घाल ।
आणिकही उद्ध- शेले ।
महादोषी चांडाळ ॥५॥
सकळ करिती त्यांची आस ।
सव भाव ते उदाख।
धन्य भाग्य त्यांस ।
तुका म्हणे दरूपणे॥६॥
खकळ चिंतामणी शरीर
खकळ चिंतामणी शरीर ।
जरी जाय अहेकार दशा सकळ ।
निदा हिसा नाहीं कपट देहबुद्धी ।
तिमेळ स्फटिक जसा ॥१॥
मोक्षाचे तीथ. नळगे वाराणसी ।
येती तयापाशीं अवघीं जने ।
तीथाली तीथ झाला तोचि एक ।
मोक्ष तेण दर्शने ॥२॥
मन शुद्ध तया काय करिसी माळा ।
मॉडत स्वकळा आपणांसी ।
हरिच्या गुणे गजञती सदा ।
आनंद तया मानसा ॥३॥
तन मन घल दिळे पुरुषोत्तमा ।
आशा नाहीं कवणाची ।
तुका म्हणे तो परिसाहाने आगळा ।
काय महिमा वर्णू त्याची ॥ ॥४॥
खंसारखोहळे भोगितां सकळ
खंसारखोहळे भोगितां सकळ ।
भक्तां त्याच बळ विठोबाचे ॥१॥
भय चिंता धाक न मानिती मनीं ।
भक्तां चक्रपाणी सांभाळित ॥२॥
पापपुण्य त्यांचें धरून शके अग ।
भक्तांसी श्रीरंग सवभाव ॥३॥
नव्हती ते सुक्त आवडे संलार ।
देव भक्तां भार सव वाहे ॥४॥
तुका म्हणे देव भक्ता वेळाईत ।
भक्त ते निश्चित त्याचियान ॥५॥
संतांसी क्षोभवी कोण्याही प्रकार
संतांसी क्षोभवी कोण्याही प्रकार ।
त्याचे नव्हे बरे उभयळोकीं ॥१॥
देवाचा तो वरी शड दावेदार ।
प्रथ्वाहा थार नेदी तया ॥२॥
संतापाशीं ज्याचा चुरेचि विश्वास ।
त्याचे झाले दोप बळिबंत ॥३॥
तुका म्हणे क्षीर वासराच्या अंगे ।
किंवा धांबे लाग विषम मार ॥४॥
संतांसी तो नाही सन्मानाची चाड
संतांसी तो नाही सन्मानाची चाड ।
परि पडे द्वाड अव्हेरिते ॥१॥
संतपर * ५७६ म्हणऊनि तया न वज्ञांव ठायां ।
होतसे घात या दुर्बळांचा ॥२॥
भावहीना आड येतसे आईाका ।
उचितासखी चुका घाळावया ॥२॥
तुका म्हणे जया संकोच दशन ।
तया ठायां जाणे अचुचित ॥४॥
संतांचिये गांवी प्रेमाचा सुकाळ
संतांचिये गांवी प्रेमाचा सुकाळ ।
नाहीं तळमळ दुःखलेश ॥१॥
तेथ मी राहीन होर्झडान याचक ।
घालिताल भीक तेचि मज ॥२॥
संताचिये गांवी वरो भांडवळ ।
अवघा विठळ धनावित्त ॥३॥
संतांचें भोजन अमृताचे पान ।
करिती कीतन खवकाळ ॥४॥
संतांचा उदीम उपदेशाची पेठ ।
प्रेमखख साठी घेती देती ॥५॥
संतांचा महिमा तो बह दुर्गम
संतांचा महिमा तो बह दुर्गम ।
शाब्दिकांचें काम नाहीं येथे ॥१॥
हु दुघड जरी जाली म्हस गाय ।
तरी होईल काय कामधेचु ॥२॥
तुका म्हणे अंगे व्हावे ते आपण ।
तरीच महिमान येईल कळी ॥३॥
जाणे भक्तीचा जिव्हाळा
जाणे भक्तीचा जिव्हाळा ।
तोचि देवाचा पुतळा ॥१॥
आणीक नये माझ्या मना ।
हो कां पडित शाहाणा ॥२॥
लामख्यीं जडळे चित्त ।
त्याचा दास मी अंकित ।
तुका म्हणे नवविध ।
भक्ति जाणे तोचि सिद्ध ॥४॥
भाग्यवंता हेचि काम
भाग्यवंता हेचि काम ।
मापी नाम वेखरी ॥१॥
आनंदाची पुष्टा अंगा ।
श्रोते संगीं उद्धरती ॥२॥
पिकळे तया खाण किती ।
पंगतीस सुकाळ ॥३॥
तुका करी प्रणिपात ।
देडवत आचारियां॥४॥
रवि दीप हिरा दाविती देखणें
रवि दीप हिरा दाविती देखणें ।
अद्य दाने संतांचेनी ॥१॥
काय त्यांचा महिमा वर्णू मी पामर ।
न कळे तो साचार ब्रह्मादिकां ॥२॥
तापली चंदन निववितो कुडी ।
त्रिगुण तो काढी संतसंग ॥३॥
मायदापे पिंड पाळियेला माया ।
जन्ममरण जाया संतसग ॥४॥
खताचे वचन वारा जन्मेसुख ।
मिष्टान्न ते भूक निवारण ॥५॥
तुका म्हणे जवळीं न पाचारितां जावे ।
संतचरणीं भावे रिघावया ॥ ॥६॥
प्रारब्ध क्रियमाण
प्रारब्ध क्रियमाण ।
भक्तां खंचित नाहीं जाण ॥१॥
अवघा देवाचे झाला पाहीं ।
भरोनियां अंतर्बीही ॥२॥
सत्वरजतमबाधा ।
नव्हे हरिभक्तांखी कदा ॥३॥
खाय दोळे करी ।
अवघा त्यांचे अंग हरी ॥७॥
देवभक्तपण ।
तुका व्हणे नाहीं भिन्न ॥४॥
आलिंगन घडे
आलिंगन घडे ।
मोक्ष सागुञ्यता जोडे ॥१॥
ऐसा संतांचा महिमा ।
झाली बोळायाची सत्रीमा ॥२॥
तीथ पवकाळ ।
अवघी पायांपे सकळ ॥३॥
त्का म्हणे देवा ।
ध्यांची केली पावे सेवा ॥ ॥४॥
आवडीची न पुरे घणी
आवडीची न पुरे घणी ।
प्रीत मनीं बैखळी ॥१॥
नित्य तवा कळवळा ।
५७६ संतपर विनित किकिषीविीएणिफपिप्ट्टपिचि मायाबाळामध्यें तो ॥२॥
खुख सुखा मेटा आलेः।
होय वाल्हे पाटाच ॥३॥
तुका म्हणे न्रह्मानंद ।
संतदंदे चरणांप ॥४॥
उजळळे भाग्य आतां
उजळळे भाग्य आतां ।
अवधा चिंता वारली ॥१॥
स्तंतदशन हा लाभ ।
पद्मनाभ जोडला ॥२॥
संपुष्ट हरे हृदयपेंटी ।
करून पोटीं सांठऊ ॥३॥
करितां या खुखा
करितां या खुखा ।
नाही अंत पार नाहीं लेखा ॥१॥
माथां पडती संतपाय ।
सुख कैवल्य त काय ॥२॥
ऐसा छाम नाहीं ।
दुजा विचारतां कांही ॥३॥
तुका म्हणे गोड ।
तेथे पुरे माझें कोड ॥ ॥४॥
कोणं पुण्य यांचा होइन सवक
कोणं पुण्य यांचा होइन सवक ।
जिही द्वंद्वादिक दुराविल ॥१॥
पेख घमे मज दावी नारायणा ।
अंतरी खणा प्रगटोनी ॥२॥
बहु अवघड आहि खंतभेटी ।
परि जगजेठी करुणा केला ॥३॥
तुका'म्हणे मग नये वृत्तीवरी ।
सुखाचे शेजारीं] पडुडइन ॥४॥
ज्ञ कां रंजले गांजले
ज्ञ कां रंजले गांजले ।
त्यांसि म्हणे जो आपुले ॥१॥
तोचि साधु ओळखावा ।
देव तेथचि जाणावा ॥२॥
मृदु सबाह्य नवनीत ।
तेस सज्जनांचे चित्त ॥३॥
ज्याले आपंगिता नाहीं ।
त्यासी धरी ज्ञा हृदया ॥४॥
दया करण ज्ञ पुत्रासी ।
तेचि दाखा आणि दारी ॥५॥
दास झालो हरिदासांचा
दास झालो हरिदासांचा ।
बुध्दि कायां मन वाचां ॥१॥
तेथ प्रेमाचा खुकाळ ।
टाळ म्दंग कल्लोळ ॥२॥
नासे! दुष्ट बुध्दी खकळ ।
समाधी हरि कीरसनीं ॥३॥
ऐकतां हरिकथा ।
भक्ती छागे त्या अभक्ता ॥४॥
दखा[न कातनाचा रंग ।
कैसा उभा पांडुरेग ॥५॥
देवासी अवतार भक्तांसी संसार
देवासी अवतार भक्तांसी संसार ।
दोहीचा विचार एकपणे ॥१॥
भक्तांसी खोहळे देबाचिया अंगें ।
देव त्यांच्याखंगे खख भोगी ॥२॥
देवे भक्तां रूप दिलास आकार ।
भक्ती त्याचा पार वाखाणिला ॥२॥
एका अंगीं दोन्ही जाळी हा निमाण ।
देवभक्तपण स्वामिसेवा ॥५॥
तुका म्हणे येथ नाहीं भिन्न भाव ।
भक्त तोचि देव देव भक्त ॥५॥
खळा सदा क्षुद्र दृष्टि
खळा सदा क्षुद्र दृष्टि ।
करी कष्टी सज्जना ॥१॥
करिती आपुलाले परी ।
धणीवर्री व्यापार ॥२॥
दया संतां भांडवळ ।
वेची बोल उपकार ॥२॥
तुका म्हणे आपुलाले ।
उसंतिले ज्यांनीं ते ॥४॥
बाट वैकेंटीं पाहाती
बाट वैकेंटीं पाहाती ।
भक्त क्केपां येथें येती।
तयां जन्ममरण खंती ।
नाहीं चित्ती परळोक ॥१॥
धन्य धन्य हरीचे दाख ।
तयां खुळभ गर्भ- वास ।
ब्रह्मादिक करिती आस ।
तीथा आस अटिची ॥२॥
कथाश्रवण व्हावः यास ।
यमधमी थोर आस ।
पाहे रात्रंदिवस ।
वाट कर जोडूलिया ॥३॥
रिड्धि- सिद्धि न पाचारितां।
त्या धंडिती हरिभक्तां ।
मोक्ष सायुज्यता ।
बाट पाहे भक्तांची ॥४॥
असती जेथें उभे टेले ।
सदां प्रेमसुख घाले ।
आणिकही उद्ध- शेले ।
महादोषी चांडाळ ॥५॥
सकळ करिती त्यांची आस ।
सर्व भावे ते उदास ।
धन्य भाग्य त्यांस ।
तुका म्हणे दरुपणे ॥६॥
ध्याती योगीराज वैखळे कपाटीं
ध्याती योगीराज वैखळे कपाटीं ।
ळागे पाठोपाठीं तयांचिया ॥१॥
तान भूक त्यांचे राखे शीत उष्ण ।
जाळे उदालीन देहभाव ॥२॥
कोण खखे तया आणीक सत्रोयरे।
असे त्यां दुसर हरीविण ॥३॥
कोण खुख त्यांख्या जीवांखी आनंद ।
नाहीं राज्यपद घडीं तया ॥४॥
तुका म्हणे बिष अस्टतास- मांन ।
कृपा नारायण करितां होय ॥५॥
आगी लागा ज्ञाणपणा
आगी लागा ज्ञाणपणा ।
आड न यो नारायणा ।
घेईन प्रेमपान्हा भक्तिखुख निवाडे ॥१॥
यासी तुळे पेसे कांही ।
दुजे त्रिसुवनीं नाहीं ।
काळा भात दही ।
ब्रह्मादिकां दुलॅभ ॥२॥
निमिपाध संतसंगती।
वास वेकंठीं कल्पांती ।
मोक्षपदे' होती ।
ते विश्रांति बापुडी ॥३॥
तुका म्हणे हेचि देई ।
मीतूपणा खंड नाहीं ।
बोलिला त्या नाहीं ।
अभेदाची आवडी ॥ ॥४॥
संतांसी क्षोमवी कोण्याही प्रकारे
संतांसी क्षोमवी कोण्याही प्रकारे ।
त्याचें नव्हे दरे उभ्यळोकीं ॥१॥
देवाचा तो वैश हाजु दावेदार ।
पृथ्वीही थार लेदी तया ॥२॥
संतापाशीं ज्याचा चुरोचि विश्वास ।
त्याने झाटे दोष बादिवंत ॥३॥
लका महणे क्षीर वासराच्या अंगें ।
किंवा धांवे ळागे विषमे मारूं॥४॥
करितां या खुखा
करितां या खुखा ।
नाही अंत पार नाहीं लेखा ॥१॥
माथां पडती संतपाय ।
सुख केवल्य त काय ॥२॥
ऐसा लाभ नाही ।
दुजा विचारता कांही ॥३॥
तुका म्हणे गोंड ।
तेथं पुरे माझे कोड ॥ ॥४॥
षणाश्रम करिसी चोख
षणाश्रम करिसी चोख ।
तरि तूं पावसी उत्तम लोक शेपारेत तज नाहीं ठावे ।
जेण अंगें ञ्रह्म व्हाव ॥२॥
जरि तू. जालासी पंडित ।
करिसी इाब्दाचं पांडित्य ॥३॥
गासी तान मान बंध ।
हाव भाव गीत छद ॥४॥
जाण- शील.तें स्वतंत्र ।
आगमोक्त पूजायंत्र ॥५॥
साधनाच्या ओढी ।
डोळियांच्या मोडामोडी ॥६॥
तुका म्हणे देहीं ।
संत जहाले विदेही ॥७॥
संतसमागम एखादिया परी
संतसमागम एखादिया परी ।
राहावे त्याचं द्वारी *्वानयाती ॥१॥
तेथे रामनाम होईल श्रवण घडेल भोजन उच्छिष्टाचे ॥२॥
कामारी बटीक सेवेचे:सेवक ।
दीनपण रंक तेथ भलं ॥२॥
तुका म्हणे लव खुख त्या संगती ।
घडेल पंगती संताचियां॥ ॥४॥
संतांचे खुख झाळं या देवा
संतांचे खुख झाळं या देवा ।
म्हणऊनि सेवा करी त्यांची ॥१॥
तेथ माझा काय काण तो विचार ।
वणावया पार महिमा त्यांचा ॥२॥
नियुण क्ल ।
] ॥८॥
।
यी गा ७४ ७१००७6 ]-।
५७८ संतपर '--€१./ आकार जाला गुणवंत ।
घाली दंडवत पूजोनियां ॥२॥
तीर्थ त्यांची इच्छा करिती नित्यकाळ।
व्हावया निमळ आपणांसी ॥४॥
अष्टमा सिद्धींचा. कोण आला पाड ।
वागां नेदी आड कोणी तया ॥५॥
तुका म्हणे ते बळिया शिरो मणी ।
राहिले चरणीं निकटवासे ॥६॥
संतांपा्ही बह असाव मयादा
संतांपा्ही बह असाव मयादा ।
फलकटाचा धंदा ऊर फाडी ॥१॥
बासर तो भुके गाढवाचेपरी ।
उडे पाठीबरीं देड तेणं ॥२॥
समय नेण ते वेडे चहाटळ ।
अवग्णाचा आगळ मान पावे ॥३॥
तुका म्हणे काय वांयां चाळ- बणी ।
पिटपिटघाणी हागवणीची ॥४॥
रवि दीप हिरा दाविती देखणें
रवि दीप हिरा दाविती देखणें ।
अहददय दाने संतांचेनी ॥१॥
काय त्यांचा महिमा वर्णू मी पामर ।
न कळे तो साचार ब्रह्मादिकां ॥२॥
तापली चंदन निववितो कुडी ।
त्रियुण तो काढी संतसंग रे मायदापें पिंड पाळियेळा माया ।
जन्ममरण जाया संतसंग ॥४॥
संताचे वचन वारी जन्मसुख।
मिशक्न ते आूक निवारण ॥५॥
तुका म्हणे जवळीं न पाचारितां जावे ।
संतचरणीं भावें रिघावया ॥ ॥६॥
भुंकानेया खुने लागे हत्तीपाठी
भुंकानेया खुने लागे हत्तीपाठी ।
होऊनि हिंपुटी दुःख पावे ॥१॥
काय त्या मडके तयासी कराबे ।
आपुल्या स्वभावें पीडतखे ॥२॥
मातले बोकड विटवी पंचानना ।
घेतलं मरणा धरण तेण ॥३॥
तुका म्हणे खंतां पाडि तील खळ ।
घेती ताड काळे करूनियां ॥1४॥
नित्य वदनी हरीचे नाम
नित्य वदनी हरीचे नाम ।
अंतरीं प्रेम विखावलं ॥१॥
त्यांच्या भाग्या नाहीं सोमा ।
पुरुषोत्तमा प्रिय झाळे ॥२॥
आवडती ते सवेदा हरी ।
न वचे दुरी पाखुनी त्यां ॥३॥
निळा म्हणे मेघःशाम ।
पुरवी काम खव त्यांचे ॥४॥
ओवडीची न पुरे घणी
ओवडीची न पुरे घणी ।
प्रीत मनी बैखळी ॥१॥
लित्य तवा. कळवळा ।
५७६ संतपर आ मसल पपनस मायाबाळामध्यें तो ॥२॥
खुख खुंखा मेटों आले: होय वाळ्हे पोर्टाचं ॥३॥
तुका म्हणे ब्रह्मानंदे ।
संतददंदे चरणांपे ॥४॥
उजळळें भाग्य आतां
उजळळें भाग्य आतां ।
अवधा चिंता वारली ॥१॥
संतद्दीन हा लाभ ।
पद्मनाभ जोडला ॥२॥
संपुष्ट हे हृदयपेटी ।
करुने पोटीं खांठऊ ॥३॥
चुका म्हणे होता ठेवा ।
तो या भावा स्वांपडला ॥४॥
संतांच्या घिःकांरे अमंगळ जिणे
संतांच्या घिःकांरे अमंगळ जिणे ।
विश्वशज्ञ-तेण सांडी परी ॥१॥
कुळ आणि रूप वायां संसार ।
गेला भरतार मोकलितां ॥२॥
सूळ राखे तया फळा काय उणे ।
चतुर लक्षण ण्खों ज्ञाणे ॥३॥
तुका म्हणे सायास ता पके ठायीं ।
दीप हातीं तई अवघ वर ॥४॥
वर्णाश्रम करिसी चोख
वर्णाश्रम करिसी चोख ।
तरि तूं पावसी उत्तम लोक ॥१॥
परि ते तुज नाहीं ठावे ।
ज्ञण अंगें ब्रह्म व्हावे ॥२॥
जरि तू जालासी पॅडित ।
करिसी शब्दाचे पॉडित्य. ॥३॥
गासी तान मान बंध ।
हाव भाव गीत छंद ॥४॥
ज्ञाण- शाल त् स्वतंत्र ।
आगमोक्त पूज़ायंत्र ॥५॥
साधनाच्या ओढी ।
डोळियांच्या मोडामोडी ॥६॥
तुका म्हणे देहीं ।
संत जहाळे विदेही ॥७॥
संतसमागम पखादिया परी
संतसमागम पखादिया परी ।
राहाव त्याचं द्वारी श्वानयाती ॥१॥
तथ रामनाम होईल श्रवण।
घडेल भाजन उाच्छप्राचे ॥२॥
कामारी बटीक सेवेचे सेवक ।
दीनपण रंक तेथ भलें ॥३॥
संतांचे खुख झाळ या देवा) म्हणऊनि सेवा करी त्यांची १ तेथ
संतांचे खुख झाळ या देवा) म्हणऊनि सेवा करी त्यांची ॥१॥
तेथ माझा काय कोण तो विचार ।
वणांवया पार महिमा त्यांचा ॥२॥
निग्रुण छ.स.्गा. ....३७ ५७८ संतपर ॥७॥
ह आकार जाळा गुणवंत ।
घाली. दंडवत पूजोनियां ॥३॥
तीथ त्यांची इच्छा “- करिती नित्यकाळ ।
व्हावया निमळ आपणांसी ॥४॥
अष्टमा सिद्धीचा कोण आला पाड ।
वागा नेदी आड कोणी तया ॥५॥
तुका म्हणे ते बळिया शिरो- मणी ।
राहिले चरणीं निकटबासे ॥६॥
सूर्य न देख अंधकारा
सूर्य न देख अंधकारा ।
आझ्ने जवी ज्ञीतज्वरा ॥९॥
तेवी हारिभक्तां खांकड ।
येऊॉचि न शके तयांपुढें ॥२॥
हनुमंतासी भूतबाधा ।
नव्हे कठपांतांही कदां ॥२॥
निळा म्हणे दत्तान्रेया ।
न बाधी मोह ममता माया ॥ ॥४॥
संतांचा अतिक्रम
संतांचा अतिक्रम ।
देवपूजा तो अधर्म ॥१॥
येती दगड तैसे चरी ।
मं्रपुष्ये देवा शिरीं ॥२॥
अतीतासि गाळी ।
देवा निवेद्यासी पोळी ॥२॥
तुका म्हणे देवा ।
ताडण भेदकांची सेवा ॥४॥
सुंकूनिया खुले लागे हत्तीपाठीं
सुंकूनिया खुले लागे हत्तीपाठीं।
होऊनि हिंपुटी दुःख पावे ॥१॥
काय त्या मदाके तयाखी करावे ।
आपुल्या स्वभावे पीडतसे ॥२॥
मातले बोकड विटवबी पंचानना ।
घेतले मरणा धरणं तेणें ॥३॥
तुका म्हणे संतां पीडे- तील खळ।
घेती तोंड काळे करूलियां ॥४॥
ध्याना चिंतनीं मानसा
ध्याना चिंतनीं मानसा ।
हरीत घ्यातां अहानेज्ी ।
तेचि होबो- नियां भक्तराशी ।
झाले बिहळ विहल ॥१॥
कोटकी भंगी ऐसं रूप ।
तीव्र ध्याने ते तदूप ।
विष्णु जेवी शिवस्वरूप ।
शिबही विष्णुचितन ॥२॥
नर तोचि नारायण ।
अजुनरूप विलसे कृप्ण ।
येर्येरे विराजमान ।
करितां ध्यान तदूपता ॥३॥
निरसोनियां अविद्याजात ।
देव तेसोचि झाले भक्त ।
मोह ममता मायातीत ।
झाळे खतत निजध्यास ॥४॥
निळा म्हणे अधनारी ।
रूप विलले बटेश्वरीं ।
दोना दाऊनी एक शारींरी ।
दोघां नाही दोंनीपणं ॥ ॥५॥
फळळे तया जन्मांतर
फळळे तया जन्मांतर ।
न पड़े विसर नामाचा ॥१॥
अत्यादर हरिची भक्ति ।
झाली विरक्ती विषयाची ॥२॥
कामक्रोधां गिळिलळें शांती ।
अहंकार खमाति मद्मत्सरा ॥३॥
निळा म्हणे आचितन ।
लागलें अनुसंधान हरिरूपीं॥४॥
नव्हती ते संत करितां कवित्व
नव्हती ते संत करितां कवित्व ।
संतांचे ते आप्त नव्हती संत ॥१॥
येथें नाहीं वेशा सरत आडनांव ।
निवडे घावडाव व्हावा अंगीं ॥२॥
नव्हती ते संत धारितां भोपळा ।
पांघर्यत वाकळा नव्हती संत ॥३॥
नव्हती ते सतं करितां कीन ।
सांगतां पुराण नव्हती संत ॥४॥
नव्हती ते संत वेदाच्या पठणे।
कम आचरणे नव्हती संत ॥५॥
नव्हती ते संत करितां तीथीटण ।
सेविलिया बन नव्हती संत ॥६॥
नव्हती संत माळामुद्राच्या भ्रपणे ।
भस्म उघळण नव्हती संत ॥७॥
तेचि संत तोचि संत
तेचि संत तोचि संत।
व्यांचा हेत विठळीं ॥१॥
नेणती कांहीं टाणा- येणा ।
नामस्मरणां वांचुनी ॥२॥
कायां वाचां आणि मनें ।
धाळें चिंतने इता ॥३॥
तिळा म्हणे विरक्त देहीं।
आठवाचि नाहीं विषयांचा ॥४॥
अखंड भूतदया मानसीं
अखंड भूतदया मानसीं।
वाचे नांम अहर्निशी ॥१॥
तया विसंबें न दृषीकेशी ।
मागे मागे हिंडतसे ॥१॥
जिहीं परकारणीं वैचिळें ।
शरीर आयुष्य आपुळ ।
धन वित्तही वाचिळें ।
तयां विठळें खन्मातिजे ॥२॥
जिह्दीं गाइळे नित्य संतपर ५७९ नाम ।
अंतरी घरूनियां प्रेम ।
तया वाश्तिसी निजधाम ।
निमूनियां ठेविळें ॥३॥
जिहीं घरिछा संतसंग ।
दुराविळें चिंविध जग ।
तया सखा पांडुरंग ।
निजञा- चुभवे जोडळा ॥४॥
तिळा म्हणे खद्गुरुमक्ति ।
दास्य ब्राह्मणांचे अन्ुरक्ती ।
तयाळलागा हा श्रापता ।
करा सागाता आपुला ॥८७॥
निर्वेरता सूवीभूती
निर्वेरता सूवीभूती ।
दया शांति आणि करुणा ॥१॥
फेली कपा नारायणे ।
पेशी चिन्हे उमटतां २. क्षमा अंगीं निमेत्सर ।
बाणी उच्चार नामाचा:३ निळा म्हणे नघ्ता अंगीं ।
मोहत्यागीं ममतेच्या ॥४॥
हरिरूप ध्यानी हरिनाम बदनीं ! हरिच्या चिंतनीं तद्रूपता १ हरि
हरिरूप ध्यानी हरिनाम बदनीं ! हरिच्या चिंतनीं तद्रूपता ॥१॥
हरि तयां अंतरी हरि तया बाहेरी ।
रक्षी निरंतर श्रीहरी त्यां ॥२॥
हरि तयां आसनी हरि तयां भोजनीं ।
हरि तयां दायनीं निद्रा करी ॥३॥
निळा म्हणे हरि देह गेह दारा ।
हरी दुजा वारा लागा नेदी ॥४॥
खर्य न देख अंधकारा
खर्य न देख अंधकारा ।
आमने जवी शीतज्वरा ॥१॥
तेवीं हार्भिक्तां साकड ।
येझाच न शके तयापुढ न् हचुमता्ऱली भूतचाघा ।
सव्हे कल्पातांहा कदा ॥३॥
निळा म्हणे दत्ताचेया ।
न बाधा मोह ममता माया ॥ ॥४॥
नित्यानेंदाचिया घरां
नित्यानेंदाचिया घरां ।
बिवेक पेल तीरा पावबविती ॥१॥
तेचि लद गुरु खंतजन ।
निजात्मक्षान फळदाते ॥२॥
वदनी बसविली घेदोनाति।
स्वघम स्थापिती लकळांचे ॥३॥
निळा म्हणे नेती धामा ।
वेकुठय़ामा विरश्वांति ॥४॥
धरिती ज्या हाती संत कृपावंत । पाळी पंढरीनाथ लळा त्याचा
धरिती ज्या हाती संत कृपावंत ।
पाळी पंढरीनाथ लळा त्याचा ॥१॥
नविसंबं त्या घडी पळ यग मानी ।
दिखां नेदी जर्नी केविलवाणे ॥२॥
पाजी प्रेमपेहे बाहे तया अंकी ।
म्हणे हे लाडकी तान्ही माझी ॥३॥
निळा म्हणे दावी स्वहिताचा पंथ ।
नेदी त्या आघात येऊ आड ॥४॥
नित्य वदनीं हरीचें नाम
नित्य वदनीं हरीचें नाम ।
अंतरीं प्रेम विसावळें ॥१॥
त्यांच्या भाग्या नाहीं सोमा ।
पुरुषोत्तमा प्रिय झाळे ॥२॥
आवडती ते सर्वदा हरी ।
न वचे दुरी पाखुनी त्यां ॥३॥
निळा म्हणे मेघःशाम ।
पुरवी काम सर्व त्यांचें ॥४॥
आपणचि ते येती घरां
आपणचि ते येती घरां।
देखुनि बरा निजभाव ॥१॥
आत्तपणें आलळिंगिती ।
मतींचा पुरबिती हेत सकळ ॥२॥
अनाथ अनन्य देखोनि रंक ।
सतपर ८८१ करिती कोतुक खेळविती ॥३॥
निळा म्हणे लाविती सेवे।
आपुलिया वेभव गोरविती ॥४॥
जथा नाहीं आपपर
जथा नाहीं आपपर ।
सांगतां विचार स्वहिताचा ॥१॥
जेणे देव जोडे जोडी ।
दाविती परवडी त्या साचा ॥२॥
संदेहाचे तोडिती पाश ।
लहज उप- देश बोलणे ॥३॥
निळा म्हणे अनुताप उठी ।
ऐेकतां गोठी भाविका ॥४॥
सांपडली हे खुगम बाट
सांपडली हे खुगम बाट ।
हरीचिया पाठ नामाचा ॥१॥
त्रह्मानेदे करिती घोष ।
कीतनीं उल्हास नित्यानी ॥२॥
हरिचिया प्रेमे रंगोनिया गेले ।
देहिचे विसरळे देहमाब ॥३॥
निळा म्हणे जिकानि काळा ।
! भोगितो सोहळा वेकुंठींचा ॥४॥
संतसंगे हरे पाप
संतसंगे हरे पाप ।
संतसंगे निरसे ताप ।
संतसंग निर्विकल्प ।
होय मानस निश्चळ ॥१॥
संतसंगे बैणग्य घडे।
संतसंग विरक्ती जोडे ।
संतसंगे निजशां(ति वाढे ।
खाधन हृदयीं अखंडित ॥२॥
संतसंगे हारेची भक्ती ।
संतसंग ज्ञान विरक्ती ।
संतसंगे भुक्ती सुक्ती ।
साधकां बरिती अनायासे ॥३॥
निळा म्हणे साघुसंग ।
महाभाग्याचे हे भाग्य ।
खरेविती ते स्वरूप चांग ।
पावती आत्मया श्रीहरीचे ॥ ॥४॥
वबाचेते वदवी रसनेतं चाखबी
वबाचेते वदवी रसनेतं चाखबी ।
नेत्रात दाखवी परि त्या दरी ॥१॥
बुद्धी बोधवषेता चित्ता चेतविता ।
देही देहातोता केसेनि दावू ॥२॥
भावाभावा- तीत अद्वेता अद्वेत ।
ज्यातें श्रती म्हणत नेति नेति ॥३॥
निळा म्हणे कांहीं न. होऊनियां ज्ञ आहे ।
दाविती त्याच सोये सद्गरू खंत ॥४॥
काळ सार्थक केला त्यांनी
काळ सार्थक केला त्यांनी ।
धरिला मनीं विठल ॥१॥
लाम वाचे श्रवणी छीति ।
षाडळे चित्तीं समान ॥२॥
कीतनाचा समारंभ ।
निर्दम सवंदां ॥३॥
निळा म्हणे स्वरूपसिद्धी ।
नित्य समाधि हारिनासी ॥ ॥४॥
मानापमान संकटप आज्ञा
मानापमान संकटप आज्ञा ।
तुटला मोहजाळ फासा १९ तया गुरू- चियां भक्तां ।
नुरेचि कोठे गोवा गुंता ॥२॥
सवोतरी आपुळे रूप ।
देखती नेणतां विकल्प ॥३॥
निळा म्हणे कमातीत ।
झाले होऊाने कर्मी रत ॥४॥
नाहीं भिन्नत्व उरळें
नाहीं भिन्नत्व उरळें ।
अवघ्या अंगें अवघे झालें ॥१॥
नेणती ते माना- मान ।
जन जेसे तयां वन ॥२॥
न लगे खाधन त्या संपत्ती ।
देवचा झाले सदी- भूतीं ॥३॥
निळा म्हणे पकापकीं ।
एकची होऊनि ठेले लोकीं ॥ ॥४॥
संतांऐेसा उदार एक
संतांऐेसा उदार एक ।
चेळोक्यनायक श्रीविठिल ॥१॥
आणखी नये ठुळणे दुजा ।
'चुंडितां समाजा व्िभुवनी ॥२॥
ज्याचिया वचने भवसिंधू उरे ।
माया सुररे दरी पळ ॥३॥
बोलिले शब्द निदचयाचे
बोलिले शब्द निदचयाचे ।
प्रतीति साचे आले ते १२ माझा मज्ञाचे परिचय झाला ।
संतीं दाविला हितार्थ ॥२॥
तिमिषमाच्रे खावध केले ।
ष्ट्र संतपर आपुलिये ळाविळे निजसेवे ॥३॥
[निळा म्हणे उपकार त्याचा ।
सहस्त्र वाचा न बर्णवे॥४॥
सीत दद प्राप्त ज्यासी
सीत दद प्राप्त ज्यासी ।
निजात्मखुखारी तो पाव ॥१॥
जेथे उमे संतजन ।
नारायण संमवेत ॥२॥
तया खुखा उणें नाहीं ।
लोकीं तिहीं पूज्य तो . ॥३॥
निळा म्हणे हरीचे होष ।
करीत ताश कट्मषा॥ ॥४॥
नेणती .ते आपपर
नेणती .ते आपपर ।
विश्बीं झाले विश्वंभर ॥१॥
लाही देहाची भावना ।
करितां नामसंकीतना ॥२॥
हरीच्या नामामृते घाले ।
गिळूनी ब्रह्मांडा राहीले ॥३॥
निळा म्हणे अवघ्याचि परी ।
झाल व्यापक चराचरी ॥४॥
देखती लोचनीं
देखती लोचनीं।
तनिज्ञात्मया अनुदिनी ॥१॥
त्यांच्या भाग्याचा ते. १८० संतपर महिमा ।
तेणं चतुसुंख ब्रह्मा ॥२॥
हरीसंगे हरिचेचि रूप ।
झाली भावना तद्रूप ॥३॥
निळा म्हणे अवलोकन ।
तैसेचि झाले अंगें मने ॥४॥
बहुत भाग्य भूमंडळां! आले सकळां उद्धण्या १ वतोनियां
बहुत भाग्य भूमंडळां! आले सकळां उद्धण्या ॥१॥
वतोनियां दाविली ळोकां।
पाविली परिपाका आणि कांहीं ॥२॥
सहज त्यांची कीडा खेळ ।
हाचि मंगळ खुखकती ॥३॥
कांही करी ना हा करवी
कांही करी ना हा करवी ।
असोनि जीवीं ज़ीवह्दीन ॥१॥
संताचि ओळखति यासि ।
जाणतां आणिकांसी इुळेम ॥२॥
छुद्धिचिये पाठीं पोटीं।
न देखे शेवटीं छुद्धि तया ॥३॥
निळा म्हणे सत्ता याची ।
न देखे विरंची आणि रुद्र॥४॥
जेणे माझी वाचा अती
जेणे माझी वाचा अती ।
आपुल्या कृपे केळी सरती ॥१॥
त्याच उत्तीणे होऊं म्हणतां ।
जीवा जीवपण नुमसे आतां ॥२॥
अवघेचि त्यांचे घेण देण ।
मी ह माझ कांहींचि नेण ॥३॥
निळा म्हणे ठेविला ऐेसा ।
जाळचा बुद- बुद जळींचि जेलखा ॥४॥
हेंचि त्यांचे नित्य काम
हेंचि त्यांचे नित्य काम ।
दावणे धर्म विहिताचे ॥१॥
ज्याचें तया स्वहित जोडे ।
पेस उघडे बोलती ॥२॥
निःसीम पांडरंगीं भक्ति ।
उपजे विरक्ति भाविकां ॥३॥
निळा म्हणे ऐसी वाणी ।
वदती पुराणी प्रतिपाद्य ॥४॥
नेणां काय पूवाजित
नेणां काय पूवाजित ।
होतं खुकुृत निक्षेपींचें ॥१॥
तेणें हाती धरू- नियां ।
संती ठाया पावविला ॥२॥
विटेबरी दाविलळ धन ।
होते पोटाळून महषी ज्या ॥३॥
निळा म्हणे बैसला ध्यानी ।
ज्याचिये चिंतनीं सदाशिव ॥४॥
घरिती ज्या हातीं संत क्रपावंत
घरिती ज्या हातीं संत क्रपावंत ।
पाळी पंढरीनाथ लळा त्याचा ॥१॥
न विसंबे त्या घडी पळ युग मानी ।
दिसो नेदी जनीं केविलवाणे ॥२॥
पाजी घ्रेमपेहें वाहे तया अंकीं ।
म्हणे हे लाडकी तान्ही माझी ॥३॥
निळा म्हणे दावी स्वहिताचा पंथ ।
नेदी त्या आघात येऊं आड ॥४॥
बोलणे त्यांचे त निश्शब्द
बोलणे त्यांचे त निश्शब्द।
देखणें देखती सच्चिदानंद ।
करणे चाळितां आत्मबोध ।
विषयीं विषय ब्रह्मरूप ॥१॥
जाणें येण आणिकां दिसे ।
अचळपळें ते जैसे तैस ।
कल्लोळ सागरीं उससे ।
रदिम जसे निज वित न मोडे त्या अखंडतां ।
घेतां देतां सर्वही करितां! हसतां खेळतां र पा निञजीं निजतां यथाखुखं ॥३॥
लेणी अळंकारही मिरविती ।
जयापरि तेसच दिसती ।
न मोडतां स्वरूपस्थिति ।
चि्तीं चिंतन खंदा ॥४॥
आपणचि ते येती घरां
आपणचि ते येती घरां।
देखुनि बरा निजभाव ॥१॥
म ॥४॥
आलिगिती ।
मनीचा पुरविती हेत सकळ ॥२॥
अनाथ अनन्य देखी[च संतपर ' ५८१ न्न सिल. आटली... 3 ह. करिती.कौतुक खेळविती ॥३॥
तिळा म्हणे लाविती सेवे।
आपुलिया वैभव गोरविती ॥४॥
त्याचे पायी माझी बद्धी
त्याचे पायी माझी बद्धी ।
जडली कधीं न ढळेची ॥१॥
ज्याचे ध्यानी मनीं हरी ।
नामे घेखरी उच्चार ॥२॥
नित्य कितेनांचे घोष ।
करिती उल्हास आवडी ॥३॥
निळा म्हणे त्यांचा गोठी ।
ऐकतां पोटीं खख वाटे ॥ ॥४॥
४०७९६ पऐेश्वयाची बचनाक्षरं ।
