संत चोखामेळा महाराज यांच्या पुण्यतिथीनिमित्त त्यांच्या कार्याचा आणि भक्तीचा गौरव करणारा हा एक छोटा लेख
समता आणि शुद्ध भक्तीचा अखंड झरा
भारतीय आध्यात्मिक परंपरेत आणि वारकरी संप्रदायात संत चोखामेळा यांचे स्थान अढळ आहे.
"देहासी विटाळ म्हणती सकळ, आत्म्यासी विटाळ नसे कोठे"
असे ठामपणे सांगून त्यांनी विषमतेच्या अंधकारात समतेची ज्योत पेटवली.
भक्तीचा विलक्षण प्रवास
संत चोखामेळा हे केवळ विठ्ठलाचे परमभक्त नव्हते, तर ते क्रांतीचे एक प्रतीक होते. सामाजिक बंधने आणि उपेक्षा वाट्याला येऊनही, त्यांच्या अंतःकरणातील विठ्ठलप्रेम तसूभरही कमी झाले नाही. त्यांनी आपल्या अभंगातून समाजातील दांभिकतेवर प्रहार केले आणि भक्तीचा खरा अर्थ समजावून सांगितला.
"काय भुललासी वरलीया रंगा, शेवटी या देहाचे होणे आहे माती..."
या शब्दांतून त्यांनी मानवी आयुष्याची नश्वरता आणि ईश्वराप्रती असलेल्या निष्ठेचे महत्त्व पटवून दिले.
समता आणि त्याग
मंगळवेढ्याच्या किल्ल्याचे काम करत असताना तट कोसळून त्यांचा मृत्यू झाला. असे म्हटले जाते की, त्यांच्या अस्थीतूनही 'विठ्ठल विठ्ठल' असा जयघोष ऐकू येत होता. संत ज्ञानेश्वरांपासून संत नामदेवांपर्यंत सर्व संतांनी त्यांच्या भक्तीचा गौरव केला. संत नामदेवांनी स्वतः चोखोबांच्या अस्थी ओळखून त्या पंढरपूरला आणल्या आणि विठ्ठल मंदिराच्या पायरीपाशी त्यांची समाधी बांधली.
आजच्या काळातील सुसंगतता
आज चोखोबांच्या पुण्यतिथीनिमित्त त्यांना अभिवादन करताना, केवळ त्यांच्या भक्तीचे स्मरण करून चालणार नाही, तर त्यांनी मांडलेला 'माणुसकी' आणि 'समता' हा विचार अंगीकारणे हीच त्यांना खरी श्रद्धांजली ठरेल.
संत शिरोमणी चोखामेळा महाराज यांच्या पुण्यतिथी निमित्त त्यांच्या स्मृतीस कोटी कोटी प्रणाम! 🙏
आपला अभिप्राय नोंदवा