बदतीं मधुर तत्वदातीं ॥१॥
श्रवण करिती खात्विक लोक ।
पावती सुख कवल्य ॥२॥
भोग़ानियां नित्यानंदां ।
खख निज- पदां लिंगटती ॥३॥
निळा म्हणे हे संत साचु ।
आतेबंधु दीनांचे ॥४॥
सांपडली हे खुगम चाट
सांपडली हे खुगम चाट ।
हरीचिया पाठ नामाचा ॥१॥
ब्रह्मानंद करिती घोष ।
कीतनीं उल्हास नित्यानी ॥२॥
हरिचिया प्रेमे रंगोनिया गेले ।
देहिच व्रिसरळे देहभाव ॥३॥
निळा म्हणे जिंकॉनि काळा ।
भोगितो सोहळा वैकुंठीचा ॥४॥
मागे दाउनी गेले आधीं
मागे दाउनी गेले आधीं ।
दयानिधी खंत पुढे ॥१॥
तेणेचि पंथ चालो जातां ।
न पडे गता कोठे कांहो ॥२॥
मोडोनियां नाना मते ।
देति सिद्धांत सोरखु ॥३॥
निळा म्हणे ऐेख खंत ।
कृपावंत खु्खासिचु ॥४॥
अवलोकिल कृपादष्टी
अवलोकिल कृपादष्टी ।
केला वृष्टी वचनामृत ॥१॥
अंकुरल भाव- बीज ।
कारण निज अंतरींच ॥२॥
संतांचि हें खलहज स्थिती ।
आठव देता स्मरणाचा ॥३॥
निळा म्हणे धांबोनि येती ।
आणि उपदेशिती निज ग॒ह्य ॥४॥
९०७९ अंतरीचे मनोगत ।
तुम्ही ता संत जाणतसां ॥१॥
तरी वियोग नको आतां ।
तुमच्या भजना भजनासी ॥२॥
आठव करितां दिवखराती ।
उल्हाल चित्ती मना द्यावा ॥३॥
निळा म्हणे कृपाघना ।
विज्ञापना हे माझी ॥४॥
आह्मां सांपडलें वम
आह्मां सांपडलें वम ।
हर्भिक्तीचं खुगम ॥१॥
त्यांचें आळवादें नाम ।
हृदयी धरूनियां प्रेम ॥२॥
वाजऊनि टाळि।
सुखे नाचाव राउळीं ॥६॥
निळा म्हणे संतीं ।
दावेलें हे क्पावंतीं ॥ ॥४॥
मानापमान संकल्प आशा
मानापमान संकल्प आशा ।
तुटळा मोहजाळ फांसा ॥१॥
तया गुरू- चियां भक्तां ।
नुरेचि कोठें गोवा गता ॥२॥
सबीतरीं आपुलें रूप ।
देखती नेणतां विकल्प ॥३॥
निळा म्हणे कर्मातीत ।
झाले होऊनि कमीं रत ॥ ॥४॥
लित्यानंदाचिया घरां
लित्यानंदाचिया घरां ।
विवेक पैळ तीरा पावविती ॥१॥
तेचि सदू- गुरु संतजन ।
निजञात्मज्ञान फळदाते ॥२॥
बदनीं बसविली वेदोनीते ।
स्वधमे स्थापिती सकळांचे ॥३॥
निळा म्हणे नेती धामा ।
वैकंठय़ामा विश्रांति ॥४॥
च. घरिती ज्या हातीं संत कृपावंत ।
पाळी पंढरीनाथ लळा त्याचा ॥१॥
नवस त्या घडी पळ युग मानी ।
दिसो नेदी जनीं केविलवाणे ॥२॥
पाजी घरेमपेहें वाहे तया अंकीं ।
म्हणे हे लाडकी तान्ही माझी ॥३॥
निळा म्हणे दावी स्वहिताचा पंथ ।
नेदी त्या आघात येऊं आड ॥४॥
तोचि वानिती आनंद
तोचि वानिती आनंद ।
परमानंद अंतरीचा ॥१॥
जसी लावावया गोडी ।
कीर्ति परवडी पोकारिती ॥२॥
आपण पावोनियां खुखा ।
आणिकां हरिखा मेळविती ॥३॥
निळा म्हणे तिगमादिक ।
ज्याचें कौतुक बानिती ॥४॥
कृपा केली संतजनीं
कृपा केली संतजनीं ।
लाविला भजनीं श्रीहरीच्या ॥१॥
नाहीं तरी आणिकां साधनीं ।
जातां वायां लक्ष भोगावया चौर्यांशीं ॥२॥
आणिकां साधनीं गुंताचि पडतां ।
अभिमान वाढला नित्य तत्त्वतां ॥३॥
निळा म्हणे धांवणें केलें ।
सुपंथें लाविलें नीट घाट ॥४॥
लेवविलि अळंकार
लेवविलि अळंकार ।
केलें थोर वाढदुनी ॥१॥
आपुळी दृष्टी निव- वितां ।
मी तो नेणता छळेबाड ॥२॥
गोड घास सुखी भरा ।
जीवतां पाचारा आवडीं ॥३॥
निळा म्हणे शिकवां बोळा ।
पुढे चाळा आपणा ॥४॥
घन्य झालो कृपा केली
घन्य झालो कृपा केली ।
भेटी दिधली अवाचितीं ॥१॥
सांभाळिले €. तुम्ही संतीं ।
केल्या आतां पारिपूर्ण ॥२॥
मीतों दीन तुमचा रंक ।
घातली भीक अभयाची ॥३॥
निळा म्हणे न मेणे आतां ।
सन्सुख येतां कळिकाळ ॥४॥
परम सुखाचा खुकाळ
परम सुखाचा खुकाळ ।
चित्ती वसे सवही काळ ॥१॥
पख कल कपादान ।
तुम्ही मनाते मोहून ॥२॥
जिवापेलाडये खणे ।
पावविळे खामथ्यं ग्रणे ॥२॥
निळा म्हणे ऐसे किती ।
उपकार वानूं पुढता पुढती ॥४॥
भाग्याची उजरी
भाग्याची उजरी ।
दिसे यावरी बोढवळी ॥१॥
म्हणोनिया कृपा” देत ।
झाळे संत मायवाप ॥२॥
पाचारुनी देत मोहे ।
प्रेमंपह पाजिती ॥२॥
निळा म्हणे लांगती कानी ।
माझे मजळारानी स्वहित ॥४॥
भाग्य माझं उभ ठेळ । खंती दाविल तिधान १ आता. उण काठ
भाग्य माझं उभ ठेळ ।
खंती दाविल तिधान ॥१॥
आता. उण काठ काहीं ।
न पडे ठायीं भरलखे ॥२॥
जेथ पाहे तेथे आहे ।
न पाहताहा राहे कव ळुनी ॥३॥
तिळा म्हणे व्यापुनी अंतरीं ।
मग नाहीं बाहेरी तोच दिस ॥४॥
मायबाप उत्तीणे होणे
मायबाप उत्तीणे होणे ।
न घड देण अपत्या ॥१॥
जरा लक्ष जाडा दिळी ।
तरो त झाला उपाधी ॥२॥
तेखा आत्मा विश्व प्रसवे ।
तेणे त्या व्हाव उत्तीणे कै ॥९॥
निळा म्हणे शुद्ध माव ।
चरणा जावे लिंगटोनी ॥४७॥
मी तों संतांचे पोलण
मी तों संतांचे पोलण ।
देती समयीं तेचि खाणे ॥१॥
अवघी छकली जाचणी ।
उण्या पुऱ्याचि सोलणी ॥२॥
करूं सांगितल काज ।
चिता दवह नियां लाज ॥३॥
निळा म्हणे फिटली खंती ।
जिणे मरणे त्यांचे हाती ॥४॥
टाळ विणे मृदंगेंखी
टाळ विणे मृदंगेंखी ।
येती गजरंसी मिरवत ॥१॥
छांबने 'पताका गरुडटके ।
घेऊनी हरिखे विळोकिती ॥२॥
म्हणती जन्म छुफळ झाला ।
आज दखिला परात्पर ॥३॥
निळा म्हणे विहल हर्र ।
लेवुदो अंतरी खुखावती ॥४॥
खंत प्रसाद लाधले
खंत प्रसाद लाधले ।
तेचि धाले ब्रह्मरसं ॥१॥
खदा नामीं जडली ग्रीती ।
तेचि करिती उच्चार ॥२॥
भक्तिभाग्य चोसंडळे *विराग्य आळे मोडोनी ॥३॥
संतकृपा त्यांसाचि फळे
संतकृपा त्यांसाचि फळे ।
ज्यांचे चित्त बोळ परमार्थी ॥९॥
काय उणे खुखा मग ।
संतसंग जोडतां२ देवचि हातीं छागे तयां ।
संत जयां ॥३॥
निळा म्हणे संतांपार्दी उतापाची सवी जयां प्रसन्न ग संता 1 आहे [सीं सरव सिद्धी ॥ ॥४॥
पूणे कृपा झाली तया
पूणे कृपा झाली तया ।
गेला लगटोनियां निजचरणीं ॥१॥
न देस्वती ते हरिविण ।
जर्नी जनादेन कोदला ॥२॥
आनंदे त्या आळविती ।
बोसणता हरिनामे ॥३॥
निळा म्हणे देवचि झाले ।
भावा आले तयाचिया ॥४॥
हरिभक्त माझे जिवळग सांगाती
हरिभक्त माझे जिवळग सांगाती ।
सांभाळुनि नेती परळोकार वबचनोचि त्यांच्या होय महाळाभ ।
करी पद्मलाभ कृपादृष्टी ॥२॥
मोहयादि बंधने जाती तुटोनियां ।
कलििकाळ द्दा पायांतळीं दडे ॥३॥
निळा म्हणे सुक्त मोक- ळिया वाटां ।
जावया वेकुंठां त्याच्यासंगें ॥४॥
घडा त्याचा समागम
घडा त्याचा समागम ।
ज्याचे प्रेम विठळीं ॥१॥
सहज त्याच्या ऐकतां गोष्टी ।
परमार्थ पोटी दृढावे ॥२॥
अनुतापासी दुणीव चढे ।
वैराग्य वाढे चढोवढीं ॥३॥
निळा म्हणे वाढे भाव ।
संचरे स्वालुभव निजांगीं ॥ ॥४॥
अवघ्याची संपत्ती आलीया घरां
अवघ्याची संपत्ती आलीया घरां।
तुमचिया दातारा आगमनें ॥१॥
खीतळ झालां पावन झालो ।
' तुमचिया लागल चरणासी ॥२॥
धरिलीया जन्माचे सार्थक झालें ।
तुम्ही अवलोकिळे म्हणोनिया ॥३॥
निळा म्हणे धरिले हाती ।
जेव्हांचि संतीं तुम्ही मज ॥४॥
जेणे छत्र सिंहासन
जेणे छत्र सिंहासन ।
दिधळे आसन तृणाचे त्या ॥१॥
काय उत्तीर्ण होइजे रंक ।
तेचि म्या महाके संतचरणा ॥२॥
ज्याचिंया कृपे ब्रह्मानंद ।
पावळो अगाध अक्षयी तो ॥३॥
जेणे माझी वाचा अती
जेणे माझी वाचा अती ।
आपुल्या कप केली सरती ॥१॥
त्याचें उत्तीर्ण होऊं म्हणतां ।
जीवा जीवपण चुमले आतां२ अवघेचि त्यांचें घेणें देणें ।
मी हे माझें कांहींचि नेणें ॥३॥
निळा म्हणे ठेविला ऐसा ।
, जळिंचा बुद्- इद जळींचि जैसा ॥४॥
माझें माझे हातीं हित
माझें माझे हातीं हित ।
दिधलं संत सुनिश्वरी ॥१॥
काय उत्तीण होऊं कसा ।
उपकार आकाशा झांकोळिलं ॥२॥
जिहीं पाजिले अस्त धणी।
तया कांजवणी काय देऊं ॥३॥
नेणों काय पूर्वार्जित
नेणों काय पूर्वार्जित ।
होतें खुक्ृत निक्षेपींचें ॥१॥
तेणें हातीं धरू- निया ।
संतीं ठाया पावविलो ॥२॥
बिटेवश दावि धन ।
होतें पोटाळून महषी ज्या ॥३॥
निळा म्हणे बैसला ध्यानीं ।
ज्याचिये चितनीं सदाशिव ॥ ॥४॥
उपायांच्या करितां श्रेणी
उपायांच्या करितां श्रेणी ।
परि जेथ कोणी न पवेचि ॥१॥
तया पचायला ठायां ।
संतीं करूनिया निजक्कपा ॥२॥
चोजवीत घरां येती
चोजवीत घरां येती ।
ज्यांचा देखती शुद्ध भावः ॥१॥
ऐसे करुणा संतपर ५८३ घन हे संत ।
करिती हेतः परिपूर्ण ॥२॥
पाचारुनिया ढृद्यी धरिती ।
निकट वैसविती जवळीं त्या ॥३॥
संतीं सांगितलें मज
संतीं सांगितलें मज ।
आपुलियां गुज अंतरींचें ॥१॥
ह्मणती आठवी 'ंढर्सनाथा ।
सांडी वार्ता इतरांची ॥२॥
नको विसंबो तूं यांसी ।
अगाघ खुखाखी पावशील ॥३॥
त्याचे
त्याचे ।
पायीं माझी बुद्धी ।
जडली कधीं न ढळेची ॥१॥
ज्याचे ध्यानीं मनीं हरी ।
नामे बैखरीं उच्चार ॥२॥
नित्य कितेनांचे घोष ।
करिती उल्हास आवडी ॥३॥
पेश्वर्याचीं वचलाक्षरें
पेश्वर्याचीं वचलाक्षरें ।
बदतीं मधुर तत्वदातीं ॥१॥
श्रवण करिती सात्विक लोक ।
पावती खुख कैवल्य ॥२॥
भोशुनियां तित्यानंदां ।
छुखें निज- पदां लिगटती ॥३॥
निळा म्हणे हे संत खाधु ।
आर्तंबंचु दीनांचे ॥४॥
मार्ग दाउनी गेळे आधीं
मार्ग दाउनी गेळे आधीं ।
दयानिधी संत पुढे ॥१॥
तेणेचि पथ चालो जातां ।
न पडे गुंता कोठे कांहीं ॥२॥
मोडोनियां नाना मतें ।
देति सिद्धांत खोरखु ॥३॥
निळा म्हणे पेस संत ।
कपावंत छुखसिंधु ॥४॥
अवलळोकिळे क्ृपादृ्ीं
अवलळोकिळे क्ृपादृ्ीं ।
केली वृष्टी वचनामृत ॥१॥
अंकुरळें भाव- .बीज ।
कारण निज अंतरींचें ॥२॥
संतांचि हे सहज स्थिती ।
आठव देती स्मरणाचा ॥३॥
निळा म्हणे धांवोनि येती ।
आणि उपदेशिती निज गुह्य ॥४॥
2०७९ अंतरींचें मनोगत ।
तुम्ही तों संत जाणतसां ॥१॥
उत्तम संचित होतें गांठी
उत्तम संचित होतें गांठी ।
तेणेचि या भेटी संतांसवें ॥१॥
खुक्क- तासीं आलीं फळें ।
भावबळे लगटोनी ॥२॥
त्यांच्या भाग्या आळे भाग्य ।
लाघळे संग संतांचा ॥३॥
निळा म्हणे पूर्णते आळे ।
जिहीं या सेविलं संतचरणां॥ ॥४॥
ज्ह्ममूती खंत जगीं अवतरले
ज्ह्ममूती खंत जगीं अवतरले ।
उद्धराया आळे दीन जनां ॥१॥
ब्रह्मादिक त्यांचे वॉद्ती पायवणी ।
नाम घेतां वदनी दोष जांती ॥२॥
हो का दुराचारी विषयीं आसक्त ।
खंतकूप त्वरीत उद्धरती ॥३॥
अखडित नामा त्यांची बास पाहे ।
नि्शिदिनी ध्यास खंगती ॥४॥
नेणों काय पूर्वाजित
नेणों काय पूर्वाजित ।
होतें सुकृत निक्षेपींचे ॥१॥
तेणं हातीं धरू- नियां ।
संतीं ठाया पाबविळा ॥२॥
विटेवरी दाविले धन ।
होतें पोटाळून महषी ज्या ॥३॥
निळा म्हणे बैसला ध्यानीं ।
ज्याचिये चिंतनीं सदाशिव ॥ ॥४॥
उपायांच्या करितां श्रेणी
उपायांच्या करितां श्रेणी ।
परि जेथ कोणी न पवेचि ॥१॥
तया (न 1 संतीं करूनिया निजञक्पा ॥२॥
ज्याचे आा्तीळागीं 1 1 र क म्हणे सिद्ध सुनी ।
ज्यातें अलुदिनीं चिंतिती त घरां येती ।
ज्यांचा देखती शुद्ध भाव' ॥१॥
ऐसे करुणा संतपर ५८३ घन हे संत ।
करिती हेत: परिपूर्ण ॥२॥
पाचाडनियां हृदयीं धरिती ।
निकट वैसविती जवळीं त्या ॥३॥
संताच लक्षण ओळखाया खूण
संताच लक्षण ओळखाया खूण ।
जो दिसे उदासीन; देहभान ॥१॥
सतत अंतरीं प्रेमाचा जिव्हाळा ।
वाचं वसे चाळा रामकृष्ण ॥२॥
त्या संताचे चरण देखिळे मी दृष्टी ।
जळती कल्पकोटी पापराशी ॥६॥
जयाच्या हृदयीं प्रेमाचा जिव्हाळा ।
जीवे भावे गोपाळा न विसंदती ॥४॥
त्याचे अंग- णींचा होंईन सांडोवा ।
मग तं केशवा नुपेक्षिसी ॥५॥
तुझ्या ध्यानीं ज्याच सदां भरल मन ।
विश्व तूचि म्हणोन भजती भाव ॥६॥
त्याच्या उश्णवळीचा होईन मागता ।
तर्यीच पंढरीनाथा भेटी देखी ॥७॥
संताचा माहेमा कोण जाणे सीमा
संताचा माहेमा कोण जाणे सीमा ।
सीणला हा त्रह्मा बोळवेना ॥१॥
संताची हे कळा पहातां न कळे ।
खेळानिया खेळ वेगळाची ॥२॥
संताचीया पारा नेणे अवतारा ।
म्हणती याच्या पारा कोण जाणे ॥३॥
नामा म्हणे धन्य धन्य भेट झाली ।
कल्पना निमाली संतापायी ॥४॥
त्याचे
त्याचे ।
पायीं माझी हुद्धी ।
जडली कधीं ल ढळेची ॥१॥
ज्याचे ध्याती मनीं हरी ।
नामें वैखरी उच्चार ॥२॥
तित्य कितनांचे घोष ! करिती. उक्हास आवडी ॥३॥
आज्या नाहीं ज्याला
आज्या नाहीं ज्याला ।
देव कामारी तयाला ॥१॥
जेव्हां खुखाची उन्नति ।
मोह पायासी लागती ॥२॥
सवा चित्तीं समभाव ।
सव मानी वाखु- देव ॥३॥
नामा म्हणे अंगीं प्रेम ।
सुखी विठोबाचे नाम ॥४॥
स्वांभ्रतीं पाहे एक वाखुदेव
स्वांभ्रतीं पाहे एक वाखुदेव ।
पुसोनियां ठाव अहंतेचा ॥१॥
तोचि संतसाध् ओळखावा निका ।
येर ते आइका मायाबद्ध ॥२॥
देखिलिया धन मृत्तिकेखमान ।
नवविधा रत्न जखे धाड ॥३॥
काम क्रोध दोघे घातले बाहेरी ।
शांति क्षमा घरीं राबवीत ॥४॥
नामा म्हणे नाम गोविंदाचे वाचे! विसंबना त्याचे क्षणमात्र ॥५॥
अवलोकिळे कपारी
अवलोकिळे कपारी ।
केली वृष्टी वचनामृत ॥१॥
अंकुरळें भाव- बीज ।
कारण निज अंतरींचें ॥२॥
संतांचि हे सहज स्थिती ।
आठव देती. स्मरणाचा ॥३॥
निळा म्हणे धांबोनि येती ।
आणि उपदेशिती निज गुह्य ॥४॥
घन्य महाराज जन्मले संसारी
घन्य महाराज जन्मले संसारी ।
ज ध्याती अंतरी नारायणा ॥१॥
नारायण गाय नारायण ध्याय ।
धन्य त्यासी माय प्रसवली ॥२॥
प्रसवली तया कुळाचा उद्धार ।
तो तरे निधार नामा म्हणे ॥३॥
घन्य तोचि देश जेथे संतवास
घन्य तोचि देश जेथे संतवास ।
तापत्रय दोष जाती सत्य ॥१॥
धन्य मातापिता उभयकुळशुद्धता ।
तोचि भजे संतां निश्ारंसी ॥२॥
तीर्थ- रूपी जळ विलंब,करी निर्मळ ।
संतददीने तात्काळ शुद्ध होती ॥३॥
घातुमय सूती चिरकाळे फळती ।
संतांचं संगतीं निजस्वार्थ ॥४॥
नामा म्हणे सक्ती जे तर इच्छिती ।
संतांचे संगतीं धरती भाव ॥५७५॥
संतसंगतीचं काय सांगू सुसर
संतसंगतीचं काय सांगू सुसर ।
आपण पारिख नाही तेथे ॥१॥
साच थोर साध जाणा थोर जाणा ।
साधु थोर जाणा कलीयुगीं ॥२॥
इहलोकीं तोचि सर्वांभूती खम ।
शारीचा भ्रम नेणे कदा ॥२॥
नामा म्हणे गाय दूध एक खरे।
साधु निरंतर वत तैसा ॥४॥
कृपा केली संतजनीं
कृपा केली संतजनीं ।
लाविली भजनी श्रीहरीच्या ॥१॥
नाहीं तरी जातों वांयां ।
हक्ष भोगावया चोर््यांशीं ॥२॥
आणिकां खाधनीं गुताचि: ष्८ संतपर पि तिक ी पर पडतां ।
अभिमान वाढता तित्य नवा ॥३॥
निळा म्हणे घांवणे केळे ।
खुप लाविले नीट वाटे ॥४॥
खुख सांगावे संतांपुढ
खुख सांगावे संतांपुढ ।
जेणे सुख आधिक वाढे ॥१॥
आणिकन करावे शाहाण ।
प्रेम दिठावेळ झण ॥२॥
खंडितां कल्पनेचा लाग ।
त्यालखी असावा अनुराग ॥३॥
तोडितां वासनेचा तेतु ।
त्यासि अलावा पकांतु ॥४॥
गिळिलें अहं- तेचे बीज ।
त्याचे व्हावे चरणरज "५ नामा म्हणे त्याचे संगती ।
चित्ता आपआप येईल निवृत्ति॥६॥
धन्य काळ आजिचा दिवस
धन्य काळ आजिचा दिवस ।
हरिचे दास भेटले ॥१॥
दंडवत घाळीन पायां ।
करीन काया कुरवंडी ॥२॥
पाप ताप दैन्य गेले ।
येथुनो पाउळं देखतां ॥३॥
निळा म्हणे पावली फळ ।
केलिया निर्मळ खुक्ताते ॥ ॥४॥
भस्म तो होतले आला जो आकारा
भस्म तो होतले आला जो आकारा ।
नाले प्रवंच सारा नाममय ॥१॥
झाला अनुभव प्रपेचींच ब्रह्म ।
मना झाला निश्चय खंतकृपं ॥२॥
म्हणानियां खंता जाबोनी शरण ।
साधूनि निजधन परत्नह्म ॥३॥
नामदेव म्हणे संतांचेनी कृप ।
हृदया नाम सोप नांदतसे॥ ॥४॥
परम खुखाचा खुकाळ
परम खुखाचा खुकाळ।
चित्तीं वसे सर्वही काळ ॥१॥
ऐस केळ कपादान ।
तुम्ही मनांते मोहून ॥२॥
जिवापिळाडिंये खणे ।
पावविळे सामथ्ये गुणे ॥३॥
निळा म्हणे पेस किती ।
उपकार वानू पुढतो पुढतीं ॥४॥
संतपायी माथा धरितां सद्धाव
संतपायी माथा धरितां सद्धाव।
तेण भेटे देव आपआप ॥१॥
म्हणऊांन सतां अखंड भजाव ।
तेण भेटे देव आपआप ॥२॥
खाधुपार्शी देव कामधंदा करा ।
पो्तांबर धरी वरी छाया ॥३॥
नामा म्हणे देव इच्छी संतखंग ।
आम्हां जीवलग जन्मोजन्मी ॥४॥
भक्त केशवाचे आले । दूत यमाचे पळाले १ भक्त हरिचे चालिळे
भक्त केशवाचे आले ।
दूत यमाचे पळाले ॥१॥
भक्त हरिचे चालिळे।
हाती हरिनामाचे भाले ॥२॥
तळपे शांतिचे ओढण ।
घेती स्वानंद उडाण ॥३॥
नामा म्हणे निजदाल ।
कळिकाळाचे भरबसे ॥ ॥४॥
४१२९. प्रतिदिनी स्वघम करी ।
हरिमार्त नमस्कारी ।
भावे भजन वरसं शरीरीं ।
तोचि भक्त हरिचा ॥१॥
अनेत जन्मींचे कांट ।
तेण केले खपाट ।
स्वघमं करोनियां नीट ।
शुद्ध पक्ष हरि हरि॥२॥
तर्चि तापसा सामथ्य ।
तेणेचि जोडिल तीथ ।
त्याचे धरोनि मनोरथ ।
हरिभमजनपंथा लागला ॥३॥
देवो त्याचा अंकिला ।
सत्वा न टळे तो कष्टविला ।
अकमी तोचि भला ।
त्याचे धन्य जीवित्व ॥ ॥४॥
तोचि सफळ सकळी ।
सदां निर्मळ सवकाळीं ।
जो हरीनार्मे बाजवी टाळा ।
तोचि समथ त्रिभुवनी ॥५॥
नामा हाॉरेरंगीं रंगला ।
तेणे विठल संतोषला ।
येऊानेया राहिला ।
हृदय- कमळी आसुच्या ॥६॥
मायबाप उत्तीणे होणे
मायबाप उत्तीणे होणे ।
न घेड देणे अपत्या ॥१॥
जरी लक्ष जोडी दिली ।
तरी त झाला उपाधी ॥२॥
तैस्वा आत्मा (विश्व प्रसचे ।
तेणे त्या व्हावे उत्तीण कै ॥३॥
निळा म्हणे शुद्ध भावे ।
चरणा जावे लिंगटोनी ॥४॥
मी तों संतांचे पोसणे
मी तों संतांचे पोसणे ।
देती समयीं तेऑचि खाणें ॥१॥
अवघी चुकली जाचणी ।
उण्या पुऱ्याचि सोखणी ॥२॥
करूं सांगितलें काज ।
चिंता दवडू- नियां लाज ॥३॥
निळा म्हणे फिटली खंती ।
जिणे मरणे त्यांचे हातीं ॥४॥
गोतम वसिष्ठ आणि विश्वामित्र
गोतम वसिष्ठ आणि विश्वामित्र ।
भारद्वाज अत्रि कश्यपादे ॥९॥
बळी हनुमंत बिभीषण नळ ।
दृष्ट अजामिळ बाल्हा श्रेष्ठ ॥२॥
उद्धव अजुन अंगद अगस्ति ।
सर्वांभूती भक्तिभाव ऐक्य ॥३॥
नामा म्हणे साचु खसंन्रजन ।
जनींजनादेन आम्हां एक ॥४॥
अखंड जयाला देवाचा शेजार । कारे अहंकर नाही गेला १ मान
अखंड जयाला देवाचा शेजार ।
कारे अहंकर नाही गेला ॥१॥
मान अपमान घाढविसी हेवा ।
दिवस असतां दिवा हातीं घेसी ॥२॥
परत्रह्मासंगं नित्य तुझा खेळ ।
आंधळ्या डोळे डोहळे कां बा झाले ॥३॥
कटपतरू तळवटीं इच्छिली ते गोष्टी ।
अद्यापि नरोटी राहिली कां ॥४॥
घरीं कामधेनू ताक मागं जाय ।
पेला द्वाड आहे जगामाजी ॥५॥
म्हणे मुक्ताबाई जाई ना दाना ।
आधीं अभिमाना द्र करा ॥६॥
धन्य नरदेही संतसंग करी
धन्य नरदेही संतसंग करी ।
घेलोक्य उद्धरी हेळामात्रे ॥१॥
नेणे खुख दःख शरीराचे भान ।
अखंड भजन केशवाचे ॥२॥
कमे करूनियां होय छुचि घ्मेत ।
नामा म्हणे प्रीत लवकाळ ॥२॥
नामा म्हणे ऐस वते देहमावी ।
मूढजनां दावी भक्तिमार्ग ॥४॥
पुंडलिक रचिली पेठ
पुंडलिक रचिली पेठ ।
खंत ग्राहिक चोखट ॥१॥
साखरा वांटिती ।
नेघे त्यांच तोडी माती ॥२॥
समतेचे फणस गरे ।
आंबे पिकले पडिमरं ॥३॥
नाम- द्राक्षाचे घड ।
अपार रल आले गोड ॥४॥
नामा म्हणे भाव घ्याव ।
अभक्ताचे मढे जावे ॥५॥
स्त वारे आल वशा
स्त वारे आल वशा ।
चराचरा घन्य ता ॥१॥
संतसेवा घडला ज्यासा ।
प्रसन्न त्यासी देव सकळ ॥२॥
संतवचनीं विश्वासला।
पूज्य तो झाला चिझ्लुवनीं ॥३॥
तिळा म्हणे संत भेटीं ।
निरसन कोटी संदेहा ॥४॥
भाव भक्ती भाग्यवेत
भाव भक्ती भाग्यवेत ।
तयां संत भेटती ॥१॥
येर ते भाग्य जाता वाँयां1 न भजतां पाया संतांच्या ॥२॥
वचनीं यांचे चिश्वास धरिती ।
धन्य ते होती उभय लोकीं ॥३॥
संतीं जया हातीं धरिले
संतीं जया हातीं धरिले ।
ब्रह्मसनातन ते पावळे ॥१॥
आणिकां दु्ॅम जे साधने ।
यांच्या प्राप्त अवलोकनें ॥२॥
फळ अनापेक्ष पावती ।
प्राणि यांचिये संगती ॥३॥
एकाचे आशीवाद देती
एकाचे आशीवाद देती ।
जरीं अवलोकिती क्पेन ॥१॥
तरी त्या पावविती पदा ।
जर खरवेदा रमती सुनी ॥२॥
निश्चयाचे देणे त्यांचे ।
हरितीं : ्ज्ञावाचे जीवपण ॥३॥
निळा म्हणे अगाध वाचा ।
संतवरदाचा महिमा हा ॥४॥
हशिचिया भजने हरिचे जन
हशिचिया भजने हरिचे जन।
करिती पावन पतितांसी ॥१॥
ऐसा त्यांचा अगाघ महिमा ।
निरुपमा तो न वर्णवे ॥२॥
देऊनियां परमाथीसिद्धी ।
पावविती पदी श्रीहरीच्या ॥३॥
निळा म्हणे, सत्संगखुख ।
गाणितां अधिक परमास्ता ॥ ॥४॥
म्हणोनियां संतजनां
म्हणोनियां संतजनां ।
देवी आलिंगना पूजिती ॥१॥
त्यांचिया सुख ऐकती कथा ।
मानिती परमाथा फळ आले ॥२॥
म्हणती आजी धन्य झाळा ।
प्रसाद पावळा संतांचा ॥३॥
निळा म्हणे उत्साह देवा ।
मानला वैभ्वा देखोनिया ॥४॥
सुदिन होय साधकांसी
सुदिन होय साधकांसी ।
जरीं ते अनायासा भेटती ॥१॥
बोंधप्रता- पाची वाणी ।
गजेविती गुणी श्रीहरीच्या :२ पेकती त्यांचे हरे पाप ।
निरसे ताप त्रिविध ॥३॥
निळा म्हणे भूतळींचे ।
देवचि साचे बोलते ते ॥ ॥४॥
खुंकाळ झाला नार्यनरां
खुंकाळ झाला नार्यनरां ।
चराचरां सुक्तीचा ॥१॥
विठोबाच्या दशेन- मात्रे ।
ऐकतां श्रोते गुण त्याचे ॥२॥
नित्य नवाचि उत्साह वाटे ।
हृदयीं न संडे आनंद तो ॥३॥
निळा म्हणे जगदोद्धर ।
उपाय बय योजिला हा ॥ ॥४॥
नित्य कथाश्रवणी प्रीति
नित्य कथाश्रवणी प्रीति ।
चित्तवृत्ती अथीतरीं ॥१॥
तेवि अधिकारी या सुखा ।
स्वाचुभवनिका पावती ॥२॥
ज्या बोलतां चित्तीं ।
प्रसन्न होती तात्काळ ॥३॥
तिळा म्हणे सवे जाण ।
हेचि ओळखणे संताचे ॥४॥
रंगल ते संतसंग
रंगल ते संतसंग ।
झाले अंग शुद्ध बुद्ध ॥१॥
देवचि संत देवाचि संत ।
आणिकांहीं करीत देवचि ते ॥२॥
कैचे तेथ व्यवधान ।
ब्रह्म खतातत पाववितां ॥३॥
निळा म्हणे न लमे देवा ।
आणिती भावा त्या खंत ॥४॥
पावले ते झाले खुखी
पावले ते झाले खुखी ।
ज्याची वोळखी संतचरणीं ॥१॥
कीटक ' पतंग पद्मुयाती ।
मानव सत्संगता उद्धरळे ॥२॥
जिहीं विश्वास घरिला पार्यी।
तरळे ते डोहीं भवाब्धीच्या ॥३॥
पापी आणि दुराचारी
पापी आणि दुराचारी ।
सखहपरिवारी संतांच्या ॥१॥
तरले आणि तरती पुढे ।
दिथलें येवढे सामर्थ्य त्यां ॥२॥
तुम्ही देवा कृपावंत ।
केळे तिज भक्त आपणसे ॥३॥
निळा म्हणे जगदोद्धारा ।
फेला हा बरा उपाय ॥ ॥४॥
ब्रह्मसंपत्ती वरी तया
ब्रह्मसंपत्ती वरी तया ।
आवडे जया संतसंग ॥१॥
चिकाळज्ञानी होय तो नर ।
आत्मासाक्षात्कार भोगप्राप्ती ॥२॥
शांति दया क्षमा सिद्धी ।
. बोलती समाधी चालतां त्या ॥३॥
निळा म्हणे एवढा लाभ ।
जोडे त्यां स्वयंञ भाग्यवंता ॥ ॥४॥
पेसी जोडिली सत्संगती
पेसी जोडिली सत्संगती ।
परम विश्रांती भाविकां ॥१॥
ब्रह्मानं- दाचे पारणे ।
नित्य स्मरणे श्रीहरीच्या ॥२॥
सकळही लाभाच्या संपत्ती ।
सामोऱ्या धांवती पारमार्थिक ॥३॥
निळा म्हणे कनक्त्य झालें ।
ज्याळागीं आले नय्देहा ॥४॥
भाविकांची उत्तम जाती
भाविकांची उत्तम जाती ।
विश्वास धारिती खंतवचनीं ॥१॥
तया फळे त्याचा'भाव ।
प्रगटे देव हृदयांत ॥२॥
जाणविचा नाहीं फंद ।
शुद्ध बुद्ध होती ते ॥३॥
निळा म्हणे त्यांची स्थिती ।
न ये ते गती ज्ञाणतिया ॥ ॥४॥
संतावांचोनियां नाम नये हातां
संतावांचोनियां नाम नये हातां ।
साधनं लाधितां कोटा जाणा ॥१॥
जेल कांतेविण करणं संखार ।
खाधन विचार व्यथ ठेला ॥२॥
खंतखमागम धघरलियावांचूनी ।
संखार खांडणी नोहे बापा ॥३॥
पकाजनादनी संतांसी शरण ।
रिघालिया जाण देव जोडे ॥४॥
संत ते देव देव ते खंत
संत ते देव देव ते खंत ।
पेसां हेत दोघांचा ॥१॥
देव ते संत संत॑ ते देव ।
हाचि भाव दोघांचा ॥२॥
खंतांविण देवा कोण ।
संत ते जाण देवासी ॥३॥
फळपुष्य एका पाठीं ।
एकाजनादैनीं राहटी ॥४॥
संत आधीं देव मग
संत आधीं देव मग ।
ह्याचे उगम आणा 'मना ॥१॥
देव तिर्गुण संत खगुण ।
म्हणोनी महिमान देवासी ॥२॥
नामरूप आचित्य जाण ।
संतीं खग़॒ण वार्णिलें ॥३॥
मुळीं अलक्ष लक्षा नये ।
संतीं सोय दाविली ॥४॥
एका जेनाईनीं संत थोर ।
देव निधार धांकुळा ॥५॥
संतांपो्टी देव बखे
संतांपो्टी देव बखे ।
देवापोटीं संत असे ॥९॥
णेसा परस्पर मेळा ।
देव संतांचा ऑकिला ॥२॥
खंतांठाईे देव तिष्ठे ।
देव तेथे खत वसे ॥३॥
एका जनादनीं खंत ।
देव तयाचा अंकित ॥४॥
ज्या खुखाकारणे देव वेडावला
ज्या खुखाकारणे देव वेडावला ।
वक्ुुंठ खांडुनी संतसदना राहीला ॥१॥
धघल्य धन्य लंतांच लदन ।
जेथ लक्ष्मीलहित शोभे नारायण संतपर ५९३ सव खुखांची सुखराशशी ।
संतचरणीं भुक्तिसुक्ती दासी ॥३॥
एकाजनादनीं पार नाहीं खुखा ।
म्हणोनि देव भुलले देखा ॥४॥
परिसाचेनि संगें लोह होय खुवरण
परिसाचेनि संगें लोह होय खुवरण ।
तेसा भेटे नारायण संतसंगे ॥१॥
कोटकी ध्यातां भंगी झाळा तोचि वण।
तसरा भेटे नारायण संतसंग ॥२॥
चनस्पति परिमळ चंदन झाळा ज्ञाण ।
तसरा भेटे नारायण संतसंग ॥३॥
अभ्निस मिळे ते नये परतोन ।
तेसा भेटे नारायण संतसंग ॥४॥
रूरिता ओघ जाय सिंधूसि मिळून ।
तैसा मेटे नारायण संतसंगे ॥५॥
नामा म्हणे केशवा मज देई संतसंग ।
आणिक कांही तुज न माग बापा ॥६॥
ज खुख खंत सज्जनाचे पायी
ज खुख खंत सज्जनाचे पायी ।
ते खुख नाही आणिके ठाई ॥१॥
तुकितां या खुखाचेनी तुक ।
पे वेकुट झालें फिके ॥२॥
पाहो जातां लोकी तिहीं ।
पेखे त देखो आणिक ठाई ॥३॥
नवल या खखाची गोडी ।
हरिहर घ्रह्मा घालिती उडी ॥४॥
क्षीरसागर सांडोनी पाही ।
अगे धांवे शेषशायी ॥५॥
पकाजनादंनी झाली भेटी ।
खुख संतोषा पडली मिठी ॥६॥
संत चरणांचे रजःकण
संत चरणांचे रजःकण ।
तेणें तिन्ही देव पावन ॥१॥
पेसा मह्दिमा ज्याची थोरी ।
वेद गर्जे परोपरी ॥२॥
शास्त्रे पुराण सांगत ।
दरूशन प्राणी होती मुक्त ॥३॥
हरण पएकाजनादेनी ।
ठाव द्यावा संत चरणीं ॥ ॥४॥
सांडोनि तित्य नेम कम
सांडोनि तित्य नेम कम ।
बोलती कळिकाळाचे वम ॥१॥
नाम- धारक नामाचे ।
झाले डिंगर केद्वाच ॥२॥
टाळ मृदंग वाजती ।
टके पताका शोभती ॥३॥
कंठीं तुळशीच्या माळा ।
वज पंजराचा टिळा ॥४॥
शंख चक्क सदरा धरणे ।
अंगी मिरवतीं भूषणे ॥५॥
संतचरणरज़ उघळळे ।
तेणे सर्वांग डंवरले ॥६॥
ष्ट संतपर् अण िगििसिसििििवसििििििलिििलिजन्सिततितसितिगी तनी टिटििल नना सहस्नामें गित ।
तेणे पळाळें यमदूत ॥७॥
संतजनांची मिळाली मिळणी
संतजनांची मिळाली मिळणी ।
रामनौमाची भरली भरणी ॥१॥
राम- नाम सेवा हा राम सांठवा ।
परमानंदाचा लाभ झाला जावा ॥२॥
कीतनाचं तारूं लाधले ।
रामनाम केणे सखवंगळ ॥३॥
पकाजनादेनीं रामनाम सेघा ।
पर- मानंदाचा लाभ जाला जीवा ॥४॥
धन्य दिवख जाहला
धन्य दिवख जाहला ।
खंत समसुदाव भेटला ॥१॥
कोंडे फिटले जन्माचे ।
खार्थक जाहले पे लाचे ॥२॥
आज दिघाळी दसरा ।
संतपाय आले घरां ॥३॥
पकाजनार्दनी जाहला ।
धन्य दिवस तो भला ॥४॥
संताचिये पार्यी मज पै विश्रांती
संताचिये पार्यी मज पै विश्रांती ।
नाही माया श्ाति तये ठाई ॥१॥
सांगतो ते मनीं धरावे वचन ।
संतांसी दारण जाव खुख ॥२॥
संत तुषलि्या देवा आनंद होय ।
मागें मागे धांवे तया पाठीं ॥३॥
एकाजनादेनी माहेर खुखाचे ।
घेतालिय/ वाचें सतनाम ॥ ॥४॥
माझें मायवाप साधुसंतजन
माझें मायवाप साधुसंतजन ।
माझं जीवप्राण अंतरींचं ॥१॥
भवभया- हानि तार्थिंठें मज ।
बाळे भोळे गुज प्रेम दावी ॥२॥
रंकाहूनि रंक झालों मी सेवक ।
ब्रह्मादिक देख इच्छिती खुख ॥३॥
नामा म्हणे संतभाग्य अळीकिक ।
शुद्ध निष्कळंक पुण्यरूप ॥ ॥४॥
खुख सांगावें संतांपुढ
खुख सांगावें संतांपुढ ।
जेणे खुख आधिक वाढे ॥१॥
आणिक न करावे शहाण ।
प्रेम दिठावेळ झणें ॥२॥
खंडितां कल्पनेचा छाग ।
त्यासी अखावा अनुराग ॥३॥
तोडितां वासनेचा तंतु ।
त्यासि असावा एकांतु ॥४॥
गिळिले अहंतेचे बीज ।
त्याचे व्हावे चरणसज्ज ॥५॥
नामा म्हणे त्याचे संगतीं ।
चित्ता आपआप येईल निवृत्ति ॥६॥
नित्य तुझे खुख ध्यावें येणें मने
नित्य तुझे खुख ध्यावें येणें मने ।
असावें अचुसंघाने चरणाचोने ॥१॥
ऐसी कृपा करी मज गा विठ्ठला ।
म्हणविसखी आपुला दाख जरीं ॥२॥
वासने- विरहीत होवोनि एकवट ।
असाव निकट संतसंगे ॥३॥
वदनी तुझें नाम गाव निर्विकल्प ।
धरुनी तुझें खप हृदयकमळीं ॥४॥
श्रवणी तुझे ऐकाच नाम आवडी ।
चित्त देउनि बुडी प्रेमडोहीं ॥५॥
नयनीं तुझं रूप देखावे खबच्र ।
व्हाव भूतमा सखे माझ ॥६॥
काया संतापार्यी जावी लोटांगणी ।
हे भाग्य अलुदेनीं देई बापा ॥७॥
हेचि माझें तीथ हेचि माझे व्रत ।
कराव दास्यत्व हरिभक्तांचे < अखंड पै व्हावा संतांचा हा संग ।
असावा अनुराग हरिकथेचा ॥९॥
मनाचा मज त्रास संतमाती उल्हास ।
अखंड तुझा ध्यास हृदयी वला १० नामा म्हणे देवा तरीच शरणांगत ।
नाही तरी पतित म्हणतो मज ॥११॥
संतपर ५८९ ४१२५ भस्म तो होतसे आला जो आकारा ।
नासे प्रयंच सारा नाममय ॥१॥
झाला अचुभव प्रपंचींच ब्रह्म ।
मना झाला निश्चय संतकपे ॥२॥
म्हणोनिया संतां जावोली शरण ।
साधूनि निजञधन परत्रह्म ॥३॥
नामदेव म्हणे संतांचेनी कृप ।
हृदयी नाम खोप नांदतसे॥ ॥४॥
नको दुजी रे वासना
नको दुजी रे वासना ।
मिठीं घाली :चरणा ।
पंढरीचा राणा।
आपोआप हृदयी ॥१॥
ह्याचे धरी रे विश्वास ।
सांडी वाउगा हव्यास. ।
नको आह्ा तृष्णा पाश ।
परते टाकी सकळ ॥२॥
भगवडद्धक्तीचे लक्षण ।
खर्वांश्षती समाधान ।
पाहतां दोष आणि शुण ।
वाडगा झीण मना होय ३: स्प्वाभूती देव आहे ।
सर्व भरूनी उरला पाहे ।
रिता नाहीं कोठें ठाय ।
देवाविण सर्वथा ॥४॥
संताच्या चरणा द्यावे आलिंगन
संताच्या चरणा द्यावे आलिंगन ।
जीवे निबळोण उतरावे ॥१॥
तेथ निश्चळ रांहे माझ्या मना ।
मग तुज्ञ यातना नव्हती कांही ॥२॥
संतांचे द्वाराचा होइ ड्ारपाळ ।
तुटे मायाजाळ मोहपाहा ॥३॥
संतांचे प्रसाद सेंबिसी 'उरळ ।
आयुष्य सरळ दुणावेळ ॥४॥
नामा म्हणे संत आहेत कृपासिंधु ।
देती भक्तिबांछ प्रेमखुख ॥७५॥
संतपायीं माथा घारता सद्भाव
संतपायीं माथा घारता सद्भाव ।
तेण भेटे देव आपआप ॥१॥
म्हणझांन संतां अखंड भजाव ।
तेण भेटे दंव आपआप ॥२॥
खाचुपाशा देव कामधंदा करी ।
पीतांबर धरी वरीं छाया ॥३॥
नामा म्हणे देव इच्छी संतसंग ।
आम्हां जीवलग जन्मोजन्मी ॥४॥
भक्त केशवाचे आले
भक्त केशवाचे आले ।
दूत यमाचे पळाळे ॥१॥
भक्त हरिचे चालिळे।
हातीं हरिनामाचे भाले ॥२॥
तळपे शांतिचे ओढण ।
घेती स्वानंदें उड्डाण ॥३॥
नामा म्हणे निञदाल ।
कळिकाळाचे भरंवसे ॥ ॥४॥
प्रतिदिनी स्वधम करी
प्रतिदिनी स्वधम करी ।
हरिमूर्ति नमस्कारी ।
भावे भजन वसे शरीरीं ।
तोचि भक्त हरिचा ॥१॥
अनंत जन्मींचे कांट ।
तेणीच केले सपाट ।
स्वधमै करोलियां तीट ।
शुद्ध पक्ष हरि हरे ॥२॥
तेचि तापसा सामर्थ्य ।
तेणेंचि जोडिल तीथ ।
त्याचे घरोति मनोरथ ।
हरिमजनपंथी लागला ॥३॥
देवो त्याचा अंकिळा ।
सत्वा न टळे तो कष्टविळा ।
अकर्मी तोचि भला ।
त्याचे धन्य जीवित्व ॥४॥
तोचि सफळ सकळी ।
खदां तिमळ सवकाळीं।
जो हरीनाम वाजवी टाळी ।
तोचि समथ त्रिभुवनी ॥५॥
नामा हरिरंगीं रंगळा ।
तेण विठठल संतोषला ।
येऊानिया राहिला ।
हृद्य- कमळी आमुच्या ॥६॥
सत केवळ घातकी पाही
सत केवळ घातकी पाही ।
परी तयासी पातक नाहीं ॥१॥
निजः- बोधाचे करूनी फासे ।
दोघे गोसावी मारिले कैसे ॥२॥
अती खाणोरिया कर्म संतपर ५९५ करी ।
दिवसा जाळिले गांव चारी ॥३॥
एकाजनादनी घातकी मोडे ।
त्यांसी अंतक केवीं भेटे ॥४॥
ऐेकरे उद्धवा तुज सांगतों गज
ऐेकरे उद्धवा तुज सांगतों गज ।
संतचरण दंदी दू सहज ।
तेणे कायकारण होइल तुज! अंतरदृष्टी करूनी परीस निज ॥१॥
घाली ळोटांगण वंदी चरण ।
कायावाचामन धरूनी जीवीं ।
ध०।
आलिया संतजन आलिंगन देइ ।
पूजा ती 'चरवा खमपावी ।
ज्ञान ध्यान त्यांचे करावे जीवीं ।
हेतु सवै- भावी मनीं घरीं उद्धवा ॥२॥
कायिक वाचिक मानसिक भांव ।
अपा तेथ जीव देहभाव ।
एकाजनादनी तयाचे वैभव ।
सांगितले तुज उद्धवा ॥३॥
अखंड जयाला देवाचा दोज्ञार
अखंड जयाला देवाचा दोज्ञार ।
कारे अहॅकर नाही गेळा ॥१॥
मान अपमान वाढविसी हेवा ।
दिवस असतां दिवा हातीं घेसी ॥२॥
परन्रह्मासंगें नित्य तुझा खेळ ।
आंधळ्या डोळे डोहळे कां बा झाले ॥३॥
कटपतरू तळवरटीं इच्छिळी ते गोष्टी ।
अद्यापि नरोटी राहिळी कां. ॥४॥
घरीं कामधेनू ताक मत्गं. जाय ।
ऐसा द्वाड आहे जगामाजी ॥५॥
म्हणे सुक्ताबाई जाई ना ददना ।
आधीं अभिमाना दूर करा ॥ ॥६॥
धन्य नरदेहीं संतसंग करी
धन्य नरदेहीं संतसंग करी ।
बैलोक्य उद्धरी हेळामानें ॥१॥
नेणें सुख दुःख शरीराचे भान ।
अखंड भजन केशवाचे ॥२॥
कम करूनियां होय शुचि- घ्मंत ।
नामा म्हणे प्रीत सर्वकाळ ॥३॥
नामा म्हणे ऐसें वर्ते देहभावीं।
सूढजनां दावी भक्तिमारी ॥४॥
स्वग जयाची पायरी.
स्वग जयाची पायरी.।
मोक्ष ज्यांचा आज्ञाघारी ॥१॥
पेसा संतांचा महिमा ।
पायवणी ये शिवन्नह्मा ॥२॥
ब्रह्मज्ञानाचि ती मात ।
कोण तया तेथें पुसत ॥३॥
भुक्ति सक्ति लोटांगणी ।
शरण पकाजनादनी ॥४॥
तोचि पुराणीक जो होय कृतार्थ
तोचि पुराणीक जो होय कृतार्थ ।
विषयीं विरक्त विधि पाळी ॥१॥
मानी तो हारेदास ज्या नामीं विश्वास ।
सर्वस्व उदाख देहभाषीं ॥२॥
नामा म्हणे पेसे संत भेटावें गा देवा ।
त्याळागीं केशवा हृदय फुटे॥३॥
अभक्तां देव कंटाळती
अभक्तां देव कंटाळती ।
पश सरते करती संत त्यां ॥१॥
म्हणोगा महिमा त्यांचा जगीं ।
वागविती अंगीं सामर्थ्य ॥२॥
मंत्र तंत्रा नोहे बळ ।
भक्ति प्रेमळ पाहिज्ञे ॥३॥
आगम निगमाचा पसारा ।
उगाचि भारा चिध्यांचा ॥४॥
बेदशाखांची घोकणी ।
ती तो काहाणी जुनाट ५पुरातन वाटा असती बहु ।
त्या त्या न घेऊं यामाजीं ॥६॥
एकाजनादनी खोपा मार्ग ।
संतसंग चोखडा ॥७॥
संतां द्यांव आलिंगन
संतां द्यांव आलिंगन ।
सांडुनियां थोरपण ॥१॥
अंगे देव करी सेवा ।
> इतरांचा कोण केवा ॥२॥
ब्रह्मज्ञानी बॅदितीमाथां ।
सुक्ताची सहज सुक्तता ॥६॥
पंढरीचा वारकरी
पंढरीचा वारकरी ।
त्याचे पाय माझे शिरीं ॥१॥
हो कां उत्तम चांडाळ ।
पार्यी ठेवीन कपाळ ॥२॥
वैद्य होय हरिहरा ।
सिध्दसाने कर्षाश्वरा ॥३॥
सुखीं नाम गजे वाणी ।
म्हणे नामयाची जनी ॥४॥
श्रीएकनाथमहाराज हि. ह ली कन, ते आते झम तयांची मी जाटिवा वागवा स णती द पसे कसायाने भेटती संतपर ग करट ते साधु ।
ज्यांचा अतर्क्य तर्कविना बो ।
ज्यांसी : निजानंदीं आनंदु ।
ज्यांचा परमानदीं उद्बाघु ॥२॥
पवना घाळवेळ पाळाण ।
पायीं चढवेळगगन ।
भूत भाविष्य कळा येईळ वतमान ।
परि त्या साधूचे न कळे महिमान ॥३॥
चंद्रा- मृत खुख सरेववेळ ।
रवि अस्ता जातां धरवेळ ।
बाह्यां हेळा सागर तरंवेळ ।
परि. त्या साधूचा भटी न होइल ॥४॥
जप तप करबेळ अच्ुष्ठान! घ्यय ध्याता धरवेळ निजध्यान ।
ज्ञेय ज्ञाताविवार्जेत ज्ञान ।
ज्ञान ध्यानाचें फळ हे साघुजन ॥५॥
निजवृत्तीचा करवळ निरोचु ।
जावशिवाचा भोगवेळ आनंदु ।
पकाजनादनीं तिञजसाचु ।
त्यांच्या दन तुटती भवबंधु ॥ ॥६॥
बहुत जन्मांच खुकूृत
बहुत जन्मांच खुकूृत ।
तयासी घडत संतसंग ॥१॥
धन्य वैष्णव भूमंडळीं ।
दरूशन भेळी जाव तरती ॥२॥
संत भेटीचा आनंद
संत भेटीचा आनंद ।
खुखसागर परमानंद ।
गातां नुरेची भहू।
०-3 केवल्याचे क. «च «च ॥३॥
घरीं नामस्मरण ॥१॥
कैवल्याचे आधिकारी ।
मोक्ष राबे त्यांचे घरीं ।
काद्वसिड्धि कामारि ।
कोण त्यां पुसे ॥२॥
भुक्ति सक्ति ।
खदा तिष्टे अह्दोरात्रीं ।
केवल्यपद येती ।
सामोरी तयासी ॥३॥
नाम गाती जे आनंद ।
हृदयी नाहीं दुजा भेद।
पकाजनादनी छंद ।
तयांचा मज ॥ ॥४॥
संतवचने दव जाडे
संतवचने दव जाडे।
ख्ायुज्यसुक्त पायां पड़ड।
संतबचने सांकडे ।
चुरोचे कांहीं ॥१॥
धन्य धन्य संतसंग ।
उभा तेथें श्रीरंग ।
लक्ष्माखहित अभंग ।
तिष्ि सदा ॥२॥
संतवचन कम झड।
संतवचन माक्ष जोडे ।
खंतबचनीं ताथघडे ।
धन्य संग संतांचा ॥३॥
संतबचने तुटे उपाधी ।
संतवचने सरे आधिव्याघी ।
संतवचने भवनदी ।
प्राणी तरतो ॥४॥
संतवचनीं धरा भाव ।
तेणें सर्व निरसे भव ।
एका जनादली देव.।
प्रत्यक्ष भेटे ॥५॥
संत चरणांचा महिमा
संत चरणांचा महिमा ।
कांहीं न कळे आगमां लिगमां ॥१॥
ब्रह्मा घाळी लोटांगण ।
विष्णु वंदितो आपण ॥२॥
शिव ध्यातो पायवणी ! धन्य घन्य संतजलीं ॥३॥
तया संतांचा सांगात ।
एकाजना्दन निवांत ॥ ॥४॥
पूर्वजन्म सुक्त थोर केलीं
पूर्वजन्म सुक्त थोर केलीं ।
तीं मज आजि फळासि आलीं ॥१॥
परमानंदु आजि मानसीं ।
भेटी झाली या संतांसी ॥२॥
माय बाप बंधु खखे खोयरे।
याते भेटावया मन न धरे ॥३॥
एक एका तीथोहूनि आगळे ।
तया- माजीं परब्रह्म सांवळ ॥४॥
निर्धनालि घनळामु झाला ।
जला अचेतनीं घाण प्रगटला ॥५॥
वत्स विघडलियां घेचु भेटली ।
जरी छुरंगिणी पाडसा मिनली ॥६॥
तेहे पीयूपापारिस गोंड वाटत।
पंढरिरायाचे भक्त भटत ॥७॥
बापरखुमादेविवर विठले ।
संत भटतां भवदुःख फिटले ॥८॥
आजि सोनियाचा दिल
आजि सोनियाचा दिल ।
वर्षे अस्रताचा घु ॥१॥
हरि पाहिला हो हरि पाहिला हो ।
सबाह्य अभ्यंतरी ।
अवघा व्यापक झुरारी ॥ ध्र० ॥ दृढ विटें मनसुळीं।
विराजित वनमाळी ॥२॥
बरवा खंतलमागऱ ।
प्रगटले आत्मा- राम ३े कषपासिंचु, करुणाकरू ।
बापरखुमादेवीवरू ॥ ॥४॥
अखंड हरि वाचेसी
अखंड हरि वाचेसी।
जरी खुक्ृताची राशी ।
तरिच हरि ये सुखास ।
धन्य जन्मासी तो आला ॥१॥
देखतां ज्याचे चरण ।
यम जात अखे शरण ।
पेसे खुक्ताचे वर्णन ।
कवणे करावें तयाचं ॥२॥
तोचि एक खा देखा ।
नित्य पुसावे त्या विवेका ।
तो कांही न धरी शका ! हरिनाम म्हणतसे ॥३॥
ज्ञानदेवी निज खूत्र ।
तोचि धन्य शुभ पवित्र ।
हरिवांचूनि त्याचे वक्र ।
नेणे आणिक दुसरे ॥ ॥४॥
अकार उकार मकार करिती हा विचार
अकार उकार मकार करिती हा विचार ।
परि विठल अपरपार न कळे र्या ॥१॥
संतांचे संगतीं प्रेमाचा कल्लोळ ।
आनंदे गोपाळ माजि खळे ॥२॥
बाळे भोळे भक्त गातातीं साबडे ।
तं प्रेम आवडें विठोबासी ॥३॥
बाप- रखमादेविवरू परत्रह्म पुतळा ।
तेथिल हे कळा निवृत्ति जाण ॥४॥
शक्करेची गोडी निवडावया भळे
शक्करेची गोडी निवडावया भळे ।
साधु निवडिळे सत्संगती ॥१॥
सत्संभे प्रमाण ज्ञाणावया हरी ।
येर ते निर्धारी प्रपंचजञात ॥२॥
भाचुाबिंब पाहा निर्मळ निराळ ।
अलिप्त खकळ तैसे साधु ॥३॥
हरिदासासंगे हरिरूप खेळे
हरिदासासंगे हरिरूप खेळे ।
ब्रह्मादिक सोहळे भोगिताती ॥१॥
संत मुतिदेव सनकादिक सब ।
तिहीं मनोभाव अपियेला ॥२॥
पुंडलिकफळ वोळलें सफळ ।
शंकर सोल्वळ प्रेम इळे ॥३॥
संत जेणे व्हावे
संत जेणे व्हावे ।
जग बोलणं सहावे ॥१॥
तरिच अंगी थोरपण ।
जया नाहीं अभिमान ॥२॥
थोरपण जेथे वस्रे ।
तेथ भूतदया असे ॥३॥
रागे भरावे . कवणाखी ।
आपण ब्रह्म सव देशीं ॥४॥
ऐसी समदी करा ।
ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥ ॥७॥
योगी पावन मनाचा
योगी पावन मनाचा ।
साहे अपराध जनाचा ॥१॥
विश्व रागे झाले वन्ही ।
संतखुख व्हावे पाणी ॥२॥
शब्दशास्त्र झाले छेद ।
संती मानाचा उपदेश २३ विश्वपट न्रह्मदारा ।
ताटा उघडा ज्ञानेश्वरा ॥ ॥४॥
स्तुखस्तागरी ठाव झाला
स्तुखस्तागरी ठाव झाला ।
उंच नीच काय त्याला ॥१॥
आपण जसें व्हावे ।
देव तेसंची करावे ॥२॥
ऐसा नटनाट्य खेळ ।
स्थिर नाहीं एक पळ ॥३॥
प्कापाखूनी अनेक! त्यांत आपपर लोक ॥४॥
शून्य साक्षित्व समजावे ।
वेद आकाराच्या नांवे ॥५॥
एके उंचपण केले ।
घर आभिमानाने गल ॥६॥
द्वेत टाकून शांति घरा ।
ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥७॥
वरी झाला भगवा जाण
वरी झाला भगवा जाण ।
अंतरीं वद्य नाहीं मन ॥१॥
त्याला म्हणूं नये साधू ।
जगी विटंबना बाधू ॥२॥
आपआपणा ' शोधूनि घ्यावे ।
जगीं तैसे विरक्त व्हावे ॥३॥
विष ग्रासोग्रासीं प्यावे ।
विवेक नांदे त्याच्या सवे ॥७॥
आशा दंभ दूर करा ।
ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥ ॥५॥
आकळ्प आयुष्य व्हावे तयां कुळा
आकळ्प आयुष्य व्हावे तयां कुळा ।
माझिया खकळां हरिच्या दासां ॥१॥
कल्पनेची बाधा न हो कोणें काळीं।
ही संतमंडळी खुखी असो ॥२॥
अहे- काराचा वारा न लागा राजसखां ।
माझ्या विष्णुदासां भाविकांखी ॥२॥
तासा म्हणे तयां असाव कल्याण ।
ज्या सुखीं निधान पांडुरंग ॥ ॥४॥
गातम वसिष्ठ आणि विश्वामित्र
गातम वसिष्ठ आणि विश्वामित्र ।
भारद्वाज अत्रि कहयपादि ॥१॥
बळी हनुमंत बिभीषण नळ ।
दुष्ट अजञामिळ वाल्हा श्रेष्ठ ॥२॥
उद्धव असुन अंगद अगस्ति ।
खवाभूती भक्तिभाव ऐक्य ॥३॥
तामा म्हणे साधु खंतज्न ।
जतींजनादन आम्हां एक ॥४॥
अखंड जयाला देवाचा शेजार
अखंड जयाला देवाचा शेजार ।
कांरे अहॅकर नाही गेला ॥१॥
मान अपमान वाढविखी हेवा ।
दिवस असतां दिवा हातीं घेसी ॥२॥
परत्रह्मासंगें नित्य तुझा खेळ ।
आंधळ्या डोळे डोहळे कां बा झाले ॥३॥
कल्पतरू तळवटीं इच्छिळी ते गोष्टी ।
अद्यापि नरोटी राहिली कां. ॥४॥
घरीं कामधेनू ताक मत्गं जाय ।
ऐसा डाड आहे जगामाजी ५म्हणे सुक्ताबाई जाई ना दडना ।
आधीं अभिमाना दूर करा ॥ ॥६॥
धन्य नरदेही संतसंग करी
धन्य नरदेही संतसंग करी ।
चेलोक्य उद्धरी हेळामानें ॥१॥
नेणें खुख दुःख शरीराचे भान ।
अखंड भजन केशवाचे ॥२॥
कम करूनिया होय शुचि- प्मंत ।
नामा म्हणे प्रीत खबकाळ रे नामा म्हणे ऐसे वर्ते देहभावीं।
मूढजनां दावी भक्तिमागे ॥ ॥४॥
पुंडलिक रचिली पेठ
पुंडलिक रचिली पेठ ।
संत ग्राहिक चोखट ॥१॥
साखरा वांटिती ।
नेघे त्यांच तोंडीं माती ॥२॥
समतेचे फणस गरे ।
आंबे [पिकळे पडिभरे ॥३॥
नाम- द्राक्षाचे घड ।
अपार रस आले गोड ॥४॥
नामा. म्हणे भावे घ्यावे ।
अभक्ताचें मढ जाव ॥५॥
४१२३५ तोचि पुराणीक जो होय कृतार्थ ।
विषयीं विरक्त विधि पाळी ॥१॥
मानी तो हारेदास ज्या नामीं विश्वास ।
सर्वस्वे उदाख देहभावी ॥२॥
नामा म्हणे पेस संत भेटावे गा देवा ।
त्याळागी केशवा हृदय फुटे ॥३॥
संतांचा तो संग नव्हे भलतैसा
संतांचा तो संग नव्हे भलतैसा ।
पाळटावी दशा तात्कालिक ॥१॥
चद्नाचे संग पाळटती झाडें ।
दुबळ लांकड देवामाथां२ हें कां ऐस व्हावे संगतास्वभावे ।
आणिके न पालटावें देहालागीं ॥३॥
तैसा निःसंगाचा संग अग्रगणी ।
जनीं ध्याय मनीं ज्ञानेश्वरा ॥४॥
कोध यावा कोटें
कोध यावा कोटें ।
अवघें आपण निघोटें ॥१॥
पेलले कळे ञ्याळा पूर्ण ।
जनी तोचि जनार्दना ॥२॥
ब्रीद बांधिले चरणीं ।
नीच दावितां करणी ॥३॥
वेग क्रोधाचा उगवला ।
अवघा योग 'फोल झाला ॥४॥
ऐसी दूर रृष्टी करा ।
ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥ ॥५॥
व र दा ४९२९०० अवघीं खाघने हातवटीं ।
माळपिळत नादा हारी ॥१॥
शुद्ध ज्याचा. भाव त्याला ट्र नाही देव ॥२॥
आपण अस व्हाव ।
अवघे अचुमानोने घ्यावे ॥३॥
ऐस केळे सद्गुरुनाथे ।
बापरखुमादेवीकांतें ॥४॥
.मण्ही कोणासत्री सिकवाडें ।
खारासार शोधुनि घ्यावें ॥५॥
लाडिवाळ सुक्ताबाई ।
बीज सुद ठायीं ठायीं ॥६॥
तुम्ही तरोनी विश्व तारा ।
ताटी उघडा ज्ञानेश्वरा ॥ ॥७॥
अवघीं साधनें हातवटीं
अवघीं साधनें हातवटीं ।
पन नाहीं हाटीं ॥१॥
शुद्ध ज्याचा. आव ।
त्याळा ट्रर नाहीं देव ॥२॥
आपण जेसें व्हावे ।
अवघे अनुमानोने व्यावे३ देख केळे सदयुरुनाथें ।
बापरखुमादेबीकांतें ॥४॥
कोण्ही कोणासी सिकवावें ।
खाराखार शोधुनि घ्यावें ॥५॥
ळाडवाळ सुक्तावाई ।
बीज सुद्दळ ठायी ठायीं तम्ही तरोनी विश्व तारा ।
ताटा उघडा ज्ञानेश्वरा ॥७॥
उदार तुम्ही संत
उदार तुम्ही संत ।
मायबाप कृपावंत 4 केव्ह्ढा केला प कांय वाणूं मी पाझर ॥२॥
जडजीचा उद्धार केला ।
मार्ग खुपंथ बा डे खेना म्हणे उतराई ।
होतां न दिसे कांहीं ॥४॥
तुम्हीं संत दयानिधी
तुम्हीं संत दयानिधी ।
तारा खाभाळा ढबादे ॥१॥
तुम्हां आहे शर- णांगत ।
तरी तारावा पतित ॥२॥
अधिकार नाहीं ।
न कळे भक्तिमाव काहीं ॥३॥
वागवा अभिमान ।
सेना आहे याताहीन ॥ ॥४॥
संतांपोरटी देव वसे
संतांपोरटी देव वसे ।
देवापोटीं संत असे ॥१॥
ऐसा परस्परे मेळा ।
देव संतांचा ऑकिला ॥२॥
संतांठाई देव ति ।
देव तेथें खंत वसे ॥३॥
एका जनादनीं संत ।
देव तयाचा अंकित ॥४॥
3१५७ ज्या खुखाकारणे देव वेडावला ।
वैकुंठ सांडुनी संतसदनी राहीला ॥१॥
घन्य धन्य संतांचें सदन ।
जेथे ळक््मीखहित शोमे नारायण संतपर ५९३ सर्व खुखांची खुखराशी ।
संतचरणीं भुक्तिमुक्ती दासी ॥३॥
पएकाजनादनीं पार नाहीं खुखा ।
म्हणोनि देव भुलळे देखा ॥४॥
माय बाप कृपावंत
माय बाप कृपावंत ।
तम्ही दयाळू खंत ॥१॥
घातला माथां ।
आवंड त करा आतां ॥२॥
चिंतुनि आली पायांपाशीं न क] का मशीं ॥३॥
खता म्हणे पायीं मिठी ।
घातळी न करा हिंपुटी ॥ ॥४॥
संत संगतीने थोर लाभ झाला
संत संगतीने थोर लाभ झाला ।
मोह निसरळा मायादेळ, ,, ६०० संतपर.. विकि क क घातले बाहेरी काम क्रोध वैश ।
बैसला अंतरीं पांडुरंग ॥२॥
हुजियाचा वारा ळागूं. नेदी अंगा ।
पेस पांडुरंगा कळो आलें ॥३॥
संतानी खस्ता केला सेना न्हावी ।
न्रह्मादिकां पाही नातुडे जा ॥४॥
ज खुख संत सज्जनाचे पायीं
ज खुख संत सज्जनाचे पायीं ।
तें खुख नाही आणिके ठाई ॥१॥
तुकितां या खुखाचेनी तुक ।
पै वैकंट झालें फिक ॥२॥
पाहो जातां लोकीं तिहीं ।
पेस न देखा आणिकें ठाई ॥३॥
नवळ या खखाची गोडी ।
हरिहर ब्रह्मा घालिती उडी ॥४॥
क्षीरसागर सांडोनी पाही ।
अंग धांवे शोषशायी ॥५॥
एकाजनार्दनी झाली भेटी ।
खुख संतोषा पडली मिठी ॥६॥
स्वरूपमंदिरी होतें मी एकली
स्वरूपमंदिरी होतें मी एकली ।
माया लांज वेळ अविद्येचे बिळी ।
माझे तुझं चालतां पाउली ।
मोहो' भुजंग धारेली करांगळी ॥१॥
लोमसपे डंखला करुं काय ।
स्वार्थसंपत्तीन जड झाळा पाय ।
आज्यालहरी तापला माझा देह ! तृत्ति वारा घालि वो गुरुमाय ॥२॥
विषय निंब बहु गोडिये आला ।
भजनगूळ तो मज कडू झाला ।
विसहानीचा गळां झंड आला ।
असत्यअक्षुद्धाच्या येताती गुरुळा बो ॥३॥
कामिनीकामाचे डोळां आलं पित्त ।
रसस्तुतिानेंदा काळे झाले दांत ।
विकट्पवासनेच्या मुंग्या धावत ।
स्त्रीपुजलोभे जीवा पडली भ्रांत ॥४॥
मीतूंपणाची थोर आली भुली ।
मो तेथें मी कोण बोळखी मोडली ।
अहं विवेक काया जड झाली ।
खद्गुरुगारुडी बोलवा माउली ॥५॥
गुरुगारुडी आला धाउनी ।
बोधवेराग्याचे पाजिळे पाणी ।
विवेकअंजन घातलं नयनीं ।
खोहंदव्द वाजवी नाम ध्वनी ॥६॥
मिथ्याभूतमय अवघी तह्मस्थिति ।
अभय- स्वरूपी लाविली विभूती ।
उतरला सपे तिवारली भ्रांती ।
पकाजनादेनीं आढठीखे प्रचाती ॥७॥
पंढरीचा वारकरी
पंढरीचा वारकरी ।
त्याचे पाय माझे शिरीं ॥१॥
हो कां उत्तप्न चांडाळ ।
पायीं ठेवीन कपाळ ॥२॥
वंद्य होय हरिहरा ।
सिध्दसाने क्रर्षाश्वरा ॥३॥
सुखी नाम गजे वाणी ।
म्हणे नामयाची जनी ॥४॥
आजि दिवस धन्य सोनियाचा
आजि दिवस धन्य सोनियाचा ।
जिवळग विठोबाचा भेटलास ॥१॥
तेणे खुख समाधान झाली विश्रांती ।
इज नाठवती चित्तीं कांहीं ॥२॥
समा- थाने जीव राहिला निश्चळ ।
गेले हळहळ चिंविधताप ॥३॥
चोखा म्हणे आनंद वाटलाखे जीवा ।
संतांचे पाय केशवा दखियेळ ॥४॥
संतांचे चरण तीथ घेतां अनुदिनी
संतांचे चरण तीथ घेतां अनुदिनी ।
पातकांची धणी खहञ होय ॥१॥
संतांचे डांच्छश प्रसाद लाघतां ।
ब्रह्मज्ञान हातां खहञ होय ॥२॥
संतांच्या दरूहान स्तााघती साधन ।
तुटती बंधने सहज तेथ ॥३॥
एका जनार्दनीं संत कपा ।
पाहतां खुलभ खश सहज होय ॥ ॥४॥
संतवचन दव जाडे
संतवचन दव जाडे।
सायुज्यसुक्ति पायां पडे ।
संतवचन सांकडे ।
चरोचे कांहीं ॥१॥
धन्य धन्य संतसंग ।
उभा तेथे श्रीरंग ।
लक्ष्माखहित अभंग ।
तिष्ठे सदा ॥२॥
संतवचने क्म झड।
संतवचने मोक्ष जोडे ।
खंतवचनीं तीथ घडे ।
धन्य सग सतांचा ॥३॥
संतवचन तुटे उपाधी ।
संतवचने सरे आधिव्याधी ।
खतवचन भवनदी ।
प्राणी तरतो ॥४॥
संतवचनीं घरा भाव ।
तेणे सर्वे निरसे भव ।
एका जनादली देव.।
प्रत्यक्ष भेटे ॥५॥
देव ते संत देव ते सत
देव ते संत देव ते सत ।
निमित्य त्या प्रतिमा ॥१॥
मी ता सांगतल
भावें ।
असा ठावे खकळां ॥२॥
निराकारीं ओख दिशा ।
येथें इच्छा पुरतसे ॥३॥
तुका म्हणे रोकडे केणे ।
सोंवितां येणे पोट धाय ॥४॥
धन्य आजि दिन
धन्य आजि दिन।
जाले संतांचे दर्शन ॥२॥
जाळी पापातापा तुटी ।
दैन्य गेलें उठाउठीं ॥४॥
जालें लमाधान ।
पायीं विसांवळें मन ॥३॥
हठुकां म्हणे
आले घरां ।
तोचि दिवाळी दसरा ॥४॥
घन्य आजि दिन संत दखर्हनाचा
घन्य आजि दिन संत दखर्हनाचा ।
अनंत जन्मींचा शीण गेला ॥१॥
मज्ञ वाटे त्यासी आलिंगन द्यावे ।
कंदां न खरोडाचे चरण त्यांचे ॥२॥
च्रािविध तापांची झाळी बोळवण ।
देखिल्या चरण वेष्णवांचे ३े. एका-
जनादनीं घडा त्यांचा संग ।
न व्हावा वियोग जन्मोजन्मीं ॥४॥
गुरुचिया सुखं होईल ब्रह्मज्ञान! न कळे प्रेमखूण विठोबाची १
गुरुचिया सुखं होईल ब्रह्मज्ञान! न कळे प्रेमखूण विठोबाची ॥१॥
वेदांत विचारा पुराणात पुरा ।
विठोबाचा कैसा प्रेमभाव ॥२॥
तुका म्हणे
सांडा जाणिवेचा शीण ।
विठोबाची खूण जाणती सत ॥३॥
अस्ताचीं फळे अमृताची वेली
अस्ताचीं फळे अमृताची वेली ।
तेचि पुढे चाळी वाजञाचाहा ॥१॥
पेसियांचा संग देई नारायणा ।
ओळावा वचना जयांचिया ॥२॥
उत्तम
सवन सीतळ कंठासी ।
प्री कांति तसी दिसे वरी ॥३॥
तुका म्हणे तैस होई-
जत संग ।
वास लागे अंगे चंदनाच्या ॥४॥
भाग्यवंता पेशी जोड़ी
भाग्यवंता पेशी जोड़ी ।
परवडी संतांची ॥१॥
घन घरी पांडुरंग ।
अभंग जें सरेना ॥२॥
जनाविरहित हा लाभ ।
टांचे नभ सांठवण ॥३॥
तुका म्हणे
विष्णुदासां ।
नाहीं आशा दुसरी ॥४॥
मड मेणाहूनी आम्ही विष्णुदास
मड मेणाहूनी आम्ही विष्णुदास ।
. कठीण वद्भास भेदू पेख ॥१॥
मेळे जित असो निजोनियां जागे ।
जो जो जेअ मागतेंते देऊं ॥२॥
भले
तरी देऊं गांडीची लंगोटी ।
नाट्याळाचे काठीं मारू माथां ॥३॥
मायबापाहुनी
ब मायावंत ।
करूं घात पात वाजुहलि ॥४॥
अमृत तें गोड काय आम्हांपुडें ।
विष तें बापू कडू किती ॥५॥
तुका म्हणे आम्ही अवघेच गोड ।
जया पुरे.
कोड त्याचे परी ॥६॥
वैष्णव तो जया
वैष्णव तो जया ।
अवघी देवावरीं माया ॥१॥
नाही आणीक प्रमाण ।
तन थन तूण जन ॥२॥
पडतां जड भारी ।
नेमा न टळे निधोरीं ॥३॥
तुका म्हणे याती ।
हो कां तयाची भलती ॥ ॥४॥
छवाविलें तयास छवेजती
छवाविलें तयास छवेजती ।
अभिमानाहातीं सांपडेना ॥१॥
भोले- वेच लेणं विष्णुदासा साजे ।
तेथे भाव दुजे हारपती ॥२॥
अर्चन वंदन नवविधा भक्ती ।
दया क्षमा शांति तयां ठायीं ॥३॥
तये गांबी नाही दुःखाची वसती ।
अवघाचि भूतीं नाययण ॥४॥
अवघेचि झालें खोवळें ब्रह्मांड ।
विटाळाचे तोड न देखती ॥५॥
तुका म्हणे गाजे वैकुंठीं सोहळा ।
याही भूमंडळामाजीं कीति ॥६॥
जुं्मार ते पक विष्णुदास जगीं
जुं्मार ते पक विष्णुदास जगीं ।
पाप पुण्य अंगीं नातळे त्यां ॥१॥
गोविद आसनी गोविंद शयनीं ।
गोविद त्या मनीं बेसलासे ॥२॥
उध्वपुड भाळी कंठीं शोभे माळ ।
काजे काळिकाळ तयाभेणे ॥३॥
तुका म्हणे दांख- चक्तांचे ग्रांगार ।
नामासृतसार मुखामाजी ॥४॥
भावंबळ विष्णुदास
भावंबळ विष्णुदास ।
नाही नाश पावत ॥१॥
योगभाग्य घरां येती ।
सवे शक्ती चालत ॥२॥
पित्याचे जे काय धन ।
पुत्रा कोण वंचील ।
॥३॥
तुका म्हणे कडे बैसां ।
तेणें अलो निभर ॥ ॥४॥
धन्य धन्य दिन
धन्य धन्य दिन।
तुमचे झालें दरुषण ॥१॥
आजि भाग्य उद्या आहे ।
तुमचं पाऊल देखिले ॥२॥
पूर्वपुण्य फळा आलं ।
माझं माहेर भट ॥३॥
सेना म्हणे झाला ।
धन्य दिवस आजि भळा ॥४॥
जथं वेष्णवांचा वाल
जथं वेष्णवांचा वाल ।
धन्य भूमी पुण्य देशा ॥१॥
दोष नाही ओख- दाखी ।
ठत खांगे यमापाशीं ॥२॥
गरुडटकयांच्या भार ।
भामि गज, जयजय- कारं इ खहज तयां जनां छंद ।
वाचं गोविद गोविद ॥४॥
तुळसीवनं रंग- माळा ।
अवघा वैकुंठ सोहळा ॥५॥
तुका म्हणे भेणे ।
काळ नये तेणे राने ॥६॥
चंदुनाच्या संगें बोरीया बाभळी
चंदुनाच्या संगें बोरीया बाभळी ।
हेकळी टाकळी चंद्नची ॥१॥
संतांचिया संगे अभाविक जन ।
तयाच्या दशने तेचि होती ॥२॥
चोखा म्हणे ऐल परमार्थ साधावा ।
नाही तरी भार वाहवा खरा पेखा ॥३॥
तृ विटेवरी सखये बाह हो करी कृपा
तृ विटेवरी सखये बाह हो करी कृपा ।
माझे मन लागो तुझ्या पार्यी हो करी कृपा ।
तू साबळे खुंद्री हो करी कृपा ।
लावण्य मनोहरी हो करी कृपा ।
निजभक्तां करुणाकर्री हो करी कृपा ॥९॥
पेढरपुरी राहिली ।
डोळां द्सरा ६२९९ यी पाहिली ।
संते देखिली ।
वरुनी बिठाई वरुनी विठाई ।
सच्चिदानेद अंबाबाई हो करीं कृपा ।
उजळ कुळदीपा ।
बोध करी सोपा ।
थेउनी लवलाही येउनी लवलाही ॥ घृ० ॥ तुझा देव्हारा मांडिला हो करी कृपा ।
चोक आखनीं कळल ठेविला हो करी कृपा ।
प्रेमचांदवा वर दिघला हो करीं कृपा ।
क्षान गादी दिली बैसावया हो करी करपा ।
वरी बेसाधेली आदि माया हो करी कृपा ।
काम क्रोध मदमत्सर ।
देभ अहंकार ।
त्यांचे बळ फार ।
खव खुर देई लव सुख देई ॥२॥
शुक सनकादिक गोंधळी हो करीं कृपा ।
नाचताती प्रेमकलोळीं हो करी कृपा ।
उदो उदो शब्द आरोळी हो करी कृपा ।
पुढे पुंडलीक दिवटा हो करीं कृपा ।
त्यान मागे दाविला निटा हो करीं कृपा ।
आई दाविली मूळपाठा हो करी कृपा ।
बापरखुमादेवीवरू ।
खुखसागरू।
त्याला नमस्कार सवे खुख देई सव खुख देई ॥२॥
संतांचा अनुभव संतच जाणति येर ते हांसती अभाविक १
संतांचा अनुभव संतच जाणति येर ते हांसती अभाविक ॥१॥
नामाचा प्रताप प्रल्हादाचे जाणें ।
जन्ममरण पेण खुंटचिले न खेचा प्रकार जाणे हनुमंत।
तेणे ख्रीताकांत खुखी केला ॥३॥
सख्यत्व पूणता असुना बाणली ।
पेक्यर्पे चाळी मिरवली ॥४॥
चोखा म्हणे ऐेसा आहे श्रष्ठाचार ।
तेथें मी पामर काय वानूं ॥५॥
चिंता या विष्णुदासांचिये
चिंता या विष्णुदासांचिये ।
घोष जयजयकार सदां ॥१॥
नारायण घरीं खां धन ।
अवघेचि वाण तया पोटीं ॥२॥
सवंग खकळां वैष्णवपर ६०६१ पुरे घणीवरीं ।
सबावया नारी नर बाळा ॥३॥
तुका म्हणे येणें आनंदीं आनंदू ।
गोविंदीं गोविंद पिकाविला ॥ ॥४॥
वैष्णव वसती जये स्थळीं
वैष्णव वसती जये स्थळीं ।
तेथें धुमाळी कथेची ॥१॥
विठ्ठल देव नाचे उभा ।
दाटे सभा संतांची ॥२॥
सुखी होती महानुभाव ।
पावती ठाव तत्पदीं ॥३॥
निळा म्हणे नारी नर ।
होती तत्पर परमार्थी ॥४॥
आम्ही कापडी रे
आम्ही कापडी रे।
आम्ही कापडी रे ।
पापे बारा बाटा पळती बापाडे रे ॥९॥
पंढरपुर्राचे आम्ही रे ।
उत्तरपथींचे आम्ही कापडी रे ॥२॥
आजि पाहाल रे आजि पाहाळे रे।
संतखंगति खुख जालं रे ॥३॥
समता कावडी रे।
मारजि नामासृत भरिळ॑ आवडीं रे ॥४॥
येणे न घडे रे जाणे न घडे रे ।
निज- खुख कोंदले पाहातां चहुकडे रे ॥५॥
नलगे देडणें रे नलगे मुंडणें रे ।
नाम म्हणोनि कमोकमे खडण रे द दुःख फिटले रे दुःख फिटले रे।
बापरखुमा- दोविवर विठठळं रे॥७॥
झुंझार ते एक विष्णुदास जगीं
झुंझार ते एक विष्णुदास जगीं।
पाप पुण्य अंगीं नातळे त्यां ॥१॥
गोविंद आसनी गोविंद शयनीं ।
गोविंद त्या मनीं वेसलासे ॥२॥
उर्ध्वपुंज भाळी कंठीं शोभे माळ ।
कापिज्ञे काळिकाळ तयाभेणें ॥३॥
तुका म्हणे दांख- चक्रांचे ठ्लंगार ।
नामामृतसार सुखामाजीं॥४॥
भावबळे विष्णुदास
भावबळे विष्णुदास ।
नाहीं नाश पावत ॥१॥
योगभाग्ये घरां येती ।
सर्व शक्ती चाळत ॥२॥
पित्याचे जे काय धन ।
पुत्रा कोण वंचील 1३ तुका म्हणे कडे बैस ।
तेणें असो निर्भर ॥ ॥४॥
पुनीत केळें विष्णुदासी
पुनीत केळें विष्णुदासी ।
संगे आपुलिया दोषी ॥१॥
कोण पाहे तयांकडे ।
वीर विठळाचे गाढे ॥ अशुभ त्यापुढे ।
शुभ होउनलियां ठाके ॥२॥
प्रेम सुखाचिया राखी ।
पाप नाहीं ओखदासी ॥३॥
तुका म्हणे त्यांनीं ।
केली. वऊंठ मेदिनी ॥ ॥४॥
जेथें वैष्णवांचा वास
जेथें वैष्णवांचा वास ।
धन्य भूमी पुण्य देश ॥१॥
दोष नाहीं ओख- दासी. ।
हूत खांगे यमापाशीं ॥२॥
गरुडटकयांच्या भारे ।
झ्ामि गजे, जयज़य- कारे ॥३॥
सहज तयां जनां छंद ।
वाचें गोविंद गोविंद ॥४॥
तुळसीवनें रंग- माळा,।
अवघा वैकुंठ खोहळा ॥५॥
तुका म्हणे भेणे ।
काळ नये तेणे राने ॥६॥
वैष्णवांची कीर्ति गाइली पुराणीं
वैष्णवांची कीर्ति गाइली पुराणीं ।
साही अठराजणीं चढू वेदी ॥१॥
देखे कोणी दावा ग्रंथांचे वाचक ।
कमंठ धार्मिक पुण्यशीळ ॥२॥
आदिनाथ - शंकर चाख्द सुनीश्वर.।
शुका पेर थोर आणिक नाहीं ॥३॥
तुका म्हणे सुगुर- मणी हरि भक्ति ।
आणिक विश्रांति आरतिया ॥४॥
भार देखोनि वैष्णवांचे
भार देखोनि वैष्णवांचे ।
दूत पळाले यमाचे ॥१॥
आले आले चैष्णव- बीर ।
काळ कांपती अखुर ॥२॥
गरुडटकियांच्या भारे ।
भूमि गज जयज्ञय- कारे ॥३॥
तुका म्हणे काळ ।
पळे देखानियां बळ ॥४॥
8 ॥१॥
चेष्णवे चोरटीं
चेष्णवे चोरटीं।
आली घरासी करंटीं ॥१॥
आजि आपुले जञतन।
६०४ वेष्णवपर 'फुलार सुकुंद जोहरी ।
जिहीं देवढ्वारीं वस्ती केळी ॥३॥
राज़ाई गोणाई आणि तो नामदेव ।
वेष्णवांचा राव म्हर्णवितसे ॥४॥
त्या वेष्णवचरणीं करी आवा- ळणी ।
तेथे दासा जनी शरीराची ॥७॥
वैष्णव तो एक इतर तीं सोंगें
वैष्णव तो एक इतर तीं सोंगें ।
ठसे देउनी अंगें चितारिती ॥१॥
जिचे योनि जन्मला तिसी दंडूं लागला ।
तीर्थरूप केला देशधडी ॥२॥
नाइकोनी ब्रह्मज्ञान जो का दुराचारी ।
अखंड द्वेष करी सज्जनांचा ॥३॥
विद्येच्या अभिमानें नाइके कीर्तन ।
पाखांडी हें म्हणे करिती काई ॥४॥
पंचरस पात्रा कांता हे बडविती ।
उद्धरलों म्हणती आम्ही संत ॥५॥
कीर्तनाचा द्वेष करी तो चांडाळ ।
तयाचा विटाळ मातंगीसी ॥६॥
वैष्णव तो एक चोखामेळा महार ।
जनी म्हणे निर्धार केला संतीं ॥७॥
वैष्णव तो कबीर चोखामेळा महार
वैष्णव तो कबीर चोखामेळा महार ।
तिजा तो चांभार रोहिदास ॥१॥
सजण कसाई बाया तो कसाब ।
वैष्णव तो शुद्ध एकनिष्ठ ॥२॥
कमाल फुलार मुकुंद जोहरी ।
जिहीं देवद्वारीं वस्ती केली ॥३॥
राजाई गोणाई आणि तो नामदेव ।
वैष्णवांचा राव म्हणवितसे ॥४॥
त्या वैष्णवाचरणीं करी ओवाळणी ।
तेथें दासी जनी शरीराची ॥५॥
कीतनाचा रल आवडे नराखी
कीतनाचा रल आवडे नराखी ।
लागती पायांसी सक्ति चाऱ्ही ॥१॥
'बारी पंढरीची तिश्चय म्यां केला ।
वारकरी झाला पंढरीचा ॥२॥
मोक्षाचा जो मोक्ष सुक्तिची जी सक्ति ।
जनी म्हणे किती सांगूं फार ॥ ॥३॥
विष्णुसुद्रेचा अंकिला
विष्णुसुद्रेचा अंकिला ।
तोचि वैष्णव एक भला ॥१॥
अहे जाळोनि अंगारा ।
सोहेभस्मि तीथ सारा ॥२॥
विष्णु माया द्वायवती ।
भक्तसुद्रा त्या मिखती ॥३॥
पंचयज्ञ पूजी भाव ।
अहे खोहमार्म नांवे ॥४॥
प्रेमळतुळखी कानी ।
म्हणे नामयाची जनी ॥ ॥७॥
आले वैष्णवांचे भार
आले वैष्णवांचे भार ।
दिले हरिनाम नगार ॥१॥
अवघी इमदुमळी पंढरी ।
कडकडाट गरुडपारीं ॥२॥
टाळ मृदंग धुमाळी ।
रंगणीं नाचे बनमाळी ॥३॥
ऐसा आनंद सोहळा ।
दासा जनी पाहे डोळां॥ ॥४॥
ज़ सुख क्षीरसागर ऐकिजे
ज़ सुख क्षीरसागर ऐकिजे ।
ते या वेष्णवामंदेरीं देखिजे ॥१॥
धन्य धन्य त वेष्णवमंदीर ।
जथे नामघोष होय निरंतर ॥२॥
दिंडी पताका ' द्वारीं तळशीवृदावने ।
मन निवताहे नामसंकीतने ॥३॥
ज्याच्या दरुद्ाने पापताप जाय ।
भाऱुदास तयाखी गीतीं गाय ॥ ॥४॥
विष्णुदासा घरीं च्रह्मज्ञान लोळे
विष्णुदासा घरीं च्रह्मज्ञान लोळे ।
म्हणतसे बळं ध्या घ्या कोणी ॥१॥
आस्पे साबडे नाम सुखीं जया ।
ब्रह्मज्ञान तया विनवितखे ॥२॥
माझा अंगिकार करा सतज़न ।
पेसे ब्रह्मज्ञान कींव भाकीं ॥३॥
एकाजनादेनीं संतांचे चरणीं ।
होऊनी दीन वदनीं कींव भाकी ॥ ॥४॥
देष्णबां घरी देव सुखावला
देष्णबां घरी देव सुखावला ।
नवजाय दवडोनी बाहेरी घातला ॥१॥
देव म्हणे माझं पुरतसखे कोड ।
संगती गोड या वैष्णवांची ॥२॥
जरी देव नेउनी घातिला दुरी ।
परतोनी पाहे तव धरांभीतरीं ॥३॥
कीतनाची देवा आषडी मोठी ।
पकाजनाईनीं पडळी मिठी ॥४॥
पवित्र तो देह सदां ज्याचा नेम
पवित्र तो देह सदां ज्याचा नेम ।
वाचें गाय राम खर्व भावे १धन्य तो भाग्याचा तरळा खंसार ।
परमाथाचे घर नाम सुखीं ॥२॥
करितसे कथा कातेनीं आवडी ।
ब्रह्मज्ञान जोडी तया लाभे ॥३॥
एकाजनादनी धन्य ते शरीर ।
परमार्थ संखार एकरूप ॥ ॥४॥
बेष्णवपर ६०५ ४२४० सुखरूप धन्य जाणावा संसारीं ।
सदां वाचे हरी उच्चारी जो ॥१॥
रामकृष्ण नाम वदे वेळोवेळां ।
हृदयी कळवळा संतमेटी ॥२॥
पएका- जनादेनीं प्रेमाचा कल्लोळ ।
श्रक्तिसुक्ति सकळ वसे देव ॥ ॥३॥
सुखरूप धन्य जाणावा संसारीं
सुखरूप धन्य जाणावा संसारीं ।
सदां वाचे हरी उच्चारी जो ॥१॥
रामकृष्ण नाम वदे वेळोवेळां ।
हृदयी कळवळा संतमेटी ॥२॥
पएका- जनादेनीं प्रेमाचा कल्लोळ ।
श्रक्तिसुक्ति सकळ वसे देव ॥ ॥३॥
आवडे देवासी तो ऐका प्रकार
आवडे देवासी तो ऐका प्रकार ।
नामाचा उच्चार रातंदिन ॥१॥
ठुळसीमाळ गळां गोपीचंदन टिळा ।
हृदयीं कळवळा वेष्णवांचा ॥२॥
आषाढी काकी पंढरीची वाशी ।
साधन निघारीं आन नाहीं र एकाजनादनीं ऐसा ज्याचा नेम ।
तो देवा परम पूज्य जगीं ॥ ॥४॥
सकळ तीर्थ उत्तम
सकळ तीर्थ उत्तम ।
घडतीं करितां नामस्मरण ।
देवाधिदेव ' उत्तम ।
तोही घावे सामोरा ॥१॥
पहाहो वेष्णवांचे घरीं ।
लकळ ताथे कामारी ।
रिद्धिसिध्दी मोक्ष चारी ।
दास्यत्व करिती सर्वदा ॥२॥
शरण एकाजनार्दनी ।
तीथाचा ता अधिष्टानी ।
नामस्मरण अल्लुदिनीं ।
तया तीथ वंदिती ॥३॥
जयाचिये डरारीं तुळशीवृंदावन
जयाचिये डरारीं तुळशीवृंदावन ।
धन्य ते सदन वैष्णवांचे ॥१॥
उत्तम चांडाळ अथवा सुशील ।
पावन खकळ वैकुंठी होतीं ॥२॥
जयाचिया गळां तठुळीमाळा ।
यम पदकमळां वेदी त्याच्या ॥२॥
गोपीचंदन उटी जया- चिया अंगीं ।
प्रत्यक्ष देव जगीं तोचि धन्य ॥४॥
एकाजतार्दनीं तयाचा सांगात ।
जत्मोाजन्मी प्राप्त हो कां मज ॥५॥
पंढरीये देव आला
पंढरीये देव आला ।
संतभारे तो वे्रिला ॥१॥
गुळासखवे गोडी जैसी ।
देवासंगे दाटी तैसी ॥२॥
झालें दोघां एकचित्त ।
म्हणोनि उभाचि तिष्ठत ॥२॥
एकाजनादनीं भाव ।
संतांपायीं ठेविला जीव ॥ ॥४॥
सहस्त्र सुखांचा वर्णितां भागळा
सहस्त्र सुखांचा वर्णितां भागळा ।
ते खुख तुजला प्राप्त केचे ॥१॥
संतांचे संगती खुख ते अपार ।
नाहीं पारावार सुखा भंग ॥२॥
पकाजनादनीं सुखाचीच राशी ।
उभा हृर्षीकेशी विटेवरीं ॥ ॥३॥
गव्हांची राशी जोडल्या हातीं
गव्हांची राशी जोडल्या हातीं ।
खकळ पक्रान्ने तें होती ॥१॥
ऐसा नरदेह उत्तम जाण।
वाचे वंदे नारायण ॥२॥
द्रब्य जोडतां आपुले हातीं ।
खकळ पदाथ घरां येती ॥३॥
बकाचिये परी ध्यान नको धरू
बकाचिये परी ध्यान नको धरू ।
जीवेभावे धरूं संतचरण ॥१॥
मग ते तात्काळ करती पावत ।
ऐसे अनुमोदन आहे शास्त्री ॥२॥
ध्यानाचें घ्यान संतांचे चरण ।
कायां वाचां मन दृढ ठेवी ॥३॥
वाच्य ते वाचक संत ते ब्यापक ।
एकाजनादनी देख अंतबाही ॥४॥
नयंदेहींचा हाचि सुख्य स्वार्थ
नयंदेहींचा हाचि सुख्य स्वार्थ ।
संतसंग करी परमार्थ ॥२॥
आणिक नाहीं पां साघन ।
सुखी हरिहिरि स्मरण ॥२॥
सोडीं द्रव्य दारा आशा] संतसंग द्या पावावी ॥३॥
जरी पोखलळं शरीर।
तरी तं केव्हांही ज्ञाणार ॥४॥
जनादना'चा एका म्हणे ।
संतांपायीं ठाव देणं ॥५॥
कुचे पताका झळकती
कुचे पताका झळकती ।
टाळ मृदंग वाजती ।
आनंदे प्रेमे गजेती भद्रजाती बिठळाचे ॥१॥
आले हरीचे विनट ।
बीर विहलाचे खुमट ।
भेणे झाले दिप्पिट ।
पळाति थाट दोषांचं ॥२॥
तुळसीमाळा शोभती कंठीं ।
गोपि- खंदनाच्या उटी ।
सहस्थ विघ्ने लक्ष कोटी ।
बारा वाटां पळताती ॥३॥
खतत कृष्णर्मुति खांबळी ।
खेळे ज्याचे हृदयकमळीं ।
शांति क्षमा तयाजवळी ।
जीव भावे अनुखरल्या ॥४॥
सहस्त्र नामाचे हतियार ।
इंख चक्राचे श्रंगार ।
अंगीं बळ पैराग्याचे' थोर।
केला मार षड्वगी ॥५॥
पेसे पकांग बीर।
विठठल- रायाचे डिंगर ।
बापरखुमादेविवर ।
तिहीं निघांरी जोडिला ॥६॥
कुचे पताकांचे भार
कुचे पताकांचे भार।
आळे बैष्णव डिंगर ।
भेणे पळती यम- किंकर ।
नामे अंबर गजजेतखे ॥१॥
आले हरिदासांचे थाट! कळिकाळा नाहीं वाट ।
विठल नामे करिती बोभाट ।
भक्तां वाट सांपडली ॥२॥
टाळ घोळ चिपळ्या नाद् ।
दडी पताका मकरंद ।
नाना बार्गीड्याचे छंद ।
कवच असेद नामाचे ॥३॥
वेष्णव चालिले गज़त।
महावीर ते अद्भुत ।
पुढे यमदूत पळत ।
शे तियेअंत महादोषा ॥४॥
निवृत्ति संत हा खोपान।
महावेष्णव कठीण।
सुक्ताबाई तेथें आपण ।
नारायण जपतसे ॥५॥
ज्ञानदेव वैष्णव मोठा ।
विठल- नामे सुक्तपेठा ।
स्नान दान घडे श्रेष्ठा ।
वैकुंठवाटां संत गेळे ॥६॥
आनंदळे वैष्णव गती नामे
आनंदळे वैष्णव गती नामे ।
चौदाही भुवन भरळीं परब्रह्म १' नरोहरी नरे।
हरी नारायणा ।
सखनकसखनंदन सुनिजनवंदना ॥ छ० ॥ गातां वातां . नाचतां ग्रेम उल्हास ।
चराचरींचे दोष नासिळे अनायास ॥२॥
हरी मनीं हरी चित्ती हरी अँकु हारीरीं ।
तयांत देखोनि हरि चाऱ्ही बाह्या पखरी ॥३॥
आध्रे- रेणु ज्याचा उद्धारितो पतिता।
प्राकृत वाणी केविं वणे हरिभक्तां ॥४॥
तीथीं पावत धर्म जिहीं केला घडीती ।
कैवल्यकल्पदुम ते त्रिजगतीं ॥५॥
मत्स्य कूमादिक ज्याचे महिमेसी आळे ।
धन्य चेष्णव तेज रविशशिसी पाहाले ॥६॥
बापरखुमादेविवरा पडियंती जया तऱु ।
तया संत चरणीं स्थिर हो कांमतु ॥७॥
भूत भाविष्य कळों यावे वर्तमान
भूत भाविष्य कळों यावे वर्तमान ।
हे तो भाग्यहीन त्यांची जोडी ॥१॥
आम्ही विष्णुदासीं देव ध्यावा चित्ते ।
होणार त होत प्रारब्धान ॥२॥
ज्ञग-
रूढीसाठीं घातले दुकान ।
ज्ञातो नारायण अंतरोनी ॥३॥
तुका म्हणे हा हो
ग्रपंच गाढा ।
थोरली ते पीडा रिद्धिसिद्धी ॥४॥
आम्हा अळंकार सुद्रांचे शृंगार ।! तुळसाचे हार वाहा कटा १
आम्हा अळंकार सुद्रांचे शृंगार ।
! तुळसाचे हार वाहा कटा ॥१॥
लाडिके डिंगर पंढरीरायाचे ।
निरेतर वाचे नामघोष ॥२॥
आम्हा आणिकांची
चाड चित्तीं.नाहीं ।
सर्वसुखं पायीं विठोबाच्या ॥३॥
तुका म्हणे आम्ही
नेघाचि या सुक्ती ।
पर्कावण चित्तीं दुजे नाहीं ॥४॥
वृक्षवल्ली आम्हां खायरीं वनचरे
वृक्षवल्ली आम्हां खायरीं वनचरे ।
पक्षीही खुस्यरे आळविती ॥१॥
येणे खुख रुचे पकांताचा वास ।
नाहीं गुणदोष अगा येत ॥२॥
आकाहा मंडप
पृथिवी आसन ।
रम तेथे मन क्रीडा करी ॥३॥
कंथाकमंडळु देहउपचारा ।
भि
ज्ञाणाषता वारा अवसरु ॥४॥
हराकथा भांजन परवडी (विस्तार ।
कराल
प्रकार सेदूं रुची ॥५॥
तुका म्हणे होय मनासी संवाद ।
आपुळा[चि वाद आप-
णास्री॥६॥
आम्ही क्षेत्रींचे सन्यासी
आम्ही क्षेत्रींचे सन्यासी ।
देहभारित हृषीकेशी ।
नाही केली ऐखी।
आशा काम बोहरी ॥१॥
आळे अथात अंगा ।
सहज्ञ ते
न उ नि त आम्हा भागा ।
दाता पांडुरंगा ।
पेरी करितां निश्चिता ॥२॥
दंड घारिला दंडायमान ।
सुरळी
२2 >>: ॥२॥
> ८.6 3. ची र
संडिले सुंडण ।
बंदीं बद कपात ।
बाहेवाख ओठडे ॥३॥
काळे खाधियेला
काळ ।
मन करूनि निश्चळ ।
लोकिकीं विटाळ ।
घरुनि असो एकांता ॥४॥
शे स > टर टे एकी
कार्यकारणाची चाळी ।
वाचा वाचस्वे नेमिळी ।
र ल ॥८॥
पका नेमे चाली ।
स्वर्- ;
पींच राहाण “१ नव्हे घेषघारी ।
तुका आहाच वरवरीं ।
आहे तैखी बरी।
खंडे ओळखी वेदांची ॥६॥
बोले बोळे अबोले
बोले बोळे अबोले ।
जागे बाहेर आंत निजेले ।
केस घरांत घरकुल केल नेणां अंधार ना उजेडळें गा ॥१॥
बाखुदेब करितां फेरा ।
घाडियांत बाहेर दारा ।
कोणी कांही तरा दान पुण्य करा ।
जाव न द्याल तरी जातां माघारा गा हातीं टाळ दिंडी मुखीं नाम गाणे।
गजर होतो बहु मोठ्याने ।
नाहीं निव- डिलीं थोर लाहान ।
नका निजा भिकेच्या भेणे गा ॥३॥
मी वाखुदेब तत्त्वता ।
कळा येइल विचारितां ।
आहे ठाउका सभाग्य संतां ।
नाहीं दुजा आणीक मागतां गा ॥४॥
काय जागाचि निजलासी ।
खुन जागवूनि दारापाशी ।
तुझ्या हितासाठी करी बसवसी ।
भेटी न घेखी वाखुदेवासी गा ॥५॥
पेखें जागविले अवघं जन ।
होत संचित तिहीं केळे दान ।
तुका म्हणे दुबळी कोणकोण ।
गेलीं वाखुदेवा विसरून गा ॥ ॥६॥
राम राम दोनी अक्षर
राम राम दोनी अक्षर ।
खलभ आणि खोपार।
जागा मागलिया पाहारं ।
होवटिचे गोड तेचि खरं गा ॥१॥
रामकृष्ण वाखुदेवा ।
जाणवी जनास वाजवी चि्पळिया ।
टाळ घागऱ्या घोष गा ।
रामकृष्ण वासुदेवा ॥२॥
गाय वाखुदेव वाखुदेबा ।
भिन्न नाही आणिका नांबा ।
दान जाणोनियां करी आवा ।
न ठेवी उरीं कांही ठेवा गा ॥३॥
पक वेळां जाणविती ।
घरू- नियां राहा चित्तीं ।
नेघं भार सांडी कामाहातीं ।
नीज घेउनीयां फिरती गा ॥४॥
खुपात्री सव भाव ।
मी ता खव वाखुदेब ।
जाणती कृपाळू खंत महानु- भाव ।
जया भिन्न भेद नाही ठाव गा ॥५॥
शूर दान जीव उदार ।
नाहीं बासु- देवी बिसर ।
! कीर्ति वाढे चराचर ।
तुका म्हणे तया नमस्कार गा ॥६॥
रामकृष्ण गीती गात
रामकृष्ण गीती गात ।
टाळ चिपळ्या बाजबीत ।
छंद् आपुल्या नाचत ।
नीज घेउनी फिरत गा ॥१॥
जनीं घनीं हा अबघा देव ।
वासनेचा पुलावा ठाव ।
मग बोळगतो वाखुदेव ।
पेला मनीं बसू द्यावा भाव गा ॥२॥
निजनामाची थोर आवडी ।
वाखुदेबाली लागली गोडी ।
सुखी नाम उच्चारी घडोघडी ।
ऐेसखी करा हे वाखुदेव जोडी गा ॥३॥
अवघा खारूनि शेवट जाळा ।
प्रयत्न न चळे कांही केला ।
जागा होइ सांड्टानि झोपेला ।
दान देहे वाखु- देवाला गा ॥४॥
तुका म्हणे रे धन्य त्याचं जिण ।
जिही घातलं वाखुदेबा दान! तया न लगे येणे जाणं ।
जाले वाखुदेबीं राहाणे गा॥५॥
आतां आशिवाद
आतां आशिवाद ।
माझा अखो खुखे तांद ॥१॥
म्हणली कोण तरी काळे ।
आहेतसीं मार्झी वाळे ॥२॥
दुरी दुरांतर ।
तरी घेशी खमाचार ॥३॥
नेली कर्धी तरी ।
तुका म्हणे लाज हरी ॥ ॥४॥
ओले मृत्तिकेचे मंंदेर
ओले मृत्तिकेचे मंंदेर ।
आंत सहा जण उंदीर! गुंफा करिताती पोखर ।
त्याचा नका करूं अंगिकार गा ॥१॥
वासुदेव करितो फेरा ।
तू अद्यापि कां निदख्य ।
सावध होई रे गव्हारा ।
भज भज का सारंगधरा ॥२॥
बा तझे खोई रे ।
तूचि वडिल पै बाबारे ।
तं तुझेनी आधारे ।
वरकड मिनळे त अवघे चोर गा ॥२॥
वासुदेव फोॉडितो टाहो ।
उठी उठी लवलाहो ।
हा दुलॅभ मानव देह वो ।
तुकयाबंधु स्वहीत छलवळाहो गा ॥४॥
गातो वाखुदेव मी ऐका
गातो वाखुदेव मी ऐका ।
चित्त ठेउनी ठायीं भाव एका ।
डोळ झांकुनी रात्र करूं नका ।
काळ करीत बैसला बेखळा लेखा गा ॥१॥
राम राम स्मरा आधीं ।
लाहो करा गांठ घाला मूळवंधीं ।
सांडा वाउगिया उपा्(।
लक्ष लावूनि यहा गोविंदीं गा ॥२॥
अल्प आयुष्य मानव देह ।
शत गाणळ त अर्ध रात्र खाय ।
पुढं बालत्व पीडा रोग क्षय ।
काय भजनासी उस्ले त पाहे गा ॥३॥
क्षणभशर नाहीं भरवसा ।
व्हारे सावध तोंडा माया आशा ।
काहा त चळे मग गळां पडेल फांसा ।
पुढे हुशार थोर आहे ओळसा गा ॥४॥
कांहीं थोडे वहत लागपाठ ।
करा भक्तिभाव घर बळकट ।
तन मन ध्यान द्या लाघुनियां नीट ।
जरी करणें असरेल गोड शेवट गा वबिनवितो सकळां झनां।
कर जोड़नि थोरां टहानां।
दान इतु्केचि द्या मज दीना ।
म्हणे तुकया बंधु राम म्हणा गा॥६॥
मल राजा एक देहपुरी
मल राजा एक देहपुरी ।
असे नांदतु त्यासी दोघी नारी ।
पुत्र पीत्र संपन्न भारी ।
तेणे करपा केली आव्हांवरीं गा ॥१॥
म्हणउनी आला या देशा ।
होतो नाहीं तरा भुलला दिशा ।
दाता तो मज भेटला इच्छा ।
येउनी मारग दाविला खरिसा गा ॥२॥
सवे घेउनि चाधेजण ।
आला कुमर खुलक्षण।
कड चुक” घनी कांटवण ।
ऐका आणिली ती कोण कोण गा ॥२॥
पुढे भक्तीन धरिले हाती ।
माग ज्ञान वैराग्य धमम येती ।
स्थिर केली जी अचपळं होतीं ।
सिद्ध आणुनि लाविती पंथीं गा ॥७॥
केले उपकार सांगा काय ।
बाप न करी ऐसी माय ।
घम त्याच्या हे देखियेले पाय ।
दिले अखय अभय दान गा ॥५॥
होता पाडत हिंडतां गांव ।
पोट भरे ना राहवया ठाव ।
तो येणे अवघा संदेह ।
म्हणे फेडियला तुकयाचा बांधव गा ॥ ॥७॥
गेळे टळले पहार तीन
गेळे टळले पहार तीन ।
काय निजसुरा निजली अझून ।
जागे बासुदेव ६०९ होउनि कांहीं करा दान ।
नका झांकू ऐेकोनि लोचन गा ॥९॥
हरे राम कृष्णा ।
बाखुदव जाणवितस जना ।
चिपळ्या टाळ हातीं विणा ।
मुखीं घोष नारा- यणा गा ॥२॥
ज़ टाकेल काणा कांही ।
फळ पुष्प अवघा तोयी ।
द्या परी मील घेऊं नका भाई ।
पुढे विन्मुख होतां बर नाही गा ॥३॥
देवाकारणें भाव तस्मात ।
द्यावे न लागे फारसं वित्त ।
जाळे प्कचित्त तरी बहुत ।
तेवढ्यासाठी नका करूं वाताहात गा ॥४॥
आलो तेथवरीं बहु सायास ।
करितां दान होचे मागा- यास ।
नका भार घेउं करुं निरास ।
धमे सारफळ संलारास गा ॥५॥
आतां मागुता येईल फेरा ।
हे तो न घडे या नगरा ।
म्हणे तुकयाबंधु भाव धरा ।
ओळखी नाहीं तरी जाल अघोरांगा ॥६॥
कुचे पताकांचे भार
कुचे पताकांचे भार।
आळे वैष्णव डिंगर ।
भेणें पळती यम- किंकर ।
नामे अंबर ग्जेतखे ॥१॥
आले हरिदासांचे थाट! कळिकाळा नाहीं वाट ।
विठल नामे करिती बोभाट ।
भक्तां वाट सांपडली ॥२॥
टाळ घोळ चिपळ्या नाद ।
दिंडी पताका मकरंद ।
नाना वार्गीडयाचे छंद ।
कवच असमेद नामाचे ॥३॥
वैष्णव चालिले गत ।
महावीर ते अद्भुत ।
पुढें यमदूत पळत ।
पुय्लाअंत महादोषा ॥४॥
तिवूतन्ति संत हा सोपान।
महावैष्णव कठीण।
सुक्ताबाई तेथें आपण ।
नारायण जपतसे ॥५॥
ज्ञानदेव वैष्णव मोठा ।
विठळ- नामें सुक्तपेठा ।
स्नान दान घडे श्रेष्ठा ।
वैकुंठवाटां संत गेळे ॥६॥
: ४२५९१ आनंदळे वैष्णव गती नाभ ।
चौदाही भुवने भरलीं परब्रह्म १' नरोहरी नरे हरी नारायणा ।
खनकसनंदन सुनिजनवंदना ॥ धृ० ॥ गातां वातां . नाचतां ग्रेम उल्हास ।
चराचरींचे दोप नासिळे अनायास ॥२॥
हरी मनीं हरी चित्ती हरी अँकु शरीरीं ।
तयांत देखोनि हरि चाऱ्ही बाह्या पसरी ॥३॥
आंध्रे- रेणु ज्याचा उद्धरितो पतिता।
प्राकृत बाणी केविं वणी हरिभक्तां ॥७॥
तीर्थी पावन धम जि केळा घडीती ।
केवल्यकल्पदुम ते चिजगतीं ॥५॥
मत्स्य कूमादिक ज्याचे महिमेसी आले ।
धन्य वष्णव तेज रविदाशिसी पाहाले ॥६॥
बापरखुमादेविवरा पहियंती जया तचु ।
तया संत चरणीं स्थिर हो कांमतु ॥७॥
आनंदळे वैष्णव गती नामे
आनंदळे वैष्णव गती नामे ।
चौदाही भुवन भरळीं परब्रह्म १' नरोहरी नरे।
हरी नारायणा ।
सखनकसखनंदन सुनिजनवंदना ॥ छ० ॥ गातां वातां . नाचतां ग्रेम उल्हास ।
चराचरींचे दोष नासिळे अनायास ॥२॥
हरी मनीं हरी चित्ती हरी अँकु हारीरीं ।
तयांत देखोनि हरि चाऱ्ही बाह्या पखरी ॥३॥
आध्रे- रेणु ज्याचा उद्धारितो पतिता।
प्राकृत वाणी केविं वणे हरिभक्तां ॥४॥
तीथीं पावत धर्म जिहीं केला घडीती ।
कैवल्यकल्पदुम ते त्रिजगतीं ॥५॥
मत्स्य कूमादिक ज्याचे महिमेसी आळे ।
धन्य चेष्णव तेज रविशशिसी पाहाले ॥६॥
बापरखुमादेविवरा पडियंती जया तऱु ।
तया संत चरणीं स्थिर हो कांमतु ॥७॥
कर जोडाने विनवितो तुम्हां
कर जोडाने विनवितो तुम्हां ।
तुम्ही बाखुदेव बाखुदेव म्हणा ।
नको गुंत विषयकामा ।
तुम्ही आठवा मधुर्दना ॥३॥
नरदेह दुलभ जाणा ।
इत घषीची गणना ।
त्यामध्ये दुःख यातना ।
तुम्ही आठबा मघुसदना ॥२॥
नलगे ताथथाचे भ्रमण ।
नलगे देडण मुंडण ।
नलगे पेचाभि साधन ।
तुझी आठवा मधुसदना ॥३॥
हेचि माझी विनवणी ।
जोडितो कर दोन्ही ।
शरण पकाजनादनी ।
तुम्ही वाखुदेव म्हणा अनुदिनीं1 ४॥ ४४६३ धन्य जगी तोचि पक हरिरंगी नाचे ।
रामकृष्ण वाखुदेव सदा स्मरे वाच ॥१॥
सुखदुःख समान सकळ जीवांचा कृपाळ ।
ज्ञानाचा उद्बोध भक्तिप्रमाचा कल़ोळ ॥२॥
विषयीं विरक्त जया नाहीं आपपर ।
संतुष्ट सवंदां स्वये व्यापक निर्धार ॥३॥
जाणीव शाहाणीब बोझें सांडोनियां दुरी ।
आपण बस्तीकर वर्ततसे संसारीं ॥४॥
पकाजनादनी नित्य हरीचे कीर्तत ।
आसनी शायनी सदा हर्रांच चितन ॥५॥
राम राम दोनीं अक्षरे
राम राम दोनीं अक्षरे ।
छलभ आणि खोपारे ।
ज्ञागा मागलिया पाहारे ।
शेवटिंचे गोड तचि खरं गा ॥१॥
रामकृष्ण वासुदेवा ।
जाणवी जनास वाजवी चिपळिया ।
टाळ घागऱ्या घोषे गा ।
रामकृष्ण वाखुदेवा ॥२॥
गाय वासुदेव वासुदेवा ।
भिन्न नाहीं आणिका नांवा ।
दान जाणोनियां करी आवा ।
न ठेवीं उरीं कांही ठेवा गा ॥३॥
एक वेळां जाणविती ।
घरू- निया राहा चित्तीं ।
नेचे भार सांडीं कामाहाती ।
नीज घेउनीयां फिरती गा ॥४॥
खुपाचीं सर्व भाव ।
मीं तो सर्व वासुदेव ।
जाणती कृपाळू संत महाचु- भाव ।
जया भिन्न भेद नाही ठाव गा ॥५॥
शूर दान जीवे उदार ।
नाहीं बाखु- देवी विसर ! कीर्ति वाढे चराचर ।
तुका म्हणे तया नमस्कार गा0॥६॥
रामकृष्ण गीतीं गात
रामकृष्ण गीतीं गात ।
टाळ चिपळ्या वाजवीत ।
छंदे आपुलिया नाचत ।
नीज घेउनी फिरत गा ॥१॥
जनीं वनीं हा अवघा देव ।
वासनेचा पुलाचा ठाव ।
मग वोळगतो वाखुदेव ।
पेखा मनीं वख द्यावा भाव गार निजनामाची थोर आवडी ।
वाखुदेवाखी लागली गोडी।
सुखी नाम उच्चारी घडोघडी ।
ऐसी करा हे वासुदेव जोडी गा ॥३॥
अवघा सारूनि शोवट जाला ।
प्रयत्न न चळे कांहीं केळा ।
जागा होई सांडूनि झोपेला ।
दान देई वासु- देवाळा गा ॥४॥
तुका म्हणे रे धन्य त्याचें जिणे ।
जिहीं घातलें वाखुदेवा दान।
तया न लगे येणे जाणें ।
जाळे वाखुदेवीं राहाणे गा ॥५॥
जग जोगी जग जोगी
जग जोगी जग जोगी ।
जागेजागे बोलती ॥१॥
जागता जगंदेव ।
राखा कांही भाव ॥२॥
अवघा क्षेत्रपाळ ।
पूजावा सकळ ॥३॥
पूजापत्र कांही ।
६०८ बासुदेव अ क व नि पुष्प तोय ॥४॥
बहुतां दिसां फेरा ।
आला.या नगरा ॥५॥
नको घऊ भार ।
धस तोचि सार ॥९॥
तुका मागे दान ।
द्याव जी अनन्य ॥७॥
जया परमाथी चाड
जया परमाथी चाड ।
तेणें सांडाब लिंगाड ।
धरुनी भजनाखी चाड ।
नित्य नेम आद्रं ॥१॥
सांडी मांडी परती टाकी ।
घाखुदेव नाम घोकी ।
मोक्ष येइल खुखीं ।
नाम स्मरतां आदर ॥२॥
रामकृष्ण वाखुदेवा ।
धरीं हाचि बासुदेब ६११ दढभावा आणिकाचा हेवा ।
दुरी करी आदर ॥३॥
घाली संतांसी आसने ।
पूजा करी कायांवाचां मने ।
एकाजनादनीं जाणे इच्छ्लि ते पुरवी ॥४॥
सुखें सेवूं ब्रह्मानंदा
सुखें सेवूं ब्रह्मानंदा ।
गाऊं रामनाम सदा ।
नोहे मग बाधा ।
काळदूत यमाची ॥१॥
करूं वासुदेव स्मरण ।
तेणें तुटे रे बंधन ।
खंडेल कर्माचें बंधन ।
वासुदेव जपतांची ॥२॥
तीर्थयात्रे सुखें जाऊं ।
वाचे विठ्ठलनाम घेऊं ।
संतासंग सेवूं ।
वासुदेव धणीवरीं ॥३॥
लोभ ममता दवडूं आशा ।
उदरव्यथेचा वोळसा ।
न करूं आणिक सायासा ।
वासुदेवावांचुनी ॥४॥
मुख्य धर्माचें हें वर्म ।
येणें साधे सकळ धर्म ।
एकाजनार्दनीं नाम ।
वासुदेव आवडी ॥५॥
बाबा ममतानिर्शी अहंकार टाट
बाबा ममतानिर्शी अहंकार टाट ।
रामनामे वाखुदेवीं वाट ।
गुरूकृपे बोळले वेकुंठ ।
तेणे घासुटेब दिसे प्रगट गा ॥१॥
घासुटेबा हरि वासु- देवा हरि ।
रामकृष्ण हरि वाखुदेवा ॥ धू० ॥ आला पुंडलीक भक्तराज ।
तेणे केशव बोळला सहज ।
दिधलं विठठलमंत्रबीज ।
तेणे जाळे सवे काज गा ॥२॥
रामकृष्ण वासुदेवे ।
वेष्णव गाताती आघवे ।
दिडी टाळ भ्रेममाबे ।
वाखुदेवी मन सामावे गा ॥३॥
झाते क्षमा दया पुरी ।
वाखदेब घरोघरी ।
आनंदें ओसंडलं अंबरी ।
ग्रेम डुळ त्रिपुरारी गा ७8 वासुदेवी क्षेय ज्ञान ध्यानी मनी नारायण ।
बाखुदेव परिपूण ।
केसं क्षरलंसं चेतन्य गा ॥५॥
वासुदेवीं बाजवूना टाळी ।
पातक गेलीं अंतराळी ।
बाखुदेबो वनमाळी ।
कीतन करूं घ्रह्ममेळीं गा ॥६॥
ज्ञानदेवा वाखुदेवी ।
प्रीति पान्हा उजळी दिवी ।
टाळ चिपळी धरूनि जीवीं ।
ध्यान मुद्धा महादेवी ॥७॥
गेले टळळे पहार तीन
गेले टळळे पहार तीन।
काय निजखुरा निजखी अझून ।
जाग घासदेव द्०्ऱ होउति कांहीं करा दान ।
नका झांकूं ऐकोनि लोक गा ॥१॥
हरे राम कृष्णा ।
घाखुंदव जाणवितसे जना ।
चिपळ्या टाळ हातीं विणा ।
सुखीं घोष नारा- यणा गा .२ ज्ञ टाकेल कोणा कांहीं ।
फळ पुष्प अवघा तोयीं ।
द्या परी मील घेऊं नका भाई ।
पुढे विन्सुख होतां बर नाहीं गा ॥३॥
देवाकारणें भाव तस्मात ।
द्यावे न लागे फारसे वित्त ।
जाळे एकाचित्त तरी बहुत ।
तेवढ्यासाठीं नका करू वाताहात गा ॥४॥
आलो तेथवरी बहु सायास ।
करितां दान हाचि मागा- यास ।
नका भार घेउं करूं निरास ।
धम सारफळ संल्लारांस गा ॥५॥
आतां मागुता येईल फेरा ।
हे ता न घंडे या नगरा ।
म्हण तुकयाबंधु भाव धरा ।
ओळखी नाहीं तरी जाळ अघोरांगा ॥६॥
बाबा अहंकार निशी घनदाट
बाबा अहंकार निशी घनदाट ।
युरूवचनीं फुटली पहांट ।
माता भक्ति भेटळी बरवंट ।
तिने मार्ग दाविळा चोखट गा ॥१॥
नरहरी रामा गोविंदा वाखुदेवा ॥ध्व०॥ पक बोळ सुस्पष्ट बोलावा ।
वाचे हरि हरि म्हणावा ।
संत खमागसु धरावा ।
तेणे ब्रह्मातंद होय आघवा गा ॥२॥
सहज मी आंधळा गा
सहज मी आंधळा गा ।
निजनिराकार पंथे ।
वृत्ति हे निवृत्ति झाली जन न दिसे तेथें! मी माझं हारपळें।
ठायीं जेथींच्या तेथे ।
अद्य चाच जाडे कांही दृक्य जें होते ॥१॥
सुखं मी निजला गा शून्य सानी तेथें।
ब्रिकूटशिखरीं गा! दान मिळे आइते ॥२॥
टाकिली पात्र झोळी ।
धर्म अधर्म आशा ।
कोल्हाळ चुकाविळा ।
त्रिगुणांचा वोळखा ।
न माग मी भीक आतां।
हाचि झाला भरवसा ।
बोळली खत्रावी गा।
तिणं पुरविळी इच्छा रे. उध्च- सुख आळविला ।
सोह शब्दाचा नादु ।
अरूप जागविला ।
दाता घंऊनीयां छंदु ।
घेऊनी आला दान ।
निजतत्त्व निञबोधु ।
स्वरूपीमेळविले।
नांव ठेविला भेटु ॥४॥
शब्द हा बहुसार ।
उपकाराची राशी ।
म्हणोनि चाळविला ।
मागे येतील त्यांसी ।
मागानी आळी वाट ।
सिद्ध ओळखीची तैसी ।
तरळे तरती गा ।
आणिकही विश्वासी ॥५॥
वर्म. ते एक आहे ।
दृढ धरावा भाव।
जाणीवच नागवण ।
लागों नेदी ते ठाव ।
म्हणोनि संग टाकी ।
सेवी अद्द्त- भाव ।
तुका म्हणे हाचि संतीं ।
मागें केला उपाव ॥६॥
आंधळ्या पांगळ्यांचा
आंधळ्या पांगळ्यांचा ।
एक विठोबा दाता ।
प्रखवला विश्व तोचि ।
सर्व होय जाणता ।
घडी मोडी हेळामात्रे ।
पापपुण्य संचिता ।
भवः दुःख कोण वारी ।
तुजवांचुनी चिंता ॥१॥
धर्म गा जागा तुझा ।
तूंचि कृपाळू राजा ।
ज्ञाणखी जीवींचे गा।
न सांगतां खहज़ञा ॥२॥
घातली लोळणी गा।
पुडळीके वाळवंटी ।
पंढरी पुण्यठाव ।
नीरे भींवरेतटी ।
न देख दुखरे गा।
झाली अदद्य दृष्टि ।
वोळळा प्रेमदाता ।
केली अमृतवृष्टि ॥३॥
आणीक उप- मन्यु।
पक बाळ धाकुटें।
न देख न चळवे।
जना चाळते वाटे।
घातली आंधळे ६१३ छलोळणी गा ।
हरिनाम बोभाटें ।
पावला त्याकारणें ।
घांव घातली नेटें ॥४॥
बैसोनि खोळी श्युक ।
राहे गर्भी आंधळा ।
शीणळा येरझ्ारीं ।
दुःख आठवी बेळां।
मागील सोसिळे ते ।
ना भीं म्हणे गोपाळा ।
पावला त्याकारणे ।
लाज राखिलळी कळा ॥५॥
न देखे जो या जना ।
तया दाबी आपणा ।
वेगळा खुखदुःखा ।
मोहो नाटची धना ।
आपपर तेही नाहीं।
बंधुवग खञ्जना।
तुकया तेची परी ।
जाली पावे नारायणा ॥ ॥६॥
भगवंता तुजकारणें
भगवंता तुजकारणें ।
मेली जीताचि केली ।
निष्काम छा ठेली ।
चळण नाहीं तयासी ।
न चळती हात पाय ।
दृष्टि फिरली कैसी ।
जाणतां त देखो गा ।
क्षर आणि अक्षरासी ॥१॥
विठोबा दान देगा ।
तुझ्या सारि्खिं नामा ।
कीर्ति हे वाखाणिळी ।
थोर वाढली सत्रीमा ॥२॥
भुक्ति सुक्ति तूंचि एक ।
होसी सिद्धीचा दाता ।
म्हणोनि खांवडळी ।
शोक भय लज्जा चिंता ।
सर्वस्व॑ त्याग केला ।
धांव घातळी आतां ।
कृपादान देई देवा।
घेउनि सामोरा आतां ॥३॥
संसारखागरू गा।
भवडुःखाचे मूळ ।
जनवाद अंथरूण ।
माजी केलें ईगळ 1 इंद्रिये वज्भघातें ।
तपे उष्ण वरीं जाळ।
सोसले काय करूं ।
दुर्भर हे चांडाळ ॥४॥
तिही लोकीं तुझें नाम ।
वक्ष पलव शाखां।
वेघळों वरि सोडा ।
भाव घरुनीं टेका ।
जाणवी नरनारी ।
जागो धरम लोकां ।
पावती पुण्यवंत ।
सोई आसुचिये हाका ॥५॥
नाठवे आपपर ।
आतां क्राय बा करूं ।
सारिखा दोहीसवा ।
हारपळा विचारू ।
घातला योग- क्षेम ! तुज़ञ आपुळा भारू ।
तुकया शरणागता ।
देई अभयकरु॥ ॥६॥
देखत होतों आधीं मागे पुढें सकळ
देखत होतों आधीं मागे पुढें सकळ।
मग हे दृष्टि गेली वरीं आले पडळ ।
तिमिर कोंदळेसे वाढे वाढतां प्रबळ ।
भीत मीं झालों देवाकाय ज्याल्याचे फळ ॥२॥
आतां मज दृष्टी देई ।
पांडुरंगा मायबापा ।
शरण आलों आतां ।
निवारी या पापा ।
अंजन लेबवूनी ।
करीं मारग खोपा ।
जाईन सिद्धपंथे ।
अवघ्या चुकर्ताळ खपा ॥२॥
होतसे खद चित्ता ।
कांहीं नाठवे विचार ।
ज्ञात होतों जतामागें ।
तोहि सांडिला आधार ।
हा-ना-तोखा ठाव झाला ।
अवघा पडिला अंधार ।
फिरली माझीं मज ।
कोणी न देती आधार ॥३॥
जोवरी चळण गा ।
तोंबरी म्हणती माझा ।
मानिती लहानथोर ।
देह खुखाच्या काजा ।
इंद्रिये मावळलीं ।
आळा बागुल आजा केसें झालें विपरीत ।
तोचि देह नव्हे दुजा ॥४॥
यंतला या संवसार ।
केला झालोसे अंध ।
मी माझे वाढवूनी ।
माया- तृष्णेचा बाथ ।
स्वहित न दिसरोचे ।
केला आपुला वध ।
ळागले काळ पाठीं ।
सर्वे काम हे क्रोश्र ॥५॥
लागती चालतां गा ।
गुणदोषांच्या ठेखा ।
सांडिली वाट मार्ग ।
झालों निराळा कैसा ।
पाहातो वास तुझी ।
थोर करूनि नो प च चि आशा ।
तुका म्हणे वद्यरजा ।
पढरांच्या निवाखा ॥ ॥६॥
मार्ग बहु असती परी तयांची न कळे गती
मार्ग बहु असती परी तयांची न कळे गती ।
म्हणोनि पडियलों मायामोहश्चांती ।
तेणे मी जाहलो अंघ् कोण घरील चित्ती ।
मारिती हांका मोठ्यान अहो उदार श्रीगुरुमूर्ति ॥१॥
धांब धांव श्रीगुरुराया काढी देउनि हात।
वुडतसखे भवनदीमारजी न कळे अंत ।
शीण बहु मज जाहला श्रम पाहत पाहत ।
यांतूनी सोडीं वेगीं तुम्ही श्रीगुरू समथ ॥२॥
वाटे आडवाट दरी दरकुटे यांमाजीं गुंतळे।
कन्या पुत्र स्त्री घन हे वर पडिल जाळं ।
कवण उगवीलळ कवणा हारण जाऊं ते न कळे ।
करिता चिता हृदयी तंव श्रीगुरू भेटले ॥३॥
मागग हा दाविला जथे नाहीं गोंवागुंती ।
श्रीगरु प्रसन्न जाहळे निवारिली अवघी श्रांती।
एका जनांनी जाहली संतोषवृत्ती।
अंघपण फिटले निवारिळी पुनरावृत्ती ॥४॥
आधीं देखत होतों सकळ
आधीं देखत होतों सकळ ।
मग ही दृष्टि गेली आले पडळ ।
चाळतां मार्ग न दिस केवळ ।
आतां मज करा कृपा मी दिन तुम्ही दयाळ ॥१॥
दाते हा दान करा तुम्ही संत उठार ।
चालतां माग दाखवा मज निधोर।
गुंतली लोभ आशा कांहीं न कळे विचार ।
दृष्टीत फिरुनी द्या सुखीं नामाचा उच्चार ॥२॥
ब्रैलोक्यांत तुमची थोरी पुराणे वर्णिती साचार ।
वेदही तुम्हां गाती' तयां न कळे निधार ।
की्तिं गाती सनकादिक तो दाखवा श्रीघर ।
म्हणोनि धारेला मार्ग नका करूं अव्हेर ॥३॥
अंधपण सवव गेले श्रीगुरूचा आधार ।
तेणे चालतांना (फिटला मायामोह अधार ।
पकाजनाद्नीं देखिला परेपरता पर ।
श्रीगुरुजनादेन कृपेने दाविल निजञघर ॥४॥
खुख सऊं ब्रह्मानंदा
खुख सऊं ब्रह्मानंदा ।
गाऊं रामनाम सदा ।
नोहे मग बाधा ।
काळ दूत यमाची ॥१॥
करूं वासुदेव स्मरण ।
तेणें तुटे रे बंधन ।
खेडेल कमीचे चढन 1 वाखुदेव जपतांची ॥२॥
तीर्थयाचे सुखं जाऊं ।
वाचे विठलनाम घेऊं ।
संतासंग सवू ।
वाखुदेव घणीवरीं ॥३॥
लोभ ममता दवट्टं आशा ।
उद्रव्य- थेचा वोळसला।
न करू आणिक सायासा।
वाखुदेवावांचुनी ॥४॥
वावा ममतानिशी अहंकार दाट
वावा ममतानिशी अहंकार दाट ।
रामनाम वाखदेवीं वाट ।
गुरुक्रपे वोळळे वेकुंठ ।
तेणें वाखुढेच दिसे प्रगट गा ॥१॥
वासढेवा हरि वासु- देवा हरि ।
रामकृष्ण हरे बाखुदेवा ॥ ध्० ॥ आळा पुंडलीक भक्तराज ।
तेण केशव बोळला सहज ।
दिघलं विठलमंत्रवीज ।
तेणे जाले सर्व काज गा ॥२॥
रामकृष्ण वाखुदेवे ।
वेष्णव गाताती आघवे ।
दिंडी टाळ प्रेमभावे ।
वाखुदेवीं मन सामावे गा ॥३॥
शांति क्षमा दया पुरीं।
वाछुदेव घरोघरीं ।
आनंद ओसंडल अंबरी ।
प्रेम डुल त्लिपुरारी गा ॥४॥
वासुदेवी ज्ञेय ज्ञान ।
ध्यानीं मनीं नारायण ।
बाखुदेव परिपूण ।
केस क्षरळेसे चैतन्य गा ॥५॥
वासुदेवीं वाजवूता टाळी ।
पातक गेलीं अंतराळी ।
वासुदेवो वनमाळी ।
कीतन करू ब्रह्ममेळीं गा ॥६॥
ज्ञानदेवा वाखुदेवी ।
प्रीति पान्हा उञळी दिवीं ।
टाळ चिपळी घरूनि जीवीं ।
ध्यान सुद्रा महादेवीं ॥ ॥७॥
देवा तुज चकलो गा तेणं दृष्टी आलें पडळ
देवा तुज चकलो गा तेणं दृष्टी आलें पडळ ।
विषयय्रंथीं तेणें होतसे विव्हळ ।
अंध मंद दृष्टी झाली गिळूं पाहे हा काळ ।
अवाचित दवयाग लिवृत्ति भेटला कृपाळ ॥१॥
धम जागा निवृत्तीचा तेणें फेडिले पडळ-।
शानाचा निजवोधु विज्ञानछूप सकळ ॥२॥
तिही लोकीं विश्वरूप दि दिघळी ।
द्वैत ह हारपले अद्वतपणे माउली ।
उपदेशु निजन्रह्म ज्ञानांजन खाउळी ।
चिद्रूप दीप पाहे तेथ तनमन निवाली ॥३॥
दान होचि आम्हां गोड देहीं र्टी सुराळी ।
देह हे हरपले विदेह चूत्ति स्फुरली ।
विज्ञान हें अगर ज्ञाता निमाळी ।
हृद्य ते तदाकार ममता येथ बुडाली ॥४॥
प्रपंचु हा जाणा एकाकार डॉत्त जाली ।
मी माझे हारपळ ।
विषयाथध या बोली।
उपरती खद्यरू बोघु तेथे प्रकृती संचळी ।
शुद्धधमे मागं पथ हातीं काठी दिघल्ी वेदमा्ग सुनी गेळे त्याची मार्ग चालिला ।
न कळेचि विषय ।
अंधा म्हणोने उघड बोलेळी ।
चालतां धल्ुर्धरा तरंगाकारीं हारपळों ।
ज्ञानदेवी निवृत्तीचा द्वत सव निरसखळा ॥ ॥६॥
पांगुळ जाला देवा नाहीं हात ना पाय
पांगुळ जाला देवा नाहीं हात ना पाय ।
बैसळी जया वीं न जाय ।
खेटितां कुंपकांटी ।
खुंट दरडी नं पाहे ।
आधार नाहीं यते मञ ६१६ पांगुळ प अ व च कन अल त अन बाप ना माये ॥१॥
दाते हो दान करा ।
जाते पंढरपुरा ।
न्या मज तेथवरी ।
दाखवा अखमाचा सोयरा ॥२॥
हिंडतां गव्हानें गा ।
शिणला येरझारीं ।
न मिळेचि दाता कोणी ।
जन्मदुःख निवारी ।
कीर्ति हे संतांसुखीं ।
तोचि दाखवा हरी ।
पांगुळा पाय देतो ।
नांदे पंढरपुरी ॥३॥
या पोटाकारणे गा ।
झाल पांगिला जला न खरोचि मायबाप ।
भिके नाहीं खंडणा ।
पुढारा म्हणती एक ।
तया नाहीं करुणा ॥४॥
काय मी चुकळो गा ।
मागे नेणवाचे कांही ।
न कळे'चे पापपुण्य ।
येथें आठव नाहीं ।
मी माझी भुलला गा ।
दीप पतंगासोयीं ।
द्या मज जीव- दान ! संत महानुभाव कांही ॥५॥
दुरोनी आला मी गा ।
दुःख झालें दारूण ।
'यावया येथवरीं ।
होतें हाचे कारण ।
दुळभ भेटी तुम्हां ।
पायीं झाले दरुपन ।
विनवितो तुका संतां ।
दोन्ही कर जोडून ॥६॥
देश वेष नव्हे माझा
देश वेष नव्हे माझा ।
खहञज फिरत आला ।
करूं सत्ता कवणावरीं ।
कोठें ।
स्थिर राहिलो ।
पाय डोळे म्हणतां माझे ।
तिहीं कैस्वा मोकलिलों ।
परदेशीं नाहीं कोणी ।
अंध पांगुळ झालो ॥१॥
आतां माझी करी चिंता ।
दान देई भगवंता ।
पाठीं पोटीं नाहीं कोणी ।
निरवी सज्जन संतां ॥२॥
चालतां वाट पुढे 1भय वाटते चित्तीं ।
बहुत, जनगेळे ।
नाहीं आले मागुती ।
न देखो काय झालें ।
कान तर्री ऐकती ।
बैसली संधिभागीं ।
तुज धरूनी चित्तीं ॥३॥
भाकितों करुणा गा ।
जैसा सांडिला ठाव ।
न भरोच पोट कधीं ।
नाहीं निश्चळ पाव ।
हिंडतां भागलों गा ।
लक्ष चौऱ्याशीं गांव ।
धरूना राहिला गा! हाचि वसता ठाव ॥४॥
भरवसा काय आतां ।
कोणी आणी अवचिता ।
तैसाच झाली कीलिं ।
तया मज बहुतां ।
म्हणवुनी मारी हाका ।
सोयी पावे [4 व क ह. 2 पुण्यवंता ।
लागली भूक थोरी ।
तूंचि कृपाळू दाता ॥५॥
संचित साडचल ।
कांही होते ते जवळी ।
वित्त गोत पूत माया।
तुटली हे ळागावळा ।
भर निष्काम जालो देवा ।
होतें माझें कपाळी ।
तुका म्हणे तूचि आतां ।
माझा सर्वस्व बळी ॥ ॥६॥
जंबुया द्वापामाजीं एक पंढरपूरगांव
जंबुया द्वापामाजीं एक पंढरपूरगांव ।
धमीचें नगर गा विठो पार्ील ज्याचे नांब।
चला जाऊं तया ठायां कांहीं भोजन मागाया ॥१॥
ह जागो ।
त्याचे चरणीं लक्ष लागो ॥ ध्० ॥ ज्यादीं नाहीं पंखपाय तेणे करावे ते काय ।
शुद्ध भाव धरोनियां पंढशसी जाय ।
इच्छिले फळ देतो यासी नबलाव तै काय ॥२॥
खुदामा ब्राह्मण दुःख दरिद्र पीडिला ।
सुप्िमर पोहे घेऊनि त्याचे भेटीळागीं गेला ।
शुद्धभाव देखोनियां गांव पांगुळ ६१७ सीनयाचा [दिला ॥३॥
गण आणि गोचरज सर्च हासूठाती मञ-1।
गेल याचें सनुध्यपण येण खांडियेली छाज ।
विनवी तो शिंपी नामा संतचरणींचा रज ॥४॥
मा माझ कठटपनेने जाहळासे पांगूळ
मा माझ कठटपनेने जाहळासे पांगूळ ।
चालतां न :चलवेचि कोटे न मिळं स्थळ ।
हिंडलो दिशा दाहीं श्रम जाहळा केवळ ।
कवण ही श्रांति वारी क भेटेल गरुद्याळ ॥१॥
धर्म जागो ग॒रूमहिमा देहीं पाविला देव ।
निवा- रुना भवर जाळ अव्चघा निरसळा भेव ॥ घ० ॥ कम त्या अकमाच्या लागती वाट ठखा ।
संपत्ती विपत्ताचा मानिला भरंवसा ।
कन्या पुत्र आप्त जन हा तो सहज वोळखा ।
या श्रमडेहीं बुडालो धांवे ग्रुराया सवशा ॥२॥
मृत्युछोकीं एक नगर त्याचं नांव पंढरपूर
मृत्युछोकीं एक नगर त्याचं नांव पंढरपूर ।
तेथील मोकाशी उभा असे विटेवर ।
पुंडलिक भक्तराज. शोभे चंद्रभागातीर ।
बोळती साधु संत जीवा वारं हुरहुर ॥१॥
तुम्ही संतमायत्राप थेवढा उपकार करा ।
न्या मज तेथवरीं ।
दाखवा दिनांचा सोयरा ॥9०॥
मज नाहीं हात पाय डोळां पडली झांपड ।
करणे बघिर झाले वाचा बोळे बोबड।
नाक झुख गळू लागळे लाळ आणि शेंबुड ।
श्वानपरी गती झाली अवघे करिती हाड हाड ॥२॥
साधु सत माय बाप जे कां दयेचे स्यागर ।
आावाचे सुख्य स्थान भक्तीचे माहेर ।
तिही कलेल क्पादान मस्तकीं ठेविळा कर ।
मायामोह निर- सळी शुध झाले कलेवर ॥२॥
भाव दिला मजसंगें माग दाविला नाट ।
श्यांति हे समूळ गेली दिस लागली वाट ।
नाचत प्रेमछ्दे चाल्हं लागलो सपाट ।
पकाजनादनीं पावळों पंढरीपेठ ॥४॥
सहज पुरपाटणी गा एक जनादन दःता
सहज पुरपाटणी गा एक जनादन दःता ।
पांगळा पाय देतो विश्रांति खमस्तां ॥१॥
याळागीं नाम त्याचें दुःख : निरी मनाचे ।
पांगळा जीवीचे तोचि चालवी साचे ॥२॥
जीवे जिता मी पांगुळ दिघलळा निञ बोध ढवळा ।
त्यावर बोन कड खर्व स्वळीला ॥३॥
एकाएक परम दीन अंध पंग अज्ञान ।
जनादन क्षपा करून करवी निजसत्त।
चलन ॥४॥
मृत्युळाकांमाझारी गा एक सद्गुरू साचारू
मृत्युळाकांमाझारी गा एक सद्गुरू साचारू।
त्याचेनि गा दशल तुरला हा खरारू ।
पांगळा हस्तपाद दता कपाळ उदारु।
याल्छगी नांव ६१८ पांगुळ त्याचें वेदा न कळे पारू ॥१॥
धर्माचे वस्तिघर ठाक्यिल बा आम्ही ।
दान मागा न्रह्म साच नेघो दत या उमीं २. विश्रांति विजन आम्हां पक सदगुरू दाता ।
सोधितां चरण त्याचे फिटली इंद्रियांची व्यथा ।
निमाली कलपना आशा इळा परिसा झगटतां।
केवल्य देह जाले उपराते देह अवस्था ॥३॥
मन हे निमन्न झाले चरणस्पही तत्त्वतां ।
ब्रह्माहेस्फूर्ति आधीं भावो उमटला उलथा ।
पांगळळे गह्यज्ञान ब्रह्मरूप तेथे कथा ।
अंध मग दृढ जाली निमाल्या विष- याच्या वार्ता ॥४॥
क्रड्धिसलिद्धि दास्य सख्य आपआप वोळळीं ।
दान मान मंद उद्धि ब्रह्मरूप लीन झालीं।
वोळळी कामधेनु पंगु तनु वाळली ।
पांगळा जीवन मार्ग सतरावी हे वोळली ॥५॥
पांगुळ मी कल्पनेचा पंगु जाला प मन ।
वृत्ति हे हारपळी एका सदट्गुरुरूपध्यान ।
तिवृत्तीखी कृपा आली ।
शरण गेला ध्येयध्यान ॥६॥
२८७ धर्म अर्थ मोक्ष दान मागे श्रीगरु ।
हस्त पाप शरीर व्यथा पंगु झाला मा पुढारु ।
[तामर आल पुढ मायामाहा उदारू ।
तेथे मा जात हातो मग सहज भेटला सद्गुरु ॥१॥
घम जागो सद्गुरुमहिमा जेणें तुटे भवव्यथा।
हाचि धर्म अथ काम येर त मी नेणे वृथा ॥ ध्र० ॥ एक नाम रामकृष्ण यांचे दान देई सद्गुरु ।
वेदशास्त्र मंथन केलें पर. नव्हेचि पुढारु ।
हरण आळी निवृत्तिराया तोडी माया संसारू ।
पहातां इयं त्रिभुवनी तुजहानि नाहीं उदारू ॥२॥
ज्ञानसहित विज्ञान गिळी मी माझ पांगळ।
वाकत हे माझे ठायी हृदयीं बुझे गोपाळ ।
शंख चक्र पद्म गदा तुटे पेसा तू दयाळ ।
बापरखुमा- देवावर दान देऊनि केळे अढळ॥३॥
घम अथ मोक्ष दान माग श्रीगुरू
घम अथ मोक्ष दान माग श्रीगुरू ।
हस्त पाप शरीर व्यथा प्ऱु झाला मी पुढार ।
तिमिर आले पुढे मायामोहा उदार ।
तेथे मी जात होतो. मग सहज भेटळा सद्गुरु ॥१॥
घम जागो सद्गुरुमहिमा जेणें तुटे भवव्यथा।
हाचि धमम अर्थ काम येर त मी नेणे वृथा ॥ ध्रू० ॥ एक नाम रामकृष्ण याचे दान देई सद्गरू ।
वेदशास्त्र मंथन केलं परि नव्हेचि पुढार ।
हरण आलो निवृत्तिराया तोडी माया संसारू ।
पहातां इये च्रिभुवनीं तुजहूनि नाहीं उदारू ॥२॥
ज्ञानेसहित विज्ञान गिळी मी माझं पांगुळ ।
वाचि हे माझे ठायी हृदयीं डुझे गोपाळ ।
झंख चक्र पद्म गदा तुष्ट पेसा तू दयाळ ।
बापरखुमा- देवीबरे दान देऊनि केले अढळ॥३॥
२८८ पूर्वप्राप्तीं दैवयोगे पंग जालो मी अज्ञान ।
धिपयदुंथी घेउनियां त्याचें केलें पॉपण ।
चालतां धम्म बापा विसरलो गुह्य ज्ञान ।
अवचटें गुरू- माग प्रगट ब्रह्मज्ञान ॥१॥
जाते हो वेग करा क्पाळुचा श्रीहरी ।
समता सर्व- भावीं शांति क्षमा निधारीं ।
खुटेळ विषयग्रंथी विहंगम आचारी ॥२॥
शरण खि सदगरुपायां पायां पांग फिटेल पांचाचा ।
पांगळलें आपआप हा निर्धारू पे सांचा ।
मनामाजीं खूप घाली मी माजीं तेथे केचा ।
हारपली देहवुद्धि एकाकार शिवाचा ॥३॥
निजबोधे घवळा शुध्द यावरीं आरूढ पैं गा।
क्षीराब्धि बोय वाहे तेथें जाय पां वेगा ।
वासना माझी पेखी करी परिपूर्ण गंगा ।
नित्य हे ज्ञान घेई अद्वैत रूपिंगीं ॥४॥
पावन होशील आधी पाग फिटेल जन्माचा ।
दुष्ट अघपगु विषयय्रंथी पाबन'हाशा साचा ।
पांडुरंग होसी आधीं फळ पाक जन्माचा ।
दुष्ट दाळ वेगीं टाकीं टाहो करी नामाचा ॥१॥
ज्ञानदेव पेगुपणें पांगुळली वासना ।
सुराळं ब्रह्मी मन शेय ज्ञाता पुरातना ।
आंधळा पांगळा ६१ हा अ निक नअ: अनव. व क व की. दृद्दय हे लोपे बापा परती नारायणा ।
निट्टासे गरु माझा लागों त्याच्या चरणा ॥६॥
पूर्वप्रापतीं देवयोगे पंग जाला मी अज्ञान
पूर्वप्रापतीं देवयोगे पंग जाला मी अज्ञान ।
घिषयटुंथी घेउनियां त्याचे केळ पांषण ।
चालतां धम बापा विसरलो युह्य ज्ञान ।
अवचट गुरु- माग प्रगट ब्रह्मज्ञान ॥१॥
जाते हो वेग करा क्पाळुवा श्रीहरी ।
समता सर्व- भावीं शांति क्षमा निघारीं ।
खुटेल विषयग्रंथी विहंगम आचारी ॥२॥
शरण रिघ सद्ग्रुपायां पायां पांग फिटेल पांचाचा ।
पांगळलें आपआप हा निघारु पे सांचा ।
मनामाजीं रूप घाली मी माजीं तेथे कैचा ।
हारपली देहबुद्धि एकाकार शिवाचा ॥३॥
निजञबोधे घवळा शुध्द यावरीं आरूढ ये गा।
क्षीराब्धि बोय वाहे तेथे जाय पां वेगा ।
वासना माझी पऐेख्री करीं परिपूर्ण गंगा ।
नित्य हें ज्ञान घेई अद्वैत रूपलिंगीं ॥४॥
पावन होशील आधी पाग [फिटेल जन्माचा ।
दुष्ट अंघपंगु विषयय्रंथी पावन'होशी साचा ।
पांडुरंग होखी आधीं फळ पाक जन्माचा ।
दुष्ट द्य वेगीं टाकीं टाहो करी नामाचा “१ ज्ञानदेव पंगुपणे पांगुळली वासना ।
सुरालं ब्रह्मी मन झेय ज्ञाता पुरातना ।
आंधळा पांगळा ६१९ वहा अ स प नि 6. य जल. क क... आ न. हृद्य हें ळोपके बापा परती नारायणा ।
निट्ठासे ग्रु माझा ळागों त्याच्या चरणा ॥६॥
असोनिया दृष्टी जाहलो मी आंधळा
असोनिया दृष्टी जाहलो मी आंधळा ।
आपंगिलं जिहीं जाहलो त्यांवेगळा ।
मायबाप माझे म्हणती मज माझ्या बाळा।
हबरटीं मोकलिती देती हातीं काळा ॥१॥
संत तुह्मी माय बाप माझी राखा कांही दया ।
लागता मी वारंवार तुमचीया पायां ॥ घध० ॥ इंद्रिये माझी न चलता क्षणभरी ।
गतला मायामाहे या संसाराचे फेरी ।
अथरूण घातल त इगळाच शाजवरा ।
कैशी यईल निठ्ठा कोण खोडबील निर्धारी ॥२॥
मायबाप तुम्ही संत उपकार करा ।
जगीं जो नांदतो जनी पवढा जनादेन तो खरा ।
तयांचिया चरणा- वरी मस्तक निधारा ।
एका जनादनी करी विनाते अवधारा ॥३॥
कार निज वृक्ष त्यावरी बघळा प्रत्यक्ष
कार निज वृक्ष त्यावरी बघळा प्रत्यक्ष ।
दान मागा राम- कृष्ण जनादन प्रत्यक्ष ॥१॥
जाळा मी अंध पेट ।
माझा न धरता सगू ॥घ०॥ चालतां बाटमार्गी मज कांही दिसेना ।
उच्चारिती नाम संतमाग चालिला ज्ञाणा ॥२॥
पाहुनी पंढरीपेठ अंघपणा फिटला ।
पकाजनादनी संतपायी लीन झाला ॥३॥
दाते बहुत असती परी न देती सखाचार
दाते बहुत असती परी न देती सखाचार ।
मागत्याची आशा बहु तेणें न घडे विचार ।
सम देणे सम घेणे या नाहीं प्रकार ।
लाजिरवाणे जिणे दोघांचे धर्म अवघा असार ॥१॥
तेखरा नोहे दाता माझा जनादन उदार ।
तुला माझ्या देहीं दिघळे अक्षय अपार ।
न सरोचि कल्पांती माप लागळ निघार।
मागतेपण हारपले देन्य गेळे साचार ॥२॥
देउनी अक्षय दान पदा बेग्वाविले अढळ ।
मायामोह डृष्णा हाचि चुकवला कोल्हाळ ।
एकाजनांदनी एकपण निर्मळ ।
शरण एकाजनादना कायां वाचां अडळ ॥३॥
अंध पंगु दृढ जाहला बांधला संसारीं
अंध पंगु दृढ जाहला बांधला संसारीं ।
मायामोह भरली नदी माजीं दुस्तर मगरी ।
यांतून कोण सोडवील नानापरीचे दुःख भारी ।
देव- योग भेटला तो जनादन गुरु सत्वरी ॥१॥
धम जागा जतादेताचा तेण निवा- रिला फेर ।
चुकविश्या चाऱ्यांयशीच्या तयाने येरझारा ।
मोक्षप्राप्ती वाट ६२० कोल्हाटी न अच च जाहळी दावियेला सोयरा ।
जन्ममरण दुःख गेलें जाहळा सेगट मोकळा ॥२॥
अंध पंगु दृढ झालो मायापडळ श्रांती
अंध पंगु दृढ झालो मायापडळ श्रांती ।
कर चरण विव्हळ गळे तेव भेटले निवृत्ति ।
ज्ञान मज उपदेशिलें नेलं अज्ञानक्षितीं।
वृक्ष पक तेथे होता त्या तळीं वेसविलें शती ॥१॥
धर्म जागो निवृत्तीचा हरिनामे उत्साचो ।
कम धर्म लोपले माझं माझा फिटला संदेहो ।
धम अर्थ काम पूर्ण दान मान खंमोहो।
नेघे मी इंद्रियरवात्त रामकृष्णनामीं टाहो ॥२॥
कल्पना मावळली कठपडृक्षा घे तळवरीं ।
चिता हे हारपली माझी नित्य अमृताची वाटी ।
मन द [नमझ झाळं नित्य वसे वेकुंठीं ।
तापन्रये ताप गेले नाना दोषांचे थाटीं ॥३॥
अनंत हे मायामय लोपले जिवाचियासाठीं।
हारपल्या योनीमाळा चिंतामणी कसवटी ।
सिद्धि बुद्धि खमरखल्या जीवशिवं पकदाटीं ।
आत्माराम मन जाळ पकतत्त्व शेवटीं ॥४॥
आत्माराम निर्गमळें वेदशाखतरयुद्यज्ञाने ।
वासनेची मोहजाळीं ते विराळी नाना स्थान ।
फुटले नाना घट तुटलीं नाना बंधने ।
खुटल्या जीवय़ंथीं पेस केळे त्या दान ॥५॥
मोक्ष हे ठेले मागे सुक्तिमाग निमाळा ।
डृत्ति हे बुडाली माझी निव्षृसि गळाळा पाजिला ।
सत्रावी वोळली बाळा आत्माराम दाता जाला ॥६॥
बुद्धिवोध सवंगडे साज़ीव करचरण ।
नयनीं नयन जाले चक्षु मी समाधान ।
दिव्य देह अम्ृततकळा दशदिशा परिधान ।
सव हे न्रह्म झालें फळद फळळ विज्ञान ॥७॥
शामसुंदर सांवळी
शामसुंदर सांवळी ।
उभी असे श्उ्ळीं1 ती आका ब्रह्मांड गिळी ॥१॥
सखगुण गण माया
सखगुण गण माया ।
,आली फोल्हाटीण खेळाया ॥ चृ०॥ प्रपंचाचा रोबेला वेळू ।
चहू गरून्यांचा मांडिला खेळु ।
घ्रह्मा विष्णु जयाचे बाळु ।
लागती पायां ॥१॥
आला गडे निगुणचा कोल्हाटी ।
सोहं शब्दे ढोलग पिटी ।
चेतन्याची उघडून दृष्टी ।
चला जाऊं पहाया ॥२॥
कोल्हाटीण मारी पेशी उडी ।
एकवास स्वगोवरती माडी ।
देखे द्वार खिडकी उघडी ।
अगाध माया ॥३॥
कोल्हाटीण बसली असे डोळां ।
जाणे गुरुपुच विरळा ।
पकाजना- देनीं लीळां ।
जाती वणोया ॥ ॥४॥
आम्ही कोल्हाटी कोल्हाटी
आम्ही कोल्हाटी कोल्हाटी ।
आमची उडी उलटी सुलटी ।
शून्य स्थावर दिधली गांठी ।
न्यास जंगम केली उफराटी गा ॥१॥
सोहं शब्द ढोलक पाटी ।
आमचें वास्तव्य त्रिपुटी ।
आमच्या खेळांत पडली मिठी ।
पाहावी कसबाची आटाआटी गा ॥२॥
आली कोल्हाटी प्रेमाळ ।
ब्रह्मा विष्णू जयाचे बाळ ।
महाप्रपंच रोविला वेळू ।
खेळ केला त्याने तुंबळू गा ॥३॥
आमुचा खेळ हो पाहून ।
सगुणासी लागलें ध्यान ।
त्यानें केलें निर्गुण ।
ऐसें बोले जनार्दन ॥४॥
खंडेराया तुज करीते नवखू
खंडेराया तुज करीते नवखू ।
मरू देरे सासू खंडेराया ॥१॥
सासू भेढ्यावरी तुटेल आसरा ।
मख दे सासरा खंडेराया ॥२॥
खासरा मेलीया होईल आंद ।
मखंदे नणंद खंडेराया ॥३॥
नणंद मरतां होईन मोकळी ।
गळां घाळीन झोळी भंडाराची ॥४॥
जनी म्हणे खंडेराव अवघे महं दे ।
एकटी राहू द्दे पायाशी ॥५॥
- ॥१॥
खेळ मांडियेला वाळवंट घाई
खेळ मांडियेला वाळवंट घाई ।
नाचाती वैष्णव भाई रेकक्रोध अभि- मान केला पावठणी ।
एक एका लागतील पायीं रे ॥१॥
नाचती आनंदकल्लोळीं पवित्र गाणे नामावळी रे ।
कळिकाळावरीं घातळीसे कास ।
एक एकाहुनी बळी रे ॥२॥
गोपिचंदनउटी तुळक्ीच्या माळा ।
हार मिरविती गळां रे ।
टाळ मृदंग घाई पुष्प वरुषाच ।
अनुपम्य खुखसोहळा रे ॥३॥
छुब्धलीं नादीं लागलीं समाधी ।
मूढ जन नरनारी ळोकां रे ।
पॉडित ज्ञानीं योगी महानुभव ।
एकाचि सिद्ध सायकां रे ॥४॥
वर्णाभिमान विसरळी याती ।
एक एका लोटांगणी ज्ञाती रे।
निमळ चित्ते ज्ञाली नवनीते ।
पाषाणा पाझर फूरती २े ॥५॥
होतो ज्ञयज्ञयकार गत अंबर ।
मातले वैष्णव वीर रे।
तुका म्हणे खरोपी केली पायवाट ।
उतरावया भवसागर रे ॥ ॥६॥
एके घाई खेळतां न पडखी डाई
एके घाई खेळतां न पडखी डाई ।
दुचाळ्याने ठकखील भाई रे।
ब्रियणांचे फेरी थोर कष्टी होसी ।
या चौघांची तरी धरी खोई रे ॥१॥
खेळ खेळोनियां नियळाचि राहीं ।
सांडी या विषयांचा घाई रे ।
तेणाचे खेळे बसवंत होसी ।
ऐस सत्य जाणें माझ्या भाई रे ॥२॥
शिपीयाचा पोर एक खेळिया नामा ।
तेणे विठठळ बसवंत केला रे ।
आपुल्या सवर्गाड्या शिक- वूनी घाई ।
तेण सतंतर फड जागांवळा र ।
एक घाइ खेळतांतो न चुकाच कोठें ।
तया संतजन मानवले रे ॥३॥
ज्ञानदेव सुक्ताबाई वटेश्वर चांगा।
सोपान आनंदे खेळती रे ।
कान्हो गोवारी त्यांनी बसवंत केला ।
आपणभोंवती नाचती रे।
सकळिकां मिळेनी एकीच घाई ।
त्याच्या ब्रह्मादिक लागती पायीं रे ॥४॥
रामा बसवंत कवीर खेळिया ।
ज्ञोडा बरवा मिळाला रे ।
पांचा संवगीडया एकाचे घाई ।
तेथ नाद बरवा उमटला रे ।
ब्रह्मादेक सुरवर मिळोतनियां त्यांनी ।
तोहि खेळिया निवडला रे ॥५॥
ब्राह्मणाचा पोर एक खेळिया भळा ।
तेणे जन खेळकर केला रे ।
जनार्दन बसवंत करूनिया तेण ।
वैष्णवांचा मेळा मिळविला रे ।
एकचि धांइई खेळतां खेळतो ।
आप- णचि बसवंत जाला रे ॥६॥
आणीक खोळये होरउनियां गेळे ।
वर्णावया वाचा मज नाहीं रे ।
ठुका म्हणे गडे हो इशार्सन खेळा ।
पुढिळांची घरूतिया सोई रे ।
णर्काच घाई खेळतां जो चुकला ।
तो पडेल संसारा डाई रे॥७॥
बाराहि सोळा गडियांचा मेळा
बाराहि सोळा गडियांचा मेळा ।
सतरावा बसवंत खेळिया रे ।
खेळिया ६२३ जतिस पद राखो जेणें टिपरिया घाई ।
अनुद्दाते वाये मांदळारे ॥१॥
नाचत पंढरिये जाऊं रे खेळिया ।
विठळ रखुमाई पाहूं रे ॥२॥
सा चट्ट॑ वेगळा अट्- शहि निराळा ।
गाऊं वाजवू एक चाळा २े।
विसरती पक्षी चारा घेणे पाणी ।
तारुण्य देहभाव बाळा रे ॥३॥
आनंद तेथींचा सुकियासी वाचा।
बहिरे पेकती कामा रे ।
आंधळयासी डोळे पांगळाखी पाय ।
तुका म्हणे बुद्ध होती तरणे रे॥४॥
दोन्ही टिपशे एकचि नाद
दोन्ही टिपशे एकचि नाद ।
सगुण निर्गुण नाही. भेद रे।
कुसरी अंगें मोडितीळ परी ।
मेळाविती एका एक छंदे रे ॥१॥
कांहींच न वजे वांयां ॥२॥
खोळ्या ।
एकाचे बळवंत अवाधियां रे ।
खम विषम तेथे होऊंच नेदी ।
ज्ञाणझाने आगळिया रे ॥२॥
संत महंत सिद्ध खेळताल घाई ।
तेच सांभाळी माझ्या भाईरे ।
हात राखोन हाणिती [टिपऱ्या ।
टिपरे मिळेनि जाय त्याचि सोई रे ॥३॥
विटाळाचे अवघे जाईल वायां ।
काय ते झुंगारूनि काया रे ।
तिवडनि बाहेर काढिती निराळा ।
जो न मिळे 'संतांचिया घाई रे ॥४॥
घ्काराचें काज नाहीं सोडीं लाज ।
निःशंक होऊनियां खेळे रे ।
नेणतीं नेणतींच एके पावली मान 1 विठळ नामाचिया बळे रे ॥५॥
रोमांच गुडिया डोलवितीं अंग ।
भावबळे खेळविती खॉगे रे ।
तुका म्हणे कंठ सद्गदित दाटे ।
या विठोबाच्या अंगसंगें रे॥६॥
यारे गडे हो धरूं घाई जाणतांही नेणतां
यारे गडे हो धरूं घाई जाणतांही नेणतां ।
नाम गाऊं टाळी वाह आपुलिया हिता ॥१॥
फावले ते घ्यारे आतां प्रेमदाता पांडुरंग ।
आजीं दिवस सेनलियाचा केसा बोडवळा रंग ॥२॥
हिंडती रानोरान भुजंग ते कांटयावन ।
सुख तयांहन आम्हां गातां नाचतां रे ॥३॥
तुका म्हणे ब्रह्मादिकां सांबळ दुलेभ सुखा ।
आज येथ आल फुका नाम सुखा कातना ॥ ॥४॥
भीमातीरी एक वसविले नगर
भीमातीरी एक वसविले नगर ।
त्याचे नांव पंढरपुर रे ।
तेथीळ प्ोकासी चार भुजा त्यासी ।
बाइला सोळा हजार रे ॥१॥
नाचत जाऊं त्याच्या गांवा रे खेळिया ।
खुख देईल विखावा रे।
पुढं गेळे ते निघाई जाळे ।
वानि- तील त्याची सीमा रे ॥२॥
बळियां आगळा पाळी लॉकपाळां ।
र्थ नाही कळिकाळा रे ।
पुंडळीक पार्टीळ केली छुळवा डी ।
तो जाला भवदुःखावेगळा २३ संतसज्जनी मांडिलीं दुकान ।
ज जया पाहिजे ते आहे रे ।
भुक्ति सक्ति फुकाचसाठीं ।
कोणी तयांकडे न पाहे रे ॥४॥
दोन्हीचं हाट भरले घनदाट ।
अपार मिळाले वारकरी रे ।
न वजा म्हणती आम्ही वेकुंठां ।
जिही देखिली रे ॥५॥
बहुत दिवस होती मज आस ।
आजी घडले सायासींरे ।
तुका म्हणे होय तुमचेनी पुण्य ।
भेटी तया पायांसी रे॥६॥
नव्हे तचि कैसें झाळें रे खेळिया
नव्हे तचि कैसें झाळें रे खेळिया ।
नाही तेचि दिखं. ळागलें रे ।
अरूप होते तं रूपासि आले ।
जीव शिव नाम पावळे रे ॥१॥
आपलीच आवडी घरून खेळिया ।
आप आपणातें व्यालें रे ।
ज्ञोपनाकारणे केळी बायको ।
तिने एवढें वाढविळें रे ॥२॥
ऐक खेळिया तुज सांगितले ।
ऐसे जाशानि खेळ खेळे रे ॥ धृ० ॥ बामनाचें पोर एक खेळासि भ्याले ।
तें बारा वर्ष लपा रे ।
कांपत कांपत बाहेर आले ।
ते नागवेचि पळून गेलें रे ॥३॥
साहा तोंडाचे एक सांभाचे बाळ त्यानें ।
बहुतांचे दळ आयियेळं रे।
खेळ खेळतां चक चकि- यळे।
तं कपाट फोडुन गेलें रे ॥४॥
चहूं तोंड्यांचा पोर पक नारद्या बाबा ।
तो खेळियामाजीं आगळा रे ।
कुचाळि करुनी पोर भांडवी ।
आपण राहे वेगळा रे ॥५॥
गंगा गौरी दोघी भांडवी ।
संभ्यासी घाडिले राना रे ।
खेळ खेळे परि डायीं न सांपडे ।
तो एक खेळिया शहाणा रे ॥६॥
खेळियामाजीं हनम्या इाहाणा।
न पड़े कामव्यसनीं रे।
कामाचि नाहीं तेथे क्रोधचि केचा ।
तेथें फच भांडण रे ।
रामा गड्याची आवडी मोठी ।
म्हणूनि लंके पेणें रे ॥७॥
यादवांचा पोर पक गोप्या भला ।
तो बहुताचि खेळ खेळला रे ।
लहान थोर अवघे मारिलीं ।
खेळचि मींड्रान गेला रे < पेसे खेळिये कोट्यान कोटी ।
गणित नाही त्याळा रे ।
विष्णुदास नामा म्हणे वडील हो पहा देहीं शोघुनी रे ॥९॥
मोडकेसं घर तुटकस छष्पर
मोडकेसं घर तुटकस छष्पर ।
देवाळा देवघर नाही. ॥१॥
मळा दादळा नळगे बई ॥धू०॥ फाटकेंच ळुगडें तुटकीसली चोळी ।
शिवायला दोरा नाहीं ॥२॥
जोंधळ्याची भाकर आंबाड्याची भाजी ।
वर तेळाची धार नाही ॥३॥
मोडका पलंग तुटकी नवार ।
नरम छिछाना नाहीं ॥४॥
खुरतीचे.मोती ग॒ळधाव सोनें ।
राज्यांत ळेणें नाही ।
एकाजनार्दनी समरस झाळं ।
तो रख येथें नाहीं ॥ ॥५॥
जनी वीं एक जनादन दाता
जनी वीं एक जनादन दाता ।
त्यासी नमन करूं आतां रे ।
मन उन्मन जयासी पहतां।
त्यांच्या चरणावरीं माथां रे ॥१॥
नाचत पंद- रीसी जाऊं रे खेळिया।
क्षरक्षरातीत पाहू रे ।
टाळ ख्रदंग मेळवूनि मेळा ।
उख्वचनीं खेळ खेळा रे ॥ धृ०॥ भक्ति वैराग्य कुंडळे श्रवणी ।
ज्ञानांकुशा झणरमणी २े।
सप्रेम उटी अंगीं चंदनाची ।
सत्वाची कास तिर्वाणीं रे ॥२॥
अश्भाष खेळिये खेळताती ठायीं ।
घागऱ्या वाजती पायां रे ।
दया क्षमा खोळिया ६२५ दोन्ही चवऱ्या ढाळती ।
शांति सत्रावी छाई रे ॥३॥
वाद निमाळा शब्द खुंटला ।
चिश्चुवनीं आनंद झाला रे ।
एकाजनाईनी शरण गेला ।
तो. एकपण विसरला रे॥४॥
स्वरूपमंदिरीं होतें मी एकली
स्वरूपमंदिरीं होतें मी एकली ।
माया सांज वेळ अविद्येचे बिळीं ।
माझें तुझें चालतां पाउलीं ।
मोहो भुजंगें धारिली करांगुळी ॥१॥
लोभसर्प डंखळा छरू काय ।
स्वाधसंपत्तीने जड झाला पाय ।
आशाळहरी तापला माझा देह ।
तृप्ति वारा घालि वो गुरुमाय ॥२॥
विषय निंव दहु गोडिये आळा ।
भजनग्ूळ तो मज कट्ट झाला ।
वित्तहानीचा गळां झड आळा ।
असत्यअशुद्धाच्या येताती गुरुळा वो ३. कामिनीकामाचें डोळां आलें वित्त ।
रखस्तुतिनिंदा काळे झाले दांत ।
विकल्पवासनेच्या सुंग्या धावत ।
स्त्रीपुअळोभें जीवा पडली श्रांत ॥४॥
मीतूंपणाची थोर आली भुली ।
मी तेथें मी कोण वोळखी मोडली ।
अहं विवेके काया जड झाली ।
सद्गुरुगारडी वोळवा माउली ॥५॥
गुरूगारुडी आला धाउनी ।
बोधवैराग्याचे पाजिले पाणी ।
विवेकअंजन घातल नयनीं ।
सोहेशब्द वाजवी नाम ध्वनीं ॥६॥
मिथ्याभूतमय अवघी ब्रह्मस्थिति ।
अभय- स्वरूपी ' लाविली विश्ूती ।
उतरळा सप निवारळी शांती ।
एकाजनादेलीं आलळीसखे प्रचाती ॥ ॥७॥
पडका मदन तो केवळ पंचानल ॥ धु० ॥ घडक मारिली शंकरा
पडका मदन तो केवळ पंचानल ॥ धु० ॥ घडक मारिली शंकरा ।
केला ब्रह्मयाचा मतिरा ।
इंद्र चंद्राली दरारा ।
छाविला जेणे ।
तो केवळ पंचानन ॥१॥
धडक मारिळी नारदा ।
केळा रावणाचा चेंदा ।
इुयॉधना मारिली : गदा ।
घेतला प्राण ।
तो केवळ पंचानन ॥२॥
भस्मासुर सुकला प्राणासी।
तेचि गती झाली वाळीसी ।
विश्वामित्रासारिखा : कपी नाडिला जेणें ।
तो केवळ पंचानन ॥३॥
शुक देवाली ध्यान धरोनी ।
एडका आणिला आक्रळेनी ।
एका-' जना्नाचे चरणीं ।
बांधिळा जेणे ।
तो केवळ पंचानन ॥ ॥४॥
धूतांच मोतीं जळीं हरपळें खखोळ मोठें पाणी
धूतांच मोतीं जळीं हरपळें खखोळ मोठें पाणी ।
चळा पाहू साहा चार आठराजणी ॥ श्ु० ॥ प्रपंच धोंडा सृगजळपाणी आपटीत होतें चोळी ।
व्रिसरडें. सुख घसरले तळीं ।
सखे मायेन मोतीं दडविळें।
मवसिंधूच्या जळी ।
होती गडे श्रांति बहिण जवळीं।
तिणेच मंजळा गोष्टी विनविल्या चित्त गळे भुळोनी ॥१॥
आठ जणींनी मोती दडविले वर ठेविला घांडा ।
अशाच पहाती अंवध्यां रांडा ।
बारा सोळा तळीं उरल्या त्यांनी घरिला दांडा ।
ठाऊक सत्नाविळा झडा ।
त्यामध्ये मी गर्क झाल्य एकलीच बाई वनीं ॥२॥
चवघी जणी सत्वर मिळोनि डोळी अँजन घाला ! माझ्य़ा मोत्याला प्रेमे न्याहाळा ।
ज्ञान स.स.गा....३९ 5२६ गोंधळ बोधाची लावून दिवटी बरवी वात उजळा ।
माझे मोत्याला सर्चकळा ।
प्रपंच पडदा फाटून गरुपदीं लावा गे ठिकाणीं ॥३॥
चौघीजणी मोक्ष नाइका मजळा धरा हातीं ।
उतरा सागर पैळ पंथी ।
या मोत्याच्या साठीं मजला जाणे आहे सती ।
म्हणून मी येते काकुळती ।
एकाजनादेनीं चिन्मय मोती न मिळे गुरुवांचुनी ॥ ॥४॥
राजस सुंदर बाळा
राजस सुंदर बाळा ।
पाहों आलिया सकळा वो ।
विंबीं [विंवोलि ठेली ।
माझा परत्रख वेल्हाळा वो ।
कोटि रविशशि जिच्या ।
अँगींचिया लीळा हो ॥१॥
राजस विठाबाई ।
माझें ध्यान तुझे पायीं बो ।
त्यजूनिया चौघीशी ।
लावी आपुलिये सोई वो ॥२॥
सकुमार साजिश ।
कैसी पाउले गोजिरीं वो ।
कंठीं तुळसीमाळा ।
उभी भीबरेच्या तीरीं वो ।
दंत हिय्या ज्योती ।
हॉख चक्र मिरवे करीं वो ॥३॥
निरण निराकार ।
वेदां न कळेचि आकार वो ।
होषादिक श्रमळे।
क्ती न कळे तुझा पार वो ।
उभारोनी वाहे ।
भक्तां देत अभयकर वो ॥४॥
येऊनी पंढरपुरा.।
अवतरली खारंगधारा बो! देखानि भक्तिमाव ।
ओरखळी अस्रतघारा वो।
देऊनी प्रेमपान्हा तुकया स्वामीने किंकारा वो ॥ ॥५॥
सुदिन खुवेळ
सुदिन खुवेळ ।
तुझा मांडिला गोंधळ वो ।
पंच प्राण दिवटे ।
दोनी नेत्रांचे हिछ्लाळ वो ॥१॥
पंढरपुरानिवास ।
तुझे रंगीं नाचत असे वो।
नवस पुरवीं माझा ।
मनींची जाणोनिया इच्छा बो ॥२॥
मांडिळा देव्हारा ।
तुज्ञा लेसुवनामाझारीं ब् ।
चोक साप्रियेला ।
नामिकळख ठेविला वरींचो ॥३॥
बैसली देवता पुढ लो गाणे वो।
डा उद्वारे गजती ।
कठी तुळखीचीं शूपणे वो ॥४॥
स्वातंदाचे ताटी ।
धूप दीप पंचारती वो ।
ओवाळिळी माता ।
विठाबाई पंचभूतीं वी ॥५॥
दुझे तुज पाचल 1 माझा नवाख पुरवीं आतां चो ।
र आपुलिया दारणागता बो ॥ ॥६॥
सुंदर सुख साजर 1 कुंडले मुनोहर गोमटीं वो
सुंदर सुख साजर 1 कुंडले मुनोहर गोमटीं वो ।
नागर नाग- गोंधळ ६२७ खोपा ।
केशव कस्तुरी मळवटीं बो ।
विशाळ व्यंकट नेत्र ।
वैजयंती तळपे कंठीं वो ।
कास पितांवराची ।
चंदन खुगंध खाज उटी वो ॥१॥
अतिबरवंटा बाळा ।
आळी सुलक्षणा गोंधळा ब्रो ।
राजस तेजोयशी ।
मिरवी शिरोमणी वेब्हाळा वो ।
कोटि रवि शशिप्रभा तेज लोपल्या सकळा वो।
1न कळे ब्रह्मादिकां ।
अचुपम्य इची राळा वो ॥२॥
सांबळी खक्मार ।
गोरी भुञा शोभती चारी वो ।
सखोळ वक्षस्थळ 1 खुढाळ पदक झळके वरीं बो ।
कटी क्षुद्र घैटिका ।
शब्द करिताती माधुरी वो ।
गजत चरणीं वांकीं ।
अभिनव संगीत ठृत्य करी बो ॥३॥
अप्टांगी मंडित काय ।
वर्णाची रूपठेवणी वो।
शोधिव शुद्ध रसाची ओतिली ।
खुगंध, ळावण्यखाणी बो ।
सवखळासंपन्न ।
मंजुळ बोळे हास्यवद्नीं बो ।
बहु रूपे नटली ।
आदिशक्ति नारायणी बो ॥४॥
अनादिसिद्ध पंढरपुर
अनादिसिद्ध पंढरपुर ।
नांदे विठाई सुंदर ।
कर टेउली कटावर।
उभी रहाखी निरंतर वो ॥१॥
गोंधळा येवो जगदंबे ।
विठाबाई तूं मळस्तभे॥ध० क सनकादिक गोंधळी ।
दिवटा भाव पात पाजळी ।
मध्ये पुंडलिक दिविटा बळी ॥२॥
देखा गोधळ थाळा निका ।
डाक वाजली (तिहीं लोकां ।
क्षरण जनादेनीं एका ।
गोधळ गतत उदो देखा॥३॥
अश्घातूचें देवालय रचिळे बो
अश्घातूचें देवालय रचिळे बो ।
दिव्य तगट नबविधरल्ने जड- विळे वो! चित्रविचित्र खचितच शोभा त आणिळे बो ।
रंगमंडप पीटीं तुज- छागीं स्थापियळे बो १' पंढरपूर निवासिनी ।
तुझा गोघळ मांडिला चो ।
साखती कामक्रोधा बेगाग्यदिविटा धतला बो ॥४०॥
माझे कुळींची कुळस्वामिनी
माझे कुळींची कुळस्वामिनी ।
विठाई जगत्रयजननी ।
येई वो पंढरपुरवासिनी ।
ठेविले दोन्ही कर कटितटी ।
उभी सखी सजनी ॥१॥
ये पुंडलीक वरदायिनी ।
विश्वजननी ।
रंगा येई वो ॥धृ०॥ मध्ये सिंहासन घातलें ।
प्रमाण चौक हे साधिलें ।
ज्ञानकळस वर ठेविलें ।
पूर्ण भरियेलें ।
धूप दाविलें ।
सुवास करुनी ॥२॥
सभामंडप शोभला ।
भक्तिचांदवा दिधला ।
उदो उदो शब्द गाजला ।
रंग माजला ।
वेद बोलिला ।
मूळचा ध्वनी ॥३॥
शुक सनकादिक गोंधळी ।
जीव शिव घेऊनी संबळी ।
गाती हरिची नामावळी ।
मातले बळी प्रेमकल्लोळीं ।
सुखाचे सदनीं ॥४॥
ऐसा गोंधळ घातला ।
भला परमार्थ सुटला ।
एकाजनार्दनीं भला ।
ऐक्य साधिला ।
ठाव आपुला ।
लाभ त्रिभुवनीं ॥५॥
सुवेळ सुदिन तझा गोधळ मांडिला बो
सुवेळ सुदिन तझा गोधळ मांडिला बो ।
ज्ञान वैराग्याचा वरती फुलवरा बांधिला वो ।
चंद्र खर्य दोन्ही यांचा पोत पाजळिला वो ।
घाळुनी श्िहासन वसते घट स्थायेला वो ॥१॥
उदो बोळा उदे! उदो सद्गरू माउलींचा थो ॥ झु प्रवृत्ती किवृत्तीचें घाळुति शुद्धासन चो ।
घ्येय थ्याता ध्यान प्रक्षाळिलें चरण वो ।
कायांवाचां मन एकाविध केळे अचंन वो ।
द्वैत अद्वैत भावे दिलें आचमन वो ॥२॥
भक्ति वैणग्य ज्ञान यांही पूजियली अंबा वो ।
सद्र्प चिड्ूप पाहुनी प्रसन्न जगदंबा वो ।
एकाजनादनीं शरण मूळकदंबा बो ।
त्राहे त्राहे अंबे तुझा दाल आहे उभा वो ॥६॥
अनादि अंबिका भगवती
अनादि अंबिका भगवती ।
बोध परडी घेउनी हाती ।
पोत ज्ञानाचा पाजळती ।
उदो उदो भक्त नाचती ॥१॥
गोंधळा येई बो जगदंबे मूळू पीठ तू अंबे ॥ ध्ु० ॥ व्यास वसिष्ठ शुक गोंधळीं ।
नाचताती सोहॅमेळी ।
द्रॅतभाव विसरुनी बळी ।
खेळती अंबे तुझे गोंधळी ॥२॥
सुगटमणी पूंडलीक ।
तेहतीस कोटी देव नायक ।
गोधळ घालतील कोतुक ।
एकाजनादेनीं नाचे देख ॥३॥
स्व मृत्यु पाताळ त्याचा मंडप घातिळा वो ! चारवेदांचा फुळ-
स्व मृत्यु पाताळ त्याचा मंडप घातिळा वो ! चारवेदांचा फुळ- वरा बांधिला वो ।
शाखे पुराण अनुवादती तुझा गोंधळ मांडिला बो ॥१॥
उदो बोळा उदो बोळा कृष्णाबाई माउळीचा वो ॥ थु० ॥ जीवशिव संबळ घेउनी आनंदें नाचती वो ।
अठ्यांयशी सहस्त्र क्रषी दिवटे तिर्शत तेहतीख कोटी देव चाछुंडा उदो उदो म्हणती बो ॥२॥
आषाढी कार्तिकी तुझ्या गोंधळाची दाटी बो ।
पुंडलीक दिवटा शोमे वाळुवंटीं बो ।
पकाज्ञनादेनी अंबा उभी कर ठेउनी कटी बो ॥ ॥३॥
तं विटेवरी सखये बाई हो करी क्रृपा
तं विटेवरी सखये बाई हो करी क्रृपा ।
माझं मन लागो तुझ्या पायीं हो करीं कृपा ।
तू सावळे सुंदरी हो करी कपा ।
लावण्य मनोहरी हो करी कृपा ।
निजभक्तां करुणाकर हो करी कृपा ॥१॥
पंढरपुरी राहिळी ।
डोळां द्सरा ध्रु पाहिली ।
संत देखिली ।
वरुनी विठाई वरुती विठाई ।
सच्चिदानंद अंबाबाई हो करीं कपा ।
उजळ कुळदीपा ।
बोध करी सोपा ।
येउनी ळवळाहीं येउनी लवळाहीं ॥ ध० ॥ तुझा देव्हाय मांडिला हो करी कृपा ।
चोक आसनीं कळख ठेविला हो करी कृपा ।
प्रेमचांदवा वर दिघळा हो करीं कपा ।
ज्ञान गादी दिली बैसावया हो करीं कपा ।
वरी बैसावेली आदि माया हो करी कृपा ।
काम क्रोध मदमत्सर ।
दंभ अहंकार ।
त्यांचे वळ फार ।
सर्व सुख देई सव खुख देई ॥२॥
शुक सनकाद्कि गोंधळी हो करीं कृपा ।
नाचताती प्रेमकललोळीं हो करी कृपा ।
उदो उदो शब्द आरोळी हो करी कृपा ।
पुढें पुंडलीक दिवटा हो करीं कपा ।
त्यांने मार्ग दाविला निटा हो करीं कृपा ।
आई दाविली मूळपीठा हो करीं कृपा ।
वापरखुमादेवीवरु ।
खुखलागरू।
त्याला नमस्कार सर्व सुख देई सर्व खुख देई ॥ ॥३॥
पवित्र सुदिन उत्तम दिवस दसरा
पवित्र सुदिन उत्तम दिवस दसरा ।
सांपडला तो साधा आजि सहत बरा ।
गजा जयजयकार हरि हृदयीं धरा ।
आळस नका करूं लहानां सांगतों थारां १या हो या हो बाइयांनो निघाळे हरी ।
सिलंगना घेउनि वेगीं आरत्या करी ।
ओवाळू श्रीसुख वंढूं पाउल शिरी ।
आम्हां देव आळे येथें घरिच्या घरीं ॥२॥
अक्षय सुहदत औटामध्ये साधे त ।
मग येरी जैसे तेस होत जातें ।
म्हणोनि मागें पुढे कोणीं न पहावं येथें ।
सांडा परतें काम जाऊं हरीसांगातं ॥३॥
बहुतां बहुतां रीतीं चित्ती धर हे मनीं ।
नका गई करूं आइकालळ ज्या कानीं ।
मग हे सख कधीं न देखाळ स्वप्नी ।
उरेल हाय हाय मागे होईल काहाणी ॥४॥
ऐसियास वॅचिती त्यांच्या अभाग्या पार ।
नाही ताही सत्य जाणा निघार।
हे वेळ घटिका न ये अजरामर ।
कळलं असो द्या मग पटतील विचार ॥५॥
जयासाठीं ब्रह्मादिक जालेती पिसे ।
उच्छ्ष्टाकारणे देव जळीं जाळे मासे ।
अंधीगीं विश्वमाता लक्षुमी वसे ।
तो हा तुकयाबंधु म्हणे आले अनायाल ॥ ॥६॥
वेणुनादीं चेर पाणी पी भीवरे
वेणुनादीं चेर पाणी पी भीवरे ।
ते घेचु हुंबरे वत्साळागीं ॥१॥
बाणे ते सांबळी नामे ते श्रीधरा ।
चरे वसुंधरा चवदा अने ॥२॥
केडाव नामें गाय माधव नामे गाय ।
विठळ नामे गाय कामधेनु ३े प्रेमे ते पान्हाये भक्ताघरीं जाय ।
भुकेलिया खाय पातकांसी ॥४॥
नामा म्हणे गाय भाग्यवंता घरीं) पाप्या जन्मवरीं पाठी ळागे ॥५॥
परा पदयंति मध्यमा वेखरी
परा पदयंति मध्यमा वेखरी ।
ते गाय दुझे वैष्णवाघरीं ॥१॥
ते पके विठळें पेढरीं राखिळी ।
दुभावया दिधळी पुंडळीका ॥२॥
आम्ही कापडी रे
आम्ही कापडी रे।
आम्ही कापडी रे.।
पार्प बारा वाटा पळती बापाडें रे ॥१॥
पंढरपुर्यांचे आम्ही रे ।
उत्तरपथींचे आम्ही कापडी रे ॥२॥
आजि पाहाले रे आजि पाहाले रे।
संतसंगति खुख जाळे रे ॥३॥
समता कावडी रे।
मारजि नामासृत भरिलें आवडीं रे ॥४॥
येणे न घडे रे ज्ञाणे न घडे रे ।
निज- छुख कोंद्ळे पाहातां चहुकडे रे ॥५॥
नलगे देडणे रे नळगे सुंडण रे।
नाम म्हणोनि कमांकमं खंडण रे ॥६॥
दुःख फिटले रे दुःख फिटळे रे ।
बापरखुमा- देविवर विठलं रे॥७॥
औनमो शिवा आदि
औनमो शिवा आदि।
कावाडे घेतली खांदीं।
मिळाली संतमांदी ।
त्याचे र्जरेणु वंदी रे ॥१॥
शिवनाम शीतळ सुखी ।
सोबि पां कापाडिया रे ।
दडदडदडदडदुडदडदडदुड ।
पळ खुटळा कळिकाळा बापड़ीया रे ॥ झ्ु० ॥ गुरुलिंग जंगम ।
त्यानें दाविला आगम ।
आधिव्याचि झाली सम ।
तेणें पाबळा विश्राम रे ॥२॥
जवळी असतां जगजीवन ।
कां धांडोळीसी बन ।
एका्य़ करीं मन ।
तेणं होईल समाधान रे ॥३॥
देहभाव जेथ चिरे ।
ते साधन दिघळ बापरखुमादोथेवरे विठळुरे विठळु रे विठळु रे॥४॥
अलक्षलक्षीं मी लक्षी ! तेथ दिसती दोही पक्षी
अलक्षलक्षीं मी लक्षी ! तेथ दिसती दोही पक्षी ।
वेद शास्त्रां हेची साक्षी ।
चंद्रसर्यासहित ।
मागेन स्वाचुभव अंगुळे ।
पांचां तत्वांचे साचुळें ।
व्यर्थ इंद्रिये भोगिलं ।
नाहीं रंगळें संतचरणीं ॥१॥
वाळछंदो बाबा चाळळंदो ॥ घु० ॥ रामकृष्ण नित्य उदो ।
हृदयकळिके भाव भेदो ।
तिवृत्तिसहित शरीर निंदो ।
नित्य उदो तुझाची ॥२॥
क्षीरसिंधुहदी इहिळा ।
चतुदैशरत्नीं भरला ।
नेघे तेथील साउला ।
मज अवोला प्रपंचेसी।
दान देगा उदारक्ेष्ठा ।
परब्रह्म तूं वैकुंठां ।
सुक्तिमार्गींचा चोहटा ।
फुकटा नेथे तया द पृथ्वीतळ राज्यमद ।
मी नेघे नेणे हदी पद ।
रामकृष्ण वाचं गोविंद ।
ह्याचि छंद तुझ्या पैथे ।
मत्रतीर्थ यज्ञयाग ।
या न करीं भागाभाग ।
तूंचि होऊनि सर्वांग ।
खर्व संग मज देई ॥४॥
बृन्तिसहित मज ळपवीं माझें मन चरणीं ठेवीं ।
निवृत्ति पदोपदीं गोवीं ।
वु गोसावी दीनोद्धरण ।
सात पांच तीन मेळा ।
पा नेघे तत्वांचा सोहळा ।
रज तमाचा कंटाळा ।
हृदयी जिव्हाळा हरी वसो ॥५॥
श्वेत पीत नेथें वख ।
ज्ञानविज्ञान नेथें शास्त्र ।
स्वर्गमृत्यु पाताळमात्र ।
नित्य बच किक न ची आनंदे ।
तं मी नेथे शे हरी देई ।
चंद्रसूर्यमहेंद्रपदे ।
छ्ुवादिकांचीं आनंदे ।
ते मी नेघे गा आल्हादें ।
तुझ्या ब्रीद करीन घोष ॥६॥
करचरणेसि इंद्रियवरत्ति ।
तुझ्या ठायीं तूच होती ।
मी माझी उसे नेदी कीर्ति ।
हे दान श्रीपति मज द्यावे ॥७॥
शांति दया क्षमा क्रद्धी ।
हेहि पाहतां मज उपाधी ।
तुझीचिया नामाची खमाधी ।
कपानिधी मज द्यावी < बापरखुमादेविवरू तुला ।
दान घेथे म्हणोनि वोळला ।
अज्ञान- वृक्ष पाव्हाईला ।
मग बोलिला विट्ठल हरी ॥९॥
पुंडलिक केळेरेकोडे ।
तें तुवां 'म्रागीतळ रे निवाडे ।
मी तुज हृदयीं सांपडे ।
हे त्वां केळे ज्ञानदेवा १० ज्ञान- पी र र र देवे घेतळे दान ।
हृदयीं घरूनियां ध्यान ।
समाधी बेसला निवाण ।
कथा छीतन करीतु १९ वाळळंदो बावीस जन्मे ।
तोडली भवाब्धीची कमे ।
चंद्रा तारांगणे ।
रद्मी दान घेतला हरी ॥१२॥
अलक्षलक्षी मी लक्षी ! तेथ दिसती दोही पक्षी
अलक्षलक्षी मी लक्षी ! तेथ दिसती दोही पक्षी ।
वेद शास्त्रां हेची साक्षी ।
चंद्रखर्याखहित ।
मागेन स्वानुभव अंगुले ।
पांचां तत्वांचे साचुळ ।
व्यर्थ इंद्रिये भोगिलें ।
नाहीं रंगळं संतचरणीं ॥१॥
बाळळंदो बाबा बाळळंदो ॥ ु० ॥ रामकृष्ण नित्य उदो ।
हृदयकळिके भाव भेदो ।
निवृत्तिखहित शरीर निंदा ।
नित्य उदो तुझाची ॥२॥
क्षीरसिंधुही इहिला ।
चतुदेशरत्लीं भरला ।
नेघे तेथील साउलळा ।
मज अबोला प्रपंचेसी।
दान देगा उदारश्रेष्ठा ।
परब्रह्म तूं वेकुंठां ।
सुक्तिमार्गींचा चोहटा ।
फुकटा नेघे तया ३े पृथ्वीतळ राज्यमद ।
मी नेथे नेणं हेंही पद ।
रामकृष्ण वाच गोविंद ।
हाचि छंद तुझ्या पंथे ।
मंत्रतीर्थ यज्ञयाग ।
या ल करीं भागाभाग ।
तूंचि होऊनि सवांग ।
सर्व संग मज देई ॥४॥
वृत्तिसहित मज लपवीं माझें मन चरणीं ठेवीं ।
निवृत्ति पदोपदीं गोवी ।
व गोसावी दीनोद्धरण ।
सात पांच तीन मेळा ।
पा नेघे तत्वांचा खोहळा ।
रज तमाचा कंटाळा ।
हृदयी जिव्हाळा हरी वसा ॥५॥
श्वेत पीत नेथे वस्त ।
ज्ञानविज्ञान नेथे शास्त्र ।
स्वर्गमृत्यु पाताळमात्र ।
नित्य वकचर हरी देई ।
चंद्रस्यमहेंद्रपदे ।
श्ुवादिकांचीं आनंदे ।
तै मी नेघे गा आल्हादे ।
तुझ्या ब्रीद करीन घोष ॥६॥
करचरणेसि इंद्रियदात्ति ।
तुझ्या ठायीं तूच होती।
मी माझी उरो नेदी कीर्ति ।
हे दान श्रीपति मज द्यावे ॥७॥
शांति दया क्षमा क्रद्धी ।
हेहि पाहतां मज उपाधी ।
तुझीचिया नामाची समाधी ।
कृपानिघी मज्ञ द्यावी < बापरखुमादेविवरू तुला ।
दान घे घे म्हणोनि वोळलळा ।
अजञान- वक्ष पाव्हाईला ।
मग बोलिला विट्ठल हरी ॥९॥
पुंडलिक केल रेकोड ।
त तुवां 'प्रागीतळे रे निवाडे ।
मी तुज हृदयीं सांपडे ।
हे त्वां केळं ज्ञानदेवा १० ज्ञान- वे घेतलं दान ।
हृदयीं घरूनियां ध्यान ।
समाधी बेखला निवाण ।
कथा छीतन करीतु ११ बाळछंदो बावीस जन्मे ।
तोडिली भवाब्धीची क्म ।
चंद्रा तारांगणे ।
रदमी दान घेतला हरी ॥१२॥
विचारितां देहीं अविचार अंबुळां
विचारितां देहीं अविचार अंबुळां ।
न साहे वो साहिला काय करूं ॥१॥
स्नखि सांगे गोष्टी चाळ क्ृष्णभेटी ।
आम्ही तुम्ही होवटीं वंकंठीं नांदो ॥२॥
येरि सांगे भागे जाव वो प्रवूत्ति ।
तंबवरीं गती येतां नये ॥३॥
ज्ञान- देवो प्रचूत्ति निघाळिया तत्परा ।
हीर आळा सत्वरा तया भेटी 0 ॥४॥
न गमे हा संसारु म्हणेनि केळा भ्रतारु
न गमे हा संसारु म्हणेनि केळा भ्रतारु ।
लोक अनाचार म्हणती मज्ञ ॥१॥
चंचळ जालिये म्हणताळ मज ।
कवणा सांगूं ह जिवींच गूज ॥२॥
बाप- रखुमादेविवरा विठलावांचूनि नेण ।
सतत राहणं याचे पायीं ॥ ॥३॥
अंबुला माहेरी भोगे घणीवरीं
अंबुला माहेरी भोगे घणीवरीं ।
मग तया श्रीहरी सांगी गूज ॥१॥
माझे सुख मीच भोगीन ।
क्षमास 1चगन अंगोअंगीं ॥२॥
सांडनि कछुळा- चार जालिये निलेज्ज ।
तुम्ही कराय मज ।
शकवाल ॥३॥
रखुमादेविवर विठल मातापिता ।
मी त्याचा दहिता खवागणा ॥ ॥४॥
जियेचा अंदुला रुखूनियां जाये
जियेचा अंदुला रुखूनियां जाये ।
तियेचे जञीवित्व जळा गे माय ॥१॥
आम्हीं रुसो नेणा आम्ही रुखा नणा ।
अंबुलिया रूसा नेढू गे बाइय ॥२॥
ज्याचेनि अंग जोडला हा ठावो ।
रखुमादेविवरु नाहो छुझाविळा ॥ ॥३॥
अए्भावे भोगितां न पुरे धणी
अए्भावे भोगितां न पुरे धणी ।
देह उगाणी केली देखा ॥१॥
अंशा मिघाला अंहुल्या गांवा ।
मी वो तयासवां जातू अखे ॥२॥
रखुमादेविवरू टाग- लासे चोरु ।
मार्ग बुडविला घराचारू ॥ ॥३॥
दुरळु अंबुळा केला गे बाइ न्रह्मादिकां तो न पड़े ठाई १ हाला
दुरळु अंबुळा केला गे बाइ न्रह्मादिकां तो न पड़े ठाई ॥१॥
हाला नये चाला नये ।
सरावेरां कांही बोळा नये ॥२॥
अंडळा केला धाव जरीं मन ।
हुडती बताळीस जाती नाक कान ॥३॥
मागील केळ त अवघधचि वावो ।
बाप- रखुमादेविवरु विठळु नाहो ॥४॥
खुची अंबुळा ज्ञान घराचारु
खुची अंबुळा ज्ञान घराचारु।
भक्ति ह साकार आवडली ॥१॥
काये साँग माय निर्गुण अंबुला ।
शून्यी मिळाला नाहीं ठाई ॥२॥
रखुमादेविवरु साकार अंइुंला ।
मज पूण आला बाइय वो ॥ ॥३॥
अंबुला विकून घेता वस्तु
अंबुला विकून घेता वस्तु ।
घराचार समस्तु दुडाविला ॥१॥
उठोनि गेलिये अज्ञान म्हणाल ।
म्या तव कवल्य जांडयल ॥२॥
अदला सांडूनि परावा केला संसार सांडिला काय सांगाःरे रखुमादेविवर मज्ञ अपुि हेळे।
खुखाचि दिधले काय सांगा ॥४॥
६३४ आर्शाबाद ४३३५ सगुण अंबुळा निरुण पैं जाला ।
घराचार समस्त बुडविला ॥१॥
आशा हे खाखु असतां चुडाविली ।
शांति माउली भेटो आळी ॥२॥
रखुमा- देवीवर विठलेसा चाड ।
अद्वैतैली माळ घेऊनि ठेळे ॥३॥
४३३६ अंबुला होता तो लेकरू जाला ।
घराचार बुडविला बाईयांनो ॥१॥
झणीं अकुळी म्हणाळ उण ।
तुम्ही जाणते जाणा परमार्थ खुणे ॥२॥
रखुमा- देविंवर विठळं भोगियळ ।
लंपट जाहालिये सहजानंदीं॥ ॥३॥
४३३७ स्वरूपाचेनि भाव विंब हे घ्ासिळें ।
परि खूण न बोळे काय करूं ।
ख्पाचा द्पेण रूपैविण पाहिला ।
द्रष्हि निमाला नवळ कायी ॥१॥
जिकडें जाय तिकडे दशन सांगाती ।
उदो ना अस्तु हे नाहीं द्वेतस्थिति ॥२॥
पूर्वबिव शून्य हे शब्दाचे निमाळे ।
अनाम्याचेनि भळे होतें खुख।
त्यासी रूप नांव ठाव संकट्पे आणिला ।
अरूपाच्या बोळा नाम ठेला ॥३॥
बापरखुमादेविवरू वि्ट- छुचि एक।
भोगी समखुख ऐक्यपरणे ।
अद्य अंबुळा जागतां निचविजे ।
परि सेज स्वभावीं दुजे र्या ॥ ॥४॥
सगुण अंबुळा निरुण पैं जाला
सगुण अंबुळा निरुण पैं जाला ।
घराचार समस्त बुडविला ॥१॥
आशा हे खाखु असतां चुडाविली ।
शांति माउली भेटो आळी ॥२॥
रखुमा- देवीवर विठलेसा चाड ।
अद्वैतैली माळ घेऊनि ठेळे ॥३॥
अंबुला होता तो लेकरू जाला
अंबुला होता तो लेकरू जाला ।
घराचार बुडविला बाईयांनो ॥१॥
झणीं अकुळी म्हणाळ उण ।
तुम्ही जाणते जाणा परमार्थ खुणे ॥२॥
रखुमा- देविंवर विठळं भोगियळ ।
लंपट जाहालिये सहजानंदीं॥ ॥३॥
विचारितां देहीं अविचार अंडळां
विचारितां देहीं अविचार अंडळां ।
न साहे वो साहिला काय छरूं ॥१॥
स्खि सांगे गोष्टी चाळ कृृष्णभेटी ।
आम्ही तुम्ही होवटीं वेकुंठीं नांदो ॥२॥
येरि सांगे भागे जाव वो प्रवूत्ति ।
तंबवरीं गती येतां नये ॥३॥
ज्ञान- देवो प्रवृत्ति निघाळिया तत्पर ।
हीर आला सत्वरा तया भेटी ॥ ॥४॥
आशीबीद तया जाती
आशीबीद तया जाती ।
आवडी चित्तीं देवाची ॥१॥
कल्याण तें असं क्षेम ।
चाढे प्रेम आगळे ॥२॥
भक्तिभाग्य गांठी धन ।
.त्या नमन ज्ञीवाखी ॥३॥
ठका म्हणे हरिचे दाख ।
तेथ आख सकळ ॥ ॥४॥
तयासाठी चचूं वाणी
तयासाठी चचूं वाणी ।
आइकों कानीं वारता ॥१॥
क्षेम माझे हरिजन ।
खमाधान पुसता त्यां ॥२॥
परर्ींचे जे सांगाती ।
त्यांची याती न विचारी रे तुका म्हणे धयवंते ।
निर्मळ चित्ते तीं पक ॥ ॥४॥
अभय उत्तर संतीं केळें दान
अभय उत्तर संतीं केळें दान ।
जाळे समाधान चित्त तेणे ॥१॥
आतां प्रेमरसे त घडें खंडण ।
द्यावें कृपादान नारायणा ॥२॥
आले जे उचित देह विभागासी ।
तेणे पायांपाखीं उभीं असों ॥३॥
तुका म्हणे करी पूजन देखरी ।
बोबडा उत्तरीं गातां गीत ॥४॥
असो मंत्रहीन क्रिया
असो मंत्रहीन क्रिया ।
नका चर्या विचारू ॥१॥
सेवेमधीं जमा धरा ।
करपा करा शेवटी ॥२॥
विचारुनी ठायांठाब ।
येथे भाव राहिला ॥३॥
आतां तुकयापाशीं हेवा ।
नाहीं देवा तांतडी ॥ ॥४॥
जीवेसाठीं यंत्वभ्राव
जीवेसाठीं यंत्वभ्राव ।
त्याची नाव बळकट ॥१॥
पेळ तारा जातां कांहीं ।
संदेह लाहीं भवनदी ॥२॥
विश्वासाचा धन्य जाती ।
तेथ वस्ती देवाची ॥३॥
तुका म्हणे भोळियांचा ।
देव खाचा अंकित ॥ ॥४॥
श्री पंढसैशा पतितपावना
श्री पंढसैशा पतितपावना ।
एक विज्ञापना पायांपाशीं ॥९॥
अनाथा जीवांचा तूं काज कवारी-।
पेरी चराचरी घ्रीदावळी ॥२॥
न सांगतां कळे अंत राच गज 1 आता तुझी लाज तुज देवा दे आळेकर त्याच करेला समा- धात ।
अभयाचे दान देर्डानयां ॥४॥
तुका म्हणं तूंचि खेळे दोन्हीं ठायीं ।
नसेल तो देइ धीर मना ॥ ॥५॥
तुम्ही संतजनीं
तुम्ही संतजनीं ।
माझी करावी विनवणी ॥१॥
काय तुकयाचा अन्याय ।
त्यासी अंतरले पाय ॥२॥
भाका बहुतां रीतीं ।
साझा कींव काकुलती २े न देखे पंढरी ।
तुका म्हणे विटेवरी ॥ ॥४॥
येती वारकरी
येती वारकरी ।
वाट पाहातो तोवरी ॥१॥
घाळुनियां देडवत ।
पुलेन निरोपाची मात ॥२॥
पत्र दाती दिलें ।
तया तेथ पाठविले ॥३॥
तुका म्हणे येती ।
जञाईत सामोरा पुढती ॥ ॥४॥
रूळे महादारीं
रूळे महादारीं ।
पायाखालील पायरी ॥१॥
तेसे माझे देडवत ।
निरोप साँगतील संत ॥२॥
पडे दडकाठा ।
देह भलतासवा लाटी ॥३॥
तुका स्हणे बाळ।
लोळे न धरितां सांभाळ ॥४॥
होइल कपादान.
होइल कपादान.।
तरी मी येइन धांबोन ॥१॥
होती संतांचिया भेटी ।
आंद नाची. वाळवंटी ॥२॥
रिथेत मातिपुढे ।
स्तनपान करीन कोडे ॥३॥
तुका म्हणे ताय ।
हरती देखानया बाप ॥४॥
परिसोली उत्तर
परिसोली उत्तर ।
जाब देईजे सत्त्वर ॥१॥
जरीं तूं होसी कृपावंत ।
तरी हा बोळांवीं पतित ॥२॥
नाणी कांहीं मता ।
करूनि पापाचा उगाणा ॥३॥
का म्हणे नाही ।
काय शक्ता तुझे पायी ॥ ॥४॥
कोणा सुख ऐसी ऐकेन मी मात
कोणा सुख ऐसी ऐकेन मी मात ।
चाल तुज्ञ पेढरीताथ बोला- ६३६ प्रासांगिक अभंग. कि वितो ॥१॥
मग मी न घरी आसू मागील बोभाट ।
वेगीं घरिन बाट माहेराची ॥२॥
नीरांजळें चित्त करिते तळमळ ।
केथघवां देखती मूळ आले डोळं ॥३॥
तुका म्हणे कंदे भाग्याची उजरी ।
होईल पंढरी देखावया ॥४॥
कां माझे पंढरी न देखती डोळे
कां माझे पंढरी न देखती डोळे ।
काय हेन कळे पाप त्यांचे ॥१॥
पाय वथ कां हे न चालती वाट ।
कोण हे अदट्टष्ट कम बळी ॥२॥
कां हें पायांवरीं न पड़े मस्तक ।
क्षेम कां हस्तकन पवती ॥३॥
कां या इंद्रियांची न पुरे वारूना ।
पावित्र होइना जिव्हा कीर्ति ॥४॥
तुका म्हणे कई जाऊाने मोटळे ।
पडेन हा लोळं महाद्वारी ॥ ॥५॥
कां माझा विसर पडला मायबापा
कां माझा विसर पडला मायबापा ।
सांडियेळी कृपा कोण्या गुणे ॥१॥
क्सा कंटूनियां राहो संवसार ।
काय एंक धीर देऊं मना ॥२॥
नाही निरोपाची पावळी वारता ।
न करावी ते चिता पेसी कांही ॥३॥
तुका म्हणे एक वेचुनी चचन ।
नाहीं समाधान केलं माझ ॥ ॥४॥
आतां पाहों पंथ माहेराची वाट
आतां पाहों पंथ माहेराची वाट।
कामाचा बोभाट पडों खुख ॥१॥
काय करू आतां न गमसं झाले ।
बहुत सोसिलं बहु दाख ॥२॥
घर लागे पाठी चित्ता उभे बारे ।
आपुले ते झुरे पाहावया ॥३॥
काय झाळे नेणो माझिया कपाळा
काय झाळे नेणो माझिया कपाळा ।
न देखिजे डोळां मूळ येतां ॥१॥
बहु दीख पाहे वचनाची वास ।
घरिले उदास पांडुरंगा ॥२॥
नाहीं निरोपाचे पावल उत्तर ।
पेस तो निष्ठुर न पाहिजे ॥३॥
पडिला विसर किंवा कांहीं धंदा ।
त्याहुनी गोविंदा जरूरसा ॥४॥
तुका म्हणे आलें वेचावे सांकडे ।
देणे घेण पुढ तोही धाक ॥७॥
एवढा संकोच तरि कां व्यालासी
एवढा संकोच तरि कां व्यालासी ।
आम्ही कोणापासी तोंड वास. ॥१॥
कोण मज पुल शिणळं भागले ।
जरी मोकलीले तुम्ही देवा ॥२॥
कवणाची वाट पाहा काणीकडे ।
कोण मज ओढे जिवलग ॥२॥
काणे जाणे माझे जीवांचे सांकडे ।
उगवील कोड संकटाचे ॥४॥
तुका म्हणे तुम्ही देखिली निश्चिती ।
काय माझे चित्ती पांडुरंगा ॥५॥
आतां आशिर्वाद
आतां आशिर्वाद ।
माझा असों सुखं नांद ॥१॥
म्हणली कोण तरी काळे ।
आहेतसीं माझी वाळे ॥२॥
दुरी इुरांतर ।
तरी घेशी समाचार ॥३॥
नेसरी कधीं तरी ।
तुका म्हणे लाज हरी ॥ ॥४॥
बोलिली त आतां! कांही जाणतां नेणतां १ क्षमा करावे अन्याय
बोलिली त आतां! कांही जाणतां नेणतां ॥१॥
क्षमा करावे अन्याय ।
पांडुरंगे माझि माय ॥२॥
स्तुती निंदा केली ।
छागे पाहिजे साहिली ॥३॥
तुका हणे लाड ।
दिला तैसे पुरवा कोड ॥४॥
माहेरींचा काय येईल निरोप
माहेरींचा काय येईल निरोप ।
म्हणऊनी झोप नाहीं डोळां १. वाट पाहे आस धरूनियां जीवीं ।
निढळां हे ठेवी वरी बाहे ॥२॥
बोटावरीं माप लाखितां दिवस होतों कासावीस धीर नाही ॥३॥
काय नेणों संतां पांडेला विसर ।
कीं नव्हे सादर मायबाप ॥४॥
तुका म्हणे तेथ होईल दाटणी ।
कोण साझे आणी मना तेथे ॥५॥
परि तो आहे क्रपेचा सागर
परि तो आहे क्रपेचा सागर ।
तोंवरीं अंतर पडो नेदी ॥१॥
बहु कान. दृष्टी आइके देखणा ।
पुरोनियां जना उरलासे ॥२॥
सांगितल्याविण जाणे अंत- रींचें ।
पुरवावे ज्याच तेंचि कोडे वह सुख कीर्ति आयकिली कानीं ।
विश्वासही मनी आहे माझ्या ॥४॥
तुका म्हणे नाहीं जात वायांविण ।
पाळितों वचन बोलिला ते ॥७५॥
क्षेम मायबाप पुसेन हे आधीं
क्षेम मायबाप पुसेन हे आधीं ।
न घळी हे मधी खुख दुःख ॥१॥
न करी तांतडी आपणांपासुनी ।
आइकेन कानी सांगती ते ॥२॥
अंतरीचे संत जाणतील गुज ।
निरोप तो मज सांगतील ॥३॥
पायांवरीं डोई ठेवीन आदरे ।
प्रीतीपडिभर आलिंगन ॥४॥
तुका म्हणे काया करीत कुरवंडी ।
ओवाळून सांडी त्यांवरून ॥ ॥५॥
' होइल माझी संतीं भाकिली करुणा
' होइल माझी संतीं भाकिली करुणा ।
ज्ञ त्या नारायणा मनीं बैसे ॥१॥
गंगारूनी माझीं बाबडीं उत्तरे ।
होतील विस्तारे सांगीतलीं ॥२॥
क्षेम आहे पेस होईल सांगीतले ।
पाहिजे धाडिले शीघ्र मूळ ॥२॥
अवस्था जे माझी ठावी आहे संतां ।
होईल क्रपावंता निरोपिली ॥४॥
तुका म्हणे सर्वे येइल सुऱ्हाळी ।
किंवा कांहीं उरी राखतील ॥५॥
दोहींमध्ये पक घडेल विश्वास
दोहींमध्ये पक घडेल विश्वास ।
भातु्के सरिसं सूळ तरी ॥१॥
करिती निरास निःशेष न घडे ।
कांहीं तरी ओढे चित्त माये ॥२॥
लोकिकाची तरी धरितील लाज ।
काय माझ्या काज आचरणें ॥३॥
अथवा कोणाचे घेणे लागे रीण ।
नाही तरी हीन कमी कांही ॥४॥
व्याळीचिये अंगीं असती वेदना ।
तुका म्हणे मना मन साक्ष ॥५॥
माहेरीच आलं त मज माहेर
माहेरीच आलं त मज माहेर ।
खुखाच उत्तर करिन त्यासी ॥१॥
पायांवरीं माथा आहिंगीन वाहीं ।
घेईन लवळाहीं पायवणी ॥२॥
सुख समाचार पुलेन सकळ ।
केसा पवकाळ आहे त्यास रे आपुले जीवींचे सुखदुःख भावे ।
सांगेन आघव आहे तसं ॥४॥
तुका म्हणे वीट नेघे आवडीचा ।
बोलिलाच वाचा बोठवीन ॥ ॥५॥
आतां माझे सखे येती वारकरी
आतां माझे सखे येती वारकरी ।
जीवा आख थोरी लागळीले ॥१॥
६३८ प्रासंगिक अभंग - ॥ंगतीछ माझ्या निरोपाची मात ।
सकळ वृत्तांत माहेरींचा ॥२॥
काय लाभ झाला काय होत केण ।
कोय काय कोणे सांठवीले ॥३॥
मागणे त काय घाडळ भातुक ।
पुसेन ते सुखं आहेतसीं ॥४॥
तुका म्हणे -काय सांगती ते कालीं ।
पकोनियों मनी धर्सन राहे ॥५॥
काय करावं म्यां केळे ते विचार
काय करावं म्यां केळे ते विचार ।
घडेल साचार काय पाहा ॥१॥
काय मन नाही धीरत आवडी ।
प्रारब्धीं जोडी तेचि खरी ॥२॥
काय म्यां तेथींचे रांघेळें चाखोनी ।
ते हे करी मनीं विवंचना ॥३॥
आणीकही त्यासी बहुत कारण ।
बहु असे जिणं ओढीचंही ॥४॥
तुका म्हणे आम्हा बोळविल्या- वरा ।
परती माघारी केली नाही ॥७५॥
आम्हां आराणूक संबसाराहातीं
आम्हां आराणूक संबसाराहातीं ।
पाडिली नव्हती आजीवरीं ॥१॥
पुत्र दारा धन होता-मनीं धंदा ।
गोवियेला सदां होता कामे ॥२॥
बोढवले ऐस दिसते कपाळ ।
राहिले स्वकळ आवशेनी ॥३॥
मागे पुढे कांहीं न दिसे पाहतां ।
तेथूनियां चिंता उपजली ॥४॥
तुका म्हणे बाट पाह्याचे कारण ।
येथींचिया हीन झाले भाग्य ॥७५॥
बहु दीस नाही माहेरींची भेटी
बहु दीस नाही माहेरींची भेटी ।
जाली होती तुटी व्यवसाये ॥१॥
आपुलाल्या होता गुंतला व्यासंग ।
नाहीं त्या प्रसंग आठवळे ॥२॥
तोडिले तुयते जडती जडळं ।
आहे ते आपु आपणापे ॥३॥
बहु निरोपाचे पावळे उत्तर ।
जवळींच पर एक तेहीं ॥४॥
काय जाणा मोह होईल सांडिला ।
बहु [दस तुरळा तुका म्हणे ॥ ॥५॥
होतीं नेणी जालीं कठिण कठीण
होतीं नेणी जालीं कठिण कठीण ।
जवळींच मन मने ग्वाही ॥१॥
आम्ही होतों सोई खांईडिला मारग ।
घडलं ते मग तिकूनही ॥२॥
निश्चितींने होते पुढिलांची सांडी ।
न चाली ते कोंडी मायबापा ॥३॥
आम्हां नाहीं त्यांचा घडला आठब ।
त्यांचा बहु जीव विखुरला ॥४॥
तुका म्हणे झाले धर्माचें माहेर पडिल अंतर आम्हांकूनीं ॥ ॥५॥
आतां करावा कां सोल वायांविण
आतां करावा कां सोल वायांविण ।
लटिकाचि सीण मनाखी हा ॥१॥
असेल ते कळा येईल लोकरीं ।
आतां वारकरी आल्यापाठीं ॥२॥
बहु बरिलंबाचे सन्निध पातले ।
घीराचे राहिलें फळ पोटीं रे चालिले ते ठाव पावेळ शेवटीं ।
पुरलिया तुटी पाउळांची ॥४॥
तुका म्हणे आसे लागळासे जीव ।
म्हणऊनि कींव भाकीतखे ॥ ॥५॥
भागलेती देवा
भागलेती देवा ।
माझा नमस्कार घ्यावा ॥१॥
तुम्हीं क्षेम कीं सकळ प्रासंगिक अभंग " ६३९ बाळ अवघे गोपाळ ॥२॥
मारगीं चालतां ।
श्रमळेती थेतां जातां ॥३॥
तुका म्हणे कांहीं ।
कपा आहे माझ्या ठायीं ॥४॥
घाळोनियां ज्योती
घाळोनियां ज्योती ।
वाट पाहे दिवसराती ॥१॥
बह उताविळ मन ।
तुमचें व्हावे दखूपण ॥२॥
आळा बोळवीत ।
तैसे याचि पंथे चित्त ॥३॥
तुका म्हणे पेणी ।
येतां जातां दिवल गणी ॥ ॥४॥
आजीं दिवस धन्य
आजीं दिवस धन्य ।
तुमचें झाले दरुषण ॥१॥
माहेरींची मात ।
अवघा विस्तारी वृतांत ॥२॥
आइकतों मन।
करूनी सादर श्रवण ॥३॥
ठुका म्हणे नाम ।
माझा सकळ संभ्रम ॥४॥
बोलिळीं तीं काय
बोलिळीं तीं काय ।
माझा वाप आणि :माय ॥१॥
ऐेसें सांगा जी झडकरी ।
तुम्हीं सखे वारकरी ॥२॥
पच्राचें वचन. ।
काय दिलें फिरावून ॥३॥
तुका म्हणे कांहीं ।
मना आणिलें की नाहीं ॥ ॥४॥
काय पाठविळे । सांगा भातुक विहले १ आखे लागलाखे जीव
काय पाठविळे ।
सांगा भातुक विहले ॥१॥
आखे लागलाखे जीव ।
काय केळी माझी कोंब ॥२॥
फॉडळ मुडतर ।
किंबा कांही जरजर ॥३॥
तुका म्हणे सांगा ।
केलं आतं पांडुरंगा ॥४॥
आजीचिया ळाभे ब्रह्मांड ठंगणें
आजीचिया ळाभे ब्रह्मांड ठंगणें ।
खुखीं झालें मन कठपवेना ॥१॥
आतँभूत माझा जीव जयासाठी ।
त्यांच्या जाल्या भेटी पायाखवें ॥२॥
बाडळी पाहतां सिणले नयन ।
बहु होतें मन आतेभूत ॥३॥
माझ्या निरोपाचे आणिले उत्तर ।
होईल समाचार सांगती तो ॥४॥
तुका म्हणे भेटी लिवारळा तापे ।
फळळे संकल्प संत आले ॥ ॥५॥
आजीं बरवे झालें
आजीं बरवे झालें ।
माझे माहेर भेटळें ॥१॥
डोळां देखिला सज्जन ।
भाग निवारला शीण ॥२॥
धन्य झालो आतां ।
क्षेम देऊनियां संतां ॥३॥
इच्छिळे पावला ।
तुका म्हणे धन्य झाळो ॥४॥
वोरसोनी येती
वोरसोनी येती ।
वत्स धेनुवेच्या चित्तीं ॥१॥
माझा करावा सांभाळ ।
वोरसोनियां कपाळ ॥२॥
स्नेह झ्कतान ।
विसरती झाले शीण ॥३॥
तुका म्हणे कवतुक ।
दिळ प्रेमाचे भातुर्के ॥ ॥४॥
आलं तें आर्वी खाईन भातुके
आलं तें आर्वी खाईन भातुके।
मग कवतुकें गाईन ऑव्या श् सांगितला आधीं आइका लिरोप ।
होईल माझा बाप पुसे तो तें ॥२॥
तुका म्हणे माझे सखे वारकरी ।
आले हे माहेरीहून आजि ॥ ॥३॥
असूप जोडल्या खूखाचिया ,रासी 1 पार त्या भाग्याखी नाही
असूप जोडल्या खूखाचिया ,रासी 1 पार त्या भाग्याखी नाही आतां ॥१॥
काय सांगा खुख झाले आलिंगने ।
. निवाली दर्शने कांति माझी ॥२॥
तुका म्हणे यांच्या उपकारासाठीं ।
नाहीं माझे गांठीं कांही एक ॥ ॥३॥
४३७९. पवित्र व्हावया घालीन लोळणी ।
ठेवीन चरणीं मस्तकहर 8: जोडोनी हस्तक करीन विनवणी ।
घेईन पायवणी धोवोनिया ॥२॥
तुका म्हणे माझ भांडवल सुचे ।
संता हे ठायींचे ठावे आहे ॥३॥
बोलळिळीं तीं काय
बोलळिळीं तीं काय ।
माझा वाप आणि :माय ॥१॥
पेसे सांगा जी झडकरीं ।
तुम्ही खखे वारकरी ॥२॥
पत्राचे बचन. ।
काय दिलें फिरावून ॥३॥
तुका म्हणे कांही ।
मना आणिलें की नाहीं ॥४॥
तुम्ही खनकादिक संत
तुम्ही खनकादिक संत ।
म्हणवितां कृपावंत ॥१॥
एवढा करा उपकार देवा सांगा नमस्कार ॥२॥
भाकायी करुणा ।
विनवा पंढरीचा राणा ॥३॥
तुका म्हणे मज आठवा ।
मूळ लवकरीं पाठवा ॥ ॥४॥
पेल आले हरी
पेल आले हरी ।
दख चक्र शोभे करीं ॥१॥
गरुड येतो फडत्कारे ।
नाभी नाभी म्हणे त्वरे ॥२॥
मुगुटकुंडलांच्या दीत्ति।
तेजे लोपला गभास्त ॥३॥
मेघड्यामवणे हरी ।
ग्राति डोळस साजिरी ॥४॥
चतूभूज वेजयंती ।
गळां माळ हे रू्ळती ॥५॥
पीतांबर झळके केला ।
उजळल्या दाही दिशा ॥६॥
तुका झालाले संतुष्ट ।
घरां आले वेकुठपीठ ॥ ॥७॥
इांख चक्र गदा पद्य
इांख चक्र गदा पद्य ।
पेळ आला पुरुषोत्तम ॥१॥
नाभी नाभीरे भक्तराया ।
वेगीं पावलो सखया ॥२॥
दुरुनि येतां दिसे दृष्टी ।
धाक दोष पळती खी ॥३॥
तुका देखोनि पकला ।
वेकुठींडूनि हरी आळा ॥७४॥
काय पाठविले
काय पाठविले ।
सांगा भातुके :विठले ॥१॥
आसे लागलासे' जीव ।
काय केली माझी कींव ॥२॥
फेडिलें सुडतर ।
किंवा कांहीं जरजर ॥३॥
ठुका म्हणे सांगा ।
केस आत पांडुरंगा ॥ ॥४॥
चला जाऊं रे सामोरं
चला जाऊं रे सामोरं ।
पुढे भेटा विहल 'छुरे ॥१॥
तुका आनंदला मनी ।
केला जातो लोटांगणी ।
फेडावया धणी ।
प्रेमसुखाची आजी ॥२॥
पुढे आले कृपावंत ।
मायबाप साघुखंत ॥३॥
तुका आळंगिला बाही ।
ठेविला विटोबाचे पार्यी॥ ॥४॥
आजीं बखे झालें
आजीं बखे झालें ।
माझं माहेर भेटलें ॥१॥
डोळां देखिला सज्जन ।
भाग निवारळा शीण ॥२॥
घन्य झाला आतां ।
क्षेम देऊलियां खंतां ॥३॥
इच्छिळे प्रावळा ! तुका म्हणे धन्य झाळा ॥४॥
माझा प्रेमाचा घुतळा । तुका टाकोनियां गेळा १ माझ्या जावी
माझा प्रेमाचा घुतळा ।
तुका टाकोनियां गेळा ॥१॥
माझ्या जावी प्रासंगिक अभंग ६४१ त्याचा छंद ।
पांडुरंग रडे फुंदे ॥२॥
काय खांगो तुजगोष्टी।
दुःख न माये त पोटीं ॥३॥
म्हणे राक्मिणीचा कांत ।
माझे खंबोखावे चित्त ॥७॥
सव गुणांतीळ गोड ।
तुका लावण्याच झाड ॥५॥
खव बोधांतील बोध
खव बोधांतील बोध ।
तका पंचम तो वेद ॥१॥
कला त्रह्मी ठेला।
नेणो वारा पाणी झाला ॥२॥
हरी म्हणे वो रुकिमणी ।
दावा आणुनिथां कोणी ॥३॥
तुका म्हणे पेका ।
खांगा वेकुठनायका ॥ ॥४॥
भक्ति आनंदाने केळी
भक्ति आनंदाने केळी ।
माझी कल्पना निमाली ॥१॥
नेळ अतर खोळुना।
घ्रेम प्याळासखे 'घुवांनी ॥२॥
माझा देह रंगशीला ।
नाही गेला कळीफाळा दे तुका म्हणे हरी भला ।
नेणो देह सवं गेला ॥४॥
पवित्र व्हावया घालीन लोळणी
पवित्र व्हावया घालीन लोळणी ।
ठेवीन चरणीं मस्तकहर 8: जोडोनी हस्तक करीन विनवणी ।
घेईन पायवणी धोवोनिया ॥२॥
तुका म्हणे माझ भांडवल सुचे ।
संता हे ठायींचे ठावे आहे ॥३॥
माझी तूं माउली
माझी तूं माउली माझी तूं माउली ।
माझी तूं माउली विठ्ठला तूं ॥१॥
मज कां मोकलिलें वेगळें कां केलें ।
कां बा धाडियेलें मंगळवेढ्या ॥२॥
काय माझा भार झालासे जडभार ।
म्हणोनि केलें दूर पायांपरतें ॥३॥
चोखा म्हणे मज द्रव्याची नाहीं चाड ।
तुझें नाम गोड मुखीं गातां ॥४॥
पेल आले हरी
पेल आले हरी ।
शंख चक्र शोभे करीं ॥१॥
गरुड येतो फडत्कारे ।
नाभी नाभी म्हणे त्वरे ॥२॥
सुगटकंडळांच्या दीत्ति।
तेज़्ञ छोपला गभास्ति ॥३॥
मेघच्यामवरण हरी ।
मारते डोळस साजिरीं ॥४॥
च्तूभूज चेजयंती ।
गळां माळ हे रुळती ॥५॥
पीतांबर झळके केसा ।
उजळल्या दाही दिशा ॥६॥
तुका झालासे संतुष्ट ।
घरां आले चेकुंठपीठ ॥ ॥७॥
इांख चक्र गदा पद्म
इांख चक्र गदा पद्म ।
पेल आला पुरुषोत्तम ॥१॥
नाभी नाभी रे भक्तराया ।
वेगीं पावली सखया ॥२॥
दुरुनि येतां दिसे दृष्टी ।
घाके दोष पळती सृष्टी ॥३॥
तुका देखोनि एकला ।
वॅकुंठींडुनि हरी आळा ॥ ॥४॥
मंदोदरी करी विनंती ! परिसा स्वामी लंकापती १ खोडा रामाची
मंदोदरी करी विनंती ! परिसा स्वामी लंकापती ॥१॥
खोडा रामाची अंतुश ' जंव तो राम आहे दुरी ॥२॥
उदकीं तारिले पाषाण ।
हा तो घताप नवहे खाने झाला बिर्भाषण शाहाणा ।
देखोनी तुमच्या दुश्चितपणा ॥७॥
ज्ञाउनी ६४२ प्रासांगेक अभंग रामासी भेटला ।
मृत्युयासखून खुटळा ॥५॥
नामयास्वामी ख्थ्नंदन ।
वेगीं करावा प्रसन्न ॥ ॥६॥
म्हणखी बिभीवण शहाणा
म्हणखी बिभीवण शहाणा ।
परि तो महामूख जाणा ॥१॥
काय तो रामासी भेटला ।
अवघा रामचि नाहीं झाला ॥२॥
कोण 1हेत कळ तेणे ।
राम कळेचीं मन ॥३॥
राम दृष्टी देखतांची ।
पदवी नघेववे त्याची ॥४॥
म्हणशी झाला कापती ।
लाश पावेळ कद्पांतीं ॥५॥
नामया स्वामीत [जकोन ।
अवघा रामचि मी होइल ॥६॥
नक्र बोळे ऐके हपीकेशी
नक्र बोळे ऐके हपीकेशी ।
नामआार्रे तारिळे ग्जेद्रासी ।
काय- करपे झालें मजविशीं ।
आतां कैसा बा मोकलूनि जासी ॥१॥
कळले तुझे देवपण आतां ।
साडी ब्रीद आपुल दानानाथा ॥ घ्ु०॥ दानानाथ म्हणविसी कशा।
साठीं ।
द्वैतभाव त्वां धस्थिला पोटीं ।
केसं पाप लाविले माझे पाठीं ।
तुझे रूप देखिले आजि दृष्टी ॥२॥
दीनानाथ बोलती वेद चारी ।
साचुसंत गाताती नानापरी ।
सत्य ब्रीद मिरवीत चराचरीं।
सोडी ब्रीद आपुल झडकरी ॥३॥
रजञमात्रें तारिळी अहिल्या शिळा ।
नामे करूनि उद्धरिळे अजञामेळा ।
पापी केसा मी घननीळा ।
तझ रूप देखिलं म्यां आजि डोळां ॥४॥
न्याय ब्रीद घेइन तुझे आतां ।
पापी कैसा मी सांग दीनानाथा ।
केलें पाप मारिले माझ्या माथां ।
अझूनि लाज कां नये तुझ्या चित्ता ॥५॥
नक्र बोळे देवासी हांस आले ।
निंदा नोहे स्तवन माझें केलें ।
दीनानाथ तात्काळ उद्धरिळे ।
विष्णुदास नामा कोतुक बोळे ॥६॥
स्वामी माझा ब्रह्मचारी
स्वामी माझा ब्रह्मचारी ।
मातेलमान अवघ्या नारी ॥१॥
उपजतां वाळपणीं ।
गिळूं पाहे वासरमणी ॥२॥
अंगीं शेंदूराची उटी ।
कटीं सोन्याची कांसोटी ॥४॥
तुका म्हणे संकटास ।
शरण जावे मारुतीसी ॥४॥
झरण शरण हनुमंता
झरण शरण हनुमंता ।
तुम्हां आळा रामदूता ॥१॥
काय भक्तीच्या त्या वाटा ।
मज दावाव्या खुभटा ॥२॥
शूर आणि घीर ।
स्वामिकाजीं बळिया वीर ॥३॥
तुका म्हणे रद्रा ।
अंजनीचिया कुमरा ॥ ॥४॥
काम घातला बांदोडीं
काम घातला बांदोडीं ।
काळ केळा देशधडी ॥१॥
तया माझे दंड- प्रासंगिक अभंग ६४३ बत ।
कापकळीं हचुमंत ॥२॥
शरीर व्रज्भाऐेस ।
कवळी ब्रह्मांड जो पुच्छ रे रामरायाच्या सेवका ।
शरण आलों म्हणे तुका ॥ ॥४॥
४३९९ हचुमत महाबळा1 रावणाचा दाढी जाळी ॥१॥
तया माझा नम- स्कार ।
वारंवार निरंतर ॥२॥
करोनि उड्डाण ।
केले ळॅकेचे शोधन ३२ जाळियेळी लंका ।
धन्य घन्य म्हणे तुका ॥ ॥४॥
शीनामदेवमहाराज ४४०० पिंड घारीने झडपिला ।
ऑञनीने तो सविला ॥१॥
अंजनीच्या तपा- साठीं ।
महारुद्र आले पोटीं ॥२॥
चेत्र शुद्ध पाणिमेखी ।
खूयादयसमयासखी ॥३॥
महाख्द्र प्रगटले ।
नामा म्हणे म्यां वंदिलि ॥ ॥४॥
हचुमत महाबळा1 रावणाचा दाढी जाळी १ तया माझा नम-
हचुमत महाबळा1 रावणाचा दाढी जाळी ॥१॥
तया माझा नम- स्कार ।
वारंवार निरंतर ॥२॥
करोनि उड्डाण ।
केले ळॅकेचे शोधन ३२ जाळियेळी लंका ।
धन्य घन्य म्हणे तुका ॥ ॥४॥
पिंड घारीने झडपिळा
पिंड घारीने झडपिळा ।
ऑंजनींने तो सेविला ॥१॥
अंजनीच्या तपा- साठीं! महाख्द्र आळे पोटीं ॥२॥
चैत्र शुद्ध पीर्णिमेखी ।
खूरयोदयसमयारी ॥३॥
महाख््र प्रगटले ।
नामा म्हणे म्यां वंदिलि ॥ ॥४॥
छतपाईनंतर सुचविले गेळेळे अगर नजरचुकीने राहिलेले अभंग खालीं दिले आहेत. खपपरः-- ४०१ दिव्यतेज़ झळकती रत्नकीळा फांकती ।
अगाणित लावण्य तेजञ- प्रभा दिसती गे माये ॥१॥
कानडा बो संदर रूपडा गे ।
अंतरीं बाहेरी पाहतां दिसे उघडा गे ॥२॥
आलिंगनाळार्गी मन उताविळ होय ।
क्षेम देतां माझे मीपण जाय ३े मागे पुढ चह्ंकड उघड पाहीं ।
पाहावथासी गेल मजा ठ्क चडलें बाई ॥४॥
बाहेरी पाहूं ज्ञातां अंतरीं भाल ।
ज ज भासत ते येकींयेक समरसे ॥५॥
एकाजनादनीं जीवींचा जिव्हाळा ।
एकपणे पहातां न दिसे दृ्टीवेगळा ॥ ॥६॥
दिव्यतेज् झळकती रत्नकीळा फांकती
दिव्यतेज् झळकती रत्नकीळा फांकती ।
अगणित लावण्य तेजञ- प्रभा दिसती गे माये ॥१॥
कानडा घो संदर रूपडा गे ।
अंतरी बाहेरीं पाहतां दिसे उघडा गे ॥२॥
आलिंगनाळागीं मन उताविळ होय ।
क्षेम देतां माझ मीपण जाये ॥३॥
माग पुढ चहुंकड उघड पाहा ।
पाहावथास्री गेल मजला ठक यंडले बाई ॥४॥
बाहेरी पाहूं ज्ञातां अंतरीं भास ।
ज ज भासत त येकीयेक समरसे ॥५॥
एकाजनादनीं जीवींचा . जिव्हाळा ।
एकपण पहातां न दिस द्टीवेगळा ॥ ॥६॥
ज्याच गुणनाभ आठावितां मनचि नाही होय
ज्याच गुणनाभ आठावितां मनचि नाही होय ।
अतभवाचे पाय घुंढे चालती ॥१॥
निगूण गे माय गुणवंत जाला ॥ झ० ॥ ्राताविवीं विवतसे. झतन्याचे सुस ।
प्रति ठसावत तें चृंदावनीं ब्रह्म असे गे माये ॥२॥
बापरखुमा देविवरु डोळस सांवळा ।
द्वैत अद्वैत खोहळा भोगवि गे माये ॥३॥
दोहीं बाही संतांची समा
दोहीं बाही संतांची समा ।
सिंहासनी उभा भरीविठ्ठल ॥१॥
गाती नारद तुबर प्रेम ।
हरीची नाम गजतीं ॥२॥
बापरखुमादे([ववरू बहल उभा न ल्ैलॉक्याची शोभा शोभतसे ॥ ॥३॥
लावण्याचा गाभा त्रेठॉक्याची शोभा
लावण्याचा गाभा त्रेठॉक्याची शोभा ।
विटेवरी उसा त पाउले गोजिरी श्रीमुख शोभले ।
ध्यान मिरवले भीमातीरी ॥२॥
वैजयंती 8१२ मळा किरीट कुंडळ ।
परिधान केलें पीत वखर ॥३॥
चोखा म्हणे ऐसा छावण्य पुतळा ।
तो आम्ही देखिला दृ्टिमरीं ॥४॥
पडतां जड भारी
पडतां जड भारी ।
दासा आठचावा हरी ॥१॥
मग तो होऊं नेदी सीण ।
आड घाळी खुद्द्ान ॥२॥
नामाच्या चिंतन ।
बारा चाटां पळतीं विघ्ने ॥३॥
तुका म्हणे प्राण ।
करा देवाखी अर्पण ॥ ॥४॥
हो कां दुराचारी
हो कां दुराचारी ।
वाचे नाम जो उच्चारी ॥१॥
त्याचा दाख सी अंकित ।
कायांवाचांमनेसहित ॥२॥
नसो भाव चित्तीं ।
हरिचे गुण गातां गीतीं ॥३॥
करी अनाचार ।
वाचे हरिनाम उच्चार ॥४॥
हो कां भळतं कुळ।
शुचि अथवा चांडाळ ॥५॥
म्हणवी हरिचा दास ।
तुका म्हणे धन्य त्यास ॥ ॥६॥
रामनाम ज्याचे सुखी1 तो नर धन्य तिहीं लोकीं १ _ रामनाम
रामनाम ज्याचे सुखी1 तो नर धन्य तिहीं लोकीं ॥१॥
_ रामनाम वदता वाच ।
ब्रह्म खख तेथं नाचे ॥२॥
रामनामे वाजे टाळी ।
महादोषा होय होळी ॥३॥
रामनाम सदा गर्जे ।
कळीकाळ भय पाविजे ॥४॥
ऐसा रामनामीं भाव ।
तया संसारची वाव ॥५॥
आवडीने नाम गाय ।
एकाजनार्दनी वेदी पाय ॥ ॥६॥
माझ्या काम्हाचें तुह्मी नांव भरी घ्यावा
माझ्या काम्हाचें तुह्मी नांव भरी घ्यावा ।
हृदयी धरोनि यासी खेळावया न्याःवो ॥१॥
भक्तांकारणे येणे घेतळीसे आळी ।
दहा गर्सवास सोशी वनमाळी ॥२॥
कल्पनेविरहित भलतया मागे ।
अभिमान सांडुनी दीनापाठीं छागे ॥३॥
शोषिळी पूतना येणें मोडियेले तरू ।
आळी न संडी बापरखुमा- देविवरु॥ ॥४॥
सखकळ नेणोनियां आन
सखकळ नेणोनियां आन ।
एक विठ्ठछुचि जाण १ल पुढती मन ।
एकला विठलछुचि जाण ॥२॥
हेचि शुरुगम्याची खूण ।
सी ज्ञाण ॥३॥
डुझसि तरि बूझ तिवाण ।
एकला विठठलुचि जाण ॥४॥
होचि भक्ति हेचि ज्ञान ।
एकळा विठलळुचि जाण ॥५॥
बापरखुमादेविवर विठळाचि आण ।
पक बिठळुचि ज्ञाण ॥ ॥६॥
नस तों ब्रह्मांडी नसे तो वेकुंडीं
नस तों ब्रह्मांडी नसे तो वेकुंडीं ।
इजियाची गाधी नाहा जेथें ॥१॥
तें रूप खुंदर देवकीउद्रीं।
वसुदवाघरी कृष्ण माझा ॥२॥
ब्रह्मांड कडवा, मनाचा बोणबा ।
साधतां राणिवा हारपती ॥३॥
निवत्ति सुंदर क्रृष्णरूप खेवी ।
गयनीगोखाचीं उपदेशिळ ॥४॥
आम्हां न कळे ज्ञान न कळे पुराण
आम्हां न कळे ज्ञान न कळे पुराण ।
वेदाचे वचन नकळे आम्हां ॥४॥
आगमाची आटी निगमाचा भेद ।
शास्त्रांचा संबाद न कळे आम्हां ॥२॥
पुरबणी-अभंग ६४५ जिन अ न आ योग याग तप अष्टांग साधन 1 नकळेची दान ब्रत तप ॥३॥
चोखा म्हणे माझा भाळा भाव देवा ।
गाईन केशवा नाम तुझें ॥ ॥४॥
॥२॥
२४४१२ धरोनि विश्वास राहिलेसे दारीं ।
नाम श्रीहरी आठवीत ॥१॥
कळेळ तस करा जी दातारा ।
तारा अथवा मारा पांडुरंगा ॥२॥
मी तंब धरणें घेवोनी सळो ।
आतां काय बोळों ययावरीं ॥३॥
चोखा म्हणे माझा हाचि नेम आतां ।
तम्ही क्पाबंता सिद्धि न्यावा ॥ ॥४॥
घरोने विश्वास राहिटसे दारी
घरोने विश्वास राहिटसे दारी ।
नाम श्रीहरी आठवीत ॥१॥
कळ्ेलळ तख करा जां दातारा ।
तारा अथवा मारा पांडुरंगा ॥२॥
मी तंब धंरणे घेवोनी खळा ।
आता काय बाळा ययावरीं ॥३॥
चोखा म्हणे माझा हाचि नेम आतां ।
चुम्हा कपावंता [साद्ध न्यावा ॥ ॥४॥
वराग्यांचा मरु तो गोरा कुंभार
वराग्यांचा मरु तो गोरा कुंभार ।
तोडियळे करु आणेसखाठीं ॥१॥
महाद्वार कथा श्रवण कांरतां ।
टाळी वाजञजावितां निघती नवे ॥२॥
चठ्म्हा देवा कपाह्ा अवलॉकला ।
हृदया तो घारिला प्री(त करी ३े निळा म्हणे चुम्हा दासाचा आंभमान ।
अवतार म्हणवून धरण लागे ॥४॥
तुजविण वानी आणिकांची थोरी
तुजविण वानी आणिकांची थोरी ।
तरी माझी हरि जिव्हा झडों ॥१॥
तुजविण चित्ता आवड आणीक ।
तरी हा मस्तक भंगा माझा ॥२॥
नेश्रीं आणिकांसी पाहाती आवडी ।
जातु तेचि घडी चांडाळ हे ॥३॥
कथाम्वतपान न कारेती श्रवण ।
काय प्रयोजन मग यांचे ॥४॥
तुका म्हणे काय वांचून कारण ।
तुज एक क्षण विसंबतां॥ ॥५॥
आगी लागा तया खुखा
आगी लागा तया खुखा ।
जेणे हरे नये सुखा ॥१॥
मज होत कां विपक्ति ।
पांडुरंग राही चित्तीं ॥२॥
जळो ते समूळ ।
धन संप्तिं उत्तम कळ २३ तुका म्हणे देवा ।
जेणे घडे तुझी खेचा ॥ ॥४॥
कोणीकडे जाऊं
कोणीकडे जाऊं ।
देवा तुळा कोठें पाहूं ॥१॥
देहीं वणवा ळागला।
दया येईना तुजला ॥२॥
देह भाजुनी झाली लाही ।
मग तूं येऊन करिशील काह ॥३॥
तुका म्हणे क्पानिधी ।
प्राण उरला डोळ्यामधीं 0 ॥४॥
जन्मोजन्मींचे संचित
जन्मोजन्मींचे संचित ।
भेटी झाली अकस्मात ॥१॥
आतां सोडितां सुटेना ।
ततु प्रीतीचा तुटेना ॥२॥
माझ चित्त तुझ्या पायां ।
मिठी पडली पेढरीनाथा ॥२॥
तुका म्हणे अंतीं ।
तुझी माझी एक गती ॥ ॥४॥
लाजले गे माय आतां कोणा ओवाळूं
लाजले गे माय आतां कोणा ओवाळूं ।
जिकडे पाहे तिकडे चतुसुज गोपाळू ॥१॥
ओवाळू गे माय मी गेळे दवारक।
जिकडे पाहे तिकडे चतुर्भूज सारिखं ॥२॥
ओवाळू मी गेळें माय सखिया माझारीं ।
जिकडे पाहे तिकडे चतु्सुज नरनारी ॥३॥
ओवाळू मी गेळें माय सारंगधरा ।
जिकडे पाहे तिकंडे चतुभुज पारिवारा ॥४॥
वैजयंती गळां श्रीवत्ळांछन ।
विष्णुदास नाम- याने दाविली. खूण ॥ ॥५॥
अरे गौळ्याच्या मुळा झोंबसी ॥ छृ० ॥ अरे गोळ्याच्या, रियु
अरे गौळ्याच्या मुळा झोंबसी ॥ छृ० ॥ अरे गोळ्याच्या, रियु कसाच्या करुणा येउ दे तुला ॥२॥
साखुलासरे दीरभाचरे घरीं आहे दादला ॥२॥
जावा नणंदा, विषयस्रमधा दीर आहे धाकुला दे एकाजनादनी नंद्नंदना ।
किती धारिसखी अबोला ॥ ॥४॥
विधीने खेवन
विधीने खेवन ।
विषयत्यागातें खामान ॥१॥
सुख्य धम देव चित्तीं ।
आदि अवसानीं अंतीं ॥२॥
बहु अतिशय खोटा ।
तक होती बह वाटा ॥३॥
तुका म्हणे भावें ।
कृपा करीजेते देवे ॥ ॥४॥
श्रीपांडुरंगाची आरती
युग अहावीख विटेवरी उभा ।
वामांगी रखुमाई दिसे दिव्य शोभा ।
पुंड
लिकाचे भेटीं परब्रह्म आळे गा ।
चरणी वाहे भीमा उद्धरी जगा ॥१॥
जयदेव
जयदेव जय पांडुरंगा ।
रखुमाई वलुभा राहीच्या बलुभा पावे जिवळगा ॥ू॥
तळखीमाळा गळां कर ठेवूनि कटीं ।
कांसे पीतांवर कस्तुरी लल्लाटी ।
द्व
खुरवर नित्य येती भेटी ।
गरुड हनुमंत पुढें उमे राहती ॥२॥
आषाढी कार्तिकी
भक्तजन येती ।
चंद्रभागमाजी स्वान ज कारेती ।
दहनहेळामात्रे तयां होय
सक्ती ।
केशावासखरी नामदेव भावें ओवाळिती ॥३॥
श्रीज्ञानेश्वर महाराजांची आरती
आरती ज्ञानराज्ञा ।
महाकेवल्यतेजा ।
सेविती साधुसंत ।
मल्ल वेघळा
माझा ॥ आ० ॥ धृ० ।
लोपले ज्ञान जगीं ।
विश्व नेणती कोणी ।
अवतार
पांडरंग ।
नाम ठेविलें ज्ञानी ॥ आ० ॥ १ प्रगट गाह्य बोळे ।
विश्व न्नह्माचि
केले ।
रामाजनादनीं ।
पायीं टकचि ठेळें॥ आ ॥२॥
श्रीज्ञानेश्वर महाराजांची दुसरी आरती
जयदेव जयदेव जय ज्ञानसिंधु ।
नामस्मरणें तुमच्या तुटती भवबंचु 0्चु०॥
होतां कृपा तुमची पशु बोळे बेद ।
निब चाळे भिंती महिमा अगाध ।
भगवह्ाता रीका ज्ञातेश्वरी शुद्ध ।
करूनि भाविक लोकां केला निजबोध ॥१॥
चवदाश वर्षीचे तपती तीरवासी ।
येऊनि चांगदेव लागले चरणांसी ।
कस्श्न
कृपा. देव अचुयहिळे त्याखी ।
थेउनि आत्मज्ञान केलें सहवासी ॥२॥
श्रीनामदेव महाराजांची आरती
जन्मता पांडरंगें ।
जिव्हेवरि हिहिलें ।
दातकोटी अभंग ।
प्रमाण कवित्व
रचिले ॥९॥
श्रीएकनाथ महाराजांची आरती
भातुदासाच्या कुळीं महािष्णुचा अवतार ।
क्षेच प्रातष्ठान नांदे गोदावरि-
तीर ॥१॥
ओवाळूं आरती स्वामी एकनाथा ।
तुमचे नाम घेतां हरे भवभयचिता ॥२॥
जनार्दनाची कृपा दत्तात्रयाचा प्रसाद ।
भागवती टीका रामायण स्वात्म-
बोध ॥३॥
ब्रह्मा विष्णु महेदा ज्यासी छळावया येती ।
न ढळे निष्ठा ज्याची प्सी
पक्कात्मता भक्ति ॥४॥
कावडी पाणी ज्याघरीं चक्रपाणी वाहे ।
अनन्य भक्ति-
भावें निळा वंदी त्याचे पाये ॥५॥
श्रीतुकाराम महाराजांची आरती
प्रपंचरचना सर्वही भोगनि त्यागिली ।
अन्ुतापाचे ज्वाळीं देहबुद्धि हविली।
वैराग्याची निष्ठा प्रगटुनि दाखविळी ।
अहेता ममता दवडुनी निजशांती
वरिली ॥१॥
जयजयाजी खद्गुरु तुकया दातारा ।
तारक तं खकळांचा जिव-
लग खोयण ॥ धु० ॥ हरिभक्तीचा महिमा विशेष वाढविला ।
विरक्तिज्ञानाचा
ठेवा उघडुनि दाखविला ।
जगदोद्धायळागीं उपाय सुचविला ।
निंदक दुर्जै-
नांचा संदेह निरखिला ॥२॥
तेण दिवस वह्या र्क्षुनियां उदकीं।
कोरड्याचि
काढूनि दाखविल्या होखी ।
अपार कविता शक्ति मिरदुनि इहळोकीं ।
कीन
श्रवणे तुमच्या उद्धरती जन लोकीं ३. बाळवेष घेऊनि श्रीहरी भेटला ।
विधिचा जनिता तोचि आठव हा दिघळा ।
तेणे ब्रह्मानंदे प्रेमा डोळविळा ।
न तुके म्हणोनि तुका नामे गौरविला ॥४॥
प्रबाणकाळीं देवे विमान पाठविले ।
कलिच्या काळामाजीं अद्भुत वतेविळें ।
मानवदेहा घेऊनि निजघामा गेळे।
निळा म्हणे सकळां संतां तोषविळे ॥५॥
श्रीतुकाराम महाराजांची दुसरी आरती
आरती तुकी स्वामी ।
भक्तिभाव दे नामीं ।
तारका गुरुराया ।
निज सार
ज्ञा माया ॥ ट्व० ॥ निर्णण गुणवंता ।
तुकाराम समथा ।
मागता भेटी देई ।
पायी ठेवीन माथा ॥१॥
वळ दोंद्पोट ।
नेचर नालिक कंठ ।
देखिल्या दंत-
पैक्ती ।
तुकाराम खमथीं ॥२॥
देखिळ रूप जल ह्यास दांचिजे तेल सावळे
रूप बापा ।
त्याचे ळागळें पिसे ॥३॥
उंच ना ठेंगणा हो ।
ध्यानीं हेचि हे राही ।
मानखीं कचेश्वरा ।
गरु ठुकोबा पहा हो ॥४॥